Uwolnienie rynku gazu w Polsce a rozwój odnawialnych źródeł energii

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Uwolnienie rynku gazu w Polsce a rozwój odnawialnych źródeł energii"

Transkrypt

1

2 Uwolnienie rynku gazu w Polsce a rozwój odnawialnych źródeł energii rozpoczęcie funkcjonowania w 2015 r. jednolitego rynku gazu ziemnego w Unii Europejskiej Istotą regulacji jest stworzenie docelowo zharmonizowanego i pozbawionego barier rynku gazu ziemnego, obejmującego wszystkie kraje członkowskie Unii Europejskiej, działającego w oparciu o zasady pełnej konkurencji.

3 Elementy: skuteczne oddzielenie działalności w zakresie dostaw i produkcji gazu od działalności sieciowej(unbundling); udostępnianie infrastruktury sieciowej przez właściciela lub operatora podmiotom trzecim, zapewniające im niedyskryminacyjny dostęp do sieci przemysłowych i dystrybucyjnych, czyli tzw. third party access (TPA); dywersyfikacja źródeł pozyskania gazu (import gazociągami, LNG oraz produkcja krajowa); możliwość dokonania wyboru dostawcy surowca uwolnienie cen dla odbiorców końcowych.

4 Prezes URE opublikował w styczniu 2013 r. Mapę drogową uwolnienia cen gazu ziemnego, określającą pakiet działań mających na celu eliminację barier rynkowych dla przedsiębiorstw i wprowadzenie rynkowych metod kształtowania cen gazu ziemnego dla wszystkich odbiorców. Jako główne priorytety Prezes URE określił następujące zadania: 1) stworzenie podstaw do uwolnienia cen dla odbiorców komercyjnych, 2) rozwój konkurencji na krajowym rynku gazu ziemnego i integracja z rynkami regionalnymi UE 3) stworzenie warunków do uwolnienia cen dla małych odbiorców i gospodarstw domowych.

5 Obligo gazowe 11 września 2013 r. wszedł w życie tzw. mały trójpak energetyczny, czyli nowelizacja Prawa energetycznego i niektórych innych ustaw z 26 lipca 2013 r. Nowe przepisy miały między innymi decydujące znaczenie dla rozwoju konkurencji na rynku gazu, dając Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki możliwość uwolnienia cen surowca dla odbiorców przemysłowych. Równocześnie, tzw. mały trójpak nakładał na Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo tzw. obligo giełdowe, czyli obowiązek sprzedaży części surowca na Towarowej Giełdy Energii (TGE). W 2013 roku w ten sposób nasz gazowy potentat miał sprzedać aż 30 proc błękitnego paliwa. Faktycznie był to tylko ułamek tej kwoty (około 3 procent). W 2014 r. 40 %, w 2015 r. 55 %

6 PGNiG nie wykonało obliga giełdowego za 2013 r., zaś przyczyny tego upatruje się głównie w dysproporcji pomiędzy poziomem obliga a niższym zapotrzebowaniem na gaz wśród podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu tym surowcem. Z tego też względu Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy PGNiG uchwałą z dnia 24 kwietnia 2014 r. wyraziło zgodę na wniesienie zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółki PGNiG aportem do spółki PGNiG Obrót Detaliczny Sp. z o. o.spółka ta zajmująca się handlem detalicznym ma dokonywać zakupu gazu od PGNiG za pośrednictwem giełdy, realizując w ten sposób ustawowy poziom obliga.

7 Zmiany na rynku gazu proponowane i wprowadzone zmiany rozporządzenie dywersyfikacyjne - MG rozpoczęło uzgodnienia międzyresortowe i konsultacje społeczne projektu rozporządzenia w sprawie minimalnego poziomu dywersyfikacji dostaw gazu z zagranicy - Poprzednie - z 2000 r. - nie przystaje do rzeczywistości liberalizującego się rynku gazu. W uzasadnieniu do projektu nowelizacji resort gospodarki przyznaje, że obowiązujące przepisy, przyjęte jeszcze w 2000 r. nie przystają do rzeczywistości. Po pierwsze ze względu na rozwój rynku gazu ziemnego i zmiany zachodzące w sektorze na świecie. Powstają międzynarodowe huby gazowe, giełdy gazu, rozwija się przesył rewersowy, wreszcie następuje gwałtowny rozwój rozwoju rynku LNG. Po drugie, przepisy z 2000 r. zamiast pomóc, mogą wręcz zaszkodzić dywersyfikacji bo mogą one stanowić barierę w pełnym wykorzystaniu dostępnej infrastruktury gazowej na terytorium Polski utrudniając rzeczywistą dywersyfikację dostaw gazu

8 Market maker na rynku gazu Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo podpisało z Towarową Giełdą Energii umowę umożliwiającą spółce pełnienie funkcji animatora na giełdowym rynku gazu. Zadaniem animatora jest utrzymywanie płynności na rynku. Celem działalności tzw. market makera jest utrzymanie płynności obrotu w taki sposób, by możliwie duża liczba transakcji dochodziła do skutku, a efektem takiego działania jest zwiększenie płynności na giełdzie, przez co podmioty uczestniczące w handlu paliwem mają możliwość realizacji swoich zleceń kupna i sprzedaży po cenach rynkowych

9 Obowiązek przedkładania przez przedsiębiorstwa energetyczne do zatwierdzenia przez Prezesa Urzędu Regulacji taryf na gaz ziemny sprzedawany wszystkim grupom odbiorców W lutym 2013 roku Prezes URE stwierdził, że segment hurtowego obrotu gazem ziemnym może zostać uznany za rynek konkurencyjny, a dalsze utrzymywanie dotychczasowych zasad zatwierdzania taryf ograniczałoby wzrost jego płynności. W związku z tym Prezes URE zwolnił przedsiębiorstwa energetyczne z obowiązku przedkładania do zatwierdzenia taryf stosowanych w obrocie hurtowym. Wcześniej decyzje indywidualne o zwolnieniu z obowiązku zatwierdzania taryf były wydawane przedsiębiorstwom posiadającym koncesję na ich wniosek. Utrzymany został obowiązek przedkładania do zatwierdzenia taryf dla odbiorców niespełniających przesłanek ilościowych konsumpcji gazu, jak również dla odbiorców w gospodarstwach domowych.

10 Rynek gazu a nowa ustawa oze Najważniejszą zmianą w stosunku do obowiązującego prawa jest wprowadzenie systemu aukcji, w ramach którego odbywałyby się przetargi na wytwarzanie energii elektrycznej z OZE. Kryterium ma być najniższa cena, a gwarancja wsparcia dla wytwórcy obowiązywać ma 15 lat. Osobne aukcje będą dotyczyły obiektów do 1 MW i powyżej 1 MW. Zgodnie z nowymi przepisami co najmniej 25 proc. energii elektrycznej powstawałoby w instalacjach OZE o zainstalowanej mocy do 1 MW

11 Podczas pierwszego głosowania nad ustawą o OZE, które odbyło się w Sejmie 16 stycznia br., posłowie zdecydowali, że istniejące biogazownie o mocy do 1 MW należy włączyć do grupy aukcji dla istniejących instalacji o mocy do 1 MW. Do art. 73 ustawy o OZE wpisano wówczas ustęp 8, mówiący iż: Wszystkie instalacje wytwarzające energię elektryczną z biogazu rolniczego istniejące w dniu wejścia w życie ustawy mogą wejść do sytemu aukcyjnego dla instalacji do 1MW Decyzji Sejmu sprzeciwił się później jednak Senat, który zagłosował przeciwko dodatkowym preferencjom dla istniejących biogazowni o mocy większej niż 1 MW.

12 W uzasadnieniu tej decyzji senatorów czytamy, że: art. 73 ust. 8 jest przepisem zbędnym ze względu na fakt, iż istniejące w dniu wejścia w życie ustawy biogazownie rolnicze o mocy zainstalowanej powyżej 1 MW będą mogły uczestniczyć w dodatkowej aukcji, o której mowa w art. 80 ust. 4. Aukcja ta będzie przeznaczona dla wytwórców, którzy wytwarzają energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 1 MW oraz nie większej niż 2 MW i stopniu wykorzystania mocy zainstalowanej elektrycznej większym niż 4000 MWh/MW/rok. Istniejące biogazownie rolnicze o mocy zainstalowanej elektrycznej powyżej 1 MW spełniają wszystkie kryteria opisane w art. 80 ust. 5, stąd zbędna jest dodatkowa regulacja zakłócająca rynkowe i neutralne technologicznie podejście wspierania źródeł odnawialnych.

13 Z takiego rozwiązania nie jest zadowolona branża biogazowa. Należy zapewnić istniejącym biogazowniom umożliwienie wejścia do nowego systemu wsparcia w formie aukcji tak, by trafiły do systemu akcyjnego dla instalacji do 1 MW, ewentualnie wprowadzić taki mechanizm ochrony praw nabytych, by istniejące instalacje biogazowe po wejściu w życie ustawy mogły pozostać w starym systemie wparcia w postaci świadectw pochodzenia (przy realnym obowiązku zakupu otrzymywanych świadectw pochodzenia). Tymczasem istnieje bardzo duże ryzyko, iż po wejściu w życie rozdziału 4 procedowanej ustawy i zaspokojeniu swoich potrzeb przez podmioty zobowiązane do zakupu zielonej energii na aukcjach, nie będą one zainteresowane zakupem zielonych świadectw pochodzenia, których wartość rynkowa może spaść do zera Polskie Stowarzyszenie Producentów Biogazu Rolniczego (PSPBR) apelowało na etapie prac nad ustawą o OZE w parlamencie.

14 Czy to znaczy, że sytuacja jest poniekąd stosunkowo prosta, a mianowicie jeśli ceny referencyjne dla energii z biogazu rolniczego nie będą zapewniały opłacalności produkcji to po prostu biogazownie rolnicze nie będą powstawały? Tak będzie w sytuacji biogazowni rolniczych projektowanych w oderwaniu od gospodarstw rolnych, czyli przy założeniu, że surowiec będzie kupowany, a cała energia elektryczna będzie sprzedawana do sieci. Oczywiście, w praktyce na rynku mogą się pojawiać różne modele biznesowe i w efekcie dla jednych ceny referencyjne mogą być za niskie, a dla innych opłacalne. Poza tym małe biogazownie, o mocy zainstalowanej poniżej 0,5 MW, będą prawdopodobnie powstawały niezależnie od tego czy i jak zadziała aukcyjny system wsparcia. Budowa takich biogazowni zakładająca wykorzystanie własnego surowca oraz zużywanie energii elektrycznej i ciepła na własne potrzeby ma sens ekonomiczny.

15 Stała cena za zielona energię a biogaz Nowa ustawa przewiduje wprowadzenie stałej, nie waloryzowanej wskaźnikiem inflacji, ceny za zieloną energię przez 15 lat. Taki okres wsparcia w przypadku biogazowni rolniczych może być za krótki, aby zwróciły się nakłady inwestycyjne, zwłaszcza że przedsiębiorcy nie będą mogli jednocześnie skorzystać z dotacji unijnych na budowę instalacji OZE Zagrożone jest funkcjonowanie już zrealizowanych inwestycji, bo w analizach finansowych zakładały one rosnące przychody z zielonych certyfikatów. W projekcie ustawy przewidziano ponadto, że jednostkowa opłata zastępcza - wyznacznik maksymalnej ceny zielonych certyfikatów - nie będzie już indeksowana o wskaźnik inflacji, jak było do tej pory.

16 Zalety biogazowni: mniejsze straty energii na przesyle i dystrybucji z uwagi na lokalizację źródeł bliżej odbiorcy, możliwość lokalizacji źródła niemal w każdej gminie rolniczej. Biogazownie zagospodarowują i utylizacją odpady dzięki wykorzystaniu procesu fermentacji metanowej do produkcji biogazu, a masa poferementacyjna może być wykorzystywana do nawożenia pól uprawnych. Produkcja biogazu rolniczego pozwala przede wszystkim zmniejszyć emisję metanu i innych gazów cieplarnianych, pochodzących z rozkładu odchodów zwierzęcych Biogazownie dają też szansę napływu kapitału do gmin rolniczych i intensyfikację produkcji rolnej na nowe rynki zbytu; nowe miejsca pracy i wzrost przychodów z tytułu podatków biogaz może być wykorzystywany do wytwarzania prądu, jak i ciepła - instalacje produkują energię w sposób ciągły, niezależnie od słońca, wiatru

17 Biogazownie na świecie stan energetyki biogazowej Liderem w produkcji biogazu wśród krajów rozwiniętych są Niemcy, które posiadają blisko 3400 MW zainstalowanej mocy elektrycznej w 8700 biogazowni. Stany Zjednoczone znacząco odstają od Niemiec, posiadając mniej niż 450 biogazowni, z których uzyskują zaledwie 175 MW mocy. Szwecja dysponuje mniej niż 200 biogazowniami, jednak posiada najwybitniejszy krajowy program dotyczący biogazu. W większości szwedzkich miast autobusy miejskie zasilane są biogazem. Uwzględniając domowe biogazownie oraz instalacje, które nie są podłączone do sieci to Chiny są liderem w wykorzystaniu biogazu.

18 Biogazownie na przykładzie Niemiec Obecnie 80% działających na świecie biogazowni w tym dwie największe o mocy 20 MW każda funkcjonuje w Niemczech. W większości są to instalacje o wysokim stopniu zaawansowania technologicznego. Co więcej, nasi zachodni sąsiedzi wcale nie zamierzają zwalniać tempa i nadal utrzymują się w czołówce krajów, w których buduje się najwięcej nowych instalacji. regulacje prawne przyjaznym energetyce odnawialnej, które w Niemczech funkcjonują już od 2000 r. model oparty na niemieckich taryfach gwarantowanych (EEG) dla producentów energii z OZE w mniej lub bardziej zmienionych formach funkcjonuje już w kilkudziesięciu krajach świata. Biogazownie rolnicze naturalny element krajobrazu terenów uprawnych, a farmerzy tworzą specjalne spółdzielnie, które nie tylko inwestują w budowę biogazowni, ale czerpią wymierne korzyści ze sprzedaży biogazu i nie mają problemów z utylizacją odpadów organicznych ze swoich gospodarstw.

19 Polityka, której Niemcy zawdzięczają tak dynamiczny rozwój rynku biogazowego, opiera się na cenach gwarantowanych, określających stałą cenę minimalną za wyprodukowaną w OZE energię elektryczną przez okres 20 lat oraz na systemie bonusów za wykorzystanie roślin energetycznych, gnojowicy i wyprodukowanego ciepła. Możliwe jest również uzyskanie niskooprocentowanego kredytu. Różnicuje się wysokości wsparcia w zależności od mocy zainstalowanej. Model niemiecki opiera się w większości na wykorzystaniu do produkcji biogazu roślin energetycznych, za których zastosowanie przewidziane są dodatkowe dopłaty w postaci bonusów. Wsparcie energetyki odnawialnej w Niemczech reguluje wprowadzona w 2000 roku Ustawa o wsparciu dla odnawialnych źródeł energii (EEG), której ostatnia nowelizacja z 2009 r. przedstawia szczegółowo zróżnicowany system taryf za zieloną energię elektryczną wytworzoną z biogazu w Niemczech. Należy zaznaczyć, że system stymuluje budowę biogazowni w jak najkrótszym czasie im prędzej jest ona oddana do użytkowania tym większa jest podstawowa cena gwarantowana.

20 W Niemczech wsparcie dla biometanu uwarunkowane jest następującymi aktami prawnymi: Rozporządzeniem o dostępie do sieci gazowych (GasNZV)2 z 2010 r. i Ustawą o wsparciu dla odnawialnych źródeł energii z 2009 r. (EEG). Dokumenty te regulują takie kwestie jak: uprzywilejowany dostęp do sieci przesyłowej gazu ziemnego oraz standardy jakości biometanu, określające jak mają wyglądać pomiary i standaryzowana aparatura pomiarowa dla biometanu wprowadzanego do sieci. Biogaz może być wprowadzany do sieci tylko po dokładnym oczyszczeniu. Aby zrealizować te założenia na terenie Niemiec musi powstać około biogazowni wraz z instalacjami do oczyszczania biogazu (inwestycje rzędu 10 mld Euro).

21 Natomiast system stałych cen dla biometanu wprowadzonego do sieci 2 Rozporządzenie o dostępie do sieci gazowych (Verordnung über den Zugang zu Gasversorgungsnetzen (Gasnetzzugangsverordnung - GasNZV). Bundesgesetzblatt, Nr I, S z gwarantuje przychody przez 20 lat eksploatacji. Rozporządzenie GasNZV stwierdza, że dostęp dla biometanu jest uprzywilejowany, gdy długość przyłącza do sieci nie przekracza 10 km. Na operatorze sieci gazowej spoczywa obowiązek dostosowania jakości biometanu przed wtłoczeniem do sieci (liczba Wobbego, ciśnienie, dezodoryzacja). Natomiast zgodnie z ustawą EEG inwestor ma gwarancję otrzymywania stałych cen (feed-in tariffs) przez 20 lat od rozpoczęcia eksploatacji instalacji. Biogaz, który jest wtłaczany do sieci gazu ziemnego musi być oczyszczony do jakości gazu ziemnego według określonych standardów i nie może wpływać na pogorszenie jakości gazu ziemnego. Tak dynamiczny wzrost ilości instalacji produkujących biometan w Niemczech możliwy jest dzięki stabilnemu otoczeniu prawnemu i gwarancjom dochodu w długim okresie czasu, co minimalizuje ryzyko inwestycyjne. Ważnym czynnikiem jest też istnienie dobrze rozwiniętej sieci przesyłowej gazu ziemnego

22 Przykłady funkcjonujących i nowo powstałych biogazowni w naszym regionie Nowa biogazownia w miejscowości Brzeżno k. Świdwina. Na początku stycznia rozpoczęto napełnianie zbiorników w nowej biogazowi rolniczej. W instalacji będzie wykorzystywany substrat pochodzący z hodowli trzody chlewnej. Genezą powstania Biogazowni Brzeżno sp. z o. o. jest fakt, iż firma zajmuje się hodowlą trzody chlewnej posiada odpad i równocześnie doskonały wsad do biogazowi. Rosnące koszty utylizacji gnojowicy bądź obornika stają się istotnym czynnikiem stawiającym pod znakiem zapytania ekonomiczne uzasadnienie hodowli trzody. Prace przygotowawcze do inwestycji trwały 4 lata. Budowę rozpoczęto w styczniu 2014 r., natomiast od 2 stycznia br. trwa napełnianie zbiorników gnojowicą i rozruch instalacji. Koszt wybudowania instalacji o mocy 800 kw el (1 agregat MWM) wyniósł ponad 10 mln zł (netto). Projekt otrzymał dofinansowanie z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata w wysokości 42 proc. kosztów kwalifikowanych.

23 Biogaz jest mieszaniną gazową, która składa się głównie z metanu i dwutlenku węgla. Powstaje w procesie fermentacji odpadów organicznych. Biogaz to gaz powstający z przetworzenia organicznych związków zawartych w biomasie. Jest źródłem wtórnym powstającym z przetworzenia biomasy przy wykorzystaniu różnych procesów. Najbardziej rozpowszechnioną techniką wytwarzania biogazu jest fermentacja metanowa, gdzie w warunkach beztlenowych fizyko-chemiczne procesy wspierane bakteriami metanowymi rozkładają masę organiczną do postaci gazowej. Istnieje kilka możliwości przeprowadzenia procesu fermentacji: fermentacja mokra lub sucha; ciągła lub porcjami; jednostopniowa lub z rozdziałem faz procesu; temperatura procesu ok C (z użyciem bakterii psychrofilowych), pomiędzy 32oC a 42oC (mezofilny zakres temperatur) oraz pomiędzy 50oC a 57oC (z użyciem termofilnych kultur bakterii).

24 Proces technologiczny Po przyjęciu i krótkim okresie przechowywaniu w zbiornikach wstępnych, określona część biomasy jest codziennie rozdrabniana, mieszana z płynem i wpompowywana do zbiorników fermentacyjnych. W zbiornikach, przeciętnie w ciągu dni od dostarczenia porcji biomasy zachodzi proces fermentacji i wydziela się biogaz, który zbiera się w górnej części zbiornika fermentacyjnego pod charakterystyczną dla biogazowni wypukłą membraną, utrzymującą określone ciśnienie biogazu. Biogaz jest następnie oczyszczany i dostarczany do układu kogeneracyjnego, w którym jest spalany. Wyprodukowana energia elektryczna jest sprzedawana do sieci elektrycznej, ciepło jest częściowo wykorzystane do ogrzewania zbiorników fermentacyjnych (20-30% wyprodukowanego ciepła), a pozostała część może być wykorzystywana np. do ogrzewania lub również sprzedana.

25 Ze zbiorników fermentacyjnych codziennie również jest odbierany tzw. płyn pofermentacyjny, w ilości zbliżonej do wpompowanej, rozcieńczonej biomasy. Część tego płynu może być użyta do ponownego rozcieńczenia biomasy jako tzw. recyrkulat, a część trafia do zbiornika pofermentacyjnego lub laguny, a w odpowiednim czasie jako nawóz naturalny o wysokiej zawartości azotu, fosforu i potasu jest rozwieziona na pola w celu użyźniania gleby.

26 Technologia biogazowa może być rentowna w polskich warunkach, ale nie każda biogazownia będzie rentowna przy dzisiejszych rozwiązaniach prawnych i przy dzisiejszym poziomie dopłat do energii mającej status energii odnawialnej. Jako korzyść z istnienia biogazowni rolniczej należy też uznać, że utylizuje ona gnojowicę, więc przynosi efekt ekologiczny, nie tylko finansowy. Ze względu na odmienne uregulowania prawno-finansowe niż na przykład w Niemczech, w Polsce obecnie opłacalność biogazowni typowo rolniczych jest stosunkowo niska. W celu umożliwienia budowy biogazowni typowo rolniczych, należy zastanowić się nad stworzeniem mechanizmu ew. dofinansowania produkcji rolniczej (kiszonki, zboża) na cele produkcji odnawialnej energii elektrycznej, lub przeanalizować inne możliwości wspomożenia tego sektora odnawialnych źródeł energii (np. zwiększyć cenę płaconą za energię elektryczną wytworzoną w biogazowniach rolniczych).

27 Maria Kryń Radca prawny Obecnie Radca prawny w Kancelarii Goldenstein w Szczecinie Znajomość języków obcych Niemiecki Kwalifikacje Angielski Francuski Radca prawny aplikacja radcowska przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Szczecinie od 2008 w Goldenstein & Partner w Szczecinie Sąd Rejonowy w Szczecinie Studia prawnicze na Uniwersytecie Szczecińskim Wyjazd stypendialny w ramach Programu Erasmus Uniwersytet w Rostoku Obszary działalności Prawno-gospodarcza obsługa niemieckich i polskich przedsiębiorców Prawo ochrony środowiska Prawo samorządowe Prawo gospodarcze

28 Dziękuję za uwagę!

Zainwestuj w odnawialne źródła energii w Twoim Regionie: województwo warmińsko mazurskie

Zainwestuj w odnawialne źródła energii w Twoim Regionie: województwo warmińsko mazurskie Zainwestuj w odnawialne źródła energii w Twoim Regionie: województwo warmińsko mazurskie Uwarunkowania rynkowe: wejście na rynek, ceny energii i certy4atów zielonych, brązowych, żółtych, czerwonych i fioletowych

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii mgr inż. Robert Niewadzik główny specjalista Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Olsztyn 9 MAJA 2013 R,

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Olsztyn 9 MAJA 2013 R, EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Olsztyn 9 MAJA 2013 R, Fotowoltaika w projekcie ustawy o OZE Michał Ćwil Polska Izba Gospodarcza Energii Odnawialnej

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POLSCE

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POLSCE BARIERY DLA ROZWOJU BIOGAZOWNI UTYLIZUJĄCYCH ZMIESZANY STRUMIEŃ ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POLSCE SUBSTRATÓW W PROJEKCIE USTAWY O OZE Michał Ćwil Michał Ćwil Polska Izba Gospodarcza Energii Odnawialnej

Bardziej szczegółowo

Model i zasady inwestowania w projekty biogazowe na przykładzie Programu Energa BIOGAZ.

Model i zasady inwestowania w projekty biogazowe na przykładzie Programu Energa BIOGAZ. Model i zasady inwestowania w projekty biogazowe na przykładzie Programu Energa BIOGAZ. Międzynarodowe Spotkanie Klastrów Ekoenergetycznych w tym Seminarium "Biogazownie dla Pomorza. Czy warto inwestować

Bardziej szczegółowo

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE dr Zdzisław Muras Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Warszawa 2009 Zawartość prezentacji 1. Podstawy prawne

Bardziej szczegółowo

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Paweł Sulima Wydział Energii Odnawialnych i Biopaliw Departament Rynków Rolnych XI Giełda kooperacyjna

Bardziej szczegółowo

Systemy wsparcia wytwarzania biogazu rolniczego i energii elektrycznej w źródłach odnawialnych i kogeneracji w Polsce

Systemy wsparcia wytwarzania biogazu rolniczego i energii elektrycznej w źródłach odnawialnych i kogeneracji w Polsce Systemy wsparcia wytwarzania biogazu rolniczego i energii elektrycznej w źródłach odnawialnych i kogeneracji w Polsce Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Warszawa 2011 Zawartość prezentacji 1. Podstawa

Bardziej szczegółowo

System Certyfikacji OZE

System Certyfikacji OZE System Certyfikacji OZE Mirosław Kaczmarek miroslaw.kaczmarek@ure.gov.pl III FORUM EKOENERGETYCZNE Fundacja Na Rzecz Rozwoju Ekoenergetyki Zielony Feniks Polkowice, 16-17 września 2011 r. PAKIET KLIMATYCZNO

Bardziej szczegółowo

Czy opłaca się budować biogazownie w Polsce?

Czy opłaca się budować biogazownie w Polsce? Czy opłaca się budować biogazownie w Polsce? Marek Jóźwiak BBI ZENERIS NFI S.A. Finansowanie budowy biogazowni szansą na zrównoważony rozwój energetyki odnawialnej NFOŚiGW, 15 października 2008 r. Tak,

Bardziej szczegółowo

System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce-planowane zmiany. Jerzy Pietrewicz, Sekretarz Stanu

System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce-planowane zmiany. Jerzy Pietrewicz, Sekretarz Stanu System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce-planowane zmiany Jerzy Pietrewicz, Sekretarz Stanu Miejsce OZE w bilansie energetycznym Zastosowanie OZE ma na celu: wykorzystanie lokalnie dostępnych zasobów

Bardziej szczegółowo

EVERCON sp. z o.o. ul. 3 Maja 22, 35-030 Rzeszów tel. 17/8594575, www.evercon.pl evercon@evercon.pl BIOGAZOWNIE 2011 ROK

EVERCON sp. z o.o. ul. 3 Maja 22, 35-030 Rzeszów tel. 17/8594575, www.evercon.pl evercon@evercon.pl BIOGAZOWNIE 2011 ROK ul. 3 Maja 22, 35-030 Rzeszów tel. 17/8594575, www.evercon.pl evercon@evercon.pl BIOGAZOWNIE 2011 ROK Uwarunkowania prawne. Rozwój odnawialnych źródeł energii stanowi strategiczny cel polskiej energetyki.

Bardziej szczegółowo

POLSKI SYSTEM WSPRACIA OZE

POLSKI SYSTEM WSPRACIA OZE POLSKI SYSTEM WSPRACIA OZE MARLENA BALLAK DOKTORANTKA NA WYDZIALE PRAWA I ADMINISTRACJI UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO SZCZECIN, 28 MARCA 2014 ROK SYSTEM WSPARCIA OZE W OBECNYCH REGULACJACH ODNAWIALNE ŹRÓDŁA

Bardziej szczegółowo

Opłacalność produkcji biogazu w Polsce. Magdalena Rogulska

Opłacalność produkcji biogazu w Polsce. Magdalena Rogulska Opłacalność produkcji biogazu w Polsce Magdalena Rogulska Możliwości wykorzystania biogazu/ biometanu Produkcja energii elektrycznej i ciepła Dotychczasowy kierunek wykorzystania w PL Sieć dystrybucyjna

Bardziej szczegółowo

Biogazownie w energetyce

Biogazownie w energetyce Biogazownie w energetyce Temat opracował Damian Kozieł Energetyka spec. EGIR rok 3 Czym jest biogaz? Czym jest biogaz? Biogaz jest to produkt fermentacji metanowej materii organicznej przez bakterie beztlenowe

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii wyzwania stojące przed przedsiębiorstwami wodociągowo kanalizacyjnymi po 1 stycznia 2016 roku

Odnawialne źródła energii wyzwania stojące przed przedsiębiorstwami wodociągowo kanalizacyjnymi po 1 stycznia 2016 roku dr inż. Tadeusz Żaba DYREKTOR PRODUKCJI Odnawialne źródła energii wyzwania stojące przed przedsiębiorstwami wodociągowo kanalizacyjnymi po 1 stycznia 2016 roku Przedsiębiorstwa sektora komunalnego jako

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE Czym jest biogaz? Roztwór gazowy będący produktem fermentacji beztlenowej, składający się głównie z metanu (~60%) i dwutlenku węgla

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE Czym jest biogaz? Roztwór gazowy będący produktem fermentacji beztlenowej, składający się głównie z metanu (~60%) i dwutlenku węgla

Bardziej szczegółowo

Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność

Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność Janusz Wojtczak Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność Biogazownie w Niemczech Rok 1999 2001 2003 2006 2007 2008 Liczba 850 1.360 1.760 3.500 3.711 4.100 instalacji Moc (MW) 49 111 190 949 1.270

Bardziej szczegółowo

Obowiązki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w sektorze energetyki

Obowiązki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w sektorze energetyki Obowiązki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w sektorze energetyki Zachodni Oddział Terenowy URE z siedzibą w Poznaniu Prezentacja przygotowana na podstawie materiałów zgromadzonych w Urzędzie

Bardziej szczegółowo

Dziśi jutro systemu wsparcia źródeł odnawialnych

Dziśi jutro systemu wsparcia źródeł odnawialnych Dziśi jutro systemu wsparcia źródeł odnawialnych dr Zdzisław Muras Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Poznań 24 listopada 2009 Zawartość prezentacji 1. Podstawy prawne. 2. Funkcjonujące systemy

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POLSCE

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POLSCE Systemy wsparcia odnawialnych źródeł ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POLSCE w oparciu o proponowane regulacje prawne Michał Ćwil Michał Ćwil Polska Izba Gospodarcza Energii Odnawialnej Polska Izba Gospodarcza

Bardziej szczegółowo

Nowe zapisy w prawie energetycznym dotyczące biogazowni i biogazu rolniczego

Nowe zapisy w prawie energetycznym dotyczące biogazowni i biogazu rolniczego Nowe zapisy w prawie energetycznym dotyczące biogazowni i biogazu rolniczego Autor: dr Bartłomiej Nowak 1 Przyjęty na szczycie w Brukseli w 2008 roku pakiet klimatyczno-energetyczny zakłada odejścia od

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej Marzec 2015 2 Ustawa OZE Cel uchwalenia ustawy o odnawialnych źródłach energii 1. Celem

Bardziej szczegółowo

ENNEREG Międzynarodowa Konferencja Transfer wiedzy w dziedzinie zrównoważonego wykorzystania energii

ENNEREG Międzynarodowa Konferencja Transfer wiedzy w dziedzinie zrównoważonego wykorzystania energii ENNEREG Międzynarodowa Konferencja Transfer wiedzy w dziedzinie zrównoważonego wykorzystania energii NIEMIECKIE I DUŃSKIE SYSTEMY BIOGAZOWE A MOŻLIWOŚCI ROZWOJU RYNKU BIOGAZOWEGO W POLSCE dr hab. inż.

Bardziej szczegółowo

Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm)

Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm) Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm) Art. 3. Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii

Bardziej szczegółowo

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Wytwarzanie energii w elektrowni systemowej strata 0.3 tony K kocioł. T turbina. G - generator Węgiel 2 tony K rzeczywiste wykorzystanie T G 0.8

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Paweł Karpiński Pełnomocnik Marszałka ds. Odnawialnych Źródeł Energii

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W ASPEKCIE ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ENERGIA BIOMASY. 07.11.2013 r.

ZAGADNIENIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W ASPEKCIE ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ENERGIA BIOMASY. 07.11.2013 r. ZAGADNIENIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W ASPEKCIE ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ENERGIA BIOMASY 07.11.2013 r. Zamiast wprowadzenia podsumowanie OŹE Dlaczego? Przyczyny: filozoficzno etyczne naukowe

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO POLSKIEJ IZBY GOSPODARCZEJ ENERGII ODNAWIALNEJ

STANOWISKO POLSKIEJ IZBY GOSPODARCZEJ ENERGII ODNAWIALNEJ STANOWISKO POLSKIEJ IZBY GOSPODARCZEJ ENERGII ODNAWIALNEJ do projektu rozporządzenia dotyczącego potwierdzania danych dotyczących ilości wytwarzanego biogazu rolniczego wprowadzanego do sieci dystrybucyjnej

Bardziej szczegółowo

Henryk Klein OPA-LABOR Sp. Z o.o. Tel. 0601 171 100 E-mail: h.klein@opalabor.pl

Henryk Klein OPA-LABOR Sp. Z o.o. Tel. 0601 171 100 E-mail: h.klein@opalabor.pl Henryk Klein OPA-LABOR Sp. Z o.o. Tel. 0601 171 100 E-mail: h.klein@opalabor.pl Szanse i zagrożenia dla rozwoju "zielonej" energii elektrycznej w świetle procedowanych zmian w Prawie Energetycznym na przykładzie

Bardziej szczegółowo

Rządowy program wsparcia energetyki wiatrowej w Polsce. Energetyka wiatrowa (onshore) w Polsce i w Niemczech 18.06.2013 r.

Rządowy program wsparcia energetyki wiatrowej w Polsce. Energetyka wiatrowa (onshore) w Polsce i w Niemczech 18.06.2013 r. Rządowy program wsparcia energetyki wiatrowej w Polsce Energetyka wiatrowa (onshore) w Polsce i w Niemczech 18.06.2013 r. Warszawa 2 Rządowy program wsparcia energetyki wiatrowej w Polsce Rozwój OZE w

Bardziej szczegółowo

Kompleksowy system wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce oraz planowane zmiany. Warszawa, 2 października 2014 r.

Kompleksowy system wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce oraz planowane zmiany. Warszawa, 2 października 2014 r. Kompleksowy system wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce oraz planowane zmiany Warszawa, 2 października 2014 r. Miejsce OZE w bilansie energetycznym Zastosowanie OZE ma na celu: wykorzystanie lokalnie

Bardziej szczegółowo

BIOGAZOWNIA JAKO ELEMENT GOSPODARKI ODPADAMI- ASPEKTY PRAKTYCZNE. Poznao 22.11.2011

BIOGAZOWNIA JAKO ELEMENT GOSPODARKI ODPADAMI- ASPEKTY PRAKTYCZNE. Poznao 22.11.2011 BIOGAZOWNIA JAKO ELEMENT GOSPODARKI ODPADAMI- ASPEKTY PRAKTYCZNE Poznao 22.11.2011 Fermentacja anaerobowa 2 SKŁAD BIOGAZU 3 BIOGAZ WYSYPISKOWY WARUNKI DLA SAMOISTNEGO POWSTAWANIA BIOGAZU 4 Biogazownia

Bardziej szczegółowo

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Katarzyna Sobótka Specjalista ds. energii odnawialnej Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. k.sobotka@mae.mazovia.pl Biomasa Stałe i ciekłe substancje

Bardziej szczegółowo

Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE

Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE Warszawa 22.10.2015r Polska jest dobrym kandydatem na pozycję lidera rozwoju wysokosprawnej

Bardziej szczegółowo

Projekt ustawy o odnawialnych źródłach energii - rozwiązania dotyczące wytwarzania ciepła oraz zmiany w kontekście zastosowania GBER

Projekt ustawy o odnawialnych źródłach energii - rozwiązania dotyczące wytwarzania ciepła oraz zmiany w kontekście zastosowania GBER Projekt ustawy o odnawialnych źródłach energii - rozwiązania dotyczące wytwarzania ciepła oraz zmiany w kontekście zastosowania GBER Polsko-Niemiecka Izba Przemysłowo Handlowa Konferencja pt. Ciepło dla

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r.

Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r. Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r. Polski rynek gazu - cechy. Jak dotąd większość polskiego rynku gazu objęta jest regulacją, prawie wszyscy

Bardziej szczegółowo

Energetyka rewolucja na rynku?

Energetyka rewolucja na rynku? Energetyka rewolucja na rynku? Forum Zmieniamy Polski Przemysł 17 lutego 2014 r. Marek Kulesa dyrektor biura Warszawa Czy rok 2014 przyniesie przełom na rynku energii elektrycznej? KORZYSTANIE Z PRAWA

Bardziej szczegółowo

Przegląd aktualnych zmian Prawa energetycznego. Tomasz Ogłódek Kancelaria Radców Prawnych Tomasz Ogłódek, Marzena Czarnecka

Przegląd aktualnych zmian Prawa energetycznego. Tomasz Ogłódek Kancelaria Radców Prawnych Tomasz Ogłódek, Marzena Czarnecka Przegląd aktualnych zmian Prawa energetycznego Tomasz Ogłódek Kancelaria Radców Prawnych Tomasz Ogłódek, Marzena Czarnecka z dnia 14 marca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Rynek świadectw pochodzenia energii

Rynek energii. Rynek świadectw pochodzenia energii 10 Rynek energii Rynek świadectw pochodzenia energii CO TAKIEGO PAKIET ENERGETYCZNO- KLIMATYCZNY UE? 3x20 do 2020 Cele pakietu do 2020 r. Obniżenie emisji gazów cieplarnianych, w tym CO 2 o co najmniej

Bardziej szczegółowo

Rentowność wybranych inwestycji w odnawialne źródła energii

Rentowność wybranych inwestycji w odnawialne źródła energii Rentowność wybranych inwestycji w odnawialne źródła energii Marek Jóźwiak BBI ZENERIS NFI S.A. Odnawialne źródła energii: szansa i wyzwanie POLEKO 2007, 21 listopada 2007 Jaka rentowność Metody dyskontowe,

Bardziej szczegółowo

Energetyka przemysłowa.

Energetyka przemysłowa. Energetyka przemysłowa. Realna alternatywa dla energetyki systemowej? Henryk Kaliś Warszawa 31 styczeń 2013 r 2 paliwo 139 81 58 Elektrownia Systemowa 37% Ciepłownia 85% Energia elektryczna 30 kogeneracja

Bardziej szczegółowo

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Pełnomocnik Wojewody Zachodniopomorskiego ds. Bezpieczeństwa Energetycznego Witold KĘPA 2020

Bardziej szczegółowo

KOGENERACJA Rozwiązanie podnoszące efektywność energetyczną. 1 2013-01-29 Prezentacja TÜV Rheinland

KOGENERACJA Rozwiązanie podnoszące efektywność energetyczną. 1 2013-01-29 Prezentacja TÜV Rheinland Rozwiązanie podnoszące efektywność energetyczną 1 2013-01-29 Prezentacja TÜV Rheinland Rozwiązanie podnoszące efektywność energetyczną Usługi dla energetyki Opinie i ekspertyzy dotyczące spełniania wymagań

Bardziej szczegółowo

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE Ryszard Mocha ZASOBY ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W POLSCE. BIOMASA Największe możliwości zwiększenia udziału OZE istnieją w zakresie wykorzystania biomasy. Załącznik

Bardziej szczegółowo

Spotkanie Eksploatatorów dotyczące wytwarzania energii w kogeneracji na Oczyszczalni Ścieków Klimzowiec.

Spotkanie Eksploatatorów dotyczące wytwarzania energii w kogeneracji na Oczyszczalni Ścieków Klimzowiec. Piotr Banaszek, Grzegorz Badura Spotkanie Eksploatatorów dotyczące wytwarzania energii w kogeneracji na Oczyszczalni Ścieków Klimzowiec. W dniu 4.04.2014 r. na Oczyszczalni Ścieków Klimzowiec w Chorzowie,

Bardziej szczegółowo

System wsparcia OZE i rola TGE

System wsparcia OZE i rola TGE System wsparcia OZE i rola TGE Marek Szałas Dyrektor Rejestru Świadectw Pochodzenia Towarowa Giełda Energii S.A rejestr@tge.pl Główne założenia systemu świadectw pochodzenia Gdzie sprzedać samą energię

Bardziej szczegółowo

Polskie technologie biogazowe trendy i wyzwania. Sylwia Koch-Kopyszko

Polskie technologie biogazowe trendy i wyzwania. Sylwia Koch-Kopyszko Polskie technologie biogazowe trendy i wyzwania Sylwia Koch-Kopyszko BIOGAZOWNIE W POLSCE W Polsce działa 281 biogazowni o łącznej mocy 212,94 MW. Ilość biogazowni rolniczych 81, w tym: - instalacje do

Bardziej szczegółowo

Wpływ spadku cen zielonych certyfikatów na rozwój rynku peletów w Polsce. Marek Cecerko

Wpływ spadku cen zielonych certyfikatów na rozwój rynku peletów w Polsce. Marek Cecerko POLSKA IZBA BIOMASY Wpływ spadku cen zielonych certyfikatów na rozwój rynku peletów w Polsce 1 Marek Cecerko Plan prezentacji Informacja o prelegencie Definicje System i rynek zielonych certyfikatów Rynek

Bardziej szczegółowo

Biogazownie Rolnicze w Polsce

Biogazownie Rolnicze w Polsce 1 Biogazownie Rolnicze w Polsce Biogazownia co to jest? Dyrektywa 2003/30/UE definiuje biogaz: paliwo gazowe produkowane z biomasy i/lub ulegającej biodegradacji części odpadów, które może być oczyszczone

Bardziej szczegółowo

Ustawa o odnawialnych źródłach energii (OZE) nadzieje i oczekiwania

Ustawa o odnawialnych źródłach energii (OZE) nadzieje i oczekiwania Ustawa o odnawialnych źródłach energii (OZE) nadzieje i oczekiwania Małgorzata Niedźwiecka Główny Specjalista Północno-Zachodni Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki Szczecin, 2013 energia fal

Bardziej szczegółowo

5 sierpnia 2013 r. Szanowni Państwo,

5 sierpnia 2013 r. Szanowni Państwo, Szanowni Państwo, W związku z licznymi pytaniami dot. świadectw pochodzenia i opartych na nich prawa majątkowych, które otrzymaliśmy po publikacji wyników za II kw. 2013 r., prezentujemy rozszerzony materiał

Bardziej szczegółowo

Stan obecny i perspektywy rozwoju technologii biogazowych w Polsce i na świecie

Stan obecny i perspektywy rozwoju technologii biogazowych w Polsce i na świecie Stan obecny i perspektywy rozwoju technologii biogazowych w Polsce i na świecie Jacek Dach, Instytut Inżynierii Biosystemów Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu KONFERENCJA Nowatorska produkcja energii

Bardziej szczegółowo

fotowoltaiki w Polsce

fotowoltaiki w Polsce { Raport Gramwzielone.pl} Perspektywy fotowoltaiki w Polsce GRAMWZIELONE.PL 2012 Perspektywy fotowoltaiki w Polsce 2012 WSTĘP W grudniu 2011 r. Ministerstwo Gospodarki opublikowało propozycję pakietu ustaw

Bardziej szczegółowo

Biogazownie na Dolnym Śląsku

Biogazownie na Dolnym Śląsku Biogazownie na Dolnym Śląsku Możliwości rozwoju 23 października 2007 I Dolnośląskie Forum Energii Odnawialnej Chrobak Piotr Dziwisz Jacek Sygit Maciej European Clustering and Cooperation Net Zakres tematyczny

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI ROZWOJU ENERGETYKI ODNAWIALNEJ W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Marek Palonka Mazowiecka Agencja Energetyczna

MOŻLIWOŚCI ROZWOJU ENERGETYKI ODNAWIALNEJ W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Marek Palonka Mazowiecka Agencja Energetyczna MOŻLIWOŚCI ROZWOJU ENERGETYKI ODNAWIALNEJ W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM Marek Palonka Mazowiecka Agencja Energetyczna Fakty o Mazowszu 2 Fakty o Mazowszu największy region w Polsce -35579 km 2 ponad 5 milionów

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE MAŁYCH PODMIOTÓW TYPU CHP NA BIOMASĘ

OKREŚLENIE MAŁYCH PODMIOTÓW TYPU CHP NA BIOMASĘ ZARYS EFEKTYWNOŚCI STOSOWANIA WYBRANYCH OŹE dr inż. Maciej Sygit Sygma Business Consulting http://www.sygma.pl OKREŚLENIE MAŁYCH PODMIOTÓW TYPU CHP NA BIOMASĘ Podmiotem typu CHP jest wyróżniona organizacyjnie

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach Toruń, 22 kwietnia 2008 Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Zrównoważona polityka energetyczna Długotrwały rozwój przy utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

NARZĘDZIA DO KALKULACJI OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI W MIKROBIOGAZOWNIE W GOSPODARSTWACH ROLNICZYCH Adam Wąs, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego (SGWW)

NARZĘDZIA DO KALKULACJI OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI W MIKROBIOGAZOWNIE W GOSPODARSTWACH ROLNICZYCH Adam Wąs, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego (SGWW) NARZĘDZIA DO KALKULACJI OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI W MIKROBIOGAZOWNIE W GOSPODARSTWACH ROLNICZYCH Adam Wąs, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego (SGWW) Edward Majewski, Fundacja Nauka i Edukacja dla Agrobiznesu

Bardziej szczegółowo

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku KONFERENCJA PRASOWA SEP Marek Kulesa dyrektor biura TOE Warszawa, PAP 08.06.2009 r. Uwarunkowania handlu energią elektryczną Źródło: Platts, 2007 < 2 >

Bardziej szczegółowo

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Coroczne spotkanie przedstawicieli Towarzystwa Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych Marek Kulesa dyrektor biura TOE Ślesin, 29 listopada 2013 r. Zakres

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW. Działanie 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW. Działanie 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW Załącznik do uchwały Nr 1/201 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 z dnia 22 lipca 201 r. Działanie.1 Energetyka oparta

Bardziej szczegółowo

Ocena efektywności inwestycji biogazowych

Ocena efektywności inwestycji biogazowych Ocena efektywności inwestycji biogazowych Dr Waldemar Gostomczyk Politechnika Koszalińska Instytut Ekonomii Zarządzania Zakład Polityki Ekonomicznej i Regionalnej Polityka Polski w zakresie wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Programy wsparcia i finansowanie instalacji OZE w Polsce, w aspekcie nowej ustawy OZE mgr Joanna Kawa

Programy wsparcia i finansowanie instalacji OZE w Polsce, w aspekcie nowej ustawy OZE mgr Joanna Kawa Programy wsparcia i finansowanie instalacji OZE w Polsce, w aspekcie nowej ustawy OZE mgr Joanna Kawa Programy wsparcia i finansowanie instalacji odnawialnych źródeł energii w Polsce, w aspekcie nowej

Bardziej szczegółowo

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Andrzej Modzelewski RWE Polska SA 18 listopada 2010 r. RWE Polska 2010-11-17 STRONA 1 W odniesieniu do innych krajów UE w Polsce opłaca się najbardziej inwestować

Bardziej szczegółowo

16.02.2012 Poznań, MTP, Okrąg y Stó Rolniczy

16.02.2012 Poznań, MTP, Okrąg y Stó Rolniczy 16.02.2012 Poznań, MTP, Okrąg y Stó Rolniczy 2 Wzrost cen energii w okresie 2005-2010 maksymalny możliwy z powodu OZE vs średni rzeczywisty dokonany przez spó ki obrotu dane: PIGEO na podstawie ARE i URE

Bardziej szczegółowo

JAKIE SZANSE DLA MIKRO- I MAŁYCH BIOGAZOWNI W NOWYM OTOCZENIU PRAWNYM?

JAKIE SZANSE DLA MIKRO- I MAŁYCH BIOGAZOWNI W NOWYM OTOCZENIU PRAWNYM? JAKIE SZANSE DLA MIKRO- I MAŁYCH BIOGAZOWNI W NOWYM OTOCZENIU PRAWNYM? DLACZEGO USTAWA O OZE JEST POTRZEBNA? Pakiet klimatyczno-energetyczny 3x20% przyjęty przez Unię Europejską w 2008 r. zakłada wsparcie

Bardziej szczegółowo

Ciepło z odnawialnych źródeł energii w ujęciu statystycznym sposób zbierania informacji oraz najnowsze dane

Ciepło z odnawialnych źródeł energii w ujęciu statystycznym sposób zbierania informacji oraz najnowsze dane DEPARTAMENT PRODUKCJI Ciepło z odnawialnych źródeł energii w ujęciu statystycznym sposób zbierania informacji oraz najnowsze dane Ciepło ze źródeł odnawialnych stan obecny i perspektywy rozwoju Konferencja

Bardziej szczegółowo

Andrzej Curkowski Instytut Energetyki Odnawialnej

Andrzej Curkowski Instytut Energetyki Odnawialnej Regionalny warsztat szkoleniowo-informacyjny w ramach projektu Biogazownia-przemyślany wybór Preferencje inwestorów i aktualny rynek realizowanych projektów inwestycyjnych w Polsce Andrzej Curkowski Instytut

Bardziej szczegółowo

Analiza rentowności MEW w aspekcie likwidacji sytemu wsparcia

Analiza rentowności MEW w aspekcie likwidacji sytemu wsparcia Analiza rentowności MEW w aspekcie likwidacji sytemu wsparcia Radosław Koropis Warszawa 16 październik 2013 r. DOTYCHCZASOWE WARUNKI SYSTEMU WSPARCIA ANALIZA RENTOWNOŚCI MEW ILE KOSZTUJE ZANIECHANIE SYSTEMU

Bardziej szczegółowo

Zużycie Biomasy w Energetyce. Stan obecny i perspektywy

Zużycie Biomasy w Energetyce. Stan obecny i perspektywy Zużycie Biomasy w Energetyce Stan obecny i perspektywy Plan prezentacji Produkcja odnawialnej energii elektrycznej w Polsce. Produkcja odnawialnej energii elektrycznej w energetyce zawodowej i przemysłowej.

Bardziej szczegółowo

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii Katowice, 16 grudnia 2014 roku Wojewódzki Fundusz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

POLSKA IZBA GOSPODARCZA ENERGII ODNAWIALNEJ POLSKA GRUPA BIOGAZOWA. Paweł Danilczuk

POLSKA IZBA GOSPODARCZA ENERGII ODNAWIALNEJ POLSKA GRUPA BIOGAZOWA. Paweł Danilczuk KRAKÓW 09.06.2014 POLSKA IZBA GOSPODARCZA ENERGII ODNAWIALNEJ POLSKA GRUPA BIOGAZOWA Paweł Danilczuk Plan prezentacji 1. Surowce i substraty do wytwarzania biogazu rolniczego. 2. Biogazownia rolnicza elementy

Bardziej szczegółowo

System Aukcyjny w praktyce przykładowa kalkulacja

System Aukcyjny w praktyce przykładowa kalkulacja System Aukcyjny w praktyce przykładowa kalkulacja Aukcja Cena referencyjna < 1 MW Stare instalacje OZE Cena ref. a > 1 MW Nowa ustawa OZE + Warunek Stopień wykorzystania mocy zainstalowanej elektrycznej

Bardziej szczegółowo

ZIELONA ENERGIA W POLSCE

ZIELONA ENERGIA W POLSCE ZIELONA ENERGIA W POLSCE Współczesny świat wymaga zmiany struktury wykorzystywanych źródeł energii pierwotnej. Wzrost popytu na surowce energetyczne, przy jednoczesnej rosnącej niestabilności warunków

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA PROSUMENCKA AKTUALNY STAN I KIERUNKI ROZWOJU W ŚWIETLE USTAWY O OZE

ENERGETYKA PROSUMENCKA AKTUALNY STAN I KIERUNKI ROZWOJU W ŚWIETLE USTAWY O OZE ENERGETYKA PROSUMENCKA AKTUALNY STAN I KIERUNKI ROZWOJU W ŚWIETLE USTAWY O OZE Marlena Ballak Szczecin, 15 maja 2015 r. OZE w regulacjach Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23

Bardziej szczegółowo

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Sławomir Siejko Konferencja Gospodarka jutra Energia Rozwój - Środowisko Wrocław 20 stycznia 2016 r. Prezes Rady Ministrów Regulator

Bardziej szczegółowo

Szkolenie dla doradców rolnych

Szkolenie dla doradców rolnych Szansą dla rolnictwa i środowiska - ogólnopolska kampania edukacyjno-informacyjna Piła Płotki, 10-14 grudnia 2012 r. Szkolenie dla doradców rolnych Inwestycje biogazowe Arkadiusz Wojciechowski Wikana Bioenergia

Bardziej szczegółowo

I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku

I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku 0 Wydobycie Wytwarzanie Przesył Dystrybucja Sprzedaż Potencjał rynkowy PGE PGE po konsolidacji będzie liderem na polskim rynku elektroenergetycznym, obecnym

Bardziej szczegółowo

Tytuł prezentacji: Elektrociepłownia biogazowa Piaski

Tytuł prezentacji: Elektrociepłownia biogazowa Piaski Szansą dla rolnictwa i środowiska - ogólnopolska kampania edukacyjno-informacyjna 26 listopada 2012 r. Tytuł prezentacji: Elektrociepłownia biogazowa Piaski Autor prezentacji : Arkadiusz Wojciechowski

Bardziej szczegółowo

Energetyka dla społeczeństwa. Społeczeństwo dla energetyki

Energetyka dla społeczeństwa. Społeczeństwo dla energetyki Energetyka dla społeczeństwa. Społeczeństwo dla energetyki Ilona Jędrasik, Koalicja Klimatyczna Ogólnopolskie Spotkania Ekonomii Społecznej - OSES 2013 Szczecin, Nowe Warpno, 19-20 września 2013 Prosument

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Projekt Integracji?

Dlaczego Projekt Integracji? Integracja obszaru wytwarzania w Grupie Kapitałowej ENEA pozwoli na stworzenie silnego podmiotu wytwórczego na krajowym rynku energii, a tym samym korzystnie wpłynie na ekonomiczną sytuację Grupy. Wzrost

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce 4 Rynek energii Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce Energia elektryczna jako towar Jak każdy inny towar, energia elektryczna jest wytwarzana przez jej wytwórców, kupowana przez pośredników, a

Bardziej szczegółowo

Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji

Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji Kielce, dn. 7 marca 2014 r. 2 Wzywania stojące przed polską energetyką

Bardziej szczegółowo

Stymulacja rozwoju OZE poprzez różne systemy wsparcia w krajach UE

Stymulacja rozwoju OZE poprzez różne systemy wsparcia w krajach UE Stymulacja rozwoju OZE poprzez różne systemy wsparcia w krajach UE Anna Pobłocka-Dirakis eclareon Consulting Warszawa, 24 Wrzesień 2014 Strategy Consulting Policy Consulting Financial Advisory Market Intelligence

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Sobótka. Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. Specjalista ds. energii odnawialnej. k.sobotka@mae.mazovia.pl www.mae.mazovia.

Katarzyna Sobótka. Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. Specjalista ds. energii odnawialnej. k.sobotka@mae.mazovia.pl www.mae.mazovia. Biogaz rolniczy produkcja i wykorzystanie Katarzyna Sobótka Specjalista ds. energii odnawialnej Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. k.sobotka@mae.mazovia.pl www.mae.mazovia.pl Cele Mazowieckiej

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

Wybór systemu wsparcia dla istniejących instalacji OZE

Wybór systemu wsparcia dla istniejących instalacji OZE Wybór systemu wsparcia dla istniejących instalacji OZE Radosław Koropis, wiceprezes zarządu, TRMEW Obrót Sp. z o.o. ( Energetyka Wodna, nr 2/2015) Za sprawą Ustawy o OZE właściciele małych elektrowni wodnych

Bardziej szczegółowo

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Clayton Reklewski Louis-Jean

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Clayton Reklewski Louis-Jean Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Clayton Reklewski Louis-Jean Szczegółowa Oferta KAPE S.A. Usługi doradczo - inżynierskie Eksperckie analizy rynku dla zastosowań technologii energooszczędnych:

Bardziej szczegółowo

Koncepcja notowania białych certyfikatów

Koncepcja notowania białych certyfikatów Koncepcja notowania białych certyfikatów Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu Towarowa Giełda Energii SA Warszawa, 05 kwietnia 2006 www.polpx.pl polpx@polpx.pl Debata BIAŁE CERTYFIKATY wysoka efektywność

Bardziej szczegółowo

Produkcja biogazu: model szwedzki i polskie realia. Magdalena Rogulska

Produkcja biogazu: model szwedzki i polskie realia. Magdalena Rogulska Produkcja biogazu: model szwedzki i polskie realia Magdalena Rogulska Główne obszary działania Szwedzko-Polskiej Platformy Zrównoważonej Energetyki - Transformacja systemów energetycznych od paliw kopalnych

Bardziej szczegółowo

JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE

JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu NEUF 2007 Nowa Energia- User Friendly październik 2007, Warszawa Konkurencja na REE czy da się konkurować

Bardziej szczegółowo

PAKIET INFORMACYJNY. System wsparcia w projekcie ustawy o OZE 6.2 z dnia 4.02.2014r.

PAKIET INFORMACYJNY. System wsparcia w projekcie ustawy o OZE 6.2 z dnia 4.02.2014r. PAKIET INFORMACYJNY System wsparcia w projekcie ustawy o OZE 6.2 z dnia 4.02.2014r. ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII OCHRONA ŚRODOWISKA EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA Co składa się na wartość pomocy publicznej? Na

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE GMINY WOŹNIKI NA LATA 2012-2030

PROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE GMINY WOŹNIKI NA LATA 2012-2030 05. Paliwa gazowe 5.1. Wprowadzenie... 1 5.2. Zapotrzebowanie na gaz ziemny - stan istniejący... 2 5.3. Przewidywane zmiany... 3 5.4. Niekonwencjonalne paliwa gazowe... 5 5.1. Wprowadzenie W otoczeniu

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA INWESTYCJI ŚRODOWISKOWYCH W FORMULE PPP

REALIZACJA INWESTYCJI ŚRODOWISKOWYCH W FORMULE PPP REALIZACJA INWESTYCJI ŚRODOWISKOWYCH W FORMULE PPP Podstawy prawne PPP w Polsce USTAWA z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz. U. z 2009 r., Nr 19, poz. 100 z późn. zm.) USTAWA

Bardziej szczegółowo

Wymogi proceduralne dla uzyskania koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej z elektrowni fotowoltaicznej

Wymogi proceduralne dla uzyskania koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej z elektrowni fotowoltaicznej Wymogi proceduralne dla uzyskania koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej z elektrowni fotowoltaicznej Urząd Regulacji Energetyki Starszy Specjalista Waldemar Kozłowski Konferencja Europejskie Słoneczne

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII. I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej. Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ. Warszawa, 27 października 2009

EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII. I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej. Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ. Warszawa, 27 października 2009 EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej Warszawa, 27 października 2009 Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ Czarna skrzynka Energetyka Energia pierwotna Dobro ogólnoludzkie?

Bardziej szczegółowo