Witold Komorowski: RISC. Witold Komorowski, dr inż.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Witold Komorowski: RISC. Witold Komorowski, dr inż."

Transkrypt

1 Witold Komorowski, dr inż.

2 Koncepcja RISC i przetwarzanie potokowe

3 RISC koncepcja architektury i organizacji komputera

4 Aspekty opisu komputera Architektura Jak się zachowuje? Organizacja Jak działa? Realizacja Z czego jest zrobiony?

5 Problemy projektantów Realizacja tranzystory, układy scalone, oporniki, wolty, mikroampery, gigaherce, nanosekundy... E L E K T R O N I K A Organizacja bramki, przerzutniki, sumatory, rejestry, multipleksery, pamięci, sterowniki, procesory... S T R U K T U R A Architektura rozkazy, operacje, argumenty, adresy, przerwania... P R O G R A M O W A N I E

6 Architektura listy rozkazów (IS Architecture) Interfejs Software Hardware

7 Wymagania użytkownika Wydajność (performance) czyli szybkość wykonywania programów

8 Czas wykonania programu (t) = = liczba wykonanych rozkazów (IC) x x liczba cykli zegara potrzebnych do wykonania rozkazu (CPI) x x czas cyklu zegara (1/f) t = IC * CPI * 1/f

9 Czynniki wpływające na wydajność Realizacja (technologia) Organizacja (struktura) Architektura (lista rozkazów) Oprogramowanie (kompilator) IC CPI f

10 Organizacja komputera Model von Neumann'a M CPU I/O Memory Central Processing Unit Input/Output

11 Cykl rozkazowy Pobranie rozkazu z pamięci Wykonanie rozkazu w procesorze

12 Cykl rozkazowy Pamięć zawsze wolniejsza niż procesor! M CPU I/O Przechowuje program Przechowuje dane Pobiera rozkazy Dekoduje rozkazy Wykonuje operacje

13 Cykl rozkazowy von Neumann s bottleneck M CPU I/O Przechowuje program Przechowuje dane Pobiera rozkazy Dekoduje rozkazy Wykonuje operacje

14 Sekwencja rozkazów 1. rozkaz Pobranie Wykonanie 2. rozkaz Czas dostępu do pamięci Pobranie Wykonanie Czas cyklu Czas

15 Możliwości przyspieszenia sekwencji rozkazów * Skrócenie cyklu rozkazowego (szczególnie fazy odczytu z pamięci) * Współbieżne wykonywanie różnych faz kolejnych rozkazów

16 Podstawowe zmiany organizacji Pamięć buforowa: skrócenie średniego czasu dostępu Przetwarzanie potokowe: zwiększenie częstości kończenia rozkazów

17 Pamięć buforowa (cache) Cache Main Hit CPU Miss Duża Wolna Dość tania Mała Bardzo szybka Droga

18 Praktyczne efekty stosowania pamięci cache Cache Main Hit CPU Duża Wolna Dość tania > 98% Mała Bardzo szybka Dość droga

19 Potok rozkazów (pipeline) 1. rozkaz Pobranie Wykonanie 2. rozkaz Pobranie Wykonanie 3. rozkaz Pobranie Wykonanie 4. rozkaz Czas cyklu Czas między zakończeniem kolejnych rozkazów Pobranie Wykonanie

20 Wczesne realizacje Pamięć Jednostka komunikacji BIU Bufor (6 B) Potok 2-stopniowy w μp 8086 (r.1978) Jednostka wykonawcza EU CPU

21 Potok wielostopniowy Czas cyklu 1. F1 F2 F3 F4 2. F3 Czas pomiędzy rozkazami F2 F1 5. CPI = 1 6. Takty zegara

22 Koncepcja tradycyjna Cel Zapełnienie luki semantycznej Środki Sterowanie mikroprogramowe Efekt Rozbudowane listy rozkazów, formaty i sposoby adresowania Skomplikowany układ sterowania, spowolnione działanie CISC Complex Instruction-Set Computer

23 Koncepcja RISC (Reduced Instruction-Set Computer) Cel Szybkie wykonywanie rozkazów Środki Potokowość, pamięć cache Efekt Stała długość rozkazu, prosty układ sterowania Prymitywne rozkazy, model LOAD - STORE, skomplikowany kompilator

24 Genealogia RISC RISC I SPARC V9 SPARC D.Patterson, C.Sequin Sun Microsystems Berkeley ( ) (1987) (1994) MIPS MIPS R2000 MIPS32, MIPS64 J.Hennessy MIPS Computer Systems (MIPS Technologies) Stanford ( ) (Silicon Graphics) IBM 801 RS/6000 PowerPC Power4 G.Radin IBM ( ) (+ Motorola) (2000) Transputer D.May, I.Barron INMOS (1983)

25 CISC vs RISC Architektura Liczba różnych długości rozkazu Liczba sposobów adresowania Maksymalna długość rozkazu [bajty] Adresacja pośrednia CISC RISC IBM Nie VAX Tak MC Nie IA Nie SPARC Nie MIPS Nie RS/ Nie

26 CISC vs RISC Architektura Liczba różnych długości rozkazu Liczba sposobów adresowania Maksymalna długość rozkazu [bajty] Adresacja pośrednia CISC RISC IBM Nie VAX Tak MC Nie IA Nie SPARC Nie MIPS Nie RS/ Nie

27 Potok 5-stopniowy I cache D cache Load/Store IF ID EX WB (AC) MA Register file IF Instruction fetch ID Instruction decode EX/AC Execution / Address calculation MA WB Memory access Write back

28 Bezkonfliktowe przetwarzanie potokowe 1. IF ID EX MA WB 2. IF ID EX MA WB 3. IF ID EX MA WB 4. IF ID EX MA WB 5. IF ID EX MA WB 6. IF ID EX MA WB Takty zegara

29 Zakłócenia potoku Konflikt zasobów (równoczesne żądanie dostępu do pamięci) Konflikt danych (opóźniona aktualizacja danych w pamięci) Konflikt sterowania (realizacja skoków)

30 Konflikt zasobów 1. IF ID AC MA WB 2. IF ID EX MA WB rozkaz 1. czyta/zapisuje dane z/do pamięci 3. IF ID EX MA WB 4. IF ID EX MA WB 5. IF ID EX MA WB rozkaz 4. jest z pamięci odczytywany 6. IF ID EX MA WB Takty zegara

31 Rozwiązanie konfliktu zasobów Pamięć danych i rozkazów Procesor centralny Pamięć danych Pamięć rozkazów Procesor centralny Architektura Princeton (von Neumann a) Architektura Harvard (na poziomie pamięci cache)

32 Konflikt danych 1. IF ID EX MA WB r1 r2 + r3 2. IF ID EX MA WB r5 r1 + r4 t1 t2 t3 t4 t5 t6 t7 t8 t9 Takty zegara Rozkaz 2. w takcie t5 wymaga danych, które będą zapisane w rejestrze przez rozkaz 1. dopiero w takcie t6.!

33 Rozwiązanie konfliktu danych (nieefektywne) 1. IF ID EX MA WB r1 r2 + r3 2. IF ID ~~ ~~ EX MA WB r5 r1 + r4 3. IF ID ~~ ~~ EX MA WB t1 t2 t3 t4 t5 t6 t7 t8 t9 t10 Takty zegara Następuje wstrzymanie potoku na dwa takty

34 Rozwiązanie konfliktu danych przez wyprzedzanie argumentów IF EX ID MA WR Rozkaz r1 r2 + r3 r2 + r3 IF EX ID MA WR Rozkaz r5 r1 + r4 Wynik jest przekazywany drogą na skróty (forwarding) do następnego rozkazu

35 Konflikt sterowania 1. IF ID EX MA WB 2. IF ID AC MA WB Skok warunkowy efektywny Kara za skok 3. IF ID EX MA WB 4. IF ID EX MA WB Opróżnienie potoku z niepotrzebnych rozkazów 3. i IF ID EX MA WB 6. IF ID EX MA WB Takty zegara

36 Łagodzenie konfliktów sterowania * Skoki opóźnione (delayed branch) * Przewidywanie skoków (branch prediction)

37 Skoki opóźnione Każdy rozkaz skoku zmienia adres docelowy dopiero po następnym rozkazie Przykład opóźnionego rozkazu CALL add r1,r5,r7 Po optymalizacji: sub r2,r3,r2 add r1,r5,r7 call tamtam call tamtam nop sub r2,r3,r2 inc r4 inc r4

38 Przewidywanie skoków Tablica skoków (Branch Target Buffer, BTB) Licznik rozkazów Adres rozkazu Adres docelowy Stan α σ s

39 Algorytm predykcji Nieefektywny Będzie efektywny s=01 Nieefektywny Efektywny Będzie nieefektywny s=10 Nieefektywny Będzie efektywny s=00 Efektywny Efektywny Będzie nieefektywny s=11 Nieefektywny Efektywny

40 Everything should be made as simple as possible, but not one bit simpler. Albert Einstein

41 Procesory superskalarne i przetwarzanie out-of-order Pobieranie rozkazów Dekodowanie rozkazów Przydział rozkazów Jednostka wykonawcza 1 Jednostka wykonawcza 2 Jednostka wykonawcza k Kompletacja

42 Działanie procesora superskalarnego Kod źródłowy Kompilator Kod liniowy Procesor Sprzętowe zrównoleglenie rozkazów

43 Koncepcja VLIW (Very Long Instruction Word) Grupa rozkazów bardzo długie słowo rozkazowe MUL FADD LD BRC Jednostka stp. Jednostka zmp. Jednostka pam. Jednostka obsługi skoków

44 Działanie procesora VLIW Kod źródłowy Kompilator Kod równoległy Procesor Programowe (statyczne) zrównoleglenie kodu

45 Realizacja techniki EPIC (Explicitly Parallel Instruction Computing) Procesor Itanium (IA-64) Wiązka trzech 41-bitowych rozkazów RISC 128 rejestrów stp. 64-bitowych 128 rejestrów zmp. 82-bitowych Obszar 2 64 adresów (16 EB) 22 jednostki funkcyjne potok 8-stopniowy Itanium2, 2002

46 Więcej

47 Tanenbaum, A.: * Strukturalna organizacja systemów komputerowych. Helion, 2006 (wyd. 5.) [50] Stallings, W.: * Organizacja i architektura systemu komputerowego. WNT 2004 (wyd. 3.) [46] Biernat, J.: * Architektura komputerów. WPWr, 2005 (wyd. 4.) [18] Komorowski, W.: * Instrumenta computatoria. Helion, 2000 [12] Komorowski, W.: * Krótki kurs architektury i organizacji komputerów. Mikom, 2004 [12]

48 ... wydaje mi się to jakoś nierealne, że tak szybko i tak daleko doszliśmy. Nie wiadomo zresztą, po co. Stanisław Lem

Przetwarzanie potokowe pipelining

Przetwarzanie potokowe pipelining Przetwarzanie potokowe pipelining (część A) Przypomnienie - implementacja jednocyklowa 4 Add Add PC Address memory ister # isters Address ister # ister # memory Wstęp W implementacjach prezentowanych tydzień

Bardziej szczegółowo

Wydajność obliczeń a architektura procesorów. Krzysztof Banaś Obliczenia Wysokiej Wydajności 1

Wydajność obliczeń a architektura procesorów. Krzysztof Banaś Obliczenia Wysokiej Wydajności 1 Wydajność obliczeń a architektura procesorów Krzysztof Banaś Obliczenia Wysokiej Wydajności 1 Wydajność komputerów Modele wydajności-> szacowanie czasu wykonania zadania Wydajność szybkość realizacji wyznaczonych

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemów Komputerowych

Architektura Systemów Komputerowych Architektura Systemów Komputerowych Wykład 7: Potokowe jednostki wykonawcze Dr inż. Marek Mika Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jana Amosa Komeńskiego W Lesznie Plan Budowa potoku Problemy synchronizacji

Bardziej szczegółowo

4 Literatura. c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) ASK SP.01 Rok akad. 2011/2012 2 / 27

4 Literatura. c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) ASK SP.01 Rok akad. 2011/2012 2 / 27 ARCHITEKTURA SYSTEÓW KOPUTEROWYCH strktry procesorów ASK SP. c Dr inż. Ignacy Pardyka UNIWERSYTET JANA KOCHANOWSKIEGO w Kielcach Rok akad. 2/22 Założenia konstrkcyjne Układ pobierania instrkcji Układ przygotowania

Bardziej szczegółowo

Jednostka centralna. dr hab. inż. Krzysztof Patan, prof. PWSZ

Jednostka centralna. dr hab. inż. Krzysztof Patan, prof. PWSZ Jednostka centralna dr hab. inż. Krzysztof Patan, prof. PWSZ Instytut Politechniczny Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Głogowie k.patan@issi.uz.zgora.pl Architektura i organizacja komputerów Architektura

Bardziej szczegółowo

Materiały do wykładu. 4. Mikroprocesor. Marcin Peczarski. Instytut Informatyki Uniwersytet Warszawski

Materiały do wykładu. 4. Mikroprocesor. Marcin Peczarski. Instytut Informatyki Uniwersytet Warszawski Materiały do wykładu 4. Mikroprocesor Marcin Peczarski Instytut Informatyki Uniwersytet Warszawski 19 marca 2007 Małe przypomnienie 4.1 Rejestry Układ współpracy z szynami Jednostka sterująca połączenia

Bardziej szczegółowo

Architektura von Neumanna. Jak zbudowany jest współczesny komputer? Schemat architektury typowego PC-ta. Architektura PC wersja techniczna

Architektura von Neumanna. Jak zbudowany jest współczesny komputer? Schemat architektury typowego PC-ta. Architektura PC wersja techniczna Architektura von Neumanna CPU pamięć wejście wyjście Jak zbudowany jest współczesny komputer? magistrala systemowa CPU jednostka centralna (procesor) pamięć obszar przechowywania programu i danych wejście

Bardziej szczegółowo

. III atyka, sem, Inform Symulator puterów Escape rchitektura kom A

. III atyka, sem, Inform Symulator puterów Escape rchitektura kom A Symulator Escape Konfiguracja ogólna Enable MUL and DIV Complete Set of Comp.Oper Sign Extension of B/H/W Memory Oper on B/H/W Program Program Dane Dane Załaduj konfigurację symulatora (File -> OpenFile)

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Wykład jest przygotowany dla IV semestru kierunku Elektronika i Telekomunikacja. Studia I stopnia Dr inż. Małgorzata Langer Architektura komputerów Prezentacja multimedialna współfinansowana przez Unię

Bardziej szczegółowo

Systemy Mikroprocesorowe Czasu Rzeczywistego

Systemy Mikroprocesorowe Czasu Rzeczywistego Systemy Mikroprocesorowe Czasu Rzeczywistego Dariusz Makowski Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych tel. 631 2648 dmakow@dmcs.pl http://neo.dmcs.p.lodz.pl/smcr 1 Definicje podstawowe Procesor

Bardziej szczegółowo

4 Literatura. c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) ASK MP.01 Rok akad. 2011/2012 2 / 24

4 Literatura. c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) ASK MP.01 Rok akad. 2011/2012 2 / 24 Wymagania proceduralnych języków wysokiego poziomu ARCHITEKTURA SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH modele programowe procesorów ASK MP.01 c Dr inż. Ignacy Pardyka UNIWERSYTET JANA KOCHANOWSKIEGO w Kielcach Rok akad.

Bardziej szczegółowo

Język programowania: Lista instrukcji (IL Instruction List)

Język programowania: Lista instrukcji (IL Instruction List) Język programowania: Lista instrukcji (IL Instruction List) Wykład w ramach przedmiotu: Sterowniki programowalne Opracował dr inż. Jarosław Tarnawski 08.12.2009 Norma IEC 1131 Języki tekstowe Języki graficzne

Bardziej szczegółowo

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 Cel wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działanie systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Architektura systemu komputerowego

Architektura systemu komputerowego Architektura systemu komputerowego Klawiatura 1 2 Drukarka Mysz Monitor CPU Sterownik dysku Sterownik USB Sterownik PS/2 lub USB Sterownik portu szeregowego Sterownik wideo Pamięć operacyjna Działanie

Bardziej szczegółowo

Budowa komputera. Magistrala. Procesor Pamięć Układy I/O

Budowa komputera. Magistrala. Procesor Pamięć Układy I/O Budowa komputera Magistrala Procesor Pamięć Układy I/O 1 Procesor to CPU (Central Processing Unit) centralny układ elektroniczny realizujący przetwarzanie informacji Zmiana stanu tranzystorów wewnątrz

Bardziej szczegółowo

Struktura i działanie jednostki centralnej

Struktura i działanie jednostki centralnej Struktura i działanie jednostki centralnej ALU Jednostka sterująca Rejestry Zadania procesora: Pobieranie rozkazów; Interpretowanie rozkazów; Pobieranie danych Przetwarzanie danych Zapisywanie danych magistrala

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. dr inż. Jerzy Sas. e-mail: jerzy.sas@pwr.wroc.pl

Systemy operacyjne. dr inż. Jerzy Sas. e-mail: jerzy.sas@pwr.wroc.pl Plan wykładu Systemy operacyjne dr inż. Jerzy Sas e-mail: jerzy.sas@pwr.wroc.pl 1. Wprowadzenie - podstawowe pojęcia, rys historyczny, architektura systemu komputerowego, architektura systemu operacyjnego,

Bardziej szczegółowo

Elementy składowe systemu komputerowego

Elementy składowe systemu komputerowego SWB - Systemy wbudowane - wprowadzenie - wykład 9 asz 1 Elementy składowe systemu komputerowego Podstawowe elementy składowe: procesor z ALU pamięć komputera (zawierająca dane i program) urządzenia wejścia/wyjścia

Bardziej szczegółowo

Intel 4004 Dane techniczne:

Intel 4004 Dane techniczne: Intel 4004 wprowadzony 15 listopada 1971 zegar: 740 khz moc obliczeniowa: 0,09 MIPS szyna danych: 4-bitowa liczba tranzystorów 2300, 10 mikronów pamięd adresowalna 640 bajtów pamięd programu 4 kilobajty

Bardziej szczegółowo

Kurs SIMATIC S7-300/400 i TIA Portal - Podstawowy. Spis treści. Dzień 1. I System SIEMENS SIMATIC S7 - wprowadzenie (wersja 1503)

Kurs SIMATIC S7-300/400 i TIA Portal - Podstawowy. Spis treści. Dzień 1. I System SIEMENS SIMATIC S7 - wprowadzenie (wersja 1503) Spis treści Dzień 1 I System SIEMENS SIMATIC S7 - wprowadzenie (wersja 1503) I-3 Rodzina sterowników programowalnych SIMATIC S7 firmy SIEMENS I-4 Dostępne moduły i ich funkcje I-5 Jednostki centralne I-6

Bardziej szczegółowo

Język programowania: Lista instrukcji (IL Instruction List) Wykład w ramach przedmiotu: Sterowniki programowalne Opracował dr inż. Jarosław Tarnawski

Język programowania: Lista instrukcji (IL Instruction List) Wykład w ramach przedmiotu: Sterowniki programowalne Opracował dr inż. Jarosław Tarnawski Język programowania: Lista instrukcji (IL Instruction List) Wykład w ramach przedmiotu: Sterowniki programowalne Opracował dr inż. Jarosław Tarnawski Norma IEC 1131 Języki tekstowe Języki graficzne Języki

Bardziej szczegółowo

System pamięci. Pamięć wirtualna

System pamięci. Pamięć wirtualna System pamięci Pamięć wirtualna Pamięć wirtualna Model pamięci cache+ram nie jest jeszcze realistyczny W rzeczywistych systemach działa wiele programów jednocześnie Każdy może używać tej samej przestrzeni

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Mikrokontrolery z rdzeniami ARM

Wykład 2. Mikrokontrolery z rdzeniami ARM Wykład 2 Źródło problemu 2 Wstęp Architektura ARM (Advanced RISC Machine, pierwotnie Acorn RISC Machine) jest 32-bitową architekturą (modelem programowym) procesorów typu RISC. Różne wersje procesorów

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja skalarna. Piotr Bała. bala@mat.uni.torun.pl. Wykład wygłoszony w ICM w czercu 2000

Optymalizacja skalarna. Piotr Bała. bala@mat.uni.torun.pl. Wykład wygłoszony w ICM w czercu 2000 Optymalizacja skalarna - czerwiec 2000 1 Optymalizacja skalarna Piotr Bała bala@mat.uni.torun.pl Wykład wygłoszony w ICM w czercu 2000 Optymalizacja skalarna - czerwiec 2000 2 Optymalizacja skalarna Czas

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki DMA - Układ bezpośredniego dostępu do pamięci

Podstawy Informatyki DMA - Układ bezpośredniego dostępu do pamięci Układ Podstawy Informatyki - Układ bezpośredniego dostępu do pamięci alina.momot@polsl.pl http://zti.polsl.pl/amomot/pi Plan wykładu Układ 1 Układ Wymiana informacji Idea Zasady pracy maszyny W Architektura

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie zasobami pamięci

Zarządzanie zasobami pamięci Zarządzanie zasobami pamięci System operacyjny wykonuje programy umieszczone w pamięci operacyjnej. W pamięci operacyjnej przechowywany jest obecnie wykonywany program (proces) oraz niezbędne dane. Jeżeli

Bardziej szczegółowo

Architektura procesora Intel Itanium (IA64) Paweł Pisarczyk Instytut Informatyki, Politechnika Warszawska Pawel.Pisarczyk@ii.pw.edu.

Architektura procesora Intel Itanium (IA64) Paweł Pisarczyk Instytut Informatyki, Politechnika Warszawska Pawel.Pisarczyk@ii.pw.edu. Architektura procesora Intel Itanium (IA64) Paweł Pisarczyk Pawel.Pisarczyk@ii.pw.edu.pl Plan prezentacji Wprowadzenie Model programowy EPIC Mikroarchitektura procesora Itanium W ybrane mechanizmy procesora

Bardziej szczegółowo

Procesory rodziny x86. Dariusz Chaberski

Procesory rodziny x86. Dariusz Chaberski Procesory rodziny x86 Dariusz Chaberski 8086 produkowany od 1978 magistrala adresowa - 20 bitów (1 MB) magistrala danych - 16 bitów wielkość instrukcji - od 1 do 6 bajtów częstotliwośc pracy od 5 MHz (IBM

Bardziej szczegółowo

Wydajność systemów a organizacja pamięci, czyli dlaczego jednak nie jest aż tak źle. Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności.

Wydajność systemów a organizacja pamięci, czyli dlaczego jednak nie jest aż tak źle. Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności. Wydajność systemów a organizacja pamięci, czyli dlaczego jednak nie jest aż tak źle Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności. 1 Organizacja pamięci Organizacja pamięci współczesnych systemów komputerowych

Bardziej szczegółowo

ICD Wprowadzenie. Wprowadzenie. Czym jest In-Circuit Debugger? 2. O poradniku 3. Gdzie szukać dodatkowych informacji? 4

ICD Wprowadzenie. Wprowadzenie. Czym jest In-Circuit Debugger? 2. O poradniku 3. Gdzie szukać dodatkowych informacji? 4 ICD 2 Czym jest In-Circuit Debugger? 2 O poradniku 3 Gdzie szukać dodatkowych informacji? 4 ICD 1 ICD 25.08.2009 Czym jest In-Circuit Debugger? Większość procesorów dostarcza systemów debugowania (ang.

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie układów FPGA w implementacji systemów bezpieczeństwa sieciowego typu Firewall

Wykorzystanie układów FPGA w implementacji systemów bezpieczeństwa sieciowego typu Firewall Grzegorz Sułkowski, Maciej Twardy, Kazimierz Wiatr Wykorzystanie układów FPGA w implementacji systemów bezpieczeństwa sieciowego typu Firewall Plan prezentacji 1. Architektura Firewall a załoŝenia 2. Punktu

Bardziej szczegółowo

Programowanie niskopoziomowe

Programowanie niskopoziomowe Programowanie niskopoziomowe ASSEMBLER Teodora Dimitrova-Grekow http://aragorn.pb.bialystok.pl/~teodora/ Program ogólny Rok akademicki 2011/12 Systemy liczbowe, budowa komputera, procesory X86, organizacja

Bardziej szczegółowo

Maszyny liczace - rys historyczny

Maszyny liczace - rys historyczny SWB - Mikroprocesory i mikrokontrolery - wykład 7 asz 1 Maszyny liczace - rys historyczny pierwszy kalendarz - Stonehenge (obecnie Salisbury, Anglia) skonstruowany ok. 2800 r. pne. abacus - pierwsze liczydła

Bardziej szczegółowo

Elementy oprogramowania sterowników. Instrukcje podstawowe, funkcje logiczne, układy czasowe i liczenia, znaczniki

Elementy oprogramowania sterowników. Instrukcje podstawowe, funkcje logiczne, układy czasowe i liczenia, znaczniki Elementy oprogramowania sterowników. Instrukcje podstawowe, funkcje logiczne, układy czasowe i liczenia, znaczniki Norma IEC-61131-3 definiuje typy języków: graficzne: schematów drabinkowych LD, schematów

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacje systemów komputerowych, modele złożoności algorytmów obliczeniowych

Klasyfikacje systemów komputerowych, modele złożoności algorytmów obliczeniowych Wykład 5 Klasyfikacje systemów komputerowych, modele złożoności algorytmów obliczeniowych Spis treści: 1. Klasyfikacja Flynna 2. Klasyfikacja Skillicorna 3. Klasyfikacja architektury systemów pod względem

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów. Asembler procesorów rodziny x86

Architektura komputerów. Asembler procesorów rodziny x86 Architektura komputerów Asembler procesorów rodziny x86 Architektura komputerów Asembler procesorów rodziny x86 Rozkazy mikroprocesora Rozkazy mikroprocesora 8086 można podzielić na siedem funkcjonalnych

Bardziej szczegółowo

Technologia Informacyjna Wykład II Jak wygląda komputer?

Technologia Informacyjna Wykład II Jak wygląda komputer? Technologia Informacyjna Wykład II Jak wygląda komputer? A. Matuszak 18 października 2010 A. Matuszak Technologia Informacyjna Wykład II Jak wygląda komputer? A. Matuszak (2) Technologia Informacyjna Wykład

Bardziej szczegółowo

Mikrokontroler autonomicznej pracy systemach kontrolno pomiarowych komunikacyjnych czasie rzeczywistym

Mikrokontroler autonomicznej pracy systemach kontrolno pomiarowych komunikacyjnych czasie rzeczywistym Mikrokontrolery Mikrokontroler układ cyfrowy z wyspecjalizowanym mikroprocesorem, niezbędnymi urządzeniami peryferyjnymi zawartymi w jednym układzie scalonym, który jest zdolny do autonomicznej pracy,

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne - wykład 2 -

Technologie informacyjne - wykład 2 - Zakład Fizyki Budowli i Komputerowych Metod Projektowania Instytut Budownictwa Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechnika Wrocławska Technologie informacyjne - wykład 2 - Prowadzący: dr inż. Łukasz

Bardziej szczegółowo

Pamięć. Podstawowe własności komputerowych systemów pamięciowych:

Pamięć. Podstawowe własności komputerowych systemów pamięciowych: Pamięć Podstawowe własności komputerowych systemów pamięciowych: Położenie: procesor, wewnętrzna (główna), zewnętrzna (pomocnicza); Pojemność: rozmiar słowa, liczba słów; Jednostka transferu: słowo, blok

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów wer. 7

Architektura komputerów wer. 7 Architektura komputerów wer. 7 Wojciech Myszka 2013-10-29 19:47:07 +0100 Karty perforowane Kalkulator IBM 601, 1931 IBM 601 kalkulator Maszyna czytała dwie liczby z karty, mnożyła je przez siebie i wynik

Bardziej szczegółowo

Kurs Podstawowy S7. Spis treści. Dzień 1

Kurs Podstawowy S7. Spis treści. Dzień 1 Spis treści Dzień 1 I System SIMATIC S7 - wprowadzenie (wersja 1401) I-3 Rodzina sterowników programowalnych SIMATIC S7 firmy SIEMENS I-4 Dostępne moduły i ich funkcje I-5 Jednostki centralne I-6 Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Projektowanie i użytkowanie systemów operacyjnych Rok akademicki: 2013/2014 Kod: EAR-2-324-n Punkty ECTS: 5 Wydział: Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej Kierunek:

Bardziej szczegółowo

Programowanie współbieżne i rozproszone

Programowanie współbieżne i rozproszone Programowanie współbieżne i rozproszone WYKŁAD 1 dr inż. Literatura ogólna Ben-Ari, M.: Podstawy programowania współbieżnego i rozproszonego. Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa, 2009. Czech, Z.J:

Bardziej szczegółowo

Procesory rodziny Intel

Procesory rodziny Intel Bibliografia: Urządzenia techniki komputerowej, K. Wojtuszkiewicz pl.wikipedia.org www.intel.com Procesory rodziny Intel Podstawowe własnow asności procesora Pentium Podstawowe własności procesora Pentium

Bardziej szczegółowo

architektura komputerów w. 8 Zarządzanie pamięcią

architektura komputerów w. 8 Zarządzanie pamięcią architektura komputerów w. 8 Zarządzanie pamięcią Zarządzanie pamięcią Jednostka centralna dysponuje zwykle duża mocą obliczeniową. Sprawne wykorzystanie możliwości jednostki przetwarzającej wymaga obecności

Bardziej szczegółowo

ARCHITEKTURA KOMPUTERÓW. Reprezentacja danych w komputerach

ARCHITEKTURA KOMPUTERÓW. Reprezentacja danych w komputerach Reprezentacja danych w komputerach dr inż. Wiesław Pamuła wpamula@polsl.katowice.pl Literatura 2. J.Biernat: Architektura komputerów, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław2002. 3. Null

Bardziej szczegółowo

Porównanie wydajności CUDA i OpenCL na przykładzie równoległego algorytmu wyznaczania wartości funkcji celu dla problemu gniazdowego

Porównanie wydajności CUDA i OpenCL na przykładzie równoległego algorytmu wyznaczania wartości funkcji celu dla problemu gniazdowego Porównanie wydajności CUDA i OpenCL na przykładzie równoległego algorytmu wyznaczania wartości funkcji celu dla problemu gniazdowego Mariusz Uchroński 3 grudnia 2010 Plan prezentacji 1. Wprowadzenie 2.

Bardziej szczegółowo

Wydajność systemów a organizacja pamięci. Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności. 1

Wydajność systemów a organizacja pamięci. Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności. 1 Wydajność systemów a organizacja pamięci Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności. 1 Motywacja - memory wall Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności. 2 Organizacja pamięci Organizacja pamięci:

Bardziej szczegółowo

Programowanie niskopoziomowe. dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl

Programowanie niskopoziomowe. dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Programowanie niskopoziomowe dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl 1 Literatura Randall Hyde: Asembler. Sztuka programowania, Helion, 2004. Eugeniusz Wróbel: Praktyczny kurs asemblera, Helion,

Bardziej szczegółowo

Wstęp do informatyki. Maszyna RAM. Schemat logiczny komputera. Maszyna RAM. RAM: szczegóły. Realizacja algorytmu przez komputer

Wstęp do informatyki. Maszyna RAM. Schemat logiczny komputera. Maszyna RAM. RAM: szczegóły. Realizacja algorytmu przez komputer Realizacja algorytmu przez komputer Wstęp do informatyki Wykład UniwersytetWrocławski 0 Tydzień temu: opis algorytmu w języku zrozumiałym dla człowieka: schemat blokowy, pseudokod. Dziś: schemat logiczny

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne technologie przetwarzania informacji

Nowoczesne technologie przetwarzania informacji Projekt Nowe metody nauczania w matematyce Nr POKL.09.04.00-14-133/11 Nowoczesne technologie przetwarzania informacji Mgr Maciej Cytowski (ICM UW) Lekcja 2: Podstawowe mechanizmy programowania równoległego

Bardziej szczegółowo

Lista instrukcji procesora 8051 część 2 Skoki i wywołania podprogramów, operacje na stosie, operacje bitowe

Lista instrukcji procesora 8051 część 2 Skoki i wywołania podprogramów, operacje na stosie, operacje bitowe Lista instrukcji procesora 8051 część 2 Skoki i wywołania podprogramów, operacje na stosie, operacje bitowe Ryszard J. Barczyński, 2009 2013 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego

Bardziej szczegółowo

Zasada działania pamięci RAM Pamięć operacyjna (robocza) komputera - zwana pamięcią RAM (ang. Random Access Memory - pamięć o swobodnym dostępie)

Zasada działania pamięci RAM Pamięć operacyjna (robocza) komputera - zwana pamięcią RAM (ang. Random Access Memory - pamięć o swobodnym dostępie) Zasada działania pamięci RAM Pamięć operacyjna (robocza) komputera - zwana pamięcią RAM (ang. Random Access Memory - pamięć o swobodnym dostępie) służy do przechowywania danych aktualnie przetwarzanych

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy Systemy operacyjne Systemy operacyjne Dr inż. Ignacy Pardyka Literatura Siberschatz A. i inn. Podstawy systemów operacyjnych, WNT, Warszawa Skorupski A. Podstawy budowy i działania komputerów, WKiŁ, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Programowanie procesorów graficznych GPGPU

Programowanie procesorów graficznych GPGPU Programowanie procesorów graficznych GPGPU 1 GPGPU Historia: lata 80 te popularyzacja systemów i programów z graficznym interfejsem specjalistyczne układy do przetwarzania grafiki 2D lata 90 te standaryzacja

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4 Pamięć wirtualna Przygotował: Ryszard Kijaka Wykład 4 Wstęp główny podział to: PM- do pamięci masowych należą wszelkiego rodzaju pamięci na nośnikach magnetycznych, takie jak dyski twarde i elastyczne,

Bardziej szczegółowo

EMBEDDED LINUX ON ARM9 CORE EMBEDDED LINUX NA PROCESORACH Z RODZINY ARM9

EMBEDDED LINUX ON ARM9 CORE EMBEDDED LINUX NA PROCESORACH Z RODZINY ARM9 Marcin Stanowski V rok Koło Techniki Cyfrowej dr inż. Wojciech Mysiński opiekun naukowy EMBEDDED LINUX ON ARM9 CORE EMBEDDED LINUX NA PROCESORACH Z RODZINY ARM9 Keywords: embedded, operating system, linux,

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna w AS/400

Pamięć wirtualna w AS/400 Pamięć wirtualna w AS/400 Jan Posiadała 19 listopada 2002 1 Spis treści 1 Wpowadzenie - co to takiego AS/400 3 2 Organizacja pamięci 4 2.1 Koncepcja wymiany................................. 4 2.2 Koncepcja

Bardziej szczegółowo

METODY ELIMINACJI STUDENTÓW INFORMATYKI. Czyli co student INF-EKA powinien wiedzieć o MESI...

METODY ELIMINACJI STUDENTÓW INFORMATYKI. Czyli co student INF-EKA powinien wiedzieć o MESI... METODY ELIMINACJI STUDENTÓW INFORMATYKI Czyli co student INF-EKA powinien wiedzieć o MESI... copyright Mahryanuss 2004 Data Cache Consistency Protocol Czyli po naszemu protokół zachowujący spójność danych

Bardziej szczegółowo

1 Dodatek B: obwody scalone i mikroprocesory.

1 Dodatek B: obwody scalone i mikroprocesory. 1 Dodatek B: obwody scalone i mikroprocesory. W rozdziałach wstępnych omówiłem już pobieżnie rodzaje elementów scalonych kryjących się we wnętrzu komputera. Tutaj Czytelnik znajdzie nieco więcej informacji

Bardziej szczegółowo

Temat: Pamięci. Programowalne struktury logiczne.

Temat: Pamięci. Programowalne struktury logiczne. Temat: Pamięci. Programowalne struktury logiczne. 1. Pamięci są układami służącymi do przechowywania informacji w postaci ciągu słów bitowych. Wykonuje się jako układy o bardzo dużym stopniu scalenia w

Bardziej szczegółowo

COMPUTER ORGANIZATION AND DESIGN The Hardware/Software Interface. Wprowadzenie do systemów wieloprocesorowych

COMPUTER ORGANIZATION AND DESIGN The Hardware/Software Interface. Wprowadzenie do systemów wieloprocesorowych COMPUTER ORGANIZATION AND DESIGN The Hardware/Software Interface Wprowadzenie do systemów wieloprocesorowych Wstęp Do tej pory mówiliśmy głównie o systemach z jednym procesorem Coraz trudniej wycisnąć

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dzień 1. I Konfiguracja sterownika (wersja 1312) II Tryby pracy CPU (wersja 1312) III Bloki funkcyjne (wersja 1312)

Spis treści. Dzień 1. I Konfiguracja sterownika (wersja 1312) II Tryby pracy CPU (wersja 1312) III Bloki funkcyjne (wersja 1312) Spis treści Dzień 1 I Konfiguracja sterownika (wersja 1312) I-3 Zadanie Tworzenie konfiguracji sprzętowej I-4 Tworzenie nowego projektu I-5 Tworzenie stacji poprzez wybór CPU z katalogu I-6 Dodawanie modułów

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Wprowadzenie. Wykład prowadzą: Jerzy Brzeziński Dariusz Wawrzyniak

Systemy operacyjne. Wprowadzenie. Wykład prowadzą: Jerzy Brzeziński Dariusz Wawrzyniak Wykład prowadzą: Jerzy Brzeziński Dariusz Wawrzyniak Celem wykładu jest przedstawienie ogólnych informacji o systemie operacyjnym jako składowej oprogramowania komputera. Omawiana jest zatem jego rola

Bardziej szczegółowo

Kurs STEP7 TIA - Zaawansowany. Spis treści. Dzień 1. I Konfiguracja sprzętowa sterownika SIMATIC S7-1200/1500 (wersja 1501)

Kurs STEP7 TIA - Zaawansowany. Spis treści. Dzień 1. I Konfiguracja sprzętowa sterownika SIMATIC S7-1200/1500 (wersja 1501) Spis treści Dzień 1 I Konfiguracja sprzętowa sterownika SIMATIC S7-1200/1500 (wersja 1501) I-3 Zadanie Tworzenie konfiguracji sprzętowej I-4 Tworzenie nowego projektu I-5 Tworzenie stacji poprzez wybór

Bardziej szczegółowo

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia Budowa komputera Schemat funkcjonalny i podstawowe parametry Podstawowe pojęcia Pojęcia podstawowe PC personal computer (komputer osobisty) Kompatybilność to cecha systemów komputerowych, która umoŝliwia

Bardziej szczegółowo

Podzespoły Systemu Komputerowego:

Podzespoły Systemu Komputerowego: Podzespoły Systemu Komputerowego: 1) Płyta główna- jest jednym z najważniejszych elementów komputera. To na niej znajduje się gniazdo procesora, układy sterujące, sloty i porty. Bezpośrednio na płycie

Bardziej szczegółowo

Wykład 14. Zagadnienia związane z systemem IO

Wykład 14. Zagadnienia związane z systemem IO Wykład 14 Zagadnienia związane z systemem IO Wprowadzenie Urządzenia I/O zróżnicowane ze względu na Zachowanie: wejście, wyjście, magazynowanie Partnera: człowiek lub maszyna Szybkość transferu: bajty

Bardziej szczegółowo

Narzędzia informatyki

Narzędzia informatyki Narzędzia informatyki dr inż. Anna Kobusińska Anna.Kobusinska@cs.put.poznan.pl www.cs.put.poznan.pl/akobusinska Literatura Duch W., Fascynujący świat komputerów, Nakom, Poznań 1997 Skorupski P., Podstawy

Bardziej szczegółowo

Architektura komputera wg Neumana

Architektura komputera wg Neumana PROCESOR Architektura komputera wg Neumana Uproszczony schemat procesora Podstawowe elementy procesora Blok rejestrów Blok ALU Dekoder kodu rozkazowego Układ sterujący Magistrala procesora Cykl pracy procesora

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 12 Jan Kazimirski 1 Magistrale systemowe 2 Magistrale Magistrala medium łączące dwa lub więcej urządzeń Sygnał przesyłany magistralą może być odbierany przez wiele urządzeń

Bardziej szczegółowo

Projektowanie z użyciem procesora programowego Nios II

Projektowanie z użyciem procesora programowego Nios II Projektowanie z użyciem procesora programowego Nios II WSTĘP Celem ćwiczenia jest nauczenie projektowania układów cyfrowych z użyciem wbudowanych procesorów programowych typu Nios II dla układów FPGA firmy

Bardziej szczegółowo

Architektura systemów informatycznych

Architektura systemów informatycznych Architektura systemów informatycznych Architektura urządzeń wejścia i wyjścia (I/O) Literatura: Hyde R. 2005, Zrozumieć komputer, Profesjonalne programowanie Część 1, Helion, Gliwice Podstawowe elementy

Bardziej szczegółowo

Pamięci półprzewodnikowe w oparciu o książkę : Nowoczesne pamięci. Ptc 2013/2014 13.12.2013

Pamięci półprzewodnikowe w oparciu o książkę : Nowoczesne pamięci. Ptc 2013/2014 13.12.2013 Pamięci półprzewodnikowe w oparciu o książkę : Nowoczesne pamięci półprzewodnikowe, Betty Prince, WNT Ptc 2013/2014 13.12.2013 Pamięci statyczne i dynamiczne Pamięci statyczne SRAM przechowywanie informacji

Bardziej szczegółowo

Urządzenia zewnętrzne

Urządzenia zewnętrzne Urządzenia zewnętrzne SZYNA ADRESOWA SZYNA DANYCH SZYNA STEROWANIA ZEGAR PROCESOR PAMIĘC UKŁADY WE/WY Centralna jednostka przetw arzająca (CPU) DANE PROGRAMY WYNIKI... URZ. ZEWN. MO NITORY, DRUKARKI, CZYTNIKI,...

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym

Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym Cele: przydział zasobów pamięciowych wykonywanym programom, zapewnienie bezpieczeństwa wykonywanych procesów (ochrona pamięci), efektywne wykorzystanie dostępnej

Bardziej szczegółowo

Literatura. adów w cyfrowych. Projektowanie układ. Technika cyfrowa. Technika cyfrowa. Bramki logiczne i przerzutniki.

Literatura. adów w cyfrowych. Projektowanie układ. Technika cyfrowa. Technika cyfrowa. Bramki logiczne i przerzutniki. Literatura 1. D. Gajski, Principles of Digital Design, Prentice- Hall, 1997 2. C. Zieliński, Podstawy projektowania układów cyfrowych, PWN, Warszawa 2003 3. G. de Micheli, Synteza i optymalizacja układów

Bardziej szczegółowo

Little / Big Endian Machines. Podstawy techniki mikroprocesorowej ETEW006. Przetwarzanie danych Typy procesorów. Algorytm.

Little / Big Endian Machines. Podstawy techniki mikroprocesorowej ETEW006. Przetwarzanie danych Typy procesorów. Algorytm. Little / Big Endian Machines Podstawy techniki mikroprocesorowej ETEW6 Przetwarzanie danych Typy procesorów Andrzej Stępień Katedra Metrologii Elektronicznej i Fotonicznej Little Endian 7 Word High Byte

Bardziej szczegółowo

Programowanie procesorów graficznych NVIDIA (rdzenie CUDA) Wykład nr 1

Programowanie procesorów graficznych NVIDIA (rdzenie CUDA) Wykład nr 1 Programowanie procesorów graficznych NVIDIA (rdzenie CUDA) Wykład nr 1 Wprowadzenie Procesory graficzne GPU (Graphics Processing Units) stosowane są w kartach graficznych do przetwarzania grafiki komputerowej

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja kodu. Ze wszystkich metod optymalizacji kodu programowego zwrócimy uwagę na: Usunięcie (po możliwości) skoków danych.

Optymalizacja kodu. Ze wszystkich metod optymalizacji kodu programowego zwrócimy uwagę na: Usunięcie (po możliwości) skoków danych. Optymalizacja kodu Ze wszystkich metod optymalizacji kodu programowego zwrócimy uwagę na: Usunięcie (po możliwości) skoków danych Rozwijanie pętli Opcje kompilatora 1 Usunięcie skoków danych: for(i=1;

Bardziej szczegółowo

Pracownia Komputerowa. Wyk ad I Magdalena Posiada a-zezula

Pracownia Komputerowa. Wyk ad I Magdalena Posiada a-zezula Pracownia Komputerowa Wyk ad I Magdalena Posiada a-zezula Kontakt Zak ad Cząstek i Oddzia ywań Fundamentalnych pok 4.20, Pasteura 5. http://www.fuw.edu.pl/~mposiada email: Magdalena.Posiadala@fuw.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne III

Systemy operacyjne III Systemy operacyjne III WYKŁAD Jan Kazimirski Pamięć wirtualna Stronicowanie Pamięć podzielona na niewielki bloki Bloki procesu to strony a bloki fizyczne to ramki System operacyjny przechowuje dla każdego

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów PCI EXPRESS Rozwój technologii magistrali Architektura Komputerów 2 Architektura Komputerów 2006 1 Przegląd wersji PCI Wersja PCI PCI 2.0 PCI 2.1/2.2 PCI 2.3 PCI-X 1.0 PCI-X 2.0

Bardziej szczegółowo

System czasu rzeczywistego

System czasu rzeczywistego System czasu rzeczywistego Definicje System czasu rzeczywistego (real-time system) jest to system komputerowy, w którym obliczenia prowadzone równolegle z przebiegiem zewnętrznego procesu mają na celu

Bardziej szczegółowo

Komunikacja z urzadzeniami zewnętrznymi

Komunikacja z urzadzeniami zewnętrznymi Komunikacja z urzadzeniami zewnętrznymi Porty Łacza równoległe Łacza szeregowe Wymiana informacji - procesor, pamięć oraz urzadzenia wejścia-wyjścia Większość mikrokontrolerów (Intel, AVR, PIC) używa jednego

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów. dr inż. Sławomir Samolej D108 A, tel: 865 1486, email: ssamolej@prz-rzeszow.pl WWW: ssamolej.prz-rzeszow.

Architektura komputerów. dr inż. Sławomir Samolej D108 A, tel: 865 1486, email: ssamolej@prz-rzeszow.pl WWW: ssamolej.prz-rzeszow. Architektura komputerów dr inż. Sławomir Samolej D108 A, tel: 865 1486, email: ssamolej@prz-rzeszow.pl WWW: ssamolej.prz-rzeszow.pl 1 Podział komputerów Desktop Laptop Palmtop Mikrokomputery przeznaczone

Bardziej szczegółowo

Materiały do wykładu. 7.Architekturax86. Marcin Peczarski. Instytut Informatyki Uniwersytet Warszawski

Materiały do wykładu. 7.Architekturax86. Marcin Peczarski. Instytut Informatyki Uniwersytet Warszawski Materiały do wykładu 7.Architekturax86 Marcin Peczarski Instytut Informatyki Uniwersytet Warszawski 25maja2009 Narodziny 7.1 1978 Intel8086 architektura 16-bitowa 5 MHz, obudowa DIP40, 29000 tranzystorów

Bardziej szczegółowo

Architektura systemów komputerowych. dr Artur Bartoszewski

Architektura systemów komputerowych. dr Artur Bartoszewski Architektura systemów komputerowych dr Artur Bartoszewski Rozwój płyt głównych - część 2 Magistrale kart rozszerzeń Rozwój magistral komputera PC Płyta główna Czas życia poszczególnych magistral Pentium

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 06.05.2004 04731399.

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 06.05.2004 04731399. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 188267 (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 06.0.04 04731399.4 (1) Int. Cl. G06F12/ (06.01) (97) O

Bardziej szczegółowo

Wykład II. Pamięci operacyjne. Studia stacjonarne Pedagogika Budowa i zasada działania komputera

Wykład II. Pamięci operacyjne. Studia stacjonarne Pedagogika Budowa i zasada działania komputera Studia stacjonarne Pedagogika Budowa i zasada działania komputera Wykład II Pamięci operacyjne 1 Część 1 Pamięci RAM 2 I. Pamięć RAM Przestrzeń adresowa pamięci Pamięć podzielona jest na słowa. Podczas

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia zaliczeniowe z przedmiotu Układy i systemy mikroprocesorowe elektronika i telekomunikacja, stacjonarne zawodowe

Zagadnienia zaliczeniowe z przedmiotu Układy i systemy mikroprocesorowe elektronika i telekomunikacja, stacjonarne zawodowe Zagadnienia zaliczeniowe z przedmiotu Układy i systemy mikroprocesorowe elektronika i telekomunikacja, stacjonarne zawodowe System mikroprocesorowy 1. Przedstaw schemat blokowy systemu mikroprocesorowego.

Bardziej szczegółowo

Programowanie mikrokontrolerów AVR

Programowanie mikrokontrolerów AVR Programowanie mikrokontrolerów AVR Czym jest mikrokontroler? Mikrokontroler jest małym komputerem podłączanym do układów elektronicznych. Pamięć RAM/ROM CPU wykonuje program Układy I/O Komunikacje ze światem

Bardziej szczegółowo

Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska

Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Instytut Informatyki Politechnika Poznańska AVR ang. Advanced Virtual RISC Twórcami są Alf Egil Bogen, Vegard Wollan RISC Architektura AVR została opracowana przez dwóch studentów w Norweskim Instytucie

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja Techniczna. Czytnik RFID UW-M4GM

Dokumentacja Techniczna. Czytnik RFID UW-M4GM Dokumentacja Techniczna Czytnik RFID UW-M4RM UW-M4GM -man-2 1 WPROWADZENIE... 3 2 DANE TECHNICZNE... 4 3 OPIS ELEMENTÓW OBUDOWY... 5 4 KOMENDY PROTOKÓŁU MODBUS RTU... 6 4.1 Adresy MODBUS...7 2 1 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Integracja systemów transakcyjnych

Integracja systemów transakcyjnych Integracja systemów transakcyjnych Robert Wrembel Politechnika Poznańska Instytut Informatyki Robert.Wrembel@cs.put.poznan.pl www.cs.put.poznan.pl/rwrembel Alokacja danych Alokacja danych umieszczanie

Bardziej szczegółowo

Macierze All Flash. Czy to jest alternatywa dla macierzy klasy Enterprise? Krzysztof Jamiołkowski HP EG Storage Solutions Architect

Macierze All Flash. Czy to jest alternatywa dla macierzy klasy Enterprise? Krzysztof Jamiołkowski HP EG Storage Solutions Architect Innowacje w przetwarzaniu danych Macierze All Flash Czy to jest alternatywa dla macierzy klasy Enterprise? Krzysztof Jamiołkowski HP EG Storage Solutions Architect Definicja macierzy Enterprise Cechy charakterystyczne

Bardziej szczegółowo

Wykład 7. Zarządzanie pamięcią

Wykład 7. Zarządzanie pamięcią Wykład 7 Zarządzanie pamięcią -1- Świat idealny a świat rzeczywisty W idealnym świecie pamięć powinna Mieć bardzo dużą pojemność Mieć bardzo krótki czas dostępu Być nieulotna (zawartość nie jest tracona

Bardziej szczegółowo

Programowanie Niskopoziomowe

Programowanie Niskopoziomowe Programowanie Niskopoziomowe Wykład 8: Procedury Dr inż. Marek Mika Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jana Amosa Komeńskiego W Lesznie Plan Wstęp Linkowanie z bibliotekami zewnętrznymi Operacje na stosie

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zadanie komputera to wykonywanie programu Program składa się z rozkazów przechowywanych w pamięci Rozkazy są przetwarzane w dwu krokach:

Podstawowe zadanie komputera to wykonywanie programu Program składa się z rozkazów przechowywanych w pamięci Rozkazy są przetwarzane w dwu krokach: Rok akademicki 2012/2013, Wykład nr 6 2/46 Plan wykładu nr 6 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2012/2013

Bardziej szczegółowo