INFORMACJE WSTĘPNE: PRZEPISY BHP, SPRZĘT LABORATORYJNY, PODSTAWY TECHNIKI PRACY W LABORATORIUM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "INFORMACJE WSTĘPNE: PRZEPISY BHP, SPRZĘT LABORATORYJNY, PODSTAWY TECHNIKI PRACY W LABORATORIUM"

Transkrypt

1 INFORMACJE WSTĘPNE: PRZEPISY BHP, SPRZĘT LABORATORYJNY, PODSTAWY TECHNIKI PRACY W LABORATORIUM DLA STUDENTÓW STUDIÓW NIESTACJONARNYCH OBOWIĄZUJĄCE NA ĆWICZENIACH LABORATORYJNYCH Z Fizjologii Roślin Drzewiastych (sala ćwiczeń 010, 011) Celem jest wprowadzenie do prawidłowego i bezpiecznego wykonywania podstawowych czynności laboratoryjnych. Zakres ćwiczenia nr 1 obejmuje: - zapoznanie studentów z regulaminem pracowni chemicznej, przepisami bhp oraz zasadami pierwszej pomocy, podstawowym sprzętem laboratoryjnym oraz podstawami techniki laboratoryjnej: mycie szkła, ważenie na wadze analitycznej, - wykonanie ćwiczeń z zakresu BIOCHEMII I. Informacje wstępne: zapoznanie z przepisami Prawidłowe i bezpieczne realizowanie ćwiczeń w laboratorium chemicznym wymaga znajomości i przestrzegania: - regulaminu pracy w laboratorium zasad bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP) - zasad udzielania pierwszej pomocy Regulamin pracy w laboratorium Obecność na ćwiczeniach jest obowiązkowa. Nieobecność na JEDNYM z ćwiczeń jest dozwolona, ale należy ją odrobić w sposób ustalony z Prowadzącym. Podczas pierwszych zajęć studenci przechodzą m.in. krótki kurs dotyczący przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy w laboratorium. Studenci wykonują ćwiczenia w zespołach trzyosobowych zgodnie z harmonogramem i ściśle według instrukcji tzw. Przepisów ćwiczeń. Na jednym stole laboratoryjnym musi znajdować się co najmniej JEDEN PRZEPIS ĆWICZEŃ (jest zamieszczony na stronie internetowej Katedry Fitopatologii Leśnej). Każde wyjście z laboratorium powinno być zgłoszone prowadzącym. Każdy student jest obowiązany prowadzić Notatnik Laboratoryjny, w którym na bieżąco, równolegle z wykonywanymi czynnościami notuje reakcje chemiczne, barwę roztworu lub osadu, własne uwagi, spostrzeżenia i ewentualne obliczenia. Przed opuszczeniem pracowni należy uporządkować stanowisko pracy w myśl zasady: zostawiam tak, jak chciałbym zastać. Każdy uczestnik zajęć laboratoryjnych zobowiązany jest do przestrzegania zasad BHP obowiązujących w laboratorium. Po wykonaniu ćwiczeń należy złożyć Prowadzącemu zajęcia sprawozdanie z wykonanej pracy w sposób syntetyczny (nie obowiązuje pisemnie sprawozdanie). Podstawą do zaliczenia całego cyklu ćwiczeń jest uzyskane pozytywnej oceny tj. 3,0 z kolokwium końcowego dopuszczającego do egzaminu. Odbędą się trzy terminy kolokwium, które Starosta roku musi ustalić z Prowadzącym zajęcia (I termin odbędzie się na ostatnich ćwiczeniach). Ponadto należy uczestniczyć czynnie we wszystkich ćwiczeniach, które należy poprawnie wykonać, co będzie każdorazowo zatwierdzane przez Prowadzącego ćwiczenia.

2 Zasady BHP Praca w laboratorium wymaga skupienia, staranności, dokładności, a także przewidywania potencjalnych niebezpieczeństw podczas wykonywania eksperymentów. Osoba wykonująca ćwiczenie może być ubrana w fartuch laboratoryjny, oraz w razie potrzeby zaopatrzona w rękawiczki jednorazowe. Długie włosy należy spiąć. Bezwzględnie zabrania się jedzenia i picia na terenie laboratorium. Przy wykonywaniu ćwiczenia należy zachować ostrożność, a w razie wypadku jak najszybciej powiadomić o nim osobę prowadzącą zajęcia. Należy przestrzegać czystości i porządku na stanowisku pracy. Podczas wykonywania ćwiczenia należy często myć ręce, a obowiązkowo przed opuszczeniem pracowni. Odczynników chemicznych nie należy próbować, ani dotykać rękami. Wszystkie butelki z substancjami chemicznymi muszą posiadać etykietę. Podczas pobierania substancji należy zapoznać się z treścią etykiety na opakowaniu. Po pobraniu odczynnika należy zamknąć pojemnik, zapobiegając rozlaniu, rozsypaniu bądź wyparowaniu substancji. Wszystkie naczynia używane podczas wykonywania ćwiczenia muszą być na bieżąco podpisywane (oznaczane), aby uniknąć pomyłek. Podczas ćwiczenia nie wolno używać uszkodzonych naczyń i przyrządów. Podczas ogrzewania substancji w probówce, należy pamiętać, aby wylotu probówki nie kierować na osoby współpracujące. Pipetowanie ustami jest zabronione. Należy używać gruszek, nasadek, pompek na pipety. Wszystkie prace z substancjami szczególnie niebezpiecznymi bądź szkodliwymi dla zdrowia (stężone kwasy, zasady, rozpuszczalniki organiczne, substancje łatwopalne) należy wykonywać pod włączonym wyciągiem - dygestorium. Przy rozcieńczaniu stężonych kwasów wodą należy zawsze wlewać kwas do wody, proces odwrotny jest silnie egzotermiczny. Może prowadzić do silnego ogrzania lub rozpryskiwania mieszaniny i spowodować poparzenia. Po zakończeniu pracy należy wymyć używane naczynia wodą wodociągową, wypłukać 3-krotnie w wodzie destylowanej i odstawić do wysuszenia. Zużyte ręczniki papierowe, bibułę, sączki z bibuły, substancje stałe, potłuczone szkło należy wyrzucać tylko i wyłącznie do pojemników na śmieci. Laboratorium chemiczne wyposażone jest w apteczkę podręczną, gaśnice p-poż. Każdą osobę obowiązuje znajomość telefonów alarmowych: Pogotowie Ratunkowe Straż Pożarna 998 Policja 997 Alarmowy numer ratunkowy 112 NALEŻY PAMIĘTAĆ, ŻE PRZY ZACHOWANIU ODPOWIEDNICH ŚRODKÓW OSTROŻNOŚCI UNIKA SIĘ WSZELKICH ZAGROŻEŃ, A PRACA W LABORATORIUM DAJE WIELE ZADOWOLENIA I SATYSFAKCJI.

3 OZNACZENIA NA OPAKOWANIACH SUBSTANCJI CHEMICZNYCH Wszystkie pojemniki w których przechowywane są substancje chemiczne muszą posiadać odpowiednie oznakowanie w postaci piktogramów, czyli symboli informujących o właściwościach danej substancji pod kątem zagrożenia dla człowieka i środowiska, umożliwiając bezpieczną pracę w laboratorium. Symbol Oznaczenie Klasyfikacja Opis C Substancje Substancje, które mogą powodować zniszczenie żrące żywych tkanek (skóra, naskórek, oczy i drogi oddechowe). Xi Substancje Substancje, które mogą uszkadzać lub drażniące podrażniać skórę, naskórek, oczy i drogi oddechowe. F Substancje Są to ciecze z temperaturą zapłonu znacznie łatwo zapalne poniżej 21 o C, ale nie bardzo łatwo zapalne (patrz poniżej). Substancje stałe i mieszaniny, które wskutek krótkotrwałego oddziaływania źródła zapłonu łatwo zapalają się, a po odsunięciu źródła zapłonu, palą się lub żarzą. F+ Substancje Są to ciecze z temperaturą zapłonu znacznie bardzo łatwo poniżej 0 o C i temperaturze wrzenia poniżej 35 o C, zapalne substancje gazowe i mieszaniny, które w warunkach normalnych zapalają się wskutek kontaktu z powietrzem. N Substancje Substancje lub produkty wywierające ujemny szkodliwe dla wpływ na wodę, ziemię, powietrze, klimat, środowiska zwierzęta, rośliny lub mikroorganizmy. Xn Substancje Substancje, które po kontakcie ze skórą, szkodliwe dla wdychaniu lub połknięciu wywołują ciężkie zdrowia szkody na zdrowiu mogące niekiedy prowadzić do zgonu. Duże ilości są szkodliwe. T Substancje Substancje, które po kontakcie ze skórą, toksyczne wdychaniu lub połknięciu wywołują ciężkie szkody na zdrowiu mogące niekiedy prowadzić do zgonu. Małe ilości są szkodliwe. T+ Substancje Substancje, które po kontakcie ze skórą, bardzo wdychaniu lub połknięciu wywołują ciężkie toksyczne szkody na zdrowiu mogące niekiedy prowadzić do zgonu. Bardzo małe ilości są szkodliwe. O Substancje Substancje zdolne do spowodowania lub podtrzymujące podtrzymania pożarów, zapalenia substancji palenie palnych lub utworzenia z nimi mieszanek wybuchowych.

4 Zasady udzielania pierwszej pomocy W laboratorium bardzo ważna jest umiejętność zachowania się w razie wypadku. Należy szybko ocenić sytuację, usunąć, jeśli to możliwe, przyczynę zagrożenia. Poniżej zaprezentowane zostały sposoby zachowania się w poszczególnych sytuacjach zagrożenia. Pożar Należy zachować spokój, nie ulegać panice, nie tarasować przejść. Pożar w laboratorium należy gasić przy użyciu gaśnic oraz koców gaśniczych. Płonące osoby gasi się przy użyciu koców gaśniczych lub wilgotnych fartuchów laboratoryjnych. Nigdy nie należy kierować wylotu gaśnicy na płonące osoby. Pożaru w laboratorium nie gasimy wodą z uwagi na niebezpieczeństwo porażenia prądem elektrycznym. Jeśli ognia nie da się ugasić należy wezwać straż pożarną. Oparzenia termiczne Mogą być wywołane bezpośrednim zetknięciem z otwartym ogniem, rozgrzanym przedmiotem lub gorącą cieczą. Miejsce oparzone należy natychmiast przemyć zimną wodą (co najmniej kilkanaście minut), a następnie osłonić sterylną gazą. W żadnym wypadku nie natłuszczać. Przy rozległych lub głębokich oparzeniach należy zasięgnąć porady lekarskiej. Oparzenia środkami chemicznymi 1. Kwasy oparzone miejsce zmyć dużą ilością zimnej wody, następnie 5%-owym roztworem kwaśnego węglanu sodu (NaHCO 3 ) i ponownie wodą. W przypadku poparzenia stężonym kwasem siarkowym, należy najpierw wytrzeć kwas suchą ścierką, dopiero potem zmyć wodą, kwaśnym węglanem sodu i ponownie wodą. 2. Alkalia przemyć dużą ilością zimnej wody, następnie 1%-owym roztworem kwasu octowego (CH 3 COOH) lub bornego (H 3 BO 3 ) i ponownie wodą. Dostanie się środków chemicznych do oka Oko należy bezzwłocznie przemywać dużą ilością zimnej wody przez kilkanaście minut. W przypadku kwasu dodatkowo przemyć 1%-owym wodnym roztworem węglanu sodu i ponownie wodą. W przypadku zasad przemywać wodą, 1%-owym wodnym roztworem kwasu bornego i ponownie wodą. Bezwzględnie należy udać się do lekarza okulisty, a w poważniejszych przypadkach wezwać pomoc medyczną. Zatrucia środkami chemicznymi W przypadku zaobserwowania oznak zatrucia: ból głowy, osłabienie, duszność, wymioty, omdlenie, należy poszkodowanemu zapewnić dostęp świeżego powietrza. Jako odtrutkę podawać duże ilości mleka. Wezwać lekarza.

5 Omdlenia Należy zapewnić dostęp świeżego powietrza. Osobę należy ułożyć w takiej pozycji, aby głowa spoczywała nieco niżej niż tułów, rozluźnić wszystkie części garderoby, utrudniające oddychanie czy swobodny obieg krwi i wezwać pomoc medyczną. Skaleczenia i zranienia Z rany należy usunąć resztki obcego ciała przy użyciu pincety i przez kilkanaście sekund pozwolić na krwawienie (jeśli nie jest ono zbyt obfite). Rany nie powinno się obmywać. Brzegi rany i przylegającą powierzchnię skóry należy zdezynfekować jodyną, 70% etanolem lub wodą utlenioną, a następnie nałożyć jałowy opatrunek. W przypadku znacznego krwawienia nakłada się opatrunek uciskowy powyżej rany (ucisk nie powinien być stosowany dłużej niż 5 minut). Należy wezwać pomoc medyczną.

6 II. Podstawowe szkło i sprzęt laboratoryjny W laboratorium do przeprowadzania badań używane są specjalne naczynia, wykonane na ogół ze szkła, chociaż coraz częściej laboranci mają możliwość korzystania z naczyń wykonanych z dobrej jakości polietylenu (LDPE, HDPE), czy teflonu. Naczynia szklane są wykonane głównie ze szkła borokrzemianowego (Pyrex) o znacznej odporności chemicznej, termicznej i mechanicznej, ale spotyka się również naczynia wykonane ze zwykłego szkła sodowo-wapiennego (np. probówki). Probówki Są to jednostronnie zatopione rurki szklane lub polietylenowe z dnem kulistym, stożkowym lub płaskim. Są stosowane głównie w analizie jakościowej. Przeprowadza się w nich także reakcje chemiczne na małą skalę, oraz różnego rodzaju testy np. testy rozpuszczalności. Probówki z dnem stożkowym (zwane też konicznymi) stosuje się głównie do odwirowywania osadów. Łapa do probówek Służy do przytrzymywania probówek podczas ogrzewania ich zawartości. Statyw do probówek Służy do umieszczania probówek w celu wygodnego przeprowadzania w nich wszelkich eksperymentów. KOLEJNOŚĆ PROBÓWEK W STATYWIE MUSI BYĆ ZGODNA Z KOLEJNOŚCIĄ WYKONYWANYCH ĆWICZEŃ Zlewka Jest to płaskodenne, cylindryczne naczynie laboratoryjne ogólnego użytku, wykonane ze szkła lub polietylenu. Zlewka posiada "dzióbek" (wylew), ułatwiający przelewanie płynów, oraz orientacyjną skalę objętości. Pojemność zlewek jest bardzo zróżnicowana, od kilku mililitrów do kilku litrów. Mogą być stosowane do rozmaitych celów - od przygotowywania roztworów i zgrubnego odmierzania objętości cieczy, do przeprowadzania w nich prostych reakcji i testów lub zbierania w nich zużytych odczynników.

7 Krystalizator Krystalizator jest bardzo podobny do zlewki, ale stosunek jego wysokości do średnicy podstawy jest dużo mniejszy. Można go nazwać bardzo niską i szeroką zlewką. Krystalizator może mieć wylew lub nie, a jego zastosowanie to m.in. krystalizacja. Może być również wykorzystywany jako łaźnia wodna oraz do odparowywania cieczy. Cylinder miarowy (menzurka) Cylindry służą do odmierzania objętości cieczy z niezbyt dużą dokładnością (ale większą niż przy użyciu zlewek). Posiadają naniesioną skalę na ściance bocznej. Mogą być wykonane ze szkła lub z tworzyw sztucznych. Naczynia te mogą mieć pojemność od 10 ml do 2 l. W cylindrach nie przeprowadza się reakcji chemicznych i nie należy ogrzewać ich znacznie powyżej temperatury pokojowej (tak jak wszystkich innych naczyń miarowych). Kolba Kolba to jeden z bardziej zróżnicowanych elementów szkła laboratoryjnego. Kolby mogą być ze szlifem lub bez, ze skalą lub bez, z jedną szyją lub kilkoma, wykonane ze szkła lub polietylenu. Najczęściej używane są kolby kuliste i stożkowe. Kolby stożkowe płaskodenne to kolby Erlenmayera, często nazywane erlenmajerkami (pierwsza z prawej). Służą one do ogrzewania cieczy i do miareczkowania. W laboratoriach często używamy kolb o specjalnym przeznaczeniu. Są to np. kolba ssawkowa, miarowa, destylacyjna, filtracyjna, czy Roux. Kolba miarowa Jest ona stosowana w analizie ilościowej do sporządzania roztworów mianowanych. Kolba posiada jedną kreskę zaznaczoną na długiej, wąskiej szyjce. Kreska ta oznacza miejsce, do którego należy napełnić kolbę, aby uzyskać objętość na jaką wyskalowana jest kolba w temp C. Kolba miarowa jest skalowana na wlew (ang."in"), oznacza to, że dokładna wskazana objętość znajduje się wewnątrz kolby. Kolby miarowe są zamykane dokładnymi korkami. W kolbach miarowych nie przeprowadza się reakcji chemicznych i nie należy ich ogrzewać znacznie powyżej temperatury pokojowej (tak jak wszystkich innych naczyń miarowych). Pojemność kolb miarowych wynosi: 5, 10, 25, 50, 100, 200, 250, 500 ml oraz 1, 2, 5 l. Duże kolby miarowe są wykorzystywane do przygotowywania i przechowywania roztworów mianowanych. Kolby miarowe pojemności 100 ml i mniejszej stosowane są w spektrofotometrii i w analizie śladowej.

8 Butelka, słoik Butelki i słoiki są używane do przetrzymywania chemikaliów przez dłuższy okres. Mogą być wykonane ze szkła lub polietylenu. Butelki mogą mieć różne pojemności, a zamykane są zwykle na szlif lub korek gumowy, polietylenowy lub teflonowy. Służą zwykle do przechowywania cieczy. Natomiast słoiki mają znacznie większy otwór, przez co możliwe jest przechowywanie w nich ciał stałych. Zarówno butelki, jak i słoiki mogą być wykonane z ciemnego szkła. Dzięki temu substancja znajdująca się w środku zabezpieczona jest przed promieniami słonecznymi i światłem sztucznym, które mogłyby przyspieszać proces rozpadu danej substancji. Szkiełko zegarkowe Szkiełko zegarkowe jest to naczynie laboratoryjne przypominające swym kształtem szkiełko zegarka lub soczewkę. Średnice szkiełek zegarkowych są różne - od jednego do kilkunastu centymetrów. Szkiełka służą do przetrzymywania ciał stałych na krótki okres, np. przy ważeniu, do przeprowadzania prostych analiz (zwykle barwnych), odparowywania niewielkich ilości cieczy oraz do nakrywania zlewek. Szalki Petriego Jest to naczynie częściej stosowane przez biologów, a głównie bakteriologów, niemniej jednak przydaje się i w chemii. Składa się ono z dwóch części szklanych, i choć czasem używa się ich osobno, to faktycznie jedna cześć jest przykrywką drugiej. Należy pamiętać, że na górze powinna znajdować się większa szalka. Głównym zastosowaniem tego naczynia jest hodowla bakterii. Na mniejszą szalkę nanosi się pożywkę - zwykle podłoże agarowe oraz wymaz (próbkę szczepu bakterii), nakrywa się ją szalką większą i pozostawia do rozwinięcia kolonii, po czym analizuje. Oprócz szalek szklanych spotykane są również wykonane z tworzywa sztucznego (jedno-i wielokrotnego użytku)

9 Moździerz Zwykle jest wykonany z porcelany, choć używane są także metalowe i agatowe. Znany w wielu gospodarstwach domowych, przeznaczony do ucierania ziół. W laboratoriach służy do ucierania substancji krystalicznych na jednolity proszek, by umożliwić dokładniejsze odmierzanie substancji, albo aby zwiększyć jej powierzchnię (łatwiejsze rozpuszczanie i szybsze reakcje). W moździerzu uciera się także różnego rodzaju próby środowiskowe, w celu ich ujednolicenia przed właściwą analizą chemiczną. W moździerzu można również przeprowadzać reakcje zachodzące w fazie stałej podczas ucierania (tzw. mechanosynteza lub trybochemia). Moździerz składa się z dwóch części: porcelanowej miseczki z wylewem lub bez, oraz zaokrąglonego na końcu tłuczka, za pomocą którego rozciera się substancje chemiczne. Wewnętrzna powierzchnia moździerza oraz końcówka tłuczka jest chropowata, natomiast zewnętrzna powierzchnia i rękojeść tłuczka są na ogół szkliwione. Pipety klasyczne Statyw do pipet Pipeta jest to długa rurka zwężona u dołu służąca do precyzyjnego odmierzania objętości cieczy. Pojemność pipety jest zaznaczona kreską na obwodzie górnej wąskiej części. Rozróżnia się pipety jedno- i wielomiarowe. Pipeta jednomiarowa w połowie wysokości posiada zgrubienie w postaci bańki na większą ilość cieczy i rysę na wąskiej części, która wyznacza ściśle określoną objętość, np. 50 ml. Na środkowej szerokiej części pipety jest podana pojemność pipety w temp. 20 C. Natomiast pipeta wielomiarowa (mniej dokładna) posiada skalę umożliwiającą odmierzenie dowolnej objętości z zakresu skali. Pipety w laboratorium analitycznym mogą mieć pojemność: 1, 2, 5, 10, 20, 25, 50 i 100 ml. Są to pipety klasyczne, najczęściej szklane, ale czasami również polietylenowe. Pipety używane na bieżąco do pracy w laboratorium ustawia się w specjalnych statywach. Służy do umieszczania pipet, umożliwiając wygodne ich używanie, suszenie, a także przechowywanie.

10 Pipety automatyczne Obecnie w praktyce laboratoryjnej stosowane są pipety automatyczne, które pozwalają na szybkie odmierzanie żądanej objętości. Pipeta automatyczna składa się z rękojeści, w której znajduje się właściwy mechanizm oraz tzw. tipsów (czyli jednorazowych, wymiennych końcówek) z tworzywa sztucznego. Zasada działania pipet automatycznych polega na zastosowaniu tłoka z kontrolowanym i regulowanym przesuwem, którego ruch powoduje zassanie cieczy w miejsce wypychanego wcześniej powietrza. Tłok jest uszczelniany uszczelką O-ring, aby zapobiec wyciekowi pipetowanej cieczy. Stan uszczelki decyduje o poprawnej pracy pipety i powtarzalności wyników, stąd konieczność okresowego sprawdzania i serwisowania pipet automatycznych. Pipety Pasteura - końcówki Jest to rurka zwężona u dołu, która nie służy do odmierzania objętości, a jedynie do przenoszenia cieczy, najczęściej w postaci kropli. Często służy także jako kroplomierz. Podciągarka do pipet Inaczej pompka do pipet. Zasysanie roztworu następuje poprzez obrót pokrętła, które zatrzymuje się w żądanej pozycji. Naciśnięcie dźwigni umożliwia szybkie opróżnienie pipety. Miękki, elastyczny kołnierz posiada mankiet gwintowany, który zapewnia bezpieczne zamocowanie pipet szklanych lub pipet z tworzywa sztucznego.

11 Gruszka do pipet Naciśnięcie kulki gumowej powoduje wytworzenie podciśnienia. Podciśnienie w gruszce pozwala na zassanie cieczy do pipety lub na dozowanie cieczy z pipety w zależności od tego, który z wewnętrznych zaworków gruszki jest naciskany. Bagietka Jest to szklany pręcik, stosowany głównie do mieszania różnych substancji. Biureta Wkraplacz Biureta jest to sprzęt laboratoryjny zazwyczaj o kształcie długiej i cienkiej rurki szklanej, z precyzyjną skalą objętości. Od dołu zakończona jest kranikiem i precyzyjnie wykonanym "dzióbkiem". Służy do miareczkowania, czyli precyzyjnego odmierzania cieczy. Najczęściej spotykane biurety mają pojemność 50 ml. Tradycyjnie biurety posiadają tzw. odwrotną skalę. Na szczycie skali jest pozycja "0", zaś na samym dole jej najwyższa wartość. Biuretę przed użyciem napełnia się roztworem do pozycji "0", a następnie wypuszcza się go po kropli w trakcie miareczkowania. Dzięki temu, że skala objętości jest "do góry nogami", w każdej chwili widać, jaka objętość roztworu została wykroplona. Kranik powinien być całkowicie szczelny i umożliwiać dozowanie roztworu po kropli. Opisane powyżej proste biurety coraz częściej ustępują miejsca biuretom automatycznym, które zamiast kranika i skali mają pompkę przepływową i elektroniczny pomiar objętości wkraplanej cieczy. Są one głównie stosowane w laboratoriach analitycznych, wykonujących setki rutynowych miareczkowań. Służy do dozowania cieczy w postaci kropli, np. wskaźników w analizie miareczkowej.

12 Szpatułka, łyżka Szpatułki i łyżeczki najczęściej wykonane są z metalu, porcelany, polietylenu. W laboratorium chemicznym służą do nabierania materiałów sypkich, np. do naważek, do ich mieszania itp. Tryskawka Służy do podawania małych lub średnich ilości płynu metodą natryśnięcia strumieniem lub kroplami, bez precyzyjnego odmierzania objętości. Tryskawka zwykle jest płaskodenną butelką z miękkiego polietylenu, w której znajduje się rurka, dochodząca wewnątrz naczynia prawie do jego dna, a na zewnątrz jest zagięta w łuk i zakończona zwężeniem. Aby z niej skorzystać należy ścisnąć dłonią, co powoduje wypychanie cieczy na zewnątrz. Eksykator Eksykatory służą do suszenia i przechowywania substancji higroskopijnych. Jest to naczynie szklane szczelnie zamykane doszlifowaną pokrywą, zawierające środek osuszający. W toku analizy chemicznej eksykatorów używa się do studzenia i przechowywania wyprażonych tygli, osadów, prób poddawanych analizie, przed ich ważeniem.

13 Lejek Lejków w laboratorium używa się do przelewania cieczy, a po założeniu odpowiedniego sączka do oddzielania osadów (sączenie). Stosuje się lejki szklane, porcelanowe i polietylenowe o różnych wielkościach. Wagi laboratoryjne Służą do odważania różnych substancji chemicznych, jak i prób do analizy.

14 III. Podstawowe pojęcia i techniki stosowane w laboratorium Menisk Meniskiem określa się kształt powierzchni cieczy w naczyniu. Gdy ciecz zwilża ścianki naczynia tworzy się menisk wklęsły (np. woda), w przeciwnym razie-menisk wypukły (np. rtęć). Prawidłowe odczytanie menisku umożliwia dokładne określenie poziomu cieczy w kolbie miarowej, pipecie czy biurecie, czyli dokładnej objętości danej cieczy. Aby dokonać prawidłowego odczytania menisku, oko odczytującego musi znajdować się na wysokości kreski oznaczającej objętość. Dla cieczy bezbarwnych uwzględnia się menisk dolny, a dla cieczy barwnych menisk górny. Menisk wklęsły Menisk wypukły Kalibracja naczyń miarowych Kalibracja naczynia miarowego "na wylew" uwzględnia fakt, że pod wylaniu z naczynia odmierzonej cieczy, pozostaje w nim film przywarty do ścianek. Stąd, po wylaniu odmierzonej cieczy, nie należy "strząsać" z naczynia tego, co pozostało na ściankach, bo zmniejsza to precyzję pomiaru. Na wylew kalibruje się cylindry miarowe, pipety, biurety. Kalibracja "na wlew" oznacza, że dokładna, wskazana objętość znajduje się wewnątrz naczynia. Na wlew są kalibrowane kolby miarowe. Ważenie na wadze analitycznej Obecnie w większości laboratoriów korzysta się wyłącznie z elektronicznych, automatycznych wag analitycznych. Wagi te posiadają układ kalibracji wewnętrznej, który zapewnia utrzymanie dokładności pomiarów w czasie eksploatacji, bez ingerencji użytkownika. Wagi analityczne powinny być ustawiane w specjalnych pomieszczeniach wagowych zabezpieczonych przed kurzem, wilgocią, zmianami temperatury i słońcem. Ponadto powinny być ustawione na specjalnych stolikach przeciwdziałających drganiom i wstrząsom. Podczas ważenia, niezależnie od rodzaju wagi obowiązują jednakowe zasady postępowania: waga powinna być czysta;

15 waga powinna być wypoziomowana; nie można obciążać wagi ciężarem wyższym, niż wynosi jej nośność; przed przystąpieniem do ważenia wagę należy wyzerować; nakładanie i zdejmowanie przedmiotów ważonych należy wykonywać ruchem spokojnym; przedmioty ważone należy umieszczać na środku szalki; ważenie substancji odbywa się zawsze w odpowiednich naczyniach (naczynka wagowe szklane lub jednorazowe), nigdy bezpośrednio na szalce wagi; po każdym użyciu wagę należy zaaretować (zablokować). Pipetowanie Pipety klasyczne szklane lub plastikowe W celu wykonania pipetowania należy: na końcówkę pipety nałożyć podciągarkę, gruszkę, bądź pompkę i pobrać wymaganą objętość cieczy, tak aby dolny lub górny menisk zatrzymał się na kresce; pamiętać, że podczas pipetowania w pewnym cyklu, realizowany jest zawsze albo menisk dolny, albo menisk górny; trzymać pipetę pionowo, a odczytu menisku dokonać tak, aby oko było na wysokości kreski; po ustaleniu położenia menisku, dotknąć końcem pipety do suchej ścianki naczynia, z którego pobiera się płyn, w celu usunięcia kropli cieczy pozostałej na końcówce pipety. Następnie pipetę należy przenieść nad naczynie, do którego roztwór ma być odmierzony; trzymając pipetę lekko pochyloną, dotknąć jej końcem ścianki naczynia i pozwolić wypłynąć cieczy z pipety. W zwężeniu na końcu pipety pozostaje kropla, której nie wolno wytrząsać i wydmuchiwać (pipety są kalibrowane na wylew), jak również nie wolno dotykać końcem pipety do cieczy w naczyniu. Pipety automatyczne - NIE OBOWIĄZUJĄ W celu wykonania pipetowania należy: wcisnąć tłok do pierwszego oporu, a następnie zanurzyć końcówkę pipety pionowo 2-3mm pod powierzchnię pipetowanej cieczy; zwalniać tłok powoli, zapewniając delikatny jego przesuw i zassanie cieczy do końcówki; odczekać 2-3 sekundy i wyciągnąć końcówkę pipety z cieczy (pionowo); przenieść pipetowaną ciecz do naczynia docelowego dotykając końcówką suchej ścianki naczynia; powoli nacisnąć tłok do pierwszego oporu, w celu wypuszczenia cieczy z końcówki pipety; nie zwalniając tłoka wcisnąć go do drugiego oporu co spowoduje usunięcie z końcówki pozostałości pipetowanej cieczy. Zasady poprawnego pipetowania: z pietami automatycznymi należy obchodzić się delikatnie w przeciwnym razie pipeta traci kalibrację; należy upewnić się, że jednorazowa końcówka jest poprawnie zamocowana na końcu pipety; należy trzymać pipetę pionowo w trakcie napełniania lub opróżniania końcówki; należy zwalniać tłok powoli i równomiernie w trakcie napełniania i opróżniania końcówki pipety; należy używać świeżej końcówki dla nowego odczynnika lub próbki; nie należy nastawiać objętości poza skalą regulacji pipety; nie należy odkładać pipety z końcówką napełnioną cieczą ciecz może zalać uszczelnienie tłoka, co spowoduje rozszczelnienie pipety.

16

REGULAMIN POKAZÓW, WARSZTATÓW I KURSÓW DOKSZTAŁCAJĄCYCH

REGULAMIN POKAZÓW, WARSZTATÓW I KURSÓW DOKSZTAŁCAJĄCYCH REGULAMIN POKAZÓW, WARSZTATÓW I KURSÓW DOKSZTAŁCAJĄCYCH ODBYWAJĄCYCH SIĘ W LABORATORIACH BIOLOGICZNYCH WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII IM. JANA DŁUGOSZA Uwagi ogólne 1. Pokazy, kursy oraz

Bardziej szczegółowo

Regulamin BHP pracowni chemicznej. Pokaz szkła. Technika pracy laboratoryjnej

Regulamin BHP pracowni chemicznej. Pokaz szkła. Technika pracy laboratoryjnej I. Regulamin BHP pracowni chemicznej. Pokaz szkła. Technika pracy laboratoryjnej Zagadnienia Regulamin bezpieczeństwa i higiena pracy w laboratorium chemicznym Organizacja stanowiska pracy Ochrona przeciwpożarowa

Bardziej szczegółowo

MIANOWANE ROZTWORY KWASÓW I ZASAD, MIARECZKOWANIE JEDNA Z PODSTAWOWYCH TECHNIK W CHEMII ANALITYCZNEJ

MIANOWANE ROZTWORY KWASÓW I ZASAD, MIARECZKOWANIE JEDNA Z PODSTAWOWYCH TECHNIK W CHEMII ANALITYCZNEJ 4 MIANOWANE ROZTWORY KWASÓW I ZASAD, MIARECZKOWANIE JEDNA Z PODSTAWOWYCH TECHNIK W CHEMII ANALITYCZNEJ CEL ĆWICZENIA Poznanie podstawowego sprzętu stosowanego w miareczkowaniu, sposoby przygotowywania

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Technika ważenia oraz wyznaczanie błędów pomiarowych. Ćwiczenie 2. Sprawdzanie pojemności pipety

Ćwiczenie 1. Technika ważenia oraz wyznaczanie błędów pomiarowych. Ćwiczenie 2. Sprawdzanie pojemności pipety II. Wagi i ważenie. Roztwory. Emulsje i koloidy Zagadnienia Rodzaje wag laboratoryjnych i technika ważenia Niepewność pomiarowa. Błąd względny i bezwzględny Roztwory właściwe Stężenie procentowe i molowe.

Bardziej szczegółowo

III A. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych

III A. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych III A. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych III-A Przygotowywanie roztworów o różnym stężeniu III-A.1. Przygotowanie naważki substancji III-A.2. Przygotowanie 70 g 10% roztworu NaCl III-A.3.

Bardziej szczegółowo

LABKOL CENNIK DYDAKTYCZNYCH ZESTAWÓW LABORATORYJNYCH LABKOL

LABKOL CENNIK DYDAKTYCZNYCH ZESTAWÓW LABORATORYJNYCH LABKOL LABKOL CENNIK DYDAKTYCZNYCH ZESTAWÓW LABORATORYJNYCH LABKOL inz. Bogdan Leśniewski 05-200 Wołomin ul. Piaskowa 3A tel 22 787 22 14 fax 222 139 279 biuro@labkol.pl www.labkol.pl CDZL/2016/03/01 CDZL/2016/03/01

Bardziej szczegółowo

III-A. Chemia wspomaga nasze zdrowie

III-A. Chemia wspomaga nasze zdrowie III-A. Chemia wspomaga nasze zdrowie III-A.1. POKAZ: Synteza aspiryny (kwas acetylosalicylowy) III-A.2. Badanie odczynu wodnych roztworów popularnych leków III-A.3. Reakcja leku na zgagę z kwasem solnym

Bardziej szczegółowo

Symbole stosowane do oznaczenia niebezpieczeństwa związanego z użyciem związków chemicznych w krajach Unii Europejskiej

Symbole stosowane do oznaczenia niebezpieczeństwa związanego z użyciem związków chemicznych w krajach Unii Europejskiej Symbole stosowane do oznaczenia niebezpieczeństwa związanego z użyciem związków chemicznych w krajach Unii Europejskiej Oznaczenie zagrożenia chemicznego czarny piktogram + = oznaczenie zagrożenia Oznaczenia

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZIALNOŚĆ DEFINICJA Czynnik chemiczny Czynnik chemiczny stwarzający zagrożenie Zagrożenie czynnikiem chemicznym

ODPOWIEDZIALNOŚĆ DEFINICJA Czynnik chemiczny Czynnik chemiczny stwarzający zagrożenie Zagrożenie czynnikiem chemicznym 4. ODPOWIEDZIALNOŚĆ Za nadzór nad stosowaniem niniejszej procedury odpowiedzialni są kierownicy komórek organizacyjnych Instytutu Medycyny Pracy, w których występuje narażenie na czynniki chemiczne. 5.

Bardziej szczegółowo

WAGI I WAŻENIE. ROZTWORY

WAGI I WAŻENIE. ROZTWORY Ćwiczenie 2 WAGI I WAŻENIE. ROZTWORY Obowiązujące zagadnienia: Dokładność, precyzja, odtwarzalność, powtarzalność pomiaru; Rzetelność, czułość wagi; Rodzaje błędów pomiarowych, błąd względny, bezwzględny

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE RÓWNOWAŻNIKA CHEMICZNEGO ORAZ MASY ATOMOWEJ MAGNEZU I CYNY

WYZNACZANIE RÓWNOWAŻNIKA CHEMICZNEGO ORAZ MASY ATOMOWEJ MAGNEZU I CYNY 14 WYZNACZANIE RÓWNOWAŻNIKA CHEMICZNEGO ORAZ MASY ATOMOWEJ MAGNEZU I CYNY CEL ĆWICZENIA: Wyznaczanie równoważnika chemicznego oraz masy atomowej magnezu i cyny na podstawie pomiaru objętości wodoru wydzielonego

Bardziej szczegółowo

Zadanie nr 1 - Szkło laboratoryjne: CHEMLAND

Zadanie nr 1 - Szkło laboratoryjne: CHEMLAND Załącznik nr 1A LP PRODUKT J.m. Ilość 1. Aparat ekstrakcyjny soxhleta z chłodnica poj. Kolba 250 szt. 8 65,00 520,00 23% 119,60 639,60 2. Bagietka szklana 250, Ø 5-6 szt. 80 0,60 48,00 23% 11,04 59,04

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA PRZYRODNICZA SPRZĘT LABORATORYJNY

PRACOWNIA PRZYRODNICZA SPRZĘT LABORATORYJNY ul. POW 25 90-248 Łódź tel. 42 630 17 28 NIP: 725-001-33-78 nowaszkola.com PRACOWNIA PRZYRODNICZA SPRZĘT LABORATORYJNY TKRV9003 Struktury molekularne. Zestaw konstrukcyjny 1 150 23 Z zestawu można skonstruować

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie A-2 TECHNIKA PRACY LABORATORYJNEJ

Ćwiczenie A-2 TECHNIKA PRACY LABORATORYJNEJ Ćwiczenie A-2 TECHNIKA PRACY LABORATORYJNEJ Wymagania teoretyczne: 1. Podstawowy sprzęt laboratoryjny. 2. Mycie naczyń szklanych. 3. Ważenie na wadze elektronicznej. 4. Odmierzanie objętości cieczy, pipetowanie.

Bardziej szczegółowo

UKŁAD OKRESOWY PIERWIASTKÓW, WŁAŚCIWOŚCI CHEMICZNE PIERWIASTKÓW 3 OKRESU

UKŁAD OKRESOWY PIERWIASTKÓW, WŁAŚCIWOŚCI CHEMICZNE PIERWIASTKÓW 3 OKRESU 5 UKŁAD OKRESOWY PIERWIASTKÓW, WŁAŚCIWOŚCI CHEMICZNE PIERWIASTKÓW 3 OKRESU CEL ĆWICZENIA Poznanie zależności między chemicznymi właściwościami pierwiastków, a ich położeniem w układzie okresowym oraz korelacji

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zajęcia 3 Roztwory, typy roztworów, stężenie procentowe, molowe, objętościowe Pod pojęciem roztworu rozumiemy jednolite substancje składające się przynajmniej z dwóch składników. Jednolite tzn. takie które

Bardziej szczegółowo

Arkusz kalkulacyjny część V

Arkusz kalkulacyjny część V Sprawa: RAP/190/2011 załącznik nr 1e do SIWZ Szkło 1 2 Aparat do oznaczania zawartości olejów wg Derynga kolba kulista z krótką szyją pojemności 500 cm WS-29; nasadka miarowa WS-29 Aparat ekstrakcyjny

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do ćwiczeń

Materiały pomocnicze do ćwiczeń Podstawowe wyposaŝenie i czynności laboratoryjne wykonywane podczas ćwiczeń laboratoryjnych z zakresu chemii sanitarnej, chemii budowlanej, oczyszczania wody i ścieków. Większość urządzeń w laboratorium

Bardziej szczegółowo

Otrzymywanie siarczanu(vi) amonu i żelaza(ii) soli Mohra (NH 4 ) 2 Fe(SO 4 ) 2 6H 2 O

Otrzymywanie siarczanu(vi) amonu i żelaza(ii) soli Mohra (NH 4 ) 2 Fe(SO 4 ) 2 6H 2 O Otrzymywanie siarczanu(vi) amonu i żelaza(ii) soli Mohra (NH 4 ) 2 Fe(SO 4 ) 2 6H 2 O Odczynniki: stały Fe(SO) 4 7H 2 O, stały (NH 4 ) 2 SO 4, H 2 O dest. Sprzęt laboratoryjny: elektryczna płyta grzewcza,

Bardziej szczegółowo

CENTRUM CHEMICZNEGO KSZTAŁECNIA PRAKTYCZNEGO. INSTYTUT CHEMII UNIWERSYTET PRZYRODNICZO-HUMANISTYCZNY w SIEDLCACH

CENTRUM CHEMICZNEGO KSZTAŁECNIA PRAKTYCZNEGO. INSTYTUT CHEMII UNIWERSYTET PRZYRODNICZO-HUMANISTYCZNY w SIEDLCACH CENTRUM CHEMICZNEGO KSZTAŁECNIA PRAKTYCZNEGO INSTYTUT CHEMII UNIWERSYTET PRZYRODNICZO-HUMANISTYCZNY w SIEDLCACH OZNAKOWANIE SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNYCH REGULAMIN PRZEPISY BHP Oznakowania substancji niebezpiecznych

Bardziej szczegółowo

Metody rozdziału substancji, czyli śladami Kopciuszka.

Metody rozdziału substancji, czyli śladami Kopciuszka. 1 Metody rozdziału substancji, czyli śladami Kopciuszka. Czas trwania zajęć: 45 minut Pojęcia kluczowe: - ekstrakcja, - chromatografia, - adsorpcja, - sedymentacja, - dekantacja, - odparowywanie oraz z

Bardziej szczegółowo

Otrzymywanie siarczanu(vi) amonu i żelaza(ii) woda (1/6) soli Mohra (NH4)2Fe(SO4)2 6H2O

Otrzymywanie siarczanu(vi) amonu i żelaza(ii) woda (1/6) soli Mohra (NH4)2Fe(SO4)2 6H2O Otrzymywanie siarczanu(vi) amonu i żelaza(ii) woda (1/6) soli Mohra (NH4)2Fe(SO4)2 6H2O Odczynniki: stały Fe(SO) 4 7H 2O, stały (NH 4) 2SO 4, H 2O dest. Sprzęt laboratoryjny: zlewki (50, 100 cm 3 ), cylinder

Bardziej szczegółowo

Wersja z dnia: Metoda piknometryczna jest metodą porównawczą. Wyznaczanie gęstości substancji ciekłych

Wersja z dnia: Metoda piknometryczna jest metodą porównawczą. Wyznaczanie gęstości substancji ciekłych Wersja z dnia: 2008-02-25 Wyznaczanie gęstości metodą piknometryczną Gęstości ciała (ρ) jest definiowana jako masa (m) jednostkowej objętości tego ciała (V). Jeśli ciało jest jednorodne, to jego gęstość

Bardziej szczegółowo

Załącznik 2. Międzynarodowe kody zagrożeń i zaleceń bezpieczeństwa (Risk and Safety Phrases)

Załącznik 2. Międzynarodowe kody zagrożeń i zaleceń bezpieczeństwa (Risk and Safety Phrases) . Międzynarodowe kody zagrożeń i zaleceń bezpieczeństwa (Risk and Safety Phrases) Poniższe kody umieszczane są na opakowaniach odczynników chemicznych oraz w katalogach firmowych producentów odczynników

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ W CENTRUM NAUKI KOPERNIK W WARSZAWIE

SCENARIUSZ ZAJĘĆ W CENTRUM NAUKI KOPERNIK W WARSZAWIE 93 S t r o n a VI. SCENARIUSZ ZAJĘĆ W CENTRUM NAUKI KOPERNIK W WARSZAWIE 1.Temat zajęć: Projekt: Niezwykłości zwykłej wody Temat: Woda niezwyczajna ciecz 2. Czas pracy: 1 godzina 3. Materiały i narzędzia:

Bardziej szczegółowo

Metody otrzymywania kwasów, zasad i soli. Reakcje chemiczne wybranych kwasów, zasad i soli. Ćwiczenie 1. Reakcja otrzymywania wodorotlenku sodu

Metody otrzymywania kwasów, zasad i soli. Reakcje chemiczne wybranych kwasów, zasad i soli. Ćwiczenie 1. Reakcja otrzymywania wodorotlenku sodu V. Metody otrzymywania kwasów, zasad i soli. Reakcje chemiczne wybranych kwasów, zasad i soli Zagadnienia Kwasy i metody ich otrzymywania Wodorotlenki i metody ich otrzymywania Sole i metody ich otrzymywania

Bardziej szczegółowo

VI. Chemia opakowań i odzieży

VI. Chemia opakowań i odzieży VI. Chemia opakowań i odzieży VI-1. POKAZ: Badanie właściwości wybranych polimerów syntetycznych: poliestru (PET), polietylenu (PE), polichlorku winylu (PVC) polipropylenu (PP) i polistyrenu (PS) VI-2.

Bardziej szczegółowo

Ogólna instrukcja bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązująca w pracowni chemii fizycznej Zakładu Chemii Fizycznej Politechniki Warszawskiej

Ogólna instrukcja bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązująca w pracowni chemii fizycznej Zakładu Chemii Fizycznej Politechniki Warszawskiej Ogólna instrukcja bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązująca w pracowni chemii fizycznej Zakładu Chemii Fizycznej Politechniki Warszawskiej 1. Przepisy ogólne 1.1. Niniejsza instrukcja obowiązuje wszystkich

Bardziej szczegółowo

Zwroty R. ToxInfo Consultancy and Service Limited Partnership www.msds-europe.com Tel.: +36 70 335 8480

Zwroty R. ToxInfo Consultancy and Service Limited Partnership www.msds-europe.com Tel.: +36 70 335 8480 Zwroty R R1 - Produkt wybuchowy w stanie suchym. R2 - Zagrożenie wybuchem wskutek uderzenia, tarcia, kontaktu z ogniem lub innymi źródłami zapłonu. R3 - Skrajne zagrożenie wybuchem wskutek uderzenia, tarcia,

Bardziej szczegółowo

ZJAWISKA FIZYCZNE I CHEMICZNE

ZJAWISKA FIZYCZNE I CHEMICZNE ZJAWISKA FIZYCZNE I CHEMICZNE Ćwiczenie 3 Obowiązujące zagadnienia: Zjawiska fizyczne i chemiczne (z przykładami); Przemiany fazowe; Energia sieci krystalicznej; Energia hydratacji, rozpuszczanie, roztwarzanie.

Bardziej szczegółowo

Autor: MICHAŁ TOCZYSKI

Autor: MICHAŁ TOCZYSKI Autor: MICHAŁ TOCZYSKI Klasa VI a Szkoła Podstawowa nr 285 Warszawa WŁASNE LABORATORIUM CHEMICZNE 1. Wybór miejsca w pobliżu musi znajdować: - instalacja wodna - instalacja gazowa - instalacja elektryczna

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji Temat: A B C bezpiecznego eksperymentowania

Scenariusz lekcji Temat: A B C bezpiecznego eksperymentowania Scenariusz lekcji Temat: A B C bezpiecznego eksperymentowania Lidia Wasyłyszyn Cele lekcji a) ogólny: zapoznanie z regulaminem pracowni chemicznej i kartami charakterystyki substancji; b) operacyjne: uczeń

Bardziej szczegółowo

Chemia II laboratorium Inżynieria Geologiczna I rok studia inżynierskie, semestr letni ćwiczenia nr 1 REGULAMIN PRACOWNI

Chemia II laboratorium Inżynieria Geologiczna I rok studia inżynierskie, semestr letni ćwiczenia nr 1 REGULAMIN PRACOWNI REGULAMIN PRACOWNI 1. Uczestnictwo w ćwiczeniach laboratoryjnych z chemii jest możliwe tylko po zaliczeniu krótkiego, odbywającego się na pierwszych zajęciach, kursu dotyczącego przepisów BHP oraz zapoznaniu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRACOWNI CHEMICZNEJ

REGULAMIN PRACOWNI CHEMICZNEJ strona 1/7 REGULAMIN PRACOWNI CHEMICZNEJ Opracowali: Jarosław Wilanowski, Iwona Maciejowska A. Przepisy ogólne 1. W laboratorium chemicznym uczniowie mogą przebywać tylko w obecności nauczyciela. Zabrania

Bardziej szczegółowo

Cena jedn. netto. L. p Asortyment J. m Ilość. szt. 20. szt. 34

Cena jedn. netto. L. p Asortyment J. m Ilość. szt. 20. szt. 34 Załącznik nr 24 Przetarg na niżej wymieniony asortyment wygrała firma CHEMAGRA Sp. z o.o. z siedzibą mieszczącą się przy ulicy Rapackiego 25 w Lublinie. Umowa Dostawy nr AZP/PN/D/24/2015 z dnia 19 marca

Bardziej szczegółowo

Recykling surowcowy odpadowego PET (politereftalanu etylenu)

Recykling surowcowy odpadowego PET (politereftalanu etylenu) Laboratorium: Powstawanie i utylizacja zanieczyszczeń i odpadów Makrokierunek Zarządzanie Środowiskiem INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA 24 Recykling surowcowy odpadowego PET (politereftalanu etylenu) 1 I. Cel ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010 Zawód: technik analityk Symbol cyfrowy zawodu: 311[02] Numer zadania: Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu 311[02]-0-102 Czas trwania egzaminu: 240 minut ARKUSZ EGZAMINACYJNY

Bardziej szczegółowo

Kwota jednostkowa. Cena. Podatek VAT. netto. brutto

Kwota jednostkowa. Cena. Podatek VAT. netto. brutto L.p. Zadanie 4. Szkło laboratoryjne. Załącznik1 A do SIWZ Nazwa Przedmiot oferowany przez wykonawcę Ilość Kwota jednostkowa netto Podatek VAT Cena jednostkowa brutto Łączna Wartość brutto 1 2 3 4 5 6 7

Bardziej szczegółowo

Chemia Organiczna Syntezy

Chemia Organiczna Syntezy Chemia rganiczna Syntezy Warsztaty dla uczestników Forum Młodych Chemików Gdańsk 2016 Dr hab. Sławomir Makowiec Mgr inż. Ewelina Najada-Mocarska Mgr inż. Anna Zakaszewska Wydział Chemiczny Katedra Chemii

Bardziej szczegółowo

Zasady bezpiecznej pracy w laboratorium chemii organicznej

Zasady bezpiecznej pracy w laboratorium chemii organicznej Zasady bezpiecznej pracy w laboratorium chemii organicznej Praca doświadczalna w laboratorium chemii organicznej może być fascynująca ale nie jest pozbawiona ryzyka. Aby to ryzyko było jak najmniejsze

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z KATALIZY HOMOGENICZNEJ I HETEROGENICZNEJ PREPARATYKA KATALIZATORA POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY

LABORATORIUM Z KATALIZY HOMOGENICZNEJ I HETEROGENICZNEJ PREPARATYKA KATALIZATORA POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA FIZYKOCHEMII I TECHNOLOGII POLIMERÓW PREPARATYKA KATALIZATORA Miejsce ćwiczenia: Zakład Chemii Fizycznej, sala 109 LABORATORIUM Z KATALIZY HOMOGENICZNEJ I

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE WSTĘPNE BHP

SZKOLENIE WSTĘPNE BHP SZKOLENIE WSTĘPNE BHP Spis treści Prawo pracy i BHP, obowiązki, odpowiedzialność Ochrona przed zagrożeniami Pierwsza pomoc przedmedyczna Zagrożenia pożarowe, zasady obsługi środków gaśniczych, ewakuacja

Bardziej szczegółowo

KATALIZA I KINETYKA CHEMICZNA

KATALIZA I KINETYKA CHEMICZNA 9 KATALIZA I KINETYKA CHEMICZNA CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studenta z procesami katalitycznymi oraz wpływem stężenia, temperatury i obecności katalizatora na szybkość reakcji chemicznej. Zakres obowiązującego

Bardziej szczegółowo

Karta charakterystyki preparatu niebezpiecznego Płyn do usuwania tapet ATLAS ALPAN

Karta charakterystyki preparatu niebezpiecznego Płyn do usuwania tapet ATLAS ALPAN Identyfikacja przedsiębiorstwa Nazwa i adres firmy: 1. Wytwórnia Klejów i Zapraw Budowlanych ATLAS Grzelak i wspólnicy spółka jawna 91-222 Łódź, ul. Św. Teresy105 Numer telefonu: (042) 631 89 45 Numer

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE I - BIAŁKA. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi.

ĆWICZENIE I - BIAŁKA. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi. ĆWICZENIE I - BIAŁKA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi. Odczynniki: - wodny 1% roztwór siarczanu(vi) miedzi(ii), - 10% wodny

Bardziej szczegółowo

SPRZĘT STOSOWANY W PRACOWNI CHEMII NIEORGANICZNEJ

SPRZĘT STOSOWANY W PRACOWNI CHEMII NIEORGANICZNEJ SPRZĘT STOSOWANY W PRACOWNI CHEMII NIEORGANICZNEJ Sprzęt stosowany w pracowni chemii nieorganicznej to sprzęt związany z analizą chemiczną. Wyposażenie pracowni opiera się głównie na sprzęcie szklanym

Bardziej szczegółowo

PRAWO DZIAŁANIA MAS I REGUŁA PRZEKORY

PRAWO DZIAŁANIA MAS I REGUŁA PRZEKORY 12 PRAWO DZIAŁANIA MAS I REGUŁA PRZEKORY CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studentów z wpływem zmiany parametrów stanu (temperatura, stężenie, ciśnienie) na położenie równowagi chemicznej w reakcjach odwracalnych.

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010 Zawód: technik analityk Symbol cyfrowy zawodu: 311[02] Numer zadania: Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu 311[02]-0-102 Czas trwania egzaminu: 240 minut ARKUSZ EGZAMINACYJNY

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ZAWARTOŚCI MANGANU W GLEBIE

OZNACZANIE ZAWARTOŚCI MANGANU W GLEBIE OZNACZANIE ZAWARTOŚCI MANGANU W GLEBIE WPROWADZENIE Przyswajalność pierwiastków przez rośliny zależy od procesów zachodzących między fazą stałą i ciekłą gleby oraz korzeniami roślin. Pod względem stopnia

Bardziej szczegółowo

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Adsorpcja kwasu octowego na węglu aktywnym. opracowała dr hab. Małgorzata Jóźwiak

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Adsorpcja kwasu octowego na węglu aktywnym. opracowała dr hab. Małgorzata Jóźwiak Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego Adsorpcja kwasu octowego na węglu aktywnym opracowała dr hab. Małgorzata Jóźwiak ćwiczenie nr Zakres zagadnień obowiązujących do ćwiczenia 1. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Karta charakterystyki produktu

Karta charakterystyki produktu Nazwa produktu: Total RNA Purification Kit (3-zone & Novabeads) Aplikacja: Preparat przeznaczony jest do izolacji kwasy rybonukleinowego RNA. Produkt został zaprojektowany i wykonany wyłącznie do celów

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY ANALIZY KLASYCZNEJ. Ćwiczenie 1 Temat: Wprowadzenie do analizy wagowej oraz klasyczna analiza miareczkowa. Wprowadzenie do ANALIZY WAGOWEJ

ELEMENTY ANALIZY KLASYCZNEJ. Ćwiczenie 1 Temat: Wprowadzenie do analizy wagowej oraz klasyczna analiza miareczkowa. Wprowadzenie do ANALIZY WAGOWEJ ELEMENTY ANALIZY KLASYCZNEJ Ćwiczenie 1 Temat: Wprowadzenie do analizy wagowej oraz klasyczna analiza miareczkowa Wprowadzenie do ANALIZY WAGOWEJ Uwagi ogólne 1. W pokoju, w którym znajdują się wagi i

Bardziej szczegółowo

OG/328/2011. Katowice, dn r. TREŚĆ ZAPYTAŃ WRAZ Z WYJAŚNIENIAMI ORAZ MODYFIKACJA ZAPYTANIA O CENĘ

OG/328/2011. Katowice, dn r. TREŚĆ ZAPYTAŃ WRAZ Z WYJAŚNIENIAMI ORAZ MODYFIKACJA ZAPYTANIA O CENĘ OG/328/2011 Katowice, dn. 21.07.2011r. TREŚĆ ZAPYTAŃ WRAZ Z WYJAŚNIENIAMI ORAZ MODYFIKACJA ZAPYTANIA O CENĘ Dotyczy: postępowania o udzielenie zamówienia w trybie zapytania o cenę prowadzonego na podstawie

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI. PREPARATU NIEBEPIECZNEGO: Metylan Pochłaniacz wilgoci

KARTA CHARAKTERYSTYKI. PREPARATU NIEBEPIECZNEGO: Metylan Pochłaniacz wilgoci Strona 1/5 1. Identyfikacja preparatu, Identyfikacja dystrybutora Nazwa preparatu: - 300g, 500g. Zastosowanie preparatu: Utrzymuje optymalny dla zdrowia poziom wilgoci, absorbuje nadmierną wilgoć z powietrza

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 5. Badanie właściwości chemicznych aldehydów, ketonów i kwasów karboksylowych. Synteza kwasu sulfanilowego.

Ćwiczenie 5. Badanie właściwości chemicznych aldehydów, ketonów i kwasów karboksylowych. Synteza kwasu sulfanilowego. Ćwiczenie 5. Badanie właściwości chemicznych aldehydów, ketonów i kwasów karboksylowych. Synteza kwasu sulfanilowego. Wprowadzenie teoretyczne Cel ćwiczeń: Zapoznanie studentów z właściwościami chemicznymi

Bardziej szczegółowo

Dwutlenek węgla bez tajemnic.

Dwutlenek węgla bez tajemnic. 1 Dwutlenek węgla bez tajemnic. Czas trwania zajęć: 45 minut Pojęcia kluczowe: - dwutlenek węgla, - reakcja chemiczna. Hipoteza sformułowana przez uczniów: 1. Dwutlenek węgla można otrzymać w reakcji spalania

Bardziej szczegółowo

HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE

HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE Ćwiczenie 9 semestr 2 HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE Obowiązujące zagadnienia: Hydroliza soli-anionowa, kationowa, teoria jonowa Arrheniusa, moc kwasów i zasad, równania hydrolizy soli, hydroliza wieloetapowa,

Bardziej szczegółowo

1. IDENTYFIKACJA PREPARATU I IDENTYFIKACJA PRODUCENTA

1. IDENTYFIKACJA PREPARATU I IDENTYFIKACJA PRODUCENTA TECHNITynk Sp. z o.o. Rzeczków Kolonia 60, 26-680 Wierzbica Tel./fax: 48 618 26 96, www.technitynk.pl KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU Opracowana zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Formularz rzeczowo-cenowy ZP/273 /008/D/15. załącznik nr 2 do siwz. Laboratoryjne wyroby szklane. Stawka wartosć brutto. cena jedn.

Formularz rzeczowo-cenowy ZP/273 /008/D/15. załącznik nr 2 do siwz. Laboratoryjne wyroby szklane. Stawka wartosć brutto. cena jedn. Formularz rzeczowo-cenowy ZP/273 /008/D/15 załącznik nr 2 do siwz Laboratoryjne wyroby szklane L.p. Przedmiot zamówienia ilość j.m. 5 opis oferowanego przedmiotu zamówienia, producent, dostawca, numer

Bardziej szczegółowo

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów KOD UCZNIA :................... Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Etap I (szkolny) 22 października 2012 roku Wypełnia szkolna komisja konkursowa Zadanie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 suma Liczba punktów

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO Identyfikacja przedsiębiorstwa: Zakłady Chemiczne ANSER Sp. z o.o. Siedziba: Ul. J. Conrada 7, 01-922 Warszawa tel.: (022) 663 70 73 fax.: (022) 669 01 22

Bardziej szczegółowo

Łódź, dnia 22.04.2009 r. znak sprawy: ZP/28/09 WYJAŚNIENIA TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA

Łódź, dnia 22.04.2009 r. znak sprawy: ZP/28/09 WYJAŚNIENIA TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA Łódź, dnia 22.04.2009 r. znak sprawy: ZP/28/09 WYJAŚNIENIA TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA W toku postępowania na dostawę szkła i drobnego sprzętu laboratoryjnego w dn. 17.04.2009 r.

Bardziej szczegółowo

Chemia organiczna biotechnologia, kurs rozszerzony

Chemia organiczna biotechnologia, kurs rozszerzony Ćwiczenie 1. Zasady bezpiecznej pracy w Laboratorium Chemii Organicznej. Podstawowe szkło i akcesoria laboratoryjne wykorzystywane w syntezie związków organicznych. Wprowadzenie Cel ćwiczeń: Zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Ekstrakcja ciągła w aparacie Soxhleta

Ćwiczenie 1. Ekstrakcja ciągła w aparacie Soxhleta III. Metody rozdzielania mieszanin Zagadnienia Rodzaje i podział mieszanin Różnice między związkiem chemicznym a mieszaniną Metody rozdzielania mieszanin o Chromatografia o Krystalizacja o Ekstrakcja o

Bardziej szczegółowo

Z przyczyn bezpieczeństwa, nieautoryzowane zmiany i/lub modyfikacje urządzenia są niedozwolone.

Z przyczyn bezpieczeństwa, nieautoryzowane zmiany i/lub modyfikacje urządzenia są niedozwolone. Palnik gazowy MT- 770S Instrukcja obsługi Nr produktu: 588476 Przeznaczenie Palnik wytwarza regulowany, zwarty płomień o temperaturze maks. 1300. Posiada wbudowany mechanizm zapalny. Ilość gazu oraz mieszanki

Bardziej szczegółowo

CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studentów z chemią 14 grupy pierwiastków układu okresowego

CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studentów z chemią 14 grupy pierwiastków układu okresowego 16 SOLE KWASU WĘGLOWEGO CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studentów z chemią 14 grupy pierwiastków układu okresowego Zakres obowiązującego materiału Węgiel i pierwiastki 14 grupy układu okresowego, ich związki

Bardziej szczegółowo

Zasady bezpieczeństwa przy pracy z cieczami kriogenicznymi

Zasady bezpieczeństwa przy pracy z cieczami kriogenicznymi Zasady bezpieczeństwa przy pracy z cieczami kriogenicznymi Ciecze kriogeniczne BHP ZagroŜenia związane z cieczami kriogenicznymi 1. Bardzo niska temperatura cieczy i par 2. Bardzo duŝy współczynnik ekspansji

Bardziej szczegółowo

Strona 1/6 KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO. Trump XL

Strona 1/6 KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO. Trump XL Strona 1/6 Producent: Ecolab N.V. Havenlaan 4 Ravenshout Bed. 4 210 B-3980 Tessenderlo Tel: ++32/13670511 Tel. Awaryjny: ++32/70245245 Importer: ECOLAB Sp.zo.o. ul. Kalwaryjska 69 30-504 Kraków tel: 12/2616100

Bardziej szczegółowo

OG/328/2012 Katowice, dn r. TREŚĆ ZAPYTAŃ WRAZ Z WYJAŚNIENIAMI ORAZ MODYFIKACJA SIWZ

OG/328/2012 Katowice, dn r. TREŚĆ ZAPYTAŃ WRAZ Z WYJAŚNIENIAMI ORAZ MODYFIKACJA SIWZ OG/328/2012 Katowice, dn. 3.09.2012r. TREŚĆ ZAPYTAŃ WRAZ Z WYJAŚNIENIAMI ORAZ MODYFIKACJA SIWZ Dotyczy: postępowania o udzielenie zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego wg Wewnętrznego Regulaminu

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA UWAGA! Aktualizacja z dnia r.

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA UWAGA! Aktualizacja z dnia r. ZAŁĄCZNIK NR 2 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA UWAGA! Aktualizacja z dnia 14. 09. 2011r. Dostawa wyposażenia laboratoryjnego do laboratoriów Instytutu Politechnicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w

Bardziej szczegółowo

Wartość brutto. L. p Asortyment J. m Ilość Cena jedn. netto. Stawka VAT. Wartość netto

Wartość brutto. L. p Asortyment J. m Ilość Cena jedn. netto. Stawka VAT. Wartość netto Załącznik nr 14 Przetarg na niżej wymieniony asortyment wygrała firma ALFACHEM Sp. z o.o. z siedzibą mieszczącą się przy ulicy Cisowej 11 w Lublinie. Umowa Dostawy nr AZP/PN/D/103/2014 z dnia 21 listopada

Bardziej szczegółowo

Wymagane przez prawo oznaczenia zagrożeń

Wymagane przez prawo oznaczenia zagrożeń DATA: 20.03.2009 Wymagane przez prawo oznaczenia zagrożeń W niektórych przypadkach prawo wymaga od producentów podawania na etykietach informacji o zagrożeniach (umieszczania na produktach symboli zagrożeń

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA BHP INSTRUKCJA POSTĘPOWANIA Z SUBSTANCJAMI NIEBEZPIECZNYMI

INSTRUKCJA BHP INSTRUKCJA POSTĘPOWANIA Z SUBSTANCJAMI NIEBEZPIECZNYMI Strona 1 z 5 Spis treści: 1. Zakres instrukcji 2. Zamówienia i zakupy 3. Znaki ostrzegawcze oznaczające środki chemiczne używane w Przedsiębiorstwie Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. we Wrześni 4. Przechowywanie

Bardziej szczegółowo

Recykling surowcowy odpadowego PET (politereftalanu etylenu)

Recykling surowcowy odpadowego PET (politereftalanu etylenu) Utylizacja i neutralizacja odpadów Międzywydziałowe Studia Ochrony Środowiska INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA 24 Recykling surowcowy odpadowego PET (politereftalanu etylenu) Opracowała: dr Elżbieta Megiel 1 I.

Bardziej szczegółowo

Zakłady Chemiczne EmiChem P.P.

Zakłady Chemiczne EmiChem P.P. KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU CHEMICZNEGO Karta charakterystyki zgodna z wymogami przepisów Rozporządzenia (WE) NR 1907/2006 Europejskiego z dnia 18 grudnia 2006. r. (REACH) Parlamentu 1. IDENTYFIKACJA

Bardziej szczegółowo

Karta Charakterystyki Sporządzona zgodnie z przepisami wymienionymi w p.15 niniejszej Karty

Karta Charakterystyki Sporządzona zgodnie z przepisami wymienionymi w p.15 niniejszej Karty 22.07.2009 r. 1 z 5 1. Identyfikacja preparatu i Przedsiębiorstwa Nazwa handlowa: Płyn do mycia naczyń i urządzeń przemysłu spożywczego ZENEK Przeznaczenie / zastosowanie: Płyn przeznaczony jest do ręcznego

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 3 Toksykologia żywności

Laboratorium 3 Toksykologia żywności Laboratorium 3 Toksykologia żywności Literatura zalecana: Orzeł D., Biernat J. (red.) 2012. Wybrane zagadnienia z toksykologii żywności. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Wrocław. Str.:

Bardziej szczegółowo

Zwroty wskazujące środki ostrożności ogólne P101 W razie konieczności zasięgnięcia porady lekarza, należy pokazać pojemnik lub etykietę.

Zwroty wskazujące środki ostrożności ogólne P101 W razie konieczności zasięgnięcia porady lekarza, należy pokazać pojemnik lub etykietę. Zwroty wskazujące środki ostrożności ogólne P101 W razie konieczności zasięgnięcia porady lekarza, należy pokazać pojemnik lub etykietę. P102 P103 Chronić przed dziećmi. Przed użyciem przeczytać etykietę.

Bardziej szczegółowo

Strona 1/7 KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO. Solid Shine

Strona 1/7 KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO. Solid Shine Strona 1/7 Producent: Ecolab N.V. Havenlaan 4 Ravenshout Bed.4 210 B-3980 Tessenderlo Tel: ++33/13 670511 Tel. Awaryjny:++33/70245245 Importer: ECOLAB Sp.zo.o. ul. Kalwaryjska 69 30-504 Kraków tel: 12/2616100

Bardziej szczegółowo

Data wydania: 22 kwietnia 2008r. Data aktualizacji: 06 października 2011r.

Data wydania: 22 kwietnia 2008r. Data aktualizacji: 06 października 2011r. 1. Identyfikacja mieszaniny i identyfikacja producenta 1.1. Nazwa mieszaniny 1.2. Zastosowanie mieszaniny: Proszek o odczynie alkalicznym do prania ręcznego, w pralkach mechanicznych, mycia i czyszczenia.

Bardziej szczegółowo

GRAWITACYJNE ZAGĘSZCZANIE OSADÓW

GRAWITACYJNE ZAGĘSZCZANIE OSADÓW UTYLIZACJA OSADÓW Ćwiczenie nr 4 GRAWITACYJNE ZAGĘSZCZANIE OSADÓW 1. CHARAKTERYSTYKA PROCESU A. Grawitacyjne zagęszczanie osadów: Zagęszczać osady można na wiele różnych sposobów. Miedzy innymi grawitacyjnie

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO. HD-Aktiv Środek do myjek wysokociśnieniowych Nr art. 873-0154

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO. HD-Aktiv Środek do myjek wysokociśnieniowych Nr art. 873-0154 Strona 1 z 6 Data sporządzenia: Data aktualizacji: 30.03.1998r. 12.10.2004r. Producent: Importer: BÜFA Reinigungssysteme Medi-Sept Sp. z o.o. GmbH & Co. KG Konopnica 159c k/lublina Postfach 2563 21-030

Bardziej szczegółowo

Karta Charakterystyki Preparatu Chemicznego Zgodne z 1907/2006/CE (REACH)

Karta Charakterystyki Preparatu Chemicznego Zgodne z 1907/2006/CE (REACH) Karta Charakterystyki Preparatu Chemicznego Zgodne z 1907/2006/CE (REACH) 1. Identyfikacja preparatu, oraz dystrybutora Nazwa produktu Termik 12050 Zalecane użycie Klej do użytku przemysłowego Dystrybutor

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ŚRODOWISKA W ENERGETYCE NEUTRALIZACJA ŚCIEKÓW

OCHRONA ŚRODOWISKA W ENERGETYCE NEUTRALIZACJA ŚCIEKÓW KIiChŚ OCHRONA ŚRODOWISKA W ENERGETYCE NEUTRALIZACJA ŚCIEKÓW Ćwiczenie nr 2 I WPROWADZENIE Reakcja zobojętniania (neutralizacji) - jest to proces chemiczny, mający na celu doprowadzenie odczynu cieczy

Bardziej szczegółowo

Europejska karta charakterystyki produktu zgodna z dyrektywą EWG 2001/58

Europejska karta charakterystyki produktu zgodna z dyrektywą EWG 2001/58 Nazwa handlowa: Tepasol Strona 1 z 5 Europejska karta charakterystyki produktu zgodna z dyrektywą EWG 2001/58 1. Określenie preparatu/materiału i nazwy firmowej Nazwa handlowa: Tepasol Zastosowanie: środek

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 2. Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych

ĆWICZENIE 2. Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych ĆWICZENIE 2 Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych Część doświadczalna 1. Metody jonowymienne Do usuwania chromu (VI) można stosować między innymi wymieniacze jonowe. W wyniku przepuszczania

Bardziej szczegółowo

Technika pobierania próbek do badań fizycznych, chemicznych i biologicznych

Technika pobierania próbek do badań fizycznych, chemicznych i biologicznych Technika pobierania próbek do badań fizycznych, chemicznych i biologicznych Prezentację, na podstawie PN-88 C-04632/03, przygotowała: Magdalena Cywińska Łódź, kwiecień 2014 Plan prezentacji Rodzaje próbek

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3. Otrzymywanie i badanie właściwości chemicznych alkanów, alkenów, alkinów i arenów.

Ćwiczenie 3. Otrzymywanie i badanie właściwości chemicznych alkanów, alkenów, alkinów i arenów. Ćwiczenie 3. Otrzymywanie i badanie właściwości chemicznych alkanów, alkenów, alkinów i arenów. Wprowadzenie teoretyczne Cel ćwiczeń: Poznanie metod otrzymywania oraz badania właściwości węglowodorów alifatycznych

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów GOSPODARKA ODPADAMI Ćwiczenie nr 5 Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów I. WPROWADZENIE Nieodpowiednie składowanie odpadków na wysypiskach stwarza możliwość wymywania

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU PRZEDSIĘBIORSTWO PRODUKCYJNO HANDLOWE AS TOMASZ SŁODOWNIK 05-402 OTWOCK, UL POGODNA 38 NIP 532 102 23 96 22 788 21 73 KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU Producent : P.P.H. AS Tomasz Słodownik Adres: ul. Pogodna

Bardziej szczegółowo

GLAS płyn do mycia szyb

GLAS płyn do mycia szyb Wydanie II Data wydania:09-09-2009 Data aktualizacji: 06-12-2010 KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO (podstawa: Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 18 grudnia

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 1. Izolacja i wykrywanie trucizn cz. 1

Laboratorium 1. Izolacja i wykrywanie trucizn cz. 1 Laboratorium 1 Izolacja i wykrywanie trucizn cz. 1 Literatura zalecana: Bajguz A., Piotrowska A. 2005. Ćwiczenia z toksykologii środowiska. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok. Str. 15 17,

Bardziej szczegółowo

index i spustowym szklanym, z wyposażeniem, klasa AS... 4-25 z paskiem Schellbacha, klasa AS... 4-20

index i spustowym szklanym, z wyposażeniem, klasa AS... 4-25 z paskiem Schellbacha, klasa AS... 4-20 index Aparat do destylacyji z podwójną bańką.................. 1-67 Biureta z kranikiem teflonowym, wlew stożkowy, klasa AS.... 4-23 Aparat do miareczkowania Pelleta, Biureta z kranikiem teflonowym, wlew

Bardziej szczegółowo

Nr kat. Nazwa handlowa

Nr kat. Nazwa handlowa Nr kat. Nazwa handlowa 0101-00157 Zlewka ze stali 18 / 8, 100 ml, bez wylewu 0101-00158 Zlewka ze stali 18 / 8, 250 ml, bez wylewu 0101-00159 Zlewka ze stali 18 / 8, 500 ml, bez wylewu 0101-00160 Zlewka

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 02.09.2003 produkt nie został zaklasyfikowany jako niebezpieczny.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 02.09.2003 produkt nie został zaklasyfikowany jako niebezpieczny. R KARTA CHARAKTERYSTYKI Data opracowania: 05.05.2005 Aktualizacja: 10.2007 1. Identyfikacja preparatu. Identyfikacja producenta Nazwa handlowa: DERAT PASTA Rodzaj produktu: rodentycyd Kategoria: Produkt

Bardziej szczegółowo

pojemność [ml] tolerancja [ml] wysokość [mm]

pojemność [ml] tolerancja [ml] wysokość [mm] SZKŁO MIAROWE Kolba miarowa z korkiem Wykonane ze szkła BORO 3.3, klasa B. Z korkiem szklanym lub PP. pojemność [ml] tolerancja [ml] wysokość [mm] 5 ±0,025 74 10 ±0,025 90 25 ±0,040 110 50 ±0,060 140 100

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 5 Temat: Wyznaczanie gęstości ciała stałego i cieczy za pomocą wagi elektronicznej z zestawem Hydro. 1. Wprowadzenie Gęstość

Bardziej szczegółowo

TECHNIKA PRACY LABORATORYJNEJ

TECHNIKA PRACY LABORATORYJNEJ 1. Szkło laboratoryjne. TECHNIKA PRACY LABORATORYJNEJ W technice laboratoryjnej powszechnie stosuje się naczynia oraz aparaturę szklaną wykonaną ze szkła borokrzemowego odpornego na działanie czynników

Bardziej szczegółowo