Świat emocji przedszkolaka wyzwanie dla dzieci i rodziców

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Świat emocji przedszkolaka wyzwanie dla dzieci i rodziców"

Transkrypt

1 Świat emocji przedszkolaka wyzwanie dla dzieci i rodziców W rozmowach między rodzicami można czasem usłyszeć zdanie, że nie wychowują oni dzieci dla siebie, tylko dla świata. Przypuszczam, że większość mam i ojców nawet małych dzieci myśli już czasem o tym, jak ich pociechy,,poradzą sobie w życiu. Zdarza się też, że słyszą takie np. uwagi otoczenia:,,to dobrze, że Ola taka śmiała da sobie radę,,,jaś jest bardzo bojaźliwy, co to będzie dalej?. Obecnie, gdy nasza kultura staje się, jak to określiła Margaret Mead, coraz bardziej prefiguratywna 1, rodzice mają mniejszą niż dawniej pewność, jak będzie wyglądało życie ich dzieci. Wydaje się, że świat zmienia się z niespotykaną dotąd szybkością. Stąd troska rodziców: Co zapewni mojemu dziecku dobre życie w tej płynnej, szybkiej, zmiennej rzeczywistości? W moim przekonaniu szczególnie baczną uwagę zwrócić powinniśmy na kompetencje emocjonalne swoich dzieci. To one w głównej mierze mogą dać im szansę satysfakcjonującego radzenia sobie z wyzwaniami, jakie postawi przed nimi przyszłość. Badacze: Peter Salovey i John Mayer, którzy wypracowali pojęcie inteligencji emocjonalnej, opisali ją jako zdolność dostrzegania i wyrażania emocji, ich rozumienia i wykorzystywania a także kierowania nimi, by wspierać własny rozwój. 2 Znaczenie definicji przybliży nam opis ważnych kompetencji emocjonalnych. Pozwoli on nam także ukierunkować namysł nad doborem najwłaściwszych oddziaływań wspierających rozwój afektywny dzieci w wieku przedszkolnym. 1 Por.: M. Mead, Kultura i tożsamość. Studium dysonansu międzypokoleniowego, Warszawa Por.: M. Lewis, J. M. Haviland Jones, Psychologia emocji, Gdańsk 2005, s

2 Według wspomnianych wcześniej autorów osoba inteligentna emocjonalnie to taka, która trafnie spostrzega, ocenia i wyraża emocje. Ponadto ma dostęp do swoich uczuć i potrafi nimi kierować tak, by wspierały one jej rozwój intelektualny. 3 W początkach naszej refleksji istotne jest, w moim odczuciu, zrozumienie, z jakim wyposażeniem emocjonalnym trzylatek rozpoczyna przedszkole. Bardzo silnie przemawia do mnie koncepcja, wedle której źródeł właściwej regulacji emocjonalnej dziecka upatruje się w jakości jego wczesnej więzi z matką (lub innym najważniejszym opiekunem). 4 Opisany przez Bolby ego bezpieczny styl przywiązania, kiedy to dziecko od urodzenia doświadcza niezawodnej obecności matki i adekwatnej odpowiedzi z jej strony na sygnalizowane potrzeby, jest podstawą, na której może zostać zbudowana właściwa regulacja emocjonalna przedszkolaka. Ponadto udowodniono, że doświadczenia dziecka związane z jakością wczesnej więzi z rodzicem mają wpływ na rozwój obszarów mózgu odpowiadających za emocjonalną świadomość i samoregulację. 5 Wart podkreślenia jest fakt, że więź między matką a dzieckiem konsoliduje się do trzeciego roku życia. W tym czasie mały człowiek uczy się nie tylko odbierać, ale i odpowiadać na sygnały emocjonalne ze strony matki. Następnie radzić sobie z lękiem związanym z jej nieobecnością, potem (między 15 a 18 miesiącem życia) także z uczuciem wstydu dającym zręby rozwoju moralnego. Dobra regulacja emocji, będąca efektem bezpiecznego przywiązania, przejawia się u małego dziecka we właściwym sposobie dążenia do zaspokojenia własnych potrzeb: przedszkolak potrafi zwrócić się o pomoc do opiekunów, a wsparcie z ich strony przynosi mu ulgę, ukojenie. 3 Por.:Ibidem 4 Informacje uzyskane podczas szkolenia prowadzonego przez Teresę Szumiłło:,,Trauma wczesnodziecięca, 4, Por.: M. Zeidner, Rozwój inteligencji emocjonalnej. Czego dowiedzieliśmy się do tej pory? [w:] Inteligencja emocjonalna. Fakty, mity, kontrowersje, red. M. Śmieja, J. Orzechowski, Warszawa 2008, s.89

3 Dzieci zaniedbane emocjonalnie nie są świadome tego, że mogą doświadczyć pomocy ze strony otocznia społecznego. Szukają więc wsparcia jedynie w samych sobie: próbują wyciszyć emocje np. poprzez izolowanie się, ssanie palca, kołysanie. Także maluszki, które w kontaktach z rodzicami doświadczały nadopiekuńczości, mają problem z wczesną emocjonalną regulacją: zbyt mało miały okazji ku temu, by doświadczyć, że brak im czegoś, że czegoś od innych potrzebują. Takie nadmiernie,,zaopiekowane dzieci mogą mieć problem ze zlokalizowaniem, nazwaniem i poradzeniem sobie z własnymi emocjami. Obie przedstawione wyżej sytuacje mają negatywny wpływ na formowanie się regulacji emocjonalnej już w najwcześniejszych etapach rozwoju dziecka. Mogą stać się także podstawą zrozumienia pojawiających się trudnych zachowań dziecka. Moshe Zeidner, który, według mnie, w fascynujący i jasny sposób przedstawia istotne aspekty rozwoju kompetencji emocjonalnych u dzieci, zwraca uwagę, że różnice indywidualne w tym zakresie wydają się być ściśle związane ze zdolnościami językowymi przedszkolaków. 6 W dobie skrótowości przekazu werbalnego i łatwego dostępu do środków audiowizualnych, warto zwrócić szczególną uwagę na wczesny kontakt dzieci z wartościową literaturą. Zapoznając się z nią, mali ludzie wchodzą w świat różnorodnych, złożonych ludzkich emocji. Za Marią Janion można powiedzieć, że w tekstach kultury,,znajdują język do mówienia o swojej sytuacji egzystencjalnej 7, do nazywania swoich wewnętrznych przeżyć. Literatura w znacznie większym stopniu niż film kształtuje wyobraźnię dziecka. Ma ona niebagatelny wpływ także sferę emocjonalną przedszkolaka: pomaga mu rozwijać umiejętność przewidywania konsekwencji własnych działań a także przyjmowania perspektywy innej osoby, bez czego niemożliwy 6 Por. M. Zeidner, Rozwój inteligencji emocjonalnej. Czego dowiedzieliśmy się do tej pory?, op.cit., s M. Janion, Czy będziesz wiedział, co przeżyłeś, Warszawa 1996, s.36

4 byłby rozwój empatii. Historie literackie i ich bohaterowie są wspaniałym materiałem do pracy z dziecięcymi emocjami: poprzez identyfikację z bohaterem literackim czy teatralnym dziecku łatwiej jest rozumieć i ujawnić świat własnych, czasem niełatwych, przeżyć. Przedszkolaki internalizują nie to, co ważni dla nich dorośli mówią na temat norm zachowania czy radzenia sobie z emocjami, ale sposoby, jakie w tym zakresie sami rzeczywiście stosują. Tak więc dla rozwoju inteligencji emocjonalnej małego człowieka istotne jest obserwowanie, w jaki sposób rodzice radzą sobie w świecie uczuć: jak często i w jakich sytuacjach ujawniają określone emocje, np. gniew, radość, a także jak reagują na emocjonalną ekspresję innych, w tym własnych pociech. Ciekawe badania Halberstad i Eatson z 2003 roku 8 pokazują, że korzystne dla dziecka jest doświadczanie przez nie całej gamy emocji ze strony rodziców także gniewu. W rodzinach, gdzie nie ma przyzwolenia na ekspresję tzw.,,negatywnych, emocji, dzieci mają zbyt mało okazji, by nauczyć się je trafnie rozpoznawać i skutecznie regulować. Jasna ekspresja emocjonalna rodziców i czytelne reakcje na nastroje dziecka dają mu ważny komunikat o konieczności uszanowania granic innej osoby a także o konsekwencjach własnego postępowania. Uczy dziecko również, że pojawiające się w nim uczucie złości bywa sygnałem naruszenia przez innych jego granic. Wraz z pójściem przez dziecko do przedszkola, poszerza się krąg osób, które modelują jego zachowania: mały człowiek zaczyna bacznie przyglądać się temu, jak radzą sobie z emocjami wychowawcy w przedszkolu czy rówieśnicy. Albert Bandura jako pierwszy docenił i podkreślił rolę uczenia się,,nie wprost przez dzieci, kiedy to obserwując, jakie zachowania innych osób spotykają się z aprobatą, a jakie z przykrymi konsekwencjami, podejmują decyzję o ich naśladowaniu lub nie. 9 Rolą psychologa jest więc przypominanie dorosłym 8 Zob. M. Zeidner, Rozwój inteligencji emocjonalnej. Czego dowiedzieliśmy się do tej pory?, op.cit., s Por.: L. A. Perwin, Psychologia osobowości, tłum. M. Orski, Gdańsk, s.95

5 mającym szczególny wpływ na wychowanie dzieci, że ich podopieczni nie realizują tego, o czym oni,,ciągle powtarzają, ale to, co obserwują. Dotyczy to także sposobu zarządzania emocjami. Jednym z kluczowych elementów w większości obecnych modeli inteligencji emocjonalnej jest zdolność do kontrolowania impulsywnych zachowań i odraczania natychmiastowych gratyfikacji. 10 Autorzy tej tezy przytaczają konkluzje z badań np. czteroletnich dzieci: te z nich, które zdolne były do pewnej samokontroli np. oczekiwania parę minut na cukierka, kilka lat później, już w szkole, potrafiły lepiej się koncentrować na zadaniach, były pewniejsze siebie, rzadziej ulegały przygnębieniu. Warto, więc rozwijać u maluszków umiejętności czekania na przyjemność, nagrodę, swoją kolej. Obecnie wielu rodziców może pozwolić sobie na to, by ich dziecko miało wiele i natychmiast, nie dostrzegają więc wartości,,niedosytu w wychowaniu. Rozpoczynając edukację w przedszkolu, dziecko ma jeszcze niewiele doświadczeń w radzeniu sobie z konfliktami, w inicjowaniu i podtrzymywaniu zabaw, zdobywaniu akceptacji innych. Rosnąca złożoność społecznego świata małego człowieka oraz rozwojowe zmiany w sferze afektywnej wymagają od dziecka, by doskonaliło ono sposoby regulacji emocji. Ważni dla niego dorośli przede wszystkim rodzice poprzez więź emocjonalną, styl wychowawczy, własny przykład, mogą w dużym stopniu ułatwić małemu człowiekowi to istotne rozwojowo zadanie. LITERATURA 1. Inteligencja emocjonalna. Fakty, mity, kontrowersje, red. M. Śmieja, J. Orzechowski, Warszawa 2008, PWN 2. M. Janion, Czy będziesz wiedział, co przeżyłeś, Warszawa 1996, Wyd. Sic! 3. M. Lewis, J. M. Haviland Jones, Psychologia emocji, Gdańsk 2005, GWP 4. M. Mead, Kultura i tożsamość. Studium dysonansu międzypokoleniowego, Warszawa Por.: M. Zeidner, Rozwój inteligencji emocjonalnej. Czego dowiedzieliśmy się do tej pory? op.cit, s. 83

6 5. L.A. Pervin, Psychologia osobowości, Gdańsk 2002, GWP 6. Psychologia dziecka, red. R. Vasta, M. Haith, S.Miller, Warszawa 1995, WSiP 7. Rozwój człowieka, red. J. Turner, D. Helms, Warszawa 1999, WSiP Anna Mrozowska pedagog Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Siedlcach

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych.

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jest interpersonalnym systemem stosunków wewnątrz grupowych lub systemem społecznym. Te stosunki tworzone są przez więzi społeczne i emocjonalne.

Bardziej szczegółowo

Wpływ więzi rodzinnej na prawidłowy rozwój emocjonalny dziecka. Opracowała: Małgorzata Ryndak

Wpływ więzi rodzinnej na prawidłowy rozwój emocjonalny dziecka. Opracowała: Małgorzata Ryndak 1 Wpływ więzi rodzinnej na prawidłowy rozwój emocjonalny dziecka. Opracowała: Małgorzata Ryndak 2 W rozwoju człowieka sfera uczuciowa jest niezmiernie delikatna i wymaga wielkiej troski oraz uwagi ze strony

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie emocjami

Zarządzanie emocjami Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Zarządzanie emocjami Beata Skowrońska Uniwersytet w Białymstoku 9 grudnia 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Co to jest inteligencja

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Magdalena Śmieja, Jarosław Orzechowski (red.) - Inteligencja emocjonalna. Spis treści

Księgarnia PWN: Magdalena Śmieja, Jarosław Orzechowski (red.) - Inteligencja emocjonalna. Spis treści Księgarnia PWN: Magdalena Śmieja, Jarosław Orzechowski (red.) - Inteligencja emocjonalna Spis treści Wprowadzenie (Magdalena Śmieja, Jarosław Orzechowski)....... 11 Część I. Teoria 1. Inteligencja emocjonalna:

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia potrzeb Dr Monika Wróblewska Uniwersytet w Białymstoku 10 czerwca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL 1. Specyfika potrzeb

Bardziej szczegółowo

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Drodzy Rodzice, Szanowni Pedagodzy, Nauczyciele oraz Wychowawcy! Pozytywny rozwój jest elementem tzw. pozytywnej profilaktyki. Idea ta nie

Bardziej szczegółowo

Rola dorosłych w budowaniu poczucia własnej wartości u sześciolatka

Rola dorosłych w budowaniu poczucia własnej wartości u sześciolatka Rola dorosłych w budowaniu poczucia własnej wartości u sześciolatka Magdalena Zając Wydział Nauk Pedagogicznych Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Biografia dziecka, a jego poczucie własnej wartości

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M.

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. Montessori MISJA PRZEDSZKOLA Nasze przedszkole jest drogowskazem

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH Wszystkiego, co naprawdę trzeba wiedzieć, nauczyłem się w przedszkolu- o tym jak żyć co robić, jak postępować, współżyć z innymi patrzeć, odczuwać,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 14 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OŚWIĘCIMIU

PROGRAM WYCHOWAWCZY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 14 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OŚWIĘCIMIU PROGRAM WYCHOWAWCZY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 14 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OŚWIĘCIMIU UZASADNIENIE Ważnym zadaniem przedszkola jest kształtowanie cech i postaw dzieci, pozwalających im w przyszłości

Bardziej szczegółowo

kompetencje dziecka a oferta szkoły

kompetencje dziecka a oferta szkoły Diagnoza gotowości systemu dziecko szkoła : kompetencje dziecka a oferta szkoły Prof. dr hab. Anna I. Brzezińska i dr Joanna Matejczuk Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

Akademia Rozwoju Małego Dziecka

Akademia Rozwoju Małego Dziecka Aktualnie zbieram grupy na następujące zajęcia: Akademia Rozwoju Małego Dziecka 1. Maluszkowo - zajęcia dla dzieci do 2 roku życia - czas trwania zajęć: 45 minut / dziecko+dorosły opiekun zajęcia stymulujące

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY. mgr Grażyna Wyszkowska Kętrzyn, styczeń 2016

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY. mgr Grażyna Wyszkowska Kętrzyn, styczeń 2016 WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY mgr Grażyna Wyszkowska Kętrzyn, styczeń 2016 CO TO JEST CZYTANIE? techniczne rozpoznawanie znaków; zapoznanie się z treścią, rozumienie myśli zawartych w tekście

Bardziej szczegółowo

Blok tematyczny: Nauczanie przedszkolne i wczesnoszkolne

Blok tematyczny: Nauczanie przedszkolne i wczesnoszkolne Blok tematyczny: Nauczanie przedszkolne i wczesnoszkolne Doskonalenie analizy rysunku dziecka i możliwości pracy z rysunkiem Agnieszka Nalepa, Urszula Stobnicka Agnieszka Nalepa nauczyciel dyplomowany,

Bardziej szczegółowo

Przedszkole jako pierwszy etap edukacji

Przedszkole jako pierwszy etap edukacji Przedszkole jako pierwszy etap edukacji Na przykładzie doświadcze wiadczeń Przedszkola nr 15 w Gdańsku Niezapominajka Niezapominajka 1 Dziecko w wieku od 3 5 lat Duże zmiany w rozwoju intelektualnym przechodzenie

Bardziej szczegółowo

Jakie kompetencje należy uznać jako kluczowe dla dziecka z autyzmem? Joanna Grochowska Skarżysko Kamienna 29.11.2012r.

Jakie kompetencje należy uznać jako kluczowe dla dziecka z autyzmem? Joanna Grochowska Skarżysko Kamienna 29.11.2012r. Jakie kompetencje należy uznać jako kluczowe dla dziecka z autyzmem? Joanna Grochowska Skarżysko Kamienna 29.11.2012r. Kompetencje kluczowe Kompetencje kluczowe to te, których wszystkie osoby potrzebują

Bardziej szczegółowo

Znaczenie świadomości wychowawczej rodziców dzieci rozpoczynających edukację.

Znaczenie świadomości wychowawczej rodziców dzieci rozpoczynających edukację. Renata Sikora Znaczenie świadomości wychowawczej rodziców dzieci rozpoczynających edukację. Rodzina jest pierwszym najważniejszym środowiskiem wychowawczym w życiu człowieka. Skuteczność jej wpływów wychowawczych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?...

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Spis treści Spis treści Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Koncentracja i spostrzeganie... Pamięć i wiedza... Myślenie... Kreatywność... Zadania, które pomogą

Bardziej szczegółowo

Zadania rozwojowe dziecka w wieku przedszkolnym Analiza w świetle aktualnych teorii i wyników badań psychopedagogicznych

Zadania rozwojowe dziecka w wieku przedszkolnym Analiza w świetle aktualnych teorii i wyników badań psychopedagogicznych Zadania rozwojowe dziecka w wieku przedszkolnym Analiza w świetle aktualnych teorii i wyników badań psychopedagogicznych Prof. UAM dr hab. Kinga Kuszak Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama

Bardziej szczegółowo

Pewnym krokiem do szkoły, czyli wszystko, co trzeba wiedzieć na temat gotowości szkolnej.

Pewnym krokiem do szkoły, czyli wszystko, co trzeba wiedzieć na temat gotowości szkolnej. Pewnym krokiem do szkoły, czyli wszystko, co trzeba wiedzieć na temat gotowości szkolnej. Gotowość szkolna- sylwetka dziecka dojrzałego i niedojrzałego do rozpoczęcia nauki w szkole Edukacja szkolna jest

Bardziej szczegółowo

Referat po szkoleniu Praca z uczniem zdolnym przygotowany przez Annę Serafin i Jadwigę Łakomek. Mottem szkolenia, w którym brałyśmy udział było:

Referat po szkoleniu Praca z uczniem zdolnym przygotowany przez Annę Serafin i Jadwigę Łakomek. Mottem szkolenia, w którym brałyśmy udział było: Referat po szkoleniu Praca z uczniem zdolnym przygotowany przez Annę Serafin i Jadwigę Łakomek Mottem szkolenia, w którym brałyśmy udział było: Każde dziecko jest zdolne. Szkoła ma obowiązek odkryć te

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Rodzic i nauczyciel -partnerzy procesu edukacji Anna Resler Maj Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 23 kwietnia 2015 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Indywidualizacja pracy z uczniem zdolnym w edukacji wczesnoszkolnej Elżbieta Nerwińska

Indywidualizacja pracy z uczniem zdolnym w edukacji wczesnoszkolnej Elżbieta Nerwińska Indywidualizacja pracy z uczniem zdolnym w edukacji wczesnoszkolnej Elżbieta Nerwińska Projekt współfinansowany z Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Każde dziecko jest zdolne!

Bardziej szczegółowo

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej Propozycje zintegrowanych programów edukacji zatwierdzone przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego odpowiadają założeniom uprzednio opracowanej przez MEN Podstawie programowej kształcenia

Bardziej szczegółowo

KONSEKWENCJE NIEOBECNOŚCI RODZICÓW DLA PSYCHOSPOŁECZNEGO ROZWOJU DZIECKA

KONSEKWENCJE NIEOBECNOŚCI RODZICÓW DLA PSYCHOSPOŁECZNEGO ROZWOJU DZIECKA KONSEKWENCJE NIEOBECNOŚCI RODZICÓW DLA PSYCHOSPOŁECZNEGO ROZWOJU DZIECKA Małgorzata Sitarczyk Zakład Psychologii Wychowawczej i Psychologii Rodziny Instytut Psychologii UMCS ZNACZENIE RELACJI RODZICE -

Bardziej szczegółowo

Program kółka teatralnego,, Teatr Przedszkolaka

Program kółka teatralnego,, Teatr Przedszkolaka Przedszkole Nr 1 z Oddziałem Integracyjnym,, Promyczek W Czerwionce- Leszczynach Program kółka teatralnego,, Teatr Przedszkolaka Autorki programu Maria Gilga, Jadwiga Piontek, Aleksandra Usarek, Janina

Bardziej szczegółowo

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej ...Dobra edukacja to edukacja włączająca, zapewniająca pełne uczestnictwo wszystkim uczniom, niezależnie od płci, statusu społecznego i ekonomicznego, rasy,

Bardziej szczegółowo

OFERTA na rok szkolny 2014/2015

OFERTA na rok szkolny 2014/2015 OFERTA na rok szkolny 2014/2015 GRUPOWE FORMY PRACY Z DZIEĆMI I MŁODZIEŻĄ PRZEDSZKOLA Lp. TEMATYKA CZAS PROWADZĄCA TRWANIA 1. Jak rodzice mogą wspomóc rozwój ruchowy i grafomotoryczny dziecka warsztaty

Bardziej szczegółowo

,,Pomóżmy dzieciom, by każdy z nich stał się tym, kim stać się może J. Korczak

,,Pomóżmy dzieciom, by każdy z nich stał się tym, kim stać się może J. Korczak ,,Pomóżmy dzieciom, by każdy z nich stał się tym, kim stać się może J. Korczak GŁÓWNE KIERUNKI PRACY REWALIDACYJNEJ W ZESPOLE PRZEDSZKOLI SPECJALNYCH DLA DZIECI PRZEWLEKLE CHORYCH OD ROKU SZKOLNEGO 2013/14

Bardziej szczegółowo

Zapraszamy w podróż do kompetencji.

Zapraszamy w podróż do kompetencji. Zapraszamy w podróż do kompetencji. Jest grupą praktyków z całej Polski, którzy reprezentują lokalne i ogólnopolskie organizacje pozarządowe. Naszą misją jest realizowanie prawa dziecka do wychowania w

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy NF1 W RODZINIE

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA KONCEPCJI PRACY WG PLANU DALTOŃSKIEGO PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 2 W KOŁOBRZEGU

REALIZACJA KONCEPCJI PRACY WG PLANU DALTOŃSKIEGO PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 2 W KOŁOBRZEGU REALIZACJA KONCEPCJI PRACY WG PLANU DALTOŃSKIEGO PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 2 W KOŁOBRZEGU Od roku 1 września 2016 r. rozpoczęłyśmy z wychowankami naszego przedszkola realizację z koncepcji pracy według planu

Bardziej szczegółowo

Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili.

Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili. Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili. (Sokrates) Czym jest pomaganie? Pomaganie jest działaniem, w które

Bardziej szczegółowo

Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak

Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak Instytut Pedagogiki Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy Uczelnie dla szkół Główne myśli Etap edukacji wczesnoszkolnej

Bardziej szczegółowo

Język angielski w nauczaniu przedszkolnym

Język angielski w nauczaniu przedszkolnym Język angielski w nauczaniu przedszkolnym Mariola Bogucka Lublin, 21.10.2015 Cele nauczania języka angielskiego w przedszkolu Integracja lekcji języka angielskiego i nauczania przedszkolnego Kompetencje

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY Przedszkola Prywatnego URWIS W Olsztynie

KONCEPCJA PRACY Przedszkola Prywatnego URWIS W Olsztynie KONCEPCJA PRACY Przedszkola Prywatnego URWIS W Olsztynie Koncepcja pracy przedszkola oparta jest na celach i zadaniach zawartych w aktach prawnych: 1. Ustawa o systemie oświaty oraz aktach wykonawczych

Bardziej szczegółowo

6 latek do szkoły czyli o gotowości szkolnej

6 latek do szkoły czyli o gotowości szkolnej 6 latek do szkoły czyli o gotowości szkolnej Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna Nr 1 ul. Kościuszki 31/1, 50-011 Wrocław - Stare Miasto tel./fax (71) 344 83 35 www.ppp1.wroc.pl Skrzynka pytań: www.ppp1.wroc.pl

Bardziej szczegółowo

Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych

Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych Percepcja, czyli świadome reagowanie na bodziec zewnętrzny, umożliwia dziecku zdobywanie informacji

Bardziej szczegółowo

Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej

Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej Zakończenie Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej Do problemu głównego zostały sformułowane następujące problemy szczegółowe, które przedstawię poniżej.

Bardziej szczegółowo

Z ODDZIAŁAMI SPECJALNYMI

Z ODDZIAŁAMI SPECJALNYMI KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA Z ODDZIAŁAMI SPECJALNYMI PROWADZONEGO PRZEZ ZGROMADZENIE SIÓSTR MIŁOSIERDZIA ŚW. KAROLA BOROMEUSZA W KĘPNIE 1 I.MISJA PRZEDSZKOLA Dzieci są nadzieją, która rozkwita wciąż na

Bardziej szczegółowo

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego edycja 2 Projekt współfinansowany przez

Bardziej szczegółowo

Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Nowe przepisy prawa kładą duży nacisk na wzmocnienie współpracy przedszkola, szkoły i rodziców oraz zapewniają rodzicom możliwość większego wpływu na edukację

Bardziej szczegółowo

R A Z E M. Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce. Joanna Matejczuk. Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

R A Z E M. Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce. Joanna Matejczuk. Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu R A Z E M Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce czyli jak efektywnie ucząc dzieci mieć z tego przyjemność? Joanna Matejczuk Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Uczelnie

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 12 W GORZOWIE WLKP. NA LATA 2013-2016

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 12 W GORZOWIE WLKP. NA LATA 2013-2016 Przedszkole Miejskie nr 12 ul. Sportowa 2 66-400 Gorzów Wlkp. KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 12 W GORZOWIE WLKP. NA LATA 2013-2016 Data obowiązywania: od 01.09.2013r. Zatwierdzono przez Radę

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp (Anna I. Brzezińska, Joanna Matejczuk, Paweł Jankowski, Małgorzata Rękosiewicz)... 11

Spis treści. Wstęp (Anna I. Brzezińska, Joanna Matejczuk, Paweł Jankowski, Małgorzata Rękosiewicz)... 11 Spis treści Wstęp (Anna I. Brzezińska, Joanna Matejczuk, Paweł Jankowski, Małgorzata Rękosiewicz)... 11 Część pierwsza Rozwój w okresie dzieciństwa i rola środowiska społecznego Rozdział I. Środowisko

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY Czytanie - oto najlepszy sposób uczenia się. Aleksander Puszkin ZNACZENIE CZYTELNICTWA W ROZWOJU MŁODZIEŻY Rozbudzanie zainteresowań czytelniczych młodzieży

Bardziej szczegółowo

Danuta Sterna: Strategie dobrego nauczania

Danuta Sterna: Strategie dobrego nauczania : Strategie dobrego nauczania Strategie dobrego nauczania Strategie oceniania kształtującego I. Określanie i wyjaśnianie uczniom celów uczenia się i kryteriów sukcesu. II. Organizowanie w klasie dyskusji,

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Koncepcja pracy Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Misja W naszym przedszkolu dziecko: - znajduje możliwość indywidualnego rozwoju możliwości twórczych i intelektualnych, - zdobywa wiedzę i umiejętności

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY INTEGRACYJNEGO SAMORZĄDOWEGO PRZEDSZKOLA W PRZEGINI DUCHOWNEJ

KONCEPCJA PRACY INTEGRACYJNEGO SAMORZĄDOWEGO PRZEDSZKOLA W PRZEGINI DUCHOWNEJ Koncepcja Pracy Przedszkola 1 KONCEPCJA PRACY INTEGRACYJNEGO SAMORZĄDOWEGO PRZEDSZKOLA W PRZEGINI DUCHOWNEJ Dziecko chce być dobre Jeśli nie umie naucz Jeśli nie wie wytłumacz Jeśli nie może pomóż. Janusz

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PROGRAM ROZWOJU TĘCZOWEGO PRZEDSZKOLA W DZIERZGONIU NA ROK SZKOLNY 2013/2014.

ROCZNY PROGRAM ROZWOJU TĘCZOWEGO PRZEDSZKOLA W DZIERZGONIU NA ROK SZKOLNY 2013/2014. ROCZNY PROGRAM ROZWOJU TĘCZOWEGO PRZEDSZKOLA W DZIERZGONIU NA ROK SZKOLNY 2013/2014. Adres : ul. Słowackiego 4, 82-440 Dzierzgoń, woj. pomorskie data: 02.09.2013 r. Podczas opracowywania programu uwzględniono:

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny Społecznej Szkoły Podstawowej Społecznego Towarzystwa Szkoły Gimnazjalnej w klasach I-III w roku szkolnym 2014-2015.

Program profilaktyczny Społecznej Szkoły Podstawowej Społecznego Towarzystwa Szkoły Gimnazjalnej w klasach I-III w roku szkolnym 2014-2015. Program profilaktyczny Społecznej Szkoły Podstawowej Społecznego Towarzystwa Szkoły Gimnazjalnej w klasach I-III w roku szkolnym 2014-2015. Program jest integralną częścią programu wychowawczego szkoły.

Bardziej szczegółowo

Między infantylizacją wychowania dziecka a instrumentalizacją roli przedszkola

Między infantylizacją wychowania dziecka a instrumentalizacją roli przedszkola Między infantylizacją wychowania dziecka a instrumentalizacją roli przedszkola Akredytacja Państwowej Komisji Akredytacyjnej (Uchwała Nr 474/2010 z dn. 27. 05. 2010 roku) Anna I. Brzezińska Instytut Psychologii

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyczno Wychowawczy o Charakterze Biblioterapeutycznym. dla I Etapu Edukacyjnego i Zespołów Edukacyjno Terapeutycznych

Program Profilaktyczno Wychowawczy o Charakterze Biblioterapeutycznym. dla I Etapu Edukacyjnego i Zespołów Edukacyjno Terapeutycznych Program Profilaktyczno Wychowawczy o Charakterze Biblioterapeutycznym dla I Etapu Edukacyjnego i Zespołów Edukacyjno Terapeutycznych /CZARODZIEJSKIE BAJKI/ na rok 2006 2009. Opracował zespół w składzie:

Bardziej szczegółowo

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ Rok szkolny 2013/2014 Pracownia SENSOS przeprowadza ambitne i bezpieczne programy szkoleniowe dla dziec i i młodzieży. Program każdego warsztatu jest dostosowany

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA RODZICA PROGRAM ZWIĘKSZAJĄCY KOMPETENCJE WYCHOWAWCZE

AKADEMIA RODZICA PROGRAM ZWIĘKSZAJĄCY KOMPETENCJE WYCHOWAWCZE AKADEMIA RODZICA Jak wychować szczęśliwe dziecko PROGRAM ZWIĘKSZAJĄCY KOMPETENCJE WYCHOWAWCZE Wyjątkowe warsztaty psychoedukacyjne w oparciu o: Szkołę dla Rodziców i Wychowawców oraz metodę KID S SKILLS-DAM

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA NR 21 W JASTRZĘBIU-ZDROJU

KONCEPCJA PRACY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA NR 21 W JASTRZĘBIU-ZDROJU KONCEPCJA PRACY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA NR 21 W JASTRZĘBIU-ZDROJU PODSTAWA PRAWNA: *Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2009r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. z 2009r.

Bardziej szczegółowo

Szkolenia profilaktyczne w okresie ferii zimowych w 2014 roku

Szkolenia profilaktyczne w okresie ferii zimowych w 2014 roku Szkolenia profilaktyczne w okresie ferii zimowych w 2014 roku Szanowni Państwo Uczniowie, nauczyciele i rodzice Miejskie Centrum Profilaktyki Uzależnień w Krakowie wychodząc naprzeciw potrzebom edukacyjnym

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KULTURY SŁOWA I ZAPOBIEGANIA AGRESJI SŁOWNEJ WŚRÓD UCZNIÓW KLAS IV VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ I GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016

PROGRAM KULTURY SŁOWA I ZAPOBIEGANIA AGRESJI SŁOWNEJ WŚRÓD UCZNIÓW KLAS IV VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ I GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 PROGRAM KULTURY SŁOWA I ZAPOBIEGANIA AGRESJI SŁOWNEJ WŚRÓD UCZNIÓW KLAS IV VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ I GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 PROGRAM KULTURY SŁOWA I ZAPOBIEGANIA AGRESJI SŁOWNEJ WŚRÓD UCZNIÓW

Bardziej szczegółowo

kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska

kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska Nasza ziemia jest zdegenerowana, dzieci przestały być posłuszne rodzicom Tekst przypisywany egipskiemu kapłanowi

Bardziej szczegółowo

Plan współpracy z rodzicami dzieci 4/5 letnich w roku szkolnym 2014/2015

Plan współpracy z rodzicami dzieci 4/5 letnich w roku szkolnym 2014/2015 Plan współpracy z rodzicami dzieci 4/5 letnich w roku szkolnym 2014/2015 Dorosły to nie ktoś, kto ulepi dziecko wg jakiegoś wzoru lub ideału, ale ktoś, kto pomaga mu rozwijać się, ujawniać swoje możliwości.

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY Optymistyczne Przedszkole Przedszkola Komunalnego Nr 3 Pod Dębami w Szprotawie, na lata 2010-2014

KONCEPCJA PRACY Optymistyczne Przedszkole Przedszkola Komunalnego Nr 3 Pod Dębami w Szprotawie, na lata 2010-2014 Nie ma w życiu beznadziejnych sytuacji, są tylko ludzie, którzy stali się bezradni. KONCEPCJA PRACY Optymistyczne Przedszkole Przedszkola Komunalnego Nr 3 Pod Dębami w Szprotawie, na lata 2010-2014 Życie

Bardziej szczegółowo

Towarzystwo Rozwijania Aktywności Dzieci Szansa Oddział Terenowy Warszawa-Ochota ul. Grójecka 79 Warszawa 02-094 www.szansa.warszawa.

Towarzystwo Rozwijania Aktywności Dzieci Szansa Oddział Terenowy Warszawa-Ochota ul. Grójecka 79 Warszawa 02-094 www.szansa.warszawa. Kilka słów o Towarzystwo Rozwijania Aktywności Dzieci Szansa Oddział Terenowy Warszawa-Ochota ul. Grójecka 79 Warszawa 02-094 www.szansa.warszawa.pl Towarzystwo Rozwijania Aktywności Dzieci Szansa Oddział

Bardziej szczegółowo

Zapewne wasz trzylatek właśnie rozpocznie lub rozpoczął edukację przedszkolną, która wiąże się z pewnymi trudnościami dodatkowymi emocjami.

Zapewne wasz trzylatek właśnie rozpocznie lub rozpoczął edukację przedszkolną, która wiąże się z pewnymi trudnościami dodatkowymi emocjami. Współczesne przedszkola są otwarte na potrzeby rodziców i dzieci, dlatego też podejmują wiele inicjatyw i działań własnych, których celem jest podnoszenie jakości pracy placówki, a co za tym idzie podniesienie

Bardziej szczegółowo

Strona 1. SZKOŁA PODSTAWOWA nr 143 im. STEFANA STARZYŃSKIEGO w WARSZAWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY. Warszawa 2015/16

Strona 1. SZKOŁA PODSTAWOWA nr 143 im. STEFANA STARZYŃSKIEGO w WARSZAWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY. Warszawa 2015/16 Strona 1 SZKOŁA PODSTAWOWA nr 143 im. STEFANA STARZYŃSKIEGO w WARSZAWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY Warszawa 2015/16 Strona 2 PODSTAWA PROGRAMU WYCHOWAWCZEGO SZKOŁY Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej. Ustawa

Bardziej szczegółowo

Samorząd a dyrektorzy szkół

Samorząd a dyrektorzy szkół VIII Kongres Zarządzania Oświatą Warszawa, 25-27 września 2013 r. Samorząd a dyrektorzy szkół Marlena Ewa Kazoń W Harmonii Szkolenia i Doradztwo Zarządzanie Zasobami Ludzkimi Dajcie ludziom swobodę działania,

Bardziej szczegółowo

WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU DZIECKA MAŁGORZATA URYNEK

WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU DZIECKA MAŁGORZATA URYNEK WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU DZIECKA MAŁGORZATA URYNEK Wczesna interwencja to zintegrowany system oddziaływań profilaktycznych, diagnostycznych, leczniczo-rehabilitacyjnych i terapeutycznych, których podmiotem

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA SPECJALNEGO WE WŁODAWIE NA LATA 2015-2018

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA SPECJALNEGO WE WŁODAWIE NA LATA 2015-2018 KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA SPECJALNEGO WE WŁODAWIE NA LATA 2015-2018 Motto: Dziecko ma uczyć się bawiąc i bawić się ucząc zabawa jest podstawową formą aktywności dziecka, która dominuje w wychowaniu przedszkolnym

Bardziej szczegółowo

RAPORT PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO NR 3 IM. MARII KOWNACKIEJ W BIAŁEJ PODLASKIEJ. Wstęp

RAPORT PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO NR 3 IM. MARII KOWNACKIEJ W BIAŁEJ PODLASKIEJ. Wstęp RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO NR 3 IM. MARII KOWNACKIEJ W BIAŁEJ PODLASKIEJ Wstęp Prezentowany raport jest rezultatem ewaluacji wewnętrznej przeprowadzonej w przedszkolu przez

Bardziej szczegółowo

DODATKOWY OPIS WYBRANYCH ZAJĘĆ GRUPOWYCH OFEROWANYCH PRZEZ CENTRUM styczeń-czerwiec 2016 rok

DODATKOWY OPIS WYBRANYCH ZAJĘĆ GRUPOWYCH OFEROWANYCH PRZEZ CENTRUM styczeń-czerwiec 2016 rok DODATKOWY OPIS WYBRANYCH ZAJĘĆ GRUPOWYCH OFEROWANYCH PRZEZ CENTRUM styczeń-czerwiec 2016 rok I. DLA RODZICÓW ZASTĘPCZYCH 1. Być świadomym rodzicem zastępczym Cykl warsztatów wzmacniających kompetencje

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWACZY PRZEDSZKOLA NR 24, PRZY ZESPOLE SZKÓŁ SPECJALNYCH NR 4

PROGRAM WYCHOWACZY PRZEDSZKOLA NR 24, PRZY ZESPOLE SZKÓŁ SPECJALNYCH NR 4 PROGRAM WYCHOWACZY PRZEDSZKOLA NR 24, PRZY ZESPOLE SZKÓŁ SPECJALNYCH NR 4 Opracowanie : Justyna Marcisz Anna Żegleń I. Cele ogólne programu Kształtowanie prawidłowych postaw funkcjonowania w grupie w oparciu

Bardziej szczegółowo

Jak pomóc dziecku radzić sobie z uczuciami?

Jak pomóc dziecku radzić sobie z uczuciami? Jak pomóc dziecku radzić sobie z uczuciami? Uczucia są podstawą rozwoju człowieka, wartościową i istotną częścią ludzkiej natury. Traktowane z należytą troską i szacunkiem mogą stać się podstawą dalszego

Bardziej szczegółowo

Oferta szkoleń dla nauczycieli wychowania przedszkolnego

Oferta szkoleń dla nauczycieli wychowania przedszkolnego Oferta szkoleń dla nauczycieli wychowania przedszkolnego Pragnąc jeszcze skuteczniej działać oraz podążać za potrzebami zgłaszanymi przez współpracujące z nami placówki przygotowaliśmy ofertę szkoleń dla

Bardziej szczegółowo

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH?

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? Podstawowa zasada radzenia sobie w sytuacjach konfliktowych:,,nie reaguj, tylko działaj Rodzice rzadko starają się dojść do tego, dlaczego ich

Bardziej szczegółowo

Jak przygotować dziecko do pójścia do przedszkola? mgr Sylwia Styczeń

Jak przygotować dziecko do pójścia do przedszkola? mgr Sylwia Styczeń Jak przygotować dziecko do pójścia do przedszkola? mgr Sylwia Styczeń Po co wysyłam dziecko do przedszkola? Funkcje przedszkola Rozwój społeczny Samodzielność Przygotowanie do szkoły Z czym musi poradzić

Bardziej szczegółowo

Program wyjazdów integracyjnych dla klas IV

Program wyjazdów integracyjnych dla klas IV Program wyjazdów integracyjnych dla klas IV W naszej szkole realizowane są wyjazdy integracyjne dla uczniów klasy IV. Najczęściej wyjazdy te trwają trzy dni i uczestniczy w nim jeden zespół klasowy. Wyjazd

Bardziej szczegółowo

MAŁY RATOWNIK. pierwsza pomoc już od przedszkola. PRZEDSZKOLE MIEJSKIE nr 35

MAŁY RATOWNIK. pierwsza pomoc już od przedszkola. PRZEDSZKOLE MIEJSKIE nr 35 PRZEDSZKOLE MIEJSKIE nr 35 Ul. ZAGÓRSKA 3 41-216 SOSNOWIEC Tel. (32) 263 38 78 Fax: 032 263 38 78 e-meil : p35@sosnowiec.edu.pl MAŁY RATOWNIK pierwsza pomoc już od przedszkola PROPOZYCJA INNOWACJI PEDAGOGICZNEJ

Bardziej szczegółowo

Gotowość dziecka do podjęcia nauki w szkole.

Gotowość dziecka do podjęcia nauki w szkole. Gotowość dziecka do podjęcia nauki w szkole. Jakie umiejętności powinno mieć opanowane dziecko na progu szkolnym? Agata Lulewicz psycholog, terapeuta dzieci i młodzieży DLACZEGO O TYM ROZMAWIAMY? 29 grudnia

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie zainteresowań dzieci

Rozwijanie zainteresowań dzieci Rozwijanie zainteresowań dzieci Zainteresowanie to dążenie do aktywnego poznawania świata Antonina Gurycka Rozwijanie zainteresowań dzieci Rozwijanie zainteresowań dziecka sprzyja przede wszystkim kształtowaniu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZO- PROFILAKTYCZNY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO NR 12 Z ODZDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI. im. Marii Konopnickiej w Ostrowcu Św.

PROGRAM WYCHOWAWCZO- PROFILAKTYCZNY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO NR 12 Z ODZDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI. im. Marii Konopnickiej w Ostrowcu Św. DZIECKO I JEGO WSZECHSTRONNY ROZWÓJ W PRZEDSZKOLU PUBLICZNYM NR 12 W OSTROWCU ŚW. JEST DOBREM NAJWYŻSZYM. PROGRAM WYCHOWAWCZO- PROFILAKTYCZNY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO NR 12 Z ODZDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI

Bardziej szczegółowo

Zapraszamy w podróż do kompetencji

Zapraszamy w podróż do kompetencji Zapraszamy w podróż do kompetencji Jest grupą praktyków z całej Polski, którzy reprezentują lokalne i ogólnopolskie organizacje pozarządowe. Naszą misją jest realizowanie prawa dziecka do wychowania w

Bardziej szczegółowo

Działania Poradni Psychologiczno Pedagogicznej na rzecz przedszkoli i szkół w związku z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego

Działania Poradni Psychologiczno Pedagogicznej na rzecz przedszkoli i szkół w związku z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego Działania Poradni Psychologiczno Pedagogicznej na rzecz przedszkoli i szkół w związku z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego Katarzyna Staszczuk DYREKTOR PP P w Ostrołęce Publiczna placówka

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ADAPTACYJNY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 80 W KATOWICACH

PROGRAM ADAPTACYJNY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 80 W KATOWICACH PROGRAM ADAPTACYJNY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 80 W KATOWICACH Spis treści: 1. Wstęp 3 2. Założenia programu adaptacyjnego 4 3. Cele programu 4 4. Harmonogram działań 5 5. Ewaluacja spodziewane efekty wdrażania

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY Niepublicznego Przedszkola Dzieciaki.pl

KONCEPCJA PRACY Niepublicznego Przedszkola Dzieciaki.pl KONCEPCJA PRACY Niepublicznego Przedszkola Dzieciaki.pl MISJA PRZEDSZKOLA Przedszkole pełni funkcję opiekuńczą, wychowawczą i kształcącą. Wspomaga wszechstronny rozwój dziecka, odpowiednio do jego indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Przedszkola Samorządowego w Jednorożcu na lata 2015/2020

Program Rozwoju Przedszkola Samorządowego w Jednorożcu na lata 2015/2020 Wszystkiego, co naprawdę trzeba wiedzieć, nauczyłem się w przedszkolu o tym jak żyć, co robić, jak postępować, współżyć z innymi, patrzeć, odczuwać, myśleć, marzyć i wyobrażać sobie lepszy świat. Robert

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNA I PRZYJAZNA SZKOŁA

BEZPIECZNA I PRZYJAZNA SZKOŁA Opracowanie Jolanta Malanowska Powiatowy Ośrodek Edukacji w Środzie Śląskiej BEZPIECZNA I PRZYJAZNA SZKOŁA JAKOŚĆ I EFEKTYWNOŚĆ NAUCZANIA Sposób i rodzaj podejmowanych w szkole działań wychowawczych. Klimat

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 1. PROGRAM PROFILAKTYKI Rok szkolny 2016/2017. Wrocław, r.

ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 1. PROGRAM PROFILAKTYKI Rok szkolny 2016/2017. Wrocław, r. ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 1 we WROCŁAWIU PROGRAM PROFILAKTYKI Rok szkolny 2016/2017 Wrocław, 22.09. 2016 r. Podstawą prawną szkolnego programu profilaktycznego obowiązującego w Zespole Szkół Nr 1 we Wrocławiu są

Bardziej szczegółowo

TEATR BLIŻEJ DZIECKA

TEATR BLIŻEJ DZIECKA TEATR BLIŻEJ DZIECKA Wiemy nie od dziś, że dziecko uczy się kontaktu ze sztuką już od wczesnego dzieciństwa. Wrodzona wrażliwość pozwala mu żywo reagować na melodyjność głosu matki i śpiewane przez nią

Bardziej szczegółowo

Anna Watoła "Rzeczywistość, perswazyjność, falsyfikacja w optyce wychowania i edukacji", Red. M. Kisiel i T. Huk, Katowice, 2009 : [recenzja]

Anna Watoła Rzeczywistość, perswazyjność, falsyfikacja w optyce wychowania i edukacji, Red. M. Kisiel i T. Huk, Katowice, 2009 : [recenzja] Anna Watoła "Rzeczywistość, perswazyjność, falsyfikacja w optyce wychowania i edukacji", Red. M. Kisiel i T. Huk, Katowice, 2009 : [recenzja] Chowanna 1, 333-336 2011 Rzeczywistość, perswazyjność, falsyfikacja

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka podaje swoje dane osobowe swobodnie wypowiada się na temat swojej rodziny

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W CZAPLINKU NA LATA 2013 2018. Strategia rozwoju placówki

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W CZAPLINKU NA LATA 2013 2018. Strategia rozwoju placówki KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W CZAPLINKU NA LATA 2013 2018 Świat bez dzieci byłby jak niebo bez gwiazd Św. J. Vianney Strategia rozwoju placówki Zapewnienie ciągłego rozwoju i doskonalenia jakości

Bardziej szczegółowo

Towarzystwo Rozwijania Aktywności Dzieci Szansa Oddział Terenowy Warszawa-Ochota ul. Grójecka 79 Warszawa 02-094 www.szansa.warszawa.

Towarzystwo Rozwijania Aktywności Dzieci Szansa Oddział Terenowy Warszawa-Ochota ul. Grójecka 79 Warszawa 02-094 www.szansa.warszawa. Kilka słów o Towarzystwo Rozwijania Aktywności Dzieci Szansa Oddział Terenowy Warszawa-Ochota ul. Grójecka 79 Warszawa 02-094 www.szansa.warszawa.pl Towarzystwo Rozwijania Aktywności Dzieci Szansa Oddział

Bardziej szczegółowo

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka początkiem efektywnej edukacji

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka początkiem efektywnej edukacji Konferencja: Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka początkiem efektywnej edukacji Warszawa, 19 września 2014r. Cele konferencji: Upowszechnianie wiedzy o znaczeniu wczesnego wspomagania dla rozwoju małego

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY. Gminnego Przedszkola w Niebocku na lata

KONCEPCJA PRACY. Gminnego Przedszkola w Niebocku na lata KONCEPCJA PRACY Gminnego Przedszkola w Niebocku na lata 2016-2021 PODSTAWA PRAWNA Koncepcja pracy i rozwoju przedszkola opracowano na podstawie: Rozporządzenia MEN z dnia 7 października 2009 r. z późniejszymi

Bardziej szczegółowo

Dyżur psychologa w postaci udzielania porad psychologicznych:

Dyżur psychologa w postaci udzielania porad psychologicznych: W ramach niniejszego projektu oferujemy: poradnictwo psychologiczne poradnictwo prawne telefon zaufania - 32 426 00 33 wew. 11 program psychoedukacyjny dla rodziców i opiekunów prawnych,,szkoła dla rodziców

Bardziej szczegółowo

ROLA TRENERA W SZKOLENIU I WYCHOWANIU MŁODYCH PIŁKARZY ORAZ WSPÓŁPRACA Z RODZICAMI

ROLA TRENERA W SZKOLENIU I WYCHOWANIU MŁODYCH PIŁKARZY ORAZ WSPÓŁPRACA Z RODZICAMI ROLA TRENERA W SZKOLENIU I WYCHOWANIU MŁODYCH PIŁKARZY ORAZ WSPÓŁPRACA Z RODZICAMI Paweł Podgórski Trener EDUKATOR ZZPN E-mail: kontakt@sport-edukacja.pl CEL GŁÓWNY w pracy z najmłodszymi CEL SZKOLENIOWY

Bardziej szczegółowo

Psychologia - opis przedmiotu

Psychologia - opis przedmiotu Psychologia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Psychologia Kod przedmiotu 14.4-WK-IiEP-Ps-W-S14_pNadGen07S5Q Wydział Kierunek Wydział Matematyki, Informatyki i Ekonometrii Informatyka

Bardziej szczegółowo

- rozwijanie twórczej osobowości wychowanek poprzez wdrażanie do wielostronnej aktywności na rzecz placówki;

- rozwijanie twórczej osobowości wychowanek poprzez wdrażanie do wielostronnej aktywności na rzecz placówki; Cele podejmowanych działań: U podstaw programu Koła Artystyczno-Terapeutycznego leży antropocentryczna koncepcja edukacja. Wszelkie podejmowane działania i inicjatywy ukierunkowane są na: - rozwijanie

Bardziej szczegółowo

Jak myślimy, tak działamy Wiedza o uczniach zdolnych jako podstawa pracy nauczyciela

Jak myślimy, tak działamy Wiedza o uczniach zdolnych jako podstawa pracy nauczyciela Jak myślimy, tak działamy Wiedza o uczniach zdolnych jako podstawa pracy nauczyciela Maria Ledzińska Uniwersytet Warszawski, Wydział Psychologii Warszawa, 19-20.10.2012 W sprawie tytułu Źródło psychologia

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PEDAGOGICZNEJ PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO NR 23 ZEFIREK NA LATA 2015-2018

KONCEPCJA PRACY PEDAGOGICZNEJ PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO NR 23 ZEFIREK NA LATA 2015-2018 KONCEPCJA PRACY PEDAGOGICZNEJ PRZEDSZKOLA NA LATA 2015-2018 I. Podstawa prawna: 1. Rozporządzenie MEN z dnia 7.10.2009 w sprawie nadzoru pedagogicznego ( Dz.U. Nr 168 poz. 1324 z późniejszymi zmianami)

Bardziej szczegółowo

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w pigułce

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w pigułce Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w pigułce (opracowanie Alicja Redlicka) Wielu ludzi patrząc na to, co jest, ciągle pyta: co? jak? dlaczego? Ja zaś marzę o tym, czego nie ma, i pytam, dlaczego by nie?

Bardziej szczegółowo