Partnerstwo dla innowacji. Partnership for innovation. Bogdan Piasecki Kazimierz Kubiak. Wydawnictwo SWSPiZ. (redakcja)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Partnerstwo dla innowacji. Partnership for innovation. Bogdan Piasecki Kazimierz Kubiak. Wydawnictwo SWSPiZ. (redakcja)"

Transkrypt

1 Partnerstwo dla innowacji Partnership for innovation Bogdan Piasecki Kazimierz Kubiak (redakcja) Wydawnictwo SWSPiZ

2 Bogdan Piasecki Kazimierz Kubiak Partnerstwo dla innowacji. Łódź

3 Recenzent: Łukasz Sułkowski Korekta polska: Krzysztof Lewandowski Tłumaczenie: Ewa Brooks Korekta angielska: James West Projekt okładki: Monika Piasecka Łamanie: Stanisław Wnuk Copyright: Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania w Łodzi ISBN: Niniejsza publikacja jest współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach 6. Programu Ramowego, Akcje Marii Curie. Druk i oprawa: Drukarnia Wydawnictw Naukowych w Łodzi Publikacja jest dostępna także w wersji elektronicznej na stronie Instytutu Badań nad Przedsiębiorczością i Rozwojem Ekonomicznym EEDRI przy SWSPiZ

4 Spis treści Wprowadzenie Część pierwsza Polityka innowacyjna Związek między badaniami nad przedsiębiorczością i polityką publiczną - David Smallbone Wstęp 1. Rola badań w odniesieniu do polityki publicznej 2. Niektóre przykłady badań mających wpływ na tworzenie polityki 3. Zagadnienia dla badaczy 4. Mechanizmy dla ułatwienia dialogu Wnioski Bibliografia The Interface between Entrepreneurship Research and Public Policy - David Smallbone Introduction 1. The Role of Research in Relation to Public Policy 2. Some Examples of Research Influencing Policy 3. Issues for Researchers 4. Mechanisms for Facilitating Dialogue Conclusions Społeczne aspekty Regionalnych Strategii Innowacji. Projekt REKO - Jan Gunnarson Wstęp 1. Perspektywy teoretyczne 2. Model REKO rozwoju społeczno-ekonomicznego Konkluzja Bibliografia Social Aspects of Regional Innovation Strategies.The REKO project - Jan Gunnarson Introduction 1. Theoretical perspectives 2 The REKO model for socio-economic growth Conclusions Regionalne spojrzenie na wspieranie rozwoju gospodarczego i innowacyjności w Angli: wyzwania i możliwości - Steve Johnson, Roger Henderson Wprowadzenie 1. Program uproszczenia wspierania biznesu (BSSP] 2. Rozwój brytyjskiej polityki innowacyjnej w XXI wieku 3. Regionalne podejście do innowacji 4. Regionalne studia przypadku 5. Wyzwania i możliwości Bibliografia

5 Regional approaches to business development and innovation support in England: key challenges and opportunities - Steve Johnson and Roger Henderson Background 1. Business Support Simplification Programme (BSSP) 2. Developing UK innovation policy in the 21st century 3. Regional approaches to Innovation 4. Regional case studies 5. Challenges and opportunities Bariery współpracy na styku nauka praktyka a rozwój regionalny - Tadeusz Markowski Podsumowanie Bibliografia Barriers to Cooperation at the Intersection of Science, Practice and Regional Development - Tadeusz Markowski Barriers to Cooperation at the Intersection of Science, Practice and Regional Development Summary Polityka promocji związków pomiędzy bezpośrednimi inwestycjami zagranicznymi (FDI) a małymi i średnimi przedsiębiorstwam (MSP) - David Smallbone Wstęp 1. Bieżące trendy w BIZ 2. Potencjalne korzyści z napływu inwestycji do kraju goszczącego dla rozwoju MSP 3. Oddziaływanie BIZ na MSP w gospodarkach goszczących w praktyce 4. Polityka ukierunkowana na promocję powiązań BIZ-MSP Wnioski Bibliografia Policy to Promote FDI-SME Linkages - David Smallbone Introduction 1. Current trends in FDI 2. Potential benefits of inward investment for SMEs development 3. The impact of FDI on SMEs in host economies in practice 4. Policies to promote FDI-SME linkages Conclusions Część druga Uwarunkowania transferu technologii Rola usług wiedzochłonnych (KIBS) w procesie transferu technologii - Marja Toivonen Wstęp 1. KIBS jako facylitatorzy (brokerzy) innowacji na poziomie firm 2. KIBS jako mediatorzy i węzły w sieciach innowacyjnych 3. Wyzwania związane z rozwojem KIBS 4. Promowanie powstawania sektora aktywnych KIBS w regionach

6 Bibliografia The Role of KIBS in the Technology Transfer Process - Marja Toivonen Introduction 1. KIBS as facilitators of innovation at the company level 2. KIBS as intermediaries and nodes in innovation networks 3. Challenges to the development of KIBS 4. Promoting the emergence of an active KIBS sector in a region Rola administracji terytorialnej w procesie internacjonalizacji małych firm: Przypadek inkubatora biznesu w Montpellier - Olivier Torres Wstęp 1. Definicja środowiska umiędzynarodawiająceg 2. Rola władz terytorialnych w środowisku umiędzynarodawiającym 3. Inkubator biznesu w zakresie handlu międzynarodowego w Montpellier jako ilustracjia środowiska umiędzynarodawiającego Wnioski : perspektywa Win-Win Win (wszyscy wygrywają) Bibliografia The Role of Territorial Authorities in Small Business Internationalisation: the Case of the Business Incubator for International Trade of Montpellier - Olivier Torres Introduction 1. Definition of an Internationalising Milieu 2. The role of territorial authorities in internationalising milieu 3. The Business Incubator for International Trade of Montpellier as an illustration of internationalising milieu 4. Conclusion: the Win-Win-Win perspective Berlin Adlershof udany przypadek udanej transformacji byłej wschodnio-europejskiej infrastruktury przemysłowej - Harmut Marhold 1. Nauka, technologia i biznes 2. Nacisk na innowacyjne technologie 3. Dane liczbowe: Obrót, subsydia, miejsca pracy 4. Wzrost i perspektywy Wnioski Bibliografia Berlin-Adlershof a Successful Case of Former East Central European Industrial Infrastructure Transformation - Harmut Marhold 1. Science, technology and business 2. Focus on innovative technologies 3. Figures: turnover, subsidies, jobs 4. Growth and Perspectives Conclusions Formy i systemy doradztwa technologicznego. Przykłady brytyjskie - Jan D. Antoszkiewicz 1. Konsulting jako wykorzystanie (transfer) wiedzy i doświadczeń. 2. Profesjonalne Organizacje Konsultingu Brytyjskiego

7 3. Włączenie Uczelni w system konsultingu brytyjskiego Bibliografia Portret regionalnych instytucji transferu technologii - Anna Rogut, Marek Cieślak Wprowadzenie 1. Regionalne instytucje transferu technologii o sobie 2. Głos przedsiębiorców 3. Kierunki dalszych działań Bibliografia A Portrait of Regional Technology Transfer Institutions - Anna Rogut, Marek Cieślak Introduction 1. Regional technology transfer institutions about themselves 2. The entrepreneurs voice 3. Directions of future activities Współpraca transcyscyplinarna. Przykład łódzkich ośrodków naukowych - Jan Wojtysiak, Stanisław Kaniszewski 1. Współpraca transdyscyplinarna jako warunek systemowych rozwiązań w badaniach i rozwoju 2. Działalność Instytutu Technologii i Eksploatacji w zakresie doskonalenia technologii włókninowych 3. Wytwarzanie struktur włóknistych dla potrzeb agrotechniki 4. Działalność Instytutu Warzywnictwa w zakresie wykorzystania biodegradowalnych odpadowych surowców włókienniczych i wtórnych surowców naturalnych Bibliografia Ksztalcenie zawodowe w układzie szkoła - gospodarka - Janusz Moos Wprowadzenie 1. Struktura programów kształcenia modułowego 2. Cele kształcenia zadaniowego 3. Relacja koncepcji kształcenia zadaniowego z Regionalną Strategią Innowacji dla Województwa Łódzkiego i strategią uczenia się przez całe życie 4. Przykład programu modułowego kształcenia w zawodzie technika mechatronika53 5. Założenia programowo-organizacyjne kształcenia w zawodzie technika mechatronika 6. Uwagi dotyczące organizacji procesu dydaktyczno-wychowawczego Bibliografia Wykorzystanie zasad Społecznej Odpowiedzialności Biznesu w zarządzaniu zasobami ludzkimi jako instrument budowy trwałej przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstw - Maciej Bieńkiewicz Wprowadzenie 1. O Społecznej Odpowiedzialności Biznesu 2. CSR a konkurencyjność

8 Bibliografia: Zarządzanie własnością intelektualną w ośrodkach naukowych - wybrane problemy - Dariusz M. Trzmielak Wprowadzenie 1. Zarządzanie własnością intelektualną - zarys teoretyczny 2. Własność intelektualna na uczelniach zarys praktyczny 3. Zakończenie Bibliografia Część trzecia Klastry Zarządzanie sieciowe a innowacyjność organizacji - Andrzej Pomykalski Wstęp 1. Struktury sieciowe jako czynnik sukcesu organizacji Sieci innowacyjne Zakończenie Bibliografia Rola organizacji przedsiębiorców w rozwijaniu innowacyjnych klastrów - Kazimierz Kubiak Wprowadzenie 1. Innowacja - innowacyjność - klastry 2. Organizacje przedsiębiorców 3. Oganizacje przedsiębiorców w nowej roli Wnioski. Literatura The role of enterprise organisations in the development of innovative clusters - Kazimierz Kubiak Innovation innovativeness clusters Entrepreneurial organisations The new role of entrepreneur organisations Summary and conclusions Marketing klastrów: Zasady budowy marki terytorialnej - Bistra Vassileva Wprowadzenie 1. Przegląd literatury 2. Konceptualny model IAF: Struktura marketingu klastrów 3. Badania i konsekwencje Wnioski Bibliografia Successful Marketing of Clusters: A Background for Territorial Branding - Bistra Vassileva Introduction 1. Literature Review 2. IAF Conceptual Model: A Framework for Marketing of Clusters 3. Research and Implications Conclusion

9 Część czwarta Dodatek - Głosy w dyskusji Rola mediów w kształtowniu polityki rozwoju innowacyjności - Jacek Grudzień, Marek Krzciuk, Przemysław Lisiecki Jacek Grudzień Marek Krzciuk Przemysław Lisiecki Praktyczne aspekty transferu technologii w łodzkim parku naukowo - technologicznym - Anna Kardasz - Jóźwicka System kształcenia i rozwój szkolnictwa zawodowego - Bogusław Słaby Bibliografia: Wybrane uwarunkowania modelu kształcenia kadr dla innowacyjnych przedsiębiorstw - Włodzimierz Węglarczyk Wprowadzenie 1. Harmonizacja czynników sukcesu wyznaczniki oczekiwań kwalifikacyjnych. 2. Transformacja gospodarki z ery informacji w erę kreatywności 3. Innowacyjność przedsiębiorstwa. Harmonizacja czynników sukcesu. 4. Kapitał intelektualny. Przygotowanie do innowacyjnych ról pracowniczych. Praktyczne aspekty ochrony własności przemysłowej rola i obowiązki rzecznika patentowego - Alicja Rumpel Oprogramowanie open source własność intelektualna a innowacyjność - Beata Anna Ostrowska, Robert Ostrowski Bibliografia Rozwój zasobow ludzkich w kontekście klastrów wybrane rekomendacje dla regionu łódzkiego - Kristofer Erlandsson Wprowadzenie 1. Wspólne działania/inwestycje strategiczne w klastrach na rzecz edukacji i badań 2. Mobilność siły roboczej 3. Konkurencyjny i atrakcyjny rynek pracy 4. Transfer technologii 5. Uczenie się społeczne i organizacyjne Bibliografia Human resources development in a cluster context - some recommendations for Lodz region - Kristofer Erlandsson Introduction 1. Concerted action/strategic investments in research and education in clusters 2. Labour mobility 3. Competitive and attractive labour market 4. Transfer of technology 5. Organizational and social learning

10 Potencjale możliwośći turystyki historycznej w regionie łodzkim - Matthias Waechter, Claudius Holdermann Wprowadzenie 1. Tło historyczne 2. Najlepsze praktyki w innych regionach europejskich 3. Analiza 4. Klasyfikacja segmentów turystów 5. Analiza środowiskowa 6. Analiza SWOT (Mocne strony, Słabe strony, Szanse, Zagrożenia) 7. Strategie i taktyki The Potential for Historical Tourism in the Region of Łódź. The Remains of the Battle of Łódź and Best Practices of World War I Tourism from Other European Countries - Matthias Waechter and Claudius Holdermann Introduction 1. Historical Background 2. Best practices in other European regions 3. Analysis of Tourism in the Region 4. Classification of Visitor Segments 5. Environmental Analysis 6. SWOT-Analysis (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats) 7. Strategies and Tactics 8. Conclusion

11

12 Wprowadzenie Od prawie trzech dekad w literaturze ekonomicznej szeroko dyskutowane są problemy roli państwa i władz samorządu regionalnego w promowaniu, stymulowaniu i finansowaniu ze środków publicznych inicjatyw rozwoju gospodarczego. Dyskusja ta w coraz większym stopniu koncentruje się na wysiłkach państwa w budowaniu instytucji stanowiących miękką infrastrukturę dla procesu ekonomicznej rewitalizacji państwa. W porównaniu z wcześniejszymi koncepcjami rozwoju gospodarczego w ostatnich latach zmieniają się równocześnie poglądy na instrumenty i system pomocy państwa. Powszechny staje się pogląd, że państwo i regiony nie rozwijają się w wyniku sukcesów indywidualnych przedsiębiorstw, lecz w wyniku wspólnych przedsięwzięć złożonej sieci wzajemnie powiązanych przedsiębiorstw, które w warunkach współczesnej gospodarki są w stanie z powodzeniem konkurować na globalnych rynkach. Sieci te, lub przemysłowe klastry, są trampoliną dla inkubowania biznesów. Nowe koncepcje rozwoju ekonomicznego koncentrują się więc w poważnym stopniu na metodach stymulowania procesów budowy zdolności rozwojowych całej gospodarki państwa lub regionu przez rozwój różnego typu powiązań pomiędzy przedsiębiorstwami produkcyjnymi, usługowymi i instytucjami infrastruktury biznesu. W przypadku regionów realizacja takich koncepcji rozwoju wymaga aby regionalna administracja, wraz z sektorem prywatnym i non profit organizacjami publicznymi, tworzyła odpowiednie grupy i zawiązywała alianse strategiczne, których misją jest rozwój gospodarczy regionu. Prowadzące do tego działania, szczególnie szeroko komentowane w literaturze ekonomicznej ostatnich kilkunastu lat, mają na celu powstanie tzw. partnerstwa regionalnego dla rozwoju ekonomicznego (ang. regional partnerships for economic development). Te nowe zjawiska w gospodarce krajów i regionów znajdują swój wyraz w nowym spojrzeniu na politykę gospodarczą. W poprzednich okresach programy rozwoju gospodarki państwa i regionów znajdowały swój wyraz przede wszystkim w polityce przemysłowej, która skoncentrowana była głownie na problemach rozwoju gałęzi przemysłu i zmianach jego struktury. Obecnie powstające programy rozwoju państwa, lub regionu, skoncentrowane są raczej na programach dostarczania pomocy finansowej oraz programach rozwoju infrastrukturalnej i technicznej bazy wymaganej dla pojawienia się nowych zdolności produkcyjnych w istniejących już przemysłach i pomocy istniejącym przedsiębiorstwom w ich ekspansji na krajowym lub międzynarodowym rynku. Polityka przemysłowa powinna identyfikować przemysły które mają potencjał do dalszej ekspansji i które mogą stymulować rozwój innych sektorów gospodarki. Te nowe koncep- 11

13 Bogdan Piasecki, Kazimierz Kubiak cje polityki przemysłowej opierają się na założeniu, że rolą państwa jest w pierwszym rzędzie wsparcie prywatnego przemysłu w jego konkurencyjnych wysiłkach w procesie transformacji do nowego przemysłowego otoczenia 21 wieku. Nowe, oparte na wiedzy przemysły, pojawienie się nowych oryginalnych wyrobów i technologii, a także nowych form współpracy wymagają, jak nigdy wcześniej, coraz silniejszego zaangażowania administracji w budowie długookresowych planów strategicznych opartych na rozwijaniu partnerstwa regionalnego wokół wybranych inicjatyw, które w jej opinii spowodują wzrost strategicznych korzyści. Celem strategii rozwoju jest mobilizacja zasobów w takich obszarach gospodarki i przestrzeni gospodarczej aby możliwy był pełen rozwój nowych przemysłowych klastrów. Takie regionalne klastry oparte są na funkcjonujących w regionie dominujących przemysłach, dzięki bliskiemu położeniu firm łączących się dla uzyskania wspólnych korzyści są najpełniejszym wyrazem i najbardziej rozwinięta formą partnerstwa regionalnego zawiązywanego dla rozwoju ekonomicznego. Identyfikacja specyficznych dla regionu klastrów i planowanie ich dalszego wzmocnienia i rozwoju jest jedną ze szczególnych właściwości współczesnych programów rozwoju regionu. W książce, którą Państwu przekazujemy zebraliśmy opracowania nawiązujące do regionalnego partnerstwa dla rozwoju ekonomicznego szczególnie te, które tworzą podstawy teoretyczne takiego partnerstwa lub stanowią dobre praktyki mające szanse przeniesienia na teren regionu łódzkiego. Zbiór tych prac powinien, naszym zdaniem, pozwolić w pierwszym rzędzie lepiej zrozumieć sens i korzyści wynikające z nawiązania partnerskiej współpracy i stanowić inspiracje dla administracji regionu, firm i instytucji otoczenia zlokalizowanych na jego obszarze do zdynamizowania działań, które zrodziły się z przedsiębiorczej aktywności partnerów biznesowych i instytucji otoczenia i które dzięki swemu innowacyjnemu charakterowi prowadzą do rozwoju i zwiększenia konkurencyjności ulokowanych w regionie łódzkim przedsiębiorstw. Działania te winny znaleźć zwój wyraz w polityce innowacyjnej której kształt powinien wynikać z założeń Regionalnej Strategii Innowacji. Wytypowanych przez nią regionalnych obszarów kompetencji opracowanych programów, scenariuszy działania i proponowanego planu akcji. Wielu z Autorów ujętych w tej książce opracowań uczestniczyło w tworzeniu Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Łódzkiego LORIS PLUS. Tematyka szeregu tych opracowań nawiązuje więc do prowadzonych wcześniej badań i doświadczeń nabytych w trakcie prac nad przygotowaniem Strategii Postępująca globalizacja, zmusza przedsiębiorstwa oraz gospodarki narodowe do poszukiwania dróg i rozwiązań wzmacniających ich innowacyjność. Jest to dla większości przedsiębiorstw główny cel strategiczny, 12

14 Wprowadzenie który, jak dowodzi J. Schumpeter, sprowadza się do wprowadzenie na rynek nowego produktu, nowej metody produkcji, otwarcie nowego rynku, uruchomienia nowego źródła surowców lub półfabrykatów i do wdrożenie nowej organizacji w przedsiębiorstwie. Innowacja może mieć więc charakter techniczny, ekonomiczny bądź organizacyjny. Jest to, jak uważa P.F. Drucker specyficzne narzędzie przedsiębiorczości które nadaje zasobom nowe możliwości tworzenia bogactwa. Takie narzędzie nie powstaje jednak w próżni. Rzadko jest efektem spontanicznych, niezorganizowanych działań. Źródłem innowacji mogą być w przedsiębiorstwach prace ich własnych biur konstrukcyjnych, laboratoriów, prowadzonych przez nie prac B+R oraz wiedza kadry menedżerskiej i pracowników, którzy zgłaszają swoje propozycje w postaci wniosków racjonalizatorskich, zmian konstrukcyjnych, technologicznych i organizacyjnych. Jednak im bardziej złożone przedsięwzięcie i bardziej nowoczesna technologia, tym silniejsza staje się potrzeba twórczych powiązań i interdyscyplinarnych kontaktów oraz sprawnej organizacji, umożliwiającej partnerskie współdziałanie przedsiębiorstwa i instytucji otoczenia. Partnerstwo w działaniu na rzecz innowacji nie należy w naszym kraju i regionie do najsilniejszych stron aktywności przedsiębiorstw i otoczenia biznesu. Często mało istotne różnice w ocenie sytuacji czy proponowanej drogi rozwiązania problemu, już na etapie pierwszych kontaktów zniechęcają partnerów do współdziałania. Partnerstwo w swej istocie zakłada pełnoprawne relacje między uczestnikami przedsięwzięcia, poszanowanie ich autonomii oraz odpowiedzialne współdziałanie i współpracę na miarę posiadanych kompetencji. Gotowość i zdolność do współpracy jest warunkiem skuteczności, prowadzącej do rozwiązania problemu. Jest warunkiem koniecznym do stworzenia i funkcjonowania efektywnego systemu innowacji. Przedsiębiorcy i ich organizacje, ośrodki naukowo-badawcze, władze samorządowe, instytucje finansowe, organizacje pozarządowe, agendy rządowe oraz środki masowego przekazu, poprzez wzajemne powiązania mogą stworzyć spójny mechanizm współpracy. Powstaje system, który nie tylko zbiera informacje ale także je przetwarza, tworzy nową wiedzę i dystrybuuje między partnerami. Wytworzone zasoby wiedzy w powiązaniu z sygnałami z rynku, umożliwiają powstanie innowacji. W wyniku sprawnie współdziałających partnerów z sektora biznesu, sektora społecznego i publicznego, powstaje efekt synergii, sprzyjający tworzeniu innowacyjnych rozwiązań. Książka Partnerstwo dla innowacji ukazuje podstawowe uwarunkowania i zależności, mające wpływ na rozprzestrzenianie się wiedzy, sprzyjającej kreowaniu innowacji. Ze względu na ograniczone możliwości wydawnicze, prezentowane są nieliczne, choć jak się wydaje, bardzo interesujące i ważne przykłady z bogatych doświadczeń partnerów Insty- 13

15 Bogdan Piasecki, Kazimierz Kubiak tutu Badań nad Przedsiębiorczością i Rozwojem Ekonomicznym EEDRI, z których większość uczestniczyła w realizowanych w Instytucie projektach badawczych, w tym również we wspomnianych wcześniej badaniach nad opracowaniem Regionalnej Strategii Innowacji. Autorami rozważań są naukowcy i praktycy z Bułgarii, Danii, Finlandii, Niemiec, Szwecji, Wielkiej Brytanii i Polski. Aby ułatwić czytelnikom poznanie zawartości książki, teksty pisane w języku angielskim przetłumaczono na język polski. Książka składa się z trzech części. Część pierwsza, poświęcona jest rozważaniom na temat różnych aspektów polityki innowacji i jej wpływu na praktykę gospodarczą przedsiębiorstw. Tę część książki rozpoczyna artykuł D. Smollbona, który wprowadza czytelnika w zagadnienia roli badań w tworzeniu polityki rozwoju. Badania naukowe stanowią podstawowe źródło innowacji. Możliwości dotarcia do ich wyników warunkują absorpcję innowacyjnych rozwiązań przez przedsiębiorstwa. Tworzenie innowacji oraz kształtowanie proinnowacyjnych postaw, w znacznym stopniu uzależnione jest od jakości i gotowości środowiska do współdziałania w procesie innowacji i ich akceptacji do wdrażania. Problemy z tym związane ukazuje J. Gunnarsson, który omawia społeczne aspekty rozwoju klastrów, przywołując swoje doświadczenia nabyte podczas współpracy z europejskimi ośrodkami naukowymi, w tym z Instytutem EEDRI w ramach przygotowywania koncepcji projektu REKO. S. Johnson oraz R. Henderson prezentują działania podejmowane w Wielkiej Brytanii na rzecz infrastruktury wsparcia rozwoju innowacyjności biznesu. Brytyjski biznes wspierany jest przez dziewięć Regionalnych Agencji Rozwoju (RDAs), które realizują politykę wytyczoną przez Departament Przedsiębiorczości i Wprowadzania Reform (BERR). Autorzy zamieszczają przykłady inicjatyw podejmowanych przez regionalne organizacje. Na problemy współpracy, na styku nauka praktyka, zwraca uwagę T. Markowski który wskazuje na potrzebę tworzenia efektywnych układów sieciowych uczelni wyższych z podmiotami gospodarczymi. Swoje rozważania T. Markowski kończy postulatem konsolidacji i restrukturyzacji zespołów badawczych jako warunku stworzenia silnych ośrodków badawczych. W ostatnich latach w Polsce lokowane są duże inwestycje zagraniczne. Jak do tej pory nie udało się osiągnąć zadowalającej współpracy partnerów zagranicznych z polskimi MSP, gotowymi do takiej współpracy. D.Smollbone w swoim kolejnym, kończącym tę część książki opracowaniu przedstawia sugestie dotyczące polityki powiązań przedsiębiorstw inwestorów zagranicznych polskimi małymi i średnimi przedsiębiorstwami.. Od instytucji i stosowanych instrumentów transferu innowacji zależy innowacyjność i gotowość podmiotów do współtworzenia i wdrażania inno- 14

16 Wprowadzenie wacji. W drugiej części książki, czytelnik znajdzie informacje poświęcone tym zagadnieniom. M. Toivonen skupia się na roli usług wiedzochłonnych (knowledge intensive business servicess KIBS) w transferowaniu nowych technologii. Doświadczenia fińskich ośrodków KIBS to ciekawe źródło informacji i inspiracji dla polskich instytucji wspierających transfer innowacyjnych rozwiązań. Jak do tej pory wyniki tych działań nie są zadowalające. Poszukiwane są więc najlepsze wzorce i praktyki światowych centrów transferu technologii. Rola władz regionu w internacjonalizacji małych przedsiębiorstw na przykładzie Inkubatora Przedsiębiorczości i Umiędzynarodowienia Handlu w Montepellier, jest przedmiotem rozważań O. Torresa. Doświadczenia francuskie są bardzo pouczające i możliwe do wykorzystania na gruncie polskim. Wsparcie i sens współpracy przedsiębiorców i władz lokalnych opiera się na prostej filozofii: ja zwyciężam, ty zwyciężasz, region zwycięża (win-win-win). Berliński Park Technologiczny Adlershof i jego udział w transformacji przemysłowej wschodnich Niemiec przedstawia H. Marhold. Park Berliński, w swych poczynaniach wzorował się na doświadczeniach USA i krajów europejskich. Osiągnięte efekty są rezultatem ścisłej współpracy zarządu Parku z Uniwersytetem Humboldta z którym realizowano wspólną politykę, polegającą na wspieraniu rozwoju technologii fotooptycznych, zastosowaniu nowych materiałów i mikrosystemów technologicznych, technologii rozwijających media oraz biotechnologii i technologii związanych z energetyką i ochronę środowiska. Wdrażanie innowacyjnych technologii jest procesem złożonym, wymagającym pomocy ze strony wyspecjalizowanych doradców. W Polsce konsulting również w zakresie nowych technologii systematycznie zyskuje na znaczeniu, aczkolwiek częściej z pomocy konsultantów korzystają duże firmy. Gdy tymczasem rozwój innowacyjności MSP w dużym stopniu zależy od fachowej i w miarę taniej pomocy ze strony zawodowych konsultantów oraz specjalistów zatrudnionych w wyższych uczelniach i instytutach badawczych. J. D. Antoszkiewicz przybliża czytelnikom zadania konsultantów, wykorzystując w tym celu dorobek brytyjskich firm doradczych i brytyjskiego systemu konsultingu, posługując się przykładami Instytutu Biznesowych Konsultantów (IBC) oraz Zrzeszenia Konsultantów obsługujących MSP - (SFEDI). Zbudowany przez Annę Rogut i Marka Cieślaka portret instytucji transferu technologii stanowi swoistą ocenę faktycznego stanu usług świadczonych w obszarze transferu technologii opartej na dyskusji która miała miejsce podczas seminarium poświęconemu transferowi technologii, w ramach VII Regionalnego Forum Innowacyjnego zorganizowanego przez Instytut EEDRI oraz Łódzką Specjalną Strefę Ekonomiczną. 15

17 Bogdan Piasecki, Kazimierz Kubiak Rozdział ten zawiera także wynikające z tej dyskusji wnioski i rekomendacje adresowane do instytucji otoczenia biznesu. Natomiast doświadczenia ze współpracy transdyscyplinarnej instytucji naukowych są treścią rozdziału napisanego przez J. Wojtysiaka, który uważa to za warunek systemowych rozwiązań w badaniach i rozwoju, oraz S. Kaniszewskiego, który pokazuje efekty takiego współdziałania. W wyniku współpracy kierowanych przez Autorów ośrodków naukowych powstało między innymi opisane w tym rozdziale innowacyjne rozwiązanie sposobu wykorzystania biodegradowalnych odpadów surowców włókienniczych i wtórnych surowców naturalnych do uprawy warzyw szklarniowych i polowych. Doświadczeniami dydaktyka, zajmującego się na co dzień problemami kształcenia zawodowego dla potrzeb gospodarki, dzieli się z czytelnikami Janusz Moos. Autor zwraca szczególną uwagę na konieczność wiązania systemów edukacji z aktualnymi i przyszłymi potrzebami nowoczesnych przedsiębiorstw. Kształcenie modułowe to, w przekonaniu J. Moosa, najbardziej efektywny sposób pozyskiwania wiedzy teoretycznej i umiejętności praktycznych. M. Bieńkiewicz zwraca uwagę czytelnika na miejsce zarządzania zasobami ludzkimi w praktyce przedsiębiorstwa, podporządkowanej zasadom Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR). W warunkach globalnej konkurencji zwyciężają przedsiębiorstwa które potrafią uzyskiwać doskonałe wyniki jakościowe i finansowe bez naruszania zasad współżycia społecznego i ochrony środowiska. Szczególne miejsce w poczynaniach kierownictwa zajmuje dbałość o poprawę warunków pracy i równość szans w rozwoju intelektualnym i finansowym pracowników. Innowacje są produktem powstałym z kombinacji pomysłu, wiedzy i zastosowania odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych, które umożliwiają praktyczne ich zastosowanie. Innowacje, podobnie jak inne zasoby stanowią własność twórcy i podlegają prawnej ochronie. D. Trzmielak koncentruje się na zarządzaniu własnością intelektualną w ośrodkach naukowych. Autor wyjaśnia czym jest własność intelektualna oraz jak się nią zarządza na polskich i zagranicznych uczelniach. Rozdział stanowi przyczynek do poznania ścieżki postępowania w celu komercjalizacji i transferu nowej technologii do przemysłu. Trzecia część książki poświęcona jest klastrom i sieciom współpracy. Klaster, jako forma powiązań i współpracy przedsiębiorstw, w coraz większym stopniu staje się narzędziem polityki gospodarczej oraz rozwoju konkurencyjności gospodarek i regionów, krajów członkowskich Unii Europejskiej. 16

18 Wprowadzenie Zmiany zachodzące w procesach konkurencji są przedmiotem zainteresowania A. Pomykalskiego. Autor mocno podkreśla, że w nowych warunkach konkurowania, konkurencja odbywać się będzie miedzy strukturami sieciowymi a nie jak do tej pory pomiędzy poszczególnymi przedsiębiorstwami. Nowy wymiar konkurencji wymaga więc szybkich zmian w mentalności przedsiębiorców oraz zrozumienia i zaakceptowania współpracy w ramach sieci powiązań, na różnych poziomach konkurencji. Rola organizacji przedsiębiorców, w tworzeniu sprzyjających warunków do rozwijania innowacyjnych klastrów, stanowi przedmiot dociekań K. Kubiaka. Autor zauważa, że jednym z czynników wydłużających proces tworzenia klastra jest bariera wzajemnego zaufania. Organizacje przedsiębiorców są tym miejscem, gdzie w sposób naturalny rodzi się wzajemne zaufanie. Fakt przynależności i uczestnictwa w pracach organizacji jest potwierdzeniem zaufania do partnerów, które stanowi podstawową przesłankę do współpracy w ramach sieci powiązań występujących w klastrze. Na międzynarodowych i globalnych rynkach liczą się silne marki. Pojedyncze przedsiębiorstwa nie mają szans na przebicie się i trwałe ulokowanie w świadomości odbiorców. Stąd też, coraz częściej przedsiębiorcy zabiegają o stworzenie i posługiwanie się wspólną marką klastra bądź regionu. Metodę stosowania skutecznego marketingu i wykorzystania marki klastra omawia B. Vassileva. Autorka odwołuje się do opracowań literaturowych by w końcowym etapie rozważań, przenieść je na teren regionu łódzkiego. Książkę uzupełniają dołączone w formie dodatku przykłady doświadczeń i komentarze dziennikarzy i praktyków, zajmujących się rozwijaniem i promocją przedsiębiorczości i innowacyjności gospodarki. Ich głosy, stanowią interesujące uzupełnienie zamieszczonych artykułów. Autorzy i redaktorzy książki mają świadomość, że zamieszczone rozważania tylko w niewielkiej części pokazują różne możliwości i formy działania, rozwijające partnerską współpracę przedsiębiorców z ośrodkami naukowo-badawczymi, samorządem lokalnym oraz instytucjami otoczenia biznesu. Wyrażają jednak nadzieję, że zarysowane w wystąpieniach wątki, staną się dla czytelników inspiracją do dalszego poszukiwania informacji i doskonalenia wiedzy niezbędnej do tworzenia partnerstwa dla rozwoju innowacyjnego regionu łódzkiego. Bogdan Piasecki Kazimierz Kubiak 17

19

20 Część pierwsza Polityka innowacyjna

21

22 Związek między badaniami nad przedsiębiorczością i polityką publiczną David Smallbone* Wstęp Niniejsza praca dotyczy związku pomiędzy badaniami przedsiębiorczości a polityką publiczną. Chociaż decydenci publiczni i badacze akademiccy podzielają zainteresowanie przedsiębiorczością i do pewnego stopnia mają wspólny program, zakres dialogu między nimi jest ograniczony. Konsekwencją tego jest ograniczony wkład badań naukowych w zasadniczy proces tworzenia polityki. Z jednej strony, decydenci często nie cenią badań, które wielu z nich uważa za bardziej akademickie niż praktyczne. Z drugiej strony, sami badacze zazwyczaj nie potrafią przedstawić politykom rezultatów swoich badań w skuteczny i dostępny sposób problem ten przyczynia się do umocnienia stereotypu naukowca zamkniętego w wieży z kości słoniowej, a tak właśnie postrzegają akademików niektórzy decydenci. Krótko mówiąc, zderzenie kultury politycznej z akademicką może ograniczyć skuteczny dialog, nawet jeśli mogą istnieć podstawy a priori do rozwoju takiej komunikacji ze strony obydwu grup. W tym kontekście praca niniejsza rozważa rozmaite zagadnienia dotyczące związku pomiędzy przedsiębiorczością a polityką publiczną, którym należy poświęcić uwagę, jeśli wkład badań w tworzenie polityki ma w przyszłości zostać wzmocniony. Wśród owych zagadnień należy wymienić: potencjalną rolę badań w tworzeniu polityki; okoliczności i sposoby, w jakich badania mogą wpływać na podejmowanie decyzji politycznych; charakterystykę dobrych badań związanych z tworzeniem polityki; kwestię, czy proces podejmowania politycznych decyzji i towarzyszące im zyski i koszty powinien stać się przedmiotem zainteresowania badaczy akademickich; dostępne mechanizmy, które sprzyjają rozwojowi powiązań pomiędzy badaniami a polityką, a także możliwości udoskonalenia owych mechanizmów. W ostatnich latach na całym świecie rośnie zainteresowanie decydentów zagadnieniami związanymi z przedsiębiorczością, ponieważ coraz częściej doceniany jest jej udział w napędzaniu wzrostu gospodarczego i rozwoju. Opracowana w Europie Strategia Lizbońska 1 zobowiązuje Unię Europejską do wspierania rozwoju przedsiębiorczości, co stanowi ważną część działań na rzecz transformacji europejskiej gospodarki w gospodarkę adekwatną do sytuacji na świecie, a zarazem społecznie inkluzyjną tj. opar- * Small Business Research Centre, Kingston University 21

23 David Smallbone tą na pełnym zatrudnieniu. Strategia Lizbońska została następnie potwierdzona w Planie Działania na rzecz Przedsiębiorczości (Entrepreneurship Action Plan 2 ), opracowanym w lutym 2004 roku. Zgodnie z treścią Planu, przedsiębiorczość miała odgrywać wieloraką rolę. Po pierwsze, jako główna siła napędowa innowacyjności, konkurencyjności i wzrostu; po drugie, jako środek ułatwiający inkluzję społeczną; po trzecie, wreszcie, jako narzędzie zapewniające indywidualny rozwój każdego przedsiębiorczego obywatela. Przedsiębiorczość jest uznawana przez decydentów UE zarówno za motor europejskiej gospodarki, jak i środek prowadzący do samorealizacji oraz integracji obywateli UE. Jeśli chodzi o unijnych decydentów, w ich przekonaniu wyzwaniem dla Europy w sferze przedsiębiorczości jest stale pogłębiająca się przepaść pomiędzy produktywnością w UE oraz w USA. Jej istnienie zdaje się wskazywać, że Europa nie wykorzystuje w pełni swojego potencjału przedsiębiorczego. Fundamentalne zagadnienia podniesione w unijnej zielonej księdze Przedsiębiorczość w Europie (Komisja Wspólnot Europejskich, 2003 rok) są następujące: jak doprowadzić do wyłonienia się większej liczby przedsiębiorców oraz jak spowodować wzrost w większej ilości firm. Wyraźnie widać, że przedsiębiorczość jest obecnie uważana za kluczową siłę napędzającą rozwój gospodarczy zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym. W tym kontekście należałoby się spodziewać, że badania przedsiębiorczości powinny otrzymać priorytetowe znaczenie, tak aby mogły skutecznie wspomóc decydentów we wdrażaniu swojej polityki. 1. Rola badań w odniesieniu do polityki publicznej Zanim przyjrzymy się wyjątkowej roli, jaką badania przedsiębiorczości potencjalnie mogą spełniać w odniesieniu do polityki, należy się zastanowić nad tym, czym są badania oraz jakie są okoliczności, w których zapada decyzja o ich przeprowadzeniu. Badania przedsiębiorczości podejmowane są w różnych kontekstach i celach, między innymi ale nie tylko jako wkład w podejmowane decyzje polityczne. Inne możliwe cele badaczy to: przyczynienie się do wzbogacenia dotychczasowej wiedzy odnośnie danego zagadnienia, do wywołania krytycznej dyskusji na dany temat, do stosowania przedsiębiorczości w praktyce, a także do agitacji na rzecz nauczania przedsiębiorczości. Badania przedsiębiorczości mogą zostać przeprowadzone jako część programu studiów doktoranckich. W innych przypadkach mogą też być podejmowane przez uznanych naukowców 1 (htp://ec.europa.eu/growthandjobs/index_en.htm) 2 (http://ec.europa.eu/enterprise/entrepreneurship/action_plan/index.htm) 22

24 Związek między badaniami nad przedsiębiorczością i polityką publiczną starających się o poszerzenie ilości własnych publikacji, z wykorzystaniem lub nie zewnętrznego finansowania. Inne badania mogą zostać zakontraktowane przez instytucje zewnętrzne, w tym przez organy i agencje odpowiedzialne za tworzenie polityki. W związku z tym można rozróżnić, z jednej strony, badania podjęte z własnej inicjatywy, które są finansowane za pośrednictwem grantów przyznawanych przez radę badań lub fundacje dobroczynne, albo też pokrywane ze środków własnych przez samych badaczy; i z drugiej strony, badania kontraktowe lub oparty na nich konsulting, kiedy to klient (np. departament rządowy) określa temat badań i zleca organizacji badawczej lub uniwersytetowi podjęcie badań we wskazanym zakresie. Podczas gdy wyniki obydwu rodzajów badań potencjalnie mogą mieć znaczenie dla politycznych decyzji, prawdopodobnie pojawią się różnice w mechanizmach implementowania owych efektów badawczych. Na ocenę wartości badań ze strony decydentów prawdopodobnie wpływ będzie mieć to, w jaki sposób odnoszą się oni do pozytywistycznej metody uprawiania polityki. Dla polityków prezentujących takie właśnie, pozytywistyczne podejście, badacze mogą stać się ważnym źródłem upragnionych twardych dowodów. Jak pokazano na rys. 1 dowody są potrzebne na różnych etapach procesu tworzenia polityki. Ich rolą jest, po pierwsze pomaganie decydentom w lepszym zrozumieniu danego zagadnienia, a także w skonstruowaniu decyzji politycznej będącej jak najbardziej adekwatną odpowiedzią na określony problem o ile sytuacja będzie takiej odpowiedzi wymagać. Wcześniej przeprowadzone badania mogą oczywiście w istotny sposób przyczynić się do rozpoznania oraz zdefiniowania danego zagadnienia politycznego. Stąd tak duże znaczenie przykłada się do przejrzenia już istniejącej literatury przedmiotu, już na etapie formułowania politycznych pomysłów a przed zleceniem nowych badań w określonym temacie. Ostatecznie wykorzystane dowody naukowe mogą czerpać szerokim strumieniem zarówno z badań przeprowadzonych na nowo, jak i tych już wcześniej istniejących. Wykorzystanie tych ostatnich jest bardzo ważne, gdyż ma to na celu uniknięcie wielokrotnego odkrywania Ameryki już odkrytej, a także zagwarantowanie, że wszelkie lokalne, charakterystyczne dla danego regionu alteracje zostaną wzięte pod uwagę. Obydwa aspekty są szczególnie istotne w opracowywaniu odpowiedniej reakcji ze strony polityki. Dowody są również istotne na etapie implementacji, jako że wcześniejsze doświadczenia mogą służyć jako ważna nauka na przyszłość. Gdy już dana decyzja zostanie wdrożona w życie, powinna podlegać stałej obserwacji i ewaluacji, gdyż z jednej strony powinno to dostarczyć rachunek zysków i kosztów związanych z daną decyzją bądź całym programem, z drugiej zaś pozwolić na systematyczne wprowadzanie niezbędnych korekt. 23

25 David Smallbone To z kolei powinno pozwolić na poprawę skuteczności wdrażanej polityki. Dlatego właśnie tak zwana ewaluacja decyzji politycznych (policy evaluation studies) jest specjalistyczną dziedziną, która przyciąga wielu naukowców zajmujących się badaniami przedsiębiorczości, dążących do możliwie jak najlepszego oceniania ekonomicznych skutków interwencji politycznych. znajomość problemu rozumienie problemu monitoring i ewaluacja rezultaty badań jako podstawa działania zdefiniowanie problemu wdrożenie polityk Rysunek 1: Podejście do polityki oparte na dowodach Źródło: Na podstawie UK Department for International Development Kiedy rozpatrujemy rolę badań w odniesieniu do polityki publicznej, rodzi się pytanie, co składa się na porządne badania tego typu? Tak jak w przypadku innych badań, celem powinno być przeprowadzenie takiej analizy naukowej, która ma solidne podbudowanie zarówno teoretyczne, jak i metodologiczne. Jeśli chodzi o pierwsze kryterium, naukowcy mogą zaoferować decydentom cały szereg paradygmatów związanych z danym tematem, umożliwiając interpretację wyników w szerszym kontekście istniejącej wiedzy naukowej, ponieważ konstruowanie i wdrażanie teorii jest chlebem powszednim procesu naukowego. Ponadto, solidna podbudowa metodologiczna jest niezbędna, jeśli wyniki badań mają być wiarygodne i powszechnie zaakceptowane dotyczy to zarówno analizy jakościowej, jak i ilościowej. Jest to szczególnie ważne w perspektywie krytycznego opracowania Gibba (1992) na temat wkładu badań akademickich w rozwój polityki. Autor opowiada się w swoim dziele za zwiększeniem nacisku na 24

26 Związek między badaniami nad przedsiębiorczością i polityką publiczną zastosowanie interpretatywnych metod zorientowanych na sam proces, pomimo że obecnie powszechnie dominuje paradygmat logicznego pozytywizmu. Środowisko naukowe dostarcza utartych mechanizmów umożliwiających stwierdzenie, że wyniki badań są rzetelne, bowiem na tym opiera się jeden z etapów procesu selekcji artykułów przeznaczonych do opublikowania w czasopismach naukowych. Gdy jednak badania zostają podjęte na zlecenie decydentów i są jeszcze na etapie przed publikacją, doświadczenie podpowiada, że należy w takim wypadku powołać organ nadzorczy. Tego typu instytucja, złożona zarówno z innych naukowców, jak również decydentów i urzędników/biurokratów, miałaby za zadanie dokonać krytycznej oceny i uwierzytelnienia wyników przeprowadzonych badań. Aby badania miały pewien wpływ na tworzenie polityki, ich wyniki muszą zostać ogłoszone w formie dostępnej dla odbiorców. Dotyczy to sposobu prezentacji sprawozdań z badań, ich długości, używanego języka (powinien być jak najmniej techniczny), jak i zawartości. Inne zagadnienie dotyczy umieszczania w pracach naukowych zaleceń dotyczących polityki/związanych z podejmowaniem decyzji. Coraz częściej i powszechniej staje się to obowiązkowe w przypadku prac prezentowanych na niektórych konferencjach i publikowanych w wybranych czasopismach. Powstaje pytanie, do jakiego stopnia naukowcy są kompetentni w zakresie udzielania rozsądnych i praktycznych sugestii lub zaleceń odnośnie polityki, jeśli nie w pełni rozumieją proces jej tworzenia. Często takie zalecenia odnoszące się do polityki są zbyt ogólnikowe/ są przedstawiane na zbyt wysokim poziomie generalizacji, aby nadawały się do praktycznego zastosowania. Ponadto powstaje wrażenie, iż sugestie dotyczące polityki pojawiły się raczej dopiero po zakończeniu badań, a nie, że zostały zaplanowane wcześniej lub włączone w ich projekt. Fakt, że badania podejmowane są w różnych okolicznościach i w różnych celach, staje się istotny nie dlatego, że zlecone analizy stanowią część procesu tworzenia polityki związanego z jakimś konkretnym aspektem, ale raczej z tego powodu, iż oceniając znaczenie badań dla polityki powinno się szczególnie brać pod uwagę okoliczności, w jakich zostały one podjęte, decydenci zaś powinni wziąć pod uwagę istnienie prawdziwych obiektów badań stosowanych, innych niż tworzenie polityki. 2. Niektóre przykłady badań mających wpływ na tworzenie polityki Chociaż nie jest zamierzeniem tej pracy wyczerpujący przegląd badań przedsiębiorczości związanych z tworzeniem polityki, niektóre przykłady zostały w tym dziale krótko omówione. Po pierwsze, aby zobrazować pod- 25

27 David Smallbone stawową literaturę w tym zakresie; po drugie, aby zaprezentować niektóre zagadnienia. Publikacja Raportu Bircha w USA (Birch, 1979) spowodowała ogromny wzrost zainteresowania sytuacją małych firm ze strony decydentów w wielu krajach. Na przykład w Europie wysokie bezrobocie we wczesnych latach 80. sprawiło, że decydenci stali się niezwykle otwarci na wyniki badań, które wskazywały im potencjalne źródła nowych miejsc pracy. Od tego czasu generowanie miejsc pracy to w wielu różnych krajach jeden z najczęściej cytowanych przykładów interwencji polityki publicznej we wspieranie nowopowstających małych firm. Dowody przedstawione przez Bircha wskazywały, że pomiędzy 1969 a 1976 rokiem w USA małe firmy zatrudniające poniżej 20 pracowników generowały 66 proc. wszystkich nowych stanowisk pracowniczych, zaś ogół firm zatrudniających poniżej 100 pracowników odpowiadał za 82 proc. nowych miejsc pracy netto. Później wykazano, że pomiędzy 1976 a 1988 rokiem firmy zatrudniające poniżej 20 pracowników dostarczały 37 proc. netto nowych miejsc pracy, co stanowiło 19 proc. całkowitego zatrudnienia w USA (US Small Business Administration, 1992). Chociaż praca Bircha była krytykowana za zastosowaną metodologię, za niektóre spośród sformułowanych określeń oraz za słabą dokumentację utrudniającą powtórzenie wyników badania, to jednak pomysłowe scalenie wielu informacji w olbrzymią bazę danych, umożliwiło przestudiowanie dynamiki przedsiębiorczości w szerokim przedziale działalności biznesowej w USA, uchodzi za jego największy wkład. (Landstrom, 2005, str ). Praca Bircha zainicjowała cały szereg badań podjętych w różnych krajach, których celem była próba zbudowania podobnej bazy danych ( dowodów ). Jeśli chodzi o powiązania badań naukowych z tworzeniem polityki, Birch bez wątpienia wniósł istotny wkład w uświadomienie decydentom i politykom potencjalnie dużego znaczenia wyników badań naukowych. Związek miedzy przedsiębiorczością a rozwojem gospodarczym, wcześniej omawiany w niniejszej pracy, to jeszcze inne zagadnienie, w którym wyniki badań spotkały się ze sporym zainteresowaniem ze strony decydentów. Popularność tego zagadnienia została wyjaśniona przez Wennekersa i Thurika (1999) jako przejaw rosnącego zainteresowania podażową stroną gospodarki, gdzie podkreśla się znaczenie kształtowania kapitału (ludzkiego) i innowacji. Mały biznes jest coraz częściej uznawany za źródło przedsiębiorczości, która z kolei uważana jest za źródło innowacyjności i konkurencyjności: Nastąpił zwrot w pojmowaniu drobnych przedsiębiorstw jako społecznego dobra, które powinno być utrzymywane kosztem gospodarki; obecnie mały biznes traktuje się jako motor przedsiębiorczości (Thurik i Wennekers, 2001). Chociaż powszechnie przyjmuje się, że istnieją ścisłe powiązania pomiędzy przedsiębiorczością a wzrostem gospodarczym, to jednocześnie jed- 26

28 Związek między badaniami nad przedsiębiorczością i polityką publiczną nak nie dysponujemy wytłumaczeniem, jak to się dzieje i jaka jest natura tych związków. Zależność miedzy przedsiębiorczością i wzrostem gospodarczym jest głównym obiektem zainteresowania i przyczyną powołania do życia Globalnego Monitora Przedsiębiorczości (GEM), który działa od 1999 r. i w którym w 2007 r. uczestniczyły 42 kraje. Zależność w kształcie litery U między wysokością PKB w przeliczeniu na jednego mieszkańca oraz początkowym etapem aktywności biznesowej (w oparciu o badania przeprowadzone na grupie dorosłych) była systematycznie ewidencjonowana na przestrzeni lat (Bosma et al, 2007). Pomimo że badania GEM opisują statystyczny związek, który intuicyjnie wydaje się być wiarygodny, natura tych powiązań przyczynowo-skutkowych nie jest empirycznie opisana w sposób wyczerpujący. Jednakże w modelu, który stanowi podstawę analizy, aktywność w sferze przedsiębiorczości jest napędzana, z jednej strony - dostrzeżeniem możliwych perspektyw otwierających się przed jednostkami oraz z drugiej strony umiejętnościami i motywacją do ich wykorzystania. Kiedy możliwości zostają połączone ze zdolnościami, powstają nowe przedsiębiorstwa, a niektóre niewydajne lub niewydolne firmy kończą swoje funkcjonowanie. Sześć kroków do nieba Monitorowanie krok 1: obiekt projektów, tj. ilość firm i ich charakterystyka; krok 2: opinie odbiorców, tj. satysfakcja (ankiety oceniające), procedury; krok 3: opinie odbiorców na temat różnicy spowodowanej na przykład pomocą, opinie na temat tego, czy pomoc w jakikolwiek sposób wpłynęła na wynik biznesu; Ewaluacja krok 4: porównanie wyników wspieranych firm z wynikami typowych (niewspieranych) firm pod względem współczynnika przetrwania, zatrudnienia i/lub wzrostu sprzedaży; krok 5: zestawienie porównywalnych ze sobą firm (tj. grupa kontrolna na zasadzie porównywania podobnego z podobnym). Można tu uwzględnić sektor, czas istnienia, region, etc.; krok 6: wzięcie pod uwagę stronniczości doboru próby (ang. selection bias), która może np. powstać w wyniku wyboru własnej instytucji. Innymi słowy, udział w badaniu biorą firmy bardziej zmotywowane, co przekłada się na to, że znaczenie projektu może być przeszacowane. Aby rozwiązać ten problem, Storey proponuje albo dostosowanie próby 27

29 David Smallbone badawczej za pomocą ważenia statystycznego, albo też zastosowanie losowego doboru próby. Kolejnym przykładem jest wkład Davida Storeya w ewaluację polityki, silnie popierany na arenie międzynarodowej przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD, 2008). Storey podkreśla potrzebę uzyskania rzetelnych wyników wspierających tzw. analizę kosztów i korzyści (cost-benefit analysis) działań decyzyjnych dotyczących małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). W związku z ową potrzebą Storey czyni rozróżnienie pomiędzy monitorowaniem polegającym na stałej ocenie postępów w trakcie wdrażania danej decyzji politycznej a ewaluacją obejmującą ocenę ogólnego wpływu i rezultatów polityki przy uwzględnieniu początkowo z nią związanych kryteriów i celów. Storey (2000) sugeruje, że monitorowanie skupia się wyłącznie na firmach, które brały udział w konkretnym projekcie i polega na dokumentowaniu działań i/lub raportowaniu o stanowisku uczestników na temat wartości projektu. Ewaluacja z kolei jest próbą określenia skutków danej politycznej inicjatywy poprzez zestawienie opinii i doświadczeń odbiorców danej polityki z opiniami i doświadczeniami innych osób spoza obszaru wpływów owej inicjatywy, co ma na celu dostarczenie przeciwdowodów. Ażeby pomóc wyjaśnić i scharakteryzować rodzaj przeprowadzonego monitoringu/ewaluacji, Storey (2000) opisał sześć kroków (lub poziomów) składających się na procedurę monitorowania i ewaluacji (patrz rys. 2). Storey sugeruje, że chociaż wszystkie te kroki są zwykle opisywane w literaturze przedmiotu jako ewaluacja, charakterystykę kroków 1-3 trafniej oddaje słowo monitoring, ponieważ są one raczej opisowe niż wartościujące. W praktyce jednak niewiele prac spełnia kryteria Storeyowskiej ewaluacji (czyli kroki 4-6), chociaż oczywiście niektórym to się udaje (dla przykładu patrz: Mole i in., 2007), zaś ramy owej ewaluacji są potencjalnie przydatne jako punkt odniesienia przy ocenie metodologii ewaluacji. Jednocześnie należy oddać Storeyowi, że jego model ewaluacji polityki kładzie nacisk na zastosowanie analiz ilościowych i statystyczną rzetelność/ solidność metod statystycznych, chociaż teoretycznie mogą do niego również zostać przystosowane i włączone kryteria w większym stopniu oparte na podejściu zorientowanym na proces. Skuteczne zastosowanie tego modelu, szczególnie zaś tych późniejszych kroków związanych z ewaluacją, jest dość wymagające pod względem potrzebnych danych gdy są one niewystarczające, może to prowadzić do kompromisów/do pewnej umowności. W zasadzie problemy te mogą zostać rozwiązane, jeśli wymagane dane są gromadzone od momentu samego powstania programu 28

Partnerstwo dla innowacji. Partnership for innovation. Bogdan Piasecki Kazimierz Kubiak. Wydawnictwo SWSPiZ. (redakcja)

Partnerstwo dla innowacji. Partnership for innovation. Bogdan Piasecki Kazimierz Kubiak. Wydawnictwo SWSPiZ. (redakcja) Partnerstwo dla innowacji Partnership for innovation Bogdan Piasecki Kazimierz Kubiak (redakcja) Wydawnictwo SWSPiZ Recenzent: Łukasz Sułkowski Korekta polska: Krzysztof Lewandowski Tłumaczenie: Ewa Brooks

Bardziej szczegółowo

Klastry wyzwania i możliwości

Klastry wyzwania i możliwości Klastry wyzwania i możliwości Stanisław Szultka Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową 29 września 2015 Klastry wyzwania nowej perspektywy 1. Klastry -> inteligentne specjalizacje 2. Organizacje klastrowe

Bardziej szczegółowo

Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami... 13

Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami... 13 Spis treści Słowo wstępne (Marek Matejun).................................................. 11 Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami.................................

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych. Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski

Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych. Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych regionu Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski Struktura opracowania 1. Źródła informacji, metoda oceny

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 2013 Joanna Podgórska Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 Seminarium CATI Warszawa, 24 czerwca 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

CZĘŚĆ I. UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Nowoczesne podejście do zarządzania organizacjami. redakcja naukowa Anna Wasiluk Książka podejmuje aktualną problematykę zarządzania organizacjami w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu. Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

STYMULOWANIE DZIAŁALNOŚCI BADAWCZEJ I INNOWACYJNOŚCI GOSPODARKI

STYMULOWANIE DZIAŁALNOŚCI BADAWCZEJ I INNOWACYJNOŚCI GOSPODARKI SPIS TREŚCI Wstęp 9 KREATYWNOŚĆ, PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ I KAPITAŁ LUDZKI Jan Koch 13 Metody generowania nowych pomysłów Krzysztof B. Matusiak, Łukasz Arendt 29 Kadry dla nowoczesnej gospodarki wyzwania dla

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 2014 Paulina Zadura-Lichota Dyrektor Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Kraków,

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

SŁOWNIK POJĘĆ ZWIĄZANYCH Z DEFINICJĄ KLASTRA

SŁOWNIK POJĘĆ ZWIĄZANYCH Z DEFINICJĄ KLASTRA SŁOWNIK POJĘĆ ZWIĄZANYCH Z DEFINICJĄ KLASTRA 1. Klaster / Klastering Strona 1 Rys historyczny Inicjatywy klastrowe powstają w wyniku polityki rozwoju gospodarczego lub też w wyniku wydarzeń, które skłaniają

Bardziej szczegółowo

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r.

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Tomasz Niciak Koordynator Regionalny Ponadregionalnej Sieci Aniołów Biznesu Kierownik Dolnośląskiego Ośrodka Transferu

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Akcje i strategie innowacyjne w zakresie ICT w regionach krajów w członkowskich UE podsumowanie rezultatów w piętnastu lat eksperymentów

Akcje i strategie innowacyjne w zakresie ICT w regionach krajów w członkowskich UE podsumowanie rezultatów w piętnastu lat eksperymentów Akcje i strategie innowacyjne w zakresie ICT w regionach krajów w członkowskich UE podsumowanie rezultatów w piętnastu lat eksperymentów Robert BARYS SMWI, 2006 Wiele pozostaje do zrobienia Innowacja nie

Bardziej szczegółowo

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji 2010 Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji Paweł Czyż Warszawa, maj 2010 WPROWADZENIE Ewolucja teorii wzrostu gospodarczego i podejścia do innowacji Od podejścia neoklasycznego

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet przedsiębiorczy jako ośrodek wzrostu innowacyjności regionu

Uniwersytet przedsiębiorczy jako ośrodek wzrostu innowacyjności regionu Uniwersytet przedsiębiorczy jako ośrodek wzrostu innowacyjności regionu Krzysztof Pawłowski Rektor WSB-NLU w Nowym Sączu Konferencja Polityka regionalna doświadczenia i perspektywy Kraków, 19-20 czerwca

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN CENTRUM PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO

REGULAMIN CENTRUM PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO Załącznik do uchwały nr 463 Senatu UZ z 29.04.2015r. REGULAMIN CENTRUM PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO 1. Centrum Przedsiębiorczości i Transferu Technologii Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

WORTAL TRANSFERU WIEDZY

WORTAL TRANSFERU WIEDZY WORTAL TRANSFERU WIEDZY Biuro Projektu WORTAL TRANSFERU WIEDZY Wrocławska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT ul. Marsz. Józefa Piłsudskiego 74, pokój 320 tel./fax 71 347 14 18 tel. 71

Bardziej szczegółowo

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw prof. dr hab. Krystyna Poznańska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Katedra Zarządzania Innowacjami Poziom innowacyjności Polski na tle UE W raporcie

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF ZARZĄDZANIE SIECIĄ WSPÓŁPRACY MŚP Łukasz Pytliński CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej Wrzesień 2010 1 WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Centrum Transferu Technologii Uniwersytet Łódzki

Centrum Transferu Technologii Uniwersytet Łódzki Centrum Transferu Technologii Uniwersytet Łódzki Wydział Zarządzania UŁ ul. Matejki 22/26, 90-237 Łódź tel. (42) 635 49 87 fax (42) 635 49 88 http://www.ctt.uni.lidz.pl e-mail: ctt@uni.lidz.pl Misją CTT

Bardziej szczegółowo

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu ostatnich kilku dekad diametralnie zmienił się charakter prowadzonej

Bardziej szczegółowo

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT I-A PRAWNO-TEORETYCZNE PODSTAWY PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH Czym jest innowacja? Możliwe źródła Wewnętrzne i zewnętrzne źródła informacji o innowacji w przedsiębiorstwie.

Bardziej szczegółowo

Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich

Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich 1 Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich Konferencja Własność przemysłowa w innowacyjnej gospodarce transfer technologii z uniwersytetów do przemysłu

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ

Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ Studia objęte patronatem Doliny Lotniczej Czy chcesz poznać odpowiedzi na pytania: Co to jest inteligentna specjalizacja - IS (ang. smart

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU maj-czerwiec, 2013 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628 09 22 ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

Nowe działania planowane do realizacji przez PARP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój

Nowe działania planowane do realizacji przez PARP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014 Paulina Zadura-Lichota Dyrektor Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Nowe działania planowane do realizacji przez PARP w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR:

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR: Czym jest SIR? Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich funkcjonuje w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (podsieć KSOW) i ma charakter otwarty. Uczestnikami Sieci mogą być wszystkie

Bardziej szczegółowo

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Raport Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012 http://www.mac.gov.pl/raporty-i-dane/ 2 3% populacji firm w Polsce 1540 firm dużych Potencjał sektora

Bardziej szczegółowo

Inteligentne organizacje zarządzanie wiedzą i kompetencjami pracowników

Inteligentne organizacje zarządzanie wiedzą i kompetencjami pracowników 2010 Inteligentne organizacje zarządzanie wiedzą i kompetencjami pracowników Paulina Zadura-Lichota Zespół Przedsiębiorczości Warszawa, styczeń 2010 r. Pojęcie inteligentnej organizacji Organizacja inteligentna

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii z uczelni do przemysłu

Transfer technologii z uczelni do przemysłu Transfer technologii z uczelni do przemysłu Olaf Gajl Podsekretarz Stanu w MNiSW Krzysztof J. Kurzydłowski Podsekretarz Stanu w MNiSW Innowacyjna pozycja Polski (European Innovation Scoreboard 2006) 2005

Bardziej szczegółowo

Strategia Lizbońska droga do sukcesu zjednoczonej Europy, UKIE, Warszawa 2002, s. 11. 5

Strategia Lizbońska droga do sukcesu zjednoczonej Europy, UKIE, Warszawa 2002, s. 11. 5 O autorze Tomasz Bartosz Kalinowski ukończył studia w 2003 r. na Uniwersytecie Łódzkim. W tym samym roku został zatrudniony jako asystent w Katedrze Zarządzania Jakością tej uczelni oraz rozpoczął studia

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań

Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań Koncepcja międzyinstytucjonalnego ośrodka wspierania badań Dominika Walec Uniwersytet Ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

Screening i ranking technologii

Screening i ranking technologii Screening i ranking technologii Maciej Psarski Uniwersytet Łódzki Centrum Transferu Technologii Screening i ranking Selekcja idei, technologii, opcji, możliwości, rynków, Na wczesnych etapach rozwoju przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08 Spis treści Wstęp 9 Rozdział 1. Wprowadzenie do zarządzania projektami 11 1.1. Istota projektu 11 1.2. Zarządzanie projektami 19 1.3. Cykl życia projektu 22 1.3.1. Cykl projektowo realizacyjny 22 1.3.2.

Bardziej szczegółowo

This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF.

This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF. Gdańsk This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF. Dlaczego przemysły kreatywne są ważne? Sektory kreatywne mają wymierny wpływ na poziom rozwoju gospodarczego

Bardziej szczegółowo

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a w perspektywie roku 2020 Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Wrocław 2010 Spis treści Wprowadzenie...7 1. Szanse i zagrożenia dla rozwoju Polski

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie współpracy dla innowacji

Rozwijanie współpracy dla innowacji Rozwijanie współpracy dla innowacji Warsztat dr inż. Anna Sworowska na zlecenie Górnośląskiej Agencji Przedsiębiorczości i Rozwoju Sp. z o.o. Radlin, 14 marca 2014 r. Cel spotkania Po co to wszystko? uzasadnienie

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r.

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 23 stycznia 2014 r. Założenia PO IR Najważniejsze założenia Programu: realizacja projektów B+R w konsorcjach biznesu i nauki,

Bardziej szczegółowo

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r.

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Cele Obserwatoriów Specjalistycznych 1. Wsparcie i usprawnienie zarządzania

Bardziej szczegółowo

Komercjalizacja wiedzy w Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu. zasady, możliwe wsparcie i studium przypadku

Komercjalizacja wiedzy w Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu. zasady, możliwe wsparcie i studium przypadku Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Komercjalizacja wiedzy w Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu. zasady, możliwe wsparcie i studium przypadku Justyna

Bardziej szczegółowo

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki 476,46 mln euro (ok. 1,95 mld PLN ) z EFRR na rozwój gospodarczy regionu

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

Działanie 1.1. Tworzenie warunków dla rozwoju innowacyjności

Działanie 1.1. Tworzenie warunków dla rozwoju innowacyjności Działanie 1.1. Tworzenie warunków dla rozwoju innowacyjności Kryteria merytoryczno-techniczne dopuszczające szczególne L.p. Kryterium tak nie nie dotyczy 1 Trwałość prowadzonej działalności z zakresu innowacji

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014 2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014 2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014 2020 Założenia i oferowane możliwości wsparcia Łukasz Małecki Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Płock, 10 marca

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych. Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań

Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych. Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań DZIAŁALNOŚĆ INSTYTUTU Misja: Rozwijamy, promujemy i wdraŝamy w gospodarce innowacyjne rozwiązania w zakresie logistyki

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacyjności Województwa Warmińsko-Mazurskiego do roku 2020

Regionalna Strategia Innowacyjności Województwa Warmińsko-Mazurskiego do roku 2020 Regionalna Strategia Innowacyjności Województwa Warmińsko-Mazurskiego do roku 2020 Gabriela Zenkner-Kłujszo Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko Mazurskiego RIS Warmia

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Daniel Szczechowski Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Opole, 13 listopada 2014 r. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Założeniem POIR jest wsparcie realizacji całego procesu powstawania

Bardziej szczegółowo

Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury

Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury Anna Dąbrowska Fundacja Centrum Analiz Transportowych i Infrastrukturalnych Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Środki UE na innowacyjność Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Środki UE na innowacyjność Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Środki UE na innowacyjność Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 16 grudnia 2014 r.

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE październik 2008 Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze dobro

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE KLASTRÓW W PROGRAMIE OPERACYJNYM INTELIGENTNY ROZWÓJ 2014-2020

WSPARCIE KLASTRÓW W PROGRAMIE OPERACYJNYM INTELIGENTNY ROZWÓJ 2014-2020 WSPARCIE KLASTRÓW W PROGRAMIE OPERACYJNYM INTELIGENTNY ROZWÓJ 2014-2020 Daniel SZCZECHOWSKI Departament Zarządzania Programami Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Kraków,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU BROKER INNOWACJI

PROGRAM KURSU BROKER INNOWACJI Wprowadzenie W perspektywie 2014-2020 aspekt innowacji dotyczyć będzie większości programów operacyjnych oraz działań i konkursów. W nowej perspektywie budżetowej innowacje traktowane są jako czynnik wzrostu

Bardziej szczegółowo

Think small first MSP przede wszystkim oferta PARP na lata 2014-2020

Think small first MSP przede wszystkim oferta PARP na lata 2014-2020 2014 Jakub Moskal Dyrektor Departamentu Koordynacji Wdrażania Programów PARP Think small first MSP przede wszystkim oferta PARP na lata 2014-2020 Łódź, 13 listopada 2014 r. Nowa perspektywa 2014-2020 Miejscowość,

Bardziej szczegółowo

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH Społeczna Odpowiedzialność Biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU TO koncepcja, wedle której

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA PROJEKTU. Grzegorz Grześkiewicz - PTE Robert Lauks - WSG

PREZENTACJA PROJEKTU. Grzegorz Grześkiewicz - PTE Robert Lauks - WSG 1 PREZENTACJA PROJEKTU Grzegorz Grześkiewicz - PTE Robert Lauks - WSG 2 Projekt Przedsiębiorczość akademicka skuteczny transfer wiedzy Realizowany przez Polskie Towarzystwo Ekonomiczne w Bydgoszczy w partnerstwie

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Prof. zw. dr hab. inż. Jan Koch Wrocław, 14 grudnia 2011 r. Akt powołania i statut WCTT Centrum powołano 23 marca 1995 r. WCTT jest pierwszym

Bardziej szczegółowo

Mining and Mineral Processing Waste Management Innovation Network Sieć Innowacji w Zarządzaniu Odpadami Górniczymi i Przeróbczymi

Mining and Mineral Processing Waste Management Innovation Network Sieć Innowacji w Zarządzaniu Odpadami Górniczymi i Przeróbczymi Mining and Mineral Processing Waste Management Innovation Network Sieć Innowacji w Zarządzaniu Odpadami Górniczymi i Przeróbczymi Główne problemy i możliwości sektora gospodarki odpadami górniczymi i przeróbczymi

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR)

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) To koncepcja, według, której firmy dobrowolnie prowadzą działalność uwzględniającą interesy społeczne i ochronę środowiska,

Bardziej szczegółowo

Warsztaty PRZEDSIĘBIORCY SZKOŁY ZAWODOWE POMORZA PROBLEMY REKOMENDACJE ROZWIĄZAŃ KIERUNKI DZIAŁAŃ

Warsztaty PRZEDSIĘBIORCY SZKOŁY ZAWODOWE POMORZA PROBLEMY REKOMENDACJE ROZWIĄZAŃ KIERUNKI DZIAŁAŃ Warsztaty PRZEDSIĘBIORCY SZKOŁY ZAWODOWE POMORZA PROBLEMY REKOMENDACJE ROZWIĄZAŃ KIERUNKI DZIAŁAŃ 10 stycznia 2011 - Państwowe Szkoły Budownictwa - Gdańsk ul. Grunwaldzka 238 Patronat: Mieczysław Struk

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ...

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 Rozdział II ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... 33 Rozdział III ROLA SERWISU INTERNETOWEGO UCZELNI

Bardziej szczegółowo

Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy. Bogdan Kępka

Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy. Bogdan Kępka Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy Bogdan Kępka Plan Prezentacji Wstęp Finansowanie w obszarze zarządzania Finansowanie w obszarze marketingu Finansowanie w obszarze

Bardziej szczegółowo

Koncepcja rozprawy doktorskiej. Dorota Czyżewska. Katedra Strategii i Polityki Konkurencyjności Międzynarodowej Poznań, 25.03.2010 r.

Koncepcja rozprawy doktorskiej. Dorota Czyżewska. Katedra Strategii i Polityki Konkurencyjności Międzynarodowej Poznań, 25.03.2010 r. Ośrodki wspierania innowacji a konkurencyjność regionalna w ujęciu koncepcji regionu uczącego się - przykład Francji Koncepcja rozprawy doktorskiej Dorota Czyżewska Opiekun naukowy: dr hab. Ewa Łaźniewska,

Bardziej szczegółowo

Aktywność szkół wyższych w Polsce na rzecz rozwoju społeczności lokalnych dyskusja wokół pojęcia trzeciej misji uczelni

Aktywność szkół wyższych w Polsce na rzecz rozwoju społeczności lokalnych dyskusja wokół pojęcia trzeciej misji uczelni Aktywność szkół wyższych w Polsce na rzecz rozwoju społeczności lokalnych dyskusja wokół pojęcia trzeciej misji uczelni Agnieszka Piotrowska-Piątek Urząd Statystyczny w Kielcach Rola szkół wyższych w rozwoju

Bardziej szczegółowo

Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe

Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe CZĘŚĆ A: Najważniejsze cele do realizacji w roku 2016 Mierniki określające

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ AKADEMICKA. Wartość dla uczelni - - wiedza dla przedsiębiorczości!

INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ AKADEMICKA. Wartość dla uczelni - - wiedza dla przedsiębiorczości! Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ AKADEMICKA Wartość dla uczelni - - wiedza dla przedsiębiorczości! (dokument do konsultacji) Warszawa 2008 W nowoczesnym społeczeństwie

Bardziej szczegółowo

Nowe narzędzia pozycjonowania uczelni założenia U-Map i U-Multirank. Szansa, czy zagrożenie dla polskich uczelni?

Nowe narzędzia pozycjonowania uczelni założenia U-Map i U-Multirank. Szansa, czy zagrożenie dla polskich uczelni? Nowe narzędzia pozycjonowania uczelni założenia U-Map i U-Multirank. Szansa, czy zagrożenie dla polskich uczelni? Gliwice, 30.11.2012 Jakub Brdulak Ekspert Boloński U-Map i U-Multirank Jakub Brdulak 1

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE SZKOLENIE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ROZWOJU KAPITAŁU LUDZKIEGO PRZEDSIĘBIORSTW BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W WPROWADZENIE W dobie silnej konkurencji oraz wzrastającej świadomości

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Klastry i ich wpływ na gospodarkę. dr Maciej Woźniak Wydział Zarządzania AGH

Klastry i ich wpływ na gospodarkę. dr Maciej Woźniak Wydział Zarządzania AGH Klastry i ich wpływ na gospodarkę dr Maciej Woźniak Wydział Zarządzania AGH Definicja klastra Klaster jest to specyficzna forma organizacji produkcji, polegająca na koncentracji w bliskiej przestrzeni

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH. projektu Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. Grudzień 2013 r.

RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH. projektu Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. Grudzień 2013 r. RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH projektu Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Grudzień 2013 r. 1 1. Podstawy prawne Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach

Bardziej szczegółowo

Współpraca z biznesem i środowiskiem akademickim

Współpraca z biznesem i środowiskiem akademickim Współpraca z biznesem i środowiskiem akademickim Idea działania BIZNES NAUKA ADMINISTRACJA Eltzkowitz & Leyesdorff 1995 Warszawska Przestrzeń Technologiczna integracja inicjatyw, projektów i działań na

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG W RAMACH DZIAŁANIA 4.5

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG W RAMACH DZIAŁANIA 4.5 ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG W RAMACH DZIAŁANIA 4.5 LP Działanie Dotychczasowe brzmienie w brzmieniu zaakceptowanym przez KM 1. 4.5 W projekcie przewidziano komponent B+R - (utworzenie

Bardziej szczegółowo

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Całkowita alokacja: do 10 milionów franków szwajcarskich W danym obszarze ma zastosowanie

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 KONKURS Zgłoszenie pomysłu do Konkursu należy przysłać do 17 listopada, e-mailem na adres konkurs@uni.lodz.pl Rozstrzygnięcie Konkursu do 12 grudnia

Bardziej szczegółowo