Coaching biznesowy. Spis treści

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Coaching biznesowy. Spis treści"

Transkrypt

1 Spis treści Przedmowa sir Johna Whitmore a Słowo wstępne sir Richarda Bransona Podziękowania Wstęp CZĘŚĆ I Podstawy coachingu: o tym jak, kto, kiedy i gdzie, czyli coaching biznesowy i przywództwo ROZDZIAŁ 1 Czym jest coaching Historia coachingu Siedem zasad coachingu Różnice pomiędzy coachingiem a pokrewnymi dyscyplinami Kultura coachingowa w praktyce: The Virgin Empire Budowanie kultury coachingowej ROZDZIAŁ 2 Techniki coachingowe Słuchanie Zadawanie pytań Parafraza, odzwierciedlanie i intuicja Pozwolenie Udzielanie i przyjmowanie informacji zwrotnej ROZDZIAŁ 3 Modele coachingowe Inteligencja emocjonalna... 63

2 Model GROW Model EXACT ROZDZIAŁ 4 Proces coachingu Seria sesji coachingowych Czas trwania sesji coachingowych Rezygnacja z coachingu i odwoływanie sesji Sesja wprowadzająca Wyznaczanie celów Sesja druga: planowanie strategiczne Sesje pośrednie Sesja podsumowująca Struktura sesji coachingowej ROZDZIAŁ 5 Trening coacha Kto może zostać coachem? Stopnie zaawansowania w profesji coacha Wybór firmy szkoleniowej Forma szkolenia Coaching i szkolenia w organizacjach Ocena kompetencji i akredytacja ROZDZIAŁ 6 Własna działalność coachingowa Marketing Pozyskiwanie klientów korporacyjnych Marketing w sieci Dobicie targu Warunki płatności Stawki Dokumentacja Coaching dla klientów niszowych Profesjonalizm Mentoring i superwizja Etyka

3 ROZDZIAŁ 7 Jak stworzyć kulturę coachingu w organizacji Kogo coachować w organizacji Zachowanie poufności Nieformalny coaching w organizacji Wykorzystanie umiejętności coachingowych w pracy Trening coacha wewnętrznego Ocena efektywności coachingu w organizacji Coaching a różnice kulturowe Budowanie kultury coachingowej w organizacji Podsumowanie CZĘŚĆ II Coaching zaawansowany: narzędzia, modele i międzynarodowe studia przypadków ROZDZIAŁ 8 Narzędzia w coachingu Coaching transpersonalny Czysty język, metafora i emergent knowledge Davida Grove a Metoda gadającego patyka Teorie reakcji na zmianę: krzywa zmiany i cztery pokoje zmiany Analiza transakcyjna Kwestionariusz wartości Narzędzia transformacji kulturowej Coaching systemowy Metodologia apreciative inquiry Wskaźnik typów osobowości MBTI Badanie Programowanie nuerolingwistyczne Mowa ciała Coaching przez telefon Pozostałe modele

4 Miejsce coacha w hierarchii organizacji Hierarchia potrzeb w organizacji Jak zmieniają się ludzie i organizacje Powiązania pomiędzy poszczególnymi elementami coachingu ROZDZIAŁ 9 Studia przypadków Delegowanie i odpowiedzialność Szkolenie dla coachów w NHS Ocena efektywności coachingu w OFGEM Rozwój kariery w świecie finansów Budowanie pewności siebie i poczucia własnej wartości Coaching wewnętrzny w BBC Pekin i Belgia: coachowanie globalnego nomada Macedonia: wzrost sprzedaży w ramach projektu HRDF Kalifornia, USA: coaching kariery naukowej Australia: poprawa jakości zarządzania w Orica Abu Zabi: coaching biznesowy w Zjednoczonych Emiratach Arabskich Australia: przywództwo a wyniki; budowanie organizacji IT opartej na wartościach Japonia: style zarządzania i planowanie sukcesji Dylematy moralne a wyzwania coachingu Narzędzie pomiaru zwrotu z inwestycji coaching for performance Roi Załącznik A Pytania budujące świadomość Załącznik B Arkusze robocze Załącznik C Wzory umów o świadczenie usług coachingowych Załącznik D Ewaluacja coachingu Zasoby O autorce Indeks

5 Przedmowa sir Johna Whitmore a Zacznę od wyznania: jestem z góry przychylnie nastawiony do Carol i jej pracy. Dobrze ją znam, miałem okazję doświadczyć jej umiejętności coachingowych w praktyce, podziwiam jej wspólne dokonania z Richardem Bransonem w Virgin, jej działalność w Association for Coaching oraz w ramach wielu innych inicjatyw. Co więcej, to właśnie dzięki tym dokonaniom Carol obecnie pracuje ze mną w Performance Consultants International. Jest zatem oczywiste, że entuzjastycznie wyrażę się o jej wkładzie w powiększenie zasobów literatury poświęconej coachingowi. Z drugiej jednak strony, ci, którzy mnie znają, wiedzą, że nie mam zwyczaju milczeć, jeśli coś mi nie odpowiada. A żeby nikt nie myślał, iż jestem gołosłowny, przyznam się, że usilnie szukałem czegoś, co mógłbym poddać krytyce w tej książce, jednak po kilku próbach musiałem zrezygnować. Rozpoczęcie kolejnej lektury jest dla mnie zawsze nie lada wyzwaniem, a to dlatego, że jestem mocno zorientowany na cel i na początku książki jej koniec zawsze wydaje mi się zbyt odległy. Zanim wgryzę się w nową książkę, przez kilka pierwszych stron po głowie krąży mi myśl: Czy naprawdę muszę to czytać?. Tym razem jednak tak się nie stało i nim się spostrzegłem, czytałem już rozdział 3. Ha! I tu znalazłem błąd. We wspomnianym rozdziale Carol przypisuje autorstwo modelu GROW mojej osobie. Mój wkład polegał jednak na tym, iż byłem pierwszą osobą, która ów model udostępniła czytelnikom. Zrobiłem to w mojej książce Coaching for Performance. Koncepcja modelu pojawiła się pierwotnie w dyskusji z kilkoma współpracującymi coachami, w tym z Grahamem Alexandrem, jaką prowadziliśmy w londyńskim biurze McKinsey, i od tamtej pory termin

6 GROW wszedł w powszechne użycie. Warto zwrócić uwagę na fakt, iż w przeciwieństwie do wielu coachów, którzy przesadnie polegają na tym modelu, Carol prezentuje nam siedem zasad coachingu, a na ich szczycie słusznie stawia świadomość, odpowiedzialność i wiarę w siebie. Model GROW jest niczym więcej niż łatwą do zapamiętania i pożyteczną sekwencją, według której przebiega rozmowa coachingowa. Carol przedstawia nam kolejny model, EXACT, który przedkłada, tak jak ja, nad niepełny i nadużywany model stawiania celów SMART. W dalszej części książki Carol wnikliwie przygląda się relacji coachingowej, tematyce szkolenia coachów, jak również szansom i pułapkom związanym z byciem niezależnym coachem. Całość wieńczy rozdział poświęcony coachingowi w organizacjach. Wszystkie te istotne informacje dla nowego bądź praktykującego coacha, tudzież potencjalnego klienta, są łatwo przyswajalne, co zawdzięczamy licznym przykładom rozmów coachingowych, jasnym nagłówkom i cytatom, które pomagają w przyswajaniu informacji od strony wizualnej, ćwiczeniom na końcu poszczególnych rozdziałów, a także podsumowaniu w postaci kilkunastu stron bardzo pożytecznych załączników. Jest to niewątpliwie najlepszy podręcznik dla początkujących, jaki miałem okazję przeczytać, choć jego tematyka wykracza poza podstawy. Lektura podręcznika pozwala zrozumieć głębię coachingu, dzięki przedstawieniu go w bardzo praktyczny, łatwo przyswajalny sposób. Dziękuję ci, Carol. Cieszę się, że jesteśmy w jednym zespole, i ufam, że dzięki tej książce dołączy do nas wielu innych, tym zaś, którzy już wsiedli na pokład ekspresu coachingowego sunącego przez świat, dostarczy wielu nowych inspiracji. sir John Whitmore Sir John Whitmore jest prezesem Performance Consultants International. Jest wpływowym myślicielem w sferze przywództwa i rozwoju organizacji. John szkolił zarządzających z wielu światowych organizacji, takich jak McKinsey, Deloitte, PricewaterhouseCoopers, Barclays, Lloyds, Rolls-Royce, British Airways, Novo Nordisk i Roche. Wyprodukował i wyreżyserował film pełnometrażowy, występował w radiu i telewizji, brał udział w licznych konferencjach.

7 Jednym z kluczowych osiągnięć Johna jest zapoczątkowanie przełomowego cyklu konferencji Be The Change (Stań się uosobieniem zmiany), które odbywają się każdego maja w Londynie. Celem tych konferencji jest doprowadzenie do spotkania największych umysłów współczesnego świata i zainicjowanie dyskusji na temat odnawialności w kontekście społecznym i środowiskowym oraz zmian geopolitycznych. John jest autorem pięciu książek na temat sportu, przywództwa i coachingu, z których Coaching for Performance jest najbardziej znanym podręcznikiem coachingu na świecie, przetłumaczonym na 19 języków. sir John Whitmore Prezes Performance Consultants International Tel.: +44 (0)

8 Słowo wstępne sir Richarda Bransona Kiedy założyłem Virgin, brak nam było jakiegokolwiek doświadczenia zawodowego, przez co nie wiedzieliśmy, jak powinni zachowywać się menedżerowie. Do zadania podeszliśmy jak do wszystkiego w tamtym czasie; oczekiwaliśmy dużo zabawy, a współpracowników dobieraliśmy tak jak przyjaciół na wyczucie. Byliśmy jak rodzina, organizowaliśmy przyjęcia i jeździliśmy razem na wakacje. Niewiele się zmieniło w tym względzie wszystko po prostu urosło do większych rozmiarów, a dzięki własnej linii lotniczej możemy swobodnie przerzucić 300 osób na drugi koniec świata na fajną imprezę. W czasie kiedy była z nami Carol, naszej ósemce częściej jednak zdarzało się wyjeżdżać do górskiej chaty, gdzie ciepła woda kończyła się, zanim jeszcze wszyscy zdążyli skorzystać z prysznica. Jednak naszym głównym założeniem było to, żeby praca sprawiała nam frajdę. Carol dobrze do nas pasowała głównie dlatego, że w wielu kwestiach prezentowała podobne podejście co ja. Zawsze gotowa zrobić, co należy, bez względu na to, czy trzeba było spędzić pół nocy w studio, a następnego ranka stawić się o ósmej na spotkanie, czy też polecieć do Los Angeles i z powrotem w ciągu jednego dnia, żeby wziąć udział w śniadaniu biznesowym. Nie bała się próbować nowych rzeczy i podejmować ryzyka. Jednym z powodów, dla których prowadzone przez nią oddziały tak dobrze funkcjonowały, było to, iż budowała silne zespoły i dobrze je prowadziła. Była świetnym wzorcem do naśladowania zawsze całkowicie oddana temu, co robiła. Sądzę, że do chwili obecnej żadna inna kobieta nie dorównała jej osiągnięciu, jakim było założenie doskonale prosperującej firmy płytowej. Początkowo rekrutacja ludzi do naszego przedsięwzięcia polegała na instynktownym wyczuciu, czy do nas pasowali. Jeśli patrząc na

9 ich twarze, czuliśmy, że tak, to po prostu znajdowaliśmy im coś do roboty; kwalifikacje i doświadczenie schodziły na dalszy plan. Myślę, że przydzieliłem Carol prowadzenie wytwórni, ponieważ uparła się, że nie będzie pracowała jako sekretarka, w zawodzie, który wykonywała większość kobiet w roku 1974, a także dlatego, że była to w tamtym momencie jedyno wolne stanowisko w Virgin. W naszym rozumieniu praca ta polegała na wypełnianiu formularzy praw autorskich, ale nim się zorientowaliśmy, Carol podpisywała kontrakty z wykonawcami utworów, które zdobywały szczyty list przebojów, np. ze Stingiem, a firma znalazła się w czołowej trójce obok Warners i CBS w rankingu prowadzonym przez pismo branżowe Music Week. Tak więc zaproponowałem, byśmy wspólnie stworzyli nową wytwórnię, a już po sześciu miesiącach wykonawcy, z którymi Carol nawiązała współpracę, podbijali kolejne listy przebojów. Ta właśnie wytwórnia zapoczątkowała innowacyjny model małej wytwórni w ramach dużej marki, który jest obecnie powszechny w branży muzycznej. Carol dzieliła moje przekonanie, że błędy są integralną częścią procesu uczenia się. Za każdym razem, gdy spotyka mnie jakieś niepowodzenie, zbieram się w sobie i próbuję ponownie. Przygotowuję się na kolejne podejście, wykorzystując wiedzę nabytą poprzednim razem. Moja matka wpoiła mi, żeby nigdy nie patrzeć wstecz ze smutkiem i żalem, lecz aby iść naprzód. Nigdy nie przestanę się dziwić, ile czasu ludzie marnują na roztrząsanie niepowodzeń, zamiast spożytkować swoją energię na kolejny projekt. W Virgin dajemy ludziom swobodę bycia sobą i wierzymy w ich zdolność podejmowania słusznych decyzji, tolerujemy popełniane od czasu do czasu błędy. Nasi ludzie wiedzą, że są dla nas ważni. Kiedy teraz patrzę na Carol, piszącą książki i odnoszącą sukcesy na kolejnym polu zawodowym, wcale mnie to nie dziwi i czasem tylko przez głowę przemknie mi myśl, ile moglibyśmy osiągnąć, gdyby Carol pozostała z nami w Virgin, zamiast uciekać z naszego gniazda. Zwykłem mówić na nią złota dziewczyna z powodu ludzi i okazji biznesowych, jakie przyciągała do Virgin, i zdaje się, że pod tym względem nic się nie zmieniło. sir Richard Branson

10 Wstęp Niniejsza książka stanowi kompendium wiedzy, której brakowało mi, gdy pierwszy raz zainteresowałam się coachingiem. Dzielę się w niej obserwacjami, jakie udało mi się poczynić od tamtego czasu, wskazówkami i narzędziami opracowanymi przeze mnie w trakcie mojej praktyki. Jednak nie oznacza to kresu moich poszukiwań i cieszę się, że koniec taki nigdy nie nastąpi. Starałam się, aby pierwsza część książki dobrze się czytała, jak również stanowiła praktyczny przewodnik, porządkujący kwestie co i jak w zakresie coachingu. Jest to moja reakcja na liczne publikacje pobieżnie prezentujące różne teorie, techniki i metodologie, które pod koniec zostawiają czytelnika z liczniejszymi wątpliwościami niż na początku. Widziałam kiedyś, jak John Whitmore i jego partnerka Hetty Einzig rozpoczęli warsztat, pisząc na tablicy słowa: To nie jest prawda. w ten sposób, gdy z sali padało wreszcie to nieuchronne wyzwanie od uczestnika, który nie podzielał ich poglądów, oni pozostawali opanowani i spokojnie odwoływali się do powyższego stwierdzenia. Dziedzina coachingu, jaką się zajmujemy, stale ewoluuje, zmienia się, rozwija; możecie zgodzić się lub nie z poszczególnymi częściami tej książki. Ja sama zgaduję, że będzie tyle opinii, ilu czytelników. Proszę zatem, byście pamiętali, że nie traktuję tej książki jako objawienia jedynej prawdy. Wybierzcie z niej to, co będzie dla was pożyteczne, omińcie to, co was razi, a jeśli coś budzi wasz sprzeciw, szczerze zachęcam do napisania własnej książki i przyczynienia się tym samym do rozwoju wiedzy na temat coachingu, jaki ma miejsce każdego dnia. Druga część książki poświęcona jest zagadnieniom szczegółowym modelom coachingowym, studiom przypadku, prowadzenia dokumen-

11 tacji. Stało się tak dlatego, że nieobca jest mi współczesna przypadłość nękająca większość z nas, a mianowicie brak czasu. W moim przypadku brak czasu przejawia się półkami uginającymi się pod stosem książek z zaznaczonymi stronami, na których przerwałam lekturę, ostatecznie odłożonych na później. Mam nadzieję, że zaoszczędziłam moim czytelnikom mozołu przekopywania się przez nieistotne dla nich szczegóły, dzięki czemu szybko dotrą do informacji dla nich najcenniejszych. Niniejsza książka została pomyślana jako materiał wprowadzający dla każdego, kto zamierza zostać coachem lub skorzystać z pomocy coacha, prywatnie bądź zawodowo, oraz jako punkt odniesienia dla doświadczonych coachów. Na końcu każdego rozdziału znajdują się ćwiczenia przewidziane dla tych, którzy pragną rozwinąć daną umiejętność, i jeśli tylko czytelnik zdecyduje się na tę drogę, zachęcam do zabrania ze sobą partnera. Efekty nauki będą trwalsze, jeśli będziesz ćwiczyć z drugą osobą i otrzymywać od niej informację zwrotną. Wykonywanie ćwiczeń w ramach rozmowy telefonicznej przyniesie tak samo dobre rezultaty jak podczas kontaktu osobistego. Wszelkie tematy w niniejszej książce zostały potraktowane z perspektywy coachingu osobistego i biznesowego. Zdecydowałam się nie poświęcać osobnych rozdziałów poszczególnym rodzajom coachingu. Zamiast tego, rozróżnień dokonuję w każdym rozdziale. W książce zamieściłam dodatkowy rozdział na temat coachingu w organizacjach, w którym przedstawiam kwestie specyficzne dla tego obszaru działalności. Coaching może być prowadzony podczas sesji formalnych lub, jeśli będzie to stosowne, podczas nieformalnych rozmów z kolegami i koleżankami z pracy, członkami rodziny, przyjaciółmi, pracownikami i przełożonymi. W celu rozróżnienia ról osobę prowadzącą coaching nazywam coachem, a osobę poddającą się coachingowi coachowanym. Coaching nie jest odpowiedzią na każdą zastaną sytuację. Czasem należy odwołać się do instruktażu i ukierunkowywania. Jeśli na przykład ktoś krzyczy: Pożar!, nie byłoby rozsądnie zagadnąć: A jakie uczucia wywołuje w tobie ten pożar?. Na początku rozdziału 1 zamieściłam swoją autorską definicję coachingu, jak również tę stosowaną przez Association for Coaching, organizację non profit, w której pełnię funkcję dyrektora ds. akredytacji. Zgodnie z tą definicją coaching jest profesją pomagającą jednostkom

12 i organizacjom rozwinąć w pełni ich potencjał, pokonać przeszkody i bariery wzrostu, a także osiągnąć konkretne cele i zrealizować wyzwania z myślą o samorealizacji, rozwoju osobistym i zawodowym; zachować równowagę pomiędzy życiem osobistym a zawodowym i w końcu przeciwdziałać utracie tej równowagi i wypaleniu (www.associationforcoaching.com). Przez wiele lat blisko współpracowałam z kimś, kto uważany był za naturalnego coacha: sir Richardem Bransonem, który zgodził się opatrzyć tę książkę słowem wstępnym, za co mu bardzo dziękuję. Branson założył Virgin Empire, opierając się na kluczowych zasadach coachingu, choć wówczas coaching jako dyscyplina nie był jeszcze zdefiniowany. Prowadziłam niektóre z pierwszych przedsięwzięć w ramach Virgin Empire i choć wówczas zdawało się, że panuje całkowita anarchia (a do tego jest to wymarzone miejsce dla ponad dwudziestu zbuntowanych hippisów), teraz widzę, że osobisty styl zarządzania Richarda, który nieświadomie stosował, był zgodny z tym, co dziś nazywamy coachingiem biznesowym. Jako kadra zarządzająca podlegająca Bransonowi, samodzielnie podejmowaliśmy decyzje, otrzymywaliśmy sporo pozytywnych informacji zwrotnych i mogliśmy liczyć na jego bezwarunkowe wsparcie. Popełniane przez nas błędy były traktowane jak zbieranie doświadczenia i nauka, a sam Branson był pierwszą osobą, do której zwracaliśmy się w sytuacji kryzysowej, całkiem inaczej niż w relacjach z tradycyjnymi menedżerami, którzy o kryzysie zazwyczaj dowiadują się ostatni. Richard tak prowadził swój biznes, jakby stał u wejścia do labiryntu, który musiał pokonać, by osiągnąć swój cel (którym jak nam teraz wiadomo było podbicie całego świata). Każda ścieżka prowadząca donikąd, na jaką weszliśmy, traktowana była jako krok naprzód w tym labiryncie pożyteczna dawka wiedzy, dzięki której poznawaliśmy, w jakim kierunku zmierzać. Jedną z najmocniejszych stron Richarda jako przywódcy było jego niezachwiane przekonanie o tym, że z labiryntu zawsze jest wyjście, bez względu na to, jak nieprawdopodobne mogło się to na daną chwilę wydawać. Nie było dla nas rzeczy niemożliwych. Zasady coachingu dotyczące otwartości, budowania wiary we własne siły, poczucie właścicielstwa oraz kultura wolna od wzajemnego ob-

13 winiania były podstawowymi wartościami w Virgin, choć pozostawały raczej domniemane niż oficjalnie zdefiniowane. Jednak otoczenie, w jakim działaliśmy, nie było nadmiernie wrażliwe i delikatne; ludzie byli ambitni, szczerzy i lubili współzawodnictwo, a sam Branson zawsze był bystrym, zdecydowanym biznesmenem. Choć coachowie są zazwyczaj sympatycznymi ludźmi, w coachingu nie chodzi o to, żeby ciągle było miło : zadaniem coachingu jest bowiem spowodowanie, by ludzie w pełni skorzystali z wewnętrznych zasobów, tak aby osiągnąć swój cel, jakikolwiek by on był. Zasady zaadaptowane w Virgin dobrze wpisywały się w moje dotychczasowe doświadczenie życiowe, co z pewnością przyczyniło się do moich późniejszych sukcesów: moja matka, wychowywana przez zimnego i krytycznego ojca, przeczytała książkę o pozytywnej psychologii wydaną w latach pięćdziesiątych. Od tamtej pory zawsze chwaliła nas za każdy mały sukces czy pożądane zachowanie, jakie tylko zasługiwały na wyróżnienie. O obwinianiu nie było mowy w naszym domu. Mój ojciec podzielał filozofię Bransona, że nie ma rzeczy niemożliwych; gdyby urodził się 30 lat później, z pewnością stałby się bardzo bogatym człowiekiem. Miał takie powiedzenie, które często powtarzał, nieraz doprowadzając nas tym do szału: Nie mówcie, że się nie da, wszystko się da. Mimo naszej irytacji filozofia kryjąca się za tym powiedzonkiem głęboko się we mnie zakorzeniła. Choć strach nie jest mi obcy, nigdy nie zajęło mi dużo czasu zdecydowanie, że i tak coś zrobię (jak w Feel the Fear and Do It Anyway autorstwa Susan Jeffers). Przerażenie wprawdzie mnie dopadało, lecz dzięki połączonym filozofiom moich rodziców nigdy nie stanęło na drodze do realizacji moich celów. W wielu krajach coaching jest rozwijającą się dyscypliną zawodową, staje się uniwersalnym środkiem przekazu, który w co mocno wierzę pewnego dnia pokona bariery językowe i kulturowe, jednocząc świat.

14 Część I Po d s t a w y co a c h i n g u: o ty m ja k, k t o, k i e d y i gd z i e, czyli coaching biznesowy i przywództwo

15 Rozdział 1 Czym jest coaching Coaching jest procesem, dzięki któremu człowiek odnajduje i wdraża rozwiązania najbardziej zgodne ze swoim światopoglądem i adekwatne dla niego samego. Osiąga się to dzięki dialogowi, który pomaga coachowanemu dojrzeć nowe perspektywy i lepiej zrozumieć własne myśli, emocje i działania, jak również zrozumieć ludzi i sytuacje dziejące się wokół. Niniejszy rozdział rozpoczynamy od spojrzenia w przeszłość: Jak narodził się coaching? Jakie fundamentalne zasady rządzą procesem coachingu? Jakie miejsce zajmuje coaching na tle dyscyplin pokrewnych? Na koniec podzielę się moimi doświadczeniami zdobytymi podczas pracy w pierwszej dekadzie działalności wytwórni Virgin Records, w której zbudowano wzorcową kulturę coachingu. Historia coachingu Termin coaching budzi liczne wątpliwości. Samo wyrażenie nie zagościło jeszcze na stałe w słownikach, gdzie coach ciągle definiowany jest głównie jako nauczyciel, trener. Jednak oprócz samej nazwy istota coachingu pozostaje bez zmian. Wydaje się, że Sokrates był czołowym propagatorem tego podejścia: Nikogo niczego nie nauczę mogę jedynie sprawić, by myślał. Cytat ten trafnie ilustruje zasady coachingu zorientowanego na poprawę efektywności, które będę sukcesywnie omawiać na kartach tej książki. itim Gallweyi Jednym z powodów obecnego zamieszania jest stosowanie terminu coaching życiowy (ang. life coaching), który wszedł do użycia w Sta-

16 nach Zjednoczonych w latach osiemdziesiątych i który od tamtej pory stosowany jest przez wielu mniej lub bardziej poważnych praktyków. Rzadko kiedy dana metodologia dostaje tak nieadekwatną nazwę: do chwili obecnej niewtajemniczeni przyjmują, że coachowie zajmujący się coachingiem życiowym, podobnie jak coachowie sportowi, mówią swoim podopiecznym, co należy zrobić, próbują ich ukształtować i wytykają im każdy błąd. Nic bardziej mylnego: typy coachów opisane w tej książce nie obejmują doradców, instruktorów czy guru z zestawem gotowych odpowiedzi. Coach jest facylitatorem, dążącym do tego, aby osoba poddana coachingowi zdobyła szeroką wiedzę na swój temat, dzięki czemu poprawi swoją wydajność i jakość życia osobistego i zawodowego. Wielu coachów komplikuje sprawę, dodając do swojego tytułu różne przymiotniki w celu zaznaczenia konkretnej dziedziny, jaką się zajmują. Stąd mamy określenia: executive coaching, coaching kariery, fitness coaching i wiele innych. w W tej książce terminem coaching określać będziemy wszystkie rodzaje coachingu, gdyż podstawowe zasady są te same. Będziemy zatem używać ogólnego określenia coaching. A oto krótka historia coachingu Zanim termin life coaching stał się popularny, w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku kapitan drużyny tenisowej Uniwersytetu Harvarda, Tim Gallwey, odkrył, że jego podopieczni odnoszą większe sukcesy, jeśli zamiast opowiadać im o technikach odbijania piłki, pokaże się im, jak się uczyć. Zdał sobie wówczas sprawę z tego, że największym rywalem zawodnika jest on sam, jego psychika, a nie zawodnik po drugiej stronie siatki. Tim opisał swoje zasady w książce zatytułowanej Tenis. Wewnętrzna gra, a następnie skoncentrował się na zastosowaniu ich w życiu i pracy. isir John Whitmorei Wkrótce po tym, jak zyskała popularność, książka Gallweya wpadła w ręce byłego angielskiego kierowcy rajdowego i szlachcica, który po jej przeczytaniu całkowicie poświęcił się coachingowi. Sir John Whitmore (obecnie mój kolega i autor przedmowy do niniejszej książki) wraz z zespołem z Performance Consultants wprowadził Wewnętrzną

17 grę na rynek brytyjski, rozwinął techniki mające zastosowanie w sporcie i biznesie, a także ukuł nazwę performance coaching coaching nakierowany na poprawę efektywności. Od tamtej pory John zrobił więcej dla rozwoju coachingu niż ktokolwiek inny. Promował techniki coachingowe oraz korzyści z wykonywania zawodu coacha, jak również wydał nowatorskie opracowanie Coaching for Performance, które zostało przetłumaczone na dziewiętnaście języków. Wydarzenia te zbiegły się w czasie z rozwojem takich dziedzin jak terapia kognitywna, krótkoterminowa terapia skoncentrowana na rozwiązaniu (ang. Solution Focused Brief Therapy), psychosynteza i psychologia pozytywna. Te i inne elementy przyczyniły się do rozwoju tego rodzaju coachingu, któremu poświęcona jest ta książka. isamosterowne uczenie sięi Podstawową zasadą coachingu biznesowego jest samosterowne uczenie się : coś, co Tim Gallwey określił jako uczenie innych, jak powinni się uczyć. Coachowie osiągają to poprzez zadawanie pytań, które nie są pytaniami zamkniętymi czy naprowadzającymi, ale otwartymi skupiają uwagę coachowanego na jego wnętrzu. To niesamowite, jak wiele odpowiedzi ukrytych jest gdzieś w zakamarkach naszych umysłów odpowiedzi, które przyćmione zostały przez tempo życia, zdarzenia z przeszłości, momenty zwrotne w życiu, z wczoraj lub sprzed pięćdziesięciu lat. W Bułgarii skinienie głową na tak oznacza nie, i przeciwnie. Wynika to z odmiennej kultury i może zaowocować wieloma nieporozumieniami, jeśli odwiedzimy ten kraj bez takiej wiedzy. Ludzie również mają odmienne zwyczaje wynikające z kultury, wychowania i doświadczeń życiowych. Coachowi zajęłoby całe życie dokładne zidentyfikowanie na mapie coachowanego wszystkich tych elementów i zrozumienie, skąd coachowany się wywodzi i w jakim kierunku powinien pójść. Jednakże w przeciągu godziny skuteczny coach jest w stanie wskazać osobie poddanej coachingowi wystarczająco dużo ważnych punktów odniesienia na tej mapie, podświadomie jej już znanych, pozwalając jej odkryć całą wiedzę o sobie samej niezbędną do określenia dalszego kierunku drogi, którą zmierza.

18 Zaledwie od przełomu wieków coaching zaczął trafiać do szerszego grona odbiorców. Plotka głosi, że tak znane osoby jak Andre Agassi, Nelson Mandela, Michaił Gorbaczow, Margaret Thatcher, François Mitterrand i Bill Clinton korzystały z pomocy coachów. Ponadto większość komercyjnych i publicznych organizacji w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii albo zatrudnia coachów, albo szkoli własnych pracowników do pełnienia tej roli, co również coraz częściej ma miejsce w Europie czy Azji. Coaching wspaniale rozwija się na polu edukacji i w organizacjach takich jak Youth at Risk, gdzie sesje bardzo pomagają zagubionym młodym ludziom w sposób, jaki nie był możliwy do tej pory. A zatem jak to możliwe, że umiejętności o tak silnym działaniu i wpływie można nabyć w wyniku stosunkowo krótkiego szkolenia? Odpowiedź ma dwa wymiary. Istotne jest to, że coaching jest procesem, a nie zasobem wiedzy. Podobnie jak księgowy, coach może dostosować proces tak, aby służył dowolnej osobie czy organizacji. Jednakże podczas gdy księgowość wymaga kilku lat szkolenia i przygotowania, nim uczeń zdobędzie całą wiedzę potrzebną do doradzania klientom, coach nie potrzebuje niczego więcej ponad biegłość w posługiwaniu się umiejętnościami coachingowymi. Zadaniem coacha nie jest bowiem udzielanie porad, lecz wspieranie procesu samokształcenia się osoby poddanej coachingowi. Założenie to jednak nie pomija korzyści płynących ze zdobycia pewnej bazy wiedzy przez coacha: dodatkowe przeszkolenie z narzędzi i metod opisanych w rozdziale 8 (przy czym zaprezentowana lista nie wyczerpuje wszystkich możliwości) oraz praktyki przeniesione z dziedziny sportu i innych, np. psychologii, biznesu i przywództwa, z pewnością podniosą efektywność każdego coacha. Jednakże stanie się tak dopiero w wyniku połączenia różnych elementów oddzielnych od coachingu, choć być może komplementarnych w stosunku do niego; proces coachingu sam w sobie jest prosty. Poza tym coaching w 100% kontrolowany jest przez osobę mu poddawaną. Coachów uczy się, żeby nie narzucali podopiecznym swoich osądów i opinii, tudzież nie decydowali o rozwiązaniu ani nie naprowadzali na nie. Tak długo, jak przestrzegana jest ta zasada, nie jest możliwe, by coach wyrządził coachowanemu psychiczną krzywdę podobną do tej, jaką może nieumyślnie spowodować niedoświadczony terapeuta.

19 W coachingu osoba coachowana zawsze kontroluje sytuację. (Nie znaczy to, że coach nigdy nie udziela porad ani nie przedstawia sugestii, ale że dzieje się to zawsze w duchu coachingu, według wzorca opisanego w rozdziale 2, w części Parafraza, odzwierciedlanie i intuicja ). Coach otwiera przestrzeń w wewnętrznym świecie coachowanego, zapewniając wystarczająco dużo miejsca, by osoba poddana procesowi coachingu mogła się dokładnie rozejrzeć; zastanowić, czego już nie potrzebuje, co należy przestawić, jakie luki warto wypełnić. Dobry coach będzie wspierał, słuchał i kierował uwagę takiej osoby do wewnątrz. Efekty, jakie odczuje osoba poddana coachingowi, to podejmowanie decyzji z przekonaniem i zwiększenie prawdopodobieństwa realizacji planów. W kolejnych rozdziałach przyjrzymy się technikom, zasadom, strukturze i modelom coachingowym, które razem sprawiają, że coaching jest skuteczny, jak również efektom, jakie można osiągnąć dzięki zastosowaniu tych elementów. W rozdziale 8 (s. 201) zamieściłam schemat zatytułowany Powiązania pomiędzy składowymi elementami coachingu (rys. 8.12), który przedstawia współzależności wszystkich elementów coachingu. Schemat jest punktem odniesienia podczas lektury tej książki, przy czym dla czytelnika, dla którego coaching jest czymś zupełnie nowym, lepiej będzie nie wgryzać się w niego bez przeczytania wcześniej odpowiedniego rozdziału. Siedem zasad coachingu 1. Świadomość Świadomość jest jednym z elementów, na które coaching najczęściej ma duży wpływ. Z tego faktu wynika wiele korzyści dla coachowanego. Istnieje błędne przekonanie, że coaching polega na wywieraniu presji na coachowanych czy też naprowadzaniu ich na rozwiązania. Nic bardziej mylnego, gdyż coaching polega na czymś zupełnie przeciwnym, a mimo to w wyniku coachingu ludzie idą naprzód, określają cele i dokonują zmian. Dzieje się tak dlatego, że wszystko, co mówi i robi coach, ma na celu podniesienie samoświadomości i wiedzy coachowanego o sobie samym. W jaki sposób coachowi udaje się to osiągnąć, omówione zostanie w dalszych rozdziałach.

20 Odpowiedzialność Świadomość Wiara w siebie Działanie Siedem zasad coachingu Wolność od poczucia winy Wyzwanie Zorientowanie na rozwiązanie Rys Siedem zasad coachingu 2. Odpowiedzialność Podstawową zasadą coachingu jest poczucie odpowiedzialności za siebie i swoje decyzje: nauka jest bardziej efektywna wtedy, gdy sami dochodzimy do czegoś, niż gdy ktoś podaje nam gotowe rozwiązanie czy odpowiedź. Wolimy opracowywać własne rozwiązania, niż słuchać poleceń i instrukcji. Pomyśl o dziecku, które uczy się chodzić; stawia pierwsze kroki i przewraca się. Wyjaśniłbyś dziecku, dlaczego tak się stało, lub powiedziałbyś, gdzie powinno stawiać kolejne kroki? Oczywiście nie. Dziecko już posiada całą niezbędną wiedzę, a to, czego brakuje, to wsparcie i motywacja. Na tym polega jedna z ról coacha w stosunku do osoby coachowanej. Cokolwiek robimy, zawsze kierujemy się jakimś zamysłem, świadomie lub nie. Jednak ten zamysł czy plan niekoniecznie został stworzony przez nas. Nasi rodzice mogą wiązać z nami nadzieje, które czasem są

21 odzwierciedleniem ich własnych, a nie naszych aspiracji; nauczyciele chcą, byśmy otrzymywali dobre stopnie; przyjaciele kierują się mniej lub bardziej pozytywnymi przesłankami; w końcu my sami mamy jakieś plany, które równie dobrze mogą nie mieć nic wspólnego z planami naszego otoczenia wobec nas. Coach zaś ma tylko jeden plan: plan coachowanego. Poprzez stosowanie odpowiednich narzędzi coach uczy się odsuwać na bok swoje osądy i przekonania wynikające z własnych korzeni kulturowych, o czym była mowa wcześniej. Coach zarządza procesem, coachowany wypełnia ten proces treścią. Jeśli coach pozwoli się wciągnąć treści, staje się bezużyteczny dla coachowanego. Niekiedy, pełniąc rolę coacha, dajemy się zaciekawić jakąś historią. Gdy tylko tak się stanie, należy zrobić krok wstecz i zadać sobie pytanie: Czy to pomoże? Czy właśnie to mnie interesuje? Dobry coaching to ten, który jest pożyteczny dla coachowanego, a nie ten, który jest interesujący dla coacha. 3. Wiara w siebie Poczucie pewności, że potrafimy coś zrobić, jest kluczowym czynnikiem sukcesu. Ludzie rozwijają wiarę w siebie, jeśli zapewni im się przestrzeń do nauki, w której mogą zarówno popełniać błędy, jak i osiągać zamierzone cele. Kiedy pracownicy uczą się nowej czynności, to tym, co pomaga im najbardziej, jest pozwolenie, by mogli ją swobodnie przećwiczyć w atmosferze wsparcia, zachęty i ucząc się na przykładzie innych. Udzielenie komuś pochwały, gdy na to zasługuje, sprawia, że osoba nabiera pewności siebie, wiary, że może więcej, i energii, by to osiągnąć. Wróćmy do analogii z dzieckiem uczącym się chodzić: zamiast wyjaśniać dziecku, dlaczego się przewróciło, rodzice chwalą je przy każdej kolejnej próbie. Połowę motywacji do podniesienia się po upadku i spróbowania jeszcze raz stanowi ta ekscytująca obietnica dalszej uwagi ze strony rodziców i kolejnej pochwały. Nie potrzeba mówić dziecku, jak powinno stawiać kroki, bo w końcu samo się nauczy. Jednakże odpowiednie motywowanie i zachęcanie do dalszych prób może znacznie przyspieszyć proces uczenia się. Jeśli zaś wyeliminujesz całą frajdę, jakiej doświadczenie to może dostarczyć, i zaczniesz krzyczeć bądź karcić dziecko, spowolnisz cały proces. Dokładnie takie same zasady rządzą relacjami dorosłych w pracy i w domu.

22 4. Wolność od poczucia winy Dziecko nie nauczy się chodzić, jeśli nie przewróci się kilka razy. W kulturze coachingu błędy postrzegane są jako nauka i zdobywanie doświadczeń, a nie jako punkt wyjścia do szukania kozła ofiarnego. Coachowani równie dużo nauczą się z tego, czego nie udało im się wykonać, jak z działań, jakie zrealizowali z powodzeniem. Coach zaś nie jest po to, by mówić, co jest słuszne, a co nie, ani po to, by mierzyć życie coachowanego własną miarą. Coach jest nieznajomym w nieznanej mu wewnętrznej krainie swojego podopiecznego powstałej w wyniku unikalnych doświadczeń życiowych coachowanego. Jedynym tubylcem w tej krainie jest sam coachowany i tylko on potrafi rozszyfrować znaki drogowe i odnaleźć właściwe ścieżki. Coach wnosi wartość poprzez rozwiewanie mgły, sprawiając, że znaki te łatwiej dostrzec. Nieuniknione jest, że słuchając o życiu innych, tworzymy własne osądy. Na przykład dla osoby, która wzięła na siebie tyle zadań, że żadnego już nie wykonuje poprawnie, oczywistym rozwiązaniem byłoby ustalenie priorytetów według tego, czego pragnie najbardziej, i odłożenie wszystkiego innego na półkę. Jednak na tym etapie życia coachowany może postrzegać taki natłok zadań jako całą masę ekscytujących okazji, z których żal rezygnować. Dlatego woli robić wszystko powierzchownie niż tylko jedną rzecz, za to perfekcyjnie. Nie czas i miejsce na to, by coach wydawał tu swoją opinię. Coach ma pomóc wykrystalizować cel: kiedy coachowany dostrzeże, jaka decyzja jest najbardziej spójna z jego wewnętrznym światem, przestanie się czuć winny i będzie mógł pójść naprzód. 5. Zorientowanie na rozwiązanie Kiedy mocno analizujemy jakiś problem, mamy wrażenie, że jest on coraz większy. Kiedy skupiamy się na rozwiązaniu, problem wraca do możliwych do opanowania rozmiarów i odkrywamy w sobie więcej energii do stawienia mu czoła. Wypróbuj to; pomyśl o jakimś problemie może być niewielki, jak zgubienie temperówki, lub poważniejszy, na przykład dotyczący twojego doradcy bankowego, przełożonego czy byłego partnera. A teraz przez minutę zastanów się pomyśl o problemie, nie o rozwiązaniu. Po tej minucie zadaj sobie pytanie: Co według

23 mnie byłoby najlepszym rozwiązaniem? Zauważ, jakie zmiany zachodzą w twoim umyśle i ciele. Momentalnie idziesz w kierunku rozwiązań i nawet jeśli nie nasuwają ci się gotowe odpowiedzi, twoje nastawienie staje się bardziej optymistyczne, a poziom energii podnosi się. Kiedy skupiasz się na rozwiązaniu, problem zaczyna maleć. Efekt: masz mniejszy problem i więcej energii, by sobie z nim poradzić. 6. Wyzwanie Większość z nas lubi wyzwania i podnoszenie poprzeczki we wspierającym i motywującym otoczeniu. Jeśli mierzymy wyżej, niż wymaga norma minimum, wzrasta prawdopodobieństwo, że łatwiej i szybciej dotrzemy do punktu, jaki interesował nas na samym początku, a nawet dalej. Coach pomaga coachowanemu zrobić krok w tył i zobaczyć nie tylko drzewa, lecz cały las, zachęcając przy tym do poszukiwania nowych perspektyw. Coaching czasem opisywany jest jako trzymanie lustra przed coachowanym. Widząc swoje życie w odbiciu, coachowany dostrzega je we właściwych proporcjach, często po raz pierwszy w życiu. 7. Działanie Coaching odkrywa nowe perspektywy i poszerza świadomość. Tym sposobem coachowany zyskuje nowy ogląd świata, dostrzega nowe możliwości. To z kolei zachęca i motywuje coachowanego do działania i dokonywania zmian. Coach dba zaś o to, by ta energia została przekuta na działanie i zmianę nawyków. Różnice pomiędzy coachingiem a pokrewnymi dyscyplinami Jestem wdzięczna Gladeanie McMahon (www.gladeanamcmahon.com) za wspólną pracę nad tą częścią. Coaching czerpie z wielu pokrewnych dyscyplin, takich jak poradnictwo, konsulting, rozwój osobisty czy psychologia, i w pewien sposób uzupełnia się z nimi. Istnieje jednak szereg kluczowych różnic pomiędzy coachingiem a pozostałymi dziedzinami. Poniżej przedstawiam definicje objaśniające założenia, cele i praktykę stosowaną w ramach poszczególnych dziedzin:

24 Coaching Coaching jest procesem umożliwiającym ludziom odkrycie rozwiązań najbardziej odpowiednich dla nich samych i pracę nad nimi. Możliwe jest to poprzez dialog, dzięki któremu coachowany dostrzega nowe perspektywy i zaczyna lepiej rozumieć własne myśli, emocje i działania, jak również ludzi i sytuacje wokół. Coaching można stosować zarówno w przypadku pojedynczych osób, jak i całych zespołów. Nie polega on na mówieniu, lecz na zadawaniu pytań w celu wsparcia rozwoju świadomości i procesu samosterownego uczenia się. W ramach coachingu wyodrębnia się coraz to nowe kategorie, takie jak coaching życiowy, executive coaching, coaching zespołowy, grupowy czy coaching kariery. Jednakże stosowany proces w większości przypadków pozostaje taki sam, stąd też wszystkie te kategorie można ogólnie nazwać coachingiem skierowanym na poprawę efektywności. Im większe sukcesy odnosi lekkoatleta, tym bardziej prawdopodobne, że otoczony jest opieką coacha. Coaching nie tyle nastawiony jest na rozwiązywanie problemów, ile na wspieranie odnoszących sukcesy osób i zespołów w osiąganiu jeszcze lepszych wyników. Czasem w wyniku coachingu na powierzchnię wydostaje się bagaż emocjonalny i wówczas coach może być zmuszony do skierowania coachowanego do poradni bądź na terapię. Zdarza się jednak, że w wyniku coachingu osoba coachowana pozbywa się głęboko ukrytych blokad i traum, które ją do tej pory krępowały. Dzieje się tak przez sam fakt, iż podejście w procesie coachingowym skoncentrowane jest na rozwiązaniu, przez co głęboka eksploracja wewnętrzna nie zawsze jest konieczna. Coaching, czasem stosowany łącznie z takimi pokrewnymi dyscyplinami jak programowanie neurolingwistyczne (NLP) i metoda czystego języka Davida Grove a, przyniósł również dobre efekty w leczeniu różnego rodzaju schorzeń. Psychiatria Psychiatra jest lekarzem, który wyspecjalizował się w psychiatrii, lecz, co ciekawe, niekonieczne w terapii psychologicznej. Psychiatrzy zajmują się diagnozowaniem chorób umysłowych i leczeniem ich odpowiednimi lekarstwami. Psychiatra może oczywiście mieć za sobą szkole-

25 nie z psychologii i terapii, może również zdecydować się na skierowanie swojego pacjenta do terapeuty. W Wielkiej Brytanii działa towarzystwo skupiające zawodowych psychiatrów The Royal College of Psychiatrists. W większości innych krajów również funkcjonują podobne stowarzyszenia. Psychologia Psycholog to zazwyczaj osoba ze stopniem naukowym w dziedzinie psychologii oraz dodatkowym przeszkoleniem w danej specjalizacji, np. psychologii klinicznej lub psychologii edukacyjnej. W Wielkiej Brytanii zawodowi psychologowie skupiają się wokół British Psychological Society i podobnie jak w poprzednim przypadku, jego odpowiedniki możemy znaleźć w innych krajach. Poradnictwo Poradnictwo skupia się na pomaganiu osobom cierpiącym na tle emocjonalnym, co uniemożliwia im funkcjonowanie, w taki sposób jakby sobie tego życzyli. Zazwyczaj polega na przywracaniu ludzi do normalnego stanu. Rodzaje problemów, z jakimi ma do czynienia pracownik poradni, to strata bliskiej osoby, problemy w związku, trudności wychowawcze, problemy w pracy, takie jak mobbing czy stres, ogólne niezadowolenie z życia i problemy rodzinne. Specjaliści pracujący w poradni zazwyczaj praktykują jedną lub więcej dziedzin terapii. W Wielkiej Brytanii działa British Association for Counselling and Psychotherapy (BACP), które jest główną organizacją zawodową zajmującą się poradnictwem i psychoterapią. Psychoterapia Psychoterapia polega na terapeutycznej interwencji skierowanej do osób mających problemy osobowościowe. Pacjenci mogą być zdiagnozowani jako osoby z zaburzeniami osobowości, co oznacza szereg problemów z normalnym funkcjonowaniem. Na przykład zaburzenie osobowości zależnej polega na tym, że dana osoba nie jest w stanie funkcjonować samodzielnie i zawsze poszukuje kogoś, kto by się nią zaopiekował, nawet jeśli oznacza to trwanie w bardzo destrukcyjnym związku. Z kolei zaburzenie obsesyjno-kompulsywne (lub nerwica natręctw) po-

26 lega na tym, że pacjent nie jest w stanie wyjść z domu czy kontynuować pracy zawodowej, gdyż paraliżuje go lęk przed zanieczyszczeniem i brudem. Taka osoba może obsesyjnie myć ręce, czasem tak intensywnie, że kończy się to poranieniem. Nie jest to typowe zaburzenie osobowości, jednak jest na tyle poważne, by uzasadnić konieczność pomocy specjalistycznej. Psychoterapia zazwyczaj ma charakter długofalowy, od czterech do pięciu lat, i jeśli psychoterapeuta ma naturę analityczną, może zalecić wizyty dwa razy w tygodniu, a nie, jak ma to zazwyczaj miejsce, raz na tydzień. Psychoterapeuta jest wyszkolony do pracy z pacjentami o głęboko zakorzenionych problemach emocjonalnych. W Wielkiej Brytanii istnieje szereg organizacji zajmujących się psychoterapią, przy czym najbardziej prężnymi są wspomniane już BACP oraz The United Kingdom Council for Psychotherapy (UKCP). Mentoring Wiele wątpliwości zrodziło różne stosowanie terminu mentor. W niektórych organizacjach słowo to oznacza osobę pełniącą funkcję, jaką w niniejszej książce przypisuję coachom. Osobiście zdefiniowałabym mentorów jako ludzi, którzy dzielą się swoim doświadczeniem, tym, czego się nauczyli, i którzy udzielają porad osobom z mniejszym doświadczeniem w danej dziedzinie. Podobnie jak coachowie, mentorzy mogą delegować uprawnienia i motywować swoich podopiecznych, jednak nie jest to ich podstawowym zadaniem. We współczesnym świecie biznesu coraz częściej mentoring prowadzony jest w duchu coachingu. Konsulting Organizacje wykorzystują konsulting na kilka różnych sposobów. Może on służyć na przykład wypełnianiu luk w wiedzy, doświadczeniu czy dostępności odpowiedniej kadry. Traktowany jest również jako źródło wskazówek odnośnie do kierunku działania i strategii organizacji. Konsultant może wnieść umiejętności z wszystkich dziedzin spokrewnionych z coachingiem, jak też twardą wiedzę z zakresu finansów, logistyki czy marketingu. Teraz, kiedy przyjrzeliśmy się różnym rodzajom praktyk, zobaczmy, na czym polegają różnice pomiędzy omawianymi dyscyplinami:

27 Coaching jest skoncentrowany na rozwiązaniu Coaching zawsze ma na celu pomóc coachowanemu w zrobieniu kroku naprzód. Poradnictwo i terapia czasem spełniają podobne zadanie, ale nie jest to regułą. Psychoterapia jest z kolei szeroką dziedziną i zazwyczaj ma za zadanie rozwiązać konkretny problem wynikający z jakiegoś traumatycznego zdarzenia z przeszłości. Podczas gdy terapia i poradnictwo zwykle zajmują się zaburzeniami, coaching dąży do określenia i realizacji naszych pragnień. W coachingu kierunek wyznacza coachowany Psychoterapeuci czasem stosują techniki, które naprowadzają pacjenta i wywierają na niego wpływ, a które mogłyby spowodować zniszczenia w psychice pacjenta w przypadku ich zastosowania przez niewystarczająco przygotowanego i niedoświadczonego terapeutę. Coachów z kolei nie uczy się, jak ukierunkowywać, oceniać, doradzać (chyba że w wyjątkowych sytuacjach i z przyzwoleniem) czy też wywierać wpływ na osoby poddające się coachingowi. Ich rolą jest reagowanie na pragnienia i potrzeby wyrażone przez podopiecznych oraz działanie z przekonaniem, że coachowany posiada całą wiedzę niezbędną do rozwiązania swojego problemu. Stąd rola coacha sprowadza się do facylitacji i udzielania wsparcia oraz dążenia do uwolnienia pełnego potencjału coachowanego. Istnieją modele coachingowe, takie jak coaching kognitywno-behawioralny, zawierające element psychoedukacyjny, w ramach których coach może wspierać coachowanego w odkrywaniu informacji, jakich prawdopodobnie nie byłby on w stanie odnaleźć i zrozumieć samodzielnie. Coaching dąży do poprawy efektywności W coachingu kładzie się nacisk na poprawę efektywności. Choć poprawa taka może być wynikiem zastosowania terapii lub poradnictwa, nie jest ona jednak ich głównym dążeniem. Mentoring zazwyczaj też koncentruje się na poprawie wyników; jednak w coachingu mamy czasem do czynienia z kwestiami psychologicznymi, z jakimi coachowany musi sobie poradzić, by osiągnąć poprawę rezultatów, podczas gdy mentoring ogranicza się do dzielenia się faktami, informacjami i doświadczeniem.

28 Coaching wspomaga samosterowne uczenie się Mentoring, mimo pewnych cech wspólnych, jest zasadniczo różny od coachingu. Mentor ma doświadczenie w konkretnej dziedzinie i dzieli się konkretną wiedzą, pełniąc funkcję doradcy, przewodnika, opiekuna lub nauczyciela. Rolą coacha natomiast nie jest doradzanie, ale asystowanie coachowanemu w odkrywaniu własnych zasobów wiedzy i umiejętności oraz wspieraniu go w stawaniu się swoim własnym doradcą. Prosty przykład związany z prowadzeniem samochodu pomoże zilustrować omawiane różnice (patrz rys. 1.2). Terapeuta zbada, co powstrzymuje cię od prowadzenia samochodu. Doradca z poradni specjalistycznej wysłucha twoich obaw związanych z prowadzeniem samochodu. Mentor podzieli się swoim doświadczeniem w prowadzeniu samochodu. Konsultant przekaże ci uwagi, jak prowadzić samochód. Coach udzieli ci wsparcia i zmotywuje do prowadzenia samochodu. Rys Różnice pomiędzy coachingiem a innymi dyscyplinami

Jak motywować młodzież do planowania kariery i rozwoju zawodowego

Jak motywować młodzież do planowania kariery i rozwoju zawodowego Jak motywować młodzież do planowania kariery i rozwoju zawodowego Psycholog biznesu, menadżer, coach, asesor, trener. W latach 2012-1013 Członek zarządu IIC Polska (International Institute of Coaching).

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA COACHÓW AKADEMII SET

SZKOŁA COACHÓW AKADEMII SET Pomagamy: SZKOŁA COACHÓW AKADEMII SET KOMPLEKSOWY PROCES ROZWOJOWY PRZYGOTOWUJĄCY DO PRACY W ROLI COACHA ZAŁOŻENIA I PROGRAM NAUCZANIA ZAŁOŻENIA SZKOŁY COACHÓW.... 2 NASZA PRZEWAGA....... 3 PROGRAM SZKOŁY

Bardziej szczegółowo

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się;

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się; I DZIEŃ COACHING ZESPOŁU PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA MODUŁ TEMATYKA ZAJĘĆ przedstawienie się; SESJA WSTĘPNA przedstawienie celów i programu szkoleniowego; analiza SWOT moja rola w organizacji

Bardziej szczegółowo

Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt System doskonalenia nauczycieli oparty na ogólnodostępnym kompleksowym wspomaganiu szkół współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Moduł III: COACHING Projekt

Bardziej szczegółowo

MANIPULACJA W COACHINGU

MANIPULACJA W COACHINGU MANIPULACJA W COACHINGU Arkadiusz Siechowicz Krzysztof Filarski SŁOWNICZEK, A JEDNOCZEŚNIE PLAN SPOTKANIA COACHING OSOBISTY COACHING W BIZNESIE MANIPULACJA I PODATNOŚĆ PRZYKŁADY SYTUACJI MANIPULACJI W

Bardziej szczegółowo

COACHING. Czym jest, a czym nie jest coaching

COACHING. Czym jest, a czym nie jest coaching COACHING Czym jest, a czym nie jest coaching Hanna Grendel-Wielisiej Fundacja OGRODY TWOJEGO SUKCESU COACHING JAKO Możliwość rozwoju Budowanie relacji Wspieranie osiągania ważnych celów życiowych Droga

Bardziej szczegółowo

Program Studiów Zawodowych Coachingu

Program Studiów Zawodowych Coachingu Program Studiów Zawodowych Coachingu Instytutu Komunikacji i Rozwoju Mukoid Program jest w pełni zgodny ze standardami International Coach Federation (ICF). Jest to pełne profesjonalne przygotowanie do

Bardziej szczegółowo

Coaching jako narzędzie wspierania ludzi w rozwoju: zasady, techniki, zastosowanie

Coaching jako narzędzie wspierania ludzi w rozwoju: zasady, techniki, zastosowanie Coaching jako narzędzie wspierania ludzi w rozwoju: zasady, techniki, zastosowanie Opis szkolenia: Szkolenie Coaching jako narzędzie wspierania ludzi w rozwoju jest podstawowym i najbardziej ogólnym kompendium

Bardziej szczegółowo

Program Coachingu dla młodych osób

Program Coachingu dla młodych osób Program Coachingu dla młodych osób "Dziecku nie wlewaj wiedzy, ale zainspiruj je do działania " Przed rozpoczęciem modułu I wysyłamy do uczestników zajęć kwestionariusz 360 Moduł 1: Samoznanie jako część

Bardziej szczegółowo

Program Mentoringu EuropeanPWN-Warsaw

Program Mentoringu EuropeanPWN-Warsaw Program Mentoringu EuropeanPWN-Warsaw 1. Cel i opis programu mentoringowego Mentoring to partnerska relacja między mentorem a uczniem, zorientowana na odkrywanie i rozwijanie potencjału ucznia. Opiera

Bardziej szczegółowo

COACHING. Czym jest a czym nie jest coaching

COACHING. Czym jest a czym nie jest coaching COACHING Czym jest a czym nie jest coaching COACHING JAKO Możliwość rozwoju Budowanie relacji Wspieranie osiągania ważnych celów życiowych Droga do przyszłości 2 CZYM JEST COACHING?...Pewnego dnia na podwórko

Bardziej szczegółowo

COACHING OFERTA CENTRUM SZKOLENIOWEGO. SASMA EUROPE Warsaw, Poland www.sas-ma.org sasma@sas-ma.org. SASMA Make your world a safer place

COACHING OFERTA CENTRUM SZKOLENIOWEGO. SASMA EUROPE Warsaw, Poland www.sas-ma.org sasma@sas-ma.org. SASMA Make your world a safer place COACHING OFERTA CENTRUM SZKOLENIOWEGO SASMA EUROPE Warsaw, Poland www.sas-ma.org sasma@sas-ma.org SASMA Make your world a safer place SASMA Make your world a safer place COACHING - CO TO WŁAŚCIWIE OZNACZA?

Bardziej szczegółowo

www.terra.edu.pl akademia@terra.edu.pl I. Coaching

www.terra.edu.pl akademia@terra.edu.pl I. Coaching I. Coaching 1 1. Czym jest coaching? COACHING - to rozwój jednostki bądź organizacji poprzez: 1. wzmocnienie posiadanych umiejętności, 2. wytyczanie ambitnych celów oraz 3. efektywną realizację wytyczonych

Bardziej szczegółowo

Zarabianie przez rozmawianie. Nowa ścieżka kariery dla ludzi, którzy lubią ludzi

Zarabianie przez rozmawianie. Nowa ścieżka kariery dla ludzi, którzy lubią ludzi Coaching. Autorzy: Amanda Vickers, Steve Bavister Zarabianie przez rozmawianie. Nowa ścieżka kariery dla ludzi, którzy lubią ludzi Corporate coaching. Jak zostać trenerem na usługach firm? Life coaching.

Bardziej szczegółowo

COACHWISE Change Model

COACHWISE Change Model CoachWise -stworzona na potrzeby organizacji, akredytowana w International Coach Federation metodyka coachingu i mentoringu COACHWISE CoachWise jest jedną z niewielu metodyk coachingu i mentoringu stworzoną

Bardziej szczegółowo

Gotowi na przyszłość Program rozwoju placówki oświatowej opracowany i prowadzony przez Akademię Szkoleń Adeptus, na licencji CoachWise

Gotowi na przyszłość Program rozwoju placówki oświatowej opracowany i prowadzony przez Akademię Szkoleń Adeptus, na licencji CoachWise Gotowi na przyszłość Program rozwoju placówki oświatowej opracowany i prowadzony przez Akademię Szkoleń Adeptus, na licencji CoachWise www.adeptus.com.pl Pilotażowy Projekt,,Gotowi na przyszłość Projekt

Bardziej szczegółowo

Coaching w wspieraniu kadry kierowniczej i nauczycieli.

Coaching w wspieraniu kadry kierowniczej i nauczycieli. Coaching w wspieraniu kadry kierowniczej i nauczycieli. Nauczyciel występuje w roli doradcy, mentora, przyjaciela, terapeuty, konsultanta, menagera, facylitatora - najrzadziej w roli coacha. W coachingu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?...

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Spis treści Spis treści Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Koncentracja i spostrzeganie... Pamięć i wiedza... Myślenie... Kreatywność... Zadania, które pomogą

Bardziej szczegółowo

emind Coaching Co to jest emind Coaching?

emind Coaching Co to jest emind Coaching? Co to jest emind Coaching? emind Coaching to metoda, która zawiera w sobie zarówno elementy Coachingu, jak i Mentoringu. Metoda ta bazuje na prawidłowym i skutecznym wykorzystaniu zasobów podświadomości

Bardziej szczegółowo

innowacjewedukacji.pl RAPORT ZE SZKOLEŃ PILOTAŻOWYCH COACHING W EDUKACJI 2013/2014

innowacjewedukacji.pl RAPORT ZE SZKOLEŃ PILOTAŻOWYCH COACHING W EDUKACJI 2013/2014 RAPORT ZE SZKOLEŃ PILOTAŻOWYCH COACHING W EDUKACJI 2013/2014 W listopadzie 2013 roku odbyła się konferencja poświęcona tematyce coachingu w edukacji, popularnego zwłaszcza w Anglii, a cieszącego się rosnącym

Bardziej szczegółowo

na trzydniowe warsztaty rozwijające kluczowe umiejętności menedżerskie

na trzydniowe warsztaty rozwijające kluczowe umiejętności menedżerskie I warsztat Zarządzanie zorientowane na rezultat AKADEMIA START UP MANAGER Projekt Akademia Start Up Manager, czyli wszystko czego potrzebujesz, aby skutecznie i profesjonalnie działać jako początkujący

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Zapraszam na szkolenie on line prezentujące dwie nowoczesne metody pracy: coaching i mentoring. Idea i definicja coachingu Coaching,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU PODSTAWOWEGO DIET COACHINGU

PROGRAM KURSU PODSTAWOWEGO DIET COACHINGU PROGRAM KURSU PODSTAWOWEGO DIET COACHINGU Diet coaching to profesjonalnie prowadzony cykl rozmów, w którym klient stopniowo rozwija swoje kompetencje (wiedzę, umiejętności i postawy) w zakresie nowego,

Bardziej szczegółowo

- Katherine Tulpa, przewodnicząca i współzałożycielka Association for Coaching

- Katherine Tulpa, przewodnicząca i współzałożycielka Association for Coaching Książka Carol Wilson stanowi cenny wkład w dziedzinę coachingu. To praktyczny, dokładny i kompletny przewodnik dla każdego mającego do czynienia z coachingiem. Czytelnik znajdzie tu nie tylko opis najlepszych

Bardziej szczegółowo

Szkolenia jako strategiczny element inwestycji w kapitał ludzki Narzędzia rozwoju kompetencji interpersonalnych personelu medycznego

Szkolenia jako strategiczny element inwestycji w kapitał ludzki Narzędzia rozwoju kompetencji interpersonalnych personelu medycznego Szkolenia jako strategiczny element inwestycji w kapitał ludzki Narzędzia rozwoju kompetencji interpersonalnych personelu medycznego Anna Daria Nowicka socjolog NES Healthcare Szkolenia nie są kosztem

Bardziej szczegółowo

Rekomendujemy uczestnictwo w projekcie osobom spełniającym następujące kryteria:

Rekomendujemy uczestnictwo w projekcie osobom spełniającym następujące kryteria: TRENER WEWNĘTRZNY Szkoła Trenerów Biznesu TRENER WEWNĘTRZNY, to zintensyfikowany cykl czterech dwudniowych szkoleń, oraz jednego trzydniowego szkolenia, o łącznej liczbie 88 godzin szkoleniowych. Projekt

Bardziej szczegółowo

Po co coaching dyrektorce/ dyrektorowi biblioteki?

Po co coaching dyrektorce/ dyrektorowi biblioteki? Po co coaching dyrektorce/ dyrektorowi biblioteki? Cykl Kieruj w dobrym stylu PREZENTUJĄCA: Małgorzata Lelonkiewicz PROWADZĄCA: Bogna Mrozowska Zapraszam do komentowania, aktywności, dzielenia się swoim

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH

OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH Przywództwo i zarządzanie zespołem Szkolenie z zakresu przywództwa, kompetencji liderskich i zarządzania zespołem. Podniesienie kompetencji zarządczych w zakresie przywództwa,

Bardziej szczegółowo

Coaching. wspomaganie pracowników w codziennej pracy. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com

Coaching. wspomaganie pracowników w codziennej pracy. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com Coaching wspomaganie pracowników w codziennej pracy Coaching istota procesu Coaching to proces,w którym stosując szereg rozmów o określonej strukturze pomagasz pracownikom podnieść jakość ich pracy zarówno

Bardziej szczegółowo

Akademia Coachingu Petrichor

Akademia Coachingu Petrichor Akademia Coachingu Petrichor Informacje o usłudze Numer usługi 2016/02/29/7117/4938 Cena netto 6 200,00 zł Cena brutto 6 200,00 zł Cena netto za godzinę 0,00 zł Cena brutto za godzinę 0,00 Możliwe współfinansowanie

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA COACHINGU I i II stopnia. Akredytowany program w międzynarodowym stowarzyszeniu International Association of Coaching-Institutes

SZKOŁA COACHINGU I i II stopnia. Akredytowany program w międzynarodowym stowarzyszeniu International Association of Coaching-Institutes SZKOŁA COACHINGU I i II stopnia Akredytowany program w międzynarodowym stowarzyszeniu International Association of Coaching-Institutes Oferta cenowa Szkoły Coachingu I i II stopnia Dla kogo: Dla Ciebie,

Bardziej szczegółowo

Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili.

Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili. Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili. (Sokrates) Czym jest pomaganie? Pomaganie jest działaniem, w które

Bardziej szczegółowo

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki Zespół Szkół w Rycerce Górnej CO TO JEST MOTYWACJA? Na słowo MOTYWACJA składają się dwa słówka: Motyw i Akcja. Czyli aby podjąć jakieś określone działanie

Bardziej szczegółowo

Coaching drogą do ponadprzeciętnego rozwoju własnego i organizacji

Coaching drogą do ponadprzeciętnego rozwoju własnego i organizacji Coaching drogą do ponadprzeciętnego rozwoju własnego i organizacji Poznań, 2013 1 Spis Treści 1. Coaching to... 2. Korzyści z Coachingu 3. Efekty Coachingu 4. Opinie o Coachingu 5. Zyski z rozwiniętej

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MENAGERA CZYLI ZARZĄDZAJ PO MISTRZOWSKU

AKADEMIA MENAGERA CZYLI ZARZĄDZAJ PO MISTRZOWSKU AKADEMIA MENAGERA CZYLI ZARZĄDZAJ PO MISTRZOWSKU To cykl szkoleń podnoszących kompetencje menadżerskie zaprojektowany dla kierowników, menadżerów i dyrektorów, którzy mają ochotę rozwijać swoje zdolności

Bardziej szczegółowo

Tytuł: Coaching. Materiały szkoleniowe Autor: Tomasz Dulewicz Wydanie III Kraków, 2013

Tytuł: Coaching. Materiały szkoleniowe Autor: Tomasz Dulewicz Wydanie III Kraków, 2013 Copyright 2010 by Coaching Company Tomasz Dulewicz. All rights reserved. Wydanie III copyright 2013 by Coaching Company Tomasz Dulewicz. All rights reserved. Tytuł: Coaching. Materiały szkoleniowe Autor:

Bardziej szczegółowo

Oferta szkoleń dla przedsiębiorstw i firm

Oferta szkoleń dla przedsiębiorstw i firm Oferta szkoleń dla przedsiębiorstw i firm I. Doskonalenie umiejętności interpersonalnych 1. Komunikowanie interpersonalne w miejscu pracy Istota i prawidłowości procesu komunikowania się między ludźmi

Bardziej szczegółowo

Od Wciskania do Sprzedawania. Mistrzem Etycznej Sprzedaży

Od Wciskania do Sprzedawania. Mistrzem Etycznej Sprzedaży Szkolenie Od Wciskania do Sprzedawania czyli jak zostać Mistrzem Etycznej Sprzedaży Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, jak zmieniłoby się Twoje życie zawodowe, gdyby każdy klient z otwartymi rękoma brał

Bardziej szczegółowo

Badanie losów Absolwentów Szkół Coachów i Szkół Trenerów

Badanie losów Absolwentów Szkół Coachów i Szkół Trenerów Badanie losów Absolwentów Szkół Coachów i Szkół Trenerów Podsumowanie wyników Inicjatywa Wszechnicy UJ Poniższy raport stanowi podsumowanie Badań Losów Absolwentów Szkół Coachów i Szkół Trenerów Wszechnicy

Bardziej szczegółowo

Standardy certyfikacji

Standardy certyfikacji Standardy certyfikacji w Instytucie Liderów Zmian 1 sierpnia 2013 1. Wymagania uczestnictwa w szkoleniach Instytutu. W szkoleniach może uczestniczyć osoba po osiemnastym roku życia, która zgadza się z

Bardziej szczegółowo

YOUTH BUSINESS POLAND

YOUTH BUSINESS POLAND YOUTH BUSINESS POLAND OPIS IV EDYCJI PROGRAMU MENTORINGOWO-SZKOLENIOWEGO Organizatorzy: Patroni honorowi: PROGRAM YOUTH BUSINESS POLAND Youth Business Poland jest częścią The Prince s Youth Business International,

Bardziej szczegółowo

komunikacja współpraca efektywność osobista i zespołu

komunikacja współpraca efektywność osobista i zespołu sycylia - symulacja biznesowa dla zespołów komunikacja współpraca efektywność osobista i zespołu czym się zajmujemy? tworzymy bardziej zmotywowane i skuteczniejsze zespoły konsulting budowanie systemów

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLENIA HUMAN PERFORMACE IMPROVEMENT Strona 1 Human Performance Improvement Jak rozwijać organizację podnosząc efektywność pracowników? OPIS SZKOLENIA Human Performance Improvemant (HPI) to koncepcja

Bardziej szczegółowo

Skuteczna Rozmowa Telefoniczna

Skuteczna Rozmowa Telefoniczna Skuteczna Rozmowa Telefoniczna warsztaty w budowaniu długofalowych relacji z klientami Korzyści z udziału w naszym szkoleniu: wzrost skuteczności i oczekiwanych efektów prowadzonych rozmów telefonicznych,

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Narzędzia coachingowe w edukacji dzieci mgr Anna Baran Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 22 maja 2014 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych

Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Scenariusz wywiadu pogłębionego z Nauczycielem Filozofii Scenariusz wywiadu pogłębionego z nauczycielem filozofii Dzień Dobry, Nazywam

Bardziej szczegółowo

Czy potrafisz się uczyć? badanie ewaluacyjne

Czy potrafisz się uczyć? badanie ewaluacyjne Czy potrafisz się uczyć? badanie ewaluacyjne W celu zbadania efektywności uczenia się, przygotowałam i przeprowadziłam wśród uczniów mojej klasy ankietę na temat Czy potrafisz się uczyć?. Test przeprowadziłam

Bardziej szczegółowo

Coaching Fundamentals Certificate (CFC )

Coaching Fundamentals Certificate (CFC ) Coaching Fundamentals Certificate (CFC ) 3-dniowy warsztat stacjonarny Omawiane tematy: Dzień pierwszy prowadzenie rozmowy i słuchanie Coaching konwersacyjny Sztuka prowadzenia rozmów Jak wygląda dobra

Bardziej szczegółowo

Tutoring: jedna z metod wspierająca ucznia zdolnego.

Tutoring: jedna z metod wspierająca ucznia zdolnego. Tutoring: jedna z metod wspierająca ucznia zdolnego. Autorka : Aleksandra Kozioł Tutoring jest metodą edukacji zindywidualizowanej, polegającą na bezpośrednich i systematycznych spotkaniach tutora z uczniem.

Bardziej szczegółowo

Obserwacja pracy/work shadowing

Obserwacja pracy/work shadowing Temat szkolenia nieformalnego: Obserwacja pracy/work shadowing 1. Cele szkolenia Celem szkolenia jest przyśpieszenie procesu aklimatyzacji nowego pracownika w firmie oraz podwyższenie poziomu jego kompetencji,

Bardziej szczegółowo

JUBILEUSZOWA OFERTA SZCZĘŚLIWA 13!

JUBILEUSZOWA OFERTA SZCZĘŚLIWA 13! JUBILEUSZOWA OFERTA SZCZĘŚLIWA 13! TO JUŻ Perfect Consulting Rok 2012 jest dla Perfect Consulting Rokiem Szczególnego Jubileuszu! Już od 13 lat promujemy zasadę, że największym zasobem organizacji są zatrudnieni

Bardziej szczegółowo

CROSS-COACHING NOWOCZESNE NARZĘDZIE ROZWOJU W ORGANIZACJI

CROSS-COACHING NOWOCZESNE NARZĘDZIE ROZWOJU W ORGANIZACJI CROSS-COACHING NOWOCZESNE NARZĘDZIE ROZWOJU W ORGANIZACJI BARBARA KUBICKA - KLUCZNY Cross-coaching nowoczesne narzędzie rozwoju w organizacji Zarówno o coachingu indywidualnym jak i zespołowym powiedziano

Bardziej szczegółowo

Solve Partners oraz Management Mentors z Bostonu. Mentoring czyli jak zarządzać wiedzą i talentami w organizacji?

Solve Partners oraz Management Mentors z Bostonu. Mentoring czyli jak zarządzać wiedzą i talentami w organizacji? Solve Partners oraz Management Mentors z Bostonu Mentoring czyli jak zarządzać wiedzą i talentami w organizacji? 0 Mentoring - co to takiego? Czym jest mentoring? Jakie są jego zadania w organizacji? Mentoring

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA PEDAGOGICZNA TWP W WARSZAWIE

WYŻSZA SZKOŁA PEDAGOGICZNA TWP W WARSZAWIE WYŻSZA SZKOŁA PEDAGOGICZNA TWP W WARSZAWIE Szanowna Pani, Szanowny Panie Zwracamy się do Pana/Pani w związku z podejmowaniem działań na rzecz Stworzenia standardu Superwizji pracy socjalnej, realizowanych

Bardziej szczegółowo

USTALENIE SYSTEMU WYNAGRODZEŃ

USTALENIE SYSTEMU WYNAGRODZEŃ USTALENIE SYSTEMU WYNAGRODZEŃ Administracja systemu wynagrodzeń jest ważnym elementem prowadzenia biznesu. Gdy mamy działający formalny system płac, pomaga to w kontrolowaniu kosztów personelu, podnosi

Bardziej szczegółowo

Coaching Academy. Szkoła coachów Urszuli Sadomskiej

Coaching Academy. Szkoła coachów Urszuli Sadomskiej Coaching Academy Szkoła coachów Urszuli Sadomskiej Zapraszam do Coaching Academy, miejsca, które stworzyliśmy dla managerów, coachów, trenerów i innych osób poszukujących rozwoju osobistego, spełnienia

Bardziej szczegółowo

Odpowiednia motywacja podstawą sukcesu na kursach E-edu

Odpowiednia motywacja podstawą sukcesu na kursach E-edu Odpowiednia motywacja podstawą sukcesu na kursach E-edu 1 Warunkiem skutecznego uczenia się jest dobrowolność i świadomość celów podejmowanych działań, dlatego bardzo istotną kwestią, na którą kursanci

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

CZYNNIKI SUKCESU PPG

CZYNNIKI SUKCESU PPG CZYNNIKI SUKCESU PPG STOSOWANIE UMIEJĘTNOŚCI ZAWODOWYCH Wiedza o biznesie Wiedza specjalistyczna Wiedza o produktach i usługach Wiedza przemysłowa ZARZĄDZANIE REALIZACJĄ ZADAŃ Działanie w perspektywie

Bardziej szczegółowo

Poziom 5 EQF Starszy trener

Poziom 5 EQF Starszy trener Poziom 5 EQF Starszy trener Opis Poziomu: Trener, który osiągnął ten poziom rozwoju kompetencji jest gotowy do wzięcia odpowiedzialności za przygotowanie i realizację pełnego cyklu szkoleniowego. Pracuje

Bardziej szczegółowo

Coaching w pracy nauczyciela

Coaching w pracy nauczyciela Coaching w pracy nauczyciela Coaching- czyli "-Kim jesteś? - Jestem Nauczycielem Drugiego Kroku... - Drugiego? A co z pierwszym? - Pierwszy Każdy musi zrobić sam SKĄD POCHODZI SŁOWO COACH I COACHING?.

Bardziej szczegółowo

Skuteczne Techniki Sprzedaży

Skuteczne Techniki Sprzedaży Skuteczne Techniki Sprzedaży warsztaty w budowaniu długofalowych relacji z klientami Korzyści z udziału w naszym szkoleniu: wzrost sprzedaży w firmie, dzięki wykorzystaniu skutecznych technik sprzedaży,

Bardziej szczegółowo

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH?

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? Podstawowa zasada radzenia sobie w sytuacjach konfliktowych:,,nie reaguj, tylko działaj Rodzice rzadko starają się dojść do tego, dlaczego ich

Bardziej szczegółowo

Coaching systemowy. Aureliusz Leżeński Dyrektor Działu Coachingu Systemowego

Coaching systemowy. Aureliusz Leżeński Dyrektor Działu Coachingu Systemowego Coaching systemowy Aureliusz Leżeński Dyrektor Działu Coachingu Systemowego Coaching systemowy Coaching Instytutu Rozwoju Biznesu wyróżnia się systemowym podejściem - partnerem jest zarówno klient (menedżer),

Bardziej szczegółowo

5 kroków do skutecznego wprowadzania zmian w życiu

5 kroków do skutecznego wprowadzania zmian w życiu 5 kroków do skutecznego wprowadzania zmian w życiu Jak zarządzać zmianą w życiu osobistym i w pracy www.dorotasoida.pl 5 kroków do skutecznego wprowadzania zmian w życiu Jak zarządzać zmianą w życiu osobistym

Bardziej szczegółowo

Mentoring naturalna droga zawodowego rozwoju. Zbigniew Brzeziński

Mentoring naturalna droga zawodowego rozwoju. Zbigniew Brzeziński Mentoring naturalna droga zawodowego rozwoju Zbigniew Brzeziński Program prezentacji Tło kulturowe Teoria i historia Cechy dobrego mentora Krótki katalog trójstronnych korzyści (organizacja mentee - mentor)

Bardziej szczegółowo

Efektywna Komunikacja i rozwiązywanie konfliktów

Efektywna Komunikacja i rozwiązywanie konfliktów Efektywna Komunikacja i rozwiązywanie konfliktów Korzyści z udziału w naszym szkoleniu: Głównym celem szkolenia jest poznanie zasad, skutecznych metod i dostarczenie niezbędnych narzędzi do budowania pozytywnych

Bardziej szczegółowo

Mentoring starszy stażem pracownik przyucza pracownika mniej doświadczonego do zawodu

Mentoring starszy stażem pracownik przyucza pracownika mniej doświadczonego do zawodu Temat szkolenia nieformalnego: Mentoring starszy stażem pracownik przyucza pracownika mniej doświadczonego do zawodu. Cele szkolenia Celem szkolenia jest podwyższenie poziomu kompetencji, ważnych z perspektywy

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Narzędzia coachingowe w edukacji dzieci Dr Małgorzata Kołodziejczak Wydział Zarządzania Uniwersytet Łódzki 17 maja 2015 r. Plan na dzisiejsze spotkanie Co to jest coaching?

Bardziej szczegółowo

W jakich sytuacjach kierować się... do coacha a w jakich do szkoleniowca

W jakich sytuacjach kierować się... do coacha a w jakich do szkoleniowca COACHING Coaching jest interaktywnym procesem, który pomaga klientom (pojedynczym osobom i/ lub organizacjom) w przyspieszeniu tempa rozwoju, polepszeniu efektów działania i podniesieniu jakości funkcjonowania.

Bardziej szczegółowo

Człowieka nie można niczego nauczyć. Można mu tylko ułatwić naukę.

Człowieka nie można niczego nauczyć. Można mu tylko ułatwić naukę. AKADEMIA KOMPETENCJI TRENERSKICH WPROWADZENIE: POTENCJAŁ ZAWODOWY I OSOBISTY TRENERA Magdalena Bergmann Toruń, 9 września 2011 r. Fundacja Gospodarcza Pro Europa www.fundacja-proeuropa.org.pl Człowieka

Bardziej szczegółowo

Coaching moda czy potrzeba?

Coaching moda czy potrzeba? Coaching moda czy potrzeba? Łukasz Dąbrówka Coach MLC, Trener, Doradca ds. partnerstw JST w projekcie MF EOG projekt realizowany przez ZMP, ZPP, ZG RP mgr Łukasz Dąbrówka coach MLC, trener, konsultant

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA ANALIZY EUROPEAN ASSOCIATION FOR TRANSACTIONAL ANALYSIS W RAMACH AKADEMII UCZESTNICY ZDOBĘDĄ EUROPEJSKI CERTYFIKAT

AKADEMIA ANALIZY EUROPEAN ASSOCIATION FOR TRANSACTIONAL ANALYSIS W RAMACH AKADEMII UCZESTNICY ZDOBĘDĄ EUROPEJSKI CERTYFIKAT AKADEMIA ANALIZY TRANSAKCYJNEJ GRUPA ROZWOJU ZAWODOWEGO I OSOBISTEGO GRUPA SPOTKANIE I FIRMA SZKOLENIOWA BOWARTO ZAPRASZAJĄ DO UDZIAŁU W DRUGIEJ WARSZAWSKIEJ EDYCJI AKADEMII ANALIZY TRANSAKCYJNEJ WARSZAWA

Bardziej szczegółowo

Współpraca w zespole i z klientem w sytuacjach stanowiących wyzwanie

Współpraca w zespole i z klientem w sytuacjach stanowiących wyzwanie Strona 1 Dwudniowy program szkoleniowy dla kadry zarządzającej Współpraca w zespole i z klientem w sytuacjach stanowiących wyzwanie inspirowany Porozumieniem Bez Przemocy wg Marshalla Rosenberga Co wpływa

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA TOTALNA. czyli jak prezentować aby osiągać swój cel

PREZENTACJA TOTALNA. czyli jak prezentować aby osiągać swój cel PREZENTACJA TOTALNA czyli jak prezentować aby osiągać swój cel Każdy z nas chyba uczestniczył w nudnej prezentacji W czasie takich prezentacji, tylko jedna myśl ciśnie się słuchaczowi na usta... WTF!?!

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ORAZ ZALECENIA ORGANIZACYJNE POMOCY/DORADZTWA PROFESJONALNEGO DLA KOBIET

PROGRAM ORAZ ZALECENIA ORGANIZACYJNE POMOCY/DORADZTWA PROFESJONALNEGO DLA KOBIET PROGRAM ORAZ ZALECENIA ORGANIZACYJNE POMOCY/DORADZTWA PROFESJONALNEGO DLA KOBIET PI INNOWACYJNY MODEL GODZENIE PRZEZ KOBIETY ŻYCIA ZAWODOWEGO I RODZINNEGO Kamila Jeżowska Hułas, Radom, 6.08.2013 Człowiek

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE SZKOLENIE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ROZWOJU KAPITAŁU LUDZKIEGO PRZEDSIĘBIORSTW BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W WPROWADZENIE W dobie silnej konkurencji oraz wzrastającej świadomości

Bardziej szczegółowo

Szkoła Trenerów Programu Kultura Rozwoju: Specjalizacja Facylitacja

Szkoła Trenerów Programu Kultura Rozwoju: Specjalizacja Facylitacja Szkoła Trenerów Programu Kultura Rozwoju: Specjalizacja Facylitacja Celem programu Kursu Facylitacji jest wykształcenie i przygotowanie specjalistów do wzmacniania potencjału grup i zespołów. Słowo Facylitator

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA Czy skończyły się już czwórki skuteczny Manager IT

PROGRAM SZKOLENIA Czy skończyły się już czwórki skuteczny Manager IT PROGRAM SZKOLENIA Czy skończyły się już czwórki skuteczny Manager IT Idea Projektu. Czas trwania: 2 dni (14godz.) Rola menedżera IT jest kluczowa w każdej organizacji. To menedżer ma wpływ na kształtowanie

Bardziej szczegółowo

ING to my wszyscy. A nasz cel to: wspieranie i inspirowanie ludzi do bycia o krok do przodu w życiu i w biznesie.

ING to my wszyscy. A nasz cel to: wspieranie i inspirowanie ludzi do bycia o krok do przodu w życiu i w biznesie. Pomarańczowy Kod ING to my wszyscy. A nasz cel to: wspieranie i inspirowanie ludzi do bycia o krok do przodu w życiu i w biznesie. Pomarańczowy Kod determinuje sposób, w jaki realizujemy powyższy cel określa

Bardziej szczegółowo

Practitioner Coach Diploma (PCD )

Practitioner Coach Diploma (PCD ) Practitioner Coach Diploma (PCD ) 3-dniowy warsztat stacjonarny (Residential) Omawiane tematy i cele: Dzień pierwszy Model Coachingu T.G.R.O.W. Umiejętność aktywnego słuchania Udzielanie informacji zwrotnej

Bardziej szczegółowo

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego edycja 2 Projekt współfinansowany przez

Bardziej szczegółowo

Reiss Motivation Profile (RMP)

Reiss Motivation Profile (RMP) Szkolenia biznesowe, Coaching, Doradztwo Reiss Motivation Profile (RMP) Profil motywacyjny według profesora Stevena Reissa Informator szkoleniowy Innowacyjne narzędzie diagnostyczne, które pokazuje co

Bardziej szczegółowo

Co to jest tutoring?

Co to jest tutoring? Tutoring W LOS 17 Co to jest tutoring? Proces zindywidualizowanej edukacji, nakierowany na integralny obejmujący wiedzę, umiejętności i postawy rozwój podopiecznego. Istotą tutoringu są indywidualne spotkania,

Bardziej szczegółowo

Grupy psychoedukacyjno-wsparciowe oraz indywidualne wsparcie psychologiczno-terapeutyczne dla rozwodzących się rodziców

Grupy psychoedukacyjno-wsparciowe oraz indywidualne wsparcie psychologiczno-terapeutyczne dla rozwodzących się rodziców Grupy psychoedukacyjno-wsparciowe oraz indywidualne wsparcie psychologiczno-terapeutyczne dla rozwodzących się rodziców Karolina Budzik psycholog, psychoterapeuta, seksuolog kliniczny ul. Oleandrów 6,

Bardziej szczegółowo

METRYCZKA ANKIETY. Imię i nazwisko uczestnika/czki. Imię i nazwisko psychologa. Imię i nazwisko doradcy zawodowego. Data wypełnienia ankiety

METRYCZKA ANKIETY. Imię i nazwisko uczestnika/czki. Imię i nazwisko psychologa. Imię i nazwisko doradcy zawodowego. Data wypełnienia ankiety Imię i nazwisko uczestnika/czki METRYCZKA ANKIETY Imię i nazwisko psychologa Imię i nazwisko doradcy zawodowego Data wypełnienia ankiety Podpis doradcy zawodowego Podpis psychologa Podpis uczestnika/czki

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia z podziałem na części

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia z podziałem na części Strona1 Załącznik nr 7 Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia z podziałem na części SZKOŁY I PRZEDSZKOLA UCZESTNICZĄCE w PROJEKCIE przyporządkowane do poszczególnych części 1. Bożena Stocka 4. Anna Stankiewicz

Bardziej szczegółowo

W jakich działaniach projekty coachingowe sprawdzają się najlepiej

W jakich działaniach projekty coachingowe sprawdzają się najlepiej W jakich działaniach projekty coachingowe sprawdzają się najlepiej Krzysztof Michał Nowak By odpowiedzieć na pytanie w jakich działaniach projekty coachingowe sprawdzają się najlepiej, warto przyjrzeć

Bardziej szczegółowo

SZTUKA SPRZEDAŻY. Andrzej Blikle 20 lutego 2010

SZTUKA SPRZEDAŻY. Andrzej Blikle 20 lutego 2010 SZTUKA SPRZEDAŻY Andrzej Blikle 20 lutego 2010 Niniejszy materiał by Andrzej Blikle is licensed under a Creative Commons Uznanie autorstwa-użycie niekomercyjne-bez utworów zależnych 3.0 Unported License.

Bardziej szczegółowo

Jak uczyć uczniów efektywnego uczenia się

Jak uczyć uczniów efektywnego uczenia się Jak uczyć uczniów efektywnego uczenia się Ocenianie i jego cele Jednym z integralnych elementów współczesnego kształcenia jest ocenianie, które często jest postrzegane jako zbędne i kłopotliwe. Jednak

Bardziej szczegółowo

szkolenia dla biznesu

szkolenia dla biznesu szkolenia dla biznesu wszystkie warsztaty przygotowujemy pod kątem uczestników i dostosowujemy w 100% do potrzeb odbiorców dotyczy to zarówno czasu ich trwania jak i poruszanych na nich zagadnień 1. komunikacja

Bardziej szczegółowo

Akademia Akredytowany Coach Katowice CERTYFIKACJA I AKREDYTACJA COACHÓW przez ICF (International Coach Federation) program szkolenia ACSTH

Akademia Akredytowany Coach Katowice CERTYFIKACJA I AKREDYTACJA COACHÓW przez ICF (International Coach Federation) program szkolenia ACSTH Akademia Akredytowany Coach Katowice CERTYFIKACJA I AKREDYTACJA COACHÓW przez ICF (International Coach Federation) program szkolenia ACSTH Informacje o usłudze Numer usługi 2016/03/13/8270/5974 Cena netto

Bardziej szczegółowo

Tematyka szkolenia Zakres szkolenia Forma szkolenia

Tematyka szkolenia Zakres szkolenia Forma szkolenia Lp Tematyka szkolenia Zakres szkolenia Forma szkolenia Liczba godzin lekcyjnych szkolenia Liczna dni szkoleniowych Proponowany termin szkolenia 1. Nowoczesne standardy obsługi klienta 1. Profesjonalne

Bardziej szczegółowo

Rozwijaj. Inspiruj. Prowadź.

Rozwijaj. Inspiruj. Prowadź. Rozwijaj. Inspiruj. Prowadź. Skorzystaj z ponad 8 lat doświadczenia w rozwijaniu potencjału i kariery ponad 25 000 specjalistów i menedżerów w Polsce. Przyciąganie i utrzymanie talentów jest głównym zadaniem

Bardziej szczegółowo

TRENING INTERPERSONALNY PLUS

TRENING INTERPERSONALNY PLUS Jesteśmy członkiem: Pomagamy: TRENING INTERPERSONALNY PLUS KURS PRACY NA PROCESIE GRUPOWYM Z TRENINGIEM INTERPERSONALNYM ZAŁOŻENIA I PROGRAM NAUCZANIA ZAŁOŻENIA KURSU....... 2 DLACZEGO WARTO?....... 3

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA COACHÓW DRUGIEGO STOPNIA

SZKOŁA COACHÓW DRUGIEGO STOPNIA Nasi partnerzy: SZKOŁA COACHÓW DRUGIEGO STOPNIA AKADEMII SET Zaawansowany, kompleksowy projekt rozwijający inteligencję systemową coacha i trenera. ZAŁOŻENIA I PROGRAM NAUCZANIA ZAŁOŻENIA SZKOŁY......

Bardziej szczegółowo

Coaching grupowy Kraków, 17 listopada 2014 r. Opracowała: Anna Kowal

Coaching grupowy Kraków, 17 listopada 2014 r. Opracowała: Anna Kowal Coaching grupowy Kraków, 17 listopada 2014 r. Opracowała: Anna Kowal Coaching grupowy z zespołami nauczycielskimi Obecnie w szkole duży nacisk kładziony jest na pracę zespołową, która daje możliwość pełniejszego

Bardziej szczegółowo