Ekspertyza. Zapewnienie dostępu do Internetu na etapie ostatniej mili Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ekspertyza. Zapewnienie dostępu do Internetu na etapie ostatniej mili Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013"

Transkrypt

1 Wersja 3.2_rozszerzona Ekspertyza Zapewnienie dostępu do Internetu na etapie ostatniej mili Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Warszawa, 2009 r. Wykonawca: Instytut Łączności Państwowy Instytut Badawczy

2 SPIS TREŚCI 0. Wstęp Jaka definicja białej i szarej plamy powinna zostać przyjęta na potrzeby konkursu (uwzględniająca podejście Komisji Europejskiej)? Czy w ramach prowadzonych ze środków europejskich inwestycji możliwe byłoby dublowanie istniejącej lub unowocześnianie istniejącej infrastruktury (jakie jest orzecznictwo UE w tym zakresie?) W związku z koniecznością rozstrzygnięcia, jaka część sieci ma być objęta dofinansowaniem, konieczne jest opracowanie definicji zakresu ostatniej mili powinna zostać przyjęta na potrzeby działania Działanie 8.4 powinno wspierać rozwój infrastruktury szerokopasmowego dostępu do Internetu w taki sposób, aby efekty przeprowadzonych inwestycji mogły być wykorzystywane i rozwijane przez jak najdłuższy okres. Należy jednak brać pod uwagę możliwości i potrzeby w ramach konkretnych projektów. Z tego względu korzystne byłoby wskazanie, które technologie dostępowe są preferowane jako zapewniające najwyższą jakość połączenia i możliwość zwiększania przepustowości w miarę wzrostu wymagań użytkowników Z związku z tym, że dostęp radiowy jest obecnie najmniej wydajną technologią, dająca najmniejsze perspektywy rozwoju, inwestycje w nią wydaja się najmniej pożądane. Jednak na niektórych obszarach dostęp radiowy może się okazać jedynym sposobem zapewnienia mieszkańcom Internetu. Konieczne jest wiec rozstrzygnięcie, jakie warunki musiałby spełniać dany obszar, aby dostęp radiowy mógł być traktowany jako jedyna możliwa do wprowadzenia technologia Czy infrastruktura tworzona w ramach projektu 8.4 może być przyłączana do sieci szkieletowej za pośrednictwem radiolinii? Przewidywane jest, że delegatury regionalne UKE będą dostarczać Komisji Oceniającej zweryfikowane w terenie dane, pozwalające ocenić, czy na danym obszarze funkcjonuje ogólnodostępny Internet szerokopasmowy (o przepustowości minimum 2 Mbit/s). Jaki powinien być zakres tych danych? Czy wymóg otwartości sieci powinien być wprowadzony do kryteriów działania 8.4? Jaki powinien być zapis kryterium i jego opis? Działanie 8.4 dysponuje alokacją 200 MEUR (łączna kwota środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i środków budżetu państwa). Konieczne jest oszacowanie średniego kosztu projektu realizowanego w każdej z dostępnych obecnie technologii (łącze światłowodowe, połączenie łącza światłowodowego z kablem miedzianym, kabel miedziany, łącze radiowe) Konieczne jest doprecyzowanie, jaka powinna być graniczna wartość przepustowości łącza od użytkownika, aby dany obszar mógł zostać uznany za kwalifikowany do objęcia projektem. Przy szacowaniu tej wartości należy wziąć pod uwagę obecne standardy oraz wyniki estymacji, o której mowa w pkt Obecnie w ramach działania 8.4 dofinansowywane są projekty, w wyniku których użytkownicy otrzymują dostęp do Internetu o przepustowości minimum 2 Mbit/s. Dla zapewnienia spójności z inwestycjami prowadzonymi w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych oraz PO Rozwój Polski Wschodniej wskazane byłoby zwiększenie tej wartości (regiony postulują zmianę do 6Mbit/s lub nawet 8 Mbit/s). Instytucja Pośrednicząca potrzebuje miarodajnej opinii co do możliwości i celowości wprowadzenia takiej wartości parametru Obecnie wnioskodawca deklaruje, że już na etapie składania wniosku posiada skompletowane dokumenty niezbędne do uruchomienia inwestycji (m.in. zgody i zezwolenia). Ponieważ ich zdobycie jest często czasochłonne i wymaga znacznych nakładów finansowych, wskazane byłoby umożliwienie wnioskodawcy składania części z nich wraz z umową lub nawet skompletowania ich w trakcie trwania projektu. W tym celu należy wskazać enumeratywnie, które z dokumentów muszą być w posiadaniu przedsiębiorcy już na etapie składania wniosku Kwestia technologii satelitarnej i WiFi czy należy wykluczyć je z katalogu kosztów kwalifikowalnych argumenty i rekomendacja

3 13. Doprecyzowanie definicji symetryczności sieci w odniesieniu do działania 8.4 (dotyczy dwóch aspektów: symetryczność zdefiniowana na potrzeby zbierania danych w ramach inwentaryzacji sieci oraz symetryczność zdefiniowana w projekcie realizowanym w ramach działania 8.4) Kwestia kwalifikowania osiedli w ramach dz jaka metodologia kwalifikowania obszaru powinna zostać zastosowana w przypadku zmiany obszaru z miasta na osiedle/dzielnicę? Czy można w przyp. Działania 8.4 zamienić SW na biznes plan i nie wykonywać analizy finansowej i ekonomicznej projektu? Czy na podstawie proponowanych przez instytucję wdrażającą dokumentów można będzie dokonać rzetelnej oceny projektu?...51 Załącznik. Wytyczne wspólnotowe w sprawie stosowania przepisów dotyczących pomocy państwa w odniesieniu do szybkiego wdrażania sieci szerokopasmowych (wybrane fragmenty)

4 0. Wstęp Niniejsze opracowanie wykonano na podstawie Umowy zawartej pomiędzy Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji a Instytutem Łączności - Państwowym Instytutem Badawczym na opracowanie ekspertyzy pod nazwą Zapewnienie dostępu do Internetu na etapie ostatniej mili Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Celem ekspertyzy jest doprecyzowanie warunków, jakie powinien spełniać projekt przyjmowany do dofinansowania w ramach Działania 8.4 Zapewnienie dostępu do Internetu na etapie ostatniej mili Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, Zagadnienia stanowiące szczegółowy zakres przedmiotu Umowy zostały opisane jako poszczególne rozdziały niniejszego opracowania. Istotnym elementem przyjętego przez Rząd RP Planu stabilności i rozwoju wzmocnienie gospodarki Polski wobec światowego kryzysu finansowego jest zwiększenie popytu inwestycyjnego w sektorze telekomunikacji, w szczególności poprzez działania mające na celu przyśpieszenie inwestycji współfinansowanych ze środków UE oraz zniesienie barier dla inwestycji w infrastrukturę teleinformatyczną, by zapewnić ogólnopolski dostęp do Internetu szerokopasmowego, w szczególności przyspieszenie budowy sieci nowej generacji (NGN/NGA) zapewniającej użytkownikom końcowym dostęp do Internetu, głównie światłowodowy, przy dużo wyższej niż dotychczasowej przepustowości łączy (około 10 Mbit/s). Zarządzeniem nr 144 Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2008 r. powołany został międzyresortowy zespół do spraw realizacji Programu Polska Cyfrowa, czyli programu upowszechnienia usług szerokopasmowych w Polsce do 2012 r. Jednym z zadań zespołu jest przygotowanie propozycji zmian legislacyjnych niezbędnych do osiągnięcia celów Programu. Przygotowany projekt ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci szerokopasmowych w telekomunikacji stanowi realizację tego zadania, a jednocześnie umożliwia wykonanie działań przewidzianych w Planie stabilności i rozwoju. Analizy Komisji Europejskiej wskazują na wyraźny rozwój w Unii Europejskiej tak samych sieci szerokopasmowych, jak i wysokiego tempa wzrostu dochodów z usług transmisji danych w sieciach stacjonarnych na czele z usługami dostępu szerokopasmowego. Liczba 4

5 stacjonarnych szerokopasmowych łączy abonenckich w styczniu 2007 r. wynosiła 80 mln, zaś na dzień 1 stycznia 2008 r. wzrosła do 99 mln. W efekcie odnotowano wzrost średniego wskaźnika penetracji rynku dla Unii Europejskiej z poziomu 16,3 % w styczniu roku 2007 do 20,0 % rok później. Jednocześnie Komisja Europejska zasygnalizowała jednak, że Różnica pomiędzy państwami członkowskimi o najwyższej i najniższej penetracji zwiększyła się z 27,4 punktu procentowego w styczniu 2007 r. do 28,0 w styczniu roku Dysproporcje te przedstawione są szczegółowo na Rysunku nr 1. Rysunek 1: Wskaźnik penetracji usług szerokopasmowych w UE (styczeń 2008). [dane dla Estonii, Francji, Litwy, Holandii i Austrii wg stanu na październik 2007] Źródło: XIII Raport Implementacyjny, str. 9. Jak łatwo zauważyć, na tle pozostałych państw członkowskich Unii Europejskiej w badanym okresie Polska plasowała się na przedostatnim miejscu, ze wskaźnikiem penetracji o wartości zaledwie 8,4 %, tj. niemal dwuipółkrotnie niższym niż średnia dla UE. Należy jednocześnie zauważyć, że w roku 2008 doszło do poprawy omawianych wskaźników. Średnia wartość wskaźnika penetracji usług szerokopasmowych w UE w styczniu 2009 r. 5

6 wzrosła do 22,9 %. Wskaźnik penetracji dla Polski wzrósł w tym samym okresie do 13,2 %, co zmieniło również pozycję Polski względem pozostałych państw członkowskich UE (z 26- tego na 24-te miejsce). Europejskim liderem pozostaje Dania, z penetracją na poziomie 37,3 %. W odniesieniu technologii (platform) dostępu szerokopasmowego stosowanych w Unii Europejskiej, zdecydowanie najpowszechniejszy pozostaje DSL (80 % wszystkich łączy). Odnotowano jednak spadek tempa wzrostu wykorzystania tej technologii (z 34,5 % w roku 2006 do 22,4 % w 2007) na korzyść rozwiązań alternatywnych, takich jak: TVK, światłowodowe sieci dostępowe (FTTH) oraz bezprzewodowe pętle lokalne (WLL) i dostęp komórkowy. Komisja odnotowała szczególnie dynamiczny wzrost udziału technologii TVK w dostępie szerokopasmowym w sześciu państwach członkowskich UE, w tym w Polsce. Jednocześnie jednak Polska nie została zaliczona do grupy tych państw, w których zwiększył się udział łączy szerokopasmowych z wykorzystaniem pozostałych technologii alternatywnych wobec DSL, tj. takich jak FTTH i WLL. Regulacje Europejskie Ramy prawne sieci i usług łączności elektronicznej określa przyjęty w 2002 roku pakiet ram regulacyjnych Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej, składający się z dyrektywy ramowej, trzech dyrektyw szczegółowych i jednej decyzji: Dyrektywa w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług komunikacji elektronicznej (dyrektywa ramowa) /21/WE z dnia 7 marca 2002 r.; Dyrektywa w sprawie dostępu do sieci komunikacji elektronicznej i urządzeń towarzyszących oraz wzajemnych połączeń (dyrektywa o dostępie do sieci) /19/WE z dnia 7 marca 2002 r.; Dyrektywa w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług komunikacji elektronicznej (dyrektywa o zezwoleniach) /20/WE z dnia 7 marca 2002 r. Dyrektywa w sprawie usługi powszechnej i związanych z sieciami i usługami komunikacji elektronicznej praw użytkowników (dyrektywa o usłudze powszechnej) /22/WE z dnia 7 marca 2002 r., Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady o ramach regulacyjnych dla polityki spektrum radiowego we Wspólnocie Europejskiej (decyzja o spektrum radiowym) 676/2002/WE z dnia 7 marca

7 Schemat dopuszczalności pomocy publicznej detal hurt infrastruktura pasywna Stopień interwencji pomoc zwykle zgodna pomoc niezgodna Dostępność usług szerokopasmowych Obszary białe obszary "szare" obszary "czarne" Rysunek 2. Kryteria oceny dopuszczalności pomocy w obszarze sieci szerokopasmowych 1 Komisja Europejska deklaruje aktywne wsparcie tych krajów członkowskich, w których występują największe problemy z dostępem szerokopasmowym. Oczekuje od nich jednak podjęcia konkretnych działań zmierzających do upowszechnienia i potanienia dostępu szerokopasmowego. Komisja zaznacza zarazem, że pomoc państwa nie może wypierać lub hamować inicjatyw rynkowych w sektorze dostępu szerokopasmowego. Komisja zajmuje przychylne stanowisko wobec angażowania środków publicznych na rzecz wdrożenia dostępu szerokopasmowego na obszarach wiejskich i na obszarach o niedostatecznym zasięgu (czyli tzw. obszarach białych). Jest natomiast zdecydowanie krytyczna wobec środków pomocowych stosowanych na obszarach, na których istnieje już infrastruktura szerokopasmowa i faktyczna konkurencja (czyli tzw. obszarach czarnych ). W szczególności, w opinii Komisji szczegółowego badania wymagają tzw. obszary szare, czyli rejony, gdzie jest co prawda dostęp szerokopasmowy ale świadczony praktycznie przez jednego operatora, w związku z czym rynek usług szerokopasmowego dostępu do Internetu nie funkcjonuje prawidłowo. 1 źródło: E.Van Ginderachter: Public funding for broadband networks and State aid rules: An overview, Broadband Gap 2007: Conference and Exhibition, Brussels, May,

8 Komisja stoi na stanowisku, że gdyby pomoc państwa na rzecz dostępu szerokopasmowego miała być zastosowana na obszarach, na których podmioty gospodarcze i tak zdecydowałyby się zainwestować, lub na których już zainwestowały, mogłoby to mieć wpływ na inwestycje podjęte wcześniej na warunkach rynkowych przez operatorów sieci szerokopasmowych i mogłoby znacząco osłabić bodźce do inwestowania przez podmioty gospodarcze w dostęp szerokopasmowy w ogóle. W takich przypadkach pomoc państwa dla sektora usług szerokopasmowych mogłaby przynieść efekt przeciwny do zamierzonego i w opinii Komisji spełniałaby wszelkie znamiona pomocy publicznej zakazanej. Dlatego podstawowym celem kontroli pomocy państwa w sektorze usług szerokopasmowych musi być stworzenie takich rozwiązań, aby dzięki zastosowaniu środków pomocy osiągnięty został szerszy zasięg sieci szerokopasmowej i jej penetracji lub aby nastąpiło to szybciej niż bez pomocy, oraz aby pozytywne skutki pomocy przeważały nad skutkami negatywnymi, a mianowicie zakłóceniem konkurencji. 8

9 1. Jaka definicja białej i szarej plamy powinna zostać przyjęta na potrzeby konkursu (uwzględniająca podejście Komisji Europejskiej)? Czy w ramach prowadzonych ze środków europejskich inwestycji możliwe byłoby dublowanie istniejącej lub unowocześnianie istniejącej infrastruktury (jakie jest orzecznictwo UE w tym zakresie?) W opinii Instytutu Łączności - PIB, na potrzeby konkursów w ramach Działania 8.4 Zapewnienie dostępu do Internetu na etapie ostatniej mili Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka , biorąc pod uwagę wytyczne UE, powinny zostać przyjęte następujące definicje: 1. białe obszary obszary na których nie działa żaden operator sieci szerokopasmowej (nie są świadczone usługi dostępu szerokopasmowego i nie należy się spodziewać, że będą w najbliższej przyszłości). 2. szare obszary - obszary na których działa jeden operator sieci szerokopasmowej (usługi dostępu szerokopasmowego są świadczone, ale skuteczny dostęp do sieci nie jest oferowany osobom trzecim lub warunki dostępu nie sprzyjają skutecznej konkurencji). 3. Dla uzupełnienia nazewnictwa i definicji obszarów białych i szarych należy określić także czarne obszary - obszary na których działa co najmniej dwóch operatorów sieci szerokopasmowych (usługi dostępu szerokopasmowego są świadczone w warunkach konkurencji). Przy czym: - operator przedsiębiorca telekomunikacyjny, uprawniony do dostarczania publicznych sieci telekomunikacyjnych lub udogodnień towarzyszących; - obszar, należy rozumieć jako strefę geograficzną wyznaczoną przez granice miast i gmin lub ich jednostek pomocniczych - dzielnic, osiedli, sołectw; - dostęp szerokopasmowy wspólna nazwa technologii przekazu (przewodowych, radiowych, optycznych) umożliwiających użytkownikowi końcowemu dostęp do informacji z przepływnością większą niż 2 Mbit/s. W opinii Instytutu Łączności - PIB, powyższe definicje, ze względu na potrzebę zachowania jednolitego podejścia, takich samych warunków realizacji projektów, jednolitej oceny 9

10 wniosków projektowych, zachowania spójności zasad wsparcia środkami publicznymi, itp. powinny znaleźć zastosowanie we wszystkich działaniach związanych z projektami dotyczącymi budowy infrastruktury telekomunikacyjnej współfinansowanymi ze środków UE, a realizowanymi w ramach różnych Programów Operacyjnych na lata Kierowana pomoc publiczna musi przynosić trwałe korzyści i nie zaburzać istniejącej konkurencji na rynku. Oznacza to, że jeżeli mamy do czynienia z dublowaniem sieci szerokopasmowej czyli budową alternatywnej sieci szerokopasmowej na obszarze gdzie działają inne sieci, to mamy do czynienia z naruszeniem interesów operatorów, którzy prowadzą na danym obszarze działalność, czyli wpływamy na istniejące warunki konkurencji. Inaczej natomiast należy rozumieć unowocześnianie lub rozbudowę istniejącej sieci. Jeżeli operator deklaruje brak możliwości zaspokojenia popytu na dostarczenie usługi dostępu szerokopasmowego dla użytkowników, pomoc publiczna udzielona na ogólnych zasadach wpłynie na rozwój obszaru i przy zastosowaniu zasady otwartości sieci umożliwi dalszy rozwój usług szerokopasmowych i poprawi warunki konkurencji. Dotychczasową politykę Komisji Europejskiej w sprawie stosowania zasad dotyczących pomocy państwa zawartych w Traktacie UE wobec środków państwowych wspierających wdrożenie tradycyjnych sieci szerokopasmowych podsumowuje projekt Wytycznych wspólnotowych w sprawie stosowania przepisów dotyczących pomocy państwa w odniesieniu do szybkiego wdrażania sieci szerokopasmowych. Wybrane fragmenty Wytycznych, istotne dla zagadnień będących przedmiotem Ekspertyzy zostały przedstawione w Załączniku. W opinii Instytutu Łączności - PIB, materiał zawarty w Załączniku jest szczególnie ważny, także ze względu na prezentowane w nim bogate orzecznictwo UE. 2. W związku z koniecznością rozstrzygnięcia, jaka część sieci ma być objęta dofinansowaniem, konieczne jest opracowanie definicji zakresu ostatniej mili powinna zostać przyjęta na potrzeby działania 8.4. Na potrzeby Działania 8.4. PO IG proponuje się przyjąć następującą definicję ostatniej mili : Ostatnia mila to umowny odcinek sieci telekomunikacyjnej łączący aktywny element sieci telekomunikacyjnej realizujący koncentrację ruchu, w szczególności - koncentrator cyfrowych linii abonenckich lub równoważne urządzenie, z urządzeniem telekomunikacyjnym użytkownika. Na końcu tego 10

11 odcinka, u użytkownika, osiągany jest odpowiedni stosunek sygnału do szumu zapewniający zakładaną jakość transmisji przy określonej przepływności. Odcinek ten może być realizowany w technologii: przewodowej, radiowej lub optycznej. W odniesieniu do technologii radiowych należy przyjmować odcinek od stacji bazowej do odbiornika użytkownika. 2 Pojęcie ostatniej mili pochodzi z angielskiego last mile, które określa ostatni odcinek drogi od dostawcy do klienta i zostało zapożyczone przez branżę telekomunikacyjną. Działanie 8.4 PO IG ma na celu stworzenie możliwości bezpośredniego dostarczania usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu bezpośrednio do użytkownika. Można więc przyjąć, że ostatnia mila to odcinek części abonenckiej w sieci dostępowej, gdzie realizowane jest połączenie szerokopasmowe użytkownika z najbliższym lub najbardziej efektywnym punktem dystrybucji Internetu. Sugeruje się by w ramach Działania 8.4 grupy docelowe otrzymywały dostęp do Internetu o przepustowości nie mniejszej niż 2 Mbit/s, dlatego na etapie formułowania założeń projektu w ramach tego działania, należy przyjmować następujące maksymalne wartości teoretyczne ostatniej mili dla poszczególnych mediów transmisyjnych: Dla połączeń wykonanych w technologii kablowej miedzianej, kablem AWG m (wg. ITU-T G.992.5); Dla połączeń wykonanych w technologii kablowej światłowodowej m (wg. ITU- T G.984); Dla połączeń wykonanych w technologii WiFi zgodnie ze standard IEEE b/g (w terenie otwartym) 2 000m Dla połączeń wykonanych w technologii WiMax (w terenie otwartym) m Należy jednak pamiętać, że podane wielkości są jedynie wartościami teoretycznymi, i nie mogą być jedynym wyznacznikiem kwalifikowalności danego odcinka sieci jako ostatniej mili. W niektórych przypadkach, aby można było zrealizować odcinek części abonenckiej w sieci dostępowej, dla zapewnienia połączenia szerokopasmowego użytkownika z najbliższym lub 2 Przedstawiona definicja jest zgodna z Dyrektywą 2002/19/WE Parlamentu Europejskiego (art.2e) oraz Prawem Telekomunikacyjnym (art.2 pkt.19). 11

12 najbardziej efektywnym punktem dystrybucji Internetu należy wykonać w części dystrybucyjnej warstwy dostępowej dodatkowy odcinek połączenia. Działanie 8.4 powinno dopuszczać tego typu rozwiązanie jako rozszerzenie pojęcia ostatniej mili (tzw. odcinek przedostatniej mili ). 3. Działanie 8.4 powinno wspierać rozwój infrastruktury szerokopasmowego dostępu do Internetu w taki sposób, aby efekty przeprowadzonych inwestycji mogły być wykorzystywane i rozwijane przez jak najdłuższy okres. Należy jednak brać pod uwagę możliwości i potrzeby w ramach konkretnych projektów. Z tego względu korzystne byłoby wskazanie, które technologie dostępowe są preferowane jako zapewniające najwyższą jakość połączenia i możliwość zwiększania przepustowości w miarę wzrostu wymagań użytkowników. Dla przeprowadzenia analizy, które technologie dostępowe będą zapewniały najwyższą jakość połączenia i możliwość zwiększania przepustowości w miarę wzrostu wymagań użytkowników należy oszacować przepływność, jaka będzie wymagana przez użytkowników w przyszłości. 3.1 Pasmo szerokopasmowego łącza dostępowego, wymagane przez użytkowników w przyszłości. Przy szacowaniu przepływności dla użytkowników należy uwzględnić fakt, że gospodarstwo domowe może posiadać szereg urządzeń przyłączonych do sieci, korzystających z szerokopasmowego łącza dostępowego, takich jak: PC, laptop/pda, telewizor, cyfrowy rejestrator TV i zestaw audio oraz korzystać z wielu usług równocześnie. Parametr ten można oszacować sumując strumienie poszczególnych usług jak niżej: 12

13 Tabela 3.1. Zestawienie przepływności strumieni usług szerokopasmowych Usługa Liczba kanałów Przepływn ość kanału Mbit/s Downstream Przepływn ość łączna Mbit/s Przepływn ość kanału Mbit/s Upstream Przepływn ość łączna Mbit/s TV standardowa ,2 0,2 HDTV ,5 1 Szybki dostęp do Internetu (wersja podstawowa) Gry sieciowe Szybki dostęp do Internetu (przeglądanie multimediów w sieci) Wideokonferencje, e-learning multimedialny Telepraca Upload przez użytkowników serwisów multimedialnych typu YouTube itp. Zdalny monitoring obiektów (mieszkań, biur, parkingów itp) Razem szczytowe obciążenie łącza dla abonenta ,5 0, ,2 14,7 Pełne zaspokojenie potrzeb telekomunikacyjnych użytkownika w oparciu o rozwiązania wprowadzane obecnie wymaga łącza dostępowego o przepływności Mbit/s. 3.2 Technologie dostępu szerokopasmowego Szerokopasmowy dostęp dla użytkowników może być realizowany przy użyciu wielu odmiennych technologii: 13

14 1) Sieci telekomunikacyjne budowane w oparciu o telefoniczne kable miedziane i modemy DSL (Digital Subscriber Line), 2) Sieci realizowane w technologii swiatłowodowo-miedzianej (Fiber To The Curb FTTC, Fiber To The Building - FTTB), 3) Sieci realizowane w technologii światłowodowej (Fiber To The Home - FTTH), 4) Sieci telewizji kablowej zbudowane z kabli współosiowych, 5) Systemów radiowych 6) Sieci transmisji danych po przewodach energetycznych niskiego napięcia (Digital Power Line) 3.3 Sieci telekomunikacyjne budowane w oparciu o telefoniczne kable miedziane i modemy DSL Sieci budowane w oparciu o technologie xdsl nie są w stanie przenosić pasma zakładanego w pkt 3.1. w dodatku możliwe do uzyskania przepływności takich łączy bardzo szybko spadają wraz z długością łącza. Na Rysunku nr 3.1. przedstawiono średnie przepływności łączy z modemami ADSL2+ (ITU-T G.992.5) w funkcji ich długości pochodzące z pomiarów w Wielkiej Brytanii. Rysunek Przepływność łącza abonenckiego ADSL2+ w funkcji długości linii. 14

15 Dane z pomiarów wykonanych w sieci British Telecom. Zasięg transmisji 15 Mbit/s wynosi 1-1,2 km. Przy dłuższych przyłączach obserwuje się stopniowy spadek przepływności i coraz silniejsza jej zależność od zakłóceń. Zasięg modemów VDSL (ITU-T G.993.2) o przepływności do abonenta 52,8 Mbit/s i szerokości pasma 8,832 MHz po parze przewodów o średnicy 0,5 mm wynosi tylko m. 3.4 Sieci realizowane w technologii swiatłowodowo-miedzianej (Fiber To The Curb FTTC, Fiber To The Building - FTTB) Sieci FTTC budowane są z jednostką wyniesiona, na ogół instalowaną w ulicznej szafie dostępowej, zawierającej koncentrator cyfrowych linii abonenckich DSL (Digital Subscriber Line Access Multiplexer - DSLAM) oraz przełącznicę par miedzianych do abonentów (Sub-loop Distribution Frame - SDF). DSLAM jest połączony z centralą i ew. innymi obiektami, np. stacją czołowa TV satelitarnej za pomocą kabli światłowodowych (2 pary włókien w każdej relacji z protekcja). Jednostka wyniesiona obsługuje przeciętnie 200 abonentów w promieniu m. W strukturze FTTB światłowód jest doprowadzony do zakończenia traktu optycznego w budynku na ogół w piwnicy lub w kanale konserwacyjnym. Podobnie jak w rozwiązaniu FTTC wykorzystuje się urządzenie DSLAM i podłączenie do użytkownika jest realizowane za pomocą pary przewodów miedzianych i technologii cyfrowego łącza abonenckiego (xdsl). Ze względu na to, że połączenia miedziane są na ogół krótsze niż w strukturze FTTC możliwe jest uzyskanie większych szybkości transmisji. Wykorzystanie linii miedzianych na ostatnim odcinku sieci ogranicza przepływność takiej sieci do 52,8 Mbit/s w kierunku do abonenta. Sieci budowane w tej technologii są w stanie przenosić pasmo zakładane w pkt 3.1 jednak rozwój technologii DSL najprawdopodobniej nie przyniesie znacznych wzrostów przepływności w najbliższych latach a więc dalsze zwiększanie funkcjonalności sieci tego typu nie będzie możliwe. 3.5 Sieci realizowane w technologii światłowodowej (Fiber To The Home - FTTH) Sieć w tej technologii budowana jest z przyłączami światłowodowymi do posesji abonenta, bez segmentów z innym medium transmisyjnym. Dominującym rozwiązaniem jest siec bazująca na infrastrukturze kablowej z pasywnym rozgałęzianiem włókien światłowodowych (Rysunek nr ). Usuniecie z tego segmentu urządzeń aktywnych eliminuje problemy związane z zasilaniem urządzeń wyniesionych, zawodnością aparatury w warunkach 15

16 skrajnych temperatur (w kraju przede wszystkim uszkodzenia akumulatorów w temperaturach poniżej -20ºC) oraz ich wymianą w przypadku przejścia na nowy standard transmisji. Rozgałęzianie wprowadza jednak tłumienie (18-21 db przy współczynniku 1:32) Rysunek 3.2. Transmisja sygnałów do abonenta w pasywnych sieciach optycznych odbywa się pojedynczym włóknem jednodomowym o nieprzesuniętej dyspersji, znormalizowanym w zaleceniu ITU-T G.652 Kanały cyfrowe są dzielone pomiędzy wszystkich użytkowników przyłączonych do odgałęzień tego samego światłowodu wychodzącego z urządzenia centralowego. Przy współczynniku podziału 1:32 oznacza to efektywne przepływności dla użytkownika sieci w granicach Mbit/s. Przy mniejszej liczbie użytkowników przepływności odpowiednio wzrastają, do maksymalnie 1 Gbit/s. Problem dzielenia pojemności nie występuje w sieci z dedykowanymi włóknami do każdego użytkownika, lecz rozwiązanie takie jest kosztowniejsze. Tabela. 2 Przepływności w pasywnych sieciach optycznych PON (w standardzie ITU-T G.983.x. - BPON Broadband PON) Typ sieci GPON technologia Gigabit Ethernet liczba ONT 32 lub 64 uplink Przepływność downlink uplink/ ONT downlink/ ONT 155 Mbit/s 1,25 Gbit/s 4,8 Mbit/s 39 Mbit/s 622 Mbit/s 19,4 Mbit/s 1,25 Gbit/s 2,5 Gbit/s 39 Mbit/s 2,5 Gbit/s 78 Mbit/s 78 Mbit/s 16

17 Sieci PON mogą być rozbudowywane do wersji z gęstym zwielokrotnieniem falowym (Dense Wavelength Division Multiplexing - DWDM) lub zgrubnym zwielokrotnieniem falowym (Coarse Division Multiplexing CWDM), oznaczane jako WDM-PON, w których każdy użytkownik ma przydzielona swoja długość fali i pełną przepływność strumienia cyfrowego. Architektura taka wymaga droższych podzespołów, ale zapewnia wyższą i niezależną od liczby czynnych użytkowników szybkość dostępu. 3.6 Sieci telewizji kablowych zbudowane z kabli współosiowych Technologia wykorzystania kabli współosiowych do budowy sieci dostępowej umożliwia uzyskiwanie znacznie niższych przepływności w stosunku do rozwiązań budowanych w oparciu o światłowód. Dla większej liczby użytkowników sieci budowane w tej technologii nie są w stanie przenosić pasma zakładanego w pkt 3.1 a rozwój tych technologii prawdopodobnie nie przyniesie znacznych wzrostów przepływności w najbliższych latach. 3.7 Systemy radiowe WiFi zgodnie ze standardem IEEE b/g mogą pracować nawet z przepływnościami 54Mbit/s jednak przepływność ta jest bardzo mocno uzależniona od warunków propagacyjnych. Sieci tego typu pracują w paśmie nie licencjonowanym 2,4 GHz (pasmo to nie jest chronione i mogą w nim działać użytkownicy innych systemów) i nie mogą gwarantować jakości usług. WiMax - określa się, iż maksymalna przepustowość technologii WiMAX zbliżona jest do 75 Mbit/s przy zasięgu do 10km. Zasięg oraz przepustowości uzyskiwane w systemie WiMax zależą od wielu czynników: Szerokość kanału radiowego (np. 3,5 MHz albo 7 MHz) Zastosowana modulacja (obecnie stosuje się modulacje z zakresu od BPSK do 64 QAM) Moc nadawania i czułość odbiornika w konkretnym urządzeniu konkretnego producenta Rodzaj i wielkość anten po stronie stacji bazowej i stacji abonenckiej Rodzaj technologii radiowej (TDD lub FDD) związanej z duplexem (wpływ na przepustowość) Strefa klimatyczna i ukształtowanie terenu Wymagana dostępność łącza 17

18 Stopień wykorzystania przepustowości (relacja pomiędzy przepustowością radiową a efektywną przepływnością na porcie danych). Wymieniona wyżej przepływność ~ 75 Mbit/s jest osiągalna w kanale o szerokości 14 MHz. W Polsce trzeba brać pod uwagę prawie wyłącznie kanały o szerokości 3,5 MHz. Dla takiej szerokości przybliżone zasięgi i przepływności wyglądają następująco: Tabela 3. Przepływności w sieciach WiMax Modulacja BPSK QPSK QAM16 QAM64 Zasięg 30km 25km 14km 5km Przepustowość efektywna 3Mbit/s 6Mbit/s 12Mbit/s 18Mbit/s Powyższe wartości należy rozumieć jako sumaryczną przepływność stacji bazowej pracującej w trybie Full Duplex (FDD). Czyli np. 18 Mbit/s oznacza sumę transmisji w górę i w dół (9 + 9 Mbit/s). Innymi słowy jest to 9 Mbit/s Full duplex. Wyższe przepływności są możliwe do osiągnięcia na szerszych kanałach radiowych. I tak np. na kanale 7 MHz. można osiągnąć około 36 Mbit/s (przepływności sumarycznej) a na kanale o szerokości 14 MHz można osiągnąć około 72 Mbit/s. Zgodnie z obowiązującymi w Polsce regulacjami dotyczącymi gospodarowania częstotliwościami, trzeba brać pod uwagę prawie wyłącznie kanały o szerokości 3,5 MHz. Zasięgi przy braku widoczności radiowej są znacznie krótsze i nie można ich w sposób wiarygodny wyliczyć. Przybliżone zasięgi dla środowiska NLOS (brak widoczności) w warunkach miejskich wahają się od około 5 do 1,5 km w zależności od modulacji oraz rodzaju przeszkód. Praca przy braku widoczności, gdy przeszkodami jest ukształtowanie terenu i obszary charakteryzujące się dużym tłumieniem lub rozproszeniem sygnału radiowego (np. las), w zasadzie nie jest możliwa. W warunkach takich nie można zapewnić użytkownikowi przepływności zakładanej w pkt LMDS technologia ta umożliwia transmisję o wysokiej przepustowości nawet do 155 Mbit/s. Zasięg sieci LMDS zwykle nie przekracza 5km. 18

19 LTE - opracowywana przez ciało standaryzacyjne 3GPP. Na dzień dzisiejszy, testowe systemy są w stanie osiągać przepływności rzędu 150 Mbit/s w kierunku do abonenta. Natomiast transmisja danych przesyłanych od klienta, przy wykorzystaniu LTE, pozwala osiągnąć transfer na poziomie 50 Mbit/s. W odróżnieniu od sieci kablowych, rozwiązania radiowe charakteryzują jest niższymi kosztami budowy i krótszym czasem wdrażania. Ponadto są skalowalne poprzez rozbudowę i wymianę sprzętu infrastruktury. Pozytywnym zjawiskiem technik radiowych jest też udostępniana dla użytkowników radia usługa nomadyzmu (przemieszczanie się użytkowników, bez konieczności obsługi transmisji w czasie przemieszczania się, co zapewnia usługa mobilności). 3.8 Sieci transmisji danych po przewodach energetycznych niskiego napięcia (Digital Power Line) Sieci te pozwalają na przesyłanie danych z szybkością 24Mbit/s na odległość 250m. Przepływność musi być współdzielona przez wszystkich abonentów i jest podatna na zakłócenia wytwarzane przez odbiorniki energii elektrycznej. Technologia ta nie pozwala na przenoszenie pasma zakładanego w pkt Podsumowanie i wnioski Technologią dostępową, która zapewnia najwyższą jakość połączenia i możliwość zwiększania przepustowości w miarę wzrostu wymagań użytkowników jest sieć światłowodowa budowana do posesji abonenta (Fiber To The Home FTTH) realizowana w wariantach z lub bez sprzęgaczy optycznych. 4. Z związku z tym, że dostęp radiowy jest obecnie najmniej wydajną technologią, dająca najmniejsze perspektywy rozwoju, inwestycje w nią wydaja się najmniej pożądane. Jednak na niektórych obszarach dostęp radiowy może się okazać jedynym sposobem zapewnienia mieszkańcom Internetu. Konieczne jest wiec rozstrzygnięcie, jakie warunki musiałby spełniać dany obszar, aby dostęp radiowy mógł być traktowany jako jedyna możliwa do wprowadzenia technologia. Rozstrzygnięcie, jakie warunki musiałby spełniać dany obszar, aby dostęp radiowy mógł być traktowany jako jedyna możliwa do wprowadzenia technologia może być rozpatrzone w oparciu o opisane poniżej kryteria: 19

20 4.1. Liczba użytkowników i sposób ich rozmieszczenia na danym obszarze. Duże rozproszenie użytkowników na danym obszarze i wynikające stąd długości niezbędnych połączeń linii kablowych, powoduje większe koszty budowy sieci kablowej niż dostępu radiowego. Zastosowanie w tym przypadku dostępu radiowego może być korzystniejsze ekonomicznie. Proponujący dostęp w technologii radiowej powinien przeprowadzić porównawczą analizę ekonomiczną dla dwóch wariantów: dostępu radiowego i kablowego dla danego obszaru, biorąc pod uwagę koszty budowy i eksploatacji w okresie 5 lat Rodzaj i ukształtowanie terenu. Za zastosowaniem dostępu radiowego przemawiać mogą rodzaj i ukształtowanie terenu, (np. tereny górskie, podmokłe, tereny górnicze, inne przeszkody terenowe, itp.) powodujące, że warunki budowy linii kablowych na danym terenie będą nieuzasadnione Minimalna prędkość dostępu szerokopasmowego. Należy zapewnić pasmo dla każdego użytkownika minimum 2 Mbit/s z uwzględnieniem zasięgu stacji bazowej radiodostępu Rodzaj technologii dostępu radiowego otwartość technologiczna. Nie jest wskazane, aby wykorzystanie technologii dostępu radiowego wymagało stosowania przez użytkowników specjalizowanych urządzeń radiowych oraz powodowało przez to przywiązanie technologiczne użytkownika do jednego dostawcy usługi. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, zastosowanie dostępu radiowego wymaga indywidualnego podejścia do każdego przypadku biorąc pod uwagę ww. kryteria, co powinno być przeanalizowane na etapie studium wykonalności. Odnosząc się do doświadczeń norweskich można stwierdzić, że dla miejscowości, na obszarze której mieszka nie mniej niż 200 osób najbardziej opłacalna jest technologia DSL, z dosyć krótkimi odcinakami kabli miedzianych. Podana tutaj liczba mieszkańców nie jest granicą ostrą i może się zmieniać, w zależności od konkretnego regionu Europy oraz istniejącej infrastruktury 3. W mniejszych aglomeracjach lub na obszarach bardziej 3 Dla Polski można przyjąć w tym przypadku sołectwo składające się z 40 lub więcej gospodarstw domowych. 20

PLAN KONSPEKT. do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu. Szerokopasmowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w szerokopasmowych sieciach dostępowych

PLAN KONSPEKT. do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu. Szerokopasmowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w szerokopasmowych sieciach dostępowych PLAN KONSPEKT do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu Szerokopasmowe sieci dostępowe TEMAT: Konfigurowanie urządzeń w szerokopasmowych sieciach dostępowych CEL: Zapoznanie uczniów z podstawami konfiguracji

Bardziej szczegółowo

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas)

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Medium transmisyjne Kabel miedziany Światłowód Fale radiowe Kabel miedziany 8 żyłowa skrętka telefoniczna Może być w wersji nieekranowanej (UTP Unshielded

Bardziej szczegółowo

INFRASTRUKTURA SZEROKOPASMOWEGO INTERNETU. wprowadzenie do zagadnienia

INFRASTRUKTURA SZEROKOPASMOWEGO INTERNETU. wprowadzenie do zagadnienia INFRASTRUKTURA SZEROKOPASMOWEGO INTERNETU wprowadzenie do zagadnienia Dr inż. Adam Okniński Dyrektor Wydziału Wydział Wdrażania Technologii Informacyjnych Departament Infrastruktury Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access. dr inż. Stanisław Wszelak

Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access. dr inż. Stanisław Wszelak Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access dr inż. Stanisław Wszelak Rodzaje dostępu szerokopasmowego Technologia xdsl Technologie łączami kablowymi Kablówka Technologia poprzez siec

Bardziej szczegółowo

Systemy GEPON oraz EoC. Jerzy Szczęsny

Systemy GEPON oraz EoC. Jerzy Szczęsny Systemy GEPON oraz EoC Jerzy Szczęsny AGENDA Sieci Pasywne Omówienie technologii Rynek Urządzeń GEPON Rodzaje Urządzeń Przykładowe Sieci EoC Omówienie technologii Rodzaje Urządzeń Przykładowe Sieci Omówienie

Bardziej szczegółowo

PLAN KONSPEKT. Bezprzewodowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych

PLAN KONSPEKT. Bezprzewodowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych PLAN KONSPEKT do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu Bezprzewodowe sieci dostępowe TEMAT: Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych CEL: Zapoznanie uczniów z podstawami

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIE WYKORZYSTYWANE DO BUDOWY SZEROKOPASMOWYCH SIECI DOSTĘPU DO INTERNETU. Katowice, 11 stycznia 2012 r. Wiesław Baług

TECHNOLOGIE WYKORZYSTYWANE DO BUDOWY SZEROKOPASMOWYCH SIECI DOSTĘPU DO INTERNETU. Katowice, 11 stycznia 2012 r. Wiesław Baług TECHNOLOGIE WYKORZYSTYWANE DO BUDOWY SZEROKOPASMOWYCH SIECI DOSTĘPU DO INTERNETU Katowice, 11 stycznia 2012 r. Etapy realizacji projektów budowa sieci szerokopasmowych Tryb rozdzielny lub łączny zaprojektuj

Bardziej szczegółowo

Sieci szerokopasmowe rola samorządów wynikająca z przepisów Megaustawy 2009

Sieci szerokopasmowe rola samorządów wynikająca z przepisów Megaustawy 2009 Sieci szerokopasmowe rola samorządów wynikająca z przepisów Megaustawy 2009 Michał Półtorak Dyrektor Delegatury UKE w Zielonej Górze e-mail: m.poltorak@uke.gov.pl 1. Wstęp Sieci szerokopasmowe stanowią

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 8 do Porozumienia Deklaracja inwestycyjna Telekomunikacji Polskiej

Załącznik nr 8 do Porozumienia Deklaracja inwestycyjna Telekomunikacji Polskiej Załącznik nr 8 do Porozumienia Deklaracja inwestycyjna Telekomunikacji Polskiej Telekomunikacja Polska deklaruje wybudowanie i udostępnienie, w terminie 36 miesięcy od daty podpisania porozumienia TP UKE,

Bardziej szczegółowo

System konsultacji społecznych białych obszarów NGA

System konsultacji społecznych białych obszarów NGA System konsultacji społecznych białych obszarów NGA Instrukcja użytkownika Wersja dokumentacji 1.1 Warszawa, marzec 2015 Beneficjent: Projekt: POIG.07.01.00-00-019/09 Instytut Łączności PIB ul. Szachowa

Bardziej szczegółowo

Nowe zasady finansowania infrastruktury NGA - perspektywa Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2020

Nowe zasady finansowania infrastruktury NGA - perspektywa Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2020 Nowe zasady finansowania infrastruktury NGA - perspektywa Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2020 1 Europejska Agenda Cyfrowa i Narodowy Plan Szerokopasmowy Cele: Powszechny dostęp do szybkiego internetu

Bardziej szczegółowo

Internet szerokopasmowy technologie i obszary zastosowań

Internet szerokopasmowy technologie i obszary zastosowań Internet szerokopasmowy technologie i obszary zastosowań 1 ZBIGNIEW KĄDZIELSKI 2 3 512 KB danych 4 Rozmiar 1440 na 14 000 punktów! 10 obiektów flash 14 MB danych 5 Ewolucja telewizji 6 icore 2 Duo, 2 GB

Bardziej szczegółowo

Systemy i Sieci Radiowe

Systemy i Sieci Radiowe Systemy i Sieci Radiowe Wykład 3 Media transmisyjne część 1 Program wykładu transmisja światłowodowa transmisja za pomocą kabli telekomunikacyjnych (DSL) transmisja przez sieć energetyczną transmisja radiowa

Bardziej szczegółowo

Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju. Warszawa, listopad 2012 r.

Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju. Warszawa, listopad 2012 r. Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju Warszawa, listopad 2012 r. Agenda cyfrowa cele z zakresu Internetu szerokopasmowego Do 2013 r. - szerokopasmowy dostęp do Internetu dla 100% mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika Wersja dokumentacji 1.1

Instrukcja użytkownika Wersja dokumentacji 1.1 Konsultacje społeczne obszarów białych NGA Weryfikacja listy białych obszarów Instrukcja użytkownika Wersja dokumentacji 1.1 Warszawa, maj 2016 Spis treści 1 Podstawowe informacje...3 2 Podstawa prawna

Bardziej szczegółowo

BIATEL BIT S.A. kompetencje i doświadczenie w budowie szerokopasmowych sieci teleinformatycznych

BIATEL BIT S.A. kompetencje i doświadczenie w budowie szerokopasmowych sieci teleinformatycznych BIATEL BIT S.A. kompetencje i doświadczenie w budowie szerokopasmowych sieci teleinformatycznych Omówienie zrealizowanych projektów, z uwzględnieniem technologii, zakresu i zasięgu sieci. Bobrowa Dolina,

Bardziej szczegółowo

METODYKA WYZNACZANIA OBSZARÓW INTERWENCJI W RAMACH PROJEKTU INTERNET DLA MAZOWSZA

METODYKA WYZNACZANIA OBSZARÓW INTERWENCJI W RAMACH PROJEKTU INTERNET DLA MAZOWSZA METODYKA WYZNACZANIA OBSZARÓW INTERWENCJI W RAMACH PROJEKTU INTERNET DLA MAZOWSZA Sierpień 2011 1 METODYKA INWENTARYZACJI Istniejącą infrastrukturę szerokopasmową oraz plany inwestycyjne przedsiębiorców

Bardziej szczegółowo

Nowoczesna sieć FTTH, czyli światłowód w każdym domu

Nowoczesna sieć FTTH, czyli światłowód w każdym domu Nowoczesna sieć FTTH, czyli światłowód w każdym domu PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ Z EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROZWOJU REGIONALNEGO W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO INNOWACYJNA GOSPODARKA 2007-2013.

Bardziej szczegółowo

Spotkanie z Przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi w sprawie Inwentaryzacji

Spotkanie z Przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi w sprawie Inwentaryzacji Spotkanie z Przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi w sprawie Inwentaryzacji Agenda spotkania 10.00-10.10 - Rozpoczęcie i wprowadzenie do obrad Rady; 10.10 10.30 - Omówienie zmian w rozporządzeniu Ministra

Bardziej szczegółowo

Obecna definicja sieci szerokopasmowych dotyczy transmisji cyfrowej o szybkości powyżej 2,048 Mb/s (E1) stosowanej w sieciach rozległych.

Obecna definicja sieci szerokopasmowych dotyczy transmisji cyfrowej o szybkości powyżej 2,048 Mb/s (E1) stosowanej w sieciach rozległych. SYSTEMY SZEROKOPASMOWE 1 Obecna definicja sieci szerokopasmowych dotyczy transmisji cyfrowej o szybkości powyżej 2,048 Mb/s (E1) stosowanej w sieciach rozległych. ATM Frame Relay Fast 10 Gigabit X.25 FDDI

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAMOWA. Łódź, 11 kwietnia 2013 r.

OFERTA RAMOWA. Łódź, 11 kwietnia 2013 r. OFERTA RAMOWA o dostępie telekomunikacyjnym do infrastruktury telekomunikacyjnej wybudowanej przez Jednostki Samorządu Terytorialnego z udziałem środków pomocowych UE Łódź, 11 kwietnia 2013 r. Obowiązki

Bardziej szczegółowo

Sieć LAN to dziś nieodzowny element infrastruktury informatycznej

Sieć LAN to dziś nieodzowny element infrastruktury informatycznej Projektowanie sieci firmowej od A do Z 01 Sieć LAN to dziś nieodzowny element infrastruktury informatycznej w każdej firmie, a coraz częściej także w domu. Jeśli zależy Ci, aby sieć w Twojej firmie funkcjonowała

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA TECHNICZNA PROJEKTU SIECI ŚWIATŁOWODOWEJ

KONCEPCJA TECHNICZNA PROJEKTU SIECI ŚWIATŁOWODOWEJ Warszawa, 21 lipca 2014 KONCEPCJA TECHNICZNA PROJEKTU SIECI ŚWIATŁOWODOWEJ NA TERENIE MIASTA PISZ Projekt jest realizowany w ramach programu operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Priorytet: 8 Społeczeństwo

Bardziej szczegółowo

Wykład II. Administrowanie szkolną siecią komputerową. dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl

Wykład II. Administrowanie szkolną siecią komputerową. dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl Administrowanie szkolną siecią komputerową dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl Wykład II 1 Tematyka wykładu: Media transmisyjne Jak zbudować siec Ethernet Urządzenia aktywne i pasywne w

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę.

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę. 1 Zrozumieć cyfryzację Internet staje się centralnym narzędziem konsumpcji treści, w konsekwencji czego obserwuje się również zmiany społeczne wywołane

Bardziej szczegółowo

Uwagi Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji

Uwagi Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji Warszawa 09.05.2006 Uwagi Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji odnośnie zmiany oferty ramowej Telekomunikacji Polskiej SA określającej ramowe warunki umowy o dostępie do lokalnej pętli abonenckiej

Bardziej szczegółowo

Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej. Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej

Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej. Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej Porządek prezentacji Wykonawcy Studium Wykonalności Główne założenia projektu w skrócie

Bardziej szczegółowo

MODELE UDOSTĘPNIANIA SIECI WSPÓŁFINANSOWANYCH Z FUNDUSZY UNIJNYCH

MODELE UDOSTĘPNIANIA SIECI WSPÓŁFINANSOWANYCH Z FUNDUSZY UNIJNYCH MODELE UDOSTĘPNIANIA SIECI WSPÓŁFINANSOWANYCH Z FUNDUSZY UNIJNYCH Rafał Sobiczewski Dyr. Do Spraw Dostępu Szerokopasmowego 2012-04-26 1 AGENDA 1. Czym różnią się inwestycja w sieci otwarte od tradycyjnych

Bardziej szczegółowo

Infratel OPERATOR INFRASTRUKTURALNY SP. Z O.O. Tel. +48 42 656 40 88 ul. Łąkowa 29 www.infratel.pl Faks +48 42 288 40 37 Łódź, 90-554 info@infratel.

Infratel OPERATOR INFRASTRUKTURALNY SP. Z O.O. Tel. +48 42 656 40 88 ul. Łąkowa 29 www.infratel.pl Faks +48 42 288 40 37 Łódź, 90-554 info@infratel. Infratel OPERATOR INFRASTRUKTURALNY SP. Z O.O. Tel. +48 42 656 40 88 ul. Łąkowa 29 www.infratel.pl Faks +48 42 288 40 37 Łódź, 90-554 info@infratel.pl Spis treści Spis treści Informacje o firmie 1 Operator

Bardziej szczegółowo

Wykaz definicji podstawowych pojęć SIIS / SIRS

Wykaz definicji podstawowych pojęć SIIS / SIRS Warszawa 19.08.2014 Zakład Sieci i Usług Społeczeństwa Informacyjnego Wykaz definicji podstawowych pojęć SIIS / SIRS Lp Hasło Definicja Menu SIRS Formularz SIRS 1 Akceptacja danych Potwierdzenie przez

Bardziej szczegółowo

Usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu

Usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu Usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu Strona 1 Agenda Usługa jednokierunkowego dostępu do Internetu ASTRA2Connect: nowa usługa triple play Strona 2 Szerokopasmowy dostęp do Internetu (1-way) Cechy

Bardziej szczegółowo

Światłowodowa sieć. kujawsko-pomorskiego

Światłowodowa sieć. kujawsko-pomorskiego Światłowodowa sieć dystrybucyjna województwa kujawsko-pomorskiego Antoni Zabłudowski Ciechocinek, 03.09.2009 r. Aktualny stan sieci K-PSI Tuchola Grudziądz Sępólno Krajeńskie Świecie Sieć szkieletowa Chełmno

Bardziej szczegółowo

I. Podmiot przekazujący informacje oraz osoba kontaktowa

I. Podmiot przekazujący informacje oraz osoba kontaktowa Elektroniczny format przekazywania informacji o infrastrukturze telekomunikacyjnej, budynkach umożliwiających kolokację, o usługach telefonicznych, usługach transmisji danych zapewniających szerokopasmowy

Bardziej szczegółowo

Możliwość wspierania rozwoju sieci ostatniej mili z funduszy europejskich Program Operacyjnego Polska Cyfrowa i założenia Narodowego Planu

Możliwość wspierania rozwoju sieci ostatniej mili z funduszy europejskich Program Operacyjnego Polska Cyfrowa i założenia Narodowego Planu Możliwość wspierania rozwoju sieci ostatniej mili z funduszy europejskich Program Operacyjnego Polska Cyfrowa i założenia Narodowego Planu Szerokopasmowego 1 Narodowy Plan Szerokopasmowy Struktura: Szerokopasmowy

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne usługi telekomunikacyjne świadczone na szerokopasmowej sieci stacjonarnej. Wrocław, 14.03.2013

Nowoczesne usługi telekomunikacyjne świadczone na szerokopasmowej sieci stacjonarnej. Wrocław, 14.03.2013 Nowoczesne usługi telekomunikacyjne świadczone na szerokopasmowej sieci stacjonarnej Wrocław, 14.03.2013 1 ADSL - ewolucja sieci miedzianej (kat.3). ADSL (ang. Asymmetric Digital Subscriber Line) asymetryczna

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie środków europejskich w Regionalnych Programach Operacyjnych na budowę sieci teleinformatycznych -

Wykorzystanie środków europejskich w Regionalnych Programach Operacyjnych na budowę sieci teleinformatycznych - Wykorzystanie środków europejskich w Regionalnych Programach Operacyjnych na budowę sieci teleinformatycznych - przykładowe projekty. Klara Malecka, Fundacja Wspomagania Wsi Emilian Stańczyszyn, Związek

Bardziej szczegółowo

METODYKA WYZNACZANIA OBSZARÓW INTERWENCJI W RAMACH PROJEKTU BUDOWA WIELKOPOLSKIEJ SIECI SZEROKOPASMOWEJ

METODYKA WYZNACZANIA OBSZARÓW INTERWENCJI W RAMACH PROJEKTU BUDOWA WIELKOPOLSKIEJ SIECI SZEROKOPASMOWEJ METODYKA WYZNACZANIA OBSZARÓW INTERWENCJI W RAMACH PROJEKTU BUDOWA WIELKOPOLSKIEJ SIECI SZEROKOPASMOWEJ Sierpień 2011 1 METODYKA INWENTARYZACJI Istniejącą infrastrukturę szerokopasmową oraz plany inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej Internet szerokopasmowy Rzeszów, 26 marca 2013 r. Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów

Bardziej szczegółowo

BALTIC BUSINESS FORUM

BALTIC BUSINESS FORUM BALTIC BUSINESS FORUM Krzysztof Witoń Pełnomocnik Zarządu TP ds. Rozwoju Sieci Szerokopasmowych. Program Rozwoju Sieci Szerokopasmowej Świnoujście, 28.kwiecień 2011 r. Grupa TP Grupę TP tworzy ponad 20

Bardziej szczegółowo

BOLESŁAWIEC, 19-20 Listopad 2009

BOLESŁAWIEC, 19-20 Listopad 2009 BUDOWA OSTATNIEJ MILI BOLESŁAWIEC, 19-20 Listopad 2009 Siedziba spółki Leszno, ul. Lipowa 26 Oddział w Lubinie przy ul. Skłodowskiej 70 Oddział w Koninie przy ul. Popiełuszki 2 Oddział w Zgorzelcu przy

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU nr 01/8.4/2014

OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU nr 01/8.4/2014 Warszawa, 26.05. 2014 SKYNET Spółka Jawna Krzysztof Skorupski Filip Bacciarelli Ul. Człuchowska 66 01-360 Warszawa OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU nr 01/8.4/2014 Działając zgodnie z 11 umowy o dofinansowanie numer

Bardziej szczegółowo

i jej praktyczne zastosowanie

i jej praktyczne zastosowanie Megaustawa i jej praktyczne zastosowanie 19 maja 2010 r. przyjęto Europejską agendę cyfrową, która jest pierwszą z 7 flagowych inicjatyw Strategii UE 2020. Określa ona siedem priorytetowych obszarów działania:

Bardziej szczegółowo

WARUNKI DOSTĘPU HURTOWEGO DO SIECI DOSTĘPOWYCH REALIZOWANYCH W RAMACH POPC

WARUNKI DOSTĘPU HURTOWEGO DO SIECI DOSTĘPOWYCH REALIZOWANYCH W RAMACH POPC WARUNKI DOSTĘPU HURTOWEGO DO SIECI DOSTĘPOWYCH REALIZOWANYCH W RAMACH POPC KFS Warszawa, 20 maja 2015 r. 1 AKTUALNY STATUS PRAC 16 MARCA Pierwsze warsztaty rynkowe dotyczące hurtowego dostępu 16 KWIETNIA

Bardziej szczegółowo

ROADSHOW2016. Wprowadzenie. Rynek telekomunikacji w Polsce. Marcin Bieńkowski. kontakt: marcin.w.bienkowski@gmail.com

ROADSHOW2016. Wprowadzenie. Rynek telekomunikacji w Polsce. Marcin Bieńkowski. kontakt: marcin.w.bienkowski@gmail.com Wprowadzenie Rynek telekomunikacji w Polsce Marcin Bieńkowski kontakt: marcin.w.bienkowski@gmail.com Rynek telekomunikacyjny w Polsce W 2014 r. łączna wartość polskiego rynku telekomunikacyjnego wyniosła

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne rozwiązania budowy sieci szerokopasmowych Grupa Technitel

Innowacyjne rozwiązania budowy sieci szerokopasmowych Grupa Technitel Innowacyjne rozwiązania budowy sieci szerokopasmowych Grupa Technitel Grupa Technitel Siedziba w Łodzi Oddział Warszawa Oddział Kraków Firma Technitel została stworzona przez osoby posiadające bogate doświadczenie

Bardziej szczegółowo

25 luty 2009 r. Wyniki inwentaryzacji sieci szerokopasmowych w województwie śląskim

25 luty 2009 r. Wyniki inwentaryzacji sieci szerokopasmowych w województwie śląskim Śląskie mocne informacją II Forum podsumowujące prace nad Strategią Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego Województwa Śląskiego do roku 2015 konsultacja społeczna projektu dokumentu 25 luty 2009 r. Wyniki

Bardziej szczegółowo

Inwestycje ostatniej mili. projektów. Artur Więcek Łódź, Intertelecom, 19 kwietnia 2012 r.

Inwestycje ostatniej mili. projektów. Artur Więcek Łódź, Intertelecom, 19 kwietnia 2012 r. Inwestycje ostatniej mili ocena wykonanych projektów Artur Więcek Łódź, Intertelecom, 19 kwietnia 2012 r. Specyfika POIG 8.4 infrastruktura sieci dostępowej o przepływności minimalnej 2 Mb/s do Internetu;

Bardziej szczegółowo

3. Przedmiot niniejszego zamówienia obejmuje w szczególności:

3. Przedmiot niniejszego zamówienia obejmuje w szczególności: Opis przedmiotu zamówienia: Przedmiotem zamówienia jest budowa elementów infrastruktury radiowej, świadczenie usług dostępu do Internetu oraz usług serwisowych. Kody Wspólnego Słownika Zamówień: 45223000-6

Bardziej szczegółowo

GEPON Światłowód do domu

GEPON Światłowód do domu GEPON Światłowód do domu Rafał Kościelniak rafal.koscielniak@salumanus.com Agenda GEPON Światłowód do domu - Omówienie technologii - Zalety systemów GEPON - Prezentacja urządzeń - Przykładowe rozwiązania

Bardziej szczegółowo

5.5.5. Charakterystyka podstawowych protokołów rutingu zewnętrznego 152 Pytania kontrolne 153

5.5.5. Charakterystyka podstawowych protokołów rutingu zewnętrznego 152 Pytania kontrolne 153 Przedmowa 1. Sieci telekomunikacyjne 1 1.1. System telekomunikacyjny a sieć telekomunikacyjna 1 1.2. Rozwój sieci telekomunikacyjnych 4 1.2.1. Sieci telegraficzne 4 1.2.2. Sieć telefoniczna 5 1.2.3. Sieci

Bardziej szczegółowo

Szybki Internet dla Małopolski. Kraków, maj 2012 r.

Szybki Internet dla Małopolski. Kraków, maj 2012 r. Szybki Internet dla Małopolski Kraków, maj 2012 r. Małopolska - stan aktualny co dziesiąte gospodarstwo domowe nie ma możliwości dostępu do Internetu na poziomie podstawowym (2 Mb/s) co drugie gospodarstwo

Bardziej szczegółowo

Internet szerokopasmowy w Polsce

Internet szerokopasmowy w Polsce Internet szerokopasmowy w Polsce Czy za pięć lat wciąż będziemy na szarym końcu raportu OECD? Raport Warszawa, 29.10.2009 Stopień penetracji usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu jest obecnie jednym

Bardziej szczegółowo

Łącza WAN. Piotr Steć. 28 listopada 2002 roku. P.Stec@issi.uz.zgora.pl. Rodzaje Łącz Linie Telefoniczne DSL Modemy kablowe Łącza Satelitarne

Łącza WAN. Piotr Steć. 28 listopada 2002 roku. P.Stec@issi.uz.zgora.pl. Rodzaje Łącz Linie Telefoniczne DSL Modemy kablowe Łącza Satelitarne Łącza WAN Piotr Steć P.Stec@issi.uz.zgora.pl 28 listopada 2002 roku Strona 1 z 18 1. Nośniki transmisyjne pozwalające łączyć sieci lokalne na większe odległości: Linie telefoniczne Sieci światłowodowe

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę.

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę. 1 Ministerstwo Europejska Agenda Cyfrowa Narodowy Plan Szerokopasmowy przyjęty przez Radę Ministrów 08.01.2014 r. 2 NARODOWY PLAN SZEROKOPASMOWY

Bardziej szczegółowo

Usługi TP dla operatorów zasięg, wygoda, atrakcyjna cena. Telekomunikacja Polska Domena Hurt (www.hurt-tp.pl) Kraków, 23 października 2012

Usługi TP dla operatorów zasięg, wygoda, atrakcyjna cena. Telekomunikacja Polska Domena Hurt (www.hurt-tp.pl) Kraków, 23 października 2012 Usługi TP dla operatorów zasięg, wygoda, atrakcyjna cena Telekomunikacja Polska Domena Hurt (www.hurt-tp.pl) Kraków, 23 października 2012 O czym chcielibyśmy porozmawiać wygodne i tanie dojście do obiektu

Bardziej szczegółowo

JAK PRAWIDŁOWO SPRAWOZDAWAĆ ZASIĘGI SIECI

JAK PRAWIDŁOWO SPRAWOZDAWAĆ ZASIĘGI SIECI JAK PRAWIDŁOWO SPRAWOZDAWAĆ ZASIĘGI SIECI 1 JAK PRAWIDŁOWO SPRAWOZDAĆ ZAKOŃCZENIA SIECI 1.1 Czy trzeba podawać adres zakończenia sieci z dokładnością do lokalu? Nie. Należy podać adres zakończenia sieci

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja formatu CSV

Specyfikacja formatu CSV Instytut Łączności Państwowy Instytut Badawczy ul. Szachowa 1, 04-894 Warszawa tel. (+48 22) 5128 100, faks (+48 22) 5128 625 Projekt: System Informacyjny o infrastrukturze szerokopasmowej i portal Polska

Bardziej szczegółowo

Projekt NGA. Rozwój sieci NGA w Polsce (dokument konsultacyjny)

Projekt NGA. Rozwój sieci NGA w Polsce (dokument konsultacyjny) Rozwój sieci NGA w Polsce (dokument konsultacyjny) SPIS TREŚCI SKRÓTY I TERMINOLOGIA... 5 CZĘŚĆ I. ROZDZIAŁ 1 ASPEKT TECHNICZNY NGA... 6 1.1 INFORMACJE OGÓLNE... 6 1.2.GRANICA POMIĘDZY SIECIĄ NGA A SIECIĄ

Bardziej szczegółowo

WZÓR FORMULARZA NR 1B do przekazywania danych inwentaryzacyjnych przez państwowe i samorządowe jednostki

WZÓR FORMULARZA NR 1B do przekazywania danych inwentaryzacyjnych przez państwowe i samorządowe jednostki Załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia. (poz.) Załącznik nr 1 Formularze do przekazywania danych identyfikujących podmioty, o których mowa w art. 29 ust. 2 ustawy

Bardziej szczegółowo

Grupa Netia - sieć abonencka

Grupa Netia - sieć abonencka Grupa Netia - sieć abonencka Informacje dla Deweloperów i Zarządców nieruchomości 1 Innowacyjna technologia PON pozwala na integrację wszystkich usług i ich realizację w oparciu o jedno medium transmisyjne

Bardziej szczegółowo

Upowszechnianie Internetu szerokopasmowego

Upowszechnianie Internetu szerokopasmowego Upowszechnianie Internetu szerokopasmowego Kierunki rozwoju technologii: FTTH, VULA, vectoring, unbundling wobec priorytetów Europejskiej agendy cyfrowej Marlena Wach Dr, adiunkt, Wydział Prawa SWPS, radca

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 24 września 2015 r. Poz. 1466 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI 1) z dnia 16 września 2015 r. w sprawie udzielania pomocy na rozwój

Bardziej szczegółowo

Internet dla Mieszkańców Małopolski Małopolska Sieć Szerokopasmowa

Internet dla Mieszkańców Małopolski Małopolska Sieć Szerokopasmowa Internet dla Mieszkańców Małopolski Kraków, Małopolska 17 października Sieć Szerokopasmowa 2011 roku Kraków, 2 kwietnia 2004 r. Uzasadnienie realizacji - potrzeba interwencji W Małopolsce ok. 10% gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Metody dostępu do Internetu

Metody dostępu do Internetu Ryszard Myhan Metody dostępu do Internetu Metody dostępu do Internetu można podzielić ze względu na wykorzystywane medium na następujące grupy: Techniki oparte na kablach miedzianych: xdsl PLC HFC Ethernet

Bardziej szczegółowo

Szerokopasmowe Pomorskie

Szerokopasmowe Pomorskie Szerokopasmowe Pomorskie Gdańsk 4 listopada 2011 Agenda 2 Realizacja projektu przez Telekomunikację Polską Zakres i sposób prowadzenia inwestycji telekomunikacyjnych w województwie pomorskim Współpraca

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2014-2020 wybrane zagadnienia prawne i ekonomiczne

Wdrożenie Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2014-2020 wybrane zagadnienia prawne i ekonomiczne Wdrożenie Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2014-2020 wybrane zagadnienia prawne i ekonomiczne Aleksandra Auleytner (DZP) Krzysztof Pigłowski (EY) Zakres i cel projektu Faza I (Analiza) Analiza case

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Zakup usług związanych z budową sieci zgodnie z poniższym zestawieniem

ZAPYTANIE OFERTOWE. Zakup usług związanych z budową sieci zgodnie z poniższym zestawieniem Jasło, 10 marca 2014 Przedsiębiorstwo Telekomunikacyjne TELGAM S.A. Ul. Mickiewicza 154 38-200 Jasło ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z realizacją projektu pt: Szerokopasmowy Internet nowej generacji w powiecie

Bardziej szczegółowo

Międzyrzecki model wykorzystania technologii WiMax w rozwoju miasta i regionu

Międzyrzecki model wykorzystania technologii WiMax w rozwoju miasta i regionu Urząd Miejski w Międzyrzeczu Międzyrzecki model wykorzystania technologii WiMax w rozwoju miasta i regionu Międzyrzecka bezprzewodowa sieć informatyczna Agenda Międzyrzecka bezprzewodowa sieć informatyczna

Bardziej szczegółowo

Dwa lub więcej komputerów połączonych ze sobą z określonymi zasadami komunikacji (protokołem komunikacyjnym).

Dwa lub więcej komputerów połączonych ze sobą z określonymi zasadami komunikacji (protokołem komunikacyjnym). Sieci komputerowe Dwa lub więcej komputerów połączonych ze sobą z określonymi zasadami komunikacji (protokołem komunikacyjnym). Zadania sieci - wspólne korzystanie z plików i programów - współdzielenie

Bardziej szczegółowo

Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych. Warszawa, 12 Maja 2009

Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych. Warszawa, 12 Maja 2009 Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych Warszawa, 12 Maja 2009 Główny cel Prezesa UKE na lata 2008 2010 Wzrost dostępności

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej - INTERNET

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej - INTERNET Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej - INTERNET 1 1. Budowa infrastruktury - przedostatnia mila Beneficjent wybiera w otwartej procedurze

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010 Zawód: technik telekomunikacji Symbol cyfrowy zawodu: 311 [37] Numer zadania: 2 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu 311[37]-02-102 Czas trwania egzaminu: 240 minut

Bardziej szczegółowo

Sieci szerokopasmowe w Programie Operacyjnym Polska Cyfrowa na lata 2014-2020. Zielona Góra, 17 czerwca 2015 r.

Sieci szerokopasmowe w Programie Operacyjnym Polska Cyfrowa na lata 2014-2020. Zielona Góra, 17 czerwca 2015 r. Sieci szerokopasmowe w Programie Operacyjnym Polska Cyfrowa na lata 2014-2020 Zielona Góra, 17 czerwca 2015 r. 1 CEL GŁÓWNY: realizacja wskaźników Europejskiej Agendy Cyfrowej i Narodowego Planu Szerokopasmowego

Bardziej szczegółowo

DSL (od ang. Digital Subscriber Line)

DSL (od ang. Digital Subscriber Line) MODEMY xdsl DSL (od ang. Digital Subscriber Line) cyfrowa linia abonencka, popularna technologia szerokopasmowego dostępu do internetu. Często określa się ją jako xdsl. Wynalazcą modemów DSL był Joseph

Bardziej szczegółowo

Rozwój j Infrastruktury Społecze Informacyjnego w Województwie Pomorskim

Rozwój j Infrastruktury Społecze Informacyjnego w Województwie Pomorskim Rozwój j Infrastruktury Społecze eczeństwa Informacyjnego w Województwie Pomorskim Marcin Stefański Dyrektor Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego i Informatyki Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego

Bardziej szczegółowo

A-06 PROJEKTOWANIE I BUDOWA SIECI FTTx

A-06 PROJEKTOWANIE I BUDOWA SIECI FTTx A-06 PROJEKTOWANIE I BUDOWA SIECI FTTx INFORMACJE PODSTAWOWE Celem kursu jest przekazanie uczestnikom podstawowych informacji dotyczących projektowania, budowy i eksploatacji światłowodowych sieci dostępowych

Bardziej szczegółowo

Budowa bezprzewodowych regionalnych sieci szerokopasmowych

Budowa bezprzewodowych regionalnych sieci szerokopasmowych KNWS 2010 177 Budowa bezprzewodowych regionalnych sieci szerokopasmowych Arkadiusz Kurek Streszczenie: W artykule opisane zostały główne aspekty związane z określeniem zapotrzebowania, przygotowaniem inwestycji

Bardziej szczegółowo

Narodowy Plan Szerokopasmowy

Narodowy Plan Szerokopasmowy MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI Narodowy Plan Szerokopasmowy III Konwent Informatyków Warmii i Mazur - 28 listopada 2013 r. Rozwój szerokopasmowego dostęp do Internetu to wymierne korzyści dla

Bardziej szczegółowo

Budowa sieci Internet na terenach białych plam z perspektywy dostawcy Internetu operatorskiego

Budowa sieci Internet na terenach białych plam z perspektywy dostawcy Internetu operatorskiego Budowa sieci Internet na terenach białych plam z perspektywy dostawcy Internetu operatorskiego Joanna Stefańczyk Kielce, 6 listopad 2009 Agenda Co umożliwia działanie 8.4 Programu Operacyjnego Innowacyjna

Bardziej szczegółowo

Społeczne uwarunkowania dostępu do usług i sieci następnych generacji we wschodniej Polsce. Arkadiusz Piekarski

Społeczne uwarunkowania dostępu do usług i sieci następnych generacji we wschodniej Polsce. Arkadiusz Piekarski Społeczne uwarunkowania dostępu do usług i sieci następnych generacji we wschodniej Polsce Arkadiusz Piekarski Warsaw University of Technology Faculty of Electronics and Information Technology Institute

Bardziej szczegółowo

Modele kosztowo przychodowe samorzadowej sieci szerokopasmowej, ze szczególnym uwzglednieniem sieci dystrybucyjnej. dr Krzysztof Heller

Modele kosztowo przychodowe samorzadowej sieci szerokopasmowej, ze szczególnym uwzglednieniem sieci dystrybucyjnej. dr Krzysztof Heller Modele kosztowo przychodowe samorzadowej sieci szerokopasmowej, ze szczególnym uwzglednieniem sieci dystrybucyjnej dr Krzysztof Heller Krzysztof Heller i Andrzej Szczerba Sp. J. Warstwy sieci 23 listopada

Bardziej szczegółowo

co to oznacza dla mobilnych

co to oznacza dla mobilnych Artykuł tematyczny Szerokopasmowa sieć WWAN Szerokopasmowa sieć WWAN: co to oznacza dla mobilnych profesjonalistów? Szybka i bezproblemowa łączność staje się coraz ważniejsza zarówno w celu osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

Telewizja kablowa w strukturze sieci FTTH firmy OPTOMER

Telewizja kablowa w strukturze sieci FTTH firmy OPTOMER Telewizja kablowa w strukturze sieci FTTH firmy OPTOMER mgr inż. Tomasz Rogowski Dzięki niezrównanej jakości sygnału i rzeczywistej transmisji szerokopasmowej, struktura sieci FTTH jest idealna do dostarczania

Bardziej szczegółowo

Internet. dodatkowy switch. Koncentrator WLAN, czyli wbudowany Access Point

Internet. dodatkowy switch. Koncentrator WLAN, czyli wbudowany Access Point Routery Vigor oznaczone symbolem G (np. 2900Gi), dysponują trwale zintegrowanym koncentratorem radiowym, pracującym zgodnie ze standardem IEEE 802.11g i b. Jest to zbiór protokołów, definiujących pracę

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 w Barlinku - Technik informatyk

Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 w Barlinku - Technik informatyk Topologie sieci Topologie sieci lokalnych mogą być opisane zarówno na płaszczyźnie fizycznej, jak i logicznej. Topologia fizyczna określa organizację okablowania strukturalnego, topologia logiczna opisuje

Bardziej szczegółowo

Ethernet. Ethernet odnosi się nie do jednej, lecz do wielu technologii sieci lokalnych LAN, z których wyróżnić należy cztery podstawowe kategorie:

Ethernet. Ethernet odnosi się nie do jednej, lecz do wielu technologii sieci lokalnych LAN, z których wyróżnić należy cztery podstawowe kategorie: Wykład 5 Ethernet IEEE 802.3 Ethernet Ethernet Wprowadzony na rynek pod koniec lat 70-tych Dzięki swojej prostocie i wydajności dominuje obecnie w sieciach lokalnych LAN Coraz silniejszy udział w sieciach

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE USŁUGI DLA GOSPODARKI I LUDNOŚCI WIEJSKIEJ W RAMACH PROW 2007-2013

PODSTAWOWE USŁUGI DLA GOSPODARKI I LUDNOŚCI WIEJSKIEJ W RAMACH PROW 2007-2013 I LUDNOŚCI WIEJSKIEJ W RAMACH PROW 2007-2013 Umożliwienie dostępu/budowa/modernizacja infrastruktury szerokopasmowego Internetu Andrzej Soliński Wrocław 10.12.2012 Legislacja Rozporządzenie Ministra Rolnictwa

Bardziej szczegółowo

Urząd Marszałkowski Województwa

Urząd Marszałkowski Województwa 1 Spotkanie na temat projektu Likwidacja obszarów wykluczenia informacyjnego i budowa Dolnośląskiej Sieci Szkieletowej" Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Adam Okniński Roman Pawelski Piotr

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ZASIĘGU POŁĄCZEŃ OPTYCZNYCH

SPECYFIKACJA ZASIĘGU POŁĄCZEŃ OPTYCZNYCH Lublin 06.07.2007 r. SPECYFIKACJA ZASIĘGU POŁĄCZEŃ OPTYCZNYCH URZĄDZEŃ BITSTREAM Copyright 2007 BITSTREAM 06.07.2007 1/8 SPIS TREŚCI 1. Wstęp... 2. Moc nadajnika optycznego... 3. Długość fali optycznej...

Bardziej szczegółowo

Możliwości inwestycyjne jst w zakresie budowy społeczeństwa informacyjnego. Artur Więcek

Możliwości inwestycyjne jst w zakresie budowy społeczeństwa informacyjnego. Artur Więcek Możliwości inwestycyjne jst w zakresie budowy społeczeństwa informacyjnego Artur Więcek Możliwości inwestycyjne JST w zakresie budowy społeczeństwa informacyjnego Artur Więcek Spała, 20 kwietnia 2012 r.

Bardziej szczegółowo

Siklu EtherHaul 1200Lv700, 1200 i 1200F radiolinie na pasmo 71-76 GHz, 81 86 GHz

Siklu EtherHaul 1200Lv700, 1200 i 1200F radiolinie na pasmo 71-76 GHz, 81 86 GHz Siklu EtherHaul 1200Lv700, 1200 i 1200F radiolinie na pasmo 71-76 GHz, 81 86 GHz Strona 1 z 5 Radiolinie z serii Siklu EtherHaul to innowacyjne rozwiązanie dla wszystkich potrzebujących bardzo wydajnej

Bardziej szczegółowo

CDMA w sieci Orange. Warszawa, 1 grudnia 2008 r.

CDMA w sieci Orange. Warszawa, 1 grudnia 2008 r. CDMA w sieci Orange Warszawa, 1 grudnia 2008 r. Dlaczego CDMA? priorytetem Grupy TP jest zapewnienie dostępu do szerokopasmowego internetu jak największej liczbie użytkowników w całym kraju Grupa TP jest

Bardziej szczegółowo

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Lublinie

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Lublinie 1 Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Lublinie Lublin, dnia 05 grudnia 2011 r. Pan Krzysztof Hetman Marszałek Województwa Lubelskiego LLU-4101-24-01/11 P/11/169 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

publicznego i prywatnego w obszarze infrastruktury szerokopasmowej dr Krzysztof Heller Doradca Zarządu KIGEiT

publicznego i prywatnego w obszarze infrastruktury szerokopasmowej dr Krzysztof Heller Doradca Zarządu KIGEiT Współpraca praca sektora publicznego i prywatnego w obszarze infrastruktury szerokopasmowej dr Krzysztof Heller Doradca Zarządu KIGEiT Budowa infrastruktury publicznej Wiele projektów budowy publicznej

Bardziej szczegółowo

1 2004 BRINET Sp. z o. o.

1 2004 BRINET Sp. z o. o. W niektórych routerach Vigor (np. serie 2900/2900V) interfejs WAN występuje w postaci portu Ethernet ze standardowym gniazdem RJ-45. Router 2900 potrafi obsługiwać ruch o natężeniu kilkudziesięciu Mbit/s,

Bardziej szczegółowo

Poradnik dotyczący planowania i projektowania sieci klasy NGA

Poradnik dotyczący planowania i projektowania sieci klasy NGA Poradnik dotyczący planowania i projektowania sieci klasy NGA Opracowanie: Akademia Światłowodowa Redakcja: Prosper Biernacki Wydanie 1.0 Niepołomice 2014 Projekt: POIG.07.01.00-00-019/09 ul. M. Kasprzaka

Bardziej szczegółowo

NGA Sieci Dostępowe Następnej Generacji

NGA Sieci Dostępowe Następnej Generacji NGA Sieci Dostępowe Następnej Generacji mgr inż. Przemysław Góźdź Internet sukcesywnie, coraz szerzej, wkracza w nasze życie. Służy do pracy, nauki, komunikacji, zakupów, załatwienia spraw urzędowych,

Bardziej szczegółowo

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach IP/08/1831 Bruksela, dnia 28 listopada 2008 r. Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach Jak wynika ze sprawozdania opublikowanego

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja formatu CSV

Specyfikacja formatu CSV Instytut Łączności Państwowy Instytut Badawczy ul. Szachowa 1, 04-894 Warszawa tel. (+48 22) 5128 100, faks (+48 22) 5128 625 Projekt: System Informacyjny o infrastrukturze szerokopasmowej i portal Polska

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka. Mój region w Europie

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka. Mój region w Europie Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Działanie 4.4 Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym Oś priorytetowa IV Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo