SEKTOR MAŁYCH I ŚREDNICH PZREDSIĘBIORSTW W POLSCE ROLA I UWARUNKOWANIA DZIAŁANIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SEKTOR MAŁYCH I ŚREDNICH PZREDSIĘBIORSTW W POLSCE ROLA I UWARUNKOWANIA DZIAŁANIA"

Transkrypt

1 Joanna Kurzawska, Izabela Lisiewicz Uniwersytet Szczeciński Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Instytut Ekonomiki i Organizacji Przedsiębiorstw Zakład Ekonomiki Przedsiębiorstwa Koło Naukowe Ekonomiki Przedsiębiorstw SEKTOR MAŁYCH I ŚREDNICH PZREDSIĘBIORSTW W POLSCE ROLA I UWARUNKOWANIA DZIAŁANIA Wstęp Początek lat 90-tych przyniósł Polsce znaczące zmiany. Centralnie planowana gospodarka nakazowa została zastąpiona wolnorynkową gospodarką konkurencyjną. Stworzyło to szanse dynamicznego rozwoju prywatnych przedsiębiorstw. W niniejszym opracowaniu podjęto próbę przedstawienia istoty i znaczenia małych i średnich przedsiębiorstw (MiŚP) dla polskiej gospodarki, a także warunków i etapów powstawania. Omówiono również wybrane organizacje wspomagające małą przedsiębiorczość w Polsce. Poruszone w pracy kwestie są istotne ze względu na dynamicznie rozwijający się od 1989 roku sektor prywatny, w którym to MiŚP stanowią 99,83% ogółu przedsiębiorstw. Dużą rolę odgrywają one także w obniżaniu bezrobocia, są istotnym źródłem innowacji i mają znaczący udział w tworzeniu PKB. Należy też zwrócić uwagę na to, że MiŚP stanowią podstawowy typ podmiotów funkcjonujących w gospodarce rynkowej, a ich odpowiednio wysoka liczba zapewnia sprawne funkcjonowanie mechanizmów rynkowych. 1. Istota, znaczenie i perspektywy rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw w polskiej gospodarce 1.1. Kryteria podziału na małe i średnie przedsiębiorstwa Pod pojęciem MiŚP rozumie się przedsiębiorstwa, które spełniają określone kryteria. Oparte są one na założeniu, że pewne cechy są charakterystyczne tylko małym i średnim firmom. Klasyfikacja na małe, średnie i duże przedsiębiorstwa jest przeprowadzana na podstawie różnych kryteriów, dostosowanych do konkretnych celów i potrzeb definiującego. Do celów podziału można zaliczyć 1 : cel statystyczny wyróżnienie klas jest podstawą tworzenia zbiorów statystycznych, służących analizie i badaniom, cel polityczny klasy są bazą do tworzenia programów wspierających działalność danego sektora. 1 Zob. K. Safin: Zarządzanie małą firmą Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. O. Langego we Wrocławiu, Wrocław 2002, s. 32.

2 78 Przedsiębiorczość kluczem do sukcesu młodych Ponadto podziały są podstawą tworzenia specyficznych rozwiązań w zakresie m. in. form płacenia podatku, zasad prowadzenia rachunkowości, przepisów bhp, itp. Klasyfikacje zazwyczaj oparte są na kategoriach ilościowych i jakościowych (lub mieszanych). Zgodnie z zaleceniem Komisji Europejskiej do miar ilościowych decydujących o tym, które przedsiębiorstwa można zakwalifikować do małych i średnich zaliczyć można m.in 2 (zob. tabela nr 1): wielkość zatrudnienia, wartość rocznych obrotów, wartość sumy bilansowej. Klasyfikacja przedsiębiorstw zgodnie z Zaleceniem Komisji Europejskiej Tabela 1 Kryterium Mikro Małe Średnie Maksymalna liczba zatrudnionych Maksymalny obrót w mln euro Maksymalna suma bilansowa w mln euro Źródło: K. Safin: Zarządzanie małą firmą, op. cit. s. 33. do 10 osób do 50 osób do 250 osób - do 7 do 40 - do 5 do 27 Główny Urząd Statystyczny stosuje następujący podział: mikro przedsiębiorstwo zatrudnia do 5 osób, małe przedsiębiorstwo w przemyśle i budownictwie zatrudnia przeciętnie do 50 osób, a w pozostałych branżach do 20 osób, średnie przedsiębiorstwo w przemyśle i budownictwie zatrudnia przeciętnie osób, a w pozostałych branżach Na potrzeby badań próbuje się sprowadzić wielkości zatrudnienia w różnych gałęziach do porównywalności, stosując różne normy w zależności od sektora. Przykładowy podział firm wg wielkości i z uwzględnieniem sektorów działania został przedstawiony w tabeli nr 2. Przykładowy podział firm wg wielkości i z uwzględnieniem sektorów działania Tabela 2 Branża Przemysł i budownictwo: - małe - średnie - duże Podział według liczby zatrudnionych - do powyżej 500 Podział według wielkości obrotu - do 1 mln zł mln zł - powyżej 15 mln zł 2 Ibidiem s. 33.

3 J.Kurzawska, I.Lisiewicz, Sektor małych i średnich przedsiębiorstw Handel hurtowy: - małe - średnie - duże Transport, łączność, firmy usługowe i wolne zawody: - małe - średnie - duże - do powyżej do powyżej 50 - do 1 mln zł mln zł - powyżej 50 mln zł - do 100 tyś zł tyś 2 mln zł - powyżej 2 mln zł Źródło: K. Safin: Zarządzanie małą firmą, op. cit. s. 33. Inaczej podział przedstawia się na gruncie prawnym. Zgodnie z Prawem działalności gospodarczej za małego przedsiębiorcę uważa się takiego, który zatrudnia średnio w roku poniżej 50 pracowników, osiąga przychody netto niższe niż 7 mln euro i w bilansie wykazuje sumę aktywów poniżej 5 mln euro, natomiast średni przedsiębiorca to taki, który zatrudnia do 250 pracowników, a jego przychód netto i aktywa w bilansie nie przekraczają odpowiednio 40 mln i 27 mln 3. Podział na podstawie kryteriów jakościowych zakłada natomiast istnienie pewnego zestawienia cech, charakterystycznych tylko dla małych i średnich przedsiębiorstw. Katalog ten jest ustalany umownie i nie jest zamknięty. Nie sposób wymienić wszystkich charakterystyk, dlatego w pracy zostaną przedstawione tylko wybrane ich elementy, a mianowicie: 4 a) samodzielność ekonomiczna i prawna działalność MiŚP oparta jest bardzo często na prywatnej własności, osobistej pracy właściciela lub jego rodziny. Właściciela cechuje samodzielność, a więc możliwość realizowania wszystkich funkcji w przedsiębiorstwie i podejmowania ryzyka związanego z działaniem. b) łączenie w jednej osobie funkcji właściciela i zarządzającego w małej firmie właściciel prowadzi nadzór nad funkcjonowaniem całego przedsiębiorstwa, jest odpowiedzialny za wszystkie działania, ponosi konsekwencje zdarzeń niekorzystnych i w całości czerpie zyski z własnej działalności. Z tego wynika mało skomplikowana struktura organizacyjna, umożliwiająca szybką i bezpośrednią komunikację, skracająca drogę przepływu informacji itp. c) działanie zazwyczaj na rynku lokalnym i utrzymywanie dość ścisłych kontaktów z klientami, wykraczających niekiedy poza ramy biznesu. d) świadczenie usług indywidualnie dopasowanych do potrzeb klientów związane jest to z brakiem wpływu lub niewielkim wpływem na otoczenie, ale jest to jednocześnie sposób na wyróżnianie się wśród konkurencji, e) szybsza możliwość reakcji na pojawiające się zmiany w otoczeniu - jest to wynikiem elastycznej struktury organizacyjnej i umożliwia skuteczne konkurowanie na rynku. f) mały udział w rynku małe i średnie przedsiębiorstwa mają zazwyczaj niewielką liczbę klientów i ich udział w ogólnej sprzedaży jest niski. 3 Zob. Ustawa z dnia r. Prawo działalności gospodarczej DzU nr 101, poz 1178, art. 54 i Zob. K. Safin: Zarządzanie mała firmą, op. cit. str. 36.

4 80 Przedsiębiorczość kluczem do sukcesu młodych g) odrębny typ gospodarki finansowej 5 - kapitał na rozpoczęcie działalności zwykle pochodzi z oszczędności właściciela lub jego rodziny, środków odziedziczonych lub pożyczek od znajomych. Przyczyną tego może być niechęć przedsiębiorców do zaciągania kredytów, by nie utracić samodzielności. Wymienione wyżej kryteria jakościowe nie wyczerpują całego zestawienia cech charakterystycznych dla małych i średnich przedsiębiorstw. Tak dużo różnych elementów istotnych dla MiŚP świadczy o dużym zróżnicowaniu kryteriów podziału jakościowego, Klasyfikując dane przedsiębiorstwo do grupy małych i średnich przedsiębiorstw należy wziąć pod uwagę zarówno kryteria ilościowe jak i jakościowe Znaczenie małych i średnich przedsiębiorstw dla polskiej gospodarki O roli MiŚP dla polskiej gospodarki świadczą dane o liczbie przedsiębiorstw działających na rynku. Liczba aktywnych przedsiębiorstw i ich udział w rynku w Polsce w 2000 roku Tabela 3 Wielkość przedsiębiorstwa Liczba przedsiębiorstw Udział w ogólnej liczbie przedsiębiorstw (%) Małe (zatrudniające do 49 osób) ,02% Średnie (zatrudniające od 50 do 349 osób) ,81% Razem: Małe i Średnie ,83% Duże (zatrudniające powyżej 250 osób) ,17% Ogółem wszystkie przedsiębiorstwa ,00% Źródło: Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce w latach PARP Warszawa Znaczenie małych i średnich przedsiębiorstw można analizować z punktu widzenia efektów, jakie wywierają one na cała gospodarkę. Zaliczyć do nich można m.in 6 : 1. efekt zatrudnienia, 2. efekt produkcyjny, 3. efekt postępu technicznego (innowacyjności), 4. efekt stabilizacyjny, 5. efekt regionalnej decentralizacji, 6. efekt mobilizacji kapitału. 5 T. Łuczka: Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro- i makroekonomiczne Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa Poznań 2001, s Zob. K. Safin: Zarządzanie mała firmą, op. cit. s

5 J.Kurzawska, I.Lisiewicz, Sektor małych i średnich przedsiębiorstw Ad. 1) Małe i średnie przedsiębiorstwa nie tylko zapewniają miejsca pracy większości zatrudnionych, ale są źródłem tworzenia nowych miejsc pracy w gospodarkach rozwiniętych. Korzystny wpływ małych i średnich przedsiębiorstw na polski rynek pracy można przedstawić następująco: a) sektor małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce zatrudniał w 2000 roku łącznie tyś osób, co stanowiło 66,4% wszystkich zatrudnionych w całej gospodarce 7. Wskaźniki zatrudnienia za rok 1998 i 1999 wynoszą odpowiednio 64,3% i 65,5%. Widać zatem, że znaczenia tego sektora w zatrudnieniu rośnie. 33% 32% 20% 15% Mikro Małe Średnie Duże Wykres 1. Udział różnej wielkości przedsiębiorstw w zatrudnieniu w Polsce w 2000 roku Źródło: Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce w latach op. cit. 33% 29% 21% 12% 5% Przemysł Transport i łączność Handel i naprawy Budownictwo Inne usługi Wykres 2. Struktura pracujących w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce w 2000 roku Źródło: Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce w latach op. cit. 7 Raport o stanie gospodarki Polska 2002, Departament Analiz i Prognoz, Warszawa 2002.

6 82 Przedsiębiorczość kluczem do sukcesu młodych b) sektor małych i średnich przedsiębiorstw daje większą pewność zatrudnienia niż przedsiębiorstwo duże. W roku 1998 po raz pierwszy od wielu lat tempo wzrostu liczby pracujących w małych przedsiębiorstwach wyprzedziło tempo wzrostu obserwowane w przedsiębiorstwach średniej wielkości 8. c) małe przedsiębiorstwa nie powodują w tak dużym stopniu wzrostu bezrobocia jak duże firmy. Jest to związane przede wszystkim z tym, że zatrudniają mało osób, ale także z tym, że nie mogą przenosić swojej działalności w obszary o wyższej opłacalności, np. do specjalnych stref ekonomicznych, do krajów, gdzie siła robocza jest tańsza, do krajów, udzielających preferencji podatkowych. Ad. 2) Znaczenie produkcji wytworzonej w sektorze MiŚP można przedstawić za pomocą ich udziału w tworzeniu PKB. Analizując dane umieszczone na wykresie nr 3 można zauważyć, że z roku na rok udział małych i średnich przedsiębiorstw rośnie. Jednak w ostatnich latach jego dynamika spadła. 50% 49% 48% 47% 46% 45% 44% 43% 42% Wykres 3. Udział małych i średnich przedsiębiorstw w tworzeniu PKB w latach Źródło: Raport o stanie gospodarki Polska 2002, op. cit. Ad. 3) W gospodarkach wysoko uprzemysłowionych MiŚP mają coraz większy udział we wdrażaniu innowacji, gdyż jest to waruneśk ich przetrwania oraz rozwoju. Presja konkurencji w sektorze MiŚP jest wyższa niż w sektorze przedsiębiorstw dużych, zatem chcąc pozostać na rynku małe podmioty gospodarcze muszą wprowadzać zmiany w swoich produktach. Warto też wspomnieć, że wprowadzanie innowacji w małych firmach jest łatwiejsze niż w dużych. Wynika to m. in. z 9 : w małych i średnich przedsiębiorstwach pracownicy ze względu na silne powiązania z pracodawcą są lepiej motywowani do pracy, a co za tym idzie są bardziej kreatywni w prowadzeniu projektów, małe przedsiębiorstwa są często przedsiębiorstwami wynalazców właściciel dąży do upowszechnienia swojego pomysłu, 8 Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce pod redakcją W. Dzierżanowski, A. Sztetyłło, wyd. Polska Fundacja Promocji i Rozwoju MSP, Warszawa K. Poznańska: Innowacyjność małych i średnich przedsiębiorstw, Przegląd Organizacji 10/1996, s

7 J.Kurzawska, I.Lisiewicz, Sektor małych i średnich przedsiębiorstw małe i średnie przedsiębiorstwa cechują się elastyczną strukturą organizacyjną, co pozwala na lepszą komunikację, lepszy przepływ informacji, szybszą reakcję na pojawiające się szanse itp. Jednak istnieją także pewne słabe strony małych i średnich przedsiębiorstw, które stanowić mogą niekiedy barierę wprowadzania innowacji. Zaliczyć do nich można m. in.: trudności związane z finansowaniem projektów ze względu na problemy z pozyskaniem niezbędnego kapitału, brak dostępu do bazy informacyjnej, brak odpowiednio wyszkolonej kadry. Ad. 5) Małe i średnie przedsiębiorstwa znacznie lepiej radzą sobie z recesją, kryzysem czy załamaniem koniunktury. Jest to wynikiem lepszych zdolności adaptacyjnych, większych możliwości elastycznego reagowania na oddziaływania rynku. Ad. 6) Małe i średnie przedsiębiorstwa nie wymagają do swojego istnienia szczególnych warunków infrastrukturalnych, dlatego mogą być tworzone nawet tam gdzie dużym przedsiębiorstwom to się nie opłaca. Zgodnie z cechami małej przedsiębiorczości jest ona tworzona by działać lokalnie i zatem jej skala działania jest ograniczona. Powoduje to powstawanie zdecentralizowanej sieci handlowej, usługowej, transportowej 10 itp. Watro zauważyć, że może to ograniczać tendencje monopolistyczne w gospodarce. Duże koncerny muszą obserwować funkcjonowanie małych firm, bo mogą one dość szybko odebrać im klientów, oferując produkt indywidualnie dopasowany do potrzeb. Ad. 7) Jedną z wcześniej wymienionych cech pozwalających uznać przedsiębiorstwo za należące do MiŚP była specyficzna gospodarka finansowa. Fakt zaangażowania w działalność prywatnych zasobów może wywrzeć pozytywny wpływ na gospodarkę, gdyż środki, które być może zostałyby skonsumowane lub odłożone w formie oszczędności mogą przynieść gospodarce dodatkowo wyprodukowane dobra i usługi, a co za tym idzie mogą znacząco wpływać na PKB Perspektywy rozwoju sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce Rozwój małych i średnich przedsiębiorstw jest warunkowany zarówno samymi cechami tego sektora, jak i czynnikami zewnętrznymi, dotyczącymi otoczenia, w którym dane przedsiębiorstwo działa. Do podstawowych barier hamujących rozwój MiŚP zaliczyć można 11 : 1. bariery społeczne wśród społeczeństwa panuje niechęć do podejmowania pracy w prywatnych firmach, gdyż pomimo możliwości osiągania wyższych zarobków, praca ta nie daje poczucia pewności zatrudnienia, jakie można byłoby mieć pracując w firmie państwowej. Ponadto w świadomości Polaków funkcjonuje negatywny obraz przedsiębiorcy - uważa się go za człowieka działającego na granicy prawa i bogacącego się kosztem innych. 2. bariery finansowe przedsiębiorcy podejmujący własną działalność mają znaczne problemy z pozyskaniem niezbędnego kapitału. Związane jest to m. in. z brakiem zaufania instytucji bankowych do nowopowstających firm, a także z niechęcią 10 K. Safin: Zarządzanie małą firmą, op. cit. s Ibidiem s. 175.

8 84 Przedsiębiorczość kluczem do sukcesu młodych samych przedsiębiorców do zaciągania kredytów. Z tego powodu niezbędna jest pomoc Rządu, który powinien za pomocą odpowiednich narzędzi wspierać sektor małych i średnich przedsiębiorstw bariery prawne problemy związane z systemem prawnym mogą być rozpatrywane w dwóch aspektach: po pierwsze mogą być związane z wprowadzaniem nowych przepisów, po drugie mogą dotyczyć egzekwowania przepisów już istniejących. W tym pierwszym przypadku istotną barierę rozwoju stanowi duża liczba nowych regulacji prawnych wprowadzanych każdego roku, a bezpośrednio dotykających małe i średnie przedsiębiorstwa, które często nie mogą za tymi zmianami nadążyć, co rodzi poczucie niestabilności. W drugim przypadku bariery wynikają z niewydolności wymiaru sprawiedliwości; długie okresy oczekiwania na rozprawę, zawiłe procesy odwoławcze wywołują obawy, co do skutecznej ochrony prawnej. Powyżej zostały wymienione główne przeszkody w rozwoju. Nie są to jednak wszystkie przeszkody. Przykładowo inne bariery związane są z brakiem dostępu do informacji, badań. Liczne badania potwierdzają występowanie niedogodności w funkcjonowaniu małych i średnich firm. Poniżej przedstawiono wyniki badań przeprowadzonych na przełomie kwietnia i maja 2001 w wybranych ponadpodstawowych szkołach zawodowych w 7 powiatach województwa śląskiego 13. Próba obejmowała 1585 osób. Celem badania była chęć poznania opinii młodych ludzi na temat trudności związanych z założeniem i prowadzeniem własnej działalności. Uzyskano następujące odpowiedzi: brak środków finansowych niezbędnych do zainwestowania w firmę, brak przygotowania, tzn. niewystarczające kwalifikacje, brak doświadczenia zawodowego, nieznajomość rynku, brak tradycji samodzielnej działalności niewiele osób chce podjąć trud pracy na własny rachunek, gdyż wiąże się to z większym ryzykiem niż praca etatowa, przekonanie o bardzo trudnych i niesprzyjających warunkach tworzonych przez Państwo dla sektora prywatnego. Ogromne znaczenie małych i średnich przedsiębiorstw dla każdej gospodarki rynkowej i występujące znaczne bariery utrudniające rozwój tego sektora nakładają na Państwo konieczność tworzenia i wdrażania systemów pomocy i wspierania małej przedsiębiorczości. 2. Uwarunkowanie prawno ekonomiczne i etapy tworzenia nowych przedsiębiorstw w Polsce Proces uruchamiania działalności gospodarczej nie oznacza tylko tworzenie nowego przedsiębiorstwa od podstaw. Można przyjąć, że są dwa główne sposoby działania zmierzające do uruchomienia określonego przedsięwzięcia jeden polegający na tworzeniu zupełnie nowego podmiotu i wejściu na rynek z nowym pomysłem, a drugi związany jest z podjęciem działalności w ramach dotąd istniejącego podmiotu Wybrane programy organizacje rządowe i pozarządowe wspierające działalność tego sektora gospodarki zostaną omówione w dalszej części tego opracowania. 13 W. Sobulowa, K. Tausz: Badanie losów i postaw absolwentów śląskich ponadpodstawowych szkół zawodowych Polityka Społeczna 1/2002 s K. Safin Zarządzanie mała firmą, op. cit. str. 61.

9 J.Kurzawska, I.Lisiewicz, Sektor małych i średnich przedsiębiorstw W dalszej części pracy omówione zostaną etapy zakładania nowego przedsiębiorstwa od podstaw Podejmowanie decyzji o rodzaju działalności Osoba lub osoby rozpoczynające działalność gospodarczą stają przed wyborem określonej formy organizacyjno prawnej swojego przedsiębiorstwa. Wybór ten ma istotne znaczenie dla dalszych działań, bowiem przesądza o ważnych kwestiach tj. o poziomie bezpieczeństwa majątkowego właściciela lub właścicieli, o zakresie odpowiedzialności za zobowiązania, o sposobach reprezentacji firmy, a nawet o sposobach opodatkowania i prowadzenia księgowości. W przepisach polskiego prawa swoboda podejmowania działalności gospodarczej jest wyraźnie zagwarantowana,15. Przed rozpoczęciem działań formalnych zmierzających do założenia własnej firmy należy odpowiedzieć sobie na kilka pytań, bardzo ważnych z punktu widzenia dalszych działań: 1. czy wiemy, jaki rodzaj działalności gospodarczej chcemy prowadzić? 2. czy interes chcemy prowadzić sami, czy może z innymi osobami? 3. czy gotowi jesteśmy odpowiadać całym swoim majątkiem, czy może wolimy oddzielić życie prywatne od firmy? 4. ile kapitału możemy zaangażować w prowadzenie działalności gospodarczej? Odpowiedź na pierwsze pytanie wiąże się z ograniczeniami w podejmowaniu niektórych rodzajów działalności. Należy bowiem pamiętać, że niektóre rodzaje działalności gospodarczej są ograniczone tzn. na ich prowadzenie trzeba uzyskać pozwolenie (koncesję) lub zezwolenie 16. Odpowiedź na drugie pytanie pozwala zdecydować, pod jaką formą chcemy zarejestrować naszą działalność gospodarczą. W Polsce do form prowadzenia działalności gospodarczej zaliczyć można: osoba fizyczna wykonująca działalność gospodarczą, spółki prawa handlowego, spółdzielnie, przedsiębiorstwa państwowe, jednostek badawczo-rozwojowych, inne. Trzecie pytanie jest powiązane z pytaniem drugim, ponieważ też podejmuje kwestię formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej. Odpowiedź na to pytanie pozwala określić, czy chcemy ryzykować całym swoim majątkiem osobistym i założymy jednoosobową działalność gospodarczą (bądź spółkę cywilną),czy też w celu oddzielenia majątku i długów firmowych od prywatnych i zarejestrujemy spółkę prawa handlowego. Odpowiedzi na powyższe pytania mogą znacząco wpływać na pytanie czwarte, z tego względu, że forma organizacyjno prawna narzuca w pewnym stopniu wysokość kapitału koniecznego do zaangażowania. Jako przykład można tu podać spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, do której założenia potrzebny jest minimalny kapitał zakładowy w wysokości zł. 15 art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej Dz.U. Nr 101, poz z późn. zm. 16 art. 22 Konstytucji RP; zgodnie, z tym przepisem ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny.

10 86 Przedsiębiorczość kluczem do sukcesu młodych 2.2. Zgłoszenie do ewidencji działalności gospodarczej Zgodnie ze znowelizowaną ustawą - Prawo działalności gospodarczej podejmowanie działalności przez osoby fizyczne, w tym również wykonujące działalność na podstawie zezwoleń i koncesji, wymaga zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej. Ewidencję tę prowadzą gminy jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. Organem ewidencyjnym jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Przedsiębiorcy zobowiązani są zarejestrować się w rejestrze przedsiębiorców, prowadzonym przez sądy. Wykonanie obowiązków związanych z ewidencjonowaniem składa się z trzech etapów: 1. zgłoszenie zamiaru prowadzenia działalności, 2. zarejestrowanie działalności gospodarczej zgodnie ze zgłoszeniem, 3. wydanie zaświadczenia o wpisie do ewidencji. Ad. 1) Zgłoszenie zamiaru prowadzenia działalności Zgłoszenie o dokonanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej powinno zawierać: oznaczenie przedsiębiorcy, a więc nazwę firmy uzupełnioną o imię i nazwisko właściciela. oznaczenie miejsca zamieszkania i adresu przedsiębiorcy, określenie przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej, wskazanie daty rozpoczęcia działalności. Brak jest ujednoliconego formularza zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej. Poszczególne gminy opracowują własne egzemplarze. Wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega opłacie. Ad. 2) Zarejestrowanie działalności gospodarczej Organ ewidencyjny dokonuje wpisu zgodnie ze zgłoszeniem lub wydaje, w formie decyzji administracyjnej, odmowę wpisu do ewidencji. W tej drugiej sytuacji może tak postąpić, jeżeli: zgłoszenie dotyczy działalności gospodarczej nie objętej przepisami prawa działalności gospodarczej, zgłoszenie zawiera braki formalne, które mimo wezwania nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie, prawomocnie orzeczono zakaz wykonywania określonej w zgłoszeniu działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Ad. 3) Wydanie zaświadczenia o wpisie do ewidencji Organ ewidencyjny doręcza przedsiębiorcy zaświadczenie o wpisie do ewidencji nie później niż w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia. Kopię tego zaświadczenia urząd przekazuje do właściwego Urzędu Skarbowego, jednostki organizacyjnej ZUS oraz Urzędu Statystycznego.

11 J.Kurzawska, I.Lisiewicz, Sektor małych i średnich przedsiębiorstw Nadanie numeru REGON W ciągu 14 dni od dnia wpisu firmy do ewidencji należy we właściwym ze względu na siedzibę firmy wojewódzkim oddziale Urzędu Statystycznego wypełnić wniosek o wydanie numeru REGON 17. Wniosek powinien zawierać następujące informacje: nazwę firmy, dane teleadresowe (adres, telefon), formę prawno-organizacyjną, stan aktywności prawnej i ekonomicznej rodzaj przeważającej działalności wg Polskiej Klasyfikacji Działalności. Wraz z wnioskiem należy złożyć kopię wpisu do rejestru. Do Urzędu Statystycznego należy zgłaszać każdą zmianę. W wyniku wpisu do rejestru podmiot otrzymuje zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym REGON i ma obowiązek posługiwania się tym zaświadczeniem. Ponadto podmioty zobowiązane są do podawania numeru identyfikacyjnego REGON w pieczęciach firmowych i drukach urzędowych. Okres oczekiwania od złożenia wniosku wynosi 2 tygodnie. Operacja ta jest bezpłatna Nadanie numeru NIP Każdy przedsiębiorca jest zobowiązany w ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności zgłosić ten fakt do urzędu skarbowego. W tym celu osoby fizyczne muszą złożyć we właściwym dla siedziby firmy urzędzie wypełniony formularz NIP-1. Pozostałe dokumenty, tj.: zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej i numer REGON są dostarczane przez wydające je organy. Na tym etapie należy zdecydować, w jakiej formie będzie płacony podatek dochodowy. Mamy do wyboru: 1. formę karty podatkowej, 2. formę ryczałtu ewidencjonowanego, 3. prowadzenie księgi przychodów i rozchodów, 4. prowadzenie pełnej księgowości. Ad. 1) Karta podatkowa Z opodatkowania w formie karty podatkowej może korzystać podatnik spełniający określone warunki, do których zaliczyć można 18 : przedsiębiorstwo musi funkcjonować na rynku w formie spółki cywilnej lub jako firma jednoosobowa, należy w odpowiednim urzędzie ewidencjo gospodarczej złożyć wniosek o zastosowaniu opodatkowanie w tej formie, 17 uchwała nr 195 Rady Ministrów z 17 października 1975 roku w sprawie utworzenia systemu identyfikacji i klasyfikacji jednostek gospodarki narodowej REGON, M.P. nr 35, poz. 211 oraz ustawa z 29 czerwca 1995 roku o statystyce publicznej, Dz. U. nr 88, poz.439 z późn. zm. zob. K. Kruczalak: Zarys Prawa Handlowego wyd. Wydawnictwa Prawnicze PWN Warszawa K. Safin Zarządzanie mała firmą, op. cit. str. 154.

12 88 Przedsiębiorczość kluczem do sukcesu młodych podatnik przy prowadzeniu działalności nie korzysta z usług osób nie zatrudnionych przez siebie na podstawie umowy o pracę ani z usług innych przedsiębiorstw i zakładów. Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku Urząd Skarbowy ustala wielkość podatku, który należy opłacać na rachunek bankowy Urzędu do 7 dnia każdego miesiąca. Wysokość karty zależy od liczby zatrudnionych oraz od liczby mieszkańców miejscowości, w której prowadzona jest działalność. Zaletą stosowania tej formy rozliczania się z podatku jest brak konieczności prowadzenia przez podatnika ksiąg podatkowych. Ponadto podatnik nie musi składać miesięcznych deklaracji i zeznań rocznych. Jednak stosowanie karty podatkowej ma też pewne wady: możliwość stosowania tej formy jest ograniczona do wyszczególnionych rodzajów działalności, a poza tym tego wysokość podatku jest stała niezależnie od wyników prowadzonej działalności. Ad. 2) Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych Jest to uproszczona forma rozliczania podatkowego. Dotyczy osób prowadzących indywidualną działalność gospodarczą lub w formie spółki cywilnej, których dochód za rok poprzedni nie przekroczył 499 tys. 460 zł. Aby rozliczać się z fiskusem na zasadzie ryczałtu należy zgłosić wybór tej formy opodatkowania. Wysokość odprowadzanego do urzędu skarbowego podatku zależy od uzyskanych przychodów, czyli od całej wielkości wpływów osiągniętych ze sprzedaży towarów i usług. Nie ma zatem potrzeby ewidencjonowania kosztów, gdyż nie są one uwzględniane przy wyliczeniu podatku. Także w przypadku, gdy koszty przewyższą przychód, tzn. firma poniesie straty istnieje obowiązek zapłacenia podatku. Stawki ryczałtu są różne w zależności od rodzaju prowadzonej działalności i wynoszą: 3% - od przychodów z działalności handlowej i gastronomicznej, 5,5% - od przychodów z wszelkiej działalności wytwórczej oraz usług budowlanych i transportu samochodowego o ładowności powyżej 2 ton, 8,5% - od przychodów z innej niż uprzednio wymieniono działalności usługowych. Ad. 3) Podatkowa księga przychodów i rozchodów Jeśli podatnik nie ma prawa do opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej na zasadach ryczałtowych, musi prowadzić księgę przychodów i rozchodów i płacić podatek od rzeczywistego dochodu według skali podatkowej. Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w ustawie w sposób specjalny. Dochodem jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Przedsiębiorcy działający jako osoby fizyczne opodatkowane na zasadach ogólnych muszą ustalać miesięczne zaliczki na podatek (PIT-5). Podatek powinien zostać zapłacony do dwudziestego dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni w formie przelewu na konto bankowe urzędu skarbowego, w którym podatnik zarejestrował swoją działalność. Co pół roku należy składać rozliczenia osiągniętych przychodów, dokonywanych odliczeń i zapłaconego podatku.

13 J.Kurzawska, I.Lisiewicz, Sektor małych i średnich przedsiębiorstw Ad. 4) Księgowość pełna Do prowadzenia księgowości pełnej zobowiązane są przedsiębiorstwa, które za rok poprzedni osiągnęły przychód z działalności przekraczający 800 tys. EURO 19. Niezależnie od wielkości przychodu księgi handlowe muszą prowadzić osobowe spółki kapitałowe (spółka jawna, partnerska, komandytowa i komandytowo-akcyjna). Przy rozliczaniu się z podatku dochodowego na zasadzie pełnej księgowości musimy podjąć decyzję, czy prowadzimy sami księgowość, czy zlecimy to jakiejś firmie Zgłoszenie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Kolejnym etapem jest zgłoszenie siebie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Ewentualnych pracowników i osoby współpracujące należy zgłosić do ubezpieczenia w 7 dni od przyjęcia do pracy lub rozpoczęcia współpracy. Aby zgłosić firmę, musimy wypełnić formularz ZFA (zgłoszenie płatnika składek - osoby fizycznej). W przypadku, gdy prowadzenie firmy jest naszym jedynym zajęciem i jedynym miejscem zatrudnienia dla naszych pracowników, wówczas dla każdego z osobna wypełniamy formularz ZUA (zgłoszenie do ubezpieczenia osoby ubezpieczonej). Jeśli my albo pracownicy mamy pełnoetatową pracę płatną powyżej minimalnej pensji krajowej, wówczas te osoby należy zgłosić tylko do ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu ZZA. Rozliczenia składek dokonuje się składając w jednostce organizacyjnej ZUS lub przesyłając listem poleconym miesięczną deklarację Pozostałe czynności 1. Wykonanie pieczątki 2. Założenie rachunku bankowego 3. Przystosowanie działalności do wymogów sanitarnych 4. Przystosowanie działalności do wymogów przeciwpożarowych 5. Przystosowanie działalności do wymogów związanych z ochroną środowiska. 3. Niektóre organizacje i instytucje wspomagające tworzenia i działanie małej przedsiębiorczości w Polsce 3.1.Program Pierwsza Praca Jednym ze znanych programów wspomagających absolwentów w wejściu na rynek pracy jest program PIERWSZA PRACA zasady prowadzenia ksiąg handlowych reguluje: ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości Dz.U. Nr 121, poz. 591 z późn. zm. 20 Program ten został opracowany przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej w styczniu bieżącego roku. Sposób jego realizacji został zawarty w aneksie nr 2 do Strategii społeczno-gospodarczej Rządu SLD UP- PSL Przedsiębiorczość rozwój praca. Program stanowi integralną część programu społeczno-gospodarczego Rządu na lata Program jest jednym z instrumentów realizacji Narodowej Strategii Wzrostu Zatrudnienia i Rozwoju Zasobów Ludzkich , opartej na Europejskiej Strategii Zatrudnienia. Zgodnie z Wytycznymi w sprawie zatrudnienia na rok 2002, przyjętymi przez Radę i Parlament Europejski, młodzi ludzie wchodzący na rynek pracy są przedmiotem szczególnej troski Krajów Członkowskich.

14 90 Przedsiębiorczość kluczem do sukcesu młodych Program ten przeznaczony jest przede wszystkim dla tegorocznych absolwentów szkół wszystkich szczebli ponadgimnazjalnych 21. Podstawowym celem tego programu jest nie dopuszczenie do tego, aby coraz więcej absolwentów szkół zasilało grono osób bezrobotnych. Niezbędne jest zatem zwiększenie szans tych osób na uzyskanie pierwszego doświadczenia zawodowego oraz objęcie usługami aktywizującymi wszystkich zarejestrowanych. Program Pierwsza praca obejmuje pięć następujących segmentów 22 : A. Małe i średnie przedsiębiorstwa B. Samozatrudnienie C. Kształcenie D. Wolontariat E. Informacja, poradnictwo zawodowe i pośrednictwo pracy. Małe i średnie przedsiębiorstwa Obecnie tylko małe i średnie przedsiębiorstwa prywatne są w stanie w dużej mierze absorbować osoby wchodzące na rynek pracy. Jednak wysokie koszty pracy stanowią w tym przypadku znaczną przeszkodę. Niezbędne są działania zmierzające do obniżenia kosztów zatrudnienia, jednak nie może się to dokonać kosztem obniżki płacy minimalnej, ale powinno polegać na przejściowym przejmowaniu przez państwo części pośrednich kosztów pierwszej pracy. Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu podaje wiele możliwych do stosowania instrumentów zorientowanych na promocję zatrudnienia bezrobotnych przez małe i średnie przedsiębiorstwa. Zaliczyć do nich można m. in.: a. refundację wynagrodzeń absolwentów, b. staże absolwenckie, c. prace społeczno-użyteczne, d. pożyczki na tworzenie nowych miejsc pracy dla bezrobotnych skierowanych przez powiatowy urząd pracy, e. programy specjalne. Samozatrudnienie Dla części absolwentów szansą na znalezienie swojego miejsca na rynku pracy może być założenie własnej firmy. Zwiększenie możliwości podejmowania własnej działalności gospodarczej wymaga: a. ograniczenia przeszkód i kosztów tworzenia przedsiębiorstw, b. uruchomienia w dużej skali programu udzielania tanich kredytów, poręczeń kredytowych i systemu dopłat do kosztów oprocentowania i związanego z nimi profesjonalnego doradztwa, c. okresowego zawieszenia pobierania od absolwentów zakładających własne przedsiębiorstwo emerytalno - rentowej części składki na ubezpieczenie społeczne. W ofercie usług urzędów pracy znajdują się pożyczki na podejmowanie własnej działalności gospodarczej. Są one udzielane na wniosek zainteresowanego w oparciu o 21 Zob. aneks nr 2 do Strategii... op. cit. s Ibidiem, s.8

15 J.Kurzawska, I.Lisiewicz, Sektor małych i średnich przedsiębiorstw biznes plan. Bank lub Fundusz Pracy dokonuje analizy wniosku o pożyczkę na podstawie przedłożonych dokumentów, po uprzednim zbadaniu ich wiarygodności oraz po ewentualnym przeprowadzeniu wizji lokalnej, sprawdzając w szczególności: a. czy przewidywana sytuacja finansowa i majątkowa pożyczkobiorcy zapewni spłatę pożyczki wraz z odsetkami w proponowanych terminach, b. realność zabezpieczenia zwrotu pożyczki, c. oceny zdolności kredytowej absolwenta Bank/Fundusz dokonuje na podstawie oceny planowanego przedsięwzięcia i prognozowanych przychodów z tego przedsięwzięcia. Ustawa o ułatwieniu zatrudniania absolwentom szkół, która weszła w życie 1 stycznia 2002 roku zawiera rozwiązania ułatwiające absolwentom podejmowanie samodzielnej działalności gospodarczej. Na mocy tej ustawy: absolwent w okresie 12 miesięcy od podjęcia działalności gospodarczej może uzyskać z Funduszu Pracy dofinansowanie składek w części przeznaczonej na ubezpieczenie wypadkowe oraz rentowe. absolwent podejmujący działalność gospodarczą może uzyskać prawo do rezygnacji z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne do II filaru przez okres 12 miesięcy od zakończenia nauki, pod warunkiem złożenia stosownego wniosku. Wspieranie podejmowania samodzielnej działalności gospodarczej przez absolwentów, oprócz zagwarantowania dostępu do kapitału i ogólnego obniżenia kosztów prowadzenia takiej działalności wymaga także wzmocnienia systemu wsparcia w zakresie m.in.: możliwości dokonywania diagnozy własnych predyspozycji, pomocy w tworzeniu i ocenie biznes planu, dostępu do wiedzy o prowadzeniu firmy, kształtowania podstawowych niezbędnych umiejętności itp Fundusze Pomocowe Dla absolwentów chcących podjąć działalność gospodarczą istotnym problemem jest brak koniecznych do tego środków. Możliwość zdobycia środków finansowych dają Fundusze, wspierające podmioty, które stanowią zbyt duże ryzyko dla banków. Taką działalnością zajmuje się m. in.: warszawski Fundusz Mikro i krakowska Inicjatywa Mikro. Fundusz Mikro został utworzony w 1994 r. przez Polsko-Amerykański Fundusz Przedsiębiorczości PAEF do realizacji programu wspierania mikro przedsiębiorczości w Polsce. Przeznaczono na ten cel 20 mln USD. Fundusz Mikro nie określa sztywnych zasad udzielania pożyczki, takich jak minimalna i maksymalna kwota, wykaz dokumentów czy oprocentowanie. Wszystko to jest przedmiotem indywidualnych negocjacji 23. Inicjatywa Mikro powstała w 1996 roku dzięki środkom finansowym przyznanym Polsce przez rząd Stanów Zjednoczonych oraz dzięki pomocy ze strony Opportunity 23 A. Gieros, A. Kowalczyk: Kapitał na start trudno dostępny Profit 11/2002 s. 87.

16 92 Przedsiębiorczość kluczem do sukcesu młodych International, międzynarodowej organizacji wspierającej rozwój przedsiębiorczości 24. Aby uzyskać pożyczkę z Inicjatywy Osoby odpowiedzialne za reprezentowanie Funduszu Mikro na początku sprawdzają przygotowanie kandydata do prowadzenia działalności, kontrolują biznesplan i stopień ryzyka dla danego projektu. Aby uzyskać pożyczkę potrzebne jest zabezpieczenie w postaci weksla in blanco bądź poręczenia Program Rozwoju Małej Przedsiębiorczości Tor # 10 Program Rozwoju Małej Przedsiębiorczości Tor # rozpoczął się kilka lat temu. Jest kierowany do bezrobotnych, którzy chcą podjąć działalność gospodarczą. Program finansowany jest ze środków budżetu i Banku Światowego. W ramach Programu powstało 61 ośrodków wspierania przedsiębiorczości, 31 inkubatorów przedsiębiorczości i 34 fundusze rozwoju przedsiębiorczości. Oferują one nisko oprocentowane pożyczki na rozpoczynanie własnej działalności. Pożyczki są skierowane do bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy. Udzielane są na wniosek zainteresowanych na podstawie biznesplanu. Poręczycieli można szukać wśród funduszy poręczeniowych, których w Polsce jest blisko 30. Większość z nich oferuje poręczenia firmom działającym w okolicznych gminach lub powiatach. Fundusze oferują najczęściej poręczenie 60 70% wartości kredytu. Maksymalny okres spłaty wynosi 3 lata, a wysokość odsetek uzależniona jest od terminu spłaty. W Polsce działa ok. 140 punktów konsultacyjno doradczych, w których podejmujący działalność gospodarczą mogą uzyskać bezpłatne porady. Mogą one dotyczyć porad administracyjnych i prawnych dotyczących aspektów prowadzenia firmy, informacji na temat zarządzania firmą, usług doradczych, informacji dotyczących dotacji i innych form pomocy z budżetu i Unii Europejskiej Program Samodzielność w poszukiwaniu pierwszej pracy W ramach Programu Samodzielność w poszukiwaniu pierwszej pracy 27 pracownicy urzędów pracy, doradcy zawodowi i pośrednicy pracy prowadzą zajęcia, mające na celu przekazanie informacji o sytuacji na rynku pracy i sposobach poszukiwania zatrudnienia. Zajęcia te składają się z 6 odrębnych spotkań, na których można zapoznać się z następującymi zagadnieniami: prawa i obowiązki absolwenta informacje na temat podstaw prawnych, zatrudnienia i usług świadczonych przez urzędy pracy, wartości płynące z podjęcia pracy, sposoby szukania pracy, etapy zakładania własnej firmy, dokumenty aplikacyjne jak poprawnie należy pisać życiorys, list motywacyjny, CV, jak dobrze zaprezentować siebie podczas rozmowy kwalifikacyjnej A. Gieros, A. Kowalczyk Kapitał na start... op. cit. s O. Gajda Najlepiej, najtaniej, najszybciej, Rzeczpospolita Dobra Firma

17 J.Kurzawska, I.Lisiewicz, Sektor małych i średnich przedsiębiorstw Studencki Klub Przedsiębiorcy Do absolwentów miasta Szczecina i okolic skierowane są działania Studenckiego Klubu Przedsiębiorcy, działającego przy Zachodniopomorskim Stowarzyszeniu Rozwoju Gospodarczego - Szczecińskie Centrum Przedsiębiorczości. Powstanie Klubu jest reakcją na wysokie bezrobocie i bardzo trudną sytuację na rynku pracy. Celem Klubu jest zachęcanie studentów do zakładania własnych firm. Członkowie zdają sobie sprawę, że studenci mają pomysły na własną firmę, ale większość z nich nie bardzo wie jak się zorganizować. Studencki Klub Przedsiębiorcy chce ich wspierać i pomagać. Założyciele Studenckiego Klubu Przedsiębiorcy chcą wspierać studentów i absolwentów przy realizacji Ich pomysłów przekazując Im nie tylko wiedzę teoretyczną, ale i praktyczną. Cele Studenckiego Klubu Przedsiębiorcy to: wspieranie młodych ludzi, którzy mają pomysły na własną firmę udzielając Im bezpłatnie powierzchni biurowej, możliwości korzystania z telefonu, faxu, internetu, zachęcanie młodych ludzi do zakładania własnych firm, integracja studentów z przedsiębiorcami, poszerzanie wiedzy studentów i absolwentów o elementy praktyczne, współpraca z kołami naukowymi na wyższych uczelniach w Szczecinie. Klub organizuje spotkania dla studentów. Tematami tych spotkań są min.: zagadnienia związane z prowadzeniem własnej firmy, autoprezentacja, rynek pracy w województwie Zachodniopomorskim. Klub organizuje również spotkania z przedsiębiorcami, na których można dowiedzieć się wielu praktycznych rzeczy o prowadzeniu przedsiębiorstwa a także o tym, co decyduje o wyborze kandydata na pracownika. Podsumowanie Sektor małych i średnich przedsiębiorstw odgrywa znaczącą rolę w gospodarkach krajów rozwiniętych. Widoczne jest to szczególnie wyraźnie w rosnącym jego udziale w tworzeniu PKB i wpływie na rynek pracy poprzez tworzenie nowych miejsc pracy. W Polsce od roku 1989 obserwuje się dynamiczny rozwój i wzrost znaczenia tego sektora dla całej gospodarki. Jednak przedsiębiorstwa tego sektora nie są często w stanie samodzielnie rozwiązywać problemów, które stwarza rynek. W związku z tym muszą otrzymywać wsparcie organizacji rządowych i pozarządowych, gdyż to stanowi warunek dalszego rozwoju tego sektora. W pracy przedstawiono etapy zakładania własnego przedsiębiorstwa. Mnogość warunków koniecznych do spełnienia dla potencjalnego właściciela wskazuje na ważną barierę rozwoju. Działalność państwa powinna zmierzać do uproszczenia procedur tworzenia firmy i zmniejszenia ryzyka działania. W pracy zostały przedstawione tylko wybrane zagadnienia dotyczące sektora małych i średnich przedsiębiorstw. Temat jest bowiem zbyt obszerny by ująć w tak krótkiej pracy wszystkie jego aspekty.

Opis: Te i wiele innych pytań oraz odpowiedzi odnajdą Państwo w oferowanym przedwodniku. Życzymy udanego korzystania. Spis treści:

Opis: Te i wiele innych pytań oraz odpowiedzi odnajdą Państwo w oferowanym przedwodniku. Życzymy udanego korzystania. Spis treści: Tytuł: Jak założyć i prowadzić działalność gospodarczą w Polsce i wybranych krajach europejskich. Vademecum małego i średniego przedsiębiorcy (wyd. V poprawione) Autorzy: Przemysław Mućko, Aneta Sokół

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość małych firm

Rachunkowość małych firm Uniwersytet Szczeciński Katedra Rachunkowości Zakład Teorii Rachunkowości mgr Stanisław Hońko Rachunkowość małych firm Zakładanie działalności gospodarczej Szczecin 05.10.2005 Podstawowe akty prawne 1.

Bardziej szczegółowo

Zakładanie i prowadzenie działalności gospodarczej w Poznaniu. Karolina Szalewska Wydział Działalności Gospodarczej Urząd Miasta Poznania

Zakładanie i prowadzenie działalności gospodarczej w Poznaniu. Karolina Szalewska Wydział Działalności Gospodarczej Urząd Miasta Poznania KROK PO KROKU do własnej firmy Zakładanie i prowadzenie działalności gospodarczej w Poznaniu Karolina Szalewska Wydział Działalności Gospodarczej Urząd Miasta Poznania Wyższa Szkoła Logistyki w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

Jak rozpocząć działalność

Jak rozpocząć działalność Jak rozpocząć działalność Administrator, 30.07.2009 Działalność gospodarcza - informacje wstępne Podstawa prawna. Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

W publikowanym opracowaniu zagadnień prawnych niektóre terminy są używane w uproszczeniu. Gdy poniżej używamy słowa Fundusz, mamy na myśli Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych [PFRON]

Bardziej szczegółowo

Wybór formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wybór formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Podstawowe akty prawne: Wybór formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. 1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r,

Bardziej szczegółowo

Czym są Fundusze Pożyczkowe?

Czym są Fundusze Pożyczkowe? od 7,76% Czym są Fundusze Pożyczkowe? Fundusze pożyczkowe- to organizacje pozarządowe o charakterze non-profit, których podstawowym celem jest wspomaganie i rozwój przedsiębiorczości w danym regionie.

Bardziej szczegółowo

adanie własnej asnej firmy multimedialne materiały y pomocnicze Zakładanie ponadgimnazjalnych Plan prezentacji 1

adanie własnej asnej firmy multimedialne materiały y pomocnicze Zakładanie ponadgimnazjalnych Plan prezentacji 1 Zakładanie adanie własnej asnej firmy multimedialne materiały y pomocnicze dla uczniów w szkół ponadgimnazjalnych 1 Wstęp Podstawy prawne podejmowania działalności gospodarczej Rodzaje działalności gospodarczej

Bardziej szczegółowo

O D P I E R W S Z E G O E T A T U D O W Ł A S N E J F I R M Y

O D P I E R W S Z E G O E T A T U D O W Ł A S N E J F I R M Y Rejestracja Firmy 1 Rejestracja O D P I E R W S Z E G O E T A T U D O W Ł A S N E J F I R M Y Zgodnie z Ustawą o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po

Bardziej szczegółowo

Czym są Fundusze Pożyczkowe?

Czym są Fundusze Pożyczkowe? od 7,76% Czym są Fundusze Pożyczkowe? Fundusze pożyczkowe - to organizacje pozarządowe o charakterze non-profit, których podstawowym celem jest wspomaganie i rozwój przedsiębiorczości w danym regionie.

Bardziej szczegółowo

WYBÓR FORMY OPODATKOWANIA W ZAKRESIE PODATKU DOCHODOWEGO OD OSÓB FIZYCZNYCH. 2. w formie ryczałtu ewidencjonowanego:

WYBÓR FORMY OPODATKOWANIA W ZAKRESIE PODATKU DOCHODOWEGO OD OSÓB FIZYCZNYCH. 2. w formie ryczałtu ewidencjonowanego: KARTA INFORMACYJNA Nr: PDI/05/2005/01 Nr wersji: 01 Data wydania: 30.11.2005 WYBÓR FORMY OPODATKOWANIA W ZAKRESIE PODATKU DOCHODOWEGO OD OSÓB FIZYCZNYCH Kogo dotyczy: Wymagane dokumenty: Druki: Opłaty

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI Karkonoska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. 58-500 Jelenia Góra ul. 1 Maja 27 ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI (KARTA, RYCZAŁT, KSIĘGA PRZYCHODÓW I ROZCHODÓW) Dokumenty wymagane przy składaniu

Bardziej szczegółowo

Fundusze Pożyczkowe alternatywnym źródłem finansowania sektora MSP oraz szansą na rozwój regionalnej przedsiębiorczości.

Fundusze Pożyczkowe alternatywnym źródłem finansowania sektora MSP oraz szansą na rozwój regionalnej przedsiębiorczości. od 7,76% Fundusze Pożyczkowe alternatywnym źródłem finansowania sektora MSP oraz szansą na rozwój regionalnej przedsiębiorczości. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Czym są Fundusze Pożyczkowe?

Czym są Fundusze Pożyczkowe? od 7,76% Czym są Fundusze Pożyczkowe? Fundusze pożyczkowe- to organizacje pozarządowe o charakterze non-profit, których podstawowym celem jest wspomaganie i rozwój przedsiębiorczości w danym regionie.

Bardziej szczegółowo

Kluczowe problemy przy zakładaniu własnej firmy.

Kluczowe problemy przy zakładaniu własnej firmy. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Kluczowe problemy przy zakładaniu własnej firmy. Prelegent: dr Jerzy Jagoda, przedsiębiorca, doradca firm z kapitałem

Bardziej szczegółowo

Wykaz dokumentów identyfikujących Klienta i określających jego status prawny

Wykaz dokumentów identyfikujących Klienta i określających jego status prawny Wykaz dokumentów identyfikujących Klienta i określających jego status prawny 1) osoba fizyczna prowadząca działalność jednoosobowo: a) kopie dokumentu stwierdzającego tożsamość Klienta (dowód osobisty/paszport

Bardziej szczegółowo

Projekt "Lubelskie Lokalnie MikrodotacjeFIO" dofinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Rządowego Programu -Fundusz

Projekt Lubelskie Lokalnie MikrodotacjeFIO dofinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Rządowego Programu -Fundusz ZAKŁADANIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ KROK PO KROKU Projekt "Lubelskie Lokalnie MikrodotacjeFIO" dofinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Rządowego Programu -Fundusz Inicjatyw

Bardziej szczegółowo

PORĘCZENIA KREDYTOWE DLA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW. Małgorzata Andrzejewska Zachodniopomorski Regionalny Fundusz Poręczeń Kredytowych

PORĘCZENIA KREDYTOWE DLA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW. Małgorzata Andrzejewska Zachodniopomorski Regionalny Fundusz Poręczeń Kredytowych PORĘCZENIA KREDYTOWE DLA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW Małgorzata Andrzejewska Zachodniopomorski Regionalny Fundusz Poręczeń Kredytowych ZRFPK Sp. z o.o. w Krajowym Systemie Usług Podstawa prawna Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r.

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r. FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Jelenia Góra, grudzień 2014 r. I. Fundusz pożyczkowy dla kobiet... 3 1. Termin przyjmowania wniosków... 3 2. Limity

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT NACZELNIKA URZĘDU SKARBOWEGO Informacja dla osoby rozpoczynającej działalność gospodarczą.

KOMUNIKAT NACZELNIKA URZĘDU SKARBOWEGO Informacja dla osoby rozpoczynającej działalność gospodarczą. Żory, dnia 21 grudnia 2011 r. Urząd Skarbowy w Żorach KOMUNIKAT NACZELNIKA URZĘDU SKARBOWEGO Informacja dla osoby rozpoczynającej działalność gospodarczą. Przedsiębiorcy mają do wyboru cztery formy opodatkowania:

Bardziej szczegółowo

I T Y M OŻESZ Z O S T AĆ P R Z E D S IĘBIORCĄ!

I T Y M OŻESZ Z O S T AĆ P R Z E D S IĘBIORCĄ! R O K 2 0 0 9 LIDER I T Y M OŻESZ Z O S T AĆ P R Z E D S IĘBIORCĄ! P O K L / 6. 2 / 1 / 0 8 W PORADNIKU: BIZNESPLAN REJESTRACJA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WYMOGI FORMALNO- PRAWNE PRIORYTET VI RYNEK PRACY

Bardziej szczegółowo

Standard usługi doradczej - asysta w rozpoczynaniu działalności gospodarczej

Standard usługi doradczej - asysta w rozpoczynaniu działalności gospodarczej Załącznik nr 2c do umowy o udzielnie wsparcia Standard usługi doradczej - asysta w rozpoczynaniu działalności gospodarczej Wsparcie na prowadzenie punktu konsultacyjnego jest przeznaczone na finansowanie

Bardziej szczegółowo

Twoja działalność gospodarcza

Twoja działalność gospodarcza Twoja działalność gospodarcza 6 kroków do sukcesu Własna działalność gospodarcza Aby rozpocząć działalność gospodarczą ważny jest nie tylko dobry pomysł, bardzo istotny jest również kapitał finansowy.

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA. Wybór formy opodatkowania przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych K-001/1. Kogo dotyczy:

KARTA INFORMACYJNA. Wybór formy opodatkowania przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych K-001/1. Kogo dotyczy: KARTA INFORMACYJNA K-001/1 Obowiązuje od dnia 18-03-2013 Urząd Skarbowy w Będzinie Wybór formy opodatkowania przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych Kogo dotyczy: Osoba fizyczna rozpoczynająca

Bardziej szczegółowo

podatki dochodowego: 1. Zasady ogólne: podatek wg skali 2. Podatek liniowy 3. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych 4.

podatki dochodowego: 1. Zasady ogólne: podatek wg skali 2. Podatek liniowy 3. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych 4. Podatki Opodatkowanie podatkiem dochodowym podmiotów prowadzących działalność gospodarczą ma miejsce w oparciu o ustawę: I. o podatku dochodowym od osób fizycznych i dotyczy: indywidualnej działalności

Bardziej szczegółowo

Informacje o Funduszu

Informacje o Funduszu od 8,49% Informacje o Funduszu Mazowiecki Regionalny Fundusz Pożyczkowy Sp. z o. o. jest instytucją pożyczkową wspierającą przedsiębiorców posiadających siedzibę lub prowadzącących działalność gospodarczą

Bardziej szczegółowo

Prawa osoby zamierzającej rozpocząć działalność gospodarczą:

Prawa osoby zamierzającej rozpocząć działalność gospodarczą: Prawa osoby zamierzającej rozpocząć działalność gospodarczą: Określenie ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej oraz wolność prowadzenia działalności gospodarczej wynika z Konstytucji Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Zakładanie działalności gospodarczej

Zakładanie działalności gospodarczej Zakładanie działalności gospodarczej Rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej związane jest z podjęciem wielu decyzji - odnośnie przedmiotu działalności, jej rodzaju (produkcja, handel, usługi),

Bardziej szczegółowo

Forma własności. własność mieszana

Forma własności. własność mieszana Lekcja 39. Temat: Klasyfikowanie przedsiębiorstw Temat w podręczniku: Klasyfikacja przedsiębiorstw Podmiotem gospodarczym jest każdy, niezależnie od jego formy organizacyjnej, aktywny uczestnik procesów

Bardziej szczegółowo

Rejestracja podatników oraz formy opodatkowania działalności gospodarczej

Rejestracja podatników oraz formy opodatkowania działalności gospodarczej Pierwszy Urząd Skarbowy w Opolu Rejestracja podatników oraz formy opodatkowania działalności gospodarczej ul. Rejtana 3b 45-334 Opole tel.:77 442-06-53 us1671@op.mofnet.gov.pl Działalność rolnicza Działalność

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK ZLECENIE PORĘCZENIA W RAMACH INICJATYWY JEREMIE 1

WNIOSEK ZLECENIE PORĘCZENIA W RAMACH INICJATYWY JEREMIE 1 Nazwa i adres Wnioskodawcy (wraz z kodem pocztowym) nr tel: fax email: Forma organizacyjnoprawna osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą spółka cywilna spółka jawna spółka akcyjna spółka z o.o.

Bardziej szczegółowo

WŁASNA FIRMA PIENIĄDZE NA START

WŁASNA FIRMA PIENIĄDZE NA START WŁASNA FIRMA PIENIĄDZE NA START Możliwości finansowania nowych podmiotów gospodarczych Projekt finansowany ze środków Ministerstwa Gospodarki i Pracy w ramach Programu Aktywizacji Zawodowej Absolwentów

Bardziej szczegółowo

Działając jako jednoosobowa firma, jak również w innych formach nie posiadających tzw. osobowości prawnej, jesteśmy płatnikami

Działając jako jednoosobowa firma, jak również w innych formach nie posiadających tzw. osobowości prawnej, jesteśmy płatnikami Opole 2016 Wybór formy opodatkowania to istotny element, który rzutuje na wielkość płaconych przez nas podatków, a także czasochłonność, a tym samym koszt prowadzenia księgowości w naszej firmie. Działając

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

PIT. 19.12.2008 r. Warsztaty dla PCSS

PIT. 19.12.2008 r. Warsztaty dla PCSS PIT 19.12.2008 r. Warsztaty dla PCSS Sposoby rozliczenia podatku dochodowego: 1. Podatek dochodowy od osób fizycznych 2. Zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych: Karta podatkowa Ryczałt od przychodów

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej

USTAWA z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej USTAWA z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej Art. 7a, art. 7b ust. 1 9, art. 7ba, art. 7c, art. 7d, art. 7e, art. 7f, art. 7g i art. 7h tracą moc z dn. 31 grudnia 2011 r. Art. 7a.

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K. na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych (Dz. U. z 2009 r. Nr 94 poz. 651 z późn. zm.

W N I O S E K. na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych (Dz. U. z 2009 r. Nr 94 poz. 651 z późn. zm. 1....... (miejscowość, data)... (pieczęć firmo wa Spółdzielni Socjalnej ) Prezydent Miasta Szczecin Powiatowy Urząd Pracy w Szczecinie ul. Mickiewicza 39 70-383 Szczecin W N I O S E K o zawarcie umowy

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORSTWO GASTRONOMICZNE. Anna Grontkowska SPIS TREŚCI WSTĘP ROZDZIAŁ I. PODSTAWY EKONOMII. 1.1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne

PRZEDSIĘBIORSTWO GASTRONOMICZNE. Anna Grontkowska SPIS TREŚCI WSTĘP ROZDZIAŁ I. PODSTAWY EKONOMII. 1.1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne PRZEDSIĘBIORSTWO GASTRONOMICZNE Anna Grontkowska SPIS TREŚCI WSTĘP ROZDZIAŁ I. PODSTAWY EKONOMII 1.1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne 1.2. Rynek i mechanizmy rynkowe 1.3. Funkcje cen i ich rodzaje 1.4.

Bardziej szczegółowo

W N I O SEK o dofinansowanie wynagrodzenia za zatrudnienie skierowanego bezrobotnego do 30 roku życia w ramach pomocy de minimis

W N I O SEK o dofinansowanie wynagrodzenia za zatrudnienie skierowanego bezrobotnego do 30 roku życia w ramach pomocy de minimis Przasnysz, dnia... (pieczęć podmiotu) Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Przasnyszu W N I O SEK o dofinansowanie wynagrodzenia za zatrudnienie skierowanego bezrobotnego do 30 roku życia w ramach pomocy

Bardziej szczegółowo

Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą

Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą 2012 Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą Usługi PK KSU jako pierwowzór nowych usług PK DIAGNOZA POTRZEB KLIENTA

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SPOSOBIE WYPEŁNIANIA DRUKU EDG-1. 1.Wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest jednocześnie:

INFORMACJA O SPOSOBIE WYPEŁNIANIA DRUKU EDG-1. 1.Wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest jednocześnie: INFORMACJA O SPOSOBIE WYPEŁNIANIA DRUKU EDG-1 1.Wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest jednocześnie: - wnioskiem o wpis do ewidencji działalności gospodarczej ( adresat WÓJT GMINY STANIN)

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K o zorganizowanie prac interwencyjnych w ramach pomocy de minimis

W N I O S E K o zorganizowanie prac interwencyjnych w ramach pomocy de minimis Przasnysz, dnia... (pieczęć wnioskodawcy) Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Przasnyszu W N I O S E K o zorganizowanie prac interwencyjnych w ramach pomocy de minimis Podstawy prawne:. ustawa z dnia 20

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

Zestaw 19. Zakres wiadomości i umiejętności związanych z zatrudnieniem i działalnością gospodarczą.

Zestaw 19. Zakres wiadomości i umiejętności związanych z zatrudnieniem i działalnością gospodarczą. Zestaw 19. Zakres wiadomości i umiejętności związanych z zatrudnieniem i działalnością gospodarczą. Zadanie 1 Zasady podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej są uregulowane w ustawie: a) O

Bardziej szczegółowo

Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2012 Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw Centrum Rozwoju Przedsiębiorczości Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność

Bardziej szczegółowo

Niniejszy ebook jest własnością prywatną.

Niniejszy ebook jest własnością prywatną. Niniejszy ebook jest własnością prywatną. Niniejsza publikacja, ani żadna jej część, nie może być kopiowana, ani w jakikolwiek inny sposób reprodukowana, powielana, ani odczytywana w środkach publicznego

Bardziej szczegółowo

... W N I O S E K O DOKONYWANIE Z FUNDUSZU PRACY REFUNDACJI KOSZTÓW WYPOSAŻENIA LUB DOPOSAŻENIA STANOWISKA PRACY DLA SKIEROWANEGO BEZROBOTNEGO

... W N I O S E K O DOKONYWANIE Z FUNDUSZU PRACY REFUNDACJI KOSZTÓW WYPOSAŻENIA LUB DOPOSAŻENIA STANOWISKA PRACY DLA SKIEROWANEGO BEZROBOTNEGO POWIATOWY URZĄD PRACY W ŚWIECIU...... numer wniosku (wypełnia Urząd) (pieczęć wnioskodawcy)... Starosta Świecki data wpływu wniosku (wypełnia Urząd) za pośrednictwem Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy

Bardziej szczegółowo

Przepisy pozostawione w mocy - Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1808 (art. 66) USTAWA z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej

Przepisy pozostawione w mocy - Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1808 (art. 66) USTAWA z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej Kancelaria Sejmu s. 1/5 Przepisy pozostawione w mocy - Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1808 (art. 66) USTAWA z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej Art. 7. (utracił moc) Art. 7a-7i tracą

Bardziej szczegółowo

WYBÓR FORMY OPODATKOWANIA PODATKIEM DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH

WYBÓR FORMY OPODATKOWANIA PODATKIEM DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH Niniejsze opracowanie nie stanowi źródła prawa podatkowego. WYBÓR FORMY OPODATKOWANIA PODATKIEM DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH Informacje do wykorzystania przy wypełnieniu oświadczenia/zawiadomienia o wyborze

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI

INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI Zasady ogólne wypełniania wniosku o udzielenie pożyczki: 1. Wniosek należy wypełnić w języku polskim przy użyciu komputera. 2. Nie należy zmieniać formatu

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Nazwa innowacji: Ekonomia i finanse - innowacyjny moduł programowy dla przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości Rodzaj innowacji: programowa

Bardziej szczegółowo

Swoboda działalności gospodarczej w pewnych dziedzinach życia gospodarczego zostaje jednakże ograniczona, czego przejawem może byd np.

Swoboda działalności gospodarczej w pewnych dziedzinach życia gospodarczego zostaje jednakże ograniczona, czego przejawem może byd np. ZAKŁADAMY FIRMĘ Prowadzanie własnej gospodarczej stanowi alternatywę wobec pracy na etat. Coraz więcej osób dochodzi do wniosku, że praca,,na swoim jest lepszym rozwiązaniem niż zatrudnienie na umowę.

Bardziej szczegółowo

Niezbędnik dla osób zakładających działalność gospodarczą

Niezbędnik dla osób zakładających działalność gospodarczą Niezbędnik dla osób zakładających działalność gospodarczą (Poradnik przeznaczony dla osób chcących założyć indywidualną działalność gospodarczą) URZĄD MIEJSKI W ZAWADZKIEM 47 120 ZAWADZKIE ul. DĘBOWA 13

Bardziej szczegółowo

Harmonogram szkolenia pn.: Własna firma krok po kroku (WŁF kpk 1C/2010 r.) wg umowy nr OAIV-271-13/10/JW w miesiącu sierpniu..

Harmonogram szkolenia pn.: Własna firma krok po kroku (WŁF kpk 1C/2010 r.) wg umowy nr OAIV-271-13/10/JW w miesiącu sierpniu.. Placówka Kształcenia Ustawicznego EDMAR Harmonogram szkolenia pn.: Własna firma krok po kroku (WŁF kpk C/200 r.) wg umowy nr OAIV-27-3/0/JW w miesiącu sierpniu.. Dzień 2 3 Jak założyć własną działalność

Bardziej szczegółowo

Zasady ewidencjonowania przedsiębiorców będących osobami fizycznymi

Zasady ewidencjonowania przedsiębiorców będących osobami fizycznymi EWELINA KUCZKOWSKA Zasady ewidencjonowania przedsiębiorców będących osobami fizycznymi Celem pracy jest omówienie zasad ewidencjonowania przedsiębiorców będących osobami fizycznymi w świetle aktualnie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku

Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku w sprawach: przystąpienia Gminy Kowalewo Pomorskie do Lokalnego Funduszu Pożyczkowego Samorządowa Polska Kowalewo

Bardziej szczegółowo

W N I O SEK o dofinansowanie wynagrodzenia za zatrudnienie skierowanego bezrobotnego, który ukończył 50 rok życia w ramach pomocy de minimis

W N I O SEK o dofinansowanie wynagrodzenia za zatrudnienie skierowanego bezrobotnego, który ukończył 50 rok życia w ramach pomocy de minimis Przasnysz, dnia.... (pieczęć podmiotu) Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Przasnyszu W N I O SEK o dofinansowanie wynagrodzenia za zatrudnienie skierowanego bezrobotnego, który ukończył 50 rok życia w

Bardziej szczegółowo

ROZPOCZĘCIE DZIAŁALNOŚCI PREFERENCYJNE SKŁADKI NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE

ROZPOCZĘCIE DZIAŁALNOŚCI PREFERENCYJNE SKŁADKI NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE ROZPOCZĘCIE DZIAŁALNOŚCI PREFERENCYJNE SKŁADKI NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE Kto może skorzystać z preferencyjnych składek Osoby, które po 24 sierpnia 2005 r. rozpoczęły prowadzenie pozarolniczej działalności

Bardziej szczegółowo

700 milionów zł na innowacyjne projekty polskich firm. Polskie banki w 7.Programie ramowym UE

700 milionów zł na innowacyjne projekty polskich firm. Polskie banki w 7.Programie ramowym UE ŚNIADANIE PRASOWE: 700 milionów zł na innowacyjne projekty polskich firm. Polskie banki w 7.Programie ramowym UE 29 października 2013r. Warszawa, Klub Bankowca, ul. Smolna 6 0 KRAJOWY PUNKT KONTAKTOWY

Bardziej szczegółowo

Badanie wielkości kapitału własnego w zależności od rodzaju prowadzonej działalności

Badanie wielkości kapitału własnego w zależności od rodzaju prowadzonej działalności Badanie wielkości kapitału własnego w zależności od rodzaju prowadzonej działalności L.p. Rodzaj prowadzonej Rodzaj dokumentu (i z jakich przepisów to działalności wynika) 1. Spółka cywilna Jeżeli spółka

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorstwo- samodzielna, samofinansująca się jednostka organizacyjna prowadząca działalność gospodarczą.

Przedsiębiorstwo- samodzielna, samofinansująca się jednostka organizacyjna prowadząca działalność gospodarczą. Przedsiębiorstwo- samodzielna, samofinansująca się jednostka organizacyjna prowadząca działalność gospodarczą. Przedsiębiorca- osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną,

Bardziej szczegółowo

* Wszystkie zamieszczone materiały są chronione prawami autorskimi. Zabronione jest kopiowanie oraz modyfikowanie prezentacji bez zgody autora.

* Wszystkie zamieszczone materiały są chronione prawami autorskimi. Zabronione jest kopiowanie oraz modyfikowanie prezentacji bez zgody autora. * Wszystkie zamieszczone materiały są chronione prawami autorskimi. Zabronione jest kopiowanie oraz modyfikowanie prezentacji bez zgody autora. od 7,76% Czym jest MRFP? Mazowiecki Regionalny Fundusz Pożyczkowy

Bardziej szczegółowo

... W N I O S E K O DOKONYWANIE Z FUNDUSZU PRACY REFUNDACJI KOSZTÓW WYPOSAŻENIA LUB DOPOSAŻENIA STANOWISKA PRACY DLA SKIEROWANEGO BEZROBOTNEGO

... W N I O S E K O DOKONYWANIE Z FUNDUSZU PRACY REFUNDACJI KOSZTÓW WYPOSAŻENIA LUB DOPOSAŻENIA STANOWISKA PRACY DLA SKIEROWANEGO BEZROBOTNEGO POWIATOWY URZĄD PRACY W ŚWIECIU...... numer wniosku (wypełnia Urząd) (pieczęć wnioskodawcy)... Starosta Świecki data wpływu wniosku (wypełnia Urząd) za pośrednictwem Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy

Bardziej szczegółowo

Nazwa przedmiotu Prowadzenie ksiąg podatkowych w różnych formach działalności gospodarczej

Nazwa przedmiotu Prowadzenie ksiąg podatkowych w różnych formach działalności gospodarczej Tryb studiów Niestacjonarne Nazwa kierunku studiów EKONOMIA Poziom studiów Stopień drugi Rok studiów/ semestr I/ Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach Specjalność Gospodarka finansowa przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI. Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy

TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI. Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy 1 Wykład metodyczny Platforma internetowa osią projektu

Bardziej szczegółowo

... pieczęć firmowa Pracodawcy Powiatowy Urząd Pracy w Jaśle W N I O S E K

... pieczęć firmowa Pracodawcy Powiatowy Urząd Pracy w Jaśle W N I O S E K .., dnia........ pieczęć firmowa Pracodawcy Powiatowy Urząd Pracy w Jaśle W N I O S E K w sprawie refundacji kosztów poniesionych na składki na ubezpieczenia społeczne za skierowanych bezrobotnych do 30

Bardziej szczegółowo

POŻYCZKA WSPARCIE NA STARCIE

POŻYCZKA WSPARCIE NA STARCIE POŻYCZKA WSPARCIE NA STARCIE PODJĘCIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Jelenia Góra, grudzień 2014 r. I. Pożyczki wsparcie na starcie - podjęcie działalności gospodarczej...

Bardziej szczegółowo

Napędzamy rozwój przedsiębiorstw

Napędzamy rozwój przedsiębiorstw Inicjatywa JEREMIE w województwie pomorskim - PRFPK Sp. z o.o. w procesie finansowania MŚP Inicjatywa JEREMIE dla rozwoju Pomorza Napędzamy rozwój przedsiębiorstw Realizacja operacji wg stanu na koniec

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Wybór formy prawnej dla prowadzenia działalności gospodarczej Henryk Nowicki

Rozdział 1. Wybór formy prawnej dla prowadzenia działalności gospodarczej Henryk Nowicki Założyć firmę i nie zbankrutować. Aspekty prawne. redakcja naukowa Sławomir Sojak Założenie własnej rmy i jej utrzymanie nie jest zadaniem łatwym. Książka ma uświadomić czytelnikom trudności oraz pomóc

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O ZORGANIZOWANIE STAŻU DLA OSÓB BEZROBOTNYCH. do 6 miesięcy do 12 miesięcy * < Patrz Informacja dla organizatora > ... POWIATOWY URZĄD PRACY

WNIOSEK O ZORGANIZOWANIE STAŻU DLA OSÓB BEZROBOTNYCH. do 6 miesięcy do 12 miesięcy * < Patrz Informacja dla organizatora > ... POWIATOWY URZĄD PRACY ...dnia...... POWIATOWY URZĄD PRACY (Pieczęć organizatora) W MALBORKU WNIOSEK O ZORGANIZOWANIE STAŻU DLA OSÓB BEZROBOTNYCH do 6 miesięcy do 12 miesięcy * < Patrz Informacja dla organizatora > I. DANE DOTYCZĄCE

Bardziej szczegółowo

ROZPOCZĘCIE DZIAŁANOŚCI PREFERENCYJNE SKŁADKI NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE

ROZPOCZĘCIE DZIAŁANOŚCI PREFERENCYJNE SKŁADKI NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE ROZPOCZĘCIE DZIAŁANOŚCI PREFERENCYJNE SKŁADKI NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE Kto może skorzystać z preferencyjnych składek Osoby, które po 24 sierpnia 2005 r. rozpoczęły prowadzenie pozarolniczej działalności

Bardziej szczegółowo

... Kolejny nr w rejestrze... (pieczęć ) WNIOSEK. o refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego

... Kolejny nr w rejestrze... (pieczęć ) WNIOSEK. o refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego WNIOSKODAWCA Data wpływu wniosku do PUP...... Kolejny nr w rejestrze... (pieczęć ) STAROSTA TCZEWSKI - POWIATOWY URZĄD PRACY W TCZEWIE WNIOSEK o refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska

Bardziej szczegółowo

Wniosek o pożyczkę. Przeznaczenie pożyczki na cele: Kwota pożyczki.. Przeznaczenie pożyczki...

Wniosek o pożyczkę. Przeznaczenie pożyczki na cele: Kwota pożyczki.. Przeznaczenie pożyczki... Strona: 1 Skąd dowiedziałeś się o Funduszu? Nr wniosku Data złożenia Data ostatniego uzupełnienia dok. Osoba przyjmująca wniosek Projekt Rodzaj pożyczki strona WWW e-mail (jakie).... znajomi. pośrednik

Bardziej szczegółowo

SKŁADKA NA UBEZPIECZENIE SPOŁECZNE CIĄG DALSZY

SKŁADKA NA UBEZPIECZENIE SPOŁECZNE CIĄG DALSZY SKŁADKA NA UBEZPIECZENIE SPOŁECZNE CIĄG DALSZY Zmniejszenie podstawy wymiaru składki Za miesiąc, w którym nastąpiło odpowiednie objęcie ub. E i R lub ich ustanie i jeśli trwały tylko część miesiąca kwotę

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Krok 2. Określenie przedmiotu działalności gospodarczej zgodnie z Polską Klasyfikacja Działalności

Krok 2. Określenie przedmiotu działalności gospodarczej zgodnie z Polską Klasyfikacja Działalności ZAKŁADANIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ KROK PO KROKU. Spis treści: I. Przygotowanie do rejestracji firmy: 1) nazwa firmy, 2) określenie przedmiotu działalności gospodarczej zgodnie z Polską Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

... pieczęć firmowa Pracodawcy/Przedsiębiorcy Powiatowy Urząd Pracy w Jaśle W N I O S E K

... pieczęć firmowa Pracodawcy/Przedsiębiorcy Powiatowy Urząd Pracy w Jaśle W N I O S E K .., dnia........ pieczęć firmowa Pracodawcy/Przedsiębiorcy Powiatowy Urząd Pracy w Jaśle W N I O S E K w sprawie dofinansowania wynagrodzenia za zatrudnienie skierowanego bezrobotnego, który ukończył 50

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE FUNDACJI ROZWOJU BIZNESU STARTER Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE ZA ROK 2013

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE FUNDACJI ROZWOJU BIZNESU STARTER Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE ZA ROK 2013 Fundacja Rozwoju Biznesu STARTER Al. Wyścigowa 14 lok. 402 02-681 Warszawa tel./fax 22 436 10 98 KRS 0000320647 Warszawa, 19 grudnia 2014 roku Podstawa prawna sporządzenia sprawozdania: 1) Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE. Magdalena Nowak - Siwińska

Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE. Magdalena Nowak - Siwińska Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE Magdalena Nowak - Siwińska wewnętrzne zewnętrzne Kredyt inwestycyjny Leasing Dotacja/Dofinansowanie Krajowe np. Dotacja z Urzędu

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O ORGANIZACJĘ PRAC INTERWENCYJNYCH

WNIOSEK O ORGANIZACJĘ PRAC INTERWENCYJNYCH ... pieczęć firmowa pracodawcy POWIATOWY URZĄD PRACY W RZESZOWIE WNIOSEK O ORGANIZACJĘ PRAC INTERWENCYJNYCH na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach

Bardziej szczegółowo

Podlaska Fundacja Rozwoju Regionalnego

Podlaska Fundacja Rozwoju Regionalnego Podlaska Fundacja Rozwoju Regionalnego Zasady udzielania pożyczek i poręczeń finansowych z Funduszy Europejskich Agnieszka Karłowicz Podlaska Fundacja Rozwoju Regionalnego Centrum Wspierania Biznesu Augustów

Bardziej szczegółowo

Rozpoczynasz prowadzenie działalności gospodarczej?

Rozpoczynasz prowadzenie działalności gospodarczej? ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH Rozpoczynasz prowadzenie działalności gospodarczej? Przeczytaj! SZANOWNY KLIENCIE, Jeżeli na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K o organizację prac interwencyjnych

W N I O S E K o organizację prac interwencyjnych .., dnia........ pieczęć firmowa Pracodawcy/Przedsiębiorcy Starosta Jasielski Powiatowy Urząd Pracy w Jaśle W N I O S E K o organizację prac interwencyjnych w ramach Osi Priorytetowej I Działania 1.1 Poddziałania

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K o udzielenie poręczenia dla osoby rozpoczynającej działalność gospodarczą O PORĘ CZENIE KREDYTU / POŻ YCZKI

W N I O S E K o udzielenie poręczenia dla osoby rozpoczynającej działalność gospodarczą O PORĘ CZENIE KREDYTU / POŻ YCZKI Nazwa Wnioskodawcy : Adres z kodem pocztowym : Rodzaj działalności: Data zarejestrowania działalności gospodarczej: Data rozpoczęcia działalności gospodarczej: Rodzaj działalności: PESEL: Seria i nr dowodu

Bardziej szczegółowo

Organizacje pozarządowe lider ekonomii społecznej. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ABC

Organizacje pozarządowe lider ekonomii społecznej. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ABC ABC Czyli jak rozpocząć DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ OSOBY FIZYCZNE W okresie recesji gospodarczej i bardzo wysokiego bezrobocia, często jedyną drogą do uzyskania dochodów pozwalających na normalną egzystencje

Bardziej szczegółowo

Lp. Temat zajęć Treść szkolenia 1 Prawne uwarunkowania działalności firmy Prawo pracy Umowa o pracę Podstawowe zasady prawa pracy Regulamin pracy Prawo cywilne Definicja i treść zobowiązania Wierzyciel

Bardziej szczegółowo

Podmioty niezgłaszające działalności gospodarczej, znikające, zaprzestające składania deklaracji lub zawieszające działalność gospodarczą

Podmioty niezgłaszające działalności gospodarczej, znikające, zaprzestające składania deklaracji lub zawieszające działalność gospodarczą Wykonywanie wszelkich czynności mających znamiona działalności gospodarczej podlega rejestracji. 1. Z dniem 31 marca 2009 r., na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość nie jest trudna

Rachunkowość nie jest trudna Rachunkowość nie jest trudna Ale Szczegóły, zmieniające się przepisy Przepisy podatkowe a rachunkowość handlowa Rachunkowość małych firm co jest ważne Ewidencja (na ile skomplikowana) Podatki (zgodnie

Bardziej szczegółowo

Księgowość tradycyjna

Księgowość tradycyjna Księgowość tradycyjna Kilka słów o nas Nasz zespół tworzą specjaliści z zakresu finansów i księgowości. Bogate doświadczenie pozyskane w ramach prowadzenia księgowości firm handlowych, produkcyjnych, usługowych,

Bardziej szczegółowo

Klasa 3TE1, 3TE2. Kapitały własne Wskazanie kapitałów własnych w różnych formach prawnych podmiotów gospodarujących Źródła kapitału własnego

Klasa 3TE1, 3TE2. Kapitały własne Wskazanie kapitałów własnych w różnych formach prawnych podmiotów gospodarujących Źródła kapitału własnego Zakres treści z przedmiotu Finanse Klasa 3TE1, 3TE2 LP Temat Zakres treści Finanse przedsiębiorstw 1-2 Aktywa podmiotów gospodarczych Klasyfikacja aktywów trwałych Metody amortyzacji środków trwałych Ustalanie

Bardziej szczegółowo

Wniosek o udzielenie pożyczki FdS II

Wniosek o udzielenie pożyczki FdS II Wniosek o udzielenie pożyczki FdS II Nazwa i adres Wnioskodawcy wraz z kodem pocztowym): Pieczęć firmowa Przedsiębiorcy (taka jak stosowana w banku): REGON: NIP: KRS: PESEL: (gdy wnioskodawcą jest osoba

Bardziej szczegółowo

JAK ZAŁOŻYĆ FIRMĘ? Zakładanie i prowadzenie działalności gospodarczej w krajach EU

JAK ZAŁOŻYĆ FIRMĘ? Zakładanie i prowadzenie działalności gospodarczej w krajach EU JAK ZAŁOŻYĆ FIRMĘ? Zakładanie i prowadzenie działalności gospodarczej w krajach EU WPROWADZENIE DO PRZEDSIĘBIORCZOŚCI PODSTAWOWE POJĘCIA PRAWNE POJĘCIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA

Bardziej szczegółowo

Podstawy księgowości i rachunkowości Kadry i płace. cz. I

Podstawy księgowości i rachunkowości Kadry i płace. cz. I Podstawy księgowości i rachunkowości Kadry i płace cz. I Cześć I: Rodzaje ewidencji podatkowych oraz formy opodatkowania działalności gospodarczej. Cześć II: Podstawy rachunkowości i sprawozdawczości (pełna

Bardziej szczegółowo

Rejestracja podmiotu gospodarczego

Rejestracja podmiotu gospodarczego I. Wykonywanie wszelkich czynności mających znamiona działalności gospodarczej podlega rejestracji. 1. Od 1 lipca 2011 r. wszyscy przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą są ewidencjonowani w

Bardziej szczegółowo

Efektywne zarządzanie Salonem kosmetycznym

Efektywne zarządzanie Salonem kosmetycznym Efektywne zarządzanie Salonem kosmetycznym Agenda. Obszary efektywnego zarządzania Salonem Zarządzanie personelem Zarządzanie finansami Właściwe planowanie Zarządzanie komunikacją Jak wykorzystać Analizę

Bardziej szczegółowo