Wykorzystanie marki do kreowania wartoêci w bankach

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wykorzystanie marki do kreowania wartoêci w bankach"

Transkrypt

1 BANK I KREDYT styczeƒ 2005 BankowoÊç Komercyjna 67 Wykorzystanie marki do kreowania wartoêci w bankach Grzegorz Urbanek Wprowadzenie 1 Zob. T.H. Donaldson, (1992): The Treatment of Intangibles: A Banker s View. New York St. Martin s Press. Na poczàtku XXI wieku aktywa niematerialne zaczynajà odgrywaç coraz wi kszà, a cz sto decydujàcà rol w tworzeniu wartoêci firmy. RoÊnie liczba dzia- aƒ ekonomicznych opartych na wymianie idei, informacji, doêwiadczeƒ i us ug. ZyskownoÊç firm staje si w wi kszym stopniu efektem wykorzystania czynników niematerialnych, a rzadziej wynika z posiadanych zasobów materialnych. Aktywa niematerialne sà to zasoby firmy zdolne do tworzenia korzyêci finansowych (np. oszcz dno- Êci na kosztach, zwi kszania przychodów), niemajàce postaci fizycznej (budynki, maszyny) lub finansowej (obligacje, akcje) 1. Marka zajmuje wêród aktywów niematerialnych czo owe miejsce z punktu widzenia zdolnoêci do tworzenia wartoêci firmy. Mo na jà zdefiniowaç jako zespó funkcjonalnych, ekonomicznych i psychologicznych korzyêci dostarczanych u ytkownikowi przez produkt oznaczony danym identyfikatorem. KorzyÊci te sà najcz Êciej zwiàzane z konkretnym wyrobem lub us ugà, ale przynajmniej cz Êç z nich mo e byç przeniesiona na inne produkty poprzez nazw marki. Zastosowanie znanej nazwy do nowego produktu powoduje wi c przeniesienie na ten produkt cz Êci wartoêci kojarzonych z tà nazwà. Pomimo korzyêci, jakie sà udzia em firm majàcych silne marki, w przypadku sektora bankowego i szerzej finansowego zarzàdzanie markà bardzo d ugo by o niedoceniane. Wi kszoêç bankowców postrzega a mark wy àcznie jako identyfikator organizacji, a nie narz dzie, które mo e mieç istotny wp yw na polepszenie jej wyników. Niemniej jednak cz sto cytowane powiedzenie marketingowe, wskazujàce na znaczenie marki: nikogo nie zwolnili z pracy za kupienie komputerów w IBM, mia o od dawna swój odpowiednik w bankowoêci nikogo nie zwolnili z pracy za emisj akcji poprzez Merrill Lynch. Niedocenianie roli marek w sektorze finansowym ma okreêlone konsekwencje. W 2003 r., w dorocznym rankingu przygotowywanym przez Interbrand 2, dotyczàcym najbardziej wartoêciowych marek Êwiatowych, tylko 7 reprezentujàcych instytucje finansowe znalaz o si w pierwszej setce. By y to: Citybank (najwy sze miejsce wêród instytucji finansowych 13.), American Express, Morgan Stanley, Merril Lynch, JP Morgan, HSBC i Goldman Sachs 3. W ostatnich kilku latach wêród mi dzynarodowych instytucji finansowych mo na dostrzec wyraêny wzrost zainteresowania zagadnieniami dotyczàcymi budowy marek i zarzàdzaniem nimi. Jest to po cz Êci wynik dostrze enia przez zarzàdy tych podmiotów niewykorzystanych mo liwoêci w tej dziedzinie. Istotniejszym powodem jest jednak wzrastajàca presja konkurencyjna, zwiàzana ze zmianà warunków rynkowych i pojawieniem si nowych mo liwoêci i zagro eƒ. Rozwój technologii (Internet) i szeroko poj te procesy globalizacji wymaga- 2 Interbrand jest firmà konsultingowà zajmujàcà si zagadnieniami zwiàzanymi z zarzàdzaniem marek. Interbrand corocznie publikuje ranking najbardziej wartoêciowych marek na Êwiecie. 3 Zob: Interbrand World s Valuable Brands 2003.

2 68 BankowoÊç Komercyjna BANK I KREDYT styczeƒ 2005 jà poszukiwania nowych sposobów budowy przewagi konkurencyjnej. Du e znaczenie ma równie wzrastajàca liczba przej ç i fuzji w bran y finansowej. W efekcie tych dzia aƒ w jednej organizacji zaczynajà obok siebie funkcjonowaç ró ne marki, co komplikuje proces zarzàdzania i powoduje koniecznoêç wypracowania spójnej polityki wobec posiadanego portfela marek. Równie w Polsce mo na zauwa yç rosnàcà aktywnoêç instytucji finansowych w zakresie dzia aƒ promocyjnych ukierunkowanych na budow marek. Szczególnie widoczne sà kampanie reklamowe banków i ubezpieczycieli. Kwestià do dyskusji jest, na ile dzia ania podejmowane przez polskie instytucje finansowe w odniesieniu do marek rzeczywiêcie budujà ich wartoêç, a na ile sà tylko dzia aniami powierzchownymi, których efektem jest jedynie wzmocnienie ÊwiadomoÊci nazwy marki wêród potencjalnych klientów. Jak marka tworzy wartoêç W ciàgu dziesi cioleci zmienia y si funkcje marki. Poczàtkowo marka spe nia a tylko funkcj odró niania produktu i identyfikacji êróde jego pochodzenia. W ostatnim okresie mark coraz cz Êciej traktuje si jako istotny element strategii zarzàdzania relacjami z klientem. Stosowanie takiej strategii jest w wielu przypadkach g ównym czynnikiem wyró niajàcym firm i tym samym podstawà jej przewagi konkurencyjnej. Trzeba podkreêliç, e kreowanie relacji poprzez mark dotyczy tak e inwestorów i pracowników firmy, a wi c grup interesu, których zachowania majà istotny wp yw na sytuacj organizacji. Marki wprowadzajà do procesu podejmowania decyzji element emocjonalny, powodujàc powstanie zró nicowania pomi dzy produktami spe niajàcymi podobne funkcje. Marki wp ywajà zarówno na popyt (wzrost wielkoêci sprzeda y produktów), jak i poda (spadek niektórych kategorii kosztów). W efekcie stosowania marek firmy uzyskujà wi kszy obrót i zysk, a konsumenci dodatkowà u ytecznoêç. Silna marka zabezpiecza przychody przedsi biorstwa, gdy tworzy funkcjonalne i emocjonalne bariery dla konkurentów w postaci lojalnoêci klientów. Od strony funkcjonalnej marki u atwiajà konsumentowi wybór, poniewa gwarantujà pewnoêç w zakresie jakoêci i bezpieczeƒstwa oferty. Z punktu widzenia emocjonalnego dostarczajà poczucia bezpieczeƒstwa, dumy i przynale noêci, spe nienia aspiracji itp. Dodatkowà korzyêcià dla firmy z posiadania silnej marki jest mo liwoêç rozszerzenia marki, czyli transferu lojalnoêci klienta wobec niej na nowe kategorie produktów. Ma to istotne znaczenie w bankowoêci, poniewa mo e zostaç wykorzystane do krzy- owej sprzeda y ró nych produktów bankowych. Aby rozszerzenie by o skuteczne, atrybuty marki muszà byç odpowiednie do jej nowego zastosowania. Jest to atwiejsze wtedy, gdy najwa niejsze cechy marki sà bardziej oparte na emocjach, a mniej na funkcjonalnych w aêciwoêciach produktu. Z terminem marka wià e si poj cie kapita u marki. Jest to ogólna suma wszystkich cech, atrybutów, skojarzeƒ, poglàdów na temat marki, majàcych wp yw ma decyzje konsumentów i kana y dystrybucji. Kapita marki mo e dodawaç lub odejmowaç wartoêci do produktu. Koncepcj, e marka oznacza znacznie wi cej ni tylko odpowiednià wizualizacj oferty, mo na zilustrowaç za pomocà metafory góry lodowej marki 4 (schemat 1). Tak jak w przypadku góry lodowej tylko ma a cz Êç kapita u marki jest widoczna reszta pozostaje ukryta. W efektywnym zarzàdzaniu markà nale y braç pod uwag przede wszystkim niewidoczne elementy marki, dlatego e to one decydujà o jej rzeczywistej sile. Wykres 1 pokazuje, e w przypadku silnej marki o wysokim kapitale linia popytu na produkt przesuwa si w gór. W przypadku utrzymania sta ej ceny wi cej klientów b dzie sk onnych dokonaç zakupu, a w przypadku podwy szenia ceny mo na liczyç, e liczba klientów dokonujàcych zakupu si nie zmniejszy. JednoczeÊnie marka o wysokim kapitale powoduje przesuniecie w dó linii kosztu jednostkowego. To przesuni cie jest efektem oddzia ywania dwóch czynników. Pierwszy to spadek kategorii kosztów 4 Zob. Interbrand (2001): Bank on the Brand. Interbrand Business Papers nr 1, Schemat 1 Góra lodowa marki Nazwa marki Reklama Logo/slogan Tożsamość marki Produkty/usługi Wartości marki Wewnętrzna komunikacja Procesy biznesowe Relacje z inwestorami Relacje z klientami Trening Jakość Motywacja pracowników Zarządzanie wiedzą Rekrutowanie Technologia èród o: Interbrand (2001): Bank on the Brand, Interbrand Business Papers nr 1, s. 3.

3 BANK I KREDYT styczeƒ 2005 BankowoÊç Komercyjna 69 Wykres 1 Linie popytu i poda y dla produktów markowych i standardowych C B A A 0 zł przychody koszty Ilość D cena jednostkowa, jaką są skłonni płacić klienci za produkt markowy C cena jednostkowa, jaką są skłonni płacić klienci za produkt standardowy (bez marki) B koszt jednostkowy, jaki ponosi firma na produkt standardowy (bez marki) A koszt jednostkowy, jaki ponosi firma na produkt markowy (bez kosztów produkcji) A koszt jednostkowy, jaki ponosi firma na produkt markowy (łączny efekt spadku wszystkich kategorii kosztów) èród o: opracowanie w asne. niezwiàzanych z produkcjà. Silne marki sà ch tniej dystrybuowane w kana ach przy ni szych mar ach, pracownicy sà sk onni pracowaç za mniejsze pieniàdze, sà bardziej umotywowani i bardziej wydajni. Dodatkowo koszt kapita u dla firmy z silnymi markami te jest mniejszy. Drugi to rezultat wyst powania efektu ekonomiki skali przy wi kszej sprzeda- y i tym samym produkcji firmy ponoszà ni sze koszty jednostkowe produktu. Odcinek CD na wykresie 1 oznacza jednostkowà premi cenowà, jakà sà sk onni p aciç klienci za mark w stosunku do produktu niezró nicowanego. Odcinek BA sà to àczne efekty spadku kosztu jednostkowego zwiàzane ze sprzedawaniem produktu markowego. Odcinek BA obrazuje efekty, które sà rezultatem spadku kosztów niezwiàzanych z produkcjà, natomiast odcinek A A, pokazuje oszcz dno- Êci po stronie kosztów produkcji. àczny jednostkowy efekt zwiàzany z wyst powaniem kapita u marki wynosi wi c DC + BA. Wykorzystanie marek w sektorze finansowym Historycznie w sektorze finansowym marki by y u ywane w klasyczny sposób jako narz dzie wskazujàce na êród o pochodzenia produktu. Chodzi o o przekazanie poprzez mark przes ania, e produkt pochodzi od godnej zaufania instytucji. S owo zaufanie by o i jest jednym z najcz Êciej powtarzanych w reklamach banków. Przyczyny s abego wykorzystania marek do poprawy pozycji konkurencyjnej firm w bran y finansowej majà êród a w ograniczeniach zewn trznych (rynkowych) i wewn trznych (organizacyjnych). Do ograniczeƒ zewn trznych mo na zaliczyç: Brak cz stotliwoêci transakcji, szczególnie w przypadku produktów ubezpieczeniowych w sytuacji jednorazowych transakcji wyst puje ograniczone zapotrzebowanie na wytworzenie silnych wi zi z klientem, których bazà jest marka. Brak przejrzystoêci rynku i wysoki poziom regulacji paƒstwowych ze wzgl du na polityczne znaczenie bran y. Na wi kszoêci rynków zaufanie klientów do oferty firm opiera si przede wszystkim na marce produktowej i korporacyjnej. W bankowoêci zaufanie klientów bazuje na regulacjach prawnych i ich egzekwowaniu przez nadzór bankowy. W ramach tego nadzoru tworzy si tzw. regulacje ostro noêciowe, dotyczàce dopuszczalnego ryzyka, tworzy si system licencjonowania banków, analizuje si sprawozdania finansowe banków i dokonuje inspekcji 5. Du à ró norodnoêç klientów i stàd trudnoêç w stworzeniu jednolitego przes ania marki. Podobieƒstwo produktów oferowanych przez ró ne banki. Powoduje to trudnoêci w zró nicowaniu oferty. W sektorze finansowym innowacje produktowe sà krótkotrwa e, poniewa sà atwe do skopiowania. Dlatego êród em zró nicowania nie mo- e byç sam produkt finansowy, ale powinny to byç inne aspekty: np. relacja klient doradca. Do ograniczeƒ wewn trznych nale à: Ma a liczba cz onków zarzàdów banków posiadajàcych wykszta cenie marketingowe stàd niedocenianie roli marki i samego marketingu. TrudnoÊci w kontrolowaniu podstawowej bran owej relacji typu klient doradca. Firmy finansowe muszà nauczyç si zarzàdzaç procesem szkolenia doradców i innych pracowników firmy, pod kàtem poprawy jakoêci tej relacji. W tej bran y pracownicy majà najwi kszy wp yw na tworzenie spójnych i konsekwentnych doêwiadczeƒ klienta zwiàzanych z markà. Brak efektywnych, specyficznych dla bran y sposobów budowania marki. Przyk adowo, raczej nie jest mo liwy do wykorzystania najcz Êciej stosowany w reklamach schemat, oparty na perswadowaniu klientom, i u ywanie danego produktu powoduje, e stajà si bardziej atrakcyjni dla p ci przeciwnej. W przypadku produktów bankowych 5 Wi cej na ten temat zob. np. D. Daniluk (1996): Nadzór bankowy w Polsce. Warszawa Biblioteka Menad era i Bankowca.

4 70 BankowoÊç Komercyjna BANK I KREDYT styczeƒ 2005 takie budowanie skojarzeƒ by oby trudne. Podobnie trudny do zastosowania by by inny, powszechnie wyst pujàcy w wielu bran ach motyw mi o sp dzonego czasu z produktem bankowym. Du a z o onoêç sposobu pozycjonowania marki w sektorze finansowym jako efekt tendencji bran- owych, takich jak: globalizacja, przej cia i fuzje. Pozycjonowanie oznacza wywo anie po àdanego przez firm sposobu postrzegania marki przez klientów. Zawiera ono w sobie odpowiedê na pytania: czym jest marka i jakie przes anie zwiàzane z markà chcemy komunikowaç klientom. W warunkach narastajàcej globalizacji trzeba zdecydowaç, czy marka ma byç globalna (odpowiadaç na uniwersalne potrzeby), czy lokalna. W sytuacji przej ç i fuzji kwestià do rozstrzygni cia pozostaje, jakie majà byç relacje pomi dzy markami po àczonych firm. Przyczynà niewykorzystywania potencja u marki w bankach, wskazywanà przez wielu respondentów sonda u przeprowadzonego przez firm Interbrand, jest ró nica pomi dzy mentalnoêcià marketingowà i bankowà. Marketingowcy sà zorientowani na klienta i dà à do tego, eby dzia ania by y ukierunkowane na zaspokojenie potrzeb klientów. Bankowcy natomiast sà zorientowani na system, w którym pracujà, i obowiàzujàce ich procedury. Dà à oni zatem do dostosowania potrzeb klientów do tego, co jest mo liwe w ramach ograniczeƒ systemowych. Jest wi c oczywiste, e te dwie mentalno- Êci prowadzà do innego sposobu dzia ania i w konsekwencji skutkujà nawiàzaniem zupe nie ró nych relacji z klientem. Pomimo powy szych uwarunkowaƒ coraz wi cej banków zaczyna powa nie podchodziç do zagadnienia aktywniejszego wykorzystania marek do budowania swojej pozycji rynkowej. Przyczynà sà istotne zmiany, które zachodzà w ich otoczeniu biznesowym. Warto pokrótce omówiç niektóre z nich. Wi kszoêç produktów bankowych staje si produktami standardowymi (obligacje, po yczki, karty kredytowe), które mo e sprzedawaç wiele ró nych instytucji. Rozwój technologii, w szczególnoêci Internetu, przyêpiesza ten proces. Na rynku produktów finansowych pojawiajà si nowi, silni gracze, np. hipermarkety. W wielu przypadkach majà oni przewag nad bankami, dzi ki cz stszym kontaktom z klientem i posiadaniu bardziej znanych marek. Wysoki poziom znajomoêci marek nowych firm wchodzàcych na rynek us ug finansowych wp ywa na spadek kosztów pozyskiwania przez nie klientów. Wynika to z faktu, e klienci ch tniej kontynuujà wspó prac w nowych dziedzinach z firmami, którym ufajà i które lepiej znajà. Si a takiej relacji bezpoêrednio wp ywa na wyniki firmy. DoÊwiadczenie wielu przedsi biorstw wskazuje, e Êrednio kilka razy taniej kosztuje doprowadzenie dotychczasowego klienta do powtórzenia transakcji ni pozyskanie nowego 6. Badania przeprowadzone przez Interbrand wêród 24 du ych instytucji finansowych na ca ym Êwiecie pokaza y, e w bran y finansowej wyst pujà cztery modele zarzàdzania markà 7. PodejÊcia te uk adajà si 6 Zob: F. Reichheld, T. Teal (1996): The Loyalty Effect, The Hidden Force Behind Growth, Profits and Lasting Value. Harvard Business Press. 7 Zob. Interbrand (2001): Bank on the Brand. Interbrand Business Papers nr 1, Wykres 2 Modele stosowania marek w sektorze finansowym Duża Model 4 Centralny punkt strategii korporacji Model 3 Katalizator zmian korporacyjnych Model 2 Rozwój nowego oddziału lub produktu Model 1 Wizualna identyfikacja Mała Wartość marki dla firmy Wysoka èród o: Interbrand (2001): Bank on the Brand. Interbrand Business Papers nr 1,

5 BANK I KREDYT styczeƒ 2005 BankowoÊç Komercyjna 71 w hierarchi, rosnàcà pod wzgl dem znaczenia, które przypisuje si marce w strategii firmy (wykres 2). Poza pierwszym podejêciem, w ka dym nast pnym podejmowane sà w wi kszym lub mniejszym stopniu dzia ania majàce na celu zaszczepienie podstawowych wartoêci marki dla wewn trznych grup interesu organizacji (inwestorów i pracowników). Zidentyfikowane przez Interbrand modele stosowania marek w bran y finansowej zas ugujà na szersze omówienie. Marka jako system wizualnej identyfikacji Wszystkie badane przez Interbrand firmy mia y przejrzysty system identyfikacji, na który sk adajà si nazwa marki, logo i inne identyfikatory chronione pod wzgl dem prawnym. Elementy wizualne by y dobrze znane grupom interesu organizacji, zarówno wewn trznym (pracownicy, inwestorzy), jak i zewn trznym (klienci). W ka dej z badanych firm wyst powa- a osoba odpowiedzialna za stosowanie identyfikatorów marki, czyli dbajàca o nieumieszczanie ich w negatywnych kontekstach. W podanym zakresie opisane wy ej dzia ania mo na wi c okreêliç jako modelowe. Dla firm stosujàcych powy szy model identyfikacja jest najwa niejszà funkcjà, jakà przypisuje si marce. Organizacje te nie traktujà priorytetowo budowania po àdanych, z ich punktu widzenia, skojarzeƒ zwiàzanych z wartoêciami marki. Koncentrujà si na identyfikatorach marki i ich mo liwie szerokim nag aênianiu, w celu uzyskania wysokiego stopnia ÊwiadomoÊci wizualnej wêród obecnych i potencjalnych klientów. Jedynym dodatkowym przes aniem, w kontekêcie którego wyst puje marka, jest zaufanie. Tego typu podejêcie do zarzàdzania markà wyst puje najcz Êciej w polskich bankach. Rozwój nowego oddzia u lub produktu W drugim modelu nast puje oddzielenie marki korporacyjnej od marki dla nowego produktu lub przedsi wzi cia. Pierwsza pozostaje zarezerwowana dla tradycyjnej oferty, natomiast druga jest tworzona dla nowego typu serwisu, np. bankowoêci internetowej czy ubezpieczeƒ. W tym podejêciu zachowuje si pozycj, styl i kultur dotychczasowej marki przy wprowadzeniu nowej marki dla dzia alnoêci, która opiera si na zupe nie innej filozofii dzia ania, innych podstawach organizacyjnych i proceduralnych. Nowa marka jest w takim przypadku integralnà cz Êcià procesu budowy relacji z grupami interesu, do których jest kierowana. Nowa marka stanowi zwykle centralnà cz Êç strategii dla realizowanego przedsi wzi cia. Wykorzystywana jest zarówno do komunikacji wewn trznej, jak i zewn trznej, co pozwala na zró nicowanie oferty w stosunku do poprzedniej i do oferty konkurentów. Dotychczasowa marka jest tradycyjnie stosowana do komunikacji zewn trznej. Istotnà nowoêcià w tym modelu jest to, e nie tylko dzia marketingu, ale równie inne dzia y organizacji zaczynajà traktowaç mark jako wa ny no- Ênik wartoêci nowej dzia alnoêci. S u y ona jako baza do komunikowania wartoêci i cech oferty oraz do tworzenia odpowiednich relacji z klientem. Jej funkcjà jest równie integrowanie pracowników wokó przes aƒ marki. Tego typu podejêcie, przynajmniej w odniesieniu do wyraênego rozdzielenia tradycyjnej i nowej oferty, jest stosowane w niektórych polskich bankach, np. w mbanku. Problemem w stosowaniu tej strategii jest to, e w wielu przypadkach wymaga to wykorzystania cz - Êci zasobów zwiàzanych z tradycyjnà dzia alnoêcià. Powoduje to konflikty wewnàtrz organizacji pomi dzy starym a nowym personelem. Mo e równie skutkowaç przekazywaniem sprzecznych komunikatów klientom, którzy obserwujà i doêwiadczajà jednoczeênie ró nych stylów dzia ania. Rozwiàzaniem tego problemu jest zupe ne oddzielenie nowego przedsi wzi cia (inna lokalizacja, systemy, ludzie). Marka jako katalizator przemian W wielu organizacjach marka staje si katalizatorem wprowadzanych przemian organizacyjnych, kulturowych, proceduralnych itp. Firmy w tej grupie zdajà sobie spraw z koniecznoêci dokonania zmian, które zwi kszà ich konkurencyjnoêç, szczególnie poprawy standardów obs ugi klienta. Innym motywem wprowadzenia tych zmian mo e byç odpowiedê na posuni cia podmiotów wchodzàcych na rynek, intensywnie wykorzystujàcych sprawdzony w innej dzia alno- Êci system wartoêci w asnej marki. W tym modelu chodzi o dodanie do wysokiego stopnia ÊwiadomoÊci wizualnej marki, skojarzeƒ zwiàzanych z jakoêcià obs ugi klienta, po àdanych z punktu widzenia poprawy wizerunku banku. Marka korporacyjna ma tutaj wi ksze znaczenie w strategii firmy ni w poprzednich modelach. Jest pozycjonowana jako emblemat, majàcy przekazywaç wizj i wartoêci, na podstawie których organizacja chce nawiàzaç relacje z klientem. W tym podejêciu marka jest równie wykorzystywana do stymulowania po àdanych, zgodnych z jej przes aniami, zachowaƒ pracowników. Typowa firma dzia ajàca zgodnie z tym modelem znajduje si w fazie transformacji sposobu dzia- ania. Kierownictwo organizacji zdaje sobie spraw ze znaczenia marki w strategii firmy i dà y do inkorporacji filozofii dzia ania opartej na marce. JednoczeÊnie zmiany majàce na celu stworzenie nowego

6 72 BankowoÊç Komercyjna BANK I KREDYT styczeƒ 2005 modelu dzia ania sà roz o one w czasie, ze wzgl du na inercj organizacyjnà i mentalnà pracowników, a tak e z powodu kosztów. Dlatego najwa niejszym wyzwaniem dla organizacji w tej fazie jest wytrwanie w dà eniu do wprowadzania zmian. Marka jako centralny element strategii O tym, e marka jest stawiana na centralnym miejscu w strategii firmy, Êwiadczy struktura organizacji oraz podejmowane w stosunku do marki dzia ania. W omawianym modelu strategia marki jest okreêlana w tym samym momencie, w którym naczelne kierownictwo decyduje o misji i ogólnej polityce firmy. Marka staje si uprzedmiotowieniem wizji przedsi biorstwa, a jej przes ania stanowià podstaw do wprowadzania zmian i ulepszeƒ w organizacji. Na nià zostaje zorientowana infrastruktura firmy, której istotnà cz Êç stanowià zespo y zadaniowe mened erów wy szego szczebla. Ich rolà jest uwzgl dnianie przes aƒ marki w najwa niejszych dzia aniach podejmowanych w organizacji. W firmach dzia ajàcych zgodnie z tym podejêciem wszystkie elementy góry lodowej sà regularnie monitorowane pod kàtem ich zgodnoêci z przyj tà wizjà marki. Powy szy model, klasyfikujàcy firmy sektora finansowego do czterech grup ze wzgl du na podej- Êcie do zagadnienia zarzàdzania markà, zosta potwierdzony równie w przypadku szerszego spektrum przedsi biorstw us ugowych. Przeprowadzone badania pokazujà, e w olbrzymiej wi kszoêci przypadków, niezale nie od bran y, motorem intensyfikacji dzia aƒ w odniesieniu do marki jest presja konkurencyjna i ch ç lepszego zaspokojenia potrzeb klientów. Tylko w nielicznych przypadkach inicjatywa dokonania zmian powsta a wewnàtrz organizacji z rekomendacji kierownictwa, bez wyraênej presji zewn trznej. Instytucje finansowe zaczynajà dostrzegaç znaczenie marki, ale ich wysi ki w kierunku jej budowy cz sto ograniczajà si do inwestycji w reklam i komunikacj elementów wizualnych. W przypadku podejmowania dzia aƒ wykraczajàcych poza promowanie identyfikatorów komunikowane przes ania nie majà cech wyraênie wyró niajàcych mark spoêród innych. Najcz Êciej odnoszà si do elementów funkcjonalnych oferty 8. Gdy przes ania dotyczà elementów emocjonalnych, wi kszoêç banków k adzie nacisk na to samo zaufanie i bezpieczeƒstwo. W sytuacji parytetu przes aƒ przestajà one byç êród em zró nicowania i nie przynoszà zamierzonych efektów. 8 Zob. L. dechernatony, F. Harris (20002): The challenge of financial services branding: majoring on category or brand values. Open University Business School, www3.open.ac.uk/oub Budowanie marki Stworzenie silnej marki wymaga skoordynowania obietnic marki z podstawowymi dzia aniami przedsi biorstwa i przes aniami reklamowymi. Trzeba pami taç, e komunikacja poprzez reklam jest elementem koƒcowym, którego rolà jest nag oênienie wartoêci dla klienta, stworzonej wczeêniej wewnàtrz przedsi biorstwa. Najwa niejszym zadaniem strategii budowy marki jest spowodowanie, aby oferta produktowa, sposób obs ugi klienta i zachowaniami pracowników by y zgodne z tym, co obiecuje marka. Obserwacje dzia aƒ instytucji finansowych pokazujà, e te dwa elementy nie zawsze sà ze sobà zestrojone, tzn. e przes ania reklamowe noszàce w sobie okreêlone obietnice marki cz sto nie sà dotrzymywane w codziennej dzia alnoêci organizacji (tabela 1). W realizacji strategii budowy marki mo na wyró niç kilka okreêlonych etapów, niezale nie od specyfiki bran owej przedsi biorstw (schemat 2). Podj cie decyzji o inwestowanie w mark Przed podj ciem inwestycji w budow marki nale- y okreêliç znaczenie marki w danej bran y. Nie w ka dym przypadku taka inwestycja ma sens. W przypadku nowych bran albo innowacyjnych produktów marka ma mniejsze znaczenie dla sukcesu przedsi wzi cia. Podobnie jest w przypadku wielu produktów zaopatrzeniowych, gdzie o sukcesie cz sto decydujà osobiste relacje sprzedawców z kupujàcymi. Jednak w wi kszoêci przypadków marka ma istotne znaczenie dla powodzenia przedsi biorstw. Nawet w kategoriach produktów, gdzie trudno jest wyró niç ofert, marka mo e zaczàç odgrywaç wi kszà rol, w sytuacji stworzenia nowych, efektywnych sposobów jej komunikacji i pozycjonowania. Podj cie decyzji o budowie marki wymaga systematycznej analizy determinant popytu konsumenckiego. Nale y okreêliç, jaka jest relatywna wa noêç w wyborach konsumenckich trzech grup czynników: konfiguracji produktu, kapita u marki, programów lojalnoêciowych (schemat 3). W pierwszej kolejnoêci trzeba zbadaç wp yw na decyzj konsumenta konfiguracji samego produktu, a wi c: parametrów, ceny, dost pnoêci w kana ach dystrybucji itp. Nast pnie nale y zbadaç, jaki wp yw na decyzj konsumentów ma wspomaganie oferty w postaci programów lojalnoêciowych (tylko wprzypadku, je eli te wyst pujà). Pozosta a czeêç wp ywu na decyzje konsumenta to efekt dzia ania elementów kapita u marki.

7 BANK I KREDYT styczeƒ 2005 BankowoÊç Komercyjna 73 Tabela 1 Przyk ady niedostrojenia dzia aƒ do obietnic marki w bankach Firma Obietnice marki Praktyka dzia aƒ Rezultat Bank detaliczny Partnerstwo z klientami Klienci muszà kontaktowaç si z kilkoma pracownikami banku w celu uzyskania informacji o saldzie na rachunku, o rachunkach inwestycyjnych, o kartach kredytowych Klienci nie mogà bilansowaç debetu z nadwy kami na ró nych rachunkach Klienci odczuwajà dysonans pomi dzy obietnicami banku a rzeczywistoêcià Bank internetowy Wygoda i atwoêç obs ugi, brak op at za dokonywane przelewy Klienci nie mogà dodzwoniç si na infolini Czas oczekiwania na po àczenie z konsultantem wynosi nawet kilkadziesiàt minut Po godzinie 16-tej nie mo na uzyskaç informacji z dzia u ksi gowoêci banku Reklamacje mogà byç z o one tylko przez telefon, a czas oczekiwania na odpowiedê wynosi 2 tygodnie Bank wprowadza op aty za przelewy Klienci zaczynajà si zastanawiaç czy mo liwoêç dokonywania operacji przez internet jest wystarczajàcà rekompensatà za k opoty w kontaktach z bankiem iczy bank nie zmieni innych regu w trakcie gry Bank oferujàcy m.in. kredyty hipoteczne Atrakcyjne (niskie) oprocentowanie kredytu Podawane w komunikatach reklamowych oprocentowanie nie jest dost pne dla olbrzymiej wi kszoêci klientów rzeczywiste oprocentowanie dla klienta jest wy sze Klienci czujà si wprowadzeni w b àd, na czym cierpi wiarygodnoêç banku èród o: opracowanie w asne. Schemat 2 Etapy budowy marki Podjęcie decyzji o inwestycji w markę Identyfikacja i optymalizacja architektury marek Diagnoza kapitału marki i określenie obietnic marki Alokacja środków w zapewnienie realizacji obietnic marki i komunikacja zewnętrzna èród o: opracowanie w asne. Schemat 3 Przyk adowe relatywne znaczenie g ównych determinant popytu Wybór oferty przez konsumenta 40% 25% 35% Konfiguracja produktu Program lojalnościowy Kapitał marki èród o: opracowanie w asne. OkreÊlenie relatywnego wp ywu poszczególnych elementów mo na dokonaç si za pomocà badaƒ rynkowych. Identyfikacja i optymalizacja architektury marek W przypadku firm majàcym w swoim portfelu kilka marek wa ne jest stworzenie ich w aêciwej architektury. Chodzi tu o okreêlenie, jak majà wyglàdaç relacje pomi dzy markami, do jakiego stopnia majà si wzajemnie wspieraç, gdzie mo e wystàpiç mi dzy nimi konflikt, jaka jest ich relacja w stosunku do marki korporacyjnej. Ogólnie istniejà trzy typy architektury marek marka korporacyjna, holding marek (dom marek) i marki asymetryczne (mieszane). Architektura marek wyst pujàca w firmie mo e byç wynikiem realizowanej z rozmys em strategii, ale mo e te byç niezamierzonym rezultatem historii rozwoju firmy. Nie ma jednej najlepszej architektury marek; ka da sytuacja biznesowa wymaga innych rozwiàzaƒ.

8 74 BankowoÊç Komercyjna BANK I KREDYT styczeƒ 2005 W przypadku stosowania marki korporacyjnej firma ponosi najni sze nak ady, poniewa wszystkie dzia ania zwiàzane z budowà marki dotyczà jednego identyfikatora. S abà stronà marki korporacyjnej jest jej niska elastycznoêç i problemy ze stworzeniem uniwersalnego przes ania marki dla wszystkich segmentów klientów. Segmenty te mogà si istotnie ró niç, je eli chodzi o potrzeby i oczekiwania klientów. Druga skrajna strategia dom marek daje mo liwoêç maksymalnej elastycznoêci i tym samym bardzo precyzyjnego adresowania przes aƒ zwiàzanych z markà. Strategia ta wymaga jednak du ych nak adów finansowych, poniewa ka da marka jest budowana oddzielnie i wymaga osobnego bud etu. W przypadku sektora bankowego atwoêç tworzenia nowych ofert powoduje, e cykl ycia produktu jest krótki. Dodatkowo, wysoka podatnoêç produktu na naêladownictwo powoduje, e nie mo e on pozostaç trwale zró nicowany i tym samym nie mo e byç êród em trwa ej przewagi konkurencyjnej. W takich warunkach tworzenie marek ÊciÊle zwiàzanych z pojedynczym produktem ma ma e uzasadnienie. Tam, gdzie trudno jest zró nicowaç ofert, najlepiej sprawdza si marka korporacyjna. Jest ona równie naturalnym wyborem w sytuacji cz stych przej ç i fuzji. Mogà one odbywaç si pod szyldem marki korporacyjnej. Silna marka korporacyjna jest pomocna przy rekrutowaniu pracowników, pozyskiwaniu kapita u, przekonywaniu klientów do zakupu nowych produktów. Zwykle szybciej, taniej i atwiej jest wprowadziç nowy produkt na rynek pod markà korporacyjnà ni markà nowo utworzonà. Stosowanie marki korporacyjnej ma jednak równie pewne wady: Organizacje finansowe sà zwykle du e i z o one promowanie tej z o onoêci poprzez jednà mark jest trudniejsze ni przy wykorzystaniu wielu marek. Potrzeby i zachowania konsumentów ró nià si w segmentach pojedyncza marka mo e nie byç w stanie zaspokoiç ró norodnych oczekiwaƒ. Rozwiàzaniem poêrednim pomi dzy stosowaniem marek korporacyjnych i produktowych jest wykorzystanie submarek na okreêlonych, jednolitych obszarach dzia ania banku. Dzi ki takiemu podejêciu mo na ominàç g ówne problemy, które pojawiajà si przy stosowaniu skrajnych strategii. Poniewa submarka korporacyjna nie jest ÊciÊle przypisana do konkretnego produktu bankowego, unikamy niedogodnoêci zwiàzanych z cz stymi zmianami produktowymi i naêladownictwem przez konkurentów. Przes anie marki pozostaje sta e, pomimo zmian w ofercie produktowej. W tej sytuacji wartoêci marki, wokó których jest ona budowana, odnoszà si nie do konkretnych ofert produktowych, a raczej do filozofii dzia ania w okre- Êlonej dziedzinie. Przyk adem stosowania tego rodzaju strategii sà submarki korporacyjne mbank i Inteligo. W obu przypadkach submarki dotyczà okreêlonego obszaru dzia ania banku bankowo- Êci internetowej a nie sà przypisane do konkretnych produktów bankowych. Bioràc pod uwag cz stotliwoêç przej ç i fuzji w sektorze finansowym, wa nym zagadnieniem jest zarzàdzanie markami po tych operacjach. Istniejà cztery mo liwoêci post powania 9 : Stworzenie nowej marki zast pujàcej dotychczasowe. Jest to dzia anie kosztowne i zaprzepaszcza dotychczasowy dorobek marek. Pozostawienie silniejszej marki wtedy, gdy wyst puje du a ró nica pomi dzy si à marek. Utrzymanie i rozwijanie wszystkich dotychczasowych marek. Utrzymywanie przez pewien czas kilku marek, przy stopniowym rezygnowaniu z tych s abszych, a do ich zupe nego zarzucenia. Jest to najcz Êciej stosowana strategia. Diagnoza kapita u marki i okreêlenie obietnic marki Elementy kapita u marki, które zwi kszajà sk onnoêç klientów do dokonania zakupu, nazywane sà determinantami popytu. Wa na jest zatem ich identyfikacja. Elementy te nale y rozwijaç i ochraniaç. 9 A. Leifer, P. Simpson, M. Wilkinson (2002): Brands and Customer Values. Schemat 4 Przyk adowe determinanty tworzàce wartoêç marki w hipotetycznym banku Kapitał marki Produkt godny zaufania Zorientowanie na klienta Bezpieczeństwo zaangażowania Nowoczesny użytkownik èród o: opracowanie w asne.

9 BANK I KREDYT styczeƒ 2005 BankowoÊç Komercyjna 75 Wszystkie marki majà jakiê kapita, a jego sk adowe sà ró ne dla ró nych marek. Kapita mo e byç pozytywny bàdê negatywny, w zale noêci od tego, czy zwi ksza, czy zmniejsza sk onnoêç klienta do dokonania zakupu, przy parytecie pozosta ych zmiennych 10. Sk adowe kapita u marki, które sà determinantami popytu, mo na zidentyfikowaç spoêród kilkudziesi ciu potencjalnych cech i atrybutów marki, nale àcych do jednej z czterech grup (zob. schemat 4): zwiàzanych z wizerunkiem produktu, zwiàzanych z wizerunkiem firmy, zwiàzanych z doêwiadczeniem u ytkowania, zwiàzanych z wizerunkiem u ytkownika. Wykorzystujàc badania ankietowe, mo emy okreêliç relatywny udzia ka dego czynnika w tworzeniu kapita u marki. W kolejnym kroku dla ka dej determinanty kapita u marki okreêlamy dzia ania i czynniki, które majà wp yw na jej poziom. Dotyczy to zarówno wp ywu pozytywnego, jak i negatywnego. Identyfikacja determinant kapita u marki u atwia firmie stworzenie strategii, która b dzie zwi ksza a kapita jej marki i jednoczeênie neutralizowa a kapita konkurentów. Identyfikacja podstawowych determinant popytu stanowi podstawowy warunek efektywnego pozycjonowania marki. Pozycjonowanie marki oznacza po àdany z punktu widzenia firmy, sposób umieszczenia 10 Zob. E. Almquist, N. Winter (1998): Building Powerful Brands for Profitable Growth in Financial Services. A Mercer commentary, marki w umys ach klientów. Innymi s owy, jest to okreêlenie, w jaki sposób marka ma byç postrzegana, a wi c okreêlenie tzw. obietnic marki. Efektywne pozycjonowanie wymaga jednoczesnego spe nienia dwóch warunków. Po pierwsze, marka powinna byç zró nicowana powinna odró niaç si od innych, mieç w asny, niepowtarzalny wizerunek. Po drugie, zró nicowanie to musi byç cenione przez klientów. Samo wyró nianie si, jeêli nie dotyczy treêci wa nych dla klientów, nie ma sensu, poniewa nie kreuje popytu. Aby klient chcia zap aciç za unikatowy wizerunek marki, musi on byç dla niego atrakcyjny, czyli tworzyç dla niego dodatkowà wartoêç. Alokacja Êrodków w zapewnienie realizacji obietnic marki i komunikacja zewn trzna Tradycyjnie budowanie marki jest uto samiane z inwestycjami w reklam. Praktyka pokazuje, e nie zawsze jest to podejêcie w aêciwe. Reklama jest zwykle ostatnim elementem w procesie budowy marki. Jej zadaniem jest informowanie odbiorcy o wartoêciach dla klienta, których noênikiem jest marka, a które zosta y wykreowane wewnàtrz przedsi biorstwa. Poniewa wartoêç marki jest budowana w trakcie ka dej interakcji klienta z firmà i jej produktami, nale y zadbaç o to, eby momenty kontaktu (tzw. momenty prawdy) dostarcza y klientom dok adnie tego, co obiecuje marka. Inwestycje w budow marki powinny wi c dotyczyç równie (w firmach us ugowych w szczególnoêci) dzia aƒ zapewniajàcych odpowied- Schemat 5 Momenty prawdy w instytucji finansowej Rutynowa obsługa Sposób rozwiązania problemu Pozytywny wpływ na markę Otworzenie rachunku Widok reklamy Wizyta na stronie Web Wizyta w oddziale Otrzymanie wyciągu bądź Złożenie aut. rachunku transakcji Negatywny wpływ na markę Działania zawierające element ludzki èród o: E. Almquist, A. Pierce, C. Paiva (2001): The Value Growth Agenda. Mercer Management Journal, No. 13, s. 10.

10 76 BankowoÊç Komercyjna BANK I KREDYT styczeƒ 2005 ni poziom obs ugi klienta. W tym celu nale y zidentyfikowaç momenty prawdy, które majà najwi kszy wp yw na postrzeganie marki przez klientów, i skierowaç tam Êrodki inwestycyjne. W bran y finansowej momenty prawdy najcz - Êciej pojawiajà si na styku klienta z pracownikiem i wià à si z jakoêcià obs ugi. Aby zapewniç klientom w aêciwe doêwiadczenia, pracownicy powinni wiedzieç, jakie zachowania sà zgodne z przes aniami marki. Powinni równie chcieç dzia aç w ten sposób. Dlatego tak wa ny jest odpowiedni system motywacyjny, nagradzajàcy pracowników za zachowania zgodne z obietnicà marki. Na znaczenie czynnika ludzkiego w procesie budowy marki w instytucji finansowej wskazujà badania przeprowadzone przez firm konsultingowà Mercer Capital 11. W badanej przez siebie organizacji Mercer Capital zidentyfikowa a osiem momentów prawdy, wp ywajàcych na sposób postrzegania marki. Cztery z nich odnoszà si do sytuacji, w jakich bezpoêrednio uczestniczà pracownicy firmy. Szczegó owe badania wykaza y, e interakcje, w których biorà udzia pracownicy, mogà mieç wi kszy wp yw na sposób postrzegania marki (negatywny lub pozytywny) ni interakcje bez ich udzia u (schemat 5). Dlatego przy ograniczonych Êrodkach nale y inwestowaç je tam, gdzie mogà one przynieêç najwi ksze korzyêci, czyli w popraw jakoêci interakcji pomi dzy klientami a pracownikami firmy. Podsumowanie W czasach intensyfikacji konkurencji i homogenizacji produktów w sektorze finansowym roênie znaczenie marki. Zarówno klienci indywidualni, jak i instytucjonalni, atakowani konkurencyjnymi ofertami i przes aniami reklamowymi, w coraz wi kszym stopniu opierajà si na marce jako przewodniku w dokonywanych wyborach. W takim otoczeniu silna marka jest czynnikiem wyró niajàcym firm spoêród konkurentów. Tendencje rynkowe wskazujà, e jej znaczenie b dzie jeszcze bardziej ros o. Zbudowanie marki jest procesem z o onym i d ugotrwa ym, w którego realizacji trzeba uwzgl dniç specyfik bran owà i konkretnego przedsi biorstwa. Istniejà jednak pewne uniwersalne zasady, których stosowanie mo e u atwiç wprowadzenie kompleksowego systemu zarzàdzania markà. Zasady te mo na podsumowaç w poni ej zaprezentowanym zestawie pytaƒ kontrolnych 12. Czy wiesz, jakie przes anie dla klientów ma przekazywaç twoja marka? Ustalenie kilku celów dla marki, tzn. jak chcemy, eby nas postrzegali klienci, czym chcemy si wyró niaç na tle konkurentów, w jaki sposób chcemy, eby marka wspomaga a nasz biznes. Identyfikujàc te cele, mo emy zdecydowaç o sposobie pozycjonowania marki. Czy przes anie, jakie otrzymuje klient, jest odzwierciedleniem marki? Kiedy wiemy, jakie cele chcemy osiàgnàç dzi ki realizacji strategii marki, powinniêmy znaleêç przes anie, które b dzie w najlepszy sposób komunikowa o obietnice marki. Nast pnie musimy zadbaç o to, eby we wszystkich kana ach marketingowych przes anie by o komunikowane wsposób konsekwentny i spójny, nawet jeêli wià- e si to z istotnym przemodelowaniem sposobu dzia ania organizacji. Czy pracownicy sà Êwiadomi przes ania marki? Pracownicy muszà byç w pe ni poinformowani o celach marki i jej przes aniu na wszystkich szczeblach organizacji. Realizacji tego zadania mogà s u- yç szkolenia, formalne spotkania, przypomnienia za pomocà poczty elektronicznej itp. Do jakiego stopnia kontakty z klientami sà potwierdzeniem przes ania marki? Ka dy kontakt z klientem musi wzmacniaç mark byç potwierdzeniem jej przes ania. W tym celu nale y najpierw zidentyfikowaç punkty interakcji klienta z firmà, a nast pnie sprawdziç, w jakim stopniu interakcje te sà zgodne z przes aniem marki. W przypadku braku zgodnoêci nale y przedsi wziàç dzia ania korygujàce. Czy marka jest uwzgl dniana w procesie podejmowania decyzji w firmie? Do jakiego stopnia najwy sze kierownictwo uwzgl dnia w swoich decyzjach mark? Naczelne kierownictwo firmy powinno braç pod uwag dzia- ania wobec marki i jej cele ju na etapie tworzenia d ugoterminowych planów strategicznych. 11 E. Almquist, A. Pierce, C. Paiva (2001): The Value Growth Agenda. Mercer Management Journal, No Zob: S. Root (2003): Branding for Banks. UBS News for Banks IV/2003.

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.)

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) I. INFORMACJE OGÓLNE Pełna nazwa Wnioskodawcy/Imię i nazwisko II. OPIS DZIAŁALNOŚCI I PRZEDSIĘWZIĘCIA 1. KRÓTKI OPIS PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Ogólne bezpieczeƒstwo produktów

Ogólne bezpieczeƒstwo produktów Ogólne bezpieczeƒstwo produktów !?! PRODUKT to rzecz ruchoma: nowa lub u ywana, naprawiana lub regenerowana, przeznaczona do u ytku konsumentów lub co do której istnieje prawdopodobieƒstwo, e mo e byç

Bardziej szczegółowo

Tarnowskie Góry, 29 sierpnia 2013 PREZENTACJA WYNIKÓW ZA I PÓŁROCZE 2013 GRUPY KAPITAŁOWEJ PRAGMA INKASO S.A.

Tarnowskie Góry, 29 sierpnia 2013 PREZENTACJA WYNIKÓW ZA I PÓŁROCZE 2013 GRUPY KAPITAŁOWEJ PRAGMA INKASO S.A. PREZENTACJA WYNIKÓW ZA I PÓŁROCZE 2013 GRUPY KAPITAŁOWEJ PRAGMA INKASO S.A. Struktura Grupy na dzień 30.06.2013 Podmioty Grupy PRAGMA INKASO S.A. lider rynku windykacji wierzytelnościami B2B o wysokich

Bardziej szczegółowo

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których:

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których: Warszawa, dnia 25 stycznia 2013 r. Szanowny Pan Wojciech Kwaśniak Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego Pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa Wasz znak: DRB/DRB_I/078/247/11/12/MM W

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

Lista standardów w układzie modułowym

Lista standardów w układzie modułowym Załącznik nr 1. Lista standardów w układzie modułowym Lista standardów w układzie modułowym Standardy są pogrupowane w sześć tematycznych modułów: 1. Identyfikacja i Analiza Potrzeb Szkoleniowych (IATN).

Bardziej szczegółowo

Segmentacja i plasowanie dr Grzegorz Mazurek. Wybór rynku docelowego. Istota segmentacji

Segmentacja i plasowanie dr Grzegorz Mazurek. Wybór rynku docelowego. Istota segmentacji Segmentacja i plasowanie dr Grzegorz Mazurek Wybór rynku docelowego Istota segmentacji Do rzadkości należy sytuacja, w której jedno przedsiębiorstwo odnosi znaczne sukcesy w sprzedaży wszystkiego dla wszystkich

Bardziej szczegółowo

Kupno spółki Metodologia Azimutus Warszawa 2008 1

Kupno spółki Metodologia Azimutus Warszawa 2008 1 Kupno spółki Metodologia Azimutus Warszawa 2008 1 Zakres prac przy kupnie spółki Oferowany przez nas zakres prac obejmuje przegląd branży oraz szczegółową analizę operacyjnofinansową potencjalnych celów

Bardziej szczegółowo

Biznesplan - Projekt "Gdyński Kupiec" SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA

Biznesplan - Projekt Gdyński Kupiec SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA Załącznik nr 5 do regulaminu Biznesplan - Projekt "Gdyński Kupiec" SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA SEKCJA C - PLAN MARKETINGOWY/ANALIZA

Bardziej szczegółowo

BADANIE RYNKU. Prof. dr hab. Andrzej Pomykalski. Katedra Innowacji i Marketingu

BADANIE RYNKU. Prof. dr hab. Andrzej Pomykalski. Katedra Innowacji i Marketingu BADANIE RYNKU Prof. dr hab. Andrzej Pomykalski Katedra Innowacji i Marketingu LUDZIE MUSZĄ KUPOWAĆ. ale mogą wybierać Fazy procesu zarządzania marketingowego zawierają: Badanie rynku Analiza rynku docelowego

Bardziej szczegółowo

Aby powsta unikalny obiekt architektury potrzebna jest wizja i ludzie, którzy wcielà jà w ycie. HRK Real Estate & Construction

Aby powsta unikalny obiekt architektury potrzebna jest wizja i ludzie, którzy wcielà jà w ycie. HRK Real Estate & Construction LUDZIE TO FUNDAMENT Aby powsta unikalny obiekt architektury potrzebna jest wizja i ludzie, którzy wcielà jà w ycie. Misjà HRK Real Estate & Construction jest pozyskiwanie specjalistów, którzy stanà si

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska

ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska 1. WPROWADZENIE DO ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI 1 RODZAJE DZIAŁAŃ REALIZOWANYCH W PRZEDSIĘBIORSTWIE CHARAKTERYSTYKA I RODZAJE DZIAŁAŃ W PRZEDSIĘBIORSTWIE

Bardziej szczegółowo

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r.

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. UWAGA w obecnej perspektywie UE maksymalna kwota dotacji nie przekracza

Bardziej szczegółowo

Marketing usług transportowych

Marketing usług transportowych Marketing usług transportowych Marketing to: zintegrowany zbiór instrumentów związanych z badaniem rynku i kształtowaniem go tak, aby osiągnąć wytyczone przez firmę cele. Marketing-mix to zbiór narzędzi

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 września 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I półroczu 2014 r. 1 W końcu czerwca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK o sfinansowanie kosztów studiów podyplomowych

WNIOSEK o sfinansowanie kosztów studiów podyplomowych Powiatowy Urząd Pracy w Wodzisławiu Śl. Wodzisław Śl., dnia... Znak sprawy.... WNIOSEK o sfinansowanie kosztów studiów podyplomowych Na podstawie art. 42a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

franczyzowym w Polsce

franczyzowym w Polsce Raport o rynku franczyzowym w Polsce II edycja - 2008 Wstęp Akademia Rozwoju Systemów Sieciowych zakończyła kolejną edycję badania rynku systemów sieciowych (sieci franczyzowe, agencyjne, partnerskie i

Bardziej szczegółowo

Część I. ORGANIZACJA I STRATEGIE DZIAŁALNOŚCI BANKÓW KOMERCYJNYCH

Część I. ORGANIZACJA I STRATEGIE DZIAŁALNOŚCI BANKÓW KOMERCYJNYCH Spis treści Część I. ORGANIZACJA I STRATEGIE DZIAŁALNOŚCI BANKÓW KOMERCYJNYCH Rozdział 1. Współczesna bankowość komercyjna 1.1. Pojęcie i cechy 1.2. Determinanty rozwoju współczesnych banków 1.3. Model

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r.

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Spis treści: 1. Wstęp... 3 2. Fundusze własne... 4 2.1 Informacje podstawowe... 4 2.2 Struktura funduszy własnych....5

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW ZADANIA

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW ZADANIA INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW 1. Zawody III stopnia trwają 150 min. 2. Arkusz egzaminacyjny składa się z 2 pytań otwartych o charakterze problemowym, 1 pytania opisowego i 1 mini testu składającego

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 Warszawa, 26 czerwca 2012 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 W końcu 2011 r. na polskim rynku finansowym funkcjonowały 484 fundusze inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Chemiczny LABORATORIUM PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH PROJEKTOWANIE PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Chemiczny LABORATORIUM PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH PROJEKTOWANIE PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Chemiczny LABORATORIUM PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH PROJEKTOWANIE PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH Ludwik Synoradzki Jerzy Wisialski EKONOMIKA Zasada opłacalności Na początku każdego

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny z działalności emitenta

Raport kwartalny z działalności emitenta CSY S.A. Ul. Grunwaldzka 13 14-200 Iława Tel.: 89 648 21 31 Fax: 89 648 23 32 Email: csy@csy.ilawa.pl I kwartał 2013 Raport kwartalny z działalności emitenta Iława, 14 maja 2013 SPIS TREŚCI: I. Wybrane

Bardziej szczegółowo

Integracja Banków Pekao S.A. i BPH S.A. Warszawa, 16 listopada 2006 r.

Integracja Banków Pekao S.A. i BPH S.A. Warszawa, 16 listopada 2006 r. Integracja Banków Pekao S.A. i BPH S.A. Warszawa, 16 listopada 2006 r. 1 AGENDA 1 Kilka słów o integracji 2 Plan Podziału 3 Nowe Pekao niekwestionowany lider 4 Nowy BPH platforma wzrostu 5 Następne kroki

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIA. marketingowy. Wymaga on zintegrowanych strategii tj. strategii jednoczesnego

ZARZĄDZANIA. marketingowy. Wymaga on zintegrowanych strategii tj. strategii jednoczesnego Prof. dr hab. Krystyna Cholewicka-Goździk WARTOŚĆ KLIENTA SPRAWDZIAN SKUTECZNOŚCI PROCESOWEGO ZARZĄDZANIA Dominująca rola klienta we współczesnym zarządzaniu Truizmem jest stwierdzenie, że jedną z najbardziej

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej TESGAS S.A. w 2008 roku.

Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej TESGAS S.A. w 2008 roku. Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej TESGAS S.A. w 2008 roku. Rada Nadzorcza zgodnie z treścią Statutu Spółki składa się od 5 do 9 Członków powoływanych przez Walne Zgromadzenie w głosowaniu tajnym.

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników poradnik dla bezpoêredniego prze o onego wprowadzanego pracownika WZMOCNIENIE ZDOLNOÂCI ADMINISTRACYJNYCH PROJEKT BLIèNIACZY PHARE PL03/IB/OT/06 Proces

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014

Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014 Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014 (rok, za który sk ładane jest o świadczenie) DzialI Jako osoba odpowiedzialna za zapewnienie funkcjonowania adekwatnej,

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Warszawski Organizacja rynku dr Olga Kiuila LEKCJA 12

Uniwersytet Warszawski Organizacja rynku dr Olga Kiuila LEKCJA 12 LEKCJA 12 KOSZTY WEJŚCIA NA RYNEK Inwestując w kapitał trwały zwiększamy pojemność produkcyjną (czyli maksymalną wielkość produkcji) i tym samym możemy próbować wpływać na decyzje konkurencyjnych firm.

Bardziej szczegółowo

Drodzy Państwo, CAPITAL SERVICE Oferujemy kompleksowe wsparcie w prowadzeniu własnego biznesu.

Drodzy Państwo, CAPITAL SERVICE Oferujemy kompleksowe wsparcie w prowadzeniu własnego biznesu. Drodzy Państwo, CAPITAL SERVICE jest dynamicznie rozwijającą się instytucją finansową z wieloletnim doświadczeniem. Firma powstała w 1999 roku i posiada ponad 100 oddziałów pod marką KredytOK na terenie

Bardziej szczegółowo

Prognoza na 2013 rok i aktualizacja Długoterminowych Celów Strategiczno-Finansowych 20 grudnia 2012 r.

Prognoza na 2013 rok i aktualizacja Długoterminowych Celów Strategiczno-Finansowych 20 grudnia 2012 r. Prognoza na 2013 rok i aktualizacja Długoterminowych Celów Strategiczno-Finansowych 20 grudnia 2012 r. Wymagające otoczenie rynkowe w segmencie klientów indywidualnych Jak odnotowano już podczas wyników

Bardziej szczegółowo

Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne. Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA

Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne. Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie to: mo liwoêç udzia u w zyskach z inwestycji

Bardziej szczegółowo

Raport_Inter_2009_converted52:Layout 1 4/20/09 1:02 PM Page 18 Ubezpieczenia {

Raport_Inter_2009_converted52:Layout 1 4/20/09 1:02 PM Page 18 Ubezpieczenia { { Ubezpieczenia Klienci InterRisk SA Vienna Insurance Group to zarówno osoby fizyczne, jak firmy, przedsiębiorstwa i szkoły. Oferujemy im ponad 150 produktów ubezpieczeniowych. Nasze ubezpieczenia zapewniają

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 18 czerwca 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 W końcu marca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 08.01.2016 r.

Warszawa, 08.01.2016 r. Warszawa, 08.01.2016 r. INSTRUKCJA KORZYSTANIA Z USŁUGI POWIADOMIENIA SMS W SYSTEMIE E25 BANKU BPS S.A. KRS 0000069229, NIP 896-00-01-959, kapitał zakładowy w wysokości 354 096 542,00 złotych, który został

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORSTW

DZIAŁALNOŚĆ INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORSTW DZIAŁALNOŚĆ INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORSTW Opole, 29.01.2016 r. Danuta Michoń Opolski Ośrodek Badań Regionalnych Badania z zakresu innowacji ujęte w PBSSP Podstawowe pojęcia Działalność innowacyjna przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Nowa funkcjonalnoêç,,aktywowanie odbiorców w systemie bankowoêci internetowej

Nowa funkcjonalnoêç,,aktywowanie odbiorców w systemie bankowoêci internetowej Nowa funkcjonalnoêç,,aktywowanie odbiorców w systemie bankowoêci internetowej Maj 2006 Biuro Elektronicznych Kana ów Dystrybucji str 1 Szanowni Paƒstwo, Uprzejmie informujemy, e zgodnie z pkt. 7.9 Ogólnych

Bardziej szczegółowo

IMPORT PRZELEWÓW. 1. Schemat dzia ania funkcji IMPORT PRZELEWÓW 2. 2. Dodatkowe zabezpieczenia funkcjonalnoêci IMPORT PRZELEWÓW 2

IMPORT PRZELEWÓW. 1. Schemat dzia ania funkcji IMPORT PRZELEWÓW 2. 2. Dodatkowe zabezpieczenia funkcjonalnoêci IMPORT PRZELEWÓW 2 IMPORT PRZELEWÓW 1. Schemat dzia ania funkcji IMPORT PRZELEWÓW 2 2. Dodatkowe zabezpieczenia funkcjonalnoêci IMPORT PRZELEWÓW 2 3. Funkcja IMPORT PRZELEWÓW - najcz Êciej zadawane pytania 3 4. Import plików

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 30 1858 Poz. 175 i 176 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 5 lutego 2008 r.

Dziennik Ustaw Nr 30 1858 Poz. 175 i 176 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 5 lutego 2008 r. Dziennik Ustaw Nr 30 1858 Poz. 175 i 176 175 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 5 lutego 2008 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie s u by funkcjonariuszy Stra y Granicznej w kontyngencie Stra y Granicznej

Bardziej szczegółowo

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Jesteś tu: Bossa.pl Kurs giełdowy - Część 10 Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Kontrakt terminowy jest umową pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do nabycia a druga do

Bardziej szczegółowo

Lokalne kryteria wyboru operacji polegającej na rozwoju działalności gospodarczej

Lokalne kryteria wyboru operacji polegającej na rozwoju działalności gospodarczej polegającej na rozwoju działalności gospodarczej Lp. 1. 2. 3. 4. Nazwa kryterium Liczba miejsc pracy utworzonych w ramach operacji i planowanych do utrzymania przez okres nie krótszy niż 3 lata w przeliczeniu

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1

Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1 Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1 Listopad 2012 Organizacja funkcjonalna Dotychczas na organizację patrzono z perspektywy realizowanych funkcji. Zarząd

Bardziej szczegółowo

Nowości w module: BI, w wersji 9.0

Nowości w module: BI, w wersji 9.0 Nowości w module: BI, w wersji 9.0 Copyright 1997-2009 COMARCH S.A. Spis treści Wstęp... 3 Obszary analityczne... 3 1. Nowa kostka CRM... 3 2. Zmiany w obszarze: Księgowość... 4 3. Analizy Data Mining...

Bardziej szczegółowo

Segment detaliczny. Strategia

Segment detaliczny. Strategia P K N O R L E N R A P O R T R O C Z N Y 2 0 0 6 Segment detaliczny Dzia alnoêç detaliczna Grupy ORLEN obejmowa a rynki Polski, Niemiec oraz Republiki Czeskiej. Wraz z przej ciem AB Mažeikiu Nafta pod koniec

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie synergii obszarowych odpowiedzią na wzrastającą konkurencyjność rynku

Wykorzystanie synergii obszarowych odpowiedzią na wzrastającą konkurencyjność rynku Wykorzystanie synergii obszarowych odpowiedzią na wzrastającą konkurencyjność rynku, Aldona Gmyrek Dyrektor Departamentu Sprzedaży i Obsługi Klienta TAURON Polska Energia SA Grzegorz Bednarski Dyrektor

Bardziej szczegółowo

ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH

ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH Załącznik do uchwały KNF z dnia 2 października 2008 r. ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH Reklama i informacja reklamowa jest istotnym instrumentem komunikowania się z obecnymi jak i potencjalnymi klientami

Bardziej szczegółowo

Biznes Plan. Przedsiębiorczość wykład 3

Biznes Plan. Przedsiębiorczość wykład 3 Biznes Plan Przedsiębiorczość wykład 3 Rodzaje biznesplanów Biznesplan Przedsiębiorstwa Przedsięwzięcia (inwestycji) Zasady tworzenia biznesplanów Kompleksowość Długookresowa perspektywa Czytelność Rzetelność

Bardziej szczegółowo

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/bankowosc/biuro-informacji-kredytowej-bik-koszty-za r Biznes Pulpit Debata Biuro Informacji Kredytowej jest jedyną w swoim rodzaju instytucją na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do Wniosku o przyznanie dotacji inwestycyjnej

Załącznik nr 3 do Wniosku o przyznanie dotacji inwestycyjnej Załącznik nr 3 do Wniosku o przyznanie dotacji inwestycyjnej Projekt Być albo nie być przedsiębiorcą współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, realizowany przez Rzeszowską Agencję

Bardziej szczegółowo

Oferta usług dla MSP wspierających rozwój przedsiębiorczości

Oferta usług dla MSP wspierających rozwój przedsiębiorczości Oferta usług dla MSP wspierających rozwój przedsiębiorczości Magdalena Weremczuk Koordynator Punktu Konsultacyjnego KSU Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw Wsparcie doradcze w Punkcie Konsultacyjnym

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU Warszawa 27 lutego 2007 SKONSOLIDOWANE RACHUNKI ZYSKÓW I STRAT

Bardziej szczegółowo

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Anna Salata 0 1. Zaproponowanie strategii zarządzania środkami pieniężnymi. Celem zarządzania środkami pieniężnymi jest wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KOMISJI ETYKI BANKOWEJ

REGULAMIN KOMISJI ETYKI BANKOWEJ REGULAMIN KOMISJI ETYKI BANKOWEJ Warszawa kwiecień 2013 Przyjęty na XXV Walnym Zgromadzeniu ZBP w dniu 18 kwietnia 2013 r. 1. Komisja Etyki Bankowej, zwana dalej Komisją, działa przy Związku Banków Polskich

Bardziej szczegółowo

3M Dział Materiałów do Reklamy Wizualnej KOMUNIKACJA MARKI. 1 31 July 2014. All Rights Reserved.

3M Dział Materiałów do Reklamy Wizualnej KOMUNIKACJA MARKI. 1 31 July 2014. All Rights Reserved. KOMUNIKACJA MARKI 1 Wyzwania Rynku Reklamy Konsumenci otrzymują ponad 1000 komunikatów reklamowych dziennie. Zbudowanie silnej marki może stać się kluczem do osiągnięcia przewagi konkurencyjnej firmy.

Bardziej szczegółowo

Dlaczego transfer technologii jest potrzebny MŚP?

Dlaczego transfer technologii jest potrzebny MŚP? Dlaczego transfer technologii jest potrzebny MŚP? Kamil Bromski Kierownik, Dolnośląski Ośrodek Transferu Wiedzy i Technologii Specjalista ds. transferu technologii, Agencja Rozwoju Innowacji S.A. Dolnośląski

Bardziej szczegółowo

TEMAT EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ : Jak motywować uczniów do świadomego uczęszczania do szkoły.

TEMAT EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ : Jak motywować uczniów do świadomego uczęszczania do szkoły. Zespół Szkół nr 1 w Rzeszowie RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ w roku szkolnym 2014/2015 TEMAT EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ : Jak motywować uczniów do świadomego uczęszczania do szkoły. CELE EWALUACJI: 1. Rozpoznanie

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA LIBET S.A. 20 MAJA 2013 R.

PREZENTACJA LIBET S.A. 20 MAJA 2013 R. PREZENTACJA LIBET S.A. 20 MAJA 2013 R. Skuteczne zarządzanie Thomas Lehmann Prezes Zarządu Dyrektor Zarządzający Libet S.A. Udział w rynku Ireneusz Gronostaj Członek Zarządu Dyrektor Finansowy Libet S.A.

Bardziej szczegółowo

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK SŁOWNICZEK Konto w (I filar) Każdy ubezpieczony w posiada swoje indywidualne konto, na którym znajdują się wszystkie informacje dotyczące ubezpieczonego (m. in. okres ubezpieczenia, suma wpłaconych składek).

Bardziej szczegółowo

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A.

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. USŁUGA ZARZĄDZANIA Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. Poznań 2012 Na czym polega usługa Zarządzania Portfelem Usługa Zarządzania Portfelem (asset

Bardziej szczegółowo

WYNIKI FINANSOWE ZA III KWARTAŁ 2013 NAJLEPSZY KWARTALNY WYNIK KOMERCYJNY

WYNIKI FINANSOWE ZA III KWARTAŁ 2013 NAJLEPSZY KWARTALNY WYNIK KOMERCYJNY WYNIKI FINANSOWE ZA III KWARTAŁ 2013 NAJLEPSZY KWARTALNY WYNIK KOMERCYJNY Warszawa, 8 listopada 2013 r. Najlepszy kwartał pod względem działalności komercyjnej w ostatnim roku 3 miliardy złotych nowych

Bardziej szczegółowo

Klasyczny model: jakość lojalność już dawno przestał działać!

Klasyczny model: jakość lojalność już dawno przestał działać! Programy lojalnościowe Co to program lojalnościowy? Program lojalnościowy to długotrwałe działania marketingowe służące do budowania oraz podtrzymywania pozytywnych relacji z wybranymi, najbardziej atrakcyjnymi

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim

Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawa, 16 maja 2016 r. Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie

Bardziej szczegółowo

Jak wdrażanie innowacji w przedsiębiorstwach wpływa na ich bieżącą działalność oraz pozycję rynkową? - przykład FAKRO -

Jak wdrażanie innowacji w przedsiębiorstwach wpływa na ich bieżącą działalność oraz pozycję rynkową? - przykład FAKRO - Jak wdrażanie innowacji w przedsiębiorstwach wpływa na ich bieżącą działalność oraz pozycję rynkową? - przykład FAKRO - Firma FAKRO FAKRO jest prywatna firmą rodzinną powstałą w 1991 r. Właścicielem oraz

Bardziej szczegółowo

Plan prezentacji. I. Pierwszy rok RADPOL S.A. na GPW. II. Realizacja celów Emisji. III.Wyniki finansowe. IV. Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy

Plan prezentacji. I. Pierwszy rok RADPOL S.A. na GPW. II. Realizacja celów Emisji. III.Wyniki finansowe. IV. Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Plan prezentacji I. Pierwszy rok RADPOL S.A. na GPW II. Realizacja celów Emisji III.Wyniki finansowe IV. Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy V. Cele długookresowe I. Pierwszy rok RADPOL S.A. na GPW Kurs akcji

Bardziej szczegółowo

WYNAGRODZE GOTÓWKOWYCH

WYNAGRODZE GOTÓWKOWYCH WIADCZENIA PRACOWNICZE JAKO ALTERNATYWA DLA WYNAGRODZE GOTÓWKOWYCH WIADCZENIA ELEMENTEM SYSTEMÓW MOTYWACYJNYCH 16/01/2013 Krzysztof Nowak Warszawa Agenda Wst p Struktura wynagrodze Czy pracownicy s / mog

Bardziej szczegółowo

Raport z badania reputacji marki Miasta Wojewódzkie

Raport z badania reputacji marki Miasta Wojewódzkie Raport z badania reputacji marki Miasta Wojewódzkie Fundacja na rzecz reputacji marki Premium Brand ul. Asfaltowa 4/4 02-527 Warszawa tel.: 22 392 06 20 tel. kom.: +48 720 913 135 e-mail: biuro@premiumbrand.com.pl

Bardziej szczegółowo

1.1. SPIS TREÂCI SEGREGATOR

1.1. SPIS TREÂCI SEGREGATOR Cz Êç 1, rozdzia 1, str. 1 1.1. Spis treêci segregator 1.1. SPIS TREÂCI SEGREGATOR 1. PRZEWODNIK 1.1. Spis treêci segregator 1.2. Spis treêci p yta CD 1.3. Wykaz piktogramów 2. ISO 9000 2.1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

I. Charakterystyka przedsiębiorstwa

I. Charakterystyka przedsiębiorstwa I. Charakterystyka przedsiębiorstwa Firma odzieżowa jest spółką cywilną zajmującą się produkcją odzieży i prowadzeniem handlu hurtowego w całym kraju. Jej siedziba znajduje się w Chorzowie, a punkty sprzedaży

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG LP Działanie Poprzednie brzmienie Aktualne brzmienie 1. 1.4-4.1 Projekt obejmuje badania przemysłowe i/lub prace rozwojowe oraz zakłada wdroŝenie

Bardziej szczegółowo

emszmal 3: Automatyczne księgowanie przelewów w menedżerze sprzedaży BaseLinker (plugin dostępny w wersji ecommerce)

emszmal 3: Automatyczne księgowanie przelewów w menedżerze sprzedaży BaseLinker (plugin dostępny w wersji ecommerce) emszmal 3: Automatyczne księgowanie przelewów w menedżerze sprzedaży BaseLinker (plugin dostępny w wersji ecommerce) Zastosowanie Rozszerzenie to dedykowane jest internetowemu menedżerowi sprzedaży BaseLinker.

Bardziej szczegółowo

Z ACZE Z NIE I K LI L E I NTA T

Z ACZE Z NIE I K LI L E I NTA T Wykład 5. ZNACZENIE KLIENTA W SYSTEMACH JAKOŚCI 1 1. Ogólna charakterystyka obsługi klientów: Obsługa klienta jest złożonym pojęciem, ujmującym kształtowanie relacji z klientem oraz zdolność zaspokojenia

Bardziej szczegółowo

Banki, przynajmniej na zewnątrz, dość słabo i cicho protestują przeciwko zapisom tej rekomendacji.

Banki, przynajmniej na zewnątrz, dość słabo i cicho protestują przeciwko zapisom tej rekomendacji. Banki, przynajmniej na zewnątrz, dość słabo i cicho protestują przeciwko zapisom tej rekomendacji. Na rynku odmienia się słowo kryzys przez wszystkie przypadki. Zapewne z tego względu banki, przynajmniej

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE Wstęp Rozdział 1 przedstawia istotę mieszkania jako dobra ekonomicznego oraz jego rolę i funkcje na obecnym etapie rozwoju społecznego i ekonomicznego.

Bardziej szczegółowo

Fed musi zwiększać dług

Fed musi zwiększać dług Fed musi zwiększać dług Autor: Chris Martenson Źródło: mises.org Tłumaczenie: Paweł Misztal Fed robi, co tylko może w celu doprowadzenia do wzrostu kredytu (to znaczy długu), abyśmy mogli powrócić do tego,

Bardziej szczegółowo

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Jak ju wspomniano, kinesiotaping mo e byç stosowany jako osobna metoda terapeutyczna, jak równie mo e stanowiç uzupe nienie innych metod fizjoterapeutycznych.

Bardziej szczegółowo

Trwałość projektu co zrobić, żeby nie stracić dotacji?

Trwałość projektu co zrobić, żeby nie stracić dotacji? Trwałość projektu co zrobić, żeby nie stracić dotacji? 2 Osiągnięcie i utrzymanie wskaźników Wygenerowany przychód Zakaz podwójnego finansowania Trwałość projektu Kontrola po zakończeniu realizacji projektu

Bardziej szczegółowo

OCHRONA WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ W SEKTORZE ODZIEŻOWO-TEKSTYLNYM

OCHRONA WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ W SEKTORZE ODZIEŻOWO-TEKSTYLNYM REKOMENDACJE W roku 2015 kancelaria SADKOWSKI I WSPÓLNICY została wyróżniona w corocznym rankingu prestiżowym zestawieniu kancelarii prawniczych, rekomendowanych przez Klientów Kancelarii oraz inne firmy

Bardziej szczegółowo

Zalety Wspó pracy. Gwarantujemy prawid owoêç i terminowoêç prowadzonych procesów personalnych. Korzystamy z profesjonalnego systemu TETA_Personel

Zalety Wspó pracy. Gwarantujemy prawid owoêç i terminowoêç prowadzonych procesów personalnych. Korzystamy z profesjonalnego systemu TETA_Personel PAYROLL CONSULTING HRK Payroll Consulting specjalizuje si w zarzàdzaniu dokumentacjà personalnà i profesjonalnym rozliczaniu wynagrodzeƒ. Naszymi atutami sà wiedza i doêwiadczenie zespo u. Tworzà go konsultanci

Bardziej szczegółowo

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence.

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. Informacje dla kadry zarządzającej Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. 2010 Cisco i/lub firmy powiązane. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten dokument zawiera

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. O Autorach... Wst p... XIII

Spis treêci. O Autorach... Wst p... XIII O Autorach..................................................................... XI Wst p.......................................................................... XIII Rozdzia 1. Specyfika facility management........................................

Bardziej szczegółowo

Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej

Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej 3.1 Informacje ogólne Program WAAK 1.0 służy do wizualizacji algorytmów arytmetyki komputerowej. Oczywiście istnieje wiele narzędzi

Bardziej szczegółowo

JUKAWA. Co dalej? Metoda analizy

JUKAWA. Co dalej? Metoda analizy JUKAWA Co dalej? Metoda analizy Na czym polega warto JUKAWY dla miasta? Jakie s cele miasta? Podstawowy: utrzyma budynek z powodu jego unikalnej i cennej historycznie architektury Uzupe niaj ce (o ile

Bardziej szczegółowo

Za kulisami private banking

Za kulisami private banking Za kulisami private banking Autor: Joanna Ostrowska,Żarówka PR i Marketing 07.10.2010. Osobisty doradca finansowy, concierge organizujący wakacje, platynowa karta kredytowa, oprocentowanie kredytu podlegające

Bardziej szczegółowo

Możemy zapewnić pomoc z przeczytaniem lub zrozumieniem tych informacji. Numer dla telefonów tekstowych. boroughofpoole.

Możemy zapewnić pomoc z przeczytaniem lub zrozumieniem tych informacji. Numer dla telefonów tekstowych. boroughofpoole. Informacje na temat dodatku na podatek lokalny (Council Tax Support), które mogą mieć znaczenie dla PAŃSTWA Możemy zapewnić pomoc z przeczytaniem lub zrozumieniem tych informacji 01202 265212 Numer dla

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 Cel zadania: Zaplanować 20-letni plan rozwoju energetyki elektrycznej w Polsce uwzględniając obecny

Bardziej szczegółowo

Normy szansą dla małych przedsiębiorstw. Skutki biznesowe wdrożenia norm z zakresu bezpieczeństwa w małych firmach studium przypadków

Normy szansą dla małych przedsiębiorstw. Skutki biznesowe wdrożenia norm z zakresu bezpieczeństwa w małych firmach studium przypadków IV Ogólnopolska Konferencja Normalizacja w Szkole Temat wiodący Normy wyrównują szanse Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego Łódź, ul. Kopcińskiego 29 Normy szansą dla małych

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 5 - Plan komunikacji

Załącznik nr 5 - Plan komunikacji 9 Plan działania Komunikacja w procesie tworzenia i wdrażania lokalnej strategii rozwoju jest warunkiem nieodzownym w osiąganiu założonych efektów. Podstawowym warunkiem w planowaniu skutecznej jest jej

Bardziej szczegółowo

Systemy monitoringu wizyjnego Avigilon w zabezpieczeniu obiektów logistycznych.

Systemy monitoringu wizyjnego Avigilon w zabezpieczeniu obiektów logistycznych. doradzamy, szkolimy, rozwijamy Systemy monitoringu wizyjnego Avigilon w zabezpieczeniu obiektów logistycznych. Właściciel tel. 722-529-820 e-mail: biuro@brb-doradztwobiznesowe.pl www.brb-doradztwobiznesowe.pl

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY DR KENDY S.A.

RAPORT KWARTALNY DR KENDY S.A. RAPORT KWARTALNY DR KENDY S.A. ZA OKRES I KWARTAŁU 2011 ROKU od dnia 01-01-2011 roku do dnia 31-03-2011 roku Warszawa, 16 maja 2011 r. Raport kwartalny za 1 kwartał 2011 został przygotowany przez Emitenta

Bardziej szczegółowo

Pojęcie i istota marki

Pojęcie i istota marki Pojęcie i istota marki Marka to nazwa, symbol (znak graficzny) lub ich kombinacja stworzona w celu identyfikacji dóbr i usług sprzedawcy i wyróżnienia ich spośród produktów konkurencyjnych Znaczenie marki

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej Eugeniusz Gostomski Ryzyko stopy procentowej 1 Stopa procentowa Stopa procentowa jest ceną pieniądza i wyznacznikiem wartości pieniądza w czasie. Wpływa ona z jednej strony na koszt pozyskiwania przez

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Opole, 23 kwietnia 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Opole, 23 kwietnia 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Opole, 23 kwietnia 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910 wywiadów

Bardziej szczegółowo