CYKL ŻYCIA ORGANIZACJI- ETAPY I ZDARZENIA.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CYKL ŻYCIA ORGANIZACJI- ETAPY I ZDARZENIA."

Transkrypt

1 WYŻSZA SZKOŁA ZARZĄDZANIA I PRAWA im. Heleny Chodkowskiej w Warszawie CYKL ŻYCIA ORGANIZACJI- ETAPY I ZDARZENIA. Anita Berezowska Izabela Krzysiak

2 Spis treści 1. Wstęp Modele cyklu życia organizacji Etapy życia organizacji Sumaryczny model cyklu życia organizacji Model cyklu życia organizacji wg L.E. Greinera Cykl życia organizacji wg G.L. Lippitta i W.N. Schmidta Model cyklu życia wg R.L. Dafta Model cyklu życia organizacji wg R.A. Webbera Fazy rozwoju przedsiębiorstwa Podstawowe koncepcje strategii rozwoju przedsiębiorstwa Model strategii rozwoju przedsiębiorstwa H.I. Ansoffa Uniwersalny model K. Andrewsa Koncepcja rozwoju przedsiębiorstwa według A.D. Chandlera oraz P.F. Druckera

3 1. Wstęp Istotnym wyróżnikiem funkcjonowania organizacji jest czas. Okresy życia organizacji są różne, gdyż istnieją takie, które funkcjonują kilka tysięcy lat, inne zaś znikają bardzo szybko. Istnieje wiele modeli cyklu życia organizacji. Wszystkie modele zakładają, że zmiany w organizacji następują według dającego się przewidzieć wzoru, który można przedstawić, jako szereg etapów rozwoju. Etapy te opisane przez różnych autorów mają kilka wspólnych cech: etapy pojawiają się w kolejności, którą trudno jest odwrócić; posiadają charakter sekwencyjny; wywierają one wpływ na wiele czynności oraz struktur w organizacji. Definiując cykl rozumiemy przez to ogół zjawisk bądź procesów tworzących zamknięty krąg rozwojowy w pewnym okresie 1. Natomiast przez cykl życia organizacji rozumie się: naturalną sekwencje etapów, przez którą przechodzi większość organizacji w trakcie wzrostu i dojrzewania 2. Na podstawie wielu badań dotyczących rozwoju organizacji wyodrębniono i opisano podstawowe prawidłowości cyklu życia organizacji. Jako główne wskaźniki rozwoju organizacji przyjmuje się najczęściej : - wzrost ilościowy mierzony wielkością zatrudnienia, - udział produktów firmy w rynku lokalnym, regionalnym, globalnym - wzrost obrotu kapitałem, zysków, rentowności, - zaawansowanie technologiczne i nowoczesność wyrobów, - zróżnicowanie produkcji, - złożoność struktury organizacyjnej, - złożoność problemów rozwiązywanych w organizacji. 3 Nie zawsze rozrost organizacji jest tożsamy z rozwojem. Nie wszystkie wskaźniki rozwoju są istotne, a za najbardziej wiarygodne uważa się wskaźniki, które dotyczą pozycji rynkowej i finansowej przedsiębiorstwa. 2. Modele cyklu życia organizacji W teorii organizacji i zarządzania wyróżnia się wiele modeli cyklu życia organizacji Etapy życia organizacji W najprostszym ujęciu wymienia się cztery etapy życia organizacji: narodziny, młodość, dojrzałość, schyłek. Przykładem praktycznym, który obrazuje cztery etapy życia organizacji jest firma Compaq. Pierwszym etapem są narodziny organizacji, dla tej firmy rozpoczął się on w 1984 roku, gdy 1 Janusz W. Gościński, Cykl życia organizacji, PWE, Warszawa 1989, str Ricky W. Griffin, Podstawy zarządzania organizacjami, PWN, Warszawa 1996, str Adam Peszko, Podstawy zarządzania organizacjami, Uczelniane Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Kraków 2002, str

4 inżynierowie z Texas Instruments zebrali kapitał i zaczęli projektować i budować przenośnie komputery. Drugi etap, młodość, cechuje wzrost i ekspansja wszystkich zasobów organizacji. Compaq przeszedł fazę młodości w 1985 roku. Trzeci etap, wieku średniego jest to okres stopniowego wzrostu, który w końcu przeradza się w stabilizację. Compaq wszedł w trzeci etap około początku 1986 roku i na tym etapie utrzymuje się do dziś. Czwartym etapem jest dojrzałość, jest to okres stabilności, która może przerodzić się w schyłek. Firma Compaq nie osiągnęła jeszcze końcowego etapu cyklu życia organizacji Sumaryczny model cyklu życia organizacji Robert E. Quinn i K. Cameron po połączeniu dziewięciu modeli cyklu życia stworzyli jeden sumaryczny model cyklu życia organizacji i wyróżnili jego wspólne etapy: I. Faza przedsiębiorczości: - dostęp do zasobów i ich uzyskanie, - mnogość pomysłów, - działania przedsiębiorcze, - mało planowania i koordynacji, - utworzenie niszy w otoczeniu (na rynku), - pierwszy inicjator ma władzę, a bardziej sumarycznie wymieniają oni trzy najistotniejsze charakterystyki modelu: 1) Innowacyjność (wczesna jej faza), 2) Utworzenie niszy (enklawy) w otoczeniu (na rynku), 3) Kreatywność. II. Faza kolektywności: - nieformalne komunikowanie i struktura, - duch kolektywności, - praca bez liczenia się z czasem, - poczucie misji, - działalność innowacyjna, - duże zaangażowanie się w działanie organizacji, co w ujęciu syntetycznym przedstawili w następujący sposób: 1) Wysoka spoistość, 2) Zaangażowanie. III. Faza formalizacji i sterowania: - formalizacja reguł i zasad, - stabilna i formalna struktura, - nacisk na wydajność o utrzymanie sprawności, 4

5 - konserwatyzm (niechęć do zmian), - instytucjonalizacja procedur działania, co scalając sformułowali następująco: IV. 1) Stabilność, 2) Instytucjonalizacja. Faza przekształcenia struktury: - przekształcenie struktury, - decentralizacja, - rozszerzenie zakresu działalności, - przystosowanie, - odnowa, co w skróconej formie ujęli następująco: 1) Rozszerzenie zakresu działalności, 2) Decentralizacja. 4 Model ten uwypukla rozwój organizacji zgodnie z pewnym wzorem oraz to, że każdy z etapów charakteryzuje się pewnymi typowymi cechami. Jednak nie przedstawia on czynników wpływających na okres trwania poszczególnych etapów, jak również nie podpowiada jak przejść z jednego etapu do następnego Model cyklu życia organizacji wg L.E. Greinera Kolejnym typem cyklu życia organizacji jest model opracowany przez L.E. Greinera. Wyodrębnił on pięć faz rozwoju organizacji, każda z nich kończy się rewolucją, która jest odpowiedzią na pojawiający się kryzys. Warunkiem przejścia do kolejnej fazy cyklu życia organizacji jest przezwyciężenie kryzysu prowadzącego do zmiany, bez rozwiązania podstawowych problemów jednej fazy nie można przejść do następnej. Przedstawiamy poniżej rysunek, który ilustruje krzywą faz wzrostu organizacji w układzie współrzędnych. Na osi poziomej upływa czas od powstania organizacji aż do jej dojrzałości, a na osi pionowej powiększają się rozmiary organizacji od małych na początku cyklu do wielkich. 4 Janusz W. Gościński, Cykl życia organizacji, PWE, Warszawa 1989, str

6 Etapy rozwoju organizacji w ujęciu L.E. Greinera Źródło: [ Stanisław Sirko, Funkcje Zarządzania, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Celnej, Warszawa 2002, str. 23.] Linia ilustrująca krzywą rozwoju organizacji jest na rysunku podzielona na pięć odcinków. Zakłócone odcinki krzywej miedzy liniami wskazują na oznaki przesilenia, swoistego kryzysu w organizacji. Faza I kreatywność W nowo powstałej organizacji kładzie się nacisk przede wszystkim na wytworzenie wyrobów oraz na wejście na rynek i utrzymanie się na nim. Kierownictwo jest przedsiębiorcze i całą energie koncentruje na produkcji i marketingu. Organizacja jest niesformalizowana i niebiurokratyczna. Kryzys, który pojawia się jest to typowy kryzys przywództwa. Występuje on, ponieważ kierownictwo nie ma odpowiednich zdolności organizacyjnych lub nie jest organizowaniem pracy zainteresowane ze względu na preferowanie innych czynności. Faza II formalizacja Po rozwiązaniu kryzysu przywództwa drugą fazę cechuję stopniowe, skuteczne określenie kierunku rozwoju organizacji i precyzyjne sformułowanie celów. Ustala się jednostki składające się na strukturę organizacji wraz z przydzielonymi im zadaniami, hierarchią relacji: przełożeni podwładni i z podziałem pracy. Komunikowanie staje się bardziej 6

7 formalne niż w fazie pierwszej, oprócz korzyści specjalizacji pojawiają się pierwsze oznaki biurokratyzowania się organizacji. Kryzys, który pojawia się jest to typowy kryzys autonomii. Występuje on, ponieważ kierownictwo nie chce przekazać części uprawnień i odpowiedzialności personelowi kierowniczemu niższych szczebli. Faza III delegacja uprawnień Po rozwiązaniu kryzysu autonomii trzecią fazę charakteryzuje przeniesienie większej odpowiedzialności na barki personelu kierowniczego średniego szczebla, zarówno w zakresie kierowania poszczególnymi zakładami jak i segmentami rynków. Pozwala to naczelnemu kierownictwu zająć się sprawami strategicznymi, pozostawiając kierowanie operacjami kierownikom niższych szczebli. Komunikowanie staje się jeszcze bardziej formalne i mniej częstotliwe. Kryzys, który pojawia się jest to typowy kryzys decentralizacji. Występuje on, ponieważ kierownictwo naczelne chcąc ciągnąć organizacje w jednym kierunku, zastanawia się nad ograniczeniem autonomii niższych szczebli i jednostek składowych. Faza IV koordynacja Po rozwiązaniu kryzysu decentralizacji czwartą fazę charakteryzuje zwiększenie czynności ułatwiających zgodność działań jednostek i komórek. Rozwój oraz rozrastanie się całego systemu przytłoczy po pewnym czasie kierownictwo średniego szczebla. Przestanie ono sobie radzić z natłokiem spraw, zwłaszcza, że na tym etapie biurokratyzowanie się systemu skomplikuje jeszcze i tak trudne panowanie nad procesami i jednostkami. Zaczną występować konflikty i sprawne zarządzanie organizacją przestanie być możliwe. Kryzys, który pojawia się jest to typowy kryzys biurokratyzmu. Można mu zapobiec przez współdziałanie oraz kooperacje wewnątrz organizacji. Faza V współdziałanie Po rozwiązaniu kryzysu biurokratyzmu fazę piątą cechuję wzrost poczucia współodpowiedzialności za całą organizację. Podejmowane są próby rozwiązywania zadawnionych konfliktów miedzy kierownictwem różnych jednostek, pionów i szczebli. Ogranicza się formalizm i biurokrację w stosunkach wewnętrznych. Dotychczasowy dorobek koncepcji cyklu życia organizacji nie daje możliwości odpowiedzi na pytanie: kiedy nadejdzie kolejny kryzys danej organizacji i jaki będzie miał charakter? 5 Model Greinera podkreśla znaczenie i konieczność zmian organizacyjnych oraz rolę przezwyciężania problemów dla przetrwania organizacji 6.Z przechodzenia organizacji przez kolejne etapy nasuwają się następujące wnioski: kierownictwo powinno zwracać uwagę na trafne diagnozowanie etapu, w którym organizacja aktualnie się znajduje; przyjęte rozwiązania przyczyniają się do pojawienia się nowych problemów, a podejmowane aktualnie działania będą w przyszłości warunkowały rozwój organizacji. 5 Janusz W. Gościński, Cykl życia organizacji, PWE, Warszawa 1989, str Stanisław Sirko, Funkcje zarządzania, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Celnej, Warszawa 2002, str

8 2.4. Cykl życia organizacji wg G.L. Lippitta i W.N. Schmidta Następnym typem cyklu życia organizacji są fazy rozwoju w ujęciu G.L. Lippitta i W.N. Schmidta. Obejmują one następujące fazy: narodziny, młodość dojrzałość. W fazie narodzin głównym problemem jest utworzenie nowej organizacji i zapewnienie jej przetrwania. W cyklu młodości ważnym zagadnieniem jest pokonanie trudności wraz z uzyskaniem stabilizacji i reputacji. W okresie dojrzałości zmierza się do zapewnienia sobie zdolności przystosowawczych oraz wywiązania się z obowiązków na rzecz społeczeństwa Model cyklu życia wg R.L. Dafta Kolejny model cyklu życia organizacji został stworzony przez R.L. Dafta. Zestawił on trzy zasadnicze okresy funkcjonowania i rozwoju organizacji, sprowadzając do jednej postaci wnioski czterech badaczy: B.R. Scotta, G.L. Lippitta i W.H. Schmidta oraz L.E. Greinera. Okresy funkcjonowania i rozwoju organizacji Struktura Kryterium Wyroby/ usługi Systemy wynagradzania i kontroli I Narodziny Nieformalna, teatr jednego aktora* Pojedynczy wyrób/ usługa Osobowe, paternalistyczne II Młodość Formalne procedury, podział pracy, nowe specjalności Linia wyrobu/ usługi Bezosobowe, sformalizowane Innowacje Przez właściciela/ kierownika Oddzielne grupy innowacyjne Strategia Przetrwanie Reputacja, stabilność, ekspansja rynkowa III Dojrzałość Praca grupowa w ramach biurokracji Liczne linie Rozgałęzione**, związane z produktami i wydziałami Zinstytucjonalizowane B+R Unikalność, kompletność organizacji *** Styl naczelnego kierownictwa Indywidualistyczny, przedsiębiorczy Delegowanie z kontrolą Partycypacja (współuczestnictwo), podejście grupowe, zespołowe * teatr jednego aktora oznacza, że każdy kierownik odgrywa indywidualną rolę stosownie do pozycji zajmowanej w organizacji, niemającej wyraźnie skrystalizowanej struktury na tym etapie ** rozgałęziony system bodźców i kontroli oznacza wieloraki system, związany nie z wynikami organizacji jako całości, lecz z produktami i jednostkami *** Kompletność oznacza zajmowanie się przez kierownictwo całością organizacji Źródło: [Janusz W. Gościński, Cykl życia organizacji, PWE, Warszawa 1989, str. 27.] 2.6. Model cyklu życia organizacji wg R.A. Webbera Następnym typem jest opracowany przez R.A.Webbera model, który przedstawia proces planowania oraz zadania stojące przed kierownictwem. Występują w nim cztery fazy rozwoju organizacji: 8

9 1) Etap przedsiębiorczości, w którym kierownictwo w niewielkim stopniu korzysta z planowania. 2) Etap luki administracyjnej, w którym następuje rozwój sformalizowanego planowania. 3) Etap luk i oczekiwań, który polega na zwiększeniu horyzontu oraz czasu regulującego perspektywę zarządzania i planowania. 4) Etap strategicznego rozwoju, w którym występuje potrzeba długookresowego planowania. 3. Fazy rozwoju przedsiębiorstwa Definiując przedsiębiorstwo jest to wyodrębniona pod względem ekonomicznym jednostka prowadząca działalność produkcyjną, handlową lub usługową. Jego celem jest maksymalizacja zysku. 7 Przedsiębiorstwa przejawiają ogólny wzorzec wzrostu, który charakteryzuje się poszczególnymi fazami możliwymi do przewidzenia. 1) Faza akceptacji W tej fazie przedsiębiorcy walczą o wyjście na plus. Są zwykle blisko codziennego funkcjonowania firmy, co daje im możliwość dostrzeżenia przeszkody i podjęcia szybkiego działania w celu jej usunięcia. W fazie akceptacji tempo wzrostu jest tak niskie, że aż niezauważalne. 2) Faza przełomu W tej fazie wzrost jest tak szybki, że przedsiębiorcy mogą za nim nie nadążyć. Bez odpowiedniego przygotowania mogą podjąć błędne decyzje lub zaniechać niezbędne działania. Dochody ze sprzedaży gwałtownie rosną, zaczynają pojawiać się problemy, które będą wymagały rozwiązania. Na przykład mogą pojawić się problemy z: gotówką, jakością, produkcją oraz terminami dostaw. Kolejnym problem to zwiększenie konkurencji na rynku. 3) Faza dojrzałości Przedsiębiorcy próbują odzyskać techniki i procedury, które przyniosły im sukces i które stracili niedługo po przełomie. W wyniku tego, cykl wzrostu zaczyna się powtarzać. 4. Podstawowe koncepcje strategii rozwoju przedsiębiorstwa Przez strategie rozwoju rozumiemy, stale odbywający się proces przygotowywania i prowadzenia działań zmierzających do realizacji pożądanego celu z uwzględnieniem istniejących warunków, miejsca i czasu. Wyróżniamy następujące koncepcje strategii rozwoju przedsiębiorstwa. 7 Iwona Przychocka, Podstawy Finansów, Difin, Warszawa 2010, str

10 4.1. Model strategii rozwoju przedsiębiorstwa H.I. Ansoffa. Źródło: [Maria Romanowska, Planowanie strategiczne w przedsiębiorstwie, PWE, Warszawa 2009, str. 64.] Zdaniem Ansoffa wybór strategii rozwoju polega na wybraniu określonego zakresu rozwoju produktu i rozwoju rynku, czyli na odnalezieniu optymalnego dla danej organizacji punktu na wyżej przedstawionej macierzy. Możliwe są cztery modelowe strategie rozwoju: a) Strategia penetracji rynku polega ona na podejmowaniu działań, których celem jest zwiększenie sprzedaży produktów przedsiębiorstwa na dotychczasowym rynku poprzez zachęcenie klientów do zwiększenia ilości i częstotliwości zakupów lub poprzez poszukiwanie nowych klientów. Podejmowanymi działaniami są: poprawa jakości produktu, jego doskonalenie, zainteresowanie klientów innym zastosowaniem produktu, lepsza obsługa klientów, obniżanie cen, wzmocnienie promocji oraz szczególna dbałość o klientów, którzy dokonują dużych i częstych zakupów. Strategia penetracji nie oznacza zaniechania rozwoju, lecz wybór rozwoju intensywnego zamiast ekspansywnego. Strategia penetracji jest zorientowana na rozwój, a nie na wzrost. Jest zalecana przedsiębiorstwom o małym potencjale ekonomicznym i działającym w niesprzyjającym otoczeniu. b) Strategia rozwoju produktu polega ona na inwestowaniu w produkty i wprowadzaniu modyfikacji produktu oraz innowacji. Przede wszystkim skupia się na rozszerzeniu gamy produktów, wchodzeniu w nowe sektory i branże. c) Strategia rozwoju rynku polega ona na oferowaniu dotychczas świadczonych usług na nowych geograficznie rynkach lub na nieobsługiwanym dotąd segmencie klientów. d) Strategia dywersyfikacji polega ona na wchodzeniu na nowy rynek z nowymi produktami. W wyniku tego, iż koszty potrzebne do równoczesnego inwestowania w nowe sektory i w pokonywanie barier wejścia na nowe geograficzne rynki są ogromne tylko wielkie miedzynarodowe korporacje stosują tę strategie. 10

11 Ansoff uważa, iż każde przedsiębiorstwo przechodzi swoje naturalne etapy rozwoju. Na początku swojego działania stosuje przede wszystkim strategię penetracji, następnie strategię rozwoju produktu lub strategię rozwoju rynku, a kiedy potencjał ekonomiczny przedsiębiorstwa jest duży może ono podjąć strategię dywersyfikacji. Model Ansoffa wskazuje na alternatywny charakter różnych możliwości rozwoju przedsiębiorstwa. Może być stosowany, jako narzędzie pomocne w ustaleniu najlepszej dla przedsiębiorstwa strategii rozwoju, a także może być podstawą do określenia bieżącej strategii przedsiębiorstwa lub jej zmian w czasie Uniwersalny model K. Andrewsa. Puntem wyjścia wyboru strategii rozwoju jest analiza rynku w celu określenia możliwości rozwojowych firmy oraz analiza relacji miedzy organizacją a agendami rządowymi, rynkiem kapitałowym, dostawców, pracy oraz konkurentami w celu określenia warunków działania. Wybór określonej strategii przedsiębiorstwa jest zdeterminowany przez cztery elementy: - możliwości, jakie stwarza otoczenie, czyli określenie cech przemysłu, konkurentów, trendów rozwoju, w którym zamierza działać przedsiębiorstwo. - umiejętności (kompetencje) przedsiębiorstwa oraz jego zasoby, polega to na określeniu istniejących oraz potencjalnych mocnych i słabych stron przedsiębiorstwa. - preferencje zarządu, czyli wpływ zarządu na wybór strategii. - zobowiązania względem społeczeństwa. 9 Andrews twierdzi, że różnice miedzy przedsiębiorstwami są tak powszechne jak miedzy ludźmi. Z unikalnych wartości przedsiębiorstwa wynika niepowtarzalna strategia przedsiębiorstwa dająca możliwość skutecznego konkurowania Koncepcja rozwoju przedsiębiorstwa według A.D. Chandlera oraz P.F. Druckera. Badania Chandlera, Ansoffa, McDonnella oraz Scotta dały podstawę do wyróżnienia trzech zasadniczych etapów w rozwoju przedsiębiorstwa, które zostały wyodrębnione głownie ze względu na: - charakter otoczenia - orientacja i mentalność zarządu firmy - strategia rozwoju - struktura systemu zarządzania Są to następuje etapy: 1. Etap produkcji masowej lub etap orientacji produkcyjnej zarządu przedsiębiorstw (etap produkcyjny) obejmujący lata Etap masowego marketingu lub etap o orientacji marketingowej zarządu (etap marketingowy) obejmujący lata Maria Romanowska, Planowanie strategiczne w przedsiębiorstwie, PWE, Warszawa 2009, str Zdzisław Pierścionek, Strategie rozwoju firmy, PWN, Warszawa 1997, str

12 3. Etap marketingu totalnego lub etap orientacji globalnej (etap globalny) od 1950 roku. Badania Chandlera udowodniły, że strategie rozwoju są typowe dla określonych etapów rozwoju. Można, zatem mówić o określonym modelu rozwoju przedsiębiorstwa, który w aspekcie zachowań strategicznych można przestawić, jako sekwencję typowych strategii podejmowanych przez większość firm w kolejnych etapach. 12

13 Bibliografia 1. Janusz W. Gościński, Cykl życia organizacji, PWE, Warszawa Ricky W. Griffin, Podstawy zarządzania organizacjami, PWN, Warszawa Adam Peszko, Podstawy zarządzania organizacjami, Uczelniane Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Kraków Stanisław Sirko, Funkcje zarządzania, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Celnej, Warszawa Maria Romanowska, Planowanie strategiczne w przedsiębiorstwie, PWE, Warszawa Iwona Przychocka, Podstawy Finansów, Difin, Warszawa Zdzisław Pierścionek, Strategie rozwoju firmy, PWN, Warszawa

CYKL ŻYCIA FIRMY RODZINNEJ

CYKL ŻYCIA FIRMY RODZINNEJ Wykład 4. CYKL ŻYCIA FIRMY RODZINNEJ 1 1. Istota cyklu życia firmy: Cykl życia organizacji obejmuje naturalną sekwencję faz, przez którą przechodzi większość organizacji: narodziny kieruje założyciel,

Bardziej szczegółowo

Podstawy Zarządzania

Podstawy Zarządzania Podstawy Zarządzania Mgr Marcin Darecki TiMO (Zakład Teorii i Metod Organizacji) Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego mdarecki@wz.uw.edu.pl Cykl życia organizacji Cykl życia organizacji Jest

Bardziej szczegółowo

Podstawy organizacji i zarządzania

Podstawy organizacji i zarządzania Podstawy organizacji i zarządzania mgr Magdalena Marczewska TiMO (Zakład Teorii i Metod Organizacji) Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego mmarczewska@wz.uw.edu.pl Struktura organizacyjna Struktura

Bardziej szczegółowo

Strategia konkurencji. Metody analizy sektorów i konkurentów

Strategia konkurencji. Metody analizy sektorów i konkurentów Strategia konkurencji. Metody analizy sektorów i konkurentów Autor: Michael E. Porter CZĘŚĆ I OGOLNE METODY ANALITYCZNE ROZDZIAŁ 1 STRUKTURALNA ANALIZA SEKTORA Strukturalne wyznaczniki natężenia konkurencji

Bardziej szczegółowo

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe Ekonomika Transportu każda zorganizowana postać podażowej strony rynku usług przemieszczania, mająca swoją nazwę i oferującą specyficzny produkt - usługę transportową Cechy: odrębność ekonomiczna odrębność

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kadrami. Opracowanie: Aneta Stosik

Zarządzanie kadrami. Opracowanie: Aneta Stosik Zarządzanie kadrami Opracowanie: Aneta Stosik Zarządzanie kadrami - definicje Zbiór działań związanych z ludźmi, ukierunkowanych na osiąganie celów organizacji i zaspokojenie potrzeb pracowników Proces

Bardziej szczegółowo

Wykład 7. Portfel strategiczny

Wykład 7. Portfel strategiczny Dr inż. Aleksander Gwiazda Zarządzanie strategiczne Wykład 7 Portfel strategiczny Plan wykładu Idea portfela strategicznego Macierz BCG Macierz ADL Macierz McKinseya Model Portera Macierz Ansoffa Model

Bardziej szczegółowo

CZY WYMAGANIA OKREŚLONE W ROZPORZĄDZENIU O NADZORZE PEDAGOGICZNYM MOGĄ ZMIENIĆ SZKOŁĘ? Cezary Kocon Warszawa, 25 września 2013 r.

CZY WYMAGANIA OKREŚLONE W ROZPORZĄDZENIU O NADZORZE PEDAGOGICZNYM MOGĄ ZMIENIĆ SZKOŁĘ? Cezary Kocon Warszawa, 25 września 2013 r. CZY WYMAGANIA OKREŚLONE W ROZPORZĄDZENIU O NADZORZE PEDAGOGICZNYM MOGĄ ZMIENIĆ SZKOŁĘ? Cezary Kocon Warszawa, 25 września 2013 r. Czy szkoła, która w najwyższym stopniu spełni wszystkie formalne wymagania,

Bardziej szczegółowo

Podstawy Zarządzania

Podstawy Zarządzania Podstawy Zarządzania mgr Marcin Darecki TiMO (Zakład Teorii i Metod Organizacji) Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego mdarecki@wz.uw.edu.pl Zajęcia Ostatnio: Trochę o organizacji i zarządzaniu

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNA ANALIZA STRATEGII

WSPÓŁCZESNA ANALIZA STRATEGII WSPÓŁCZESNA ANALIZA STRATEGII Przedmowa CZĘŚĆ I. WSTĘP Rozdział 1. Koncepcja strategii Rola strategii w sukcesie Główne ramy analizy strategicznej Krótka historia strategii biznesowej Zarządzanie strategiczne

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA. Sztuka wojny w biznesie.

STRATEGIA. Sztuka wojny w biznesie. PODSTAWY ZARZĄDZANIA dr Mariusz Maciejczak STRATEGIA. Sztuka wojny w biznesie. www.maciejczak.pl STRATEGIA Strategia polega na przeanalizowaniu obecnej sytuacji i jej zmianie, jeśli jest to konieczne [Drucker]

Bardziej szczegółowo

Faza definiowania i koncepcji teorii logistyki oraz pierwsze próby jej zastosowania w praktyce

Faza definiowania i koncepcji teorii logistyki oraz pierwsze próby jej zastosowania w praktyce Tematy zajęć Historia Logistyki Paweł Tura l Fazy rozwoju logistyki l Determinanty rozwoju i wzrostu znaczenia logistyki Faza startu i budzenia się logistyki l Okres : II połowa lat 50 l Logistyka (dystrybucja

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY WYBORU DZIAŁAŃ

PODSTAWY WYBORU DZIAŁAŃ WYKŁAD 3 PODSTAWY WYBORU DZIAŁAŃ MAŁEJ FIRMY 1 1. Cele działania małej firmy: Cel firmy jej zamierzenia i chęć ich osiągnięcia przez ukierunkowane działania. Cel podstawowy firmy (także małej) jest zwykle

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

MODEL DOSKONAŁOŚCI ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

MODEL DOSKONAŁOŚCI ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Wykład 2. MODEL DOSKONAŁOŚCI ORGANIZACJI I ZASADY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ 1 1. Systematyka zarządzania jakością w organizacji: Systematyka zarządzania jakością jest rozumiana jako: system pojęć składających

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotów podstawowych

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotów podstawowych Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotów podstawowych 1. Pojęcie i rodzaje benchmarkingu 2. Wady i zalety stosowania outsourcingu 3. Metoda zarządzania KAIZEN 4. Rynek pracy i bezrobocie 5. Polityka pieniężna

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie marketingowe

Zarządzanie marketingowe Zarządzanie marketingowe 1. Pojęcie i wymiary zarządzania. 2. Struktura zarządzania przedsiębiorstwem (rys.). 3. Przedmiot i funkcje marketingu. 4. Naczelne zasady i główne zadanie marketingu. 5. Proces

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kadrami: Paweł Grzeszczuk Cezary Kuks

Zarządzanie kadrami: Paweł Grzeszczuk Cezary Kuks Zarządzanie kadrami: Paweł Grzeszczuk Cezary Kuks Definicja: Zbiór działań związanych z ludźmi, ukierunkowanych na osiąganie celów organizacji i zaspokojenie potrzeb pracowników Proces celowego grupowania

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO

FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO F7/8.2.1/8.5.10806 1/5 Załącznik nr 19b do SIWZ FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO Auditorzy: Data auditu: Osoby zaangażowane w audit ze strony firmy: F7/8.2.1/8.5.10806 2/5 A. INFORMACJE OGÓLNE Firma:

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Temat wykładu Zycie produktu Prowadzący dr Joanna Żukowska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 11 kwietnia 2016r. Kompletny produkt Suma użyteczności i korzyści, jakie

Bardziej szczegółowo

Wykład 9 Globalizacja jako wyznacznik działań strategicznych

Wykład 9 Globalizacja jako wyznacznik działań strategicznych Dr inż. Aleksander Gwiazda Zarządzanie strategiczne Wykład 9 Globalizacja jako wyznacznik działań strategicznych Plan wykładu Idea globalizacji Taktyka globalizacji Podejścia globalizacji Nowe wartości

Bardziej szczegółowo

Zmiana zasad rynkowych. Duża dynamika zmian. Brak ograniczeń związanych z lokalizacją organizacji. Brak ograniczeń w dostępie do technologii

Zmiana zasad rynkowych. Duża dynamika zmian. Brak ograniczeń związanych z lokalizacją organizacji. Brak ograniczeń w dostępie do technologii Strategiczna Karta Wyników jako element systemu zarządzania efektywnością przedsiębiorstwa Piotr Białowąs Dyrektor Departamentu Strategii Pełnomocnik Zarządu EnergiaPro Koncern Energetyczny SA Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych,

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Życie produktu Od narodzin do starzenia się produktu dr Mirosława Malinowska Akademia Ekonomiczna w Katowicach 22 marca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. Jerzy Apanowicz ( ), Ryszard Rutka (1.6.)

SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. Jerzy Apanowicz ( ), Ryszard Rutka (1.6.) WSTĘP 17 ROZDZIAŁ 1 CHARAKTERYSTYKA WIEDZY O ZARZĄDZANIU Jerzy Apanowicz (1.1.-1.5.), Ryszard Rutka (1.6.) 1.1. Istota i pojęcie nauki 19 1.2. Metodologia nauk o zarządzaniu 22 1.2.1. Istota i zasady badań

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) obowiązuje od 01.10.2015 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych,

Bardziej szczegółowo

Strategie w układzie produkt/rynek

Strategie w układzie produkt/rynek Strategie Strategie w układzie produkt/rynek Wzrost Produkcji Rozwój Rozwój produktu Dywersyfikacja Rezygnacja z rynku Penetracja Rozwój rynku Likwidacja firmy Kryzys Wycofanie produktu Wzrost rynku Strategie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Pokonać konkurentów rynkowe strategie przedsiębiorstw

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Pokonać konkurentów rynkowe strategie przedsiębiorstw Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Pokonać konkurentów rynkowe strategie przedsiębiorstw Warsztaty: Niskie koszty a wysoka jakość Magda Ławicka Małgorzata Smolska Uniwersytet Szczeciński 14 kwiecień 2016

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie w tematykę zarządzania projektami/przedsięwzięciami

Wprowadzenie w tematykę zarządzania projektami/przedsięwzięciami Wprowadzenie w tematykę zarządzania projektami/przedsięwzięciami punkt 2 planu zajęć dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY ZARZĄDZANIA Autor:: red. Marian Strużycki, Wstęp

PODSTAWY ZARZĄDZANIA Autor:: red. Marian Strużycki, Wstęp PODSTAWY ZARZĄDZANIA Autor:: red. Marian Strużycki, Wstęp Ideowym założeniem, które towarzyszyło autorom podręcznika, było wykorzystanie wątków wynikających z badań poszczególnych naukowców oraz ich doświadczenia

Bardziej szczegółowo

Otoczenie organizacji

Otoczenie organizacji Otoczenie organizacji Rodzaje otoczenia przedsiębiorstwa: makrootoczenie mezootoczenie otoczenie konkurencyjne Makrootoczenie jest to zespół warunków funkcjonowania przedsiębiorstwa wynikający z tego,

Bardziej szczegółowo

Spis treści WSTĘP. Rozdział 1 CHARAKTERYSTYKA WIEDZY O ZARZĄDZANIU

Spis treści WSTĘP. Rozdział 1 CHARAKTERYSTYKA WIEDZY O ZARZĄDZANIU Spis treści WSTĘP Rozdział 1 CHARAKTERYSTYKA WIEDZY O ZARZĄDZANIU 1.1. Istota i pojęcie nauki 1.2. Metodologia nauk o zarządzaniu 1.2.1. Istota i zasady badań naukowych 1.2.2. Rodzaje wyjaśnień naukowych

Bardziej szczegółowo

Struktury organizacyjne. Marek Angowski

Struktury organizacyjne. Marek Angowski Struktury organizacyjne Marek Angowski Pojęcie struktury organizacyjnej Struktura organizacyjna - jest to system zarządzania składający się z powiązanych ze sobą elementów i procesów organizacji oraz zachodzących

Bardziej szczegółowo

Strategia globalna firmy a strategia logistyczna

Strategia globalna firmy a strategia logistyczna Zarządzanie logistyką Dr Mariusz Maciejczak Strategia globalna firmy a strategia logistyczna www.maciejczak.pl STRATEGIA SZTUKA WOJNY W BIZNESIE Strategia polega na przeanalizowaniu obecnej sytuacji i

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Zarządzanie pytania podstawowe 1. Funkcje zarządzania 2. Otoczenie organizacji

Bardziej szczegółowo

Nazwa metody pochodzi od nazwy firmy, w której została opracowana Boston Consulting Group. Koncepcja opiera się na dwóch założeniach:

Nazwa metody pochodzi od nazwy firmy, w której została opracowana Boston Consulting Group. Koncepcja opiera się na dwóch założeniach: Macierz BCG BCG Nazwa metody pochodzi od nazwy firmy, w której została opracowana Boston Consulting Group. Koncepcja opiera się na dwóch założeniach: Konkurowanie w branżach o szybkim tempie wzrostu wymaga

Bardziej szczegółowo

Podstawy decyzji marketingowych. Marketing - studia zaoczne

Podstawy decyzji marketingowych. Marketing - studia zaoczne Podstawy decyzji marketingowych Marketing - studia zaoczne 1 Określenie biznesu Revlon PKP Telewizja Polska SA PWN W kategoriach produktu produkujemy kosmetyki prowadzimy linie kolejowe produkujemy i emitujemy

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektowaniem struktury i schematu organizacji

Zarządzanie projektowaniem struktury i schematu organizacji Materiał do użytku wewnętrznego dla studentów PWSZ w Głogowie Zarządzanie projektowaniem struktury i schematu organizacji Wykład IX Źródło: opracowano na podstawie R.W.Gryffin, Podstawy zarządzania organizacjami.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie usługami. Projektowanie i wdrażanie Bill Hollins, Sadie Shinkins

Zarządzanie usługami. Projektowanie i wdrażanie Bill Hollins, Sadie Shinkins Zarządzanie usługami. Projektowanie i wdrażanie Bill Hollins, Sadie Shinkins Usługi odgrywają istotną rolę w gospodarce krajów rozwiniętych. W Europie i USA już 80% pracowników jest zatrudnionych w tym

Bardziej szczegółowo

NAUKA O ORGANIZACJI 45 godz. (15W + 30C) Program zajęć na studiach dziennych, wieczorowych i zaocznych

NAUKA O ORGANIZACJI 45 godz. (15W + 30C) Program zajęć na studiach dziennych, wieczorowych i zaocznych NAUKA O ORGANIZACJI 45 godz. (15W + 30C) Program zajęć na studiach dziennych, wieczorowych i zaocznych WYKŁADY 1. Pojęcie, istota i cechy organizacji (3 godz.): Pojęcie i definiowanie organizacji; Systemowe

Bardziej szczegółowo

KLUCZOWE INDYKATORY OSIĄGNIĘĆ O CHARAKTERZE POWSZECHNYM

KLUCZOWE INDYKATORY OSIĄGNIĘĆ O CHARAKTERZE POWSZECHNYM Spis treści Wstęp 15 KLUCZOWE INDYKATORY OSIĄGNIĘĆ O CHARAKTERZE POWSZECHNYM A.1. Płaszczyzna finansowa 19 A.1.1. Tworzenie wartości przedsiębiorstwa 19 A.1.2. Tworzenie wartości dla akcjonariuszy przez

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie informacją i angażująca komunikacja w procesie łączenia spółek - integracja Grupy Aster z UPC Polska

Zarządzanie informacją i angażująca komunikacja w procesie łączenia spółek - integracja Grupy Aster z UPC Polska Beata Stola Dyrektor Personalny i Administracji Magdalena Selwant Różycka Kierownik ds. Komunikacji Biznesowej Zarządzanie informacją i angażująca komunikacja w procesie łączenia spółek - integracja Grupy

Bardziej szczegółowo

Planowanie w przedsiębiorstwie handlowym

Planowanie w przedsiębiorstwie handlowym Planowanie strategiczne Etapy planowania Planowanie w przedsiębiorstwie handlowym Planowanie jest procesem podejmowania decyzji co do pożądanego przyszłego stanu przedsiębiorstwa i dzieli się na dwa podstawowe

Bardziej szczegółowo

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Opracowanie: Aneta Stosik Nowoczesna organizacja Elastyczna (zdolna do przystosowania się do potrzeb) wg P. Druckera Dynamiczna (Mająca umiejętność

Bardziej szczegółowo

Klastry- podstawy teoretyczne

Klastry- podstawy teoretyczne Klastry- podstawy teoretyczne Dr inż. Anna Szerenos Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Produkcji Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego, Program Innet Plan prezentacji Koncepcja klastra

Bardziej szczegółowo

Katedra Teorii Organizacji i Zarządzania Zakład Zarządzania Publicznego

Katedra Teorii Organizacji i Zarządzania Zakład Zarządzania Publicznego Prof. dr hab. Andrzej Piotr Wiatrak Katedra Teorii Organizacji i Zarządzania Zakład Zarządzania Publicznego Pokój B322, dyżur w piątki godz. 14.00-16.00 16.00 e-mail: apw@wz.uw.edu.pl 1 Przedmiot: Podstawy

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

Materiał do użytku wewnętrznego dla studentów PWSZ w Głogowie. Globalny kontekst zarządzania. Otoczenie kulturowe i wielokulturowe

Materiał do użytku wewnętrznego dla studentów PWSZ w Głogowie. Globalny kontekst zarządzania. Otoczenie kulturowe i wielokulturowe Materiał do użytku wewnętrznego dla studentów PWSZ w Głogowie Globalny kontekst zarządzania Otoczenie kulturowe i wielokulturowe Źródło: opracowano na podstawie R.W.Gryffin, Podstawy zarządzania organizacjami.

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Wstęp 1. Dwugłos o zarządzaniu 2. Współczesny świat w erze turbulencji (Alojzy Z. Nowak) 3. Przedsiębiorczość (Beata Glinka)

Wstęp 1. Dwugłos o zarządzaniu 2. Współczesny świat w erze turbulencji (Alojzy Z. Nowak) 3. Przedsiębiorczość (Beata Glinka) Wstęp 1. Dwugłos o zarządzaniu 1.1. Ewolucja podejść do zarządzania (Włodzimierz Piotrowski) 1.1.1. Kierunek klasyczny 1.1.2. Kierunek human relations (szkoła stosunków międzyludzkich) 1.1.3. Podejście

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zarządzania projektami

Wprowadzenie do zarządzania projektami Wprowadzenie do zarządzania projektami Project Management dr Marek Wąsowicz Katedra Projektowania Systemów Zarządzania, UE Wrocław Wrocław, 23 października 2012 r. Zawartość modułu (4h): wskazanie możliwości

Bardziej szczegółowo

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT I-A PRAWNO-TEORETYCZNE PODSTAWY PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH Czym jest innowacja? Możliwe źródła Wewnętrzne i zewnętrzne źródła informacji o innowacji w przedsiębiorstwie.

Bardziej szczegółowo

Koszty w cyklu życia produktu. prowadzenie: dr Adam Chmielewski

Koszty w cyklu życia produktu. prowadzenie: dr Adam Chmielewski Koszty w cyklu życia produktu prowadzenie: dr Adam Chmielewski Koszty w cyklu życia produktu faza planowania i projektowania produktu obejmuje: badania rynkowe, projektowanie produktu, projektowanie produkcji

Bardziej szczegółowo

Oferta szkoleń dla przedsiębiorstw i firm

Oferta szkoleń dla przedsiębiorstw i firm Oferta szkoleń dla przedsiębiorstw i firm I. Doskonalenie umiejętności interpersonalnych 1. Komunikowanie interpersonalne w miejscu pracy Istota i prawidłowości procesu komunikowania się między ludźmi

Bardziej szczegółowo

Teoretyczne podstawy zarządzania. dr Michał Pulit

Teoretyczne podstawy zarządzania. dr Michał Pulit Teoretyczne podstawy zarządzania dr Michał Pulit Literatura Stephen P. Robbins, David A. DeCenzo, Podstawy zarządzania, Warszawa 2002, PWE. Fudaliński, J., Smutek, H., Kosała, M., Dołhasz, M., Podstawy

Bardziej szczegółowo

Kluczowy fragment Rozdziału 2 Koncepcja przedsięwziecia z książki Biznesplan w 10 krokach. Konkurenci. Geneza przedsięwzięcia. Kluczowe dane finansowe

Kluczowy fragment Rozdziału 2 Koncepcja przedsięwziecia z książki Biznesplan w 10 krokach. Konkurenci. Geneza przedsięwzięcia. Kluczowe dane finansowe Koncepcja to zbiór założeń, które będą stanowić podstawę sporządzenia biznesplanu. Powinny one dotyczyć genezy pomysłu, oceny pojemności potencjalnych rynków zbytu wraz z identyfikacją potencjalnych konkurentów,

Bardziej szczegółowo

Struktura organizacyjna a strategia

Struktura organizacyjna a strategia Struktura organizacyjna a strategia Dopasowuje się do strategii (Chandler) Wpływa na postrzeganie strategii Warunkuje decyzje strategiczne Zawęża amplitudę zmian strategicznych Ułatwia (lub hamuje) tworzenie

Bardziej szczegółowo

Teoria organizacji. Ćwiczenia II. Wyższa Szkoła Logistyki Mgr Weronika Węgielnik

Teoria organizacji. Ćwiczenia II. Wyższa Szkoła Logistyki Mgr Weronika Węgielnik Teoria organizacji Ćwiczenia II Cele organizacji Wg L. Krzyżanowskiego Cel to określony przedmiotowo i podmiotowo przyszły, pożądany stan lub rezultat działania organizacji, możliwy i przewidziany do osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

ROLA STRATEGII W FIRMIE

ROLA STRATEGII W FIRMIE ROLA STRATEGII W FIRMIE Co to jest strategia? Słowo strategia pochodzi z Greki i oznaczało wodza, głównodowodzącego (strategos). Funkcja stratega była bardzo zaszczytna i odpowiedzialna, a osobę na to

Bardziej szczegółowo

Teoria organizacji. Ćwiczenia III. Wyższa Szkoła Logistyki Mgr Weronika Węgielnik

Teoria organizacji. Ćwiczenia III. Wyższa Szkoła Logistyki Mgr Weronika Węgielnik Teoria organizacji Ćwiczenia III Cykl życia organizacji Etapy życia organizacji wg L. Greinera: Twórcza faza wzrostu Wzrost kierunkowy Wzrost poprzez delegowanie uprawnień Wzrost organizacji poprzez koordynację

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Zwycięskie strategie przedsiębiorstw Prof. Justyna Światowiec-Szczepańska Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 9 kwietnia 2015 r. Podstawowe czynności w formułowaniu strategii

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN W PRAKTYCE

BIZNES PLAN W PRAKTYCE BIZNES PLAN W PRAKTYCE Biznes Plan Biznes Plan jest to dokument, dzięki któremu możemy sprzedać naszą fascynację prowadzoną działalnością oraz nadzieje, jakie ona rokuje, potencjalnym źródłom wsparcia

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie. Kluczowe koncepcje John R. Schermerhorn Jr.

Zarządzanie. Kluczowe koncepcje John R. Schermerhorn Jr. Zarządzanie. Kluczowe koncepcje John R. Schermerhorn Jr. We współczesnym świecie bardzo szybko zmieniają się zarówno warunki pracy, jak i sposoby działania firm. Rosną wymagania wobec pracowników, pojawiają

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne

LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne Konkurencja a procesy operacyjne W czasie nasilających się procesów globalizacyjnych akcent działań konkurencyjnych przesuwa się z obszaru generowania znakomitych

Bardziej szczegółowo

dr Robert Blażlak Przedsiębiorczośd

dr Robert Blażlak Przedsiębiorczośd dr Robert Blażlak Przedsiębiorczośd Definicje według J.Penca Gotowośd i zdolnośd podejmowania i rozwiązywania, w sposób twórczy i nowatorski nowych problemów, umiejętnośd wykorzystywania pojawiających

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego BIZNESPLAN

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego BIZNESPLAN BIZNESPLAN Dokument wypełniają osoby, które uczestniczyły w module szkoleniowym, ubiegające się o udział w doradztwie indywidualnym w ramach projektu SPINAKER WIEDZY II Regionalny program wsparcia przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Proces budowania strategii. Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego

Proces budowania strategii. Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Proces budowania strategii Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Strategia nie jest badaniem obecnej sytuacji, ale ćwiczeniem polegającym na wyobrażaniu

Bardziej szczegółowo

Regionalny E-KO-SYSTEM Innowacji Województwa Śląskiego

Regionalny E-KO-SYSTEM Innowacji Województwa Śląskiego Regionalny E-KO-SYSTEM Innowacji Województwa Śląskiego Konferencja Regionalny Ekosystem Innowacji Wspólny rynek dla biznesu i nauki Chorzów, 10 października 2012 r. RSI komunikuje politykę innowacyjną

Bardziej szczegółowo

PRODUKT W MARKETINGU MIX

PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT Towar, usługa lub pomysł zawierający określony zestaw materialnych i niematerialnych cech, które zaspakajają potrzeby klientów, otrzymywany w zamian za pieniądze lub inną

Bardziej szczegółowo

W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym

W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym FINANSE PRZEDSIĘBIORSTW Marek 2011 Agenda - Zarządzanie kapitałem obrotowym Znaczenie kapitału obrotowego dla firmy Cykl gotówkowy Kapitał obrotowy brutto i netto.

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ...

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 Rozdział II ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... 33 Rozdział III ROLA SERWISU INTERNETOWEGO UCZELNI

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE ZAGRANICZNE W POLSCE

INWESTYCJE ZAGRANICZNE W POLSCE Instytut Badań Rynku, Konsumpcji i Koniunktur INWESTYCJE ZAGRANICZNE W POLSCE 2009-2011 XXI Raport Roczny Warszawa, 20 grudnia 2011 r. Program seminarium Koniunkturalne i strukturalne wyzwania dla sektora

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MIĘDZYNARODOWE. Dr Mariusz Maciejczak www.maciejczak.pl

ZARZĄDZANIE MIĘDZYNARODOWE. Dr Mariusz Maciejczak www.maciejczak.pl ZARZĄDZANIE MIĘDZYNARODOWE Dr Mariusz Maciejczak www.maciejczak.pl ZARZĄDZANIE MIĘDZYNARODOWE Zmiana organizacyjna a problemy struktur międzynarodowych STRUKTURA ORGANIZACJI Struktura jest całością funkcji

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU 11. CELE PRZEDMIOTU: Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA WIEDZA

KARTA PRZEDMIOTU 11. CELE PRZEDMIOTU: Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA WIEDZA KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III/ 5 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 6. LICZBA GODZIN: 30h (WY), 30h

Bardziej szczegółowo

Wykład 3. Strategie podstawowe

Wykład 3. Strategie podstawowe Dr inż. Aleksander Gwiazda Zarządzanie strategiczne Wykład 3 Strategie podstawowe Plan wykładu Wyznaczenie strategii podstawowych Strategie rozwojowe Strategie zachowawcze Strategie defensywne Strategie

Bardziej szczegółowo

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński 2012 Marketing produktu ekologicznego dr Marek Jabłoński Od kilku lat ekologia przestaje mieć znaczenie ideologiczne, w zamian za to nabiera wymiaru praktycznego i inżynierskiego. Większość firm na świecie,

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19 Spis treści Wstęp...13 CZĘŚĆ I. MODEL FUNKCJONOWANIA MARKETINGU Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie....19 1.1. Koncepcja modelu funkcjonowania marketingu........ 19 1.2.

Bardziej szczegółowo

Animacja i zarządzanie kulturą w NGO

Animacja i zarządzanie kulturą w NGO Łukasz Burkiewicz lukasz.burkiewicz@uj.edu.pl lukasz.burkiewicz@ignatianum.edu.pl Animacja i zarządzanie kulturą w NGO Studia dzienne: Kulturoznawstwo Akademia Ignatianum w Krakowie Każda organizacja m

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Logistyka Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 3 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Omówione zagadnienia Międzyorganizacyjne relacje logistyczne

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA Zarządzanie strategiczne kierunek: Zarządzanie WYKŁAD III dr Rafał Kusa Plan wykładu 1. Metody analizy strategicznej otoczenia dalszego (makrootoczenia) organizacji

Bardziej szczegółowo

Metody określania celów rynkowych i ustalania pozycji konkurencyjnej firmy na danym rynku

Metody określania celów rynkowych i ustalania pozycji konkurencyjnej firmy na danym rynku Metody określania celów rynkowych i ustalania pozycji konkurencyjnej firmy na danym rynku Metody określania celów rynkowych i ustalania pozycji konkurencyjnej Title of the presentation firmy na danym Date

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Zagadnienia 1.1. Etapy projektu 1.2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Konieczny (2) wie na czym polega metoda projektu?

Bardziej szczegółowo

METODY PLANOWANIA ORGANIZACJI

METODY PLANOWANIA ORGANIZACJI METODY PLANOWANIA ORGANIZACJI Cykl życia organizacji Andrzej Marjański R e f l e k s y j n i e Bezużyteczną rzeczą jest uczyć się, lecz nie myśleć, ale niebezpieczną myśleć, a nie uczyć się niczego 2 (chińskie)

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 11

Spis treści. Wstęp... 11 Wstęp.... 11 Rozdział 1. Przedmiot, ewolucja i znaczenie zarządzania kadrami (Tadeusz Listwan)... 15 1.1. Pojęcie zarządzania kadrami.................................. 15 1.2. Cele i znaczenie zarządzania

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORCA INICJATOR PRZEDSIĘWZIĘĆ. Sławomir Halbryt CEO

PRZEDSIĘBIORCA INICJATOR PRZEDSIĘWZIĘĆ. Sławomir Halbryt CEO PRZEDSIĘBIORCA INICJATOR PRZEDSIĘWZIĘĆ Sławomir Halbryt CEO Teza Projekt przedsięwzięcie Projekt menadżer przedsiębiorca Przedsiębiorca uruchamia wiele skoordynowanych lub następujących po sobie przedsięwzięć

Bardziej szczegółowo

Rynek Budowlany-J.Deszcz 2013-03-02

Rynek Budowlany-J.Deszcz 2013-03-02 Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Budownictwa Katedra Procesów Budowlanych Badania i analizy rynku w działalności przedsiębiorstwa budowlanego. Potrzeby badań rynku na etapie planowania biznesu Kim

Bardziej szczegółowo

Controlling operacyjny i strategiczny

Controlling operacyjny i strategiczny Controlling operacyjny i strategiczny dr Piotr Modzelewski Katedra Bankowości, Finansów i Rachunkowości Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Plan zajęć 1, 2. Wprowadzenie do zagadnień

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy W jaki sposób firmy tworzą strategie? Prof. nadzw. dr hab. Justyna Światowiec-Szczepańska Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 19 listopada 2015 r. Dr Tomaszie Projektami

Bardziej szczegółowo

Podstawy zarządzania. Dr Janusz Sasak. Rozwój koncepcji zrządzania. Strategia

Podstawy zarządzania. Dr Janusz Sasak. Rozwój koncepcji zrządzania. Strategia Podstawy zarządzania Dr Janusz Sasak Rozwój koncepcji zrządzania Koncepcja przedsiębiorstwa Koncepcja funkcjonalna Koncepcja marketingowa Koncepcja zarządzania strategicznego Strategia Dział sztuki wojennej

Bardziej szczegółowo

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów.

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. Elżbieta Adamowicz Instytut Rozwoju Gospodarczego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. W badaniach koniunktury przedmiotem analizy są zmiany

Bardziej szczegółowo

Jak konkurować na rynkach zagranicznych Konkurs Emerging Market Champions

Jak konkurować na rynkach zagranicznych Konkurs Emerging Market Champions Jak konkurować na rynkach zagranicznych Konkurs Emerging Market Champions Cytowanie bez ograniczeń pod warunkiem podania źródła: Jak konkurować na rynkach zagranicznych, badanie Fundacji Kronenberga przy

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiotu: Ekonomia w praktyce Temat Wymagania - ocena dopuszczająca

Wymagania edukacyjne przedmiotu: Ekonomia w praktyce Temat Wymagania - ocena dopuszczająca Wymagania edukacyjne przedmiotu: Ekonomia w praktyce Temat Wymagania - ocena dopuszczająca 1.1. Etapy projektu 1.2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie wie na czym polega metoda projektu? wymienia etapy

Bardziej szczegółowo

Dr Mirosław Antonowicz ALK 27.11.2013 Warszawa

Dr Mirosław Antonowicz ALK 27.11.2013 Warszawa FORUM INNOWACJI TRANSPORTOWYCH Warszawa 5.12 2013 Struktury klastrowe źródłem innowacji nowe podejście do kooperacji i konkurencji Międzynarodowe, narodowe i regionalne formy współdziałania Dr Mirosław

Bardziej szczegółowo

Pięć sił Portera. Agnieszka Zakrzewska Bielawska. 16.1. Istota, elementy i zastosowanie metody

Pięć sił Portera. Agnieszka Zakrzewska Bielawska. 16.1. Istota, elementy i zastosowanie metody 253 16 Pięć sił Portera Agnieszka Zakrzewska Bielawska 16.1. Istota, elementy i zastosowanie metody Metoda pięciu sił Portera, określana w literaturze również jako analiza pięcioczynnikowa, czy model pięciu

Bardziej szczegółowo