VI GIMNAZJADA EKOLOGICZNA NIE MOśNA śyć BEZ POWIETRZA 1.KWAŚNE DESZCZE 2. EFEKT CIEPLARNIANY 3. DZIURA OZONOWA 4. SPOSOBY WYTWARZANIA ENERGII

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "VI GIMNAZJADA EKOLOGICZNA NIE MOśNA śyć BEZ POWIETRZA 1.KWAŚNE DESZCZE 2. EFEKT CIEPLARNIANY 3. DZIURA OZONOWA 4. SPOSOBY WYTWARZANIA ENERGII"

Transkrypt

1 VI GIMNAZJADA EKOLOGICZNA NIE MOśNA śyć BEZ POWIETRZA 1. KWAŚNE DESZCZE 2. EFEKT CIEPLARNIANY 3. DZIURA OZONOWA 4. SPOSOBY WYTWARZANIA ENERGII 5. SPALANIE ODPADÓW W PALENISKACH DOMOWYCH 1.KWAŚNE DESZCZE JuŜ dawno zdano sobie sprawę, Ŝe cywilizacja ludzka coraz bardziej zaczęła naruszać równowagę biologiczną panującą w przyrodzie. W latach sześćdziesiątych Szwedzi zostali zaalarmowani odkryciem śniętych ryb w jeziorach. Nie odkryto jednak w wodzie trucizny. Gdy naukowcy przeprowadzili testy odkryli, Ŝe woda w jeziorach była bardziej kwaśna niŝ zazwyczaj. Niektóre jeziora były stokrotnie bardziej kwaśne niŝ w latach trzydziestych czy czterdziestych. Powodem tego był deszcz. Zamiast pozostać czystą wodą bez domieszek, została ona zanieczyszczona w wyniku procesów przemysłowych. Dla zrozumienia jak ten proces działa wyobraźcie sobie fabrykę w Polsce. Potrzebuje ona ciepła do produkcji więc spala ropę. Ta ma duŝą zawartość siarki, która zmienia się w dwutlenek siarki po spaleniu ropy. Potem przedostaje się do powietrza kominami fabrycznymi. Dwutlenek siarki moŝe przemieszczać się setki lub tysiące kilometrów zaleŝnie od wiatru. Im dłuŝej jest w powietrzu, tym większa szansa utlenienia się dla wytworzenia kwasu siarkowego. Kwas staje się chmurą i spada na ziemię jako deszcz. Kwaśne zanieczyszczenia powietrza są spowodowane oprócz opisanych powyŝej tlenków siarki, równieŝ przez tlenki azotu wytwarzane podczas wysokotemperaturowego spalania paliw kopalnianych np. w elektrowniach węglowych, koksowniach i w transporcie, a takŝe przez węglowodory pochodzące z silników spalinowych, oraz przez ozon, którego stęŝenie przy połączeniu z tlenkami azotu i węglowodorami powiększa się, przez co staje się szkodliwe. Kwaśne deszcze nie dość, Ŝe zanieczyszczają powietrze, to mają równieŝ szkodliwy wpływ na roślinność, zwierzęta a takŝe na człowieka. Wpływ na roślinność Bardzo powaŝne następstwa kwaśnych opadów obserwuje się w glebie. Zmniejsza się bowiem zawartość substancji odŝywczych, co prowadzi do mniejszej odporności roślin na choroby i szkodniki, jak równieŝ do obumierania mikroorganizmów glebowych. Roślinność traci odporność na suszę, choroby, drzewa gubią przedwcześnie liście i obumierają. Na zwiększającą się kwasowość gleby szczególnie wraŝliwe są ślimaki i dŝdŝownice. Obecność dŝdŝownic w glebie gwarantuje jej właściwą strukturę i Ŝywność. W zakwaszonej glebie ilość

2 dŝdŝownic wyraźnie maleje. W kwaśnej glebie dobrze rosną grzyby, ale ich nadmierny rozwój moŝe z czasem doprowadzić do zakłócenia równowagi biologicznej. Wpływ na zbiorniki wodne i zwierzęta. Kwaśne deszcze, a takŝe inne opady dostają się do jezior, rzek i tym podobnych zbiorników, powodując ich zakwaszenie i czyniąc je nie nadającymi się dla ludzi i zwierząt. Szkodliwe substancje do zbiorników mogą się dostawać w dwojaki sposób, tzn. bezpośrednio lub teŝ są wymywane z sąsiednich terenów. Glin, który zostaje wymyty z gleby jest szczególnie niebezpieczny dla ryb, gdyŝ kumuluje się on w ich skrzelach uniemoŝliwiając oddychanie. W ekosystemach słodkowodnych podłoŝe tworzą skały granitowe, które są wysoce odporne na wietrzenie, to teŝ kwaśny deszcz nigdy nie jest neutralizowany w glebie, co powoduje wysokie zakwaszenie jezior oraz cieków. Ryby zwłaszcza pstrągi i łososie przestają się rozmnaŝać i stopniowo giną w kwaśnej wodzie. Wpływ na budowle i róŝne materiały Kwaśne opady przyspieszają wietrzenie budowli zbudowanych z piaskowca czy wapienia. Poza tym zanieczyszczenia oddziaływują szkodliwie na tworzywa sztuczne, witraŝe, a nawet na metale, powodując ich korozję. Zniszczeniu ulegają obrazy, litografie i sitodruki w galeriach sztuki, muzeach i bibliotekach. Wpływ na zdrowie ludzi Smogi (smog gęsta mgła unosząca cząsteczki dymu i spalin ) powstające przy duŝym stęŝeniu dwutlenku siarki, dwutlenku węgla i pyłu węglowego w wilgotnym powietrzu przyczyniają się do powstania chorób układu oddechowego i układu krąŝenia, a nawet mogą prowadzić do śmierci. Kwaśne deszcze zakwaszają równieŝ wodę pitną, co powoduje wzrost w niej róŝnych metali cięŝkich prowadzących do wielu chorób, tj. kadm uszkadza układ wydalniczy glin uszkadza kości i mózg ołów uszkadza układ nerwowy Kwasy znajdujące się w wodzie pitnej niszczą równieŝ instalacje wodociągowe tzn. powodują jej korozję, co z kolei łączy się z ogromnymi wydatkami na ten cel. Kwaśne deszcze są problemem ogólnoświatowym. Niosą za sobą wiele zniszczeń i mają wpływ na kaŝdy aspekt naszego Ŝycia. Przyczyną ich tworzenia się jest głównie działalność człowieka i tylko on moŝe powstrzymać ich ekspansję. Jednym ze sposobów jest izolowanie siarki z ropy i węgla. MoŜna to zrobić przez obróbkę paliwa przed spalaniem albo przez oczyszczanie dymu, który wydobywa się z kominów fabryk. Jednak obydwa te procesy są bardzo kosztowne. Chronienie przyrody przed zakwaszaniem powinno stać się w przyszłości jednym z głównych celów ludzi Ŝyjących na Ziemi. EFEKT CIEPLARNIANY

3 Efekt cieplarniany zjawisko podwyŝszenia temperatury planety powodowane obecnością gazów cieplarnianych w atmosferze. Zmiany powodujące wzrost roli efektu cieplarnianego mogą być jedną z przyczyn globalnego ocieplenia. Ciało niebieskie pozbawione atmosfery (np. KsięŜyc) pochłania i emituje promieniowanie bezpośrednio ze swojej powierzchni. Atmosfera zaburza ten proces wymiany ciepła, głównie poprzez ograniczenie ilości energii cieplnej wypromieniowywanej z powierzchni planety i dolnych warstw jej atmosfery bezpośrednio w przestrzeń kosmiczną. Proces ten jest wywołany przez gazy cieplarniane, pyły i aerozole zawieszone w atmosferze. W opisie zjawiska uwzględnia się teŝ wszystkie inne procesy zachodzące w atmosferze, jak i na powierzchni planety, odpowiedzialne za przepływ energii z gwiazdy macierzystej, a takŝe przenoszące energię z planety w przestrzeń kosmiczną. W Układzie Słonecznym występowanie efektu cieplarnianego stwierdzono na Ziemi, Marsie, Wenus oraz na księŝycu Saturna Tytanie. Choć efekt cieplarniany moŝe zachodzić na wszystkich planetach posiadających atmosferę, dalsza część artykułu dotyczy tego zjawiska przede wszystkim w odniesieniu do Ziemi. Termin "efekt cieplarniany" wywodzi się z podobieństwa do przemian cieplnych zachodzących w szklarni (niekiedy uŝywa się określenia - "efekt szklarniowy"). Na Ziemi termin "efekt cieplarniany" odnosi się zarówno do podwyŝszenia temperatury, związanego z czynnikami naturalnymi, jak i do zmiany tego efektu, wywołanego emisją gazów cieplarnianych wskutek działalności człowieka. W potocznym rozumieniu efekt naturalny jest często pomijany, zwracana jest natomiast uwaga na wzrost temperatury Ziemi w ciągu ostatniego stulecia, zwany globalnym ociepleniem. Efekt cieplarniany (naturalny), jest zjawiskiem korzystnym dla kształtowania warunków Ŝycia na Ziemi. Szacuje się, Ŝe podnosi on temperaturę powierzchni o C. Średnia temperatura naszej planety wynosi C [4]. Gdyby efekt cieplarniany nie występował, przeciętna temperatura Ziemi wynosiłaby ok. 19 C [5]. GAZY CIEPLARNIANE W atmosferze ziemskie występuje pięć związków chemicznych odpowiedzialnych za efekt cieplarniany. Nazywamy je "gazami cieplarnianymi" lub "szklarniowymi". Są to: dwutlenek węgla CO 2 - jego udział w postępowaniu efektu cieplarnianego wynosi 50%. Przyczyny wzrostu jego ilości w atmosferze to m.in. spalanie paliw kopalnych (ok. 75% emisji do atmosfery) oraz wyrąb drzew, które pochłaniają znaczne ilości dwutlenku węgla (ok. 23% emisji); metan CH 4-18% udziału w efekcie cieplarnianym. Jego wzrost powodowany jest przez bakterie Ŝyjące na podmokłych terenach bagiennych, wysypiskach śmieci i szczątkach zwierząt. Źródłem tego gazu mogą być teŝ wycieki z rurociągów gazowych i zasypywanie nierówności terenu odpadkami; freony - udział w efekcie cieplarnianym około 14%. Początkowo stały się przebojem i zrewolucjonizowały chemię gospodarstwa domowego. Szeroko stosowane we wszelkiego rodzaju aerozolach i urządzeniach chłodniczych. Niestety okazało się, Ŝe freony niszczą warstwę ozonową atmosfery ziemskiej i naraŝają nas na działanie promieniowania

4 słonecznego. W 1995 roku całkowicie zaprzestano ich produkcji i zaczęto wycofywać z przemysłu. Freony podobnie jak tlenek azotu są bardzo Ŝywotne i mogą pozostawać w atmosferze nawet przez 130 lat powodując niszczenie warstwy ozonowej. ozon O 3 - jego udział w efekcie cieplarnianym wynosi 12%. Mowa tutaj o ozonie występującym w przyziemnych warstwach atmosfery. DuŜe stęŝenie ozonu jest szkodliwe. Występowanie przyziemnej warstwy ozonu jest spowodowane wtórnym zanieczyszczeniem powietrza; podtlenek azotun 2 O - znany takŝe jako "gaz rozweselający". Pochodzi ze źródeł naturalnych, głównie z roślin, ale wzrost jego ilości powodują samochody, elektrownie węglowe oraz stosowanie nawozów sztucznych. MoŜe pozostawać w atmosferze przez 150 lat i niszczyć ozon. Udział tlenku azotu w efekcie cieplarnianym wynosi około 6%. ZAGROśENIA NajwaŜniejszym z gazów cieplarnianych jest dwutlenek węgla. To właśnie z powodu wzrostu jego ilości w atmosferze średnia temperatura klimatu naszej planety będzie w połowie XXI wieku o 2-3 stopnie wyŝsza. Globalne ocieplenie powoduje takŝe wzrost poziomu wód oceanicznych. Górne warstwy oceanów rozszerzają się pod wpływem ciepła, a efekt ten moŝe zostać spotęgowany przez topnienie czap lodowych na biegunach i topnienie lodowców górskich. Niewielkie ocieplenie - około 0,5 C w ciągu ostatniego stulecia - juŝ spowodowało wzrost poziomu wód w oceanach o 15 cm. Gdyby na skutek topnienia lodów na biegunach Ziemi poziom oceanu podniósł się o kilka metrów, spowodowałoby to zalanie niektórych wielkich miast Nowy Jork, Londyn czy Tokio znalazłyby się pod wodą. Niektóre obszary, takie jak atole na Oceanie Indyjskim zupełnie zniknęły by pod wodą. Nastąpić teŝ moŝe przesunięcie się stref klimatycznych na Ziemi ku biegunom. Nowe warunki klimatyczne wywołają liczne klęski Ŝywiołowe. Nadmierne ogrzewanie mas powietrza moŝe doprowadzić do zmian w cyrkulacji atmosferycznej. Zmienione układy ciśnień atmosferycznych spowodują powstanie huraganów, cyklonów i tornad. Zwiększone parowanie wód doprowadzi do występowania nawalnych opadów, a skutkiem tego będą liczne powodzie, a w górach lawiny. Jednocześnie na obszarach znacznie oddalonych od wielkich zbiorników wodnych w wyniku szybkiego wysychania gleb utrzymywać się będą susze. Długotrwałym suszom bardzo często towarzyszą poŝary lasów, spalana biomasa emituje do atmosfery olbrzymie ilości dymu zawierającego, CO 2, CO, tlenki azotu i inne gazy dodatkowo zwiększające natęŝenie efektu cieplarnianego. JAK PRZECIWDZIAŁAĆ EFEKTOWI CIEPLARNIANEMU? Ocieplanie się klimatu jest niestety faktem, ale nie oznacza to, Ŝe nie naleŝy nic robić, aby choć trochę spowolnić to zjawisko. Jednym z moŝliwych działań jest ograniczenie emisji gazów cieplarnianych. Organizacja Narodów Zjednoczonych powołała Międzynarodowy Zespół ds. Zmian Klimatu (IPCC - Intergovernmental Panel on Climate Change), aby przeanalizował zjawisko globalnego ocieplenia. W roku 1992 w Rio de Janeiro odbyła się Konferencja Narodów Zjednoczonych na temat Środowiska Naturalnego i Rozwoju (nazywana takŝe "Szczytem Ziemi"). Zgromadziła ona ponad 100 przywódców państw, a jej celem było znalezienie recept na problemy wiąŝące się z ochroną środowiska oraz rozwojem gospodarczo-społecznym. Uczestnicy konferencji podpisali Ramową Konwencję na temat Zmian Klimatycznych i Konwencję na temat Biologicznej RóŜnorodności oraz przyjęli dokument o nazwie Agenda 21 (jest to plan działań na rzecz osiągnięcia zrównowaŝonego rozwoju).

5 W konwencji mówiącej o zmianie klimatu przyjęto jako cel stabilizację składu atmosfery po to, by "uniknąć niebezpiecznego wpływu czynników antropogenicznych na klimat planety" oraz osiągnięcie tego tak, aby nie zagraŝać światowej gospodarce. Pięć lat później odbyła się Konferencja Zmian Klimatycznych w Kioto w Japonii. W grudniu w 1997 roku przedstawiciele 140 państw uzgodnili nowe regulacje prawne, które miały ograniczać emisję gazów szklarniowych w krajach uprzemysłowionych. Ale kaŝdy z nas moŝe wpływać na "natęŝenie zjawiska globalnego ocieplenia", choćby pamiętając o segregacji śmieci czy uŝywaniu surowców wtórnych (dzięki temu zostaje ograniczona emisja dwutlenku węgla, która towarzyszy procesowi produkcji opakowań i zmniejsza się ilość wydzielanego metanu na wysypiskach śmieci). 3. DZIURA OZONOWA Ozon-niebieskawy gaz o cząsteczkach zbudowanych z trzech atomów tlenu, w stanie ciekłym ma kolor ciemnoniebieski, a zestalony jest prawie czarny. Nazywany jest takŝe tritlenem. Ozon jest cięŝszy od tlenu. Pod normalnym ciśnieniem skrapla się w temperaturze 111,5 o C. Występowanie ozonu: Ozon występuje w atmosferze. Zawartość jego jest w niej znikoma, sięga zaledwie 0, procent objętości atmosfery ( na 100 milionów litrów powietrza przypada zaledwie 1 litr ozonu ).Warstwa ozonowa znajduje się w stratosferze na wysokości od km, z maksymalną koncentracją gazu między 25 a 30 km ( jest to powietrze o większej zawartości cząsteczek zbudowanych z trzech atomów tlenu ). W warstwie ozonowej nieustannie dokonują się przemiany róŝnych form tlenu. Ziemia otoczona jest grubą warstwą ozonu, która zatrzymuje około 2/3 promieniowania ultrafioletowego (UV), emitowanego przez Słońce, przepuszczając tylko część, o odpowiedniej długości fali. Promieniowanie UV W zaleŝności od długości fal i co za tym idzie - szkodliwości dla organizmów Ŝywych promieniowanie UV podzielono umownie na trzy zakresy: 1. typ C (UVC )-o najkrótszych długościach fali nanometrów. Takie promieniowanie jest śmiercionośne dla materii oŝywionej 2. typ B (UVB ) - o długościach fali nanometrów. Trochę mniej szkodzi niŝ UVC, ale pozostaje bardzo groźne. 3. typ A ( UVA ) o najdłuŝszych falach: nanometrów. Jest ono stosunkowo mało szkodliwe. Nadmiar promieniowania UV jest szkodliwy dla organizmów Ŝywych, powoduje ścinanie się białka i obumieranie komórek., moŝe spowodować wzrost zachorowań na nowotwory skóry i katarakty oczu, zmniejszenie plonów wielu roślin uprawnych.. Z drugiej strony pewna ilość promieni ultrafioletowych jest niezbędna do wytwarzania witaminy D, koniecznej do budowy kośćca. Słońce emituje cały zakres promieniowania UV. W.M. Hartley odkrył w warunkach laboratoryjnych właściwość silnego pochłaniania promieniowania UV przez ozon. Ozon reguluje dopływ promieniowania UV do powierzchni Ziemi. Ilość ozonu w warstwie ozonowej zaleŝy m.in. od temperatury, dlatego proporcja ta zmienia się zaleŝnie od pory dnia

6 i roku. W warstwie ozonowej nad Antarktydą zaobserwowano,,dziurę ( przerzedzanie i spłycanie się warstwy ozonowej ). Dziura ozonowa pojawia się takŝe nad Arktyką.. W latach 90 tych zaobserwowano przerzedzanie się warstwy ozonowej nad Europą i Ameryką Północną. Powstawanie: Ozon powstaje między innymi w czasie wyładowań elektrycznych, np. w czasie burzy Powstaje w niŝszych warstwach atmosfery, jako produkt procesów przemysłowych i spalania paliwa w samochodach Zastosowanie ozonu: jako wybielacz, jako środek do odkaŝania wody, jako środek do odkaŝania powietrza, jest popularnym utleniaczem, czyli substancją posiadającą zdolność wchłaniania elektronów w reakcjach chemicznych, Szkodliwość ozonu: Zbyt duŝe ilości ozonu są niebezpieczne dla roślin i prawdopodobnie mają związek z niektórymi zaburzeniami oddychania, Co szkodzi warstwie ozonowej? Największym zagroŝeniem dla warstwy ozonu okazały się freony, pochodne metanu i etanu, stosowane masowo w przemyśle kosmetycznym i chłodniczym, w aerozolach, systemach chłodniczych lodówek i zamraŝarek, w płynach do czyszczenia i jako środek porotwórczy przy produkcji tworzyw sztucznych. Cząsteczki freonów dostają się do niŝszych partii atmosfery, gdzie pod wpływem światła ulegają rozpadowi, przy czym jednym z produktów rozpadu jest chlor. Wchodzi on w reakcje chemiczne z ozonem i niejako zabiera tlen z jego cząsteczki. W ten sposób ozon zamienia się w zwykły tlen, a nad Ziemią rośnie dziura ozonowa. Jeden atom chloru moŝe rozbić nawet 100 tys. cząsteczek ozonu. W przyrodzie istnieją naturalne czynniki powodujące rozpad cząsteczek ozonu. Znajdują się one na przykład w gazach wyrzucanych do atmosfery podczas wybuchów wulkanicznych. Z naturalnymi niszczycielami ozonu atmosfera daje sobie szybko radę i powraca do stanu równowagi. Tlenki siarki i tlenki azotu powstałe podczas spalania paliw przez silniki samolotów i rakiet kosmicznych, a takŝe podczas wybuchów jądrowych działają takŝe niszcząco na ozon. Jak pozbyć się freonu? W 1987 roku 24 kraje podpisały w Montrealu protokół wzywający do redukcji zuŝycia freonów. Na początku lat 90 tych ustalono całkowite wyeliminowanie freonów do 2000r. Zakaz objął równieŝ inne szkodliwe związki- np. bromek metylu. Nie wolno równieŝ produkować freonów z myślą o sprzedaŝy do krajów, które jeszcze nie podpisały

7 porozumienia. Freony mają bardo długi okres rozpadu i pozostaną w atmosferze jeszcze przez co najmniej 100 lat. ZuŜyte lodówki starej konstrukcji naleŝy składować w specjalnie wyznaczonych miejscach, gdzie fachowcy usuną niebezpieczne gazy. ZAPAMIĘTAJ!!! UŜywaj dezodorantów tylko ze znakiem przyjazny dla ozonu lub równowaŝnym!!! 4. SPOSOBY WYTWARZANIA ENERGII a) energia paliw kopalnych Aby wykorzystać energię paliw kopalnych gazu ziemnego, ropy naftowej i węgla naleŝy je najpierw spalić. Kiedy paliwa kopalne są spalane, zanieczyszczają powietrze, poniewaŝ wydzielają się wówczas szkodliwe dla człowieka i środowiska naturalnego dymy, gazy i pyły ( części stałe ). Spalany węgiel zanieczyszcza powietrze drobinkami sadzy. Dodatkowo ze względu na fakt, Ŝe węgiel zanieczyszczony jest siarką, w wyniku jego spalania oprócz dwutlenku węgla powstaje jeszcze dwutlenek siarki. Część dwutlenku węgla jest pochłaniana przez rośliny w procesie fotosyntezy, nadmiar zaś kumuluje się nad Ziemią i staje się przyczyną efektu cieplarnianego. Powstający podczas spalania dwutlenek siarki jest szkodliwy, poniewaŝ reaguje z wodą i w postaci opadów atmosferycznych, głównie deszczu, spada na ziemię jako tzw. kwaśny deszcz, który powoduje między innymi korozję metali. Wykorzystanie paliw kopalnych do produkcji energii elektrycznej niesie ze sobą wiele zanieczyszczeń i niebezpieczeństw dla człowieka i jego środowiska. b) energia jądrowa Przyszłością energetyki jest tzw. energia jądrowa, pochodząca z rozszczepienia jąder atomów uranu. Niestety, po wytworzeniu energii jądrowej pozostają radioaktywne odpady, które są niebezpieczne dla zdrowia istot Ŝywych. Aby nie spowodowały skaŝenia środowiska, odpady te muszą być odpowiednio składowane przez dziesiątki tysięcy lat. Drugim zagroŝeniem jest fakt, Ŝe podczas pracy elektrowni atomowej, mimo powłok i osłon, następuje napromieniowanie otoczenia. Awaria systemu chłodzenia moŝe spowodować uszkodzenie reaktora, skaŝenie gleby i zagroŝenie Ŝycia tysięcy ludzi, tak jak to miało miejsce w Czarnobrylu na Ukrainie w 1986r. PRZYJAZNE DLA ŚRODOWISKA NATURALNEGO ŹRÓDŁA ENERGII

8 c) energia wody Woda posiada olbrzymie zasoby energii. Wodzie nie grozi wyczerpanie się, jak paliwom kopalnym przynajmniej w pewnych obszarach geograficznych dlatego człowiek powinien wykorzystać ją w pełni, budując coraz więcej hydroelektrowni. W niektórych rejonach wykorzystuje się energię fal morskich, przypływów i odpływów. d) energia wiatru Od tysięcy lat energia wiatru w wiatrakach była wykorzystywana do pompowania wody lub mielenia ziarna. Za pomocą energii wiatru napełniano kanały nawadniające pola. Energia wiatru słuŝyła teŝ jako napęd dla Ŝaglowców. Obecnie prowadzone są badania nad wykorzystaniem ( głównie na obszarach nadmorskich, gdzie ciągle wieje wiatr ) energii wiatru jako źródła energii nie zanieczyszczającego środowiska. Współczesne elektrownie wiatrowe słuŝą do produkcji energii elektrycznej. WaŜnym problemem jest umiejscowienie elektrowni wiatrowej. Elektrownie wiatrowe wymagają stosunkowo duŝej powierzchni, ze względu na wielkość konstrukcji i dlatego lokowane są z dala od większych miejscowości. Elektrownia o mocy 1MW potrzebuje ok. 1 ha powierzchni ziemi. Elektrownie wiatrowe mogą pracować przy wietrze w określonym przedziale prędkości ( najczęściej od 4 m/s do 25m/s ). Po przekroczeniu tych parametrów następuje wyłączenie elektrowni, tzn. odłączenie od sieci, zahamowanie wirnika i stawienie bokiem do wiatru, gdyŝ wtedy siły działające na konstrukcję są najmniejsze. Energia wytworzona przez wiatraki jest energią czystą ekologicznie, a jej źródło, czyli wiatr, jest niewyczerpalne. Praca wiatraków nie zanieczyszcza środowiska, nie wytwarza odpadów. e) energia słoneczna Energia słoneczna, tzw. solarna, takŝe moŝe być bezpośrednim źródłem energii dzięki zastosowaniu tzw. ogniw solarnych. Energia słoneczna moŝe być wykorzystana nie tylko do wytwarzania energii elektrycznej, lecz równieŝ do ogrzewania domów i mieszkań dzięki zastosowaniu tzw. kolektorów słonecznych. Kolektory słoneczne wyłapują promieniowanie słoneczne i przekazują zawartą w nim energię odpowiedniemu medium energetycznemu, np. wodzie lub powietrzu. Ogniwa fotowoltaiczne słuŝą do bezpośredniego przetwarzania promieniowania słonecznego w energię elektryczną. Bezpośrednie wykorzystanie promieniowania słonecznego do produkcji energii elektrycznej na większą skalę odbywa się przez budowanie elektrowni słonecznych. Stosowane są tutaj systemy luster skupiających energię słoneczną z duŝych powierzchni na kotle słonecznym wytwarzającym parę wodną do zasilania turbiny parowej napędzającej generator prądu elektrycznego. W elektrowniach słonecznych nie ma elementów magazynujących energię, pracują więc one ( oddają energię do sieci ) tylko wtedy gdy świeci słońce. f) energia geotermiczna Wnętrze Ziemi jest bardzo gorące. Co 100 m w głąb Ziemi temperatura wzrasta o 3 o C. W niektórych miejscach na Ziemi, zwłaszcza w pobliŝu uskoków geologicznych, wrząca woda lub para wodna wytryskuje na powierzchnię jako gejzery. Są to źródła geotermiczne. Krainą gejzerów jest Islandia i Park

9 Yellowstone.. Domy i mieszkania stolicy Islandii, Reykjaviku, są ogrzewane energią gorących źródeł tryskających z głębi Ziemi. Regularnie pracujące elektrownie geotermiczne wybudowano w niektórych miejscowościach we Włoszech, Nowej Zelandii, Japonii i w USA. Jak one działają? OtóŜ wykonuje się dwa odwierty w głąb Ziemi, w gorącą warstwę skalną. W jeden odwiert wpompowuje się pod ciśnieniem zimną wodę, która się rozgrzewa, zamienia się w gorącą parę i drugim odwiertem dociera na powierzchnię, gdzie, jak w kaŝdej innej elektrowni napędza turbiny wytwarzające prąd. g) bioenergia Bardzo korzystna dla środowiska naturalnego jest energia uzyskiwana z odnawialnych ( bo odrastających ) surowców pochodzenia roślinnego, tzw. bioenergia. Pochodzi ona głównie z roślin i odchodów zwierzęcych, przez wytwarzanie tzw. biogazu, głównie metanu. Gaz ten powstaje podczas rozkładu substancji organicznych ( roślinnych i zwierzęcych ), gdy proces ten przebiega bez dostępu powietrza. Gospodarstwa rolne mogą wykorzystać odpady ( np. nawóz naturalny, kompost, słomę ), by wytwarzać w specjalnych urządzeniach metan, a następnie spalając go, ogrzewać pomieszczenia i napędzać, odpowiednio w tym celu przebudowane, maszyny gospodarcze. Tego typu urządzenia nie zagraŝają środowisku, a ich eksploatacja jest stosunkowo tania. 5. SPALANIE ODPADÓW W PALENISKACH DOMOWYCH Pomimo aktualnie obowiązującej ustawy o odpadach coraz częściej stosowaną metodą pozbywania się śmieci i odpadów z tworzyw sztucznych takich jak: plastik, folia, stare meble, wszelkiego rodzaju opakowania, stare obuwie i odzieŝ, czasopisma itp. jest ich spalanie w paleniskach gospodarstw domowych. W procesie spalania waŝną rolę odgrywa temperatura spalania, gdy jest niewłaściwa tzn. zbyt niska w emitowanych spalinach powstają zanieczyszczenia, których oddziaływanie na środowisko naturalne oraz zdrowie ludzi i zwierząt jest bardzo szkodliwe. Spalanie róŝnego rodzaju materiałów w paleniskach domowych oraz ogniskach na wolnym powietrzu przy sprzątaniu posesji czy na ogródkach działkowych odbywa się właśnie w niskich temperaturach ( tj. od 200 do 500 stopni C ) i powoduje emisję do atmosfery: 1. Pyły pył odkładając się w glebie powoduje szkodliwe dla zdrowia człowieka i zwierząt zanieczyszczenia roślin metalami cięŝkimi. 2. Tlenek węgla ( CO )- jest trujący dla ludzi i zwierząt. WiąŜe czerwone ciałka krwi, utrudnia transport tlenu w organizmie, oddziałuje takŝe na centralny układ nerwowy. 3. Tlenki azotu ( NO x ) są przyczyną podraŝnienia i uszkodzenia płuc, a odkładając się w glebie w postaci azotanów szkodliwie podwyŝszają ich zawartość w roślinach. 4. Dwutlenek siarki ( SO 2 )- u ludzi i zwierząt powoduje trudności w oddychaniu, a u roślin zanik chlorofilu, czego efektem jest zamieranie blaszek liściowych. Jest przyczyną powstawania siarczanów i kwasu siarkowego, co powoduje suche i mokre opady kwaśnych deszczy. 5. Chlorowodór tworzy z parą wodną kwas solny. 6. Cyjanowodór tworzy z wodą kwas pruski.

10 Oprócz wymienionych związków chemicznych w procesie spalania wydziela się dziesiątki innych trujących związków. Spalając jeden kilogram odpadów z polichlorku winylu (butelki plastikowe, folie, skaja, itp.) wytwarzamy aŝ 280 litrów gazowego chlorowodoru. Spalając 1kg pianki poliuretanowej (która występuje np. w obuwiu, odzieŝy, meblach ) wytwarza się 50 litrów cyjanowodoru. W odniesieniu do zanieczyszczeń emitowanych przez domowe kominy i powstających w trakcie spalania śmieci na wolnym powietrzu, szczególne zagroŝenie dla zdrowia ludzi i zwierząt niosą tlenki azotu, dwutlenek siarki, tlenek węgla, a takŝe drobny pył zawierający związki metali cięŝkich ( zwłaszcza toksycznego ołowiu i kadmu ). Za ich szkodliwością przemawia fakt, Ŝe są one emitowane z tzw. źródeł emisji niskiej, czyli niskich kominów gospodarstw domowych lub ewentualnie małych lokalnych kotłowni a szczególności ze spalania śmieci w ogniskach. Jako produkty uboczne spalania róŝnych odpadów z tworzyw sztucznych powstają rakotwórcze związki zwane dioksynami i furanami. W przyrodzie magazynem dioksyn jest gleba i osady denne w zbiornikach wodnych. Według danych sporządzonych przez specjalistów z Holandii, wśród 10 krajów europejskich Polska zajmuje I miejsce pod względem skaŝenia emisją szkodliwych dioksyn. Dioksyny to jedna z najbardziej toksycznych substancji na świecie Literatura: Francuz-Ornat G., Kulawik T., Nowotny-RóŜańska M, : Fizyka i astronomia dla gimnazjum, moduł 2, Wydawnictwo Nowa Era, Warszawa 1999 Energetyka w XXI wieku, Wydawcy: Oficyna Wydawnicza,,Głos Wielkopolski i Pion Promocji i Informacji Energetyki Poznańskiej S.A. Natura Świata gemapro vip.alpha.pl Oprac. BoŜena Stygar

Wzrost emisji CO Uderzenie w ziemię meteorytu Zderzenie galaktyk Zwiększenie masy słońca (większe przyciąganie słońca) Zderzenie dwóch planet

Wzrost emisji CO Uderzenie w ziemię meteorytu Zderzenie galaktyk Zwiększenie masy słońca (większe przyciąganie słońca) Zderzenie dwóch planet Efekt cieplarniany Wzrost emisji CO Zanieczyszczanie gleby Zanieczyszczanie wody Zanieczyszczanie powietrza wycinanie lasów Niszczenie warstwy ozonowej Wzrost emisji CO Uderzenie w ziemię meteorytu Zderzenie

Bardziej szczegółowo

Jest jedną z podstawowych w termodynamice wielkości fizycznych będąca miarą stopnia nagrzania ciał, jest wielkością reprezentującą wspólną własność

Jest jedną z podstawowych w termodynamice wielkości fizycznych będąca miarą stopnia nagrzania ciał, jest wielkością reprezentującą wspólną własność TEMPERATURA Jest jedną z podstawowych w termodynamice wielkości fizycznych będąca miarą stopnia nagrzania ciał, jest wielkością reprezentującą wspólną własność dwóch układów pozostających w równowadze

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Filip Żwawiak

ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Filip Żwawiak ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII Filip Żwawiak WARTO WIEDZIEĆ 1. Co to jest energetyka? 2. Jakie są konwencjonalne (nieodnawialne) źródła energii? 3. Jak dzielimy alternatywne (odnawialne ) źródła

Bardziej szczegółowo

Zmiany w środowisku naturalnym

Zmiany w środowisku naturalnym Zmiany w środowisku naturalnym Plan gospodarki niskoemisyjnej jedną z form dążenia do czystszego środowiska naturalnego Opracował: Romuald Meyer PGK SA Czym jest efekt cieplarniany? Ziemia posiada atmosferę

Bardziej szczegółowo

Alternatywne źródła energii - prezentacja scenariusza zajęć na godzinę do dyspozycji wychowawcy w gimnazjum. Autor: Joanna Łęcka

Alternatywne źródła energii - prezentacja scenariusza zajęć na godzinę do dyspozycji wychowawcy w gimnazjum. Autor: Joanna Łęcka Alternatywne źródła energii - prezentacja scenariusza zajęć na godzinę do dyspozycji wychowawcy w gimnazjum Autor: Joanna Łęcka Temat zajęć: Czy zgasną światła na Ziemi? Alternatywne źródła energii. Uczeń

Bardziej szczegółowo

Człowiek a środowisko

Człowiek a środowisko 90-242 ŁÓDŹ ul. Kopcińskiego 5/11 tel: 0-42 678-19-20; 0-42 678-57-22 http://zsp15.ldi.pl ZESPÓŁ SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH NR 15 Człowiek a środowisko 90-242 ŁÓDŹ ul. Kopcińskiego 5/11 tel: 0-42 678-19-20;

Bardziej szczegółowo

1. Pogadanka, praca nad wykresami i schematem, praca w grupach MAGDALENA SZEWCZYK. Dział programowy : Ekologia

1. Pogadanka, praca nad wykresami i schematem, praca w grupach MAGDALENA SZEWCZYK. Dział programowy : Ekologia MAGDALENA SZEWCZYK Dział programowy : Ekologia temat lekcji : Przyczyny i skutki kwaśnych deszczy Cele lekcji w kategoriach czynności uczniów (cele operacyjne): WIADOMOŚCI Uczeń: - podaje definicje kwaśnych

Bardziej szczegółowo

Część I Zmiany klimatu

Część I Zmiany klimatu Część I Zmiany klimatu 1. Nazwij kontynenty i oceany 2. Najciemniejsze kraje są najbardziej rozwinięte, nowoczesne 3. Najjaśniejsze najmniej rozwinięte czyli najbiedniejsze, 2014_UN_Human_Development_Report

Bardziej szczegółowo

Efekt cieplarniany i warstwa ozonowa

Efekt cieplarniany i warstwa ozonowa Efekt cieplarniany i warstwa ozonowa Promieniowanie ciała doskonale czarnego Ciało doskonale czarne ciało pochłaniające całkowicie każde promieniowanie, które padnie na jego powierzchnię, niezależnie od

Bardziej szczegółowo

Monitoring i ocena środowiska

Monitoring i ocena środowiska Monitoring i ocena środowiska Monika Roszkowska Łódź, dn. 12. 03. 2014r. Plan prezentacji: Źródła zanieczyszczeń Poziomy dopuszczalne Ocena jakości powietrza w Gdańsku, Gdyni i Sopocie Parametry normowane

Bardziej szczegółowo

Agata Gąsieniec Klasa V B

Agata Gąsieniec Klasa V B Agata Gąsieniec Klasa V B Nasza Ziemia jest zależna od równowagi, w której każda istota odgrywa jakąś rolę i istnieje tylko dzięki istnieniu innej istoty. To harmonia... Nasza Ziemia liczy ponad 4 mld

Bardziej szczegółowo

Dwutlenek węgla. pożyteczny czy szkodliwy?

Dwutlenek węgla. pożyteczny czy szkodliwy? Dwutlenek węgla pożyteczny czy szkodliwy? I. Sposoby otrzymywania i metody wykrywania dwutlenku Wykrywanie obecności dwutlenku węgla za pomocą wody wapiennej OBSERWACJE: Bezbarwna woda wapienna ulega zmętnieniu.

Bardziej szczegółowo

1. Zadanie Wymień dwa naturalne źródła zanieczyszczeń atmosfery. 2. Zadanie Podaj dwa przykłady negatywnych skutków kwaśnych opadów.

1. Zadanie Wymień dwa naturalne źródła zanieczyszczeń atmosfery. 2. Zadanie Podaj dwa przykłady negatywnych skutków kwaśnych opadów. 1. Zadanie Wymień dwa naturalne źródła zanieczyszczeń atmosfery. 2. Zadanie Podaj dwa przykłady negatywnych skutków kwaśnych opadów. 3. Zadanie Zaznacz wyjaśnienie pojęcia smog. A. Kryształki lodu osadzone

Bardziej szczegółowo

zanieczyszczenia powstające w wyniku procesów spalania paliw w lokalnychkotłowniach i piecach domowych sektora komunalno bytowego.

zanieczyszczenia powstające w wyniku procesów spalania paliw w lokalnychkotłowniach i piecach domowych sektora komunalno bytowego. Emisja niska zanieczyszczenia powstające w wyniku procesów spalania paliw w lokalnychkotłowniach i piecach domowych sektora komunalno bytowego. Umownie przyjmuje się wszystkie kominy o wysokości do 40

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii (OZE)

Odnawialne Źródła Energii (OZE) Odnawialne Źródła Energii (OZE) Kamil Łapioski Specjalista energetyczny Powiślaoskiej Regionalnej Agencji Zarządzania Energią Kwidzyn 2011 1 Według prognoz światowe zasoby energii wystarczą na: lat 2 Energie

Bardziej szczegółowo

W pierwszym okresie przed 0 r. człowiek walczył o przetrwanie i jego ingerencja w środowisko przyrodnicze była znikoma.

W pierwszym okresie przed 0 r. człowiek walczył o przetrwanie i jego ingerencja w środowisko przyrodnicze była znikoma. W pierwszym okresie przed 0 r. człowiek walczył o przetrwanie i jego ingerencja w środowisko przyrodnicze była znikoma. W drugim okresie rozwinęło się rolnictwo, potem rzemiosło, powstały manufaktury :

Bardziej szczegółowo

Powietrze życiodajna mieszanina gazów czy trucizna, która nie zna granic?

Powietrze życiodajna mieszanina gazów czy trucizna, która nie zna granic? Powietrze życiodajna mieszanina gazów czy trucizna, która nie zna granic? Projekt realizuje: Zanieczyszczenia powietrza Projekt realizuje: Definicja Rodzaje zanieczyszczeń Przyczyny Skutki (dla człowieka,

Bardziej szczegółowo

Relacje człowiek środowisko przyrodnicze

Relacje człowiek środowisko przyrodnicze 138 SPRAWDZIANY LEKCJI Sprawdzian z działu Relacje człowiek środowisko przyrodnicze Grupa I Zadanie 1 (0 4 p.) Każdemu terminowi przyporządkuj odpowiadającą mu definicję. 1. Zasoby przyrody A. Zasoby mające

Bardziej szczegółowo

TEST na Kurs Początkowy

TEST na Kurs Początkowy Miejscowość:.. Data: TEST na Kurs Początkowy W zakresie naprawy i obsługi technicznej urządzeń i instalacji chłodniczych oraz klimatyzacyjnych zawierające substancje kontrolowane oraz obrotu tymi substancjami,

Bardziej szczegółowo

PIROLIZA BEZEMISYJNA UTYLIZACJA ODPADÓW

PIROLIZA BEZEMISYJNA UTYLIZACJA ODPADÓW PIROLIZA BEZEMISYJNA UTYLIZACJA ODPADÓW Utylizacja odpadów komunalnych, gumowych oraz przerób biomasy w procesie pirolizy nisko i wysokotemperaturowej. Przygotował: Leszek Borkowski Marzec 2012 Piroliza

Bardziej szczegółowo

Globalne ocieplenie, mechanizm, symptomy w Polsce i na świecie

Globalne ocieplenie, mechanizm, symptomy w Polsce i na świecie Zmiany klimatyczne a rolnictwo w Polsce ocena zagrożeń i sposoby adaptacji Warszawa, 30.09.2009 r. Globalne ocieplenie, mechanizm, symptomy w Polsce i na świecie Jerzy Kozyra Instytut Uprawy Nawożenia

Bardziej szczegółowo

Niska emisja. co to takiego?

Niska emisja. co to takiego? Niska emisja co to takiego? Niska emisja to najprościej ujmując emisja szkodliwych pyłów i gazów na niskiej wysokości. W tym przypadku chodzi o emitory (kominy i inne źródła emisji) znajdujące się na wysokości

Bardziej szczegółowo

TWORZYWA BIODEGRADOWALNE

TWORZYWA BIODEGRADOWALNE TWORZYWA BIODEGRADOWALNE Opracowały: Joanna Grzegorzek kl. III a TE Katarzyna Kołdras kl. III a TE Tradycyjne tworzywa sztuczne to materiały składające się z polimerów syntetycznych. Większość z nich nie

Bardziej szczegółowo

Energie odnawialne to takie, których źródła są niewyczerpane i których eksploatacja powoduje możliwie najmniej szkód w środowisku.

Energie odnawialne to takie, których źródła są niewyczerpane i których eksploatacja powoduje możliwie najmniej szkód w środowisku. Energie odnawialne to takie, których źródła są niewyczerpane i których eksploatacja powoduje możliwie najmniej szkód w środowisku. Istnieje pięć grup energii odnawialnych Wodna Biomasy Geotermalna Wiatru

Bardziej szczegółowo

Józef Neterowicz Absolwent wydziału budowy maszyn AGH w Krakowie Od 1975 mieszka i pracuje w Szwecji w przemy le energetycznym i ochrony

Józef Neterowicz Absolwent wydziału budowy maszyn AGH w Krakowie Od 1975 mieszka i pracuje w Szwecji w przemy le energetycznym i ochrony Józef Neterowicz Absolwent wydziału budowy maszyn AGH w Krakowie Od 1975 mieszka i pracuje w Szwecji w przemyśle energetycznym i ochrony środowiska, od 1992 roku pracował w Polsce jako Konsultant Banku

Bardziej szczegółowo

Elektrownie Geotermalne

Elektrownie Geotermalne Elektrownie Geotermalne Czym w ogóle jest energia geotermalna? Ogólnie jest to energia zakumulowana w gruntach, skałach i płynach wypełniających pory i szczeliny skalne. Energia ta biorąc pod uwagę okres

Bardziej szczegółowo

Definicja smogu i jego rodzaje.

Definicja smogu i jego rodzaje. Smog Początki Historia smogu sięga połowy XIX wieku. Zaobserwowano go wówczas w silnie uprzemysłowionych miastach Europy. Dziś też daje się we znaki w różnych zakątkach świata smog kwaśny obserwowano w

Bardziej szczegółowo

Klimat i pogoda poznaj różnice!

Klimat i pogoda poznaj różnice! Klimat i pogoda poznaj różnice! Pogoda to ogół zjawisk atmosferycznych Klimat to przebieg pogody występujących w ciągu roku w danym miejscu i czasie na danym obszarze, określony na podstawie wieloletnich

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki w zakresie wykorzystania odnawialnych i alternatywnych źródeł energii w Małopolsce. Prezes Zarządu: Lilianna Piwowarska-Solarz

Dobre praktyki w zakresie wykorzystania odnawialnych i alternatywnych źródeł energii w Małopolsce. Prezes Zarządu: Lilianna Piwowarska-Solarz Dobre praktyki w zakresie wykorzystania odnawialnych i alternatywnych źródeł energii w Małopolsce Prezes Zarządu: Lilianna Piwowarska-Solarz Małopolska Agencja Energii i Środowiska Jesteśmy pierwszą w

Bardziej szczegółowo

Naturalne i antropogeniczne zmiany klimatu

Naturalne i antropogeniczne zmiany klimatu Zmiany klimatu Naturalne i antropogeniczne zmiany klimatu Duża zmienność w przeszłości Problem z odzieleniem wpływów naturalnych i antropogenicznych Mechanizm sprzężeń zwrotnych Badania naukowe Scenariusze

Bardziej szczegółowo

Kondensacja - teoria. Jak ogrzewać oszczędzając energię? Odpowiedź... KONDENSACJA. ... dowody? Podstawy kondensacji

Kondensacja - teoria. Jak ogrzewać oszczędzając energię? Odpowiedź... KONDENSACJA. ... dowody? Podstawy kondensacji Teoria KONDENSACJI Jak ogrzewać oszczędzając energię? Odpowiedź... KONDENSACJA... dowody? CZYM JEST KONDENSACJA? Ciepło uzyskane w wyniku reakcji spalania gazu ziemnego nazywamy ciepłem jawnym. Istnieje

Bardziej szczegółowo

ZANIECZYSZCZENIE POWIETRZA W POLSCE

ZANIECZYSZCZENIE POWIETRZA W POLSCE ZANIECZYSZCZENIE POWIETRZA W POLSCE BACKGROUND Zanieczyszczenia powietrza substancje 1. Zanieczyszczenia powietrza to wszelkiego rodzaju substancje, których obecność w atmosferze, ma szkodliwy wpływ na

Bardziej szczegółowo

Uwolnij energię z odpadów!

Uwolnij energię z odpadów! Uwolnij energię z odpadów! Energia-z-Odpadów: Co na wejściu? Co na wyjściu? Energia-z-Odpadów a legislacja europejska 26.11.2009 POLEKO, Poznań dr inŝ. Artur Salamon, ESWET 1 O nas: ESWET (European Suppliers

Bardziej szczegółowo

Energia. Edukacji. Scenariusze lekcji Szkoła podstawowa, klasa VI

Energia. Edukacji. Scenariusze lekcji Szkoła podstawowa, klasa VI du uk kac a ji ac cji En ji En er i E Ene erg gia n r ia E ne erg gia Ed duk r ia E u a rg gia Ed duk kac cji ia E u a ji En ia Ed duk kac cji En er E u a ji En er gi Ed duk kac cji En er gia a E d E e

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA MIEDZYKLASOWY KONKURS PRZYRODNICZY

PYTANIA NA MIEDZYKLASOWY KONKURS PRZYRODNICZY PYTANIA NA MIEDZYKLASOWY KONKURS PRZYRODNICZY 1. Pierwszy Park Narodowy utworzono w Stanach Zjednoczonych. 2. Główną przyczyną "kwaśnych deszczy" są tlenki azotu i siarki. 3. Odzyskiwanie surowców z materiałów

Bardziej szczegółowo

Czym jest dziura ozonowa?

Czym jest dziura ozonowa? Dziura ozonowa Czym jest dziura ozonowa? W atmosferze ziemskiej na wysokości od 10 do 50 km występuje warstwa o podwyższonej koncentracji ozonu (O3) - ozonosfera. Maksymalne stężenie ozonu utrzymuje się

Bardziej szczegółowo

Temat: Zagrożenie ludności spowodowane zanieczyszczeniem środowiska

Temat: Zagrożenie ludności spowodowane zanieczyszczeniem środowiska Bożena Kaczmarska kaczmarska1@wp.pl nauczyciel Przysposobienia Obronnego Liceum Ogólnokształcące Nr IV im. C. K. Norwida w Ostrowcu Św. 1 KONSPEKT DO LEKCJI W KLASIE II Temat: Zagrożenie ludności spowodowane

Bardziej szczegółowo

3 styropian- Domy najczęściej ociepla się wełnom izolacyjną lub. 9 brykiet powstaje z trocin sklejonych w granulki służy do palenia w piecu

3 styropian- Domy najczęściej ociepla się wełnom izolacyjną lub. 9 brykiet powstaje z trocin sklejonych w granulki służy do palenia w piecu Czysta energia to czyste środowisko 1 słońce wykorzystują je kolektory s słoneczne 2 zimno -uczucie chłodu 3 styropian- Domy najczęściej ociepla się wełnom izolacyjną lub 4 biomasa -materia organiczna

Bardziej szczegółowo

WODA I OGIEŃ. Prezentacja Mileny Oziemczuk

WODA I OGIEŃ. Prezentacja Mileny Oziemczuk WODA I OGIEŃ Prezentacja Mileny Oziemczuk Ogień Ogień - suma obserwowalnych zjawisk towarzyszących na ogół fizykochemicznemu procesowi spalania,, a przede wszystkim: emisja promieniowania widzialnego -światła

Bardziej szczegółowo

Czym jest rozwój zrównowaŝony

Czym jest rozwój zrównowaŝony Rozwój zrównowaŝony Millenimacje Projekt jest współfinansowany w ramach programu polskiej pomocy zagranicznej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2010 r. www.polskapomoc.gov.pl Czym jest rozwój zrównowaŝony

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu: Wstęp. Zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego. Zanieczyszczenia wód. Odpady stałe

Plan wykładu: Wstęp. Zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego. Zanieczyszczenia wód. Odpady stałe Plan wykładu: Wstęp Klasyfikacja odpadów i zanieczyszczeń Drogi przepływu substancji odpadowych Analiza instalacji przemysłowej w aspekcie ochrony środowiska Parametry charakterystyczne procesu oczyszczania

Bardziej szczegółowo

Początki początków - maj br.

Początki początków - maj br. Dotychczasowe doświadczenia w zakresie egzekwowania i ujmowania zagadnień klimatycznych w składanych dokumentach na etapie ooś w województwie kujawsko - pomorskim Rdoś Bydgoszcz Początki początków - maj

Bardziej szczegółowo

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak Charakterystyka zawodu Technik ochrony środowiska koordynuje pracę w zakresie ochrony powietrza, wód, powierzchni ziemi, ochrony przed

Bardziej szczegółowo

Produkcja energii elektrycznej. Dział: Przemysł Poziom rozszerzony NPP NE

Produkcja energii elektrycznej. Dział: Przemysł Poziom rozszerzony NPP NE Produkcja energii elektrycznej Dział: Przemysł Poziom rozszerzony NPP NE Znaczenie energii elektrycznej Umożliwia korzystanie z urządzeń gospodarstwa domowego Warunkuje rozwój rolnictwa, przemysłu i usług

Bardziej szczegółowo

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001 FIZYKA I CHEMIA GLEB Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001 Tematyka wykładów Bilans wodny i cieplny gleb, właściwości

Bardziej szczegółowo

Uzdatnianie wody. Ozon posiada wiele zalet, które wykorzystuje się w uzdatnianiu wody. Oto najważniejsze z nich:

Uzdatnianie wody. Ozon posiada wiele zalet, które wykorzystuje się w uzdatnianiu wody. Oto najważniejsze z nich: Ozonatory Dezynfekcja wody metodą ozonowania Ozonowanie polega na przepuszczaniu przez wodę powietrza nasyconego ozonem O3 (tlenem trójatomowym). Ozon wytwarzany jest w specjalnych urządzeniach zwanych

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne technologie a energetyka rozproszona.

Innowacyjne technologie a energetyka rozproszona. Innowacyjne technologie a energetyka rozproszona. - omówienie wpływu nowych technologii energetycznych na środowisko i na bezpieczeństwo energetyczne gminy. Mgr inż. Artur Pawelec Seminarium w Suchej Beskidzkiej

Bardziej szczegółowo

EFEKT CIEPLARNIANY A OSŁABIENIE WARSTWY OZONOWEJ XX ROCZNICA PROTOKOŁU MONTREALSKIEGO W SPRAWIE SUBSTANCJI ZUBOŻAJĄCYCH WARSTWĘ OZONOWĄ

EFEKT CIEPLARNIANY A OSŁABIENIE WARSTWY OZONOWEJ XX ROCZNICA PROTOKOŁU MONTREALSKIEGO W SPRAWIE SUBSTANCJI ZUBOŻAJĄCYCH WARSTWĘ OZONOWĄ EFEKT CIEPLARNIANY A OSŁABIENIE WARSTWY OZONOWEJ XX ROCZNICA PROTOKOŁU MONTREALSKIEGO W SPRAWIE SUBSTANCJI ZUBOŻAJĄCYCH WARSTWĘ OZONOWĄ Ryszard Purski Program prezentacji 1. Protokół montrealski ochrona

Bardziej szczegółowo

czynnik źródło skaŝenia działanie ołów Spaliny samochodowe Niszczy układ nerwowy i pokarmowy, powoduje otępienie, poraŝenie mięśni, znuŝenie,

czynnik źródło skaŝenia działanie ołów Spaliny samochodowe Niszczy układ nerwowy i pokarmowy, powoduje otępienie, poraŝenie mięśni, znuŝenie, czynnik źródło skaŝenia działanie rtęć Ścieki przemysłowe, zakłady produkujące lampy rtęciowe Niszczy układ nerwowy, zaburzenia wzroku i koordynacji ruchów, upośledzenie umysłowe, śmierć ołów Spaliny samochodowe

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII Zadanie 1. Na rysunku przedstawiono fragment układu okresowego pierwiastków. Dokoocz zdania tak aby były prawdziwe. Wiązanie jonowe występuje w związku chemicznym

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych

Scenariusz zajęć dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Scenariusz zajęć dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Temat: Niekonwencjonalne źródła energii, bezpieczeństwo energetyczne Czas: 45 minut (godzina lekcyjna) Przedmiot: Lekcja biologii lub

Bardziej szczegółowo

Jak powstają decyzje klimatyczne. Karol Teliga Polskie Towarzystwo Biomasy

Jak powstają decyzje klimatyczne. Karol Teliga Polskie Towarzystwo Biomasy Jak powstają decyzje klimatyczne Karol Teliga Polskie Towarzystwo Biomasy 1 SCENARIUSZE GŁÓWNY INSTYTUT GÓRNICTWA 2 Scenariusz 1 Powstanie i wdrożenie wspólnej globalnej polityki klimatycznej (respektowanie

Bardziej szczegółowo

Stan obecny i perspektywy wykorzystania energii odnawialnej

Stan obecny i perspektywy wykorzystania energii odnawialnej Stan obecny i perspektywy wykorzystania energii odnawialnej Informacje ogólne Zdzisław Kusto Politechnika Gdańska UŻYTKOWANIE SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH Opracowane Opracowane według według IIASA IIASA ENERGETYKA

Bardziej szczegółowo

Efekt cieplarniany Nazwisko i Imię Data. Efekt cieplarniany

Efekt cieplarniany Nazwisko i Imię Data. Efekt cieplarniany Efekt cieplarniany Analiza klimatu w ciągu ostatnich kilkunastu tysięcy lat, czyli po ustąpieniu lądolodu z umiarkowanej strefy klimatycznej Europy, wykazała niewielkie fluktuacje temperatury. Jednak w

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii

Odnawialne źródła energii Odnawialne źródła energii Energie odnawialne to takie, których źródła są niewyczerpane i których eksploatacja powoduje możliwie najmniej szkód w środowisku. Dlaczego energie odnawialne? Alternatywa dla

Bardziej szczegółowo

Temat: Energia i jej zastosowanie. Rodzaje energii, źródła energii.

Temat: Energia i jej zastosowanie. Rodzaje energii, źródła energii. Temat: Energia i jej zastosowanie. Rodzaje energii, źródła energii. Cel: kształtowanie świadomej postawy proekologicznej. uświadomienie konieczności poszukiwania i wykorzystywania alternatywnych źródeł

Bardziej szczegółowo

Technik urządzeo i systemów energetyki odnawialnej

Technik urządzeo i systemów energetyki odnawialnej Technik urządzeo i systemów Nauka trwa 4 lata, absolwent uzyskuje tytuł zawodowy: Technik urządzeń i systemów, wyposażony jest w wiedzę i umiejętności niezbędne do organizowania i wykonywania prac związanych

Bardziej szczegółowo

Powietrze atmosferyczne

Powietrze atmosferyczne Powietrze atmosferyczne Atmosfera ziemska jest powłoką gazową otaczającą powierzchnię Ziemi. Składa się z mieszaniny gazów i aerozoli zwanej powietrzem. Atmosfera Powietrze atmosferyczne składa się głównie

Bardziej szczegółowo

IV. PREFEROWANE TECHNOLOGIE GENERACJI ROZPROSZONEJ

IV. PREFEROWANE TECHNOLOGIE GENERACJI ROZPROSZONEJ IV. PREFEROWANE TECHNOLOGIE GENERACJI ROZPROSZONEJ Dwie grupy technologii: układy kogeneracyjne do jednoczesnego wytwarzania energii elektrycznej i ciepła wykorzystujące silniki tłokowe, turbiny gazowe,

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ OFERTOWY OFERTA. Nazwa i adres podmiotu składającego ofertę:... NIP... REGON...

FORMULARZ OFERTOWY OFERTA. Nazwa i adres podmiotu składającego ofertę:... NIP... REGON... FORMULARZ OFERTOWY Załącznik nr 4 do Zapytania ofertowego Zamawiający: Powiat Szczecinecki ul. 28 Lutego 16 78-400 Szczecinek OFERTA i adres podmiotu składającego ofertę:...... NIP... REGON...... Odpowiadając

Bardziej szczegółowo

Czym zajmuje się ekologia?

Czym zajmuje się ekologia? Czym zajmuje się ekologia? Klasa: I gimnazjum Data przeprowadzenia lekcji: Prowadzący: Czas trwania lekcji: 45 minut.(jedna jednostka lekcyjna) I. Cele lekcji: a) poznawcze: zna pojęcia: ekologia, recykling,

Bardziej szczegółowo

ALTERNATYWNE SPOSOBY POZYSKIWANIA ENERGII

ALTERNATYWNE SPOSOBY POZYSKIWANIA ENERGII ALTERNATYWNE SPOSOBY POZYSKIWANIA ENERGII KLAUDIA ROGULSKA Zadanie edukacyjne realizowane w ramach projektu pt. Naukowy zawrót głowy - czyli co chemia i geografia ma wspólnego z fizyką? Konie mechaniczne

Bardziej szczegółowo

Program Centrum Edukacji Obywatelskiej Szkoła pełna energii

Program Centrum Edukacji Obywatelskiej Szkoła pełna energii Program Centrum Edukacji Obywatelskiej Szkoła pełna energii ENERGIA a ZRÓWNOWAŻONY TRANSPORT Michał Wolny Warszawa, 7 października 2010 r. Czym jest ZRÓWNOWAŻONY TRANSPORT? Zmniejsza transport szkodliwy

Bardziej szczegółowo

Opracował: Marcin Bąk

Opracował: Marcin Bąk PROEKOLOGICZNE TECHNIKI SPALANIA PALIW W ASPEKCIE OCHRONY POWIETRZA ATMOSFERYCZNEGO Opracował: Marcin Bąk Spalanie paliw... Przy produkcji energii elektrycznej oraz wtransporcie do atmosfery uwalnia się

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH w Gorzowie Wlkp. Technik energetyk Technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej

ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH w Gorzowie Wlkp. Technik energetyk Technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH w Gorzowie Wlkp. Technik energetyk Technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej Patrząc na szybko rozwijającą się gospodarkę, ciągle rosnące zapotrzebowanie na energię

Bardziej szczegółowo

Wykaz ważniejszych oznaczeń i jednostek Przedmowa Wstęp 1. Charakterystyka obecnego stanu środowiska1.1. Wprowadzenie 1.2. Energetyka konwencjonalna

Wykaz ważniejszych oznaczeń i jednostek Przedmowa Wstęp 1. Charakterystyka obecnego stanu środowiska1.1. Wprowadzenie 1.2. Energetyka konwencjonalna Wykaz ważniejszych oznaczeń i jednostek Przedmowa Wstęp 1. Charakterystyka obecnego stanu środowiska1.1. Wprowadzenie 1.2. Energetyka konwencjonalna 1.2. l. Paliwa naturalne, zasoby i prognozy zużycia

Bardziej szczegółowo

Michał Szczepanik Plan wynikowy ścieżka ekologiczna w gimnazjum

Michał Szczepanik Plan wynikowy ścieżka ekologiczna w gimnazjum Michał Szczepanik Plan wynikowy ścieżka ekologiczna w gimnazjum Lp. Treść Temat Ilość godzin Cel lekcji 1 Czy człowiek musi Znaczenie i ochrona wód 2 - uświadomienie zanieczyszczać wody? konieczności ochrony

Bardziej szczegółowo

XXI Regionalny Konkurs Młody Chemik FINAŁ część I

XXI Regionalny Konkurs Młody Chemik FINAŁ część I Katowice, 16.12.2009 XXI Regionalny Konkurs Młody Chemik FINAŁ część I ZADANIE 1. KRZYśÓWKA ZWIĄZKI WĘGLA I WODORU (9 punktów) RozwiąŜ krzyŝówkę. Litery z wyszczególnionych pól utworzą hasło nazwę węglowodoru:

Bardziej szczegółowo

NISKA EMISJA NISKA EMISJA

NISKA EMISJA NISKA EMISJA NISKA EMISJA PŁYW NA NAS I NASZE OTOCZENIE NISKA EMISJA NISKA EMISJA WPŁYW NA NAS NASZE OTOCZENIE WPŁYW NA NAS I NASZE OTOCZENIE INFORMATOR DOTYCZĄCY: PROGRAMU OGRANICZENIA NISKIEJ EMISJI W KIELCACH Opracowanie

Bardziej szczegółowo

Piotr MAŁECKI. Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska. Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

Piotr MAŁECKI. Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska. Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Piotr MAŁECKI Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie 1 PODATKI EKOLOGICZNE W POLSCE NA TLE INNYCH KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 2

Bardziej szczegółowo

NIŻAŃSKIE PARTNERSTWO NA RZECZ EDUKACJI EKOLOGICZNEJ

NIŻAŃSKIE PARTNERSTWO NA RZECZ EDUKACJI EKOLOGICZNEJ NIŻAŃSKIE PARTNERSTWO NA RZECZ EDUKACJI EKOLOGICZNEJ POCZĄTKI WSPÓŁPRACA Z TOWARZYSTWEM ZIEMI NIŻAŃSKIEJ W KIERUNKU ROZWOJU TRADYCJI LOKALNEJ STOWARZYSZENIE TURYSTYCZNO-EKOLOGICZNO- PRZYRODNICZE ZIEMI

Bardziej szczegółowo

Ekologia. Ochrona środowiska

Ekologia. Ochrona środowiska Grupa a Ekologia. Ochrona środowiska................................................. Imię i nazwisko Poniższy test składa się z 18 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA PLAZMOWA W ENERGETYCZNYM ZAGOSPODAROWANIU ODPADÓW

TECHNOLOGIA PLAZMOWA W ENERGETYCZNYM ZAGOSPODAROWANIU ODPADÓW Jerzy Wójcicki Andrzej Zajdel TECHNOLOGIA PLAZMOWA W ENERGETYCZNYM ZAGOSPODAROWANIU ODPADÓW 1. OPIS PRZEDSIĘWZIĘCIA 1.1 Opis instalacji Przedsięwzięcie obejmuje budowę Ekologicznego Zakładu Energetycznego

Bardziej szczegółowo

Energetyka węglowa a zdrowie. Paulina Miśkiewicz Michał Krzyżanowski

Energetyka węglowa a zdrowie. Paulina Miśkiewicz Michał Krzyżanowski Energetyka węglowa a zdrowie World Health Organization - WHO Światowa Organizacja Zdrowia jest wyspecjalizowaną agendą ONZ powołaną do rozwiązywania problemów międzynarodowych w zakresie zdrowia publicznego.

Bardziej szczegółowo

Piec to nie jest kosz na śmieci!

Piec to nie jest kosz na śmieci! Piec to nie jest kosz na śmieci! Zaczęły się jesienne chłody, przed nami zima. Dymiące kominy świadczą o tym, że sezon grzewczy już się rozpoczął. Niektórzy oszczędni właściciele domów ogrzewają mieszkania

Bardziej szczegółowo

Wykorzystajmy nasze odpady!

Wykorzystajmy nasze odpady! Wykorzystajmy nasze odpady! Chrońmy środowisko spalając, a nie składując odpady. Instalacje termicznego przetwarzania odpadów i ich zalety w ochronie środowiska 23.11.2010 Targi POLEKO, Poznań Mariusz

Bardziej szczegółowo

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Podstawowe określenia, jednostki i wskaźniki w obliczeniach i analizach energetycznych

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Podstawowe określenia, jednostki i wskaźniki w obliczeniach i analizach energetycznych Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu Podstawowe określenia, jednostki i wskaźniki w obliczeniach i analizach energetycznych Pierwotne nośniki energii Do pierwotnych nośników energii

Bardziej szczegółowo

Praca kontrolna semestr IV Przyroda... imię i nazwisko słuchacza

Praca kontrolna semestr IV Przyroda... imię i nazwisko słuchacza Praca kontrolna semestr IV Przyroda.... imię i nazwisko słuchacza semestr 1. Ilustracja przedstawia oświetlenie Ziemi w pierwszym dniu jednej z astronomicznych pór roku. Uzupełnij zdania brakującymi informacjami,

Bardziej szczegółowo

TECHNIKA A EKOLOGIA Jarosław Mrozek

TECHNIKA A EKOLOGIA Jarosław Mrozek Atmosfera jest powłoką gazową otaczającą kulę ziemską. Składa się ona z kilku, warstw różniących się gęstością, temperaturą, ciśnieniem i składem powietrza. Najistotniejsze funkcje atmosfery, polegają

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Paweł Karpiński Pełnomocnik Marszałka ds. Odnawialnych Źródeł Energii

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY KONKURS EKOLOGICZNO-PRZYRODNICZY /etap II, poziom szkoły podstawowe

POWIATOWY KONKURS EKOLOGICZNO-PRZYRODNICZY /etap II, poziom szkoły podstawowe . Nazwisko i imię POWIATOWY KONKURS EKOLOGICZNO-PRZYRODNICZY /etap II, poziom szkoły podstawowe Test zawiera 30 pytań, z których każde ma tylko jedną prawidłową odpowiedź. Prawidłową odpowiedź należy podkreślić.

Bardziej szczegółowo

EKOLOGIA GLOBALNA KLIMAT CO 2 ENERGIA

EKOLOGIA GLOBALNA KLIMAT CO 2 ENERGIA EKOLOGIA GLOBALNA KLIMAT CO 2 ENERGIA FAKTY BEZSPORNE Ludzi jest coraz więcej Aspiracje (potrzeby) kaŝdego człowieka rosną Zapotrzebowanie na energię rośnie Zapasy surowców energetycznych się

Bardziej szczegółowo

ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim

ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim Marian Magdziarz WOJEWÓDZTWO OPOLSKIE Powierzchnia 9.412 km² Ludność - 1.055,7 tys Stolica Opole ok. 130 tys. mieszkańców

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ

REALIZACJA ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. MIKOŁAJA KOPERNIKA WE WŁOCŁAWKU REALIZACJA ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ Koordynator ścieżki dr Wojciech Górecki Szczegółowe cele kształcenia i wychowania dla ścieżki ekologicznej

Bardziej szczegółowo

ELEKTROWNIA STALOWA WOLA S.A. GRUPA TAURON A ŚWIADOMOŚĆ EKOLOGICZNA SPOŁECZEŃSTWA POŁĄCZONA Z DZIAŁANIAMI W ELEKTROWNI. wczoraj dziś jutro

ELEKTROWNIA STALOWA WOLA S.A. GRUPA TAURON A ŚWIADOMOŚĆ EKOLOGICZNA SPOŁECZEŃSTWA POŁĄCZONA Z DZIAŁANIAMI W ELEKTROWNI. wczoraj dziś jutro ELEKTROWNIA STALOWA WOLA S.A. GRUPA TAURON A ŚWIADOMOŚĆ EKOLOGICZNA SPOŁECZEŃSTWA POŁĄCZONA Z DZIAŁANIAMI W ELEKTROWNI wczoraj dziś jutro Opracowanie Halina Wicik Grudzień 2008 luty 1937 r.- Decyzja o

Bardziej szczegółowo

Nie bójmy się elektrowni jądrowych! Stanisław Kwieciński, Paweł Janowski Instytut Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie

Nie bójmy się elektrowni jądrowych! Stanisław Kwieciński, Paweł Janowski Instytut Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie Stanisław Kwieciński, Paweł Janowski Instytut Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie PLAN WYKŁADU 1. Jak działa elektrownia jądrowa? 2. Czy elektrownia jądrowa jest bezpieczna? 3. Jakie są wady i zalety elektrowni

Bardziej szczegółowo

Gdzie zaczyna się OZE Energia odnawialna w rybactwie

Gdzie zaczyna się OZE Energia odnawialna w rybactwie Gdzie zaczyna się OZE Energia odnawialna w rybactwie Energia odnawialna uzyskiwana jest z naturalnych, powtarzających się procesów przyrodniczych Definicja rekomendowaną przez Międzynarodową Agencję Energetyczną

Bardziej szczegółowo

Zapraszam wszystkich chętnych uczniów naszej szkoły do udziału w Konkursie Ekologicznym.

Zapraszam wszystkich chętnych uczniów naszej szkoły do udziału w Konkursie Ekologicznym. KONKURS EKOLOGICZNY Zapraszam wszystkich chętnych uczniów naszej szkoły do udziału w Konkursie Ekologicznym. - Celem konkursu jest poszerzenie wiedzy ekologicznej - Konkurs polega na rozwiązaniu testu

Bardziej szczegółowo

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to:

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to: WYDZIAŁ: GEOLOGII, GEOFIZYKI I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK STUDIÓW: OCHRONA ŚRODOWISKA RODZAJ STUDIÓW: STACJONARNE I STOPNIA ROK AKADEMICKI 2014/2015 WYKAZ PRZEDMIOTÓW EGZAMINACYJNYCH: I. Ekologia II.

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa IPPC wyzwania dla ZA "Puławy" S.A. do 2016 roku

Dyrektywa IPPC wyzwania dla ZA Puławy S.A. do 2016 roku Dyrektywa IPPC wyzwania dla ZA "Puławy" S.A. do 2016 roku Warszawa, wrzesień 2009 Nowelizacja IPPC Zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola Zmiany formalne : - rozszerzenie o instalacje

Bardziej szczegółowo

Czym w ogóle jest energia geotermalna?

Czym w ogóle jest energia geotermalna? Energia geotermalna Czym w ogóle jest energia geotermalna? Ogólnie jest to energia zakumulowana w gruntach, skałach i płynach wypełniających pory i szczeliny skalne. Energia ta biorąc pod uwagę okres istnienia

Bardziej szczegółowo

Sustainability in commercial laundering processes

Sustainability in commercial laundering processes Sustainability in commercial laundering processes Module 5 Energy in laundries Chapter 1 Źródła energii Powered by 1 Spis treści Źródła energii przegląd Rodzaje źródeł energii (pierwotne wtórne źródła)

Bardziej szczegółowo

Na mikroklimat pomieszczenia składa się współdziałanie wielu czynników, z których najważniejsze to: temperatura wilgotność ruch powietrza

Na mikroklimat pomieszczenia składa się współdziałanie wielu czynników, z których najważniejsze to: temperatura wilgotność ruch powietrza Czynniki środowiska stworzonego przez człowieka mikroklimat pomieszczeń hałas oświetlenie Degradacja środowiska naturalnego i jej skutki dla człowieka zagrożenie warstwy ozonowej efekt cieplarniany kwaśne

Bardziej szczegółowo

Alternatywne źródła energii. Elektrownie wiatrowe

Alternatywne źródła energii. Elektrownie wiatrowe Alternatywne źródła energii Elektrownie wiatrowe Elektrownia wiatrowa zespół urządzeń produkujących energię elektryczną wykorzystujących do tego turbiny wiatrowe. Energia elektryczna uzyskana z wiatru

Bardziej szczegółowo

Związek Pracodawców Warszawy i Mazowsza. Rola i zadania ZPWiM w Mazowieckiej Agencji Energetycznej

Związek Pracodawców Warszawy i Mazowsza. Rola i zadania ZPWiM w Mazowieckiej Agencji Energetycznej Związek Pracodawców Warszawy i Mazowsza Rola i zadania ZPWiM w Mazowieckiej Agencji Energetycznej Związek Pracodawców Warszawy i Mazowsza jest współtwórcą ruchu pracodawców w Polsce, działa od 1991r. Jako

Bardziej szczegółowo

Ocieplenie gobalne. fakty, mity, interpretacje... Ocieplenie globalne. Czy współczesne ocieplenie globalne jest faktem? Mit Fakt

Ocieplenie gobalne. fakty, mity, interpretacje... Ocieplenie globalne. Czy współczesne ocieplenie globalne jest faktem? Mit Fakt Ocieplenie globalne Ocieplenie gobalne fakty, mity, interpretacje... Mit Fakt przyczyny naturalne skutek działalności człowieka nic nie moŝemy zrobić moŝemy zaradzić moŝemy przewidywać moŝemy regulować

Bardziej szczegółowo

Co najbardziej przyczyniło się do ich zmniejszenia?

Co najbardziej przyczyniło się do ich zmniejszenia? EMISJE GAZÓW CIEPLARNIANYCH: Co najbardziej przyczyniło się do ich zmniejszenia? Zmiana klimatu Zaprzestanie stosowania gazów typu CFC (chlorofluorometanów)! Bardzo istotną rolę odegrały w tym gazy typu

Bardziej szczegółowo

Spis treści 1 Przedsięwzięcie 11 1.1 Lider przedsięwzięcia 11 1.2 Cel i uzasadnienie przedsięwzięcia 12 1.3 Lokalizacja i zapotrzebowanie terenu 13

Spis treści 1 Przedsięwzięcie 11 1.1 Lider przedsięwzięcia 11 1.2 Cel i uzasadnienie przedsięwzięcia 12 1.3 Lokalizacja i zapotrzebowanie terenu 13 Spis treści 1 Przedsięwzięcie 11 1.1 Lider przedsięwzięcia 11 1.2 Cel i uzasadnienie przedsięwzięcia 12 1.3 Lokalizacja i zapotrzebowanie terenu 13 1.4 Wstępny harmonogram realizacji 13 1.5 Powiązania

Bardziej szczegółowo

PIROLIZA. GENERALNY DYSTRYBUTOR REDUXCO www.dagas.pl :: email: info@dagas.pl :: www.reduxco.com

PIROLIZA. GENERALNY DYSTRYBUTOR REDUXCO www.dagas.pl :: email: info@dagas.pl :: www.reduxco.com PIROLIZA Instalacja do pirolizy odpadów gumowych przeznaczona do przetwarzania zużytych opon i odpadów tworzyw sztucznych (polietylen, polipropylen, polistyrol), w której produktem końcowym może być energia

Bardziej szczegółowo