Przedmiot: Biologia Realizowane treści podstawy programowej wymagania szczegółowe

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przedmiot: Biologia Realizowane treści podstawy programowej wymagania szczegółowe"

Transkrypt

1 ĆWICZENIE 15 ĆWICZENIE 15 BIOLOGIA

2 drzewo klimatyczne S 87 część opisowa Ćwiczenie to systematyzuje wiedzę na temat przyczyn i skutków zmian klimatycznych obserwowanych w minionym i tym stuleciu. Pozwala dostrzec zależności globalne w kontekście rozwoju gospodarczego krajów Północy i jego skutków, odczuwanych przede wszystkim w krajach globalnego Południa. Ilustruje zaskakujące sprzężenia zwrotne pomiędzy czynnikami, które determinują zmiany klimatyczne. Uczniowie po wykonaniu ćwiczenia zrozumieją złożoność procesów globalnych i uświadomią sobie własny w nich udział. Pozwoli ono także na refleksję i obudzi postawę zaangażowania w sprawy ważne dla wszystkich mieszkańców Ziemi. Przedmiot: Biologia Realizowane treści podstawy programowej wymagania szczegółowe X. Globalne i lokalne problemy środowiska. Uczeń: 1) przedstawia przyczyny i analizuje skutki globalnego ocieplenia klimatu. Cele ćwiczenia: Uczeń/uczennica: º wskazuje czynniki, które mają wpływ na wzrost temperatury atmosfery i hydrosfery; º wymienia skutki globalnego ocieplenia; º określa, jakie osobiste inicjatywy mógłby podjąć, aby wpłynąć na poprawę sytuacji globalnej. Instrukcja dla nauczyciela: 1. Podziel uczniów i uczennice na 4-osobowe zespoły. Rozdaj im karty pracy ze szkicem drzewa: jednej parze część podziemną, a drugiej nadziemną, a także krótki tekst pomocniczy. Poproś, aby po jego przeczytaniu pierwsza para wpisała na korzeniach głównych drzewa przyczyny globalnego ocieplenia, a następnie zastanowiła się, jakie są z kolei przyczyny tych przyczyn i umieściła je na korzeniach bocznych drzewa. Druga para analogicznie: na konarach głównych umieszcza skutki globalnego ocieplenia, a na odchodzących od nich konarach bocznych skutki tych skutków. Każda z par może dorysować jeszcze dalsze rozgałęzienia korzeni i gałęzi drzewa, aby umieścić na nich kolejne wpisy. 2. Jeżeli grupy będą miały problem z wypełnieniem schematu, mogą pociąć i wykorzystać poniższe elementy.

3 Zmiany ilości energii słonecznej docierającej do Ziemi Zwiększenie ilości gazów cieplarnianych w atmosferze Rozwój przemysłu, wzrost gospodarczy Rozszerzanie się obszarów zamieszkiwanych przez ludzi Wzrost zapotrzebowania na energię Efekt cieplarniany Przyczyny globalnego ocieplenia klimatu Erupcja wulkanów Naturalne procesy biologiczne, np. rozkład, oddychanie Spalanie biomasy Fermentujące odpady na wysypiskach Ogrzewanie pomieszczeń Pustynnienie Zmiana kierunków biegu rzek w celu nawadniania upraw Zwiększone zapotrzebowanie na mięso Melioracja i wypłukiwanie gleby Wyrąb drzew na opał i na potrzeby budownictwa Zaorywanie stepów Wycinanie lasów pod uprawy biopaliw Wzrost ilości aerozoli atmosferycznych, np. soli morskiej i pyłów Przemieszczanie się ludzi i towarów, rozwój transportu Zwiększona emisja metanu w rolnictwie (ryż, hodowla krów) Nadmierna konsumpcja dóbr materialnych Stosowanie zbyt wielu nawozów i pestycydów Rozwój przemysłu górniczego S 88 część opisowa Wzrost temperatury mórz i oceanów Migracje ludności i niepokoje społeczne Skutki globalnego ocieplenia klimatu Nadmierny wzrost masy fitoplanktonu Zwiększenie efektu cieplarnianego Nadmierna emisja związków siarki i CO 2 przez fitoplankton Zmniejszenie obszarów produkcji żywności i upraw Choroby ludzi i zwierząt Zwiększenie intensywności cyklonów tropikalnych Śmierć ludzi i zwierząt Straty gospodarcze Topnienie lodowców Podniesienie się poziomu mórz i oceanów Zatapianie części lądów, znikanie wysp pod wodą Zwiększanie się obszarów ubogich w wodę i pustynnych Przesuwanie się granic stref klimatycznych Emigracja klimatyczna Problem uchodźców Wzrost temperatury atmosfery Głód i choroby z niedożywienia Wyginięcie gatunków, np. zimnolubnych Brak dostępu do wody pitnej Wojny o terytoria Walki o żywność i zasoby wodne Klęski żywiołowe 3. Po uzupełnieniu schematu poproś uczniów o połączenie obu części drzewa i wspólną analizę oraz odpowiedzi na następujące pytania: º Co jest główną siłą napędzającą niekorzystne zmiany klimatyczne? º Kto przede wszystkim uruchamia tę siłę? º Kto przede wszystkim odczuwa skutki jej działania? º W którym miejscu/w których miejscach schematu widzisz siebie? º Co warto zrobić, aby poprawić sytuację globalną?/aby zatrzymać postępujące globalne ocieplenie? º Co ty możesz zrobić, aby zmniejszyć skutki globalnego ocieplenia?

4 KartapracYpracY Karta S 89 Karta pracy Drzewo klimatyczne 1. W 4-osobowej grupie podzielcie się na dwie pary. Przeczytajcie uważnie tekst o przyczynach i skutkach globalnego ocieplenia klimatu i wykorzystajcie zawarte w nim informacje podczas tworzenia schematu drzewa klimatycznego. Jedna para wpisuje na korzeniach głównych drzewa przyczyny globalnego ocieplenia, a na korzeniach bocznych przyczyny tych przyczyn. Druga zaś na konarach głównych umieszcza skutki ocieplenia globalnego, a na odchodzących konarach bocznych skutki tych skutków. Każda z par może dorysować jeszcze dalsze rozgałęzienia korzeni i gałęzi, aby umieścić na nich kolejne wpisy. 2. Zapiszcie w zeszycie trzy, cztery działania, które może podjąć każdy z was, aby ograniczyć skutki postępującego ocieplenia klimatu. Tekst pomocniczy Przez określenie klimat na ogół rozumie się uśredniony stan atmosfery i oceanów. Klimat Ziemi zmienia się na przestrzeni wieków. W ostatnim czasie obserwuje się wzrost średniej temperatury na powierzchni Ziemi, co określono jako globalne ocieplenie klimatu. Zmiany klimatu mogą być wynikiem działania czynników zewnętrznych, np.wzrostu ilości dochodzącego promieniowania słonecznego, wywołanego przez zmiany tzw. stałej słonecznej, lub wewnętrznych, np. czynników naturalnych i działalności człowieka. Wewnętrzne, naturalne czynniki wpływające na zmiany klimatu to na przykład procesy biologiczne: rozkład materii organicznej i oddychanie organizmów oraz erupcja wulkanów. Stale zwiększająca się emisja gazów cieplarnianych i pyłów do atmosfery, co jest przyczyną powstania efektu cieplarnianego, związana jest z działalnością człowieka. Główne gazy cieplarniane to dwutlenek węgla, metan, dwutlenek siarki i para wodna.

5 SKUTKI S 90 Karta pracy PRZYCZYNY

6 przesuwanie się stref klimatycznych głód i choroby z niedożywienia migracje i niepokoje społeczne wojny o terytoria, żywność i zasoby migracje i niepokoje społeczne walki o zasoby wyginięcie gatunków, np. zimnolubnych brak żywności zmniejszenie populacji zmniejszenie się obszarów produkcji i upraw przesuwanie się obszarów upraw zagrożenia dla bioróżnorodności zwiększenie się obszarów ubogich w wodę i pustynnych brak dostępu do wody pitnej przesuwanie się stref klimatycznych wzór dla nauczyciela migracje, niepokoje społeczne WZROST TEMP. ATMOSFERY śmierć ludzi i zwierząt klęski żywiołowe straty gospodarcze wyginięcie gatunków np. zimnolubnych zmniejszenie populacji zwiększenie intensywności cyklonów przesuwanie się obszarów upraw zagrożenia dla bioróżnorodności zwiększenie WZROST TEMP. MÓRZ I OCEANÓW efektu cieplarnianego zwiększenie się obszarów ubogich w wodę i pustynnych nadmierny wzrost masy fitoplanktonu topnienie lodowców brak dostępu do wody pitnej zmniejszenie się obszarów produkcji i upraw brak żywności podniesienie się poziomu oceanów nadmierna emisja związków siarki i CO 2 przez fitoplankton migracje, niepokoje społeczne głód i choroby z niedożywienia migracje i niepokoje społeczne wojny o terytoria, żywność i zasoby zatopienie części lądów zakłócenia w gospodarce rolnej i przemyśle niepokoje społeczne, emigracja klimatyczna i zwiększenie efektu cieplarnianego SKUTKI S 91 Karta pracy PRZYCZYNY wzrost ilości aerozoli atmosferycznych, np. soli morskiej i pyłów naturalne procesy biologiczne, np. rozkład oddychanie zwiększone zapotrzebowanie na mięso wyrąb drzew na opał i pod budownictwo zmiany ilości energii słonecznej dochodzącej do Ziemi NATURALNE zwiększenie ilości CO 2 i gazów cieplarnianych w powietrzu ANTROPOGENICZNE efekt cieplarniany Przemysł górniczy Pustynnienie Melioracja i wypłukiwanie gleby Zaorywanie stepów Rozszerzanie się obszarów ludzkich siedzisk Stosowanie zbyt wielu nawozów i pestycydów spalanie biomasy zwiększona emisja metanu w rolnictwie (uprawa ryżu, hodowla krów) wzrost zapotrzebowania na energię ogrzewanie mieszkań i zakładów pracy, biur Zmiana kierunku biegu rzek w celu nawadniania upraw rozwój przemysłu, wzrost gospodarczy nadkonsumpcja dóbr materialnych wycinanie lasów pod produkcję biopaliw

Początki początków - maj br.

Początki początków - maj br. Dotychczasowe doświadczenia w zakresie egzekwowania i ujmowania zagadnień klimatycznych w składanych dokumentach na etapie ooś w województwie kujawsko - pomorskim Rdoś Bydgoszcz Początki początków - maj

Bardziej szczegółowo

Zmiany w środowisku naturalnym

Zmiany w środowisku naturalnym Zmiany w środowisku naturalnym Plan gospodarki niskoemisyjnej jedną z form dążenia do czystszego środowiska naturalnego Opracował: Romuald Meyer PGK SA Czym jest efekt cieplarniany? Ziemia posiada atmosferę

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA EKOLOGICZNE XXI WIEKU

WYZWANIA EKOLOGICZNE XXI WIEKU WYZWANIA EKOLOGICZNE XXI WIEKU ZA GŁÓWNE ŹRÓDŁA ZANIECZYSZCZEŃ UWAŻANE SĄ: -przemysł -transport -rolnictwo -gospodarka komunalna Zanieczyszczenie gleb Przyczyny zanieczyszczeń gleb to, np.: działalność

Bardziej szczegółowo

Naturalne i antropogeniczne zmiany klimatu

Naturalne i antropogeniczne zmiany klimatu Zmiany klimatu Naturalne i antropogeniczne zmiany klimatu Duża zmienność w przeszłości Problem z odzieleniem wpływów naturalnych i antropogenicznych Mechanizm sprzężeń zwrotnych Badania naukowe Scenariusze

Bardziej szczegółowo

Jest jedną z podstawowych w termodynamice wielkości fizycznych będąca miarą stopnia nagrzania ciał, jest wielkością reprezentującą wspólną własność

Jest jedną z podstawowych w termodynamice wielkości fizycznych będąca miarą stopnia nagrzania ciał, jest wielkością reprezentującą wspólną własność TEMPERATURA Jest jedną z podstawowych w termodynamice wielkości fizycznych będąca miarą stopnia nagrzania ciał, jest wielkością reprezentującą wspólną własność dwóch układów pozostających w równowadze

Bardziej szczegółowo

Kolokwium zaliczeniowe Informatyczne Podstawy Projektowania 1

Kolokwium zaliczeniowe Informatyczne Podstawy Projektowania 1 2016 Kolokwium zaliczeniowe Informatyczne Podstawy Projektowania 1 Elżbieta Niemierka Wydział Inżynierii Środowiska Politechniki Wrocławskiej 2016-01-07 1. SPIS TREŚCI 2. Gaz cieplarniany - definicja...

Bardziej szczegółowo

CYKL: ZANIECZYSZCZENIE POWIETRZA

CYKL: ZANIECZYSZCZENIE POWIETRZA Magdalena Szewczyk Dział programowy : Ekologia CYKL: ZANIECZYSZCZENIE POWIETRZA temat lekcji : Przyczyny i rodzaje zanieczyszczeń powietrza. Cele lekcji w kategoriach czynności uczniów ( cele operacyjne):

Bardziej szczegółowo

Ekologiczna ścieżka edukacyjna

Ekologiczna ścieżka edukacyjna Ekologiczna ścieżka edukacyjna Lp. Treści ogólne Treści szczegółowe Osiągnięcia przedmiot klasa 1. Ekonomiczne i społeczne aspekty Uczeń potrafi: związków między człowiekiem i jego działalnością a środowiskiem.wartość

Bardziej szczegółowo

Relacje człowiek środowisko przyrodnicze

Relacje człowiek środowisko przyrodnicze 138 SPRAWDZIANY LEKCJI Sprawdzian z działu Relacje człowiek środowisko przyrodnicze Grupa I Zadanie 1 (0 4 p.) Każdemu terminowi przyporządkuj odpowiadającą mu definicję. 1. Zasoby przyrody A. Zasoby mające

Bardziej szczegółowo

16. CZY CUKIER I PALIWO MAJĄ WSPÓLNE OGNIWO?

16. CZY CUKIER I PALIWO MAJĄ WSPÓLNE OGNIWO? EDUKACJA GLOBALNA NA ZAJĘCIACH WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE W GIMNAZJUM, CENTRUM EDUKACJI OBYWATELSKIEJ 201 16. CZY CUKIER I PALIWO MAJĄ WSPÓLNE OGNIWO? AUTORKA: HALINA PAWŁOWSKA W trakcie lekcji młodzież będzie

Bardziej szczegółowo

Szczyt Zrównoważonego Rozwoju 2015

Szczyt Zrównoważonego Rozwoju 2015 Szczyt Zrównoważonego Rozwoju 2015 2 3 Cel 1: Wyeliminować ubóstwo we wszystkich jego formach na całym świecie Prawie miliard ludzi żyje za mniej niż 1,25 USD dziennie Głód Brak przychodów Prawo do własności

Bardziej szczegółowo

Prezentacja grupy A ZAPRASZAMY

Prezentacja grupy A ZAPRASZAMY Prezentacja grupy A Pojecie kluczowe: Globalne i lokalne problemy środowiska. Temat: Jaki wpływ mają nasze działania na globalne ocieplenie? Problem badawczy: Jaki wpływ ma zużycie wody na globalne ocieplenie?

Bardziej szczegółowo

LEŚNICTWO W OBLICZU GLOBALNYCH ZMIAN ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO

LEŚNICTWO W OBLICZU GLOBALNYCH ZMIAN ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO LEŚNICTWO W OBLICZU GLOBALNYCH ZMIAN ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO Prof. Jan Szyszko Minister Środowiska Sękocin Stary, 14 marca 2017 Plan prezentacji Zrównoważona gospodarka leśna Wylesianie problem globalny

Bardziej szczegółowo

Wzrost emisji CO Uderzenie w ziemię meteorytu Zderzenie galaktyk Zwiększenie masy słońca (większe przyciąganie słońca) Zderzenie dwóch planet

Wzrost emisji CO Uderzenie w ziemię meteorytu Zderzenie galaktyk Zwiększenie masy słońca (większe przyciąganie słońca) Zderzenie dwóch planet Efekt cieplarniany Wzrost emisji CO Zanieczyszczanie gleby Zanieczyszczanie wody Zanieczyszczanie powietrza wycinanie lasów Niszczenie warstwy ozonowej Wzrost emisji CO Uderzenie w ziemię meteorytu Zderzenie

Bardziej szczegółowo

Debata przygotowana przez Michała Fronca i Monikę Nowak

Debata przygotowana przez Michała Fronca i Monikę Nowak Debata przygotowana przez Michała Fronca i Monikę Nowak Klimat średnie warunki pogodowe notowane przez wiele lat w danym miejscu; sekwencje pogodowe, np. zima, wiosna, lato, jesień, przewidywane statystycznie

Bardziej szczegółowo

grupa a Człowiek i środowisko

grupa a Człowiek i środowisko grupa a Człowiek i środowisko................................................. Imię i nazwisko Poniższy test składa się z 18 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową

Bardziej szczegółowo

Układ klimatyczny. kriosfera. atmosfera. biosfera. geosfera. hydrosfera

Układ klimatyczny. kriosfera. atmosfera. biosfera. geosfera. hydrosfera Układ klimatyczny kriosfera atmosfera biosfera geosfera hydrosfera 1 Klimat, bilans energetyczny 30% 66% T=15oC Bez efektu cieplarnianego T=-18oC 2 Przyczyny zmian klimatycznych Przyczyny zewnętrzne: Zmiana

Bardziej szczegółowo

Temat: Co można zrobić, aby zmniejszyć emisję dwutlenku węgla do atmosfery?

Temat: Co można zrobić, aby zmniejszyć emisję dwutlenku węgla do atmosfery? Autor: Bożena Sienkiewicz Dla kogo: gimnazjum, klasy I-III Temat: Co można zrobić, aby zmniejszyć emisję dwutlenku węgla do atmosfery? Cele lekcji: Uświadamianie zagrożeń ekologicznych związanych ze wzrostem

Bardziej szczegółowo

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A.

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Wprowadzenie do zagadnień ochrony. klimatu i gospodarki niskoemisyjnej Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Józefowa Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Zmiany klimatu W ostatnich latach termin

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski

Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski Polityka energetyczna w Unii Europejskiej Zobowiązania ekologiczne UE Zobowiązania ekologiczne UE na rok 2020 redukcja emisji gazów

Bardziej szczegółowo

Lokalną Grupę Działania. Debata realizowana w ramach projektu. wdrażanego przez

Lokalną Grupę Działania. Debata realizowana w ramach projektu. wdrażanego przez Odchylenie od normy (1961-1990; o C) 2016-09-12 Debata realizowana w ramach projektu wdrażanego przez Lokalną Grupę Działania a finansowanego przez Fundację na rzecz Rozwoju Polskiego Rolnictwa ze środków

Bardziej szczegółowo

Agata Gąsieniec Klasa V B

Agata Gąsieniec Klasa V B Agata Gąsieniec Klasa V B Nasza Ziemia jest zależna od równowagi, w której każda istota odgrywa jakąś rolę i istnieje tylko dzięki istnieniu innej istoty. To harmonia... Nasza Ziemia liczy ponad 4 mld

Bardziej szczegółowo

Część I Zmiany klimatu

Część I Zmiany klimatu Część I Zmiany klimatu 1. Nazwij kontynenty i oceany 2. Najciemniejsze kraje są najbardziej rozwinięte, nowoczesne 3. Najjaśniejsze najmniej rozwinięte czyli najbiedniejsze, 2014_UN_Human_Development_Report

Bardziej szczegółowo

Dlaczego klimat się zmienia?

Dlaczego klimat się zmienia? Dlaczego klimat się zmienia? WSTĘP Pogoda i klimat są nierozerwalnie związane ze wszystkimi procesami zachodzącymi w atmosferze, których siłą napędową jest energia słoneczna. Ziemia zachowuje równowagę

Bardziej szczegółowo

Powietrze życiodajna mieszanina gazów czy trucizna, która nie zna granic?

Powietrze życiodajna mieszanina gazów czy trucizna, która nie zna granic? Powietrze życiodajna mieszanina gazów czy trucizna, która nie zna granic? Projekt realizuje: Zanieczyszczenia powietrza Projekt realizuje: Definicja Rodzaje zanieczyszczeń Przyczyny Skutki (dla człowieka,

Bardziej szczegółowo

Klimat i pogoda poznaj różnice!

Klimat i pogoda poznaj różnice! Klimat i pogoda poznaj różnice! Pogoda to ogół zjawisk atmosferycznych Klimat to przebieg pogody występujących w ciągu roku w danym miejscu i czasie na danym obszarze, określony na podstawie wieloletnich

Bardziej szczegółowo

CO WIEM O MOIM JEDZENIU? scenariusze zajęć

CO WIEM O MOIM JEDZENIU? scenariusze zajęć CO WIEM O MOIM JEDZENIU? scenariusze zajęć ŻYWNOŚĆ SPOŁECZEŃSTWO I GOSPODARKA NAUKA / TECHNOLOGIA HANDEL LUDZIE Przetwarzanie żywności Sposoby organizacji rynków rolnych Zatrudnienie Nawożenie i irygacja

Bardziej szczegółowo

Jak działamy dla dobrego klimatu?

Jak działamy dla dobrego klimatu? Jak działamy dla dobrego klimatu? Utrzymanie stanu czystości powietrza Zanieczyszczenia powietrza w istotny sposób wpływają na społeczeństwo. Grupy najbardziej narażone to: dzieci, osoby starsze oraz ludzie

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA KLASA I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO

GEOGRAFIA KLASA I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO 2016-09-01 GEOGRAFIA KLASA I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO SZKOŁY BENEDYKTA PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU GEOGRAFIA IV ETAP EDUKACYJNY Cele kształcenia wymagania ogólne I. Wykorzystanie różnych źródeł informacji

Bardziej szczegółowo

Raport o stanie środowiska. świata. Przygotowano we współpracy z Głównym Inspektoratem Ochrony Środowiska

Raport o stanie środowiska. świata. Przygotowano we współpracy z Głównym Inspektoratem Ochrony Środowiska Raport o stanie środowiska świata Przygotowano we współpracy z Głównym Inspektoratem Ochrony Środowiska Globalne Tematyczne Edukacyjne Regionalne Milenijne Cele Rozwoju (ONZ, 2000) (7) Stosować zrównoważone

Bardziej szczegółowo

Czym jest rozwój zrównowaŝony

Czym jest rozwój zrównowaŝony Rozwój zrównowaŝony Millenimacje Projekt jest współfinansowany w ramach programu polskiej pomocy zagranicznej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2010 r. www.polskapomoc.gov.pl Czym jest rozwój zrównowaŝony

Bardziej szczegółowo

WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY

WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY Instrukcja przygotowana w Pracowni Dydaktyki Chemii Zakładu Fizykochemii Roztworów. 1. Zanieczyszczenie wody. Polska nie należy do krajów posiadających znaczne

Bardziej szczegółowo

Pełny talerz dla 10 miliardów jak wyżywić świat?

Pełny talerz dla 10 miliardów jak wyżywić świat? SCENARIUSZ DOTYCZĄCY BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCIOWEGO Tytuł/temat lekcji Pełny talerz dla 10 miliardów jak wyżywić świat? Czas trwania lekcji: 45 minut Krótki opis scenariusza: Proponowany scenariusz lekcji

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU. Fizyka w chmurach

SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU. Fizyka w chmurach SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU Fizyka w chmurach I. WPROWADZENIE Ciekawa lekcja to taka, która prowokuje ucznia do zadawania pytań. Dlatego tak ważne jest odejście od tradycyjnej formy

Bardziej szczegółowo

1. Zadanie Wymień dwa naturalne źródła zanieczyszczeń atmosfery. 2. Zadanie Podaj dwa przykłady negatywnych skutków kwaśnych opadów.

1. Zadanie Wymień dwa naturalne źródła zanieczyszczeń atmosfery. 2. Zadanie Podaj dwa przykłady negatywnych skutków kwaśnych opadów. 1. Zadanie Wymień dwa naturalne źródła zanieczyszczeń atmosfery. 2. Zadanie Podaj dwa przykłady negatywnych skutków kwaśnych opadów. 3. Zadanie Zaznacz wyjaśnienie pojęcia smog. A. Kryształki lodu osadzone

Bardziej szczegółowo

Atmosfera. struktura i skład chemiczny; zmiany stanu atmosfery kluczowe dla życia na Ziemi

Atmosfera. struktura i skład chemiczny; zmiany stanu atmosfery kluczowe dla życia na Ziemi Atmosfera struktura i skład chemiczny; zmiany stanu atmosfery kluczowe dla życia na Ziemi Składniki stałe Ziemia Mars Wenus Nitrogen (N2) Oxygen (O2) Argon (Ar) Neon, Helium, Krypton 78.08% 20.95% 0.93%

Bardziej szczegółowo

Departament Zrównoważonego Rozwoju Biuro Ochrony Przyrody i Klimatu

Departament Zrównoważonego Rozwoju Biuro Ochrony Przyrody i Klimatu Departament Zrównoważonego Rozwoju Zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia powietrza to wszelkie substancje (gazy, ciecze, ciała stałe), które znajdują się w powietrzu atmosferycznym, ale nie są jego

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA. III etap edukacyjny. 10. Wybrane regiony świata. Relacje: kultura-przyroda-gospodarka. Uczeń:

GEOGRAFIA. III etap edukacyjny. 10. Wybrane regiony świata. Relacje: kultura-przyroda-gospodarka. Uczeń: GEOGRAFIA III etap edukacyjny 10. Wybrane regiony świata. Relacje: kultura-przyroda-gospodarka. Uczeń: 10.3. analizuje wykresy i dane liczbowe dotyczące rozwoju ludnościowego i urbanizacji w Chinach; wyjaśnia

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Zbigniew M. Karaczun CZY I JAK ADAPTOWAĆ SIĘ DO ZMIAN KLIMATU W POLSCE

Dr hab. Zbigniew M. Karaczun CZY I JAK ADAPTOWAĆ SIĘ DO ZMIAN KLIMATU W POLSCE Dr hab. Zbigniew M. Karaczun CZY I JAK ADAPTOWAĆ SIĘ DO ZMIAN KLIMATU W POLSCE ZAKRES Co to jest adaptacja Problemy z adaptacją Czy należy adaptować się do zmian klimatu? W jaki sposób adaptować się do

Bardziej szczegółowo

CO WIEM O MOIM JEDZENIU? scenariusze zajęć

CO WIEM O MOIM JEDZENIU? scenariusze zajęć CO WIEM O MOIM JEDZENIU? scenariusze zajęć ŻYWNOŚĆ SPOŁECZEŃSTWO I GOSPODARKA NAUKA / TECHNOLOGIA HANDEL LUDZIE Przetwarzanie żywności Sposoby organizacji rynków rolnych Zatrudnienie Nawożenie i irygacja

Bardziej szczegółowo

GLOBALNE CYKLE BIOGEOCHEMICZNE obieg siarki

GLOBALNE CYKLE BIOGEOCHEMICZNE obieg siarki GLOBALNE CYKLE BIOGEOCHEMICZNE oieg siarki W organizmie ludzkim: mięśnie: 5000-11000 ppm, kości: 500-2400 ppm, krew 1,8 g/l Całkowita zawartość (70 kg): 140 g. Rozpowszechnienie siarki (wagowo) Ziemia

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji geografii z wykorzystaniem podręcznika multimedialnego wydawnictwa KLETT

Scenariusz lekcji geografii z wykorzystaniem podręcznika multimedialnego wydawnictwa KLETT Scenariusz lekcji geografii z wykorzystaniem podręcznika multimedialnego wydawnictwa KLETT Autor: Anna Bogacka, nauczyciel w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 2 im. Króla Jana III Sobieskiego w Legionowie

Bardziej szczegółowo

Grupa A. Numer zadania 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Suma punktów. Zadanie 1. (0 1) Na mapie przedstawiono rozmieszczenie upraw jednej z roślin żywieniowych.

Grupa A. Numer zadania 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Suma punktów. Zadanie 1. (0 1) Na mapie przedstawiono rozmieszczenie upraw jednej z roślin żywieniowych. Sprawdzian 3 Grupa A Imię i nazwisko Klasa Ocena Numer zadania 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Suma punktów Liczba punktów Zadanie 1. (0 1) Na mapie przedstawiono rozmieszczenie upraw jednej z roślin żywieniowych.

Bardziej szczegółowo

Alternatywne źródła energii - prezentacja scenariusza zajęć na godzinę do dyspozycji wychowawcy w gimnazjum. Autor: Joanna Łęcka

Alternatywne źródła energii - prezentacja scenariusza zajęć na godzinę do dyspozycji wychowawcy w gimnazjum. Autor: Joanna Łęcka Alternatywne źródła energii - prezentacja scenariusza zajęć na godzinę do dyspozycji wychowawcy w gimnazjum Autor: Joanna Łęcka Temat zajęć: Czy zgasną światła na Ziemi? Alternatywne źródła energii. Uczeń

Bardziej szczegółowo

7. EFEKT CIEPLARNIANY

7. EFEKT CIEPLARNIANY 7. EFEKT CIEPLARNIANY 7.01. Efekt cieplarniany-wprowadzenie 7.02. Widmo promieniowania docierającego do powierzchni Ziemi i emitowanego z powierzchni Ziemi 7.03. Temperatura efektywna Ziemi 7.04. Termiczny

Bardziej szczegółowo

Ocieplenie gobalne. fakty, mity, interpretacje... Ocieplenie globalne. Czy współczesne ocieplenie globalne jest faktem? Mit Fakt

Ocieplenie gobalne. fakty, mity, interpretacje... Ocieplenie globalne. Czy współczesne ocieplenie globalne jest faktem? Mit Fakt Ocieplenie globalne Ocieplenie gobalne fakty, mity, interpretacje... Mit Fakt przyczyny naturalne skutek działalności człowieka nic nie moŝemy zrobić moŝemy zaradzić moŝemy przewidywać moŝemy regulować

Bardziej szczegółowo

TEMAT: Przyczyny niedożywienia i głodu 16. 17. Przyczyny głodu:

TEMAT: Przyczyny niedożywienia i głodu 16. 17. Przyczyny głodu: TEMAT: Przyczyny niedożywienia i głodu 16. 17. Przyczyny głodu: gwałtowny wzrost liczby ludności świata; zacofanie cywilizacyjne; ubóstwo zwiększenie liczby ludności o dochodach 1,08 $ USA dziennie na

Bardziej szczegółowo

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak Charakterystyka zawodu Technik ochrony środowiska koordynuje pracę w zakresie ochrony powietrza, wód, powierzchni ziemi, ochrony przed

Bardziej szczegółowo

Cele Zrównoważonego Rozwoju na rzecz środowiska. Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie

Cele Zrównoważonego Rozwoju na rzecz środowiska. Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie Cele Zrównoważonego Rozwoju na rzecz środowiska Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie Szczyt Zrównoważonego Rozwoju 25-27 września 2015 r. Zrównoważony rozwój to: Rozwój, który odpowiada obecnym potrzebom

Bardziej szczegółowo

Czy wiesz, że... Szkolenie e-learningowe Bądźmy klimatyczni. Ciekawostki o klimacie

Czy wiesz, że... Szkolenie e-learningowe Bądźmy klimatyczni. Ciekawostki o klimacie Szkolenie e-learningowe Bądźmy klimatyczni Czy jest możliwe połączenie nauki i świetnej zabawy? Oczywiście, że tak! Weź udział w ogólnopolskim konkursie edukacyjnym Bądźmy klimatyczni, a przekonasz się

Bardziej szczegółowo

1. Pogadanka, praca nad wykresami i schematem, praca w grupach MAGDALENA SZEWCZYK. Dział programowy : Ekologia

1. Pogadanka, praca nad wykresami i schematem, praca w grupach MAGDALENA SZEWCZYK. Dział programowy : Ekologia MAGDALENA SZEWCZYK Dział programowy : Ekologia temat lekcji : Przyczyny i skutki kwaśnych deszczy Cele lekcji w kategoriach czynności uczniów (cele operacyjne): WIADOMOŚCI Uczeń: - podaje definicje kwaśnych

Bardziej szczegółowo

Globalne ocieplenie, mechanizm, symptomy w Polsce i na świecie

Globalne ocieplenie, mechanizm, symptomy w Polsce i na świecie Zmiany klimatyczne a rolnictwo w Polsce ocena zagrożeń i sposoby adaptacji Warszawa, 30.09.2009 r. Globalne ocieplenie, mechanizm, symptomy w Polsce i na świecie Jerzy Kozyra Instytut Uprawy Nawożenia

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA MIEDZYKLASOWY KONKURS PRZYRODNICZY

PYTANIA NA MIEDZYKLASOWY KONKURS PRZYRODNICZY PYTANIA NA MIEDZYKLASOWY KONKURS PRZYRODNICZY 1. Pierwszy Park Narodowy utworzono w Stanach Zjednoczonych. 2. Główną przyczyną "kwaśnych deszczy" są tlenki azotu i siarki. 3. Odzyskiwanie surowców z materiałów

Bardziej szczegółowo

Hydrosfera - źródła i rodzaje zanieczyszczeń, sposoby jej ochrony i zasoby wody w biosferze.

Hydrosfera - źródła i rodzaje zanieczyszczeń, sposoby jej ochrony i zasoby wody w biosferze. Hydrosfera - źródła i rodzaje zanieczyszczeń, sposoby jej ochrony i zasoby wody w biosferze. Hydrosfera składa się z kilku wyraźnie różniących się od siebie elementów będących zarazem etapami cyklu obiegu

Bardziej szczegółowo

Szkolenie e-learningowe Bądźmy klimatyczni

Szkolenie e-learningowe Bądźmy klimatyczni Szkolenie e-learningowe Bądźmy klimatyczni Czy jest możliwe połączenie nauki i świetnej zabawy? Oczywiście, że tak! Weź udział w ogólnopolskim konkursie edukacyjnym Bądźmy klimatyczni, a przekonasz się

Bardziej szczegółowo

CEM. Polacy o zmianach klimatu. Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej. Prezentacja głównych wyników badań. Październik 2013

CEM. Polacy o zmianach klimatu. Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej. Prezentacja głównych wyników badań. Październik 2013 CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej Polacy o zmianach klimatu Prezentacja głównych wyników badań Październik 2013 POSTRZEGANIE WAGI PROBLEMU ZMIAN KLIMATU Bardzo poważnym Jak poważnym problemem

Bardziej szczegółowo

PRODUKCJA I ZASTOSOWANIE NAWOZÓW MINERALNYCH W KONTEKŚCIE OCHRONY KLIMATU

PRODUKCJA I ZASTOSOWANIE NAWOZÓW MINERALNYCH W KONTEKŚCIE OCHRONY KLIMATU PRODUKCJA I ZASTOSOWANIE NAWOZÓW MINERALNYCH W KONTEKŚCIE OCHRONY KLIMATU WERBKOWICE, 23 czerwca 2016 r. Martin Todorow, dr inż. Krzysztof Dziuba Prezentacja została wykonana w ramach projektu nr BIOSTRATEG1/271322/3/NCBR/2015

Bardziej szczegółowo

Ekologia. Ochrona środowiska

Ekologia. Ochrona środowiska Grupa a Ekologia. Ochrona środowiska................................................. Imię i nazwisko Poniższy test składa się z 18 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania

Bardziej szczegółowo

Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce

Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce Cel analizy: Uzyskanie odpowiedzi na pytania 1. Czy ogólne kształcenie

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ EDUKACYJNYCH N.T. WPŁYWU ZMIAN KLIMATYCZNYCH NA FUNKCJONOWANIE EKOSYSTEMÓW KLASA III GIMNAZJUM. Małgorzata Szpyrka

SCENARIUSZ ZAJĘĆ EDUKACYJNYCH N.T. WPŁYWU ZMIAN KLIMATYCZNYCH NA FUNKCJONOWANIE EKOSYSTEMÓW KLASA III GIMNAZJUM. Małgorzata Szpyrka SCENARIUSZ ZAJĘĆ EDUKACYJNYCH N.T. WPŁYWU ZMIAN KLIMATYCZNYCH NA FUNKCJONOWANIE EKOSYSTEMÓW KLASA III GIMNAZJUM Małgorzata Szpyrka 1 TEMAT: Zanieczyszczenie i ochrona atmosfery 1. Cele kształcenia wymagania

Bardziej szczegółowo

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001 FIZYKA I CHEMIA GLEB Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001 Tematyka wykładów Bilans wodny i cieplny gleb, właściwości

Bardziej szczegółowo

Globalne ocieplenie - konsekwencje społeczno-ekonomiczne. Tomasz Poskrobko

Globalne ocieplenie - konsekwencje społeczno-ekonomiczne. Tomasz Poskrobko Globalne ocieplenie - konsekwencje społeczno-ekonomiczne Tomasz Poskrobko sprawność przebiegu (siła witalna) procesu Skutki obciążenia procesów początek obciążenia przyrodniczych przebieg procesu przy

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE W KLASIE II GEOGRAFIA

WYMAGANIA PROGRAMOWE W KLASIE II GEOGRAFIA I Dział:Społeczeństwo WYMAGANIA PROGRAMOWE W KLASIE II GEOGRAFIA -uczeń rozumie termin geografia ekonomiczna, współczynnik przyrostu naturalnego, piramida wieku, naród, język urzędowy, migracja, urbanizacja,

Bardziej szczegółowo

ZANIECZYSZCZENIA POWIETRZA

ZANIECZYSZCZENIA POWIETRZA ZANIECZYSZCZENIA POWIETRZA SCENARIUSZ ZAJĘĆ LEKCYJNYCH ETAP EDUKACYJNY: IV (szkoły ponadgimnazjalne) CZAS TRWANIA: 45 minut CEL OGÓLNY: Wprowadzenie w tematykę/utrwalenie wiedzy na temat skutków zanieczyszczenia

Bardziej szczegółowo

Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień

Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień czym jest las? Las (biocenoza leśna) kompleks roślinności swoistej dla danego regionu geograficznego, charakteryzujący się dużym udziałem drzew rosnących

Bardziej szczegółowo

PRZYCZYNY I SKUTKI GLOBALNEGO OCIEPLENIA KLIMATU

PRZYCZYNY I SKUTKI GLOBALNEGO OCIEPLENIA KLIMATU PRZYCZYNY I SKUTKI GLOBALNEGO OCIEPLENIA KLIMATU PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU: BIOLOGIA III etap edukacyjny Treści nauczania wymagania szczegółowe X.Globalne i lokalne problemy środowiska. Uczeń: 1)

Bardziej szczegółowo

UKRYTE KOSZTY HAMBURGERA. scenariusze zajęć

UKRYTE KOSZTY HAMBURGERA. scenariusze zajęć UKRYTE KOSZTY HAMBURGERA scenariusze zajęć UKRYTE KOSZTY HAMBURGERA Prawie 1/2 światowej produkcji mięsa pochodzi z wielkich ferm. Odpowiada ona za ok. 14,5% światowej emisji gazów cieplarnianych (GHG)

Bardziej szczegółowo

Regulamin Przedmiotowy XIV Wojewódzkiego Konkursu Geograficznego dla uczniów gimnazjów województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2016/2017

Regulamin Przedmiotowy XIV Wojewódzkiego Konkursu Geograficznego dla uczniów gimnazjów województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2016/2017 Regulamin Przedmiotowy XIV Wojewódzkiego Konkursu Geograficznego dla uczniów gimnazjów województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2016/2017 I. Informacje ogólne 1. Niniejszy Regulamin określa szczegółowe

Bardziej szczegółowo

PRZYCZYNY ZMNIEJSZENIA BIORÓŻNORODNOŚCI EKOSYSTEMÓW autor: Magdalena Szewczyk

PRZYCZYNY ZMNIEJSZENIA BIORÓŻNORODNOŚCI EKOSYSTEMÓW autor: Magdalena Szewczyk PRZYCZYNY ZMNIEJSZENIA BIORÓŻNORODNOŚCI EKOSYSTEMÓW autor: Magdalena Szewczyk Cel zajęć: Cele operacyjne: Uczeń: potrafi wskazać elementy tworzące ekosystem umie wymienić ekosystemy i żyjące w nich organizmy

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Geografia Realizowany zapis podstawy programowej:

Przedmiot: Geografia Realizowany zapis podstawy programowej: ĆWICZENIE 17 ĆWICZENIE 17 Geografia w chińskim mieście S 99 część opisowa Ćwiczenie pokazuje przyczyny przyspieszenia procesów urbanizacyjnych w Chinach oraz szanse i zagrożenia, jakie to niesie. Za 15

Bardziej szczegółowo

Każdy mieszkaniec Ziemi może ograniczyć emisję dwutlenku węgla do atmosfery DEBATA EKSPERCKA

Każdy mieszkaniec Ziemi może ograniczyć emisję dwutlenku węgla do atmosfery DEBATA EKSPERCKA Każdy mieszkaniec Ziemi może ograniczyć emisję dwutlenku węgla do atmosfery DEBATA EKSPERCKA Zanieczyszczenie powietrza Głównymi zanieczyszczeniami powietrza są, np.: pyły, dwutlenek siarki, tlenki azotu

Bardziej szczegółowo

Efekt cieplarniany i warstwa ozonowa

Efekt cieplarniany i warstwa ozonowa Efekt cieplarniany i warstwa ozonowa Promieniowanie ciała doskonale czarnego Ciało doskonale czarne ciało pochłaniające całkowicie każde promieniowanie, które padnie na jego powierzchnię, niezależnie od

Bardziej szczegółowo

Kto puka do naszych drzwi?

Kto puka do naszych drzwi? scenariusz III etap edukacyjny. Przedmiot: geografia Przedmiot: geografia str 1 Tytuł scenariusza: Kto puka do naszych drzwi? Autor scenariusza: Tomasz Majchrzak Krótki opis scenariusza: Scenariusz lekcji

Bardziej szczegółowo

Rysunek 2.5. Zmiany temperatury na Ziemi

Rysunek 2.5. Zmiany temperatury na Ziemi Globalne ocieplenie Klimat na Ziemi zawsze ulegał zmianom. Zaledwie 20 tysięcy lat temu, większość obszaru Europy Północnej była pokryta lądolodem, którego grubość przekraczała trzy kilometry. Analiza

Bardziej szczegółowo

Skutki zmian klimatycznych dla rolnictwa w Polsce sposoby adaptacji

Skutki zmian klimatycznych dla rolnictwa w Polsce sposoby adaptacji Zmiany klimatyczne a rolnictwo w Polsce ocena zagrożeń i sposoby adaptacji Warszawa, 30.09.2009 r. Skutki zmian klimatycznych dla rolnictwa w Polsce sposoby adaptacji Katarzyna Mizak Instytut Uprawy Nawożenia

Bardziej szczegółowo

Rolnictwo wobec zmian klimatu

Rolnictwo wobec zmian klimatu Rolnictwo wobec zmian klimatu Konrad Prandecki Jachranka 9-11 grudnia 2013 r. 1.Wprowadzenie Plan wystąpienia 2.Zmiany klimatyczne 3.Klimatyczne wyzwania dla rolnictwa 4.Wnioski 2 Wprowadzenie Procesy

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych

Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych dr inż. Henryk KLETA WYDZIAŁ GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ Katedra Geomechaniki, Budownictwa Podziemnego i Zarządzania Ochroną Powierzchni Analiza

Bardziej szczegółowo

ROLNICTWO to? Najważniejsza i podstawowa działalnośd. Sprawca zmian klimatycznych. Ofiara zmian klimatycznych. Narzędzie niwelujące zmiany klimatyczne

ROLNICTWO to? Najważniejsza i podstawowa działalnośd. Sprawca zmian klimatycznych. Ofiara zmian klimatycznych. Narzędzie niwelujące zmiany klimatyczne ROLNICTWO I KLIMAT ROLNICTWO to? Najważniejsza i podstawowa działalnośd Sprawca zmian klimatycznych Ofiara zmian klimatycznych Narzędzie niwelujące zmiany klimatyczne Rolnictwo to? Najważniejsza działalnośd

Bardziej szczegółowo

Wymieranie gatunków ZAKRES TREŚCI: Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: Liceum IV etap edukacyjny zakres rozszerzony:

Wymieranie gatunków ZAKRES TREŚCI: Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: Liceum IV etap edukacyjny zakres rozszerzony: Wymieranie gatunków Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: ZAKRES TREŚCI: Czynniki antropogeniczne ograniczające bioróżnorodność gatunkową Poziom nauczania oraz odniesienie do podstawy programowej: Liceum

Bardziej szczegółowo

Konferencja pn. Natura 2000 naszą szansą

Konferencja pn. Natura 2000 naszą szansą Konferencja pn. Natura 2000 naszą szansą DLA TRWAŁOŚCI ŻYCIA Znaczenie różnorodność biologicznej dla dobrostanu ludzkości Anna Kalinowska Uniwersyteckie Centrum Badań nad Środowiskiem Przyrodniczym i Zrównoważonym

Bardziej szczegółowo

VIII DNI OSZCZĘDZANIA ENERGII

VIII DNI OSZCZĘDZANIA ENERGII ENERGIA ZMIAN czyli jak edukować o zmianach klimatu i potrzebie oszczędzania energii. VIII DNI OSZCZĘDZANIA ENERGII, Wrocław, 04.11.2010 Krzysztof Smolnicki Zmiany nadchodzą Strategia Europa 2020 Dokument

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorstwa usług energetycznych. Biomasa Edukacja Architekci i inżynierowie Energia wiatrowa

Przedsiębiorstwa usług energetycznych. Biomasa Edukacja Architekci i inżynierowie Energia wiatrowa Portinho da Costa oczyszczalnia ścieków z systemem kogeneracji do produkcji elektryczności i ogrzewania SMAS - komunalny zakład oczyszczania wody i ścieków, Portugalia Streszczenie Oczyszczalnia ścieków

Bardziej szczegółowo

Monitoring i ocena środowiska

Monitoring i ocena środowiska Monitoring i ocena środowiska Monika Roszkowska Łódź, dn. 12. 03. 2014r. Plan prezentacji: Źródła zanieczyszczeń Poziomy dopuszczalne Ocena jakości powietrza w Gdańsku, Gdyni i Sopocie Parametry normowane

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie

Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie Kod przedmiotu Nazwa przedmiotu TR.SIS408 Ochrona środowiska w transporcie Wersja przedmiotu 2013/14 A. Usytuowanie przedmiotu w systemie studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

Człowiek a środowisko

Człowiek a środowisko 90-242 ŁÓDŹ ul. Kopcińskiego 5/11 tel: 0-42 678-19-20; 0-42 678-57-22 http://zsp15.ldi.pl ZESPÓŁ SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH NR 15 Człowiek a środowisko 90-242 ŁÓDŹ ul. Kopcińskiego 5/11 tel: 0-42 678-19-20;

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych

Scenariusz zajęć dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Scenariusz zajęć dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Temat: Niekonwencjonalne źródła energii, bezpieczeństwo energetyczne Czas: 45 minut (godzina lekcyjna) Przedmiot: Lekcja biologii lub

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki bazowe związane z celami

Wskaźniki bazowe związane z celami Wskaźniki bazowe związane z celami Załącznik 7 Wskaźnik 1 UE-25 gospodarczy Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca w PPS, wyrażony jako średniej, UE-25 = 100, średnia z 3 lat Średnia z lat 2003 2003 46,9

Bardziej szczegółowo

Jak prowadzić edukację dla zrównoważonego rozwoju

Jak prowadzić edukację dla zrównoważonego rozwoju Jak prowadzić edukację dla zrównoważonego rozwoju Zrównoważony rozwój w polskim systemie oświaty IV etap edukacyjny 1. Zrównoważony rozwój definicje Raport ONZ z 1987 r. Nasza Wspólna Przyszłość (Raport

Bardziej szczegółowo

Efekt cieplarniany Nazwisko i Imię Data. Efekt cieplarniany

Efekt cieplarniany Nazwisko i Imię Data. Efekt cieplarniany Efekt cieplarniany Analiza klimatu w ciągu ostatnich kilkunastu tysięcy lat, czyli po ustąpieniu lądolodu z umiarkowanej strefy klimatycznej Europy, wykazała niewielkie fluktuacje temperatury. Jednak w

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE. Tytuł referatu Bioenergia w Polsce. Uprawy energetyczne w Polsce stan obecny

SEMINARIUM UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE. Tytuł referatu Bioenergia w Polsce. Uprawy energetyczne w Polsce stan obecny SEMINARIUM UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE Tytuł referatu Bioenergia w Polsce. Uprawy energetyczne w Polsce stan obecny ITP. Oddz. Warszawa /POLBIOM Anna Grzybek 23.-24.04.2015 r.,

Bardziej szczegółowo

ALTERNATYWNE ŹRÓDŁA I OSZCZĘDZANIE ENERGII

ALTERNATYWNE ŹRÓDŁA I OSZCZĘDZANIE ENERGII ALTERNATYWNE ŹRÓDŁA I OSZCZĘDZANIE ENERGII Główne źródła energii w Polsce W Polsce głównym źródłem energii są paliwa kopalne: - węgiel kamienny, - węgiel brunatny - ropa naftowa, - gaz ziemny. Należą one

Bardziej szczegółowo

1. Wiadomo ci wst pne 2. Klimatyczne czynniki siedliska 3. Glebowe czynniki siedliska

1. Wiadomo ci wst pne 2. Klimatyczne czynniki siedliska 3. Glebowe czynniki siedliska Spis treści 1. Wiadomości wstępne 1.1. Zadania i zakres przedmiotu 1.2. Znaczenie gospodarcze produkcji roślinnej 2. Klimatyczne czynniki siedliska 2.1. Atmosfera i siedlisko roślin 2.2. Czynniki meteorologiczne

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć i zabaw Z Nauką w Las dla dzieci w wieku 5-6 lat

Scenariusz zajęć i zabaw Z Nauką w Las dla dzieci w wieku 5-6 lat Scenariusz zajęć i zabaw Z Nauką w Las dla dzieci w wieku 5-6 lat Cele ogólne: - poznanie budowy pojedynczego drzewa - zwrócenie uwagi na róŝnorodność w świecie drzew - poznanie funkcji i znaczenia drzewa

Bardziej szczegółowo

WIELE DZIAŁAŃ JEDEN CEL

WIELE DZIAŁAŃ JEDEN CEL WIELE DZIAŁAŃ JEDEN CEL Polskie Stowarzyszenie Rolnictwa Zrównoważonego ASAP Rejestracja 2/06/2014 rok Rolnictwo zrównoważone to moda czy konieczność. Dariusz Rutkowski Dyrektor Biura 2 Globalne wyzwania

Bardziej szczegółowo

Spalanie odpadów i wypalanie traw zagraża naszemu środowisku

Spalanie odpadów i wypalanie traw zagraża naszemu środowisku Scenariusz warsztatów: Spalanie odpadów i wypalanie traw zagraża naszemu środowisku Scenariusz przewidziany jest do realizacji w szkołach podstawowych (kl. IV VI). Treści można poszerzyć bądź też zmodyfikować

Bardziej szczegółowo

Michał Szczepanik Plan wynikowy ścieżka ekologiczna w gimnazjum

Michał Szczepanik Plan wynikowy ścieżka ekologiczna w gimnazjum Michał Szczepanik Plan wynikowy ścieżka ekologiczna w gimnazjum Lp. Treść Temat Ilość godzin Cel lekcji 1 Czy człowiek musi Znaczenie i ochrona wód 2 - uświadomienie zanieczyszczać wody? konieczności ochrony

Bardziej szczegółowo

Czy wycinanie lasów Amazonii może wpłynąć na zmiany klimatu na kuli ziemskiej? z wykorzystaniem treści filmu Amazonia. Przygody małpki Sai

Czy wycinanie lasów Amazonii może wpłynąć na zmiany klimatu na kuli ziemskiej? z wykorzystaniem treści filmu Amazonia. Przygody małpki Sai Czy wycinanie lasów Amazonii może wpłynąć na zmiany klimatu na kuli ziemskiej? z wykorzystaniem treści filmu Amazonia. Przygody małpki Sai Scenariusz lekcji geografii dla liceów, zakres rozszerzony Autor:

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I GEOGRAFIA FIZYCZNA OGÓLNA Z ELEMENTAMI GEOLOGII

Spis treści CZĘŚĆ I GEOGRAFIA FIZYCZNA OGÓLNA Z ELEMENTAMI GEOLOGII Spis treści CZĘŚĆ I GEOGRAFIA FIZYCZNA OGÓLNA Z ELEMENTAMI GEOLOGII 1. System nauk o Ziemi 15 2. Zagadnienia kartograficzne 18 2.1. Odwzorowania kartograficzne 18 2.2. Mapy 22 2.3. Metody przedstawiania

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA ŚRODOWISKOWE I KATASTROFY

ZAGROŻENIA ŚRODOWISKOWE I KATASTROFY ZAGROŻENIA ŚRODOWISKOWE I KATASTROFY Wszystkie występujące w przyrodzie procesy i zjawiska fizyczne można podzielić na: zjawiska deterministyczne, zjawiska losowe. Zjawiska deterministyczne to na tyle

Bardziej szczegółowo