DEKLARACJA BRUKSELSKA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "DEKLARACJA BRUKSELSKA"

Transkrypt

1 DEKLARACJA BRUKSELSKA Wzmacnianie motywacji do uczenia się języków obcych poprzez wdraŝanie instytucjonalnych i systemowych polityk, strategii i praktyk MOLAN Network for the exchange of information about good practices that serve to motivate language learners 1

2 DEKLARACJA BRUKSELSKA Wzmacnianie motywacji do uczenia się języków obcych poprzez wdraŝanie instytucjonalnych i systemowych polityk, strategii i praktyk Copyright 2011 Conseil Européen pour les Langues / European Language Council (CEL/ELC) Wszelkie prawa zastrzeŝone. Informacje przedstawione w niniejszym tekście mogą być kopiowane i rozpowszechniane bezpłatnie dla celów niekomercyjnych pod warunkiem podania źródła informacji. Projekt został sfinansowany przy wsparciu Komisji Europejskiej. Publikacja odzwierciedla poglądy autora, Komisja nie ponosi odpowiedzialności za sposób w jaki informacje w niej zawarte zostaną wykorzystane.. W celu uzyskania dalszych informacji naleŝy kontaktować się z or write to Conseil Européen pour les Langues / European Language Council (CEL/ELC) c/o Freie Universität Berlin ZE Sprachenzentrum Habelschwerdter Allee Berlin GERMANY Tel Fax Bezpłatna wersja elektroniczna tekstu jest dostępna na stronie 2

3 DEKLARACJA BRUKSELSKA Wzmacnianie motywacji do uczenia się języków obcych poprzez wdraŝanie instytucjonalnych i systemowych polityk, strategii i praktyk WSTĘP Deklaracja Brukselska jest wynikiem działań podejmowanych w ramach projektu MOLAN (Network for the exchange of information about good practices that serve to motivate language learners sieć wymiany informacji na temat dobrych praktykach, słuŝących motywowaniu osób uczących się języków). Projekt MOLAN był realizowany przy wsparciu Komisji Europejskiej w ramach programu Uczenie się przez całe Ŝycie, Działanie kluczowe 2 Języki od grudnia 2007 r. do lutego 2011 r. W działaniach tej międzysektorowej sieci uczestniczyło 37 instytucji edukacyjnych (szkół i instytucji szkolnictwa wyŝszego), sieci współpracy, organizacji i organów administracji z 18 krajów członkowskich oraz ze Szwajcarii. Ponadto 9 ekspertów z instytucji edukacyjnych z 7 krajów członkowskich współuczestniczyło w podejmowanych działaniach w roli podwykonawców. Nadrzędnym celem projektu MOLAN było wybranie i przeanalizowanie polityk, strategii i praktyk (policies, strategies and practices PSP), które moŝna uznać za skuteczne w motywowaniu młodych Europejczyków z róŝnych sektorów systemu kształcenia formalnego do uczenia się języków obcych oraz upowszechnienie sprawdzonych PSP wśród róŝnorodnych zainteresowanych podmiotów. Projekt MOLAN powstał w odpowiedzi na często obserwowany rozziew między zalecanymi przez Unię Europejską rozwiązaniami a rzeczywistością: język angielski coraz częściej staje się jedynym nauczanym językiem obcym, a w niektórych krajach nauka języków jest zarzucana juŝ na etapie ponadgimnazjalnym. Uczestnicy projektu MOLAN opierali się na następujących dwóch załoŝeniach: (i) Uczenie się języków oraz dobra znajomość kilku języków mają duŝe znaczenie dla rozwoju osobistego, zdobywania wiedzy, wzajemnego zrozumienia i spójności społecznej, dla gospodarki oraz trwałej mobilności zawodowej. (ii) Motywacja ma kluczowe znaczenie dla uczenia się języków. Profesjonalni nauczyciele, odznaczający się wysoką motywacją oraz dobrej jakości materiały i pomoce naukowe nie wystarczą, Ŝeby pogłębić motywację uczącego się; niezbędne są równieŝ instytucjonalne i systemowe PSP. NaleŜy zauwaŝyć, Ŝe w ramach projektu MOLAN przedstawiono liczne dowody na to, Ŝe nawet najbardziej obiecujące inicjatywy nie przyniosą oczekiwanych skutków, jeśli zostanie wstrzymane ich finansowanie, np. wskutek kryzysu. Uczestnicy projektu MOLAN wraz z instytucjami współpracującymi przygotowali ponad 80 studiów przypadków. Pokazują one, Ŝe PSP, które mają na celu pogłębianie motywacji uczących się odgrywają bardzo waŝną rolę w skutecznym wdraŝaniu polityki językowej Unii Europejskiej. Zgromadzone studia przypadków pokazują równieŝ, Ŝe nie istnieją uniwersalne rozwiązania skuteczne PSP muszą być postrzegane we właściwym dla nich kontekście. 3

4 W trakcie działań podejmowanych w ramach projektu MOLAN uczestnicy zdali sobie sprawę z ogromnych, dramatycznych wręcz zmian w obszarze społecznym, w dziedzinie polityki, gospodarki, edukacji czy technologii. Zmiany te wywarły i nadal będą wywierać wpływ na toŝsamość językową społeczeństw, sposoby posługiwania się językiem, metody uczenia się języków oraz indywidualne profile językowe uŝytkowników. W związku z powyŝszym w wielu skutecznych PSP wybranych, opisanych, przeanalizowanych i upowszechnionych przez uczestników programu MOLAN prawdopodobnie trzeba będzie wprowadzić zmiany juŝ w niezbyt odległej przyszłości. Z tego między innymi powodu opracowany w ramach MOLAN internetowy system wyszukiwania informacji będzie dostępny i aktualizowany równieŝ po zakończeniu projektu przez jedną z najwaŝniejszych organizacji uczestniczących w projekcie, Europejską Radę Języków (European Language Council) Wolfgang Mackiewicz Koordynator sieci MOLAN, Prezydent Europejskiej Rady Języków 4

5 DEKLARACJA BRUKSELSKA Wzmacnianie motywacji do uczenia się języków obcych poprzez wdraŝanie instytucjonalnych i systemowych polityk, strategii i praktyk I. Preambuła 1. Zmiana miejsca zatrudnienia oraz miejsca zamieszkania, jak równieŝ współpraca międzynarodowa stają się normalną praktyką Ŝycia zawodowego dla znacznej części mieszkańców UE. Tego rodzaju mobilność i współpraca są fundamentem unijnej strategii Europa Komunikacja między uŝytkownikami róŝnych języków przestała być jedynie kwestią komunikacji transgranicznej. Wskutek migracji oraz transeuropejskiej mobilności wszystkie kraje członkowskie UE w istocie wszystkie kraje europejskie stały się społeczeństwami wielojęzycznymi; wiele szkół i uniwersytetów to obecnie instytucje wielojęzyczne. 3. Europa stoi obecnie przed wyzwaniami z zakresu wielojęzyczności o niespotykanej skali i złoŝoności. Wyzwania te mają fundamentalne znaczenie dla europejskich systemów i instytucji kształcenia jak równieŝ dla młodych ludzi objętych edukacją formalną. Młodzi ludzie powinni otrzymywać odpowiednie warunki i narzędzia oraz wsparcie i zachętę do nauki języków zarówno dla własnej korzyści jak i dla dobra społeczeństw. 4. Wiele osób odpowiadających za systemy szkolnictwa, wiele instytucji oraz wielu młodych ludzi i rodziców nadal nie jest w pełni świadomych fundamentalnego znaczenia nauki języków dla przyszłości Europy oraz jej mieszkańców. Tymczasem przesłanie, które powinno być szeroko propagowane jest proste i jednoznaczne: nauka języków musi być uznana za integralną część kształcenia i szkoleń na wszystkich etapach (edukacja przedszkolna, na poziomie podstawowym, średnim, wyŝszym, kształcenie dorosłych, ustawiczne) zarówno obecnie jak i w przyszłości. 5. Motywacja jest czynnikiem kluczowym w uczeniu się w ogóle, nie tylko w uczeniu się języków. Z powodów, które powinny zostać jak najszybciej zbadane, mniej więcej jedna czwarta młodych ludzi w UE nie jest zmotywowana do opanowania we właściwym stopniu nawet swojego pierwszego języka. Nie ulega wątpliwości, Ŝe w przypadku uczenia się języków, nastawienie (attitude) jest waŝniejsze od uzdolnień (aptitude). 6. Skupienie się na motywacji uczącego się stawia go w centrum procesu uczenia się, co, jak moŝna wykazać, jest istotne dla podtrzymywania motywacji. Jednocześnie naleŝy pamiętać, Ŝe wzmacnianie motywacji w uczeniu się języków nie jest wyłącznie kwestią waŝną dla uczącego się przyszłość naszych społeczeństw w duŝym stopniu zaleŝy od tego, jakimi moŝliwościami uczenia się języków dysponują młodzi ludzie i jak są do tego motywowani. 5

6 II. Wzmacnianie motywacji uczącego się ramy koncepcyjne 7. Systemowe i instytucjonalne polityki, strategie i praktyki Przeprowadzono wiele badań poświęconych wskazaniu i analizie róŝnych rodzajów motywacji uczącego się. Badania te mają nikły wpływ na nauczanie języków. Większe przełoŝenie mają na profesjonalizację kształcenia nauczycieli. Niestety, nauczyciele języków, działający w pojedynkę, bez względu na to, jak dobrze zostali przygotowani do zawodu i jak silna jest ich motywacja, nie zdołają spowodować przełomowych zmian w zakresie motywacji uczącego się. Aby takie zmiany mogły się dokonać, potrzebne są odpowiednie, systemowe lub instytucjonalne polityki, strategie i praktyki (PSP). Konkluzja ta jest jednym z głównych efektów działań, podjętych w ramach projektu MOLAN. 8. Trójkąt kontekst czynniki sukcesu wskaźniki sukcesu Spowodowanie przełomowych zmian w zakresie motywacji uczącego się nie jest prostą kwestią powielania przykładów sprawdzonych, skutecznych praktyk. Bardziej istotne w tym względzie jest staranne rozpatrzenie następujących parametrów: kontekstu, w którym nowa inicjatywa ma być podjęta oraz wkładu (input) stanowiącego nową inicjatywę w odniesieniu do danego kontekstu innymi słowy czynników decydujących o ewentualnym sukcesie (potential success factors). Podmiotom, które podejmują daną inicjatywę, zaleŝy na sprawdzeniu jej skuteczności. Ocena skuteczności będzie opierać się na wskaźnikach sukcesu (success indicators) odnoszących się do celów i zadań danej inicjatywy. Istnieje duŝe prawdopodobieństwo, Ŝe nowa inicjatywa nie przyniesie w krótkim czasie oczekiwanych skutków. W takim przypadku naleŝy na nowo przeanalizować trójkąt parametrów kontekst czynniki sukcesu wskaźniki sukcesu i wprowadzić odpowiednie zmiany. Inicjatywy tego typu powinny być regularnie poddawane analizie i ewentualnym modyfikacjom ze względu na prawdopodobieństwo zmiany ich kontekstu. Sukces nie jest wyłącznie kwestią ilościową (np. tego, o ile wzrosła liczba uczniów i studentów uczących się języków lub tego, o ile wzrosła liczba nauczanych języków). Uczenie się języków powinno być postrzegane jako kwestia nabywania umiejętności skutecznego komunikowania się, a nie tylko wyraŝania podstawowych potrzeb. Kwestii motywacji nie da się oddzielić od kwestii jakości, szczególnie od kwestii efektów uczenia się. 9. Rola i znaczenie przykładów skutecznych praktyk Pomimo tego, Ŝe narodowe, regionalne, instytucjonalne i systemowe konteksty nauczania i uczenia się języków w Unii Europejskiej cechuje duŝa róŝnorodność, odpowiednio przedstawione przykłady skutecznych praktyk są niezwykle uŝyteczne poprzez to, Ŝe inspirują i zachęcają osoby oraz instytucje, którym zaleŝy na zwiększaniu motywacji do uczenia się. NaleŜy o tym pamiętać przy podejmowaniu działań, mających na celu wymianę lub upowszechnianie przykładów skutecznych praktyk. Kiedy przykłady skutecznych praktyk przedstawiane są na płaszczyźnie europejskiej, szczególną uwagę naleŝy zwrócić na kwestię uogólnień (generalisation) oraz moŝliwości przeniesienia danego rozwiązania na inny grunt (transferability). 6

7 10. Cztery główne kategorie czynników sukcesu Według współczesnego stanu wiedzy czynniki sukcesu w zakresie zwiększania motywacji uczącego się moŝna podzielić na cztery główne kategorie: innowacyjne praktyki w nauczaniu i uczeniu się, polityka językowa, współpraca z innymi podmiotami, integracja, akredytacja i certyfikacja w obszarze uczenia się języków. KaŜda z powyŝszych kategorii tematycznych składa się z podkategorii, które wspólnie stanowią zbiór czynników sukcesu. Na przykład 1 innowacyjne techniki uczenia się i nauczania mogą obejmować takie rozwiązania jak e-twinning, samodzielne uczenie się języków (independent language learning) oraz róŝne rodzaje zintegrowanego nauczania języka i przedmiotu (CLIL). 11. Nadrzędna rola i znaczenie współpracy Współpraca jest jednym z kluczowych transwersalnych czynników sukcesu nie tylko w pogłębianiu motywacji uczącego się, ale równieŝ w motywowaniu czynników odpowiadających za motywowanie: władz odpowiedzialnych za szkolnictwo, dyrektorów szkół i kadr kierowniczych wyŝszego szczebla. Współpraca ta obejmuje kompleksowe rozwiązania dla instytucji, tworzenie lokalnych i regionalnych sieci w zakresie uczenia się i nauczania, np. sieci współpracy między szkołami i instytucjami szkolnictwa wyŝszego, jak równieŝ zaangaŝowanie wszystkich zainteresowanych stron: nauczycieli, uczniów i studentów, rodziców, byłych uczniów i studentów, organizacji eksperckich i nieeksperckich z danej dziedziny, pracodawców publicznych i prywatnych. 12. Wykorzystanie nowych technologii w uczeniu się i nauczaniu języków oraz w posługiwaniu się językiem Młodzi ludzie cenią nowe technologie wysyłanie SMS-ów, korzystanie z poczty elektronicznej, Facebooka czy Twittera to dla nich coś zupełnie naturalnego i oczywistego. Choć w wielu przypadkach nowe formy komunikacji doprowadziły do pogorszenia umiejętności czytania i pisania, studia przypadków zgromadzone w ramach MOLAN udowadniają, Ŝe nowe technologie jeśli są wprowadzane i stosowane właściwie mogą być jednym z głównych czynników wzmacniających motywację do nauki języków. Tym samym korzystanie z nowych technologii jest kolejnym waŝnym transwersalnym czynnikiem sukcesu. III. Nowe wyzwania i moŝliwości 13. Uczniowie wielojęzyczni Motywacja do uczenia się języków jest wciąŝ postrzegana głównie przez pryzmat motywowania jednojęzycznych uczniów do poznawania innych języków i kultur. Tymczasem coraz więcej młodych osób objętych edukacją formalną posługuje się dwoma, a nawet trzema językami jako pierwszymi, choć niekoniecznie są oni biegli we wszystkich tych językach. Wiele z tych osób cechuje wysoka motywacja do utrzymywania i rozwijania biegłości dwu- i wielojęzycznej, choć bardzo często instytucje i systemy kształcenia nie są na to przygotowane. Fakt ten nie dziwi, zwaŝywszy na to, Ŝe obecnie w Europie uŝywa się ponad 400 języków. Nie wydaje 1 Szczegóły w publikacji Podręcznik MOLAN 7

8 się uzasadnione zachęcanie Europejczyków do egzekwowania praw do zamieszkania i pracy w innych krajach członkowskich bez odpowiedniej refleksji nad edukacyjnymi implikacjami takiej polityki. Innymi słowy, naleŝy zastanowić się nad tym, jak pozytywnie odnieść się do problemu motywowania dzieci mobilnych Europejczyków do nauczenia się w odpowiednim zakresie pierwszego języka (pierwszych języków). 14. Heterogeniczne klasy i grupy uczących się Migracje i mobilność w coraz większym stopniu przyczyniają się do powstawania klas heterogenicznych zarówno w szkołach jak i instytucjach szkolnictwa wyŝszego. W klasach językowych pojawiają się uczniowie, których umiejętności cząstkowe są bardziej rozwinięte niŝ u rówieśników. Stwierdzono, Ŝe wpływa to negatywnie na motywację wszystkich uczniów danej klasy. Tak jednak nie musi być. Na podstawie przykładów skutecznych praktyk naleŝy opracować i wdroŝyć metody, które zapewnią wszystkim uczniom klas heterogenicznych poczucie sukcesu i w ten sposób pobudzą motywację do nauki danego języka. 15. MoŜliwości wynikające z powyŝszych zmian NaleŜy dokonać wszelkich starań, by w pełni wykorzystać moŝliwości wynikające ze zmian przedstawionych powyŝej. Przede wszystkim trzeba określić sposoby walidacji wszystkich kompetencji językowych, którymi dysponują młodzi ludzie. Takie podejście, jak wykazano, zwiększa ogólną motywację do nauki języków. IV. Kwestie podstawowe W związku z nowymi wyzwaniami z zakresu wielojęzyczności, przed którymi stanęła Europa, oraz podejmowanymi przez UE działaniami, naleŝy pamiętać, Ŝe promowanie uczenia się języków jest nie tylko kwestią wzmacniania motywacji do nauki, ale równieŝ kwestią praw podstawowych. Wszyscy młodzi mieszkańcy Unii Europejskiej i krajów członkowskich Rady Europy powinni mieć zapewnioną moŝliwość osiągnięcia biegłości w zakresie pierwszego języka (pierwszych języków), osiągnięcia pełnej kompetencji w zakresie języka stosowanego w szkolnictwie, uczenia się innych języków od najmłodszych lat i kontynuowania nauki tych języków przez cały okres edukacji formalnej. Wszyscy młodzi ludzie powinni mieć ponadto moŝliwość uzyskania walidacji wszystkich swoich kompetencji językowych bez względu na to, czy zostały one nabyte w drodze uczenia się formalnego, pozaformalnego (non-formal learning) czy teŝ nieformalnego (informal learning). W ten sposób młodym ludziom umoŝliwi się nabywanie takich umiejętności (i wykazywanie się nimi), które stają się coraz bardziej poŝądane na europejskim rynku pracy rynku, który podlega gwałtownym zmianom, wynikającym z globalizacji oraz powstawania nowych zawodów. V. Współpraca europejska Współpraca europejska szczególnie projekty europejskie z zakresu edukacji i szkoleń pozostaje jednym z głównych czynników sprzyjających innowacyjności w systemach i instytucjach szkolnictwa. Pod koniec prac, podejmowanych w ramach projektu MOLAN wyraźnie dało się zauwaŝyć, Ŝe uczestnikom w związku z licznymi obowiązkami w instytucjach macierzystych coraz trudniej było w pełni angaŝować się w działania podejmowane w ramach MOLAN. Nie mniej jednak 8

9 uczestnicy projektu podkreślali, Ŝe w wyniku współpracy na płaszczyźnie europejskiej z chęcią podejmowali nowe inicjatywy oraz kontynuowali własne ze zdwojoną energią. Nie ulega wątpliwości, Ŝe wyzwania opisane w punkcie 3. wymagają refleksji i działań w skali ogólnoeuropejskiej, a projekty europejskie powinny być uznane za podstawowe narzędzie w tym zakresie. Jednym z głównych wyzwań, stojących przed europejskimi jak równieŝ innymi projektami jest zapewnienie kontynuacji działań po oficjalnym zakończeniu projektu. Przykład projektu sieciowego MOLAN pokazuje, Ŝe technologie informatyczne mogą pomóc zmierzyć się z tym wyzwaniem. System informacji MOLAN to wirtualna dynamiczna sieć, która umoŝliwia wszystkim zainteresowanym wyszukiwanie informacji w sposób ukierunkowany jak równieŝ umieszczanie w systemie nowych oraz pobieranie wcześniej zamieszczonych studiów przypadków. Ze względu na to, Ŝe współpraca i wspólne przedsięwzięcia w coraz większym stopniu uwaŝane są za główną siłę napędową zmian, zaleca się, Ŝeby Unia Europejska w ramach swoich programów zachęcała do tworzenia projektów, w których uczestniczyłyby szkoły, uniwersytety, władze oświatowe oraz przedstawiciele świata biznesu. Szczególnie dotyczy to tych sieci i projektów, których celem jest promowanie rozwijania umiejętności wielojęzycznych. 9

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/ Jak przygotować i realizować projekt, pozyskiwanie środków, partnerów, wątpliwości, pytania, wymiana doświadczeń - fora, przykłady dobrych praktyk, narzędzia pomocne w realizacji Fundacja Rozwoju Systemu

Bardziej szczegółowo

Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do:

Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do: ERASMUS+ Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do: spełnienia celów strategii europejskich w obszarze edukacji, w tym zwłaszcza strategii Edukacja i szkolenia 2020, rozwoju krajów partnerskich

Bardziej szczegółowo

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego CELE Rozwój oraz wdrażanie innowacyjnych rozwiązań i praktyk w obszarze edukacji pozaformalnej młodzieży i osób pracujących

Bardziej szczegółowo

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje:

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Comenius Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Dwustronne Partnerskie Projekty Szkół Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół Partnerskie Projekty

Bardziej szczegółowo

Środowisko dla Rozwoju

Środowisko dla Rozwoju ENEA Krajowa sieć partnerstwa Środowisko dla Rozwoju na rzecz promowania zasad zrównowaŝonego rozwoju i jej rola we wdraŝaniu POIiŚ 27 maja 2010 r. Zamość Spis treści 1. Europejska Sieć Organów Środowiskowych

Bardziej szczegółowo

III Zjazd Akademii Zarządzania Dyrektora Szkoły 2010/2011 Efektywność uczenia a ocena pracy szkoły 24 maja 2011 r., Warszawa

III Zjazd Akademii Zarządzania Dyrektora Szkoły 2010/2011 Efektywność uczenia a ocena pracy szkoły 24 maja 2011 r., Warszawa Opracowanie założeń merytorycznych i instytucjonalnych wdrażania Krajowych Ram Kwalifikacji oraz Krajowego Rejestru Kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie Beata Balińska III Zjazd AZDS, Efektywność

Bardziej szczegółowo

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje:

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Comenius Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Dwustronne Partnerskie Projekty Szkół Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół Partnerskie Projekty

Bardziej szczegółowo

ZREFORMOWANY SYSTEM NAUCZANIA JĘZYKÓW OBCYCH NA LEKTORATACH NA UNIWERSYTECIE WARSZAWSKIM

ZREFORMOWANY SYSTEM NAUCZANIA JĘZYKÓW OBCYCH NA LEKTORATACH NA UNIWERSYTECIE WARSZAWSKIM ZREFORMOWANY SYSTEM NAUCZANIA JĘZYKÓW OBCYCH NA LEKTORATACH NA UNIWERSYTECIE WARSZAWSKIM Rok akademicki 2002/2003 jest drugim rokiem reformy nauczania języków obcych na lektoratach na Uniwersytecie Warszawskim.

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus+ będzie wspierał:

Program Erasmus+ będzie wspierał: Zawartość Program Erasmus+ będzie wspierał:... 2 EDUKACJA SZKOLNA... 3 Mobilność kadry... 3 Partnerstwa strategiczne... 3 Wsparcie dla reform w obszarze edukacji... 3 SZKOLNICTWO WYŻSZE... 4 Mobilność

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+.

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy młodzieżowe oraz sportowe w całej Europie. Połączy w jedną całość 7 dotychczasowych

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus + w sektorze Kształcenie i szkolenia zawodowe Akcja 2 - Partnerstwa Strategiczne

Program Erasmus + w sektorze Kształcenie i szkolenia zawodowe Akcja 2 - Partnerstwa Strategiczne Program Erasmus + w sektorze Kształcenie i szkolenia zawodowe Akcja 2 - Partnerstwa Strategiczne Program Erasmus+ Kształcenie i szkolenia zawodowe Program wspiera działania instytucji partnerskich, które

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE I ROZWÓJ ZAWODOWY MŁODZIEŻY PO WSTĄPIENIU POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ

KSZTAŁCENIE I ROZWÓJ ZAWODOWY MŁODZIEŻY PO WSTĄPIENIU POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ mgr Maria Pelc KSZTAŁCENIE I ROZWÓJ ZAWODOWY MŁODZIEŻY PO WSTĄPIENIU POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ Polityka edukacyjna UE System oświatowy to bardzo ważny czynnik rozwoju gospodarczego i społecznego, który

Bardziej szczegółowo

Warszawa 2 lipca 2014. Projekt AWAKE Obudź się! Aktywne starzenie się oparte na wiedzy i doświadczeniu - program Grundtvig

Warszawa 2 lipca 2014. Projekt AWAKE Obudź się! Aktywne starzenie się oparte na wiedzy i doświadczeniu - program Grundtvig Warszawa 2 lipca 2014 Projekt AWAKE Obudź się! Aktywne starzenie się oparte na wiedzy i doświadczeniu - program Grundtvig Projekt AWAKE Projekt AWAKE (AWAKE Aging With Active Knowledge and Experience)

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA SKUTECZNA, PRZYJAZNA I NOWOCZESNA. Ministerstwo Edukacji Narodowej KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO

EDUKACJA SKUTECZNA, PRZYJAZNA I NOWOCZESNA. Ministerstwo Edukacji Narodowej KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO Ministerstwo Edukacji Narodowej REFORMA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLACZEGO JEST POTRZEBNA? Jeśli chcemy obniŝyć wiek szkolny, to trudno o lepszy moment tys. 400 390 380 370 360 350 340 330 320 Liczba

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 E R A S M U S+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy

Bardziej szczegółowo

Mobilność edukacyjna. GraŜyna Przasnyska Warmińsko-Mazurski Kurator Oświaty

Mobilność edukacyjna. GraŜyna Przasnyska Warmińsko-Mazurski Kurator Oświaty Mobilność edukacyjna GraŜyna Przasnyska Warmińsko-Mazurski Kurator Oświaty Mobilność edukacyjna, czyli transnarodowa mobilność mająca na celu nabycie nowych umiejętności, to jeden z podstawowych sposobów

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020. Grundtvig 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020. Grundtvig 2007-2013 Edukacja dorosłych Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił m.in. wcześniejsze programy Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Grundtvig 2007-2013 Erasmus+ Edukacja dorosłych

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne w nauczaniu jak rozbudzić zapał i zainteresowanie nauczycieli? ElŜbieta Wołoszyńska Społeczeństwo informacyjne Technologie informacyjne wkraczają do wszystkich dziedzin naszego

Bardziej szczegółowo

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie)

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Program rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 jest strategicznym dokumentem opisującym cele i sposoby rozwoju warszawskiej

Bardziej szczegółowo

Czym jest nauczanie dwujęzyczne?

Czym jest nauczanie dwujęzyczne? Języka obcego nauczymy się lepiej kiedy będzie nam on służył do przyswojenia sobie czegoś więcej niż tylko jego samego Jean Duverger Czym jest nauczanie dwujęzyczne? Od pewnego czasu można zauważyć wzrost

Bardziej szczegółowo

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013 Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 5 kwietnia 2013 Porządek prezentacji 1. Nowe podejście do kształcenia dorosłych w polityce LLL 2. Inicjowanie i monitorowanie krajowej polityki

Bardziej szczegółowo

Instytut Badań Edukacyjnych

Instytut Badań Edukacyjnych Polska Rama Kwalifikacji w ramach projektu Opracowanie załoŝeń merytorycznych i instytucjonalnych wdraŝania KRK oraz Krajowego Rejestru Kwalifikacji dla uczenia się przez całe Ŝycie Priorytet III poddziałanie

Bardziej szczegółowo

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców 1 Autor: Aneta Para PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców Informacje ogólne o PO KL 29 listopada br. Rada Ministrów przyjęła projekt Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL), który jest

Bardziej szczegółowo

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE Działalność szkół, placówek oświatowych, instytucji wsparcia oświaty finansowana będzie w ramach dwóch głównych Programów Operacyjnych: 1. Regionalny

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Comenius Partnerskie Projekty REGIO Plan prezentacji 1. Oferta programów Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji 2. Założenia

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie kompetencji matematycznych, podstawowych kompetencji naukowych i

Rozwijanie kompetencji matematycznych, podstawowych kompetencji naukowych i Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe Ŝycie Rozwijanie kompetencji matematycznych, podstawowych kompetencji naukowych i technicznych w projektach współpracy europejskiej programu

Bardziej szczegółowo

Program Uczenie się przez całe Ŝycie

Program Uczenie się przez całe Ŝycie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe Ŝycie Akcje zdecentralizowane w Polsce - przegląd, skala działania i oddziaływania oraz Synergia z innymi działaniami FRSE Tadeusz Wojciechowski

Bardziej szczegółowo

Regionalny Punkt Kontaktowy Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego Warszawa, 29.05.2015

Regionalny Punkt Kontaktowy Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego Warszawa, 29.05.2015 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass Regionalny Punkt Kontaktowy Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego Warszawa, 29.05.2015 EUROPASS Powołany z końcem 2004 na mocy Decyzji

Bardziej szczegółowo

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Liliana Budkowska Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ

Bardziej szczegółowo

Program Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowany przez PSPiA KLANZA

Program Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowany przez PSPiA KLANZA Program Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowany przez PSPiA KLANZA Idea programu W programie Wolontariat studencki grupy liczące od dwóch do pięciu studentów wolontariuszy prowadzą zajęcia edukacyjne

Bardziej szczegółowo

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo

Polityka językowa Unii Europejskiej. Łódź 14 maja 2012

Polityka językowa Unii Europejskiej. Łódź 14 maja 2012 Polityka językowa Unii Europejskiej Łódź 14 maja 2012 Wielojęzyczna Europa od 1958 r. Pierwsze rozporządzenie Rady nr 1/58 stanowi, że oficjalnymi i roboczymi językami są języki państw członkowskich Traktat

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11 SPIS TREŚCI WSTĘP (Wiesław Stawiński)........................ 9 ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)..................11 1.1. Problemy globalizacji........................

Bardziej szczegółowo

Przedszkole Samorządowe nr 40 ul. Marszałka J. Piłsudskiego 30 25-430 Kielce tel. 41-332-82-10, ps40kielce@tlen.pl. Anna Pasternak

Przedszkole Samorządowe nr 40 ul. Marszałka J. Piłsudskiego 30 25-430 Kielce tel. 41-332-82-10, ps40kielce@tlen.pl. Anna Pasternak Nazwa placówki Imię i nazwisko dyrektora Dobra praktyka (nazwa programu/ działań) Ilość uczniów objętych programem/ działaniami Przedszkole Samorządowe nr 40 ul. Marszałka J. Piłsudskiego 30 25-430 Kielce

Bardziej szczegółowo

Projekt: Współpraca i dialog. Opis szkoleń językowych planowanych do realizacji w ramach projektu

Projekt: Współpraca i dialog. Opis szkoleń językowych planowanych do realizacji w ramach projektu Projekt: Współpraca i dialog Opis szkoleń językowych planowanych do realizacji w ramach projektu Gdańsk, wrzesień 2013 Spis Treści SPIS TREŚCI...2 SZKOLENIA JĘZYKOWE...3 JĘZYK ANGIELSKI...4 Szkolenia językowe

Bardziej szczegółowo

Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020. Warszawa, 4 kwietnia 2013

Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020. Warszawa, 4 kwietnia 2013 Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020 Warszawa, 4 kwietnia 2013 Porządek prezentacji 1. Powiązanie krajowej polityki edukacyjnej ze strategiami rozwoju kraju 2. Znaczenie idei uczenia

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass Europass jest Inicjatywą Komisji Europejskiej umożliwiającą każdemu obywatelowi Europy lepszą prezentację kwalifikacji i umiejętności zawodowych.

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY PROGRAM LEONARDO DA VINCI StaŜe zawodowe dla absolwentów, osób pracujących i poszukujących pracy (PLM) (fotografia) Absolwent Student Wydział ASP w Łodzi:... Kierunek studiów/specjalność...

Bardziej szczegółowo

Zajęcia komputerowe w szkole podstawowej. Wanda Jochemczyk Ośrodek Edukacji Informatycznej i Zastosowań Komputerów wanda@oeiizk.waw.

Zajęcia komputerowe w szkole podstawowej. Wanda Jochemczyk Ośrodek Edukacji Informatycznej i Zastosowań Komputerów wanda@oeiizk.waw. Zajęcia komputerowe w szkole podstawowej Wanda Jochemczyk Ośrodek Edukacji Informatycznej i Zastosowań Komputerów wanda@oeiizk.waw.pl Plan wystąpienia Jakie zmiany w nauczaniu przedmiotów informatycznych?

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass. Suwałki 09/04/2010

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass. Suwałki 09/04/2010 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass Suwałki 09/04/2010 Europass obejmuje portfolio 5 dokumentów funkcjonujących w takiej samej formie na obszarze UE, w Islandii, Norwegii, Lichtenstainie

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ w LĘDZINACH. Projekty współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

ZESPÓŁ SZKÓŁ w LĘDZINACH. Projekty współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZESPÓŁ SZKÓŁ w LĘDZINACH y współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PROJEKTY UNIJNE W ZESPOLE SZKÓŁ W LĘDZINACH Pracownie komputerowe dla szkół Czas realizacji:

Bardziej szczegółowo

Możliwość dofinansowania Kwalifikacyjnych Kursów Zawodowych ze środków EFS

Możliwość dofinansowania Kwalifikacyjnych Kursów Zawodowych ze środków EFS Możliwość dofinansowania Kwalifikacyjnych Kursów Zawodowych ze środków EFS Konferencja,,Uczenie się w formach pozaszkolnych warunkiem elastyczności kształcenia zawodowego Warszawa, 26 listopada 2012 r.

Bardziej szczegółowo

EPALE. Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

EPALE. Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie EPALE Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie Korzyści z rejestracji na platformie: Dostęp do aktualnych informacji o najważniejszych wydarzeniach, osiągnięciach i trendach w sektorze

Bardziej szczegółowo

najważniejsze kierunki zmian

najważniejsze kierunki zmian Edukacja językowa dla przyszłości najważniejsze kierunki zmian Anna Czura Uniwersytet Wrocławski Edukacja językowa dla przyszłości Gdańsk Przyszłość ść? WCZORAJ DZIŚ JUTRO WCZORAJ Dwudziestolecie międzywojenne

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja szkolna 2014-2020 COMENIUS 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja szkolna 2014-2020 COMENIUS 2007-2013 Edukacja szkolna Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił między innymi wcześniejsze programy sektorowe Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. COMENIUS 2007-2013 Erasmus+ Edukacja

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET WARSZAWSKI WYDZIAŁ NEOFILOLOGII

UNIWERSYTET WARSZAWSKI WYDZIAŁ NEOFILOLOGII UNIWERSYTET WARSZAWSKI WYDZIAŁ NEOFILOLOGII A l e k s a n d r a Ł u c z a k Nauczanie języka angielskiego dla celów specjalistycznych. Konstrukcja i ewaluacja programu nauczania. Promotor: Prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM UCZENIE SIĘ PRZEZ CAŁE ŻYCIE ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA WNIOSKÓW 2008-2010 AKTUALIZACJA 2009 PRIORYTETY STRATEGICZNE

PROGRAM UCZENIE SIĘ PRZEZ CAŁE ŻYCIE ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA WNIOSKÓW 2008-2010 AKTUALIZACJA 2009 PRIORYTETY STRATEGICZNE PROGRAM UCZENIE SIĘ PRZEZ CAŁE ŻYCIE ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA WNIOSKÓW 2008-2010 AKTUALIZACJA 2009 PRIORYTETY STRATEGICZNE SPIS TREŚCI JAK KORZYSTAĆ Z TEGO DOKUMENTU... 3 WSTĘP KONTEKST POLITYKI... 4 WSTĘP

Bardziej szczegółowo

Formularz dobrych praktyk. http://loxv.wroclaw.pl. Bogumiła Mandat. Joanna Brosiło. Dobre praktyki

Formularz dobrych praktyk. http://loxv.wroclaw.pl. Bogumiła Mandat. Joanna Brosiło. Dobre praktyki Formularz dobrych praktyk Metryczka szkoły: Nazwa szkoły Adres (ulica, nr lokalu, kod pocztowy, miejscowość) Adres poczty elektronicznej Liceum Ogólnokształcące Nr XV im. mjr. Piotra Wysockiego ul. Wojrowicka

Bardziej szczegółowo

tworzenie przedszkoli, w tym równieŝ uruchamianie

tworzenie przedszkoli, w tym równieŝ uruchamianie W poszukiwaniu inspiracji, czyli prezentacja dobrych praktyk na podstawie projektów edukacyjnych zrealizowanych na obszarach wiejskich/ wiejsko--miejskich. wiejsko Kielce, 06.09.2013 r. Działanie 9.5 PO

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ DEPARTAMENT POśYTKU PUBLICZNEGO ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa, tel. +48 22 693 47 59, fax +48 22 693 46 60 www.mpips.gov.pl;www.pozytek.gov.pl; e-mail:

Bardziej szczegółowo

Współpraca bibliotek publicznych i szkolnych na terenach wiejskich - zarys problemów

Współpraca bibliotek publicznych i szkolnych na terenach wiejskich - zarys problemów Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności jest partnerem Fundacji Billa i Melindy Gates w przedsięwzięciu, które ma ułatwić polskim bibliotekom publicznym dostęp do komputerów, internetu i szkoleń. Program

Bardziej szczegółowo

PROGRAM LEONARDO DA VINCI

PROGRAM LEONARDO DA VINCI Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe Ŝycie Prezentacja programu. Konkurs 2011 Warszawa, 6 grudnia 2010 r. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji jest fundacją Skarbu

Bardziej szczegółowo

Konkluzje Rady w sprawie maksymalizowania roli sportu powszechnego w rozwijaniu umiejętności przekrojowych, zwłaszcza wśród młodzieży (2015/C 172/03)

Konkluzje Rady w sprawie maksymalizowania roli sportu powszechnego w rozwijaniu umiejętności przekrojowych, zwłaszcza wśród młodzieży (2015/C 172/03) C 172/8 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 27.5.2015 Konkluzje Rady w sprawie maksymalizowania roli sportu powszechnego w rozwijaniu umiejętności przekrojowych, zwłaszcza wśród młodzieży (2015/C 172/03)

Bardziej szczegółowo

ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI

ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI dotyczących realizacji działania: Budowanie kompetencji w zakresie matematyki, informatyki i nauk przyrodniczych jako podstawy do uczenia się przez cale życie (w tym wspieranie

Bardziej szczegółowo

Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? Gdańsk, 16 maja 2009 roku

Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? Gdańsk, 16 maja 2009 roku Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? 1 Prawdziwe wartości edukacji Europejskie ramy odniesienia Polskie ramy odniesienia Badania PISA 2 Jeżeli nie

Bardziej szczegółowo

POLITYKA MŁODZIEŻOWA Rekomendacje dla polityk publicznych

POLITYKA MŁODZIEŻOWA Rekomendacje dla polityk publicznych POLITYKA MŁODZIEŻOWA Rekomendacje dla polityk publicznych Obszary tematyczne polityki młodzieżowej UE 1. Kształcenie i szkolenie 2. Zatrudnienie 3. Kreatywność i przedsiębiorczość 4. Zdrowie i sport 5.

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PERSONALNA URZĘDU MARSZAŁKOWSKIEGO WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

POLITYKA PERSONALNA URZĘDU MARSZAŁKOWSKIEGO WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO POLITYKA PERSONALNA URZĘDU MARSZAŁKOWSKIEGO WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Załącznik do Zarządzenia Nr 1/14 Marszałka Województwa z dnia 7 stycznia 2014 roku Strona 2 z 5 Podstawowe załoŝenia jest formalną deklaracją

Bardziej szczegółowo

Elastyczny rynek pracy gdzie zmierzamy?

Elastyczny rynek pracy gdzie zmierzamy? Elastyczny rynek pracy gdzie zmierzamy? dr Agnieszka Chłoń-Domińczak Konferencja Przemysłu Materiałów Budowlanych 20 maja 2010 r., Rawa Mazowiecka Rynek pracy wyzwania na przyszłość Starzenie się ludności

Bardziej szczegółowo

Środki europejskie na edukację - perspektywa finansowa

Środki europejskie na edukację - perspektywa finansowa Departament Funduszy Strukturalnych Środki europejskie na edukację - perspektywa finansowa Warszawa, 31 stycznia 2014 roku Fundusze unijne dla oświaty 1. Środki EFS dla edukacji w latach 2007-2013 2. olityka

Bardziej szczegółowo

Rola motywacji i autonomii w dydaktyce języków obcych na przykładzie wykorzystania narzędzi internetowych

Rola motywacji i autonomii w dydaktyce języków obcych na przykładzie wykorzystania narzędzi internetowych mgr Mariusz Szulc nauczyciel języka francuskiego Zespół Szkół Rolniczych im. W. St. Reymonta w Czartajewie Rola motywacji i autonomii w dydaktyce języków obcych na przykładzie wykorzystania narzędzi internetowych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM UCZENIE SIĘ PRZEZ CAŁE ŻYCIE ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA WNIOSKÓW 2011-2013 PRIORYTETY STRATEGICZNE 2013

PROGRAM UCZENIE SIĘ PRZEZ CAŁE ŻYCIE ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA WNIOSKÓW 2011-2013 PRIORYTETY STRATEGICZNE 2013 PROGRAM UCZENIE SIĘ PRZEZ CAŁE ŻYCIE ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA WNIOSKÓW 2011-2013 PRIORYTETY STRATEGICZNE 2013 WPROWADZENIE...5 1. Ogólne i szczegółowe cele programu Uczenie się przez całe życie...5 2.

Bardziej szczegółowo

E ro r pean L anguage L abel zyki Obce w Szkole

E ro r pean L anguage L abel zyki Obce w Szkole European Language Label Języki Obce w Szkole Krótko o konkursie ELL 1. Certyfikat przyznawany jest projektom promującym nowatorskie inicjatywy dotyczące nauczania i uczenia się języków, wyróżnia innowacyjne

Bardziej szczegółowo

(Rezolucje, zalecenia i opinie) REZOLUCJE RADA (2008/C 241/01)

(Rezolucje, zalecenia i opinie) REZOLUCJE RADA (2008/C 241/01) 20.9.2008 C 241/1 I (Rezolucje, zalecenia i opinie) REZOLUCJE RADA Rezolucja Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie z dnia 16 maja 2007 r. w sprawie realizacji wspólnych

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego DOFINANSOWANIE NA DZIAŁALNOŚĆ DYDAKTYCZNĄ JEDNOSTEK NAUKI Priorytety MNiSW w Programie Operacyjnym Wiedza Edukacja Rozwój stanowią: Podniesienie

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w kapitał ludzki jako czynnik przyśpieszenia rozwoju gospodarczego gmin. dr hab. Przemysław Kulawczuk

Inwestycje w kapitał ludzki jako czynnik przyśpieszenia rozwoju gospodarczego gmin. dr hab. Przemysław Kulawczuk Inwestycje w kapitał ludzki jako czynnik przyśpieszenia rozwoju gospodarczego gmin dr hab. Przemysław Kulawczuk 1 2 ścieŝki inwestycji w kapitał ludzki w gminach 1. Inwestowanie w menedŝerów rozwoju lokalnego

Bardziej szczegółowo

Kształcenie ustawiczne osób dorosłych Idea kształcenia ustawicznego i jej rola w rozwoju zawodowym człowieka.

Kształcenie ustawiczne osób dorosłych Idea kształcenia ustawicznego i jej rola w rozwoju zawodowym człowieka. Kształcenie ustawiczne osób dorosłych Idea kształcenia ustawicznego i jej rola w rozwoju zawodowym człowieka. śycie we współczesnym społeczeństwie pełnym dynamicznych przemian wymaga stałego aktualizowania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 ERASMUS+ Nowy program Unii Europejskiej na lata 2014-2020 Połączył w jedną całość 7 dotychczasowych programów: 2014 2020 E R

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny w gimnazjum w prawie oświatowym. Sulejówek 06.10.2011r.

Projekt edukacyjny w gimnazjum w prawie oświatowym. Sulejówek 06.10.2011r. Projekt edukacyjny w gimnazjum w prawie oświatowym. Sulejówek 06.10.2011r. ROZPORZADZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 20 sierpnia 2010 r. zmieniającego rozporządzenie z dnia 30 kwietnia 2007r. w

Bardziej szczegółowo

Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie

Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie Informacje prasowe sieci Eurydice Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie Ján Figel, komisarz UE ds. edukacji, kształcenia, kultury i młodzieży, powiedział: Chociaż obserwujemy pewne

Bardziej szczegółowo

1. Wymień 20 angielskich słów związanych z Twoją profesją 2. Wymień 10 słów związanych z Twoją profesją w języku kraju, który pragniesz

1. Wymień 20 angielskich słów związanych z Twoją profesją 2. Wymień 10 słów związanych z Twoją profesją w języku kraju, który pragniesz Konspekt INtheMC Nr/tytuł ZADANIA: 1. PRACA ZA GRANICĄ Język (w kontekście wykonywania danego zawodu) Nazwisko STUDENTA Poziom europejskich ram kwalifikacji (EQF) 2 3 4 DATA ROZPOCZĘCIA ZAJĘĆ: DATA ZAKOŃCZENIA:

Bardziej szczegółowo

Podstawowe elementy Procesu Bolońskiego.

Podstawowe elementy Procesu Bolońskiego. Podstawowe elementy Procesu Bolońskiego. Jak podjąć studia i studiować w warunkach zachodzących cych zmian? Marek Wilczyński Zespół Ekspertów Bolońskich Uniwersytet Warmińsko Mazurski Olsztyn 21 stycznia

Bardziej szczegółowo

Podejście do uczenia się osób starszych w polityce LLL w Europie i w Polsce

Podejście do uczenia się osób starszych w polityce LLL w Europie i w Polsce Podejście do uczenia się osób starszych w polityce LLL w Europie i w Polsce Konferencja Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji pn.: Kompetencja UMIEJĘTNOŚĆ UCZENIA SIĘ w kontekście Europejskiego Roku Aktywności

Bardziej szczegółowo

Dzień Informacyjny na temat programu Comenius

Dzień Informacyjny na temat programu Comenius Dzień Informacyjny na temat programu Comenius Magdalena Chawuła-Kosuri Dyrektor Biura Regionalnego Województwa Śląskiego w Brukseli Katowice, 20 listopada 2012 r www.silesia-europa.pl PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

centralnej i południowo udniowo- zachodniej

centralnej i południowo udniowo- zachodniej Zespół Szkół Przyrodniczo Politechnicznych Centrum Kształcenia Ustawicznego w Marszewie w Projekcie Szkoła Kluczowych Kompetencji. Ponadregionalny program rozwijania umiejętno tności uczniów w szkół ponadgimnazjalnych

Bardziej szczegółowo

Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich

Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich 1 Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich Konferencja Własność przemysłowa w innowacyjnej gospodarce transfer technologii z uniwersytetów do przemysłu

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki w Narodowej Strategii Spójności (NSRO) 2007 2013

Program Operacyjny Kapitał Ludzki w Narodowej Strategii Spójności (NSRO) 2007 2013 Program Operacyjny Kapitał Ludzki w Narodowej Strategii Spójności (NSRO) 2007 2013 GraŜyna Gęsicka Minister Rozwoju Regionalnego Dokumenty programowe UE Kapitał Ludzki Odnowiona Strategia Lizbońska Zintegrowany

Bardziej szczegółowo

RAPORT WSPÓLNY WSCHODNI (PODPROJEKT 1)

RAPORT WSPÓLNY WSCHODNI (PODPROJEKT 1) RAPORT WSPÓLNY WSCHODNI (PODPROJEKT 1) Umiejętności i kompetencje niezbędne w sektorze usług językowych (w zawodach wymagających znajomości języków obcych z wyłączeniem nauczania) (TNP3 D: Projekt sieciowy

Bardziej szczegółowo

Program na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Gmin i Powiatów Województwa Śląskiego

Program na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Gmin i Powiatów Województwa Śląskiego Program na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Gmin i Powiatów Województwa Śląskiego Tarnów-Katowice, wrzesień 2005 Wprowadzenie Program i»silesia jest odpowiedzią samorządów z województwa śląskiego na Inicjatywę

Bardziej szczegółowo

W kierunku dobrej szkoły. Warszawa, 24.08.2015r.

W kierunku dobrej szkoły. Warszawa, 24.08.2015r. W kierunku dobrej szkoły. Warszawa, 24.08.2015r. Źródła Widocznie uczenie się (Visible Learning), Profesor John Hattie Wybór złych sterowników w całościowej reformie systemu edukacji, Michael Fullan Raport

Bardziej szczegółowo

Kod KEK Status Kategoria Profil Kompetencja Kody OEK

Kod KEK Status Kategoria Profil Kompetencja Kody OEK Kierunkowe Efekty Kształcenia Wydział: Wydział Ekonomii i Stosunków Międzynarodowych Stopień: 1. (studia licencjackie) Kierunek: Europeistyka Rok semestr: 2012/13 zimowy Kod KEK Status Kategoria Profil

Bardziej szczegółowo

Program Grundtvig. Podstawowa oferta Programu Grundtvig na 2013 rok. Warszawa, 4 grudnia 2012

Program Grundtvig. Podstawowa oferta Programu Grundtvig na 2013 rok. Warszawa, 4 grudnia 2012 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Program Grundtvig Podstawowa oferta Programu Grundtvig na 2013 rok Warszawa, 4 grudnia 2012 STRUKTURA PROGRAMU UCZENIE

Bardziej szczegółowo

Środki dydaktyczne wykorzystywane w nauczaniu dzieci. zabaw językowych w procesie nauczania Motywowanie dzieci do nauki języka obcego

Środki dydaktyczne wykorzystywane w nauczaniu dzieci. zabaw językowych w procesie nauczania Motywowanie dzieci do nauki języka obcego Nauczyciele języków obcych szkół podstawowych Nauczanie języka obcego w edukacji wczesnoszkolnej TREŚCI: Psychorozwojowe uwarunkowania wczesnej edukacji językowej Rozwój sprawności receptywnych i produktywnych

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe programy stażowe z zakresu nowoczesnych form poradnictwa zawodowego

Międzynarodowe programy stażowe z zakresu nowoczesnych form poradnictwa zawodowego Międzynarodowe programy stażowe z zakresu nowoczesnych form poradnictwa zawodowego Opracowanie: Katarzyna Podobińska Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Gdańsku Gdańsk, 30 września 2014 r. Jednym z zadań

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020

STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020 STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020 I. CELE STRATEGICZNE W ZAKRESIE NAUKI I WDROŻEŃ Cel strategiczny 1 - Opracowanie i realizacja

Bardziej szczegółowo

ECTS jak z niego korzystać w ramach kwalifikacji

ECTS jak z niego korzystać w ramach kwalifikacji ECTS jak z niego korzystać w ramach kwalifikacji Tomasz Saryusz-Wolski Ekspert Bolońskich Centrum Kształcenia Międzynarodowego Politechnika Łódzka tsw.ife@p.lodz.pl Co to jest ECTS? KaŜdy wie! European

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Zapraszam na szkolenie on line prezentujące dwie nowoczesne metody pracy: coaching i mentoring. Idea i definicja coachingu Coaching,

Bardziej szczegółowo

Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą

Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą Punkt widzenia audytora i kierownika jednostki Agnieszka Boboli Ministerstwo Finansów w 22.05.2013 r. 1 Agenda Rola kierownika

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe

Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe Akcja 2 Partnerstwa Strategiczne Warszawa, 4,18 lutego 2015 W ramach partnerstw strategicznych dąży się do wspierania opracowywania, przekazywania lub

Bardziej szczegółowo

Obszar 3. Katarzyna Trawińska-Konador. Elżbieta Lechowicz

Obszar 3. Katarzyna Trawińska-Konador. Elżbieta Lechowicz Obszar 3. System potwierdzania efektów uczenia się oraz mechanizmy zapewniające jakość kwalifikacji dla wiarygodności edukacji i kwalifikacji w kraju i w Europie Katarzyna Trawińska-Konador Elżbieta Lechowicz

Bardziej szczegółowo

Konspekt IntheMC. 1. KONTEKST OGÓLNY Umiędzynarodowienie w Twoim kraju

Konspekt IntheMC. 1. KONTEKST OGÓLNY Umiędzynarodowienie w Twoim kraju Konspekt IntheMC Nr/tytuł ZADANIA: 1. KONTEKST OGÓLNY Umiędzynarodowienie w Twoim kraju Nazwisko UCZNIA Poziom europejskich ram kwalifikacji (EQF) 2 3 4 DATA ROZPOCZĘCIA ZAJĘĆ: DATA ZAKOŃCZENIA: EWALUACJA

Bardziej szczegółowo

Centrum Kształcenia Nauczycieli Języków Obcych i Edukacji Europejskiej UW

Centrum Kształcenia Nauczycieli Języków Obcych i Edukacji Europejskiej UW Centrum Kształcenia Nauczycieli Języków Obcych i Edukacji Europejskiej UW Uniwersyteckie Kolegium Kształcenia Nauczycieli Języka Angielskiego Ramowy Program Studiów Podyplomowych w specjalności nauczycielskiej

Bardziej szczegółowo

PRIORYTET IV. SZKOLNICTWO WYśSZE I NAUKA

PRIORYTET IV. SZKOLNICTWO WYśSZE I NAUKA PRIORYTET IV SZKOLNICTWO WYśSZE I NAUKA 78 PRIORYTET IV SZKOLNICTWO WYśSZE I NAUKA Opis Priorytetu IV W wymiarze europejskim zarówno Strategia Lizbońska jak i opracowany przez Komisję Europejską w ramach

Bardziej szczegółowo

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Komisja Europejska Czym jest europejska strategia zatrudnienia? Każdy potrzebuje pracy. Wszyscy musimy

Bardziej szczegółowo

KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI

KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI Rola uczelni w procesie uczenia się przez całe życie Warszawa, 20.I.2012 Jolanta Urbanikowa, Uniwersytet Warszawski Krajowy system kwalifikacji Ogół działań państwa związanych

Bardziej szczegółowo

Rezultaty projektów transferu innowacji. Warszawa, 17 czerwca 2013

Rezultaty projektów transferu innowacji. Warszawa, 17 czerwca 2013 Rezultaty projektów transferu innowacji Warszawa, 17 czerwca 2013 Cel programu Uczenie się przez całe życie Włączenie uczenia się przez całe życie w kształtowanie Unii Europejskiej jako zaawansowanej,

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Technicznych w Mikołowie. Realizacja projektów w ramach programu Uczenie się przez całe życie

Zespół Szkół Technicznych w Mikołowie. Realizacja projektów w ramach programu Uczenie się przez całe życie Zespół Szkół Technicznych w Mikołowie Realizacja projektów w ramach programu Uczenie się przez całe życie Projekty zrealizowane w latach 2007-2012 Leonardo da Vinci Śląscy technicy na zagranicznych praktykach

Bardziej szczegółowo

POWIĄZANIA PROJEKTÓW

POWIĄZANIA PROJEKTÓW Opracowały: Izabela Kaziemierska, Indira Lachowicz, Laura Piotrowska POWIĄZANIA PROJEKTÓW SYSTEMOWYCH REALIZOWANYCH PRZEZ ORE Publikacja powstała w ramach programu System doskonalenia oparty na ogólnodostępnym

Bardziej szczegółowo