Systemy zabezpieczeń

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Systemy zabezpieczeń"

Transkrypt

1 Systemy zabezpieczeń Definicja System zabezpieczeń (safety-related system) jest to system, który implementuje funkcje bezpieczeństwa konieczne do utrzymania bezpiecznego stanu instalacji oraz jest przeznaczony do osiągnięcia koniecznej nienaruszalności bezpieczeństwa (safety integrity) tych funkcji. Funkcja bezpieczeństwa Funkcja, przeznaczona do utrzymania bezpiecznego stanu instalacji w odniesieniu do konkretnego zdarzenia zagrażającego. Zdarzenie zagrażające Sytuacja, której wynikiem jest fizyczny uraz lub pogorszenie stanu zdrowia ludzi, tak bezpośrednie jak pośrednie, wynikające ze szkody w majątku lub w środowisku Uwagi - może być integralną częścią systemu sterującego instalacją lub odrębnym systemem - może być zaprojektowany do zapobiegania lub łagodzenia skutków zdarzenia zagrażającego - może być realizowany w różnych technikach Rts6B.doc 1

2 Norma PN-EN 61508, listopad 2004 (IEC 61508) Bezpieczeństwo funkcjonalne elektrycznych / elektronicznych / programowalnych elektronicznych systemów związanych z bezpieczeństwem 1: Wymagania ogólne 2: Wymagania dotyczące elektrycznych/elektronicznych/programowalnych systemów związanych z bezpieczeństwem 3: Wymagania dotyczące oprogramowania 4: Definicje i skrótowce 5: Przykłady metod do określania poziomów nienaruszalności i bezpieczeństwa 6: Wytyczne do stosowania 7: Przegląd technik i miar Rts6B.doc 2

3 Projektowanie bezpieczeństwa systemu C konsekwencje wystąpienia zdarzenia zagrażającego P prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia R ryzyko związane ze zdarzeniem: R = C P 1. Obliczyć ryzyko instalacji sterowanej bez zabezpieczeń R np 2. Określić ryzyko dopuszczalne R t 3. Jeśli R np > R t to konieczna redukcja ryzyka w stopniu: PFD = F t / F np 4. Wprowadzić funkcje bezpieczeństwa (zabezpieczenia) o niezawodności PFD Konsekwencje zagrożenia Częstotliwość zagrożenia Ryzyko Rnp Systemy zabezpieczeń Ryzyko Rp Rp < Rt Instalacja + system sterujący Rts6B.doc 3

4 Nienaruszalność bezpieczeństwa Prawdopodobieństwo, że system wykona wymagane funkcje bezpieczeństwa w zadanych warunkach i czasie. Rodzaje pracy - na rzadkie przywołanie: nie częściej niż raz na rok i nie częściej niż dwukrotność okresów testowych - na częste lub ciągłe przywołanie Poziomy nienaruszalności bezpieczeństwa (SIL) Poziom Na rzadkie przywołanie (prawdopodobieństwo uszkodzenia) Na częste przywołanie (prawd. uszkodzenia na godzinę) Rts6B.doc 4

5 Cykl utrzymania bezpieczeństwa Koncepcja systemu Określenie zakresu Analiza zagrożeń i ryzyka Wymagania bezpieczeństwa pracy i obsługi Planowanie walidacji bezpieczeństwa instalacji i wdrożenia Realizacja funkcji bezpieczeństwa Instalacja i wdrożenie Walidacja bezpieczeństwa Praca, obsługa, naprawy Wyłączenie z eksploatacji Wymagana dokumentacja wykonania wszystkich faz cyklu Rts6B.doc 5

6 Programowa realizacja funkcji bezpieczeństwa Specyfikacja wymagań bezpieczeństwa funkcje nienaruszalność Planowanie walidacji bezpieczeństwa Opracowanie oprogramowania Integracja sprzętu i oprogramowania Walidacja bezpieczeństwa Cykl wytwarzania Specyfikacja wymagań bezpieczeństwa Architektura systemu Projekt oprogramowania Projekt modułów Testowanie modułów Testowanie systemowe Testowanie integracyjne Testowanie walidacyjne Programowanie Rts6B.doc 6

7 Przykładowe rekomendacje normy Projektowanie architektury oprogramowania Technika/metoda SIL1 SIL2 SIL3 SIL4 1 Wykrywanie i diagnoza defektów R HR HR 2 Kody detekcyjne i korekcyjne R R R HR 3a Blok odzyskiwania R R R R 3b Odtwarzanie R R R R 3c Powtarzanie próby R R R HR 4 Płynny upadek R R HR HR 5 Korekcja defektów metodami AI NR NR NR 6 Rekonfiguracja dynamiczna NR NR NR 7a Metody strukturalne HR HR HR HR 7b Metody półformalne (IEC ) R R HR HR 7c Metody formalne R R HR 8 CASE wspomagające specyfikację R R HR HR Projektowanie szczegółowe i implementacja Technika/metoda SIL1 SIL2 SIL3 SIL4 1a Metody strukturalne HR HR HR HR 1b Metody półformalne (IEC ) R R HR HR 1c Metody formalne R R HR 2 CASE wspomagające projektowanie R R HR HR 3 Podejście modułowe HR HR HR HR 4 Brak obiektów dynamicznych i skoków, R HR HR HR ograniczenie przerwań, wskaźników i rekursji 5 Programowanie strukturalne HR HR HR HR Rts6B.doc 7

8 Analiza bezpieczeństwa metoda FTA (PN-IEC 1025: Analiza drzewa niezdatności) Przykład: analiza palnika gazowego Upływ gazu Wypływ gazu Zawór otwarty Brak płomienia Brak iskry Rozkaz OTWÓRZ zaworu Brak rozkazu ZAPAL zapalnika (nie rozwijane) (proste) Rts6B.doc 8

9 Opis zdarzenia - kod identyfikacyjny (wiąże z dokumentacją projektową) - nazwa zdarzenia i opis - prawdopodobieństwo, zależności czasowe, itp. Metody analizy - przegląd drzewa - wyznaczenie funkcji boolowskich - wyznaczenie minimalnych przekrojów (zbiorów zdarzeń powodujących wystąpienie zdarzenia szczytowego) Schemat postępowania: 1. Analiza systemu i celów jego działania 2. Identyfikacja zdarzeń zagrażających. 3. Budowa drzewa niezdatności dla każdego zdarzenia. 4. Badanie drzewa w celu określenia: - zdarzeń prostych powodujących uszkodzenie systemu - oszacowanie tolerancji na uszkodzenia - prawdopodobieństwa uszkodzenia systemu - lokalizacji elementów krytycznych Podczas projektu: - wprowadzenie zabezpieczeń (elementy, funkcje). - określenie planu diagnostyki, spodziewanych napraw. Rts6B.doc 9

10 Przykład: instalacja chemiczna - reaktor (z dopływami składników) - grzejnik reaktora z sterowanym zaworem H - czujniki temperatury i ph - sterownik z rozproszonym we/wy Zdarzenie zagrażające: przegrzanie (grozi pożarem) Przegrzanie Zbyt silne grzanie Niewłaściwe ph Złe sterowanie zaworu H (analizowane gdzie indziej) Błąd algorytmu czujnika łączy siłownika Zacięcie zaworu pojedyncze defekty prowadzą do zagrożenia! Rts6B.doc 10

11 Zawór zabezpieczający B H T Sterownik T>Tmax Drzewo niezdatności Przegrzanie Zbyt silne grzanie Niewłaściwe ph Otwarty zawór H Otwarty zawór B Złe sterowanie zaworu H zaworu B czujnika Błąd algorytmu czujnika łączy siłownika Zacięcie zaworu H Rts6B.doc 11

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Automatyki

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Automatyki Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Automatyki Kazimierz Kosmowski k.kosmowski@ely.pg.gda.pl Opracowanie metod analizy i narzędzi do komputerowo wspomaganego zarządzania bezpieczeństwem

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia bezpieczeństwa funkcjonalnego w dyrektywach Nowego Podejścia

Zagadnienia bezpieczeństwa funkcjonalnego w dyrektywach Nowego Podejścia IV Sympozjum Bezpieczeństwa Maszyn, Urządzeń i Instalacji Przemysłowych organizowane przez Klub Paragraf 34 Zagadnienia bezpieczeństwa funkcjonalnego w dyrektywach Nowego Podejścia Janusz Samuła Urząd

Bardziej szczegółowo

Systemy eksplozymetryczne jako urządzenia zabezpieczające

Systemy eksplozymetryczne jako urządzenia zabezpieczające Systemy eksplozymetryczne jako urządzenia zabezpieczające dr inż. Stanisław Trzcionka 1 Zakres Dyrektywy ATEX Dyrektywa ma zastosowanie do: urządzeń, systemów ochronnych i części lub podzespołów przeznaczonych

Bardziej szczegółowo

Projektowanie funkcji bezpieczeństwa. z wykorzystaniem podsystemu transmisji danych bezpieczeństwa

Projektowanie funkcji bezpieczeństwa. z wykorzystaniem podsystemu transmisji danych bezpieczeństwa Projektowanie funkcji bezpieczeństwa z wykorzystaniem podsystemu transmisji danych bezpieczeństwa Tomasz Strawiński Wstęp Efektywna realizacja systemów sterowania dużych zespołów maszyn lub linii produkcyjnych

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo maszyn w przestrzeni zagrożonej wybuchem

Bezpieczeństwo maszyn w przestrzeni zagrożonej wybuchem Bezpieczeństwo maszyn Elementy systemów sterowania związane z bezpieczeństwem Bezpieczeństwo maszyn w przestrzeni zagrożonej wybuchem Dr inż. Gerard Kałuża 1 Bezpieczeństwo jest sytuacją, w której nie

Bardziej szczegółowo

Testowanie oprogramowania

Testowanie oprogramowania Testowanie oprogramowania 1/17 Testowanie oprogramowania Wykład 01 dr inż. Grzegorz Michalski 13 października 2015 Testowanie oprogramowania 2/17 Dane kontaktowe: Kontakt dr inż. Grzegorz Michalski pokój

Bardziej szczegółowo

Tomasz Kamiński. Tendencje i możliwości rozwoju systemów automatyki i nadzoru z uwzględnieniem aspektu bezpieczeństwa

Tomasz Kamiński. Tendencje i możliwości rozwoju systemów automatyki i nadzoru z uwzględnieniem aspektu bezpieczeństwa Tomasz Kamiński Tendencje i możliwości rozwoju systemów automatyki i nadzoru z uwzględnieniem aspektu bezpieczeństwa Jak zmieniał się świat automatyki? 70 80 90 2000 2010 T I co z tego wynika? $ ERP MES

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania 2/32 Cel analizy Celem fazy określania wymagań jest udzielenie odpowiedzi na pytanie:

Bardziej szczegółowo

Cykle życia systemu informatycznego

Cykle życia systemu informatycznego Cykle życia systemu informatycznego Cykl życia systemu informatycznego - obejmuję on okres od zgłoszenia przez użytkownika potrzeby istnienia systemu aż do wycofania go z eksploatacji. Składa się z etapów

Bardziej szczegółowo

Marek Trajdos Klub Paragraf 34 SBT

Marek Trajdos Klub Paragraf 34 SBT Marek Trajdos Klub Paragraf 34 SBT 1. Dyrektywa maszynowa, a inne dyrektywy Wymagania zasadnicze dotyczą maszyn wprowadzanych do obrotu po raz pierwszy na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Są

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe podejście do zapewnienia bezpieczeństwa urządzeń technicznych. Michał Karolak Urząd Dozoru Technicznego

Kompleksowe podejście do zapewnienia bezpieczeństwa urządzeń technicznych. Michał Karolak Urząd Dozoru Technicznego Kompleksowe podejście do zapewnienia bezpieczeństwa urządzeń technicznych Michał Karolak Urząd Dozoru Technicznego Rodzaj badania Pierwsze badanie okresowe Opis badania Badanie mające na celu sprawdzenie

Bardziej szczegółowo

Idea Bezpiecznej Maszyny w prostym podejściu. użyj Safety Evaluation Tool. Safety Integrated. www.siemens.pl/safety-evaluation-tool

Idea Bezpiecznej Maszyny w prostym podejściu. użyj Safety Evaluation Tool. Safety Integrated. www.siemens.pl/safety-evaluation-tool Idea Bezpiecznej Maszyny w prostym podejściu użyj Safety Evaluation Tool Safety Integrated www.siemens.pl/safety-evaluation-tool Safety Evaluation Tool jest częścią programu Safety Integrated opracowanego

Bardziej szczegółowo

Metodyka projektowania komputerowych systemów sterowania

Metodyka projektowania komputerowych systemów sterowania Metodyka projektowania komputerowych systemów sterowania Andrzej URBANIAK Metodyka projektowania KSS (1) 1 Projektowanie KSS Analiza wymagań Opracowanie sprzętu Projektowanie systemu Opracowanie oprogramowania

Bardziej szczegółowo

DiaSter - system zaawansowanej diagnostyki aparatury technologicznej, urządzeń pomiarowych i wykonawczych. Politechnika Warszawska

DiaSter - system zaawansowanej diagnostyki aparatury technologicznej, urządzeń pomiarowych i wykonawczych. Politechnika Warszawska Jan Maciej Kościelny, Michał Syfert DiaSter - system zaawansowanej diagnostyki aparatury technologicznej, urządzeń pomiarowych i wykonawczych Instytut Automatyki i Robotyki Plan wystąpienia 2 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

METODY ANALIZY BEZPIECZEŃSTWA SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH

METODY ANALIZY BEZPIECZEŃSTWA SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH METODY ANALIZY BEZPIECZEŃSTWA SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH Zagadnienia: 1) Wyjaśnienie pojęć związanych z bezpieczeństwem. 2) Norma IEC 1508. 3) Metody analizy bezpieczeństwa: a) analiza drzew niezdatności (FTA),

Bardziej szczegółowo

Ocena ilościowa ryzyka: analiza drzewa błędu (konsekwencji) Zajęcia 6. dr inż. Piotr T. Mitkowski. piotr.mitkowski@put.poznan.pl

Ocena ilościowa ryzyka: analiza drzewa błędu (konsekwencji) Zajęcia 6. dr inż. Piotr T. Mitkowski. piotr.mitkowski@put.poznan.pl Ocena ilościowa ryzyka: Zajęcia 6 analiza drzewa błędu (konsekwencji) dr inż. Piotr T. Mitkowski piotr.mitkowski@put.poznan.pl Materiały dydaktyczne, prawa zastrzeżone Piotr Mitkowski 1 Plan zajęć Metody

Bardziej szczegółowo

Zasady organizacji projektów informatycznych

Zasady organizacji projektów informatycznych Zasady organizacji projektów informatycznych Systemy informatyczne w zarządzaniu dr hab. inż. Joanna Józefowska, prof. PP Plan Definicja projektu informatycznego Fazy realizacji projektów informatycznych

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO OPIS PRZEDMIOTU. Sieci i sterowniki przemysłowe

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO OPIS PRZEDMIOTU. Sieci i sterowniki przemysłowe OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Sieci i sterowniki przemysłowe Wydział Instytut/Katedra Kierunek Specjalizacja/specjalność Wydział Matematyki, Fizyki i Techniki Instytut Mechaniki i Informatyki

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp 1. Wprowadzenie 2. Zarządzanie ryzykiem systemów informacyjnych

Spis treści Wstęp 1. Wprowadzenie 2. Zarządzanie ryzykiem systemów informacyjnych Wstęp... 13 1. Wprowadzenie... 15 1.1. Co to jest bezpieczeństwo informacji?... 17 1.2. Dlaczego zapewnianie bezpieczeństwa informacji jest potrzebne?... 18 1.3. Cele, strategie i polityki w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do systemów informacyjnych

Wprowadzenie do systemów informacyjnych Wprowadzenie do systemów informacyjnych Kryteria oceny systemu Podstawowe metody projektowania UEK w Krakowie Ryszard Tadeusiewicz 1 UEK w Krakowie Ryszard Tadeusiewicz 2 Technologia informatyczna dzisiaj

Bardziej szczegółowo

Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego

Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego Dziś bardziej niż kiedykolwiek narzędzia używane przez

Bardziej szczegółowo

Sukces vs porażka. Sukces. Porażka

Sukces vs porażka. Sukces. Porażka Wstęp Cytaty Kiedy zawiesza się program konkurencji, to jest awaria. Kiedy zawiesza się własny program, to jest drobiazg. Często po awarii pojawia się komunikat typu ID 02. ID to skrót od idiotyczny drobiazg,

Bardziej szczegółowo

Testujemy dedykowanymi zasobami (ang. agile testers)

Testujemy dedykowanymi zasobami (ang. agile testers) Testujemy dedykowanymi zasobami (ang. agile testers) - wspólne standupy; - ten sam manager; - duży przepływ informacji; - po pewnym czasie zanika asertywność; - pojawia się tendencja do nie zgłaszania

Bardziej szczegółowo

2.11. Monitorowanie i przegląd ryzyka 2.12. Kluczowe role w procesie zarządzania ryzykiem

2.11. Monitorowanie i przegląd ryzyka 2.12. Kluczowe role w procesie zarządzania ryzykiem Spis treści Wstęp 1. Wprowadzenie 1.1. Co to jest bezpieczeństwo informacji? 1.2. Dlaczego zapewnianie bezpieczeństwa informacji jest potrzebne? 1.3. Cele, strategie i polityki w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA

INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA INSTYTUT INFORMATYKI STOSOWANEJ 2013 INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA Inżynieria Oprogramowania Proces ukierunkowany na wytworzenie oprogramowania Jak? Kto? Kiedy? Co? W jaki sposób? Metodyka Zespół Narzędzia

Bardziej szczegółowo

Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania

Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania Wstęp do inżynierii oprogramowania. Cykle rozwoju oprogramowaniaiteracyjno-rozwojowy cykl oprogramowania Autor: Zofia Kruczkiewicz System Informacyjny =Techniczny SI

Bardziej szczegółowo

Walidacja systemu ewms / cwms. Sopot 9.10.2013

Walidacja systemu ewms / cwms. Sopot 9.10.2013 Walidacja systemu ewms / cwms Sopot 9.10.2013 Kilka słów o nas - esynerga Zakres działalności Producent i dostawca systemów: ewms / cwms system zarządzania magazynem MES system zarządzania produkcja cims

Bardziej szczegółowo

Systemy wbudowane. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl

Systemy wbudowane. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Systemy wbudowane Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl 1 Program przedmiotu Wprowadzenie definicja, zastosowania, projektowanie systemów wbudowanych Mikrokontrolery AVR Programowanie mikrokontrolerów

Bardziej szczegółowo

STOSOWANIE PODSYSTEMÓW TRANSMISJI DANYCH BEZPIECZEŃSTWA W ZWIĄZANYCH Z BEZPIECZEŃSTWEM SYSTEMACH STEROWANIA MASZYN

STOSOWANIE PODSYSTEMÓW TRANSMISJI DANYCH BEZPIECZEŃSTWA W ZWIĄZANYCH Z BEZPIECZEŃSTWEM SYSTEMACH STEROWANIA MASZYN Zeszyty Problemowe Maszyny Elektryczne Nr 2/2014 (102) 179 Tomasz Strawiński Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy (CIOP-PIB), Warszawa STOSOWANIE PODSYSTEMÓW TRANSMISJI DANYCH

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Wawrzyniak Quo vadis BS? Ożarów Mazowiecki, styczeń 2014

Krzysztof Wawrzyniak Quo vadis BS? Ożarów Mazowiecki, styczeń 2014 1 QUO VADIS.. BS? Rekomendacja D dlaczego? Mocne fundamenty to dynamiczny rozwój. Rzeczywistość wdrożeniowa. 2 Determinanty sukcesu w biznesie. strategia, zasoby (ludzie, kompetencje, procedury, technologia)

Bardziej szczegółowo

Inteligentny czujnik w strukturze sieci rozległej

Inteligentny czujnik w strukturze sieci rozległej Inteligentny czujnik w strukturze sieci rozległej Tadeusz Pietraszek Zakopane, 13 czerwca 2002 Plan prezentacji Problematyka pomiarów stężenia gazów w obiektach Koncepcja realizacji rozproszonego systemu

Bardziej szczegółowo

Kurs Projektowanie i programowanie z Distributed Safety. Spis treści. Dzień 1. I Bezpieczeństwo funkcjonalne - wprowadzenie (wersja 1212)

Kurs Projektowanie i programowanie z Distributed Safety. Spis treści. Dzień 1. I Bezpieczeństwo funkcjonalne - wprowadzenie (wersja 1212) Spis treści Dzień 1 I Bezpieczeństwo funkcjonalne - wprowadzenie (wersja 1212) I-3 Cel stosowania bezpieczeństwa funkcjonalnego I-4 Bezpieczeństwo funkcjonalne I-5 Zakres aplikacji I-6 Standardy w zakresie

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe PROGRAM NAUCZANIA PLAN STUDIÓW

Studia podyplomowe PROGRAM NAUCZANIA PLAN STUDIÓW 01-447 Warszawa ul. Newelska 6, tel. (+48 22) 34-86-520, www.wit.edu.pl Studia podyplomowe BEZPIECZEŃSTWO I JAKOŚĆ SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH PROGRAM NAUCZANIA PLAN STUDIÓW Studia podyplomowe BEZPIECZEŃSTWO

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia I stopnia (inżynierskie)

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia I stopnia (inżynierskie) Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia I stopnia (inżynierskie) Temat: Pomiar prędkości kątowych samolotu przy pomocy czujnika ziemskiego pola magnetycznego 1. Analiza właściwości

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia II stopnia (magisterskie)

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia II stopnia (magisterskie) Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia II stopnia (magisterskie) Temat: Analiza właściwości pilotażowych samolotu Specjalność: Pilotaż lub Awionika 1. Analiza stosowanych kryteriów

Bardziej szczegółowo

Zastosowania mikrokontrolerów w przemyśle

Zastosowania mikrokontrolerów w przemyśle Zastosowania mikrokontrolerów w przemyśle Cezary MAJ Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Literatura Ryszard Pełka: Mikrokontrolery - architektura, programowanie, zastosowania Projektowanie

Bardziej szczegółowo

Temat lekcji. PKZ(E.b)(4)2 Zabezpieczanie dostępu do systemu operacyjnego.

Temat lekcji. PKZ(E.b)(4)2 Zabezpieczanie dostępu do systemu operacyjnego. ROZKŁAD MATERIAŁU Diagnostyka i naprawa urządzeń techniki komputerowej Technik informatyk 3503 Kwalifikacja pierwsza - (E.) Montaż i eksploatacja komputerów osobistych oraz urządzeń peryferyjnych Opracował:

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia z podstawy programowej Uczeń:

Efekty kształcenia z podstawy programowej Uczeń: USZCZEGÓŁOWIONE EFEKTY KSZTAŁCENIA Dla przedmiotu: Diagnostyka i naprawa urządzeń techniki komputerowej Technik informatyk 351203 Kwalifikacja pierwsza - (E.12) Montaż i eksploatacja komputerów osobistych

Bardziej szczegółowo

Testowanie w procesie Scrum

Testowanie w procesie Scrum Tilo Linz Testowanie w procesie Scrum Przewodnik po zarządzaniu jakością oprogramowania w świecie programowania zwinnego Przekład: Jakub Niedźwiedź APN Promise, Warszawa 2014 v 1 Wprowadzenie........................................1

Bardziej szczegółowo

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE SRK IT obejmuje kompetencje najważniejsze i specyficzne dla samego IT są: programowanie i zarządzanie systemami informatycznymi. Z rozwiązań IT korzysta się w każdej

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Programowania Zarządzanie projektem. Plan wykładu. Motto. Motto 2. Notatki. Notatki. Notatki. Notatki.

Inżynieria Programowania Zarządzanie projektem. Plan wykładu. Motto. Motto 2. Notatki. Notatki. Notatki. Notatki. Inżynieria Programowania Zarządzanie projektem Arkadiusz Chrobot Katedra Informatyki, Politechnika Świętokrzyska w Kielcach Kielce, 3 października 2013 Plan wykładu 1. Wstęp 2. Czynności zarządzania 3.

Bardziej szczegółowo

Co to jest jest oprogramowanie? 8. Co to jest inżynieria oprogramowania? 9. Jaka jest różnica pomiędzy inżynierią oprogramowania a informatyką?

Co to jest jest oprogramowanie? 8. Co to jest inżynieria oprogramowania? 9. Jaka jest różnica pomiędzy inżynierią oprogramowania a informatyką? ROZDZIAŁ1 Podstawy inżynierii oprogramowania: - Cele 2 - Zawartość 3 - Inżynieria oprogramowania 4 - Koszty oprogramowania 5 - FAQ o inżynierii oprogramowania: Co to jest jest oprogramowanie? 8 Co to jest

Bardziej szczegółowo

I N S T Y T U T I N F O R M A T Y K I S T O S O W A N E J 2016

I N S T Y T U T I N F O R M A T Y K I S T O S O W A N E J 2016 I N S T Y T U T I N F O R M A T Y K I S T O S O W A N E J 2016 Programowanie Gier Testowanie i zapewnianie jakości oprogramowania (QA) Grafika i multimedia Inteligentne systemy autonomiczne INŻYNIERIA

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1. Istotne warunki zamówienia do przetargu nieograniczonego na wykonanie pakietu usług programistycznych

Załącznik Nr 1. Istotne warunki zamówienia do przetargu nieograniczonego na wykonanie pakietu usług programistycznych Załącznik Nr 1 Do pisma IMP PAN l.dz. ZDN/1234/2007 z 2007-06-19 o ogłoszeniu przetargu nieograniczonego na pakiet usług programistycznych, których wartość nie przekracza progu, od którego obowiązuje prawo

Bardziej szczegółowo

Spis treúci. 1. Wprowadzenie... 13

Spis treúci. 1. Wprowadzenie... 13 Księgarnia PWN: W. Dąbrowski, A. Stasiak, M. Wolski - Modelowanie systemów informatycznych w języku UML 2.1 Spis treúci 1. Wprowadzenie... 13 2. Modelowanie cele i metody... 15 2.1. Przegląd rozdziału...

Bardziej szczegółowo

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro.

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Rynek sterowników programowalnych Sterowniki programowalne PLC od wielu lat są podstawowymi systemami stosowanymi w praktyce przemysłowej i stały

Bardziej szczegółowo

Metodologia weryfikacji wymagań IRIS w obszarze Projektowania i Rozwoju w teorii i praktyce. Szymon Wapienik TUV NORD Polska

Metodologia weryfikacji wymagań IRIS w obszarze Projektowania i Rozwoju w teorii i praktyce. Szymon Wapienik TUV NORD Polska Metodologia weryfikacji wymagań IRIS w obszarze Projektowania i Rozwoju w teorii i praktyce Szymon Wapienik TUV NORD Polska WARSZTATY SIRTS Metodologia weryfikacji wymagań IRIS Warszawa 25 listopada 2009r.

Bardziej szczegółowo

Przedsięwzięcia Informatyczne w Zarządzaniu

Przedsięwzięcia Informatyczne w Zarządzaniu Przedsięwzięcia Informatyczne w Zarządzaniu 2005/06 dr inż. Grażyna Hołodnik-Janczura GHJ 1 LITERATURA 1. Praca zbiorowa p.r. Górski J., Inżynieria oprogramowania, MIKOM, W-wa, 2000 2. Jaszkiewicz A.,

Bardziej szczegółowo

Wstęp...9. 1. Architektura... 13

Wstęp...9. 1. Architektura... 13 Spis treści 3 Wstęp...9 1. Architektura... 13 1.1. Schemat blokowy...14 1.2. Pamięć programu...15 1.3. Cykl maszynowy...16 1.4. Licznik rozkazów...17 1.5. Stos...18 1.6. Modyfikowanie i odtwarzanie zawartości

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Programowania Zarządzanie projektem

Inżynieria Programowania Zarządzanie projektem Inżynieria Programowania Zarządzanie projektem Katedra Informatyki, Politechnika Świętokrzyska w Kielcach Kielce, 12 października 2015 Plan wykładu 1 2 3 4 5 Plan wykładu 1 2 3 4 5 Plan wykładu 1 2 3 4

Bardziej szczegółowo

Wypadki przy użytkowaniu sprzętu roboczego

Wypadki przy użytkowaniu sprzętu roboczego Wypadki przy użytkowaniu sprzętu roboczego W 2004 r. inspektorzy pracy zbadali 913 wypadków przy pracy, w których źródłami czynników niebezpiecznych, powodujących urazy, były maszyny, aparatura, narzędzia

Bardziej szczegółowo

Waterfall model. (iteracyjny model kaskadowy) Marcin Wilk

Waterfall model. (iteracyjny model kaskadowy) Marcin Wilk Waterfall model (iteracyjny model kaskadowy) Marcin Wilk Iteracyjny model kaskadowy jeden z kilku rodzajów procesów tworzenia oprogramowania zdefiniowany w inżynierii oprogramowania. Jego nazwa wprowadzona

Bardziej szczegółowo

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 Cel wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działanie systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1 CO TO JEST HACCP? HACCP ANALIZA ZAGROŻEŃ I KRYTYCZNE PUNKTY KONTROLI HAZARD ryzyko, niebezpieczeństwo, potencjalne zagrożenie przez wyroby dla zdrowia konsumenta ANALYSIS ocena, analiza, kontrola zagrożenia

Bardziej szczegółowo

Technika bezpieczeństwa

Technika bezpieczeństwa Technika Kategorie wg PN-EN 954-1 Kategorie S - następstwa wypadku (1 - odwracalne, 2 - nieodwracalne, śmierć) Kategoria dopuszczalna przy spełnieniu pewnych warunków dodatkowych (patrz: EN 954-1 B.1)

Bardziej szczegółowo

Tester oprogramowania 2014/15 Tematy prac dyplomowych

Tester oprogramowania 2014/15 Tematy prac dyplomowych Tester oprogramowania 2014/15 Tematy prac dyplomowych 1. Projekt i wykonanie automatycznych testów funkcjonalnych wg filozofii BDD za pomocą dowolnego narzędzia Jak w praktyce stosować Behaviour Driven

Bardziej szczegółowo

ŚCIEŻKA KRYTYCZNA. W ścieżkach krytycznych kolejne zadanie nie może się rozpocząć, dopóki poprzednie się nie zakończy.

ŚCIEŻKA KRYTYCZNA. W ścieżkach krytycznych kolejne zadanie nie może się rozpocząć, dopóki poprzednie się nie zakończy. ŚCIEŻKA KRYTYCZNA Ciąg następujących po sobie zadań w ramach projektu trwających najdłużej ze wszystkich możliwych ciągów, mających taką własność, że opóźnienie któregokolwiek z nich opóźni zakończenie

Bardziej szczegółowo

Sekcja I: Instytucja zamawiająca/podmiot zamawiający

Sekcja I: Instytucja zamawiająca/podmiot zamawiający Unia Europejska Publikacja Suplementu do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej 2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670 E-mail: ojs@publications.europa.eu Informacje i formularze

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4 Planowanie rozwoju technologii - Aleksander Buczacki 4.1. Wstęp 4.2. Proces planowania rozwoju technologii

Rozdział 4 Planowanie rozwoju technologii - Aleksander Buczacki 4.1. Wstęp 4.2. Proces planowania rozwoju technologii Spis treści Wprowadzenie Rozdział 1 Pojęcie i klasyfikacja produktów oraz ich miejsce w strategii firmy - Jerzy Koszałka 1.1. Wstęp 1.2. Rynek jako miejsce oferowania i wymiany produktów 1.3. Pojęcie produktu

Bardziej szczegółowo

JĘZYKI PROGRAMOWANIA STEROWNIKÓW

JĘZYKI PROGRAMOWANIA STEROWNIKÓW JĘZYKI PROGRAMOWANIA STEROWNIKÓW dr inż. Wiesław Madej Wstęp Języki programowania sterowników 15 h wykład 15 h dwiczenia Konsultacje: - pokój 325A - środa 11 14 - piątek 11-14 Literatura Tadeusz Legierski,

Bardziej szczegółowo

Szczególne problemy projektowania aplikacji internetowych. Jarosław Kuchta Projektowanie Aplikacji Internetowych

Szczególne problemy projektowania aplikacji internetowych. Jarosław Kuchta Projektowanie Aplikacji Internetowych Szczególne problemy projektowania aplikacji Jarosław Kuchta Miejsce projektowania w cyklu wytwarzania aplikacji SWS Analiza systemowa Analiza statyczna Analiza funkcjonalna Analiza dynamiczna Analiza behawioralna

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo techniczne spalarni odpadów. Anna Gerymska Urząd Dozoru Technicznego

Bezpieczeństwo techniczne spalarni odpadów. Anna Gerymska Urząd Dozoru Technicznego Anna Gerymska Urząd Dozoru Technicznego 2 października 2013 1 Urząd Dozoru Technicznego jest polską instytucją działającą w dziedzinie zapewnienia bezpieczeństwa urządzeń i instalacji technicznych od ponad

Bardziej szczegółowo

Zasada i wymagania dotyczące ryglowania i blokowania osłon ruchomych. Marek Trajdos LUC-CE Consulting

Zasada i wymagania dotyczące ryglowania i blokowania osłon ruchomych. Marek Trajdos LUC-CE Consulting Zasada i wymagania dotyczące ryglowania i blokowania osłon ruchomych. Marek Trajdos LUC-CE Consulting Norma PN-EN ISO 14119 Osłony blokujące należy instalować w takiej minimalnej odległości od zagrożenia,

Bardziej szczegółowo

Zajęcia prowadzone przez MCT, auditora wiodącego systemów bezpieczeństwa informacji.

Zajęcia prowadzone przez MCT, auditora wiodącego systemów bezpieczeństwa informacji. OFERTA SZKOLENIOWA BAZY DANYCH O firmie: Firma Information & Technology Consulting specjalizuje się w szkoleniach w zakresie systemów bazodanowych Microsoft i Sybase oraz Zarządzania bezpieczeństwem informacji

Bardziej szczegółowo

dr inż. Marek Mika ON PAN ul. Wieniawskiego 17/19 tel. 8528-503 wew. 262 e-mail: Marek.Mika@cs.put.poznan.pl

dr inż. Marek Mika ON PAN ul. Wieniawskiego 17/19 tel. 8528-503 wew. 262 e-mail: Marek.Mika@cs.put.poznan.pl Systemy klasy ERP wykłady: 16 godz. laboratorium: 16 godz. dr inż. Marek Mika ON PAN ul. Wieniawskiego 17/19 tel. 8528-503 wew. 262 e-mail: Marek.Mika@cs.put.poznan.pl Co to jest ERP? ERP = Enterprise

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem szkód spowodowanych wyładowaniami piorunowymi do obiektów budowlanych

Zarządzanie ryzykiem szkód spowodowanych wyładowaniami piorunowymi do obiektów budowlanych Robert Ziemba Politechnika Rzeszowska Zarządzanie ryzykiem szkód spowodowanych wyładowaniami piorunowymi do obiektów budowlanych Na podstawie PN-EN 62305-2:2008 Ochrona odgromowa Część 2: Zarządzanie ryzykiem

Bardziej szczegółowo

Koncepcja systemu zarządzania jakością w dużym projekcie informatycznym zgodnie z normą ISO/IEC 9001:2008

Koncepcja systemu zarządzania jakością w dużym projekcie informatycznym zgodnie z normą ISO/IEC 9001:2008 Koncepcja systemu zarządzania jakością w dużym projekcie informatycznym zgodnie z normą ISO/IEC 9001:2008 Autor: Kinga Lewandowska Promotor: dr inż. Szymon Supernak Zakres pracy CZĘŚĆ TEORETYCZNA Przegląd

Bardziej szczegółowo

Inżynieria oprogramowania (Software Engineering)

Inżynieria oprogramowania (Software Engineering) Inżynieria oprogramowania (Software Engineering) Wykład 2 Proces produkcji oprogramowania Proces produkcji oprogramowania (Software Process) Podstawowe założenia: Dobre procesy prowadzą do dobrego oprogramowania

Bardziej szczegółowo

1. Zakres modernizacji Active Directory

1. Zakres modernizacji Active Directory załącznik nr 1 do umowy 1. Zakres modernizacji Active Directory 1.1 Opracowanie szczegółowego projektu wdrożenia. Określenie fizycznych lokalizacji serwerów oraz liczby lokacji Active Directory Określenie

Bardziej szczegółowo

Program certyfikacji wyrobów na zgodność z dyrektywą maszynową w Centrum Badań i Certyfikacji Instytutu EMAG

Program certyfikacji wyrobów na zgodność z dyrektywą maszynową w Centrum Badań i Certyfikacji Instytutu EMAG dr inż. LESZEK KASPRZYCZAK Instytut Technik Innowacyjnych EMAG Program certyfikacji wyrobów na zgodność z dyrektywą maszynową w Centrum Badań i Certyfikacji Instytutu EMAG W artykule opisano zasady oraz

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki i korzyści wdrażania EMAS w Urzędzie Miejskim Wrocławia. Małgorzata Gackiewicz

Dobre praktyki i korzyści wdrażania EMAS w Urzędzie Miejskim Wrocławia. Małgorzata Gackiewicz Dobre praktyki i korzyści wdrażania EMAS w Urzędzie Miejskim Wrocławia Małgorzata Gackiewicz POCZĄTEK ISO 14001 2010r. POKL Zespół wdrożniowy Komunikacja ASPEKTY ŚRODOWISKOWE ASPEKTY BEZPOŚREDNIE Wytwarzanie

Bardziej szczegółowo

Opracował: Jan Front

Opracował: Jan Front Opracował: Jan Front Sterownik PLC PLC (Programowalny Sterownik Logiczny) (ang. Programmable Logic Controller) mikroprocesorowe urządzenie sterujące układami automatyki. PLC wykonuje w sposób cykliczny

Bardziej szczegółowo

FMEA. Failure Mode and Effect Analysis. Analiza Przyczyn i Skutków Usterek

FMEA. Failure Mode and Effect Analysis. Analiza Przyczyn i Skutków Usterek FMEA Failure Mode and Effect Analysis Analiza Przyczyn i Skutków Usterek GENEZA I DEFINICJE 75% przyczyn błędów leży w sferze projektowania wyrobu. Jednak 80% błędów ujawnia się w czasie produkcji, kontroli

Bardziej szczegółowo

PROGRAMOWALNE STEROWNIKI LOGICZNE

PROGRAMOWALNE STEROWNIKI LOGICZNE PROGRAMOWALNE STEROWNIKI LOGICZNE I. Wprowadzenie Klasyczna synteza kombinacyjnych i sekwencyjnych układów sterowania stosowana do automatyzacji dyskretnych procesów produkcyjnych polega na zaprojektowaniu

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA Wydział Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki KATEDRA INFORMATYKI Event Visualizator sprawozdanie z przebiegu projektu wersja 1.1 z dnia 15.06.2011 Kierunek,

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie całości lub fragmentów niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody wydawcy zabronione. Autor oraz wydawca dołożyli wszelkich starań aby zawarte

Bardziej szczegółowo

Modernizacja układu sterowania pieców soli grzewczej instalacji melaminy w Zakładach Azotowych Puławy SA.

Modernizacja układu sterowania pieców soli grzewczej instalacji melaminy w Zakładach Azotowych Puławy SA. Modernizacja układu sterowania pieców soli grzewczej instalacji melaminy w Zakładach Azotowych Puławy SA. W związku z narastającymi problemami z utrzymaniem w ruchu elektryczno-pnuematycznego systemu sterowania

Bardziej szczegółowo

Program AZOTY PRO jako przykład zastosowania dobrych praktyk w procesach eksploatacji majątku produkcyjnego w Spółkach Grupy Azoty

Program AZOTY PRO jako przykład zastosowania dobrych praktyk w procesach eksploatacji majątku produkcyjnego w Spółkach Grupy Azoty Program AZOTY PRO jako przykład zastosowania dobrych praktyk w procesach eksploatacji majątku produkcyjnego w Spółkach Grupy Azoty 1 Dzięki programowi Azoty PRO zapewnimy stabilną przyszłość Azoty PRO

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja Automatycznych Testów Regresywnych

Optymalizacja Automatycznych Testów Regresywnych Optymalizacja Automatycznych Testów Regresywnych W Organizacji Transformującej do Agile Adam Marciszewski adam.marciszewski@tieto.com Agenda Kontekst projektu Typowe podejście Wyzwania Cel Założenia Opis

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemów informatycznych. wykład 6

Projektowanie systemów informatycznych. wykład 6 Projektowanie systemów informatycznych wykład 6 Iteracyjno-przyrostowy proces projektowania systemów Metodyka (ang. methodology) tworzenia systemów informatycznych (TSI) stanowi spójny, logicznie uporządkowany

Bardziej szczegółowo

Możliwe strategie tworzenia niezawodnego oprogramowania:

Możliwe strategie tworzenia niezawodnego oprogramowania: ZWIĘKSZANIE POPRAWNOŚCI OPROGRAMOWANIA Plan prezentacji: Poprawność oprogramowania Poprawność oprogramowania Weryfikacja i testowanie. Rodzaje testów. Testowania względem specyfikacji Testowanie względem

Bardziej szczegółowo

1. Prace rozwojowe usługi informatyczne w zakresie opracowania prototypu oprogramowania serwisowo-instalatorskiego dla systemu testowego

1. Prace rozwojowe usługi informatyczne w zakresie opracowania prototypu oprogramowania serwisowo-instalatorskiego dla systemu testowego Projekt współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Budżetu Państwa FUNDUSZE EUROPEJSKIE DLA ROZWOJU REGIONU ŁÓDZKIEGO Zamawiający: KAWU J. Kotus A. Woźniak Spółka Jawna 91-204

Bardziej szczegółowo

ELOKON Polska Sp. z o.o. Bezpieczeństwo pracy przemysłowych urządzeń do procesów cieplnych

ELOKON Polska Sp. z o.o. Bezpieczeństwo pracy przemysłowych urządzeń do procesów cieplnych ELOKON Polska Sp. z o.o. Bezpieczeństwo pracy przemysłowych urządzeń do procesów cieplnych 1. Przemysłowe urządzenia do procesów cieplnych 2. Ocena ryzyka przemysłowych urządzeń do procesów cieplnych 3.

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej Efekty na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 K_W09 K_W10 K_W11 K_W12 K_W13 K_W14 Ma rozszerzoną wiedzę dotyczącą dynamicznych modeli dyskretnych stosowanych

Bardziej szczegółowo

Język programowania PASCAL

Język programowania PASCAL Język programowania PASCAL (wersja podstawowa - standard) Literatura: dowolny podręcznik do języka PASCAL (na laboratoriach Borland) Iglewski, Madey, Matwin PASCAL STANDARD, PASCAL 360 Marciniak TURBO

Bardziej szczegółowo

Systemy Wbudowane. Założenia i cele przedmiotu: Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymaganiami wstępnymi: Opis form zajęć

Systemy Wbudowane. Założenia i cele przedmiotu: Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymaganiami wstępnymi: Opis form zajęć Systemy Wbudowane Kod przedmiotu: SW Rodzaj przedmiotu: kierunkowy ; obowiązkowy Wydział: Informatyki Kierunek: Informatyka Specjalność (specjalizacja): - Poziom studiów: pierwszego stopnia Profil studiów:

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania. Studia: I stopnia (inżynierskie)

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania. Studia: I stopnia (inżynierskie) Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia I stopnia (inżynierskie) Temat: Skalowanie czujników prędkości kątowej i orientacji przestrzennej 1. Analiza właściwości czujników i układów

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 21 maja 2012 Historia dokumentu

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA WYDZIAŁ INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA Kierunek studiów: INFORMATYKA Stopień studiów: STUDIA II STOPNIA Obszar Wiedzy/Kształcenia: OBSZAR NAUK TECHNICZNYCH Obszar nauki: DZIEDZINA NAUK TECHNICZNYCH Dyscyplina

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY BEZPIECZEŃSTWA WSPÓŁCZESNYCH MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH 1. WPROWADZENIE

SYSTEMY BEZPIECZEŃSTWA WSPÓŁCZESNYCH MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH 1. WPROWADZENIE Inżynieria Maszyn, R. 17, z. 2, 2012 systemy i układy bezpieczeństwa, niezawodność, ocena ryzyka, MTTF Wojciech KRAMAREK 1 Piotr SZULEWSKI 1 SYSTEMY BEZPIECZEŃSTWA WSPÓŁCZESNYCH MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Maciej Oleksy Zenon Matuszyk

Maciej Oleksy Zenon Matuszyk Maciej Oleksy Zenon Matuszyk Jest to proces związany z wytwarzaniem oprogramowania. Jest on jednym z procesów kontroli jakości oprogramowania. Weryfikacja oprogramowania - testowanie zgodności systemu

Bardziej szczegółowo

Tematy dyplomów inżynierskich 2009 Katedra Inżynierii Oprogramowania

Tematy dyplomów inżynierskich 2009 Katedra Inżynierii Oprogramowania Tematy dyplomów inżynierskich 2009 Katedra Inżynierii Oprogramowania Literatura Projekt i implementacja biblioteki tłumaczącej zapytania w języku SQL oraz OQL na zapytania w języku regułowym. dr hab. inż.

Bardziej szczegółowo

Projekt: Współpraca i Rozwój wzrost potencjału firm klastra INTERIZON

Projekt: Współpraca i Rozwój wzrost potencjału firm klastra INTERIZON Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt: Współpraca i Rozwój wzrost potencjału firm klastra INTERIZON Opis szkoleń z obszaru INFORMATYKA planowanych

Bardziej szczegółowo

1. Metoda komputerowego wspomagania wyznaczania po danego wyposa enia sprz towo-materiałowego Podstawowej Jednostki Organizacyjnej Systemu Bezpiecze

1. Metoda komputerowego wspomagania wyznaczania po danego wyposa enia sprz towo-materiałowego Podstawowej Jednostki Organizacyjnej Systemu Bezpiecze 1. Metoda komputerowego wspomagania wyznaczania pożądanego wyposażenia sprzętowo-materiałowego Podstawowej Jednostki Organizacyjnej Systemu Bezpieczeństwa Kraju 1. Analiza rodzajów i strat powodowanych

Bardziej szczegółowo

Warsztaty szkoleniowe. Technologia SafetyLon w systemach związanych z bezpieczeństwem funkcjonalnym Narzędzia SafetyLon Moduł 4.5.

Warsztaty szkoleniowe. Technologia SafetyLon w systemach związanych z bezpieczeństwem funkcjonalnym Narzędzia SafetyLon Moduł 4.5. Warsztaty szkoleniowe Technologia SafetyLon w systemach związanych z bezpieczeństwem funkcjonalnym Narzędzia SafetyLon Moduł 4.5 Plan prezentacji 1. 2. 3. Przegląd narzędzi programistycznych wykorzystywanych

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie eksploatacją w elektroenergetyce

Zarządzanie eksploatacją w elektroenergetyce Zarządzanie eksploatacją w elektroenergetyce dr inŝ. Szczepan Moskwa Energetyka jądrowa we współczesnej elektroenergetyce Studium podyplomowe, Jaworzno 2009/2010 Bezpieczeństwo energetyczne Definiuje je

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PRAWNE (NORMALIZACYJNE) WZGLĘDEM STACJONARNYCH SYSTEMÓW GAZOMETRYCZNYCH

WYMAGANIA PRAWNE (NORMALIZACYJNE) WZGLĘDEM STACJONARNYCH SYSTEMÓW GAZOMETRYCZNYCH WYMAGANIA PRAWNE (NORMALIZACYJNE) WZGLĘDEM STACJONARNYCH SYSTEMÓW GAZOMETRYCZNYCH Aleksander Pachole Faza Stan Faza Faza Faza procesowa przedawaryjny rozwoju awarii Uwolnienia ochrony i przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

Audyty zarządzania bezpieczeństwem - wstęp do tworzenia i doskonalenia Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem obiektów przemysłowych.

Audyty zarządzania bezpieczeństwem - wstęp do tworzenia i doskonalenia Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem obiektów przemysłowych. Audyty zarządzania bezpieczeństwem - wstęp do tworzenia i doskonalenia Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem obiektów przemysłowych. Ireneusz Rogala Automatic Systems Engineering Sp. z o.o. Istotne przesłanki

Bardziej szczegółowo

Testowanie systemów wbudowanych i krytycznych dla bezpieczeństwa Bogdan Bereza Wersja 2.0 1 (33)

Testowanie systemów wbudowanych i krytycznych dla bezpieczeństwa Bogdan Bereza Wersja 2.0 1 (33) Testowanie systemów wbudowanych i krytycznych dla bezpieczeństwa Bogdan Bereza Wersja 2.0 1 (33) 1. Wbudowane 2. Krytyczne 3. Czasu rzeczywistego 2 (33) Chmura Agile Biznes ISTQB 3 (33) 1. Testowanie systemów

Bardziej szczegółowo

Analiza ryzyka eksploatacji urządzeń ciśnieniowych wdrażanie metodologii RBI w Grupie LOTOS S.A

Analiza ryzyka eksploatacji urządzeń ciśnieniowych wdrażanie metodologii RBI w Grupie LOTOS S.A Grupa LOTOS S.A. Analiza ryzyka eksploatacji urządzeń ciśnieniowych wdrażanie metodologii RBI w Grupie LOTOS S.A Jan Dampc Inspektor Dozoru / Dział Dozoru Technicznego 2 czerwca 2015r. Rafineria w Gdańsku

Bardziej szczegółowo