Alkohol w fabryce prochów.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Alkohol w fabryce prochów."

Transkrypt

1 Alkohol w fabryce prochów. Alkohol i prochy (bezdymne) to technologiczna symbioza. Z piciem alkoholu w wytwórni nie radzono sobie przed wojną, nie radzili sobie Niemcy, nie poradzono sobie w PRL-u i w III RP. Przy produkcji prochów bezdymnych (nitrocelulozowych) w początkowym stadium używa się wysokoprocentowego (ok. 98%) alkoholu etylowego. Główny składnik prochów bezdymnych to nitroceluloza, która przed wejściem w proces produkcyjny jest nawilżona wodą. Aby rozpocząć ten proces należy nitrocelulozę odwodnić na prasach odwadniających przy pomocy alkoholu etylowego właśnie, nazywanego powszechnie spirytusem. Przedwojenna prasa odwadniająca. Przy produkcji prochów idącej w tony m-cznie używano tysiące litrów czystego spirytusu. Zapas wysokoprocentowego alkoholu w ilościach niezbędnych do zaspokojenia potrzeb produkcji magazynowany był w zbiornikach metalowych znajdujących się w specjalnie do tego celu wybudowanych budyneczkach zwanych przez pracowników kopulakami. Ich pojemność 250 tys. litrów sama mówi za siebie. Takich zbiorników wytwórnia miała 4 sztuki (oprócz innych tradycyjnych). Budynek zwany kopulakiem ze zbiornikiem na spirytus.

2 Alkohol czyli spirytus był także głównym składnikiem produkcji eteru etylowego, niezbędnego produktu do żelatynizacji nitrocelulozy czyli fizyko-chemicznej przemiany tego surowca w ciasto prochowe. Eter w zasadzie do niedawna używany był także jako środek usypiająco/znieczulający przez medycynę. Od 1924r. (kiedy wybudowano eterownię) produkowano eter techniczny na potrzeby produkcji prochów oraz dla przemysłu farmaceutycznego eter leczniczy. Do pras odwadniających lub na eterownię spirytus dostarczano rurociągami podziemnymi lub na estakadach. Po spełnieniu swojej technologicznej roli poprodukcyjny spirytus kierowany był do tzw. rekuperacji, czyli oczyszczania i wzmocnienia w celu ponownego użycia w produkcji. Budynek eterowni z 1924r. Od początku produkcji prochów i eteru przy codziennym obcowaniu z setkami litrów spirytusu niektórzy pracownicy nie mogli się oprzeć pokusie picia. Spirytus w czystej postaci pili w pracy i wynosili poza wytwórnię dla tych samych celów. Nie pomagały zakazy, nakazy, zwolnienia z pracy, sankcje finansowe, a nawet zagrożenie karą śmierci w okresie wojny. Państwowa Wytwórnia Prochów i Materiałów Kruszących w Zagożdżonie i jej prawny następca Państwowa Wytwórnia Prochów w Pionkach w obawie o bezpieczeństwo (wiadomo, co może człowiek po alkoholu) ostro traktowały przypadki pijaństwa w pracy. Pracownik u którego stwierdzono stan spożycia podczas pracy za pierwszym razem otrzymywał surową karę pieniężną. Po wypłatę musiał zgłosić się do specjalnej kasy zbudowanej z drewna w kształcie dużej beczki przy bramie głównej zakładu. Odbierający wynagrodzenie z takiej kasy wystawiony był pod swoisty publiczny pręgierz. Przy kolejnej wpadce za picie w pracy zwalniano bez możliwości powrotu. Była to najcięższa kara dla niego i rodziny, albowiem zarobki w wytwórni prochów były wysokie, a praca w wytwórni nobilitowała w lokalnej społeczności. Takie same sankcje groziły za kradzież i wynoszenie spirytusu poza teren

3 wytwórni. Mniej mi znane są sposoby wynoszenia spirytusu poza teren wytwórni, albowiem nie natknąłem się jakieś spisane dokumenty, wspomnienia o tym niechlubnym procederze przed wojną. Po wybuchu II wojny światowej i szybkim uruchomieniu produkcji prochów Niemcy zdawali sobie sprawę z problemu alkoholowego. Postanowili zatem, aby zapobiec wykradaniu spirytusu wyjść naprzeciw potrzebom pijusów i wprowadzili kartki/bony na alkohol, które pracownicy Pulverfabrik otrzymywali razem z kartkami na żywność. Sprzedaż alkoholu dla Polaków w początkowym okresie była mocno ograniczona. Domowa produkcja tzw. bimbru zagrożona była więzieniem, a nawet karą śmierci. Niemcy wydawali bony o nominałach ½ litra i 1 litr. Bony na alkohol wydawane w wytwórni - początek 1940r. (awers) (fot. autora) Bony (rewers) jeszcze ze skrótem PWP, ale już ze swastyką. (fot. autora) Niemcy zdecydowali się na wydawanie alkoholu pracownikom wytwórni z dwóch powodów: - ze względów bezpieczeństwa (przede wszystkim dla siebie) z uwagi na możliwość strat w produkcji i parku maszynowym (w razie pożaru/wybuchu jaki mogli spowodować pijący w pracy pracownicy),

4 - ideologicznego nakazu Hitlera mającego na celu eksterminację narodu polskiego, także poprzez rozpijanie ludności. Kobiety otrzymywały ½ litra, mężczyźni natomiast 1 litr 40% alkoholu co dwa tygodnie. Ciekawostką jest warunek (zaznaczony na bonach) odbierania alkoholu w wyznaczonych punktach do własnej butelki. Bony na alkohol otrzymywali w Pulverfabrik także Ukraińcy tzw. Werkschutze, uzbrojeni wartownicy zajmujący się pilnowaniem zakładu oraz Żydów z przymusowego obozu pracy ( r.) na terenie wytwórni. Oni otrzymywali podwójną ilość przydziałowego alkoholu. Niemcy tolerowali podchmielonych Ukraińców, albowiem znieczuleni alkoholem odwalali za nich brudną robotę w katowaniu Żydów i odnoszeniu się do polskich robotników. Oczywiście Żydzi mieli całkowity zakaz spożywania alkoholu, a stwierdzone przypadki spożycia alkoholu w pracy, czy poza nią kończyły się ciężkim pobiciem i zazwyczaj śmiercią. Żydzi skoszarowani w obozie pracy na terenie wytwórni, wykonywali najcięższe i najbardziej niebezpieczne prace w fabryce. Podkradali więc często spirytus z konieczności do dezynfekcji ran i urazów, mimo obawy o własne życie. Niemieckie zakazy, surowe kary, nawet groźba śmierci nie wyeliminowała zjawiska kradzieży i wynoszenia alkoholu poza teren wytwórni przez pracowników Pulverfabrik. Świadczą o tym dokumenty jakie zostały po Niemcach oraz opowieści pracowników i mieszkańców Pionek, którzy przeżyli okres okupacji. Alkohol w okresie okupacji spełniał podobnie jak tytoń, rolę towaru wymiennego. Można było otrzymać np. na wsi (niektórzy rolnicy obawiali się produkować bimber) za spirytus niezbędne do życia płody rolne. Problem alkoholowy picie i wynoszenie spirytusu w Pulverfabrik trwał, aż do ewakuacji fabryki przez Niemców pod koniec 1944r. Po wyzwoleniu Pionek w styczniu 1945r. podjęto próbę uruchomienia wytwórni. Dopiero jednak w 1946r. po sprowadzeniu z Gloven wywiezionych przez Niemców podstawowych maszyn/urządzeń do produkcji prochów oraz uruchomieniu ich produkcji, problem alkoholowy powrócił i utrwalił się na cały okres PRL-u. Przez pierwsze dwa dziesięciolecia władza ludowa, która dawała nakazy pracy i za uchylanie się od pracy wsadzała czasem do więzienia, zdawała sobie sprawę, że straszenie zwolnieniem z pracy za picie czy kradzież alkoholu byłoby co najmniej śmieszne. Wymyśliła zatem i wprowadzała w życie inne metody radzenia sobie z problemem. Piciu w pracy miał zapobiegać kolektyw partyjny i robotniczy, który na naradach produkcyjnych, zebraniach ciągle nawoływał do trzeźwości i wstrzemięźliwości. Niewiele jednak pomogły hasła ubrane w polityczne aspekty. Pracownicy permanentnie wynosili spirytus poza zakład. Najwięcej alkoholu wędrowało poza druty jak mawiano, pod koniec lat siedemdziesiątych i w latach osiemdziesiątych z uwagi na kryzys ekonomiczny i racjonowanie żywności oraz alkoholu. Nomen omen wprowadzono wówczas także kartki (jak za Hitlera) rozprowadzane głównie poprzez zakłady pracy. Specjaliści od wynoszenia spirytusu z Pronitu czasem robili to w sposób zorganizowany. Pod koniec lat siedemdziesiątych zorganizowana grupa przestępcza (jak można przeczytać w dokumentach prokuratorskich z tamtych lat) złożona z pracowników Zakładu Transportu (kierowcy samochodów i pracownicy kolei zakładowej) została oskarżona o kradzież spirytusu wywożonego na dużą skalę. Zapadły nawet wyroki więzienia. Tajemnicą poliszynela w latach osiemdziesiątych w Pionkach było (szczególnie od sierpnia 1981 r. po

5 wprowadzeniu kartek na alkohol i zakazie picia alkoholu do godz. 13,00), że w niektórych miejscach (domach) można było kupić alkohol pochodzący z Pronitu. Niektórzy mieszkańcy miasta (niekoniecznie pracownicy zakładu) nawet nie ukrywali, że uroczystości rodzinne typu wesele, chrzciny etc. z braku możliwości zakupu dostatecznej ilości alkoholu w sklepach, urządzali z udziałem spirytusu zakładowego. ORMO i milicja ciągle robiła nagonki w mieście i okolicy na miejsca w których sprzedawano alkohol pochodzenia zakładowego. Przyłapanym rekwirowano alkohol (wypijany potem niejednokrotnie przez funkcjonariuszy, nie robiących wśród znajomych z tego tajemnicy) i kierowano do kolegiów, które orzekały kary pieniężne. Najwięcej jednak było indywidualnych przypadków spożywania spirytusu w pracy i wynoszenia niewielkich ilości poza bramę. W zakładzie jak niektóre biura, laboratoria używające spirytusu miały nawet opracowane recepturki nalewek. Wykorzystywano do tego celu jabłka, wiśnie, jeżyny czy pigwy rosnące na terenie zakładu. Korzystano z tych nalewek w czasie pracy. Zazwyczaj z zachowaniem umiaru, ale nie zawsze się to udawało. Zdarzyło się nie raz, że ktoś przeholował i przechowywano go w zamkniętym pomieszczeniu biura czy szatni do następnego dnia, aby nie musiał przechodzić przez bramę w stanie po wyraźnym spożyciu. Informacje o takich przypadkach krążyły pokątnie wśród pracowników wzbudzając jednak nie potępienie, a rozbawienie. Korzystano także z nalewek i rozcieńczonego spirytusu także przy zakładowych uroczystościach np. Dzień Chemika, po pochodzie 1-majowym, czy z okazji Dnia Kobiet. W tych imprezach, libacjach uczestniczyli także często pracownicy nadzoru. Codziennie natomiast straż przemysłowa podczas pracy sprawdzała pracowników na wyczucie, po ich zachowaniu lub zapachu (nie było alkomatów). W przypadku sporu co do stanu trzeźwości, pracownika kierowano na badanie krwi do przychodni zakładowej. Piszę ciągle o wynoszeniu, a nie o kradzieży celowo. W PRL-u jak głosiła ideologia i władza - cały majątek jest w rękach ludu pracującego miast i wsi. Skoro każdy pracownik czuł się zgodnie z hasłem współwłaścicielem majątku państwowego. Przywłaszczając sobie spirytus, płyty gramofonowe, kleje, sztuczną skórę, a nawet naboje amunicji myśliwskiej wg tej ideologii, nie kradł, a wynosił bo trudno przecież samemu siebie okradać. Nie nazywano rzeczy po imieniu, bo w ten sposób lżej było znosić aspekt moralny takiego postępowania wobec siebie i otoczenia, które akceptowało ten sposób myślenia. Co i ile kto wynosił, zależało czasem po prostu od możliwości. Niezwykle ciekawe były indywidualne sposoby wynoszenia przez pracowników poza teren zakładu (ogrodzenie, bramy) spirytusu. Robili to zarówno mężczyźni jak i kobiety. Wynosili szeregowi robotnicy i pracownicy nadzoru kierownicy oraz mistrzowie. O sposobach i metodach wynoszenia spirytusu opowiedział mi jeden z ostatnich komendantów straży przemysłowej Pronitu, którego wspomnienia udokumentowałem. Najpopularniejszym sposobem (i najczęściej wykrywanym) było wynoszenie w woreczkach foliowych, buteleczkach, fiolkach, menzurkach pod ubraniem, nakryciem głowy, czy w butach z cholewką. Jedna z zatrzymanych pracownic w okresie zimowym, pod obszernym ubraniem miała kilkanaście litrów czystego spirytusu. Była obwieszona po zdjęciu palta na dyżurce jak choinka. Były też bardziej wyrafinowane (trudniejsze do wykrycia) sposoby jak: w ramie rowerowej, pojemniku

6 umieszczonym w bochenku chleba, kance na mleko (z mlekiem i zanurzoną w nim metalową puszką z alkoholem), w baku motocykla. Wynoszący mieli nieraz znajomego w straży, co ułatwiało sprawę. Czasem strażnicy uczestniczyli w procederze, korzystając z darmowego alkoholu. Zdarzały się też sytuacje wprost trudne do wyobrażenia i wykrycia jak np. spławianie woreczków ze spirytusem za druty kanałem ściekowym w kierunku rzeki Zagożdżonki. Jeden z pracowników wkładał do ścieków woreczek będąc w pracy, a inny nie będący na zmianie w pracy, odbierał je na łąkach poza zakładem. Przyłapano kobietę z laboratorium, która wynosiła codziennie przez kilka miesięcy (jak się przyznała) 100 ml spirytusu w miejscu intymnym pod spódnicą, zbierając alkohol na wesele córki. Jeszcze w latach osiemdziesiątych Pronit zatrudniał pracowników z wozami konnymi do celów transportowych. Straż wykryła u właściciela wozu butelkę ze spirytusem w worku z owsem zawieszonym pod końskim pyskiem. Przez cały okres PRL-u znajdowano spirytus wywożony nielegalnie za pomocą zakładowego transportu w różnych przemyślnych skrytkach parowozów, wagonów czy samochodów. Nie odstraszyły od tego procederu wyroki więzienia po wspomnianym wcześniej zbiorowym oskarżeniu o kradzież alkoholu zakładowego. Po 1989 roku, wprowadzeniu wolnego rynku, powszechnej swobody w zakupie alkoholu, w Pronicie problem picia w pracy i kradzieży (nazywając już rzecz po imieniu) spirytusu wcale nie zniknął. Nadal (może już rzadziej i nie na taką skalę) zdarzały się przypadki upijania w pracy i kradzieży spirytusu zakładowego. Jak więc historia uczy, chyba tylko zmiana technologii (eliminacja alkoholu etylowego wysokoprocentowego) w produkcji prochów mogłaby zlikwidować pokusę picia w pracy i kradzieży. Marek Majewski

Przedwojenny wzorcowy system opieki zdrowotnej.

Przedwojenny wzorcowy system opieki zdrowotnej. Przedwojenny wzorcowy system opieki zdrowotnej. Wzorcowy - bo przetrwał sanację, okupację i dał podwaliny opiece zdrowotnej PRL-u. Nie przetrwał jednak w III RP Zbierając artefakty do utworzonej przeze

Bardziej szczegółowo

Od źródła do butelki. Od źródła do butelki

Od źródła do butelki. Od źródła do butelki Firma AWW została założona w 1991 roku i jest firmą rodzinną. Właściciel, pan Wiesław Wawrzyniak, posiada cztery gorzelnie i dwa zakłady rektyfikacji. Na początku 2013 roku zaczęła działać nowa gorzelnia

Bardziej szczegółowo

Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania. Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania.

Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania. Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania. Spożycie alkoholu w wybranych krajach UE* Portugalia Włochy Węgry Średnia UE 58% 42% 61% 39% 65% 35% 24% Holandia Szwecja Dania 76% 12% 10% 7% 88% 90% 93% Pijący Abstynenci *źródło: dane z badania Eurobarometr

Bardziej szczegółowo

Alkohol- wzorce konsumpcji, postawy, zachowania i stereotypy w województwie świętokrzyskim

Alkohol- wzorce konsumpcji, postawy, zachowania i stereotypy w województwie świętokrzyskim Alkohol- wzorce konsumpcji, postawy, zachowania i stereotypy w województwie świętokrzyskim W miesiącu listopadzie i grudniu 2005 r. na zlecenie Zarządu Województwa Świętokrzyskiego zostały przeprowadzone

Bardziej szczegółowo

Struktura narodowościowa ludności Polski, Wolnego Miasta Gdańska oraz wschodnich obszarów Niemiec w latach 1931-1939

Struktura narodowościowa ludności Polski, Wolnego Miasta Gdańska oraz wschodnich obszarów Niemiec w latach 1931-1939 Spis treści str. 10 str. 12.12 str. 20 sir. 21 Wprowadzenie Wstęp Struktura narodowościowa ludności Polski, Wolnego Miasta Gdańska oraz wschodnich obszarów Niemiec w latach 1931-1939 Struktura narodowościowa

Bardziej szczegółowo

A L E R T IV ŚMIERTELNE ZATRUCIA ALKOHOLEM

A L E R T IV ŚMIERTELNE ZATRUCIA ALKOHOLEM Data 18 WRZESIEŃ 2012 IZBA CELNA W KATOWICACH A L E R T IV Czeska policja w dniach 14-17.09.2012 wydała nowe ostrzeżenia dotyczące spożywania następujących alkoholi (pkt 1-2) Ministerstwo Zdrowia Republiki

Bardziej szczegółowo

CBŚ ZLIKWIDOWAŁO NAJWIĘKSZY OŚRODEK FAŁSZERSKI PIENIĘDZY EURO W EUROPIE

CBŚ ZLIKWIDOWAŁO NAJWIĘKSZY OŚRODEK FAŁSZERSKI PIENIĘDZY EURO W EUROPIE Strona znajduje się w archiwum. CBŚ ZLIKWIDOWAŁO NAJWIĘKSZY OŚRODEK FAŁSZERSKI PIENIĘDZY EURO W EUROPIE Sukces policjantów Centralnego Biura Śledczego. Zlikwidowano największą w historii Polski i największą

Bardziej szczegółowo

Leszek Koziorowski. Ernst Kantorowicz i spółka akcyjna Hartwig Kantorowicz Następca

Leszek Koziorowski. Ernst Kantorowicz i spółka akcyjna Hartwig Kantorowicz Następca Leszek Koziorowski Ernst Kantorowicz i spółka akcyjna Hartwig Kantorowicz Następca Czytałem ostatnio w Rzeczpospolitej Niemiecki sen o Italii (RP Rzecz na Nowy Rok 31.XII 2010) znakomity nota bene artykuł

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DO OCENY RYZYKA

INFORMACJE DO OCENY RYZYKA Strona 1 z 6 Załącznik nr 9 do SIWZ Nr 328/29/11/2013/N/Biała Podlaska INFORMACJE DO OCENY RYZYKA Zamawiający: Nazwa podmiotu: Bialskie Wodociągi i Kanalizacja WOD-KAN Sp. z o.o. Adres siedziby: 21-500

Bardziej szczegółowo

Najciekawsze próby przemytu w 2014 r.

Najciekawsze próby przemytu w 2014 r. Źródło: http://msw.gov.pl Wygenerowano: Sobota, 19 grudnia 2015, 07:20 Strona znajduje się w archiwum. Poniedziałek, 12 stycznia 2015 Najciekawsze próby przemytu w 2014 r. Pomysłowość przemytników nie

Bardziej szczegółowo

Sprawdź, czy Twoje picie jest bezpieczne zrób test AUDIT

Sprawdź, czy Twoje picie jest bezpieczne zrób test AUDIT Sprawdź, czy Twoje picie jest bezpieczne zrób test AUDIT TEST AUDIT Test Rozpoznawania Zaburzeń Związanych z Piciem Alkoholu. Test rekomendowany przez WHO 38. Przeczytaj dokładnie kolejne pytania. Zastanów

Bardziej szczegółowo

266 milionów dorosłych Europejczyków pije średnio dziennie alkohol w ilości nieprzekraczającej 20g (kobiety) lub 40g (mężczyźni), Ponad 58 milionów

266 milionów dorosłych Europejczyków pije średnio dziennie alkohol w ilości nieprzekraczającej 20g (kobiety) lub 40g (mężczyźni), Ponad 58 milionów 266 milionów dorosłych Europejczyków pije średnio dziennie alkohol w ilości nieprzekraczającej 20g (kobiety) lub 40g (mężczyźni), Ponad 58 milionów dorosłych (15 %) przekracza ten poziom; 20 milionów (6

Bardziej szczegółowo

Studium przypadków. Strona 1. Kodeksy etyczne w spółkach giełdowych Stowarzyszenie Emitentów Giełdowych Warszawa, 17 września 2014

Studium przypadków. Strona 1. Kodeksy etyczne w spółkach giełdowych Stowarzyszenie Emitentów Giełdowych Warszawa, 17 września 2014 Studium przypadków Strona 1 Konflikt interesów (1) Przedsiębiorstwo posiada dział zajmujący się utrzymaniem wewnętrznych dróg i ciągów komunikacyjnych. W ramach swoich obowiązków wyselekcjonowany dział

Bardziej szczegółowo

Kampania Piłeś? Nie jedź! 2009 Wyniki badania ewaluacyjnego

Kampania Piłeś? Nie jedź! 2009 Wyniki badania ewaluacyjnego Kampania Piłeś? Nie jedź! 2009 Wyniki badania ewaluacyjnego Warszawa, 26 1 luty stycznia 2010r. 2009 r. Metodologia badania Metodologia PAPI - Paper and Pencil Interview Badanie zostało przeprowadzone

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 288/V/10 Rady Miasta Józefowa z dnia 28 stycznia 2010 roku

Uchwała Nr 288/V/10 Rady Miasta Józefowa z dnia 28 stycznia 2010 roku Uchwała Nr 288/V/10 Rady Miasta Józefowa z dnia 28 stycznia 2010 roku w sprawie Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałaniu Narkomanii Miasta Józefowa na

Bardziej szczegółowo

Wniosek o wszczęcie procedury wyjaśniającej w przedmiocie uzależnienia od alkoholu

Wniosek o wszczęcie procedury wyjaśniającej w przedmiocie uzależnienia od alkoholu Moszczenica, dnia. Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Moszczenicy Wniosek o wszczęcie procedury wyjaśniającej w przedmiocie uzależnienia od alkoholu Wnioskodawca: Imię i Nazwisko. Imiona

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z DIAGNOZY PRZEPROWADZONEJ WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY TUSZÓW NARODOWY

RAPORT Z DIAGNOZY PRZEPROWADZONEJ WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY TUSZÓW NARODOWY RAPORT Z DIAGNOZY PRZEPROWADZONEJ WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY TUSZÓW NARODOWY Badaniu zostali poddani mieszkańcy gminy Tuszów Narodowy. Wzięło w nim udział 78 osób. 54 osoby z pośród badanych to kobiety, natomiast

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DO OCENY RYZYKA INFORMACJE OGÓLNE

INFORMACJE DO OCENY RYZYKA INFORMACJE OGÓLNE Strona 1 z 5 Załącznik nr 9 do SIWZ 33/2014/N/Kobierniki INFORMACJE DO OCENY RYZYKA Zamawiający: Nazwa: Zakład Utylizacji Odpadów Komunalnych w Kobiernikach k/płocka Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

W O D A JAKO P I E R W I A S T E K Ż Y C I A

W O D A JAKO P I E R W I A S T E K Ż Y C I A W O D A JAKO P I E R W I A S T E K Ż Y C I A Wodę pijemy każdego dnia. A często słyszymy, zwłaszcza latem, że ktoś się odwodnił. Skąd wiadomo, że organizm jest odwodniony? Pierwszym sygnałem jest pragnienie.

Bardziej szczegółowo

Zabytkowy Aron ha-kodesz w synagodze w Szczekocinach, b.d. [ze zbiorów AP w Kielcach].

Zabytkowy Aron ha-kodesz w synagodze w Szczekocinach, b.d. [ze zbiorów AP w Kielcach]. Zabytkowy Aron ha-kodesz w synagodze w Szczekocinach, b.d. [ze zbiorów AP w Kielcach]. Chłopcy pochodzenia żydowskiego w Szydłowcu, b.d. [ze zbiorów IPN]. Mężczyzna ubrany w żydowski strój modlitewny,

Bardziej szczegółowo

Platon, Państwo, przeł. W. Witwicki, Warszawa: PWN, 1958, t.1, ks. II, 368E-372A. A czyż państwo nie jest większe od jednego człowieka?

Platon, Państwo, przeł. W. Witwicki, Warszawa: PWN, 1958, t.1, ks. II, 368E-372A. A czyż państwo nie jest większe od jednego człowieka? Platon, Państwo, przeł. W. Witwicki, Warszawa: PWN, 1958, t.1, ks. II, 368E-372A. A czyż państwo nie jest większe od jednego człowieka? Większe powiada. To może i większa sprawiedliwość mieszka 369 w tym,

Bardziej szczegółowo

w składzie: R. Silva de Lapuerta (sprawozdawca), prezes izby, J.C. Bonichot, A. Arabadjiev, J.L. da Cruz Vilaça i C. Lycourgos, sędziowie,

w składzie: R. Silva de Lapuerta (sprawozdawca), prezes izby, J.C. Bonichot, A. Arabadjiev, J.L. da Cruz Vilaça i C. Lycourgos, sędziowie, POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (druga izba) z dnia 3 grudnia 2014 r.(*) Dyrektywa 92/83/EWG Harmonizacja struktury podatków akcyzowych od alkoholu i napojów alkoholowych Artykuł 27 ust. 1 lit. f) Zwolnienie od

Bardziej szczegółowo

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Na świecie żyło wielu ludzi, których losy uznano za bardzo ciekawe i zamieszczono w pięknie wydanych książkach. Zdarzało się też to w gminie Trzebina, gdzie

Bardziej szczegółowo

BAW SIĘ I BĄDŹ BEZPIECZNY! GRA EDUKACYJNA

BAW SIĘ I BĄDŹ BEZPIECZNY! GRA EDUKACYJNA BAW SIĘ I BĄDŹ BEZPIECZNY! GRA EDUKACYJNA Gra edukacyjna Baw się i bądź bezpieczny! stanowi podsumowanie wiadomości nabytych przez dzieci w trakcie zajęć poświęconych bezpieczeństwu. Gra oparta jest o

Bardziej szczegółowo

Wzorce konsumpcji alkoholu w województwie mazowieckim. Raport z badań ankietowych zrealizowanych w listopadzie w 2005 r.

Wzorce konsumpcji alkoholu w województwie mazowieckim. Raport z badań ankietowych zrealizowanych w listopadzie w 2005 r. Wzorce konsumpcji alkoholu w województwie mazowieckim Raport z badań ankietowych zrealizowanych w listopadzie w 2005 r. Warszawa Sopot, styczeń 2006 SPIS TREŚCI 1. WSTĘP, METODOLOGIA 2. OCENA WAŻNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Surowsze kary dla piratów drogowych i pijanych kierowców

Surowsze kary dla piratów drogowych i pijanych kierowców Źródło: http://msw.gov.pl Wygenerowano: Czwartek, 22 października 2015, 03:55 Strona znajduje się w archiwum. Piątek, 15 maja 2015 Surowsze kary dla piratów drogowych i pijanych kierowców Utrata prawa

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

Pijani kierowcy zabijają

Pijani kierowcy zabijają Pijani kierowcy zabijają Oferta kampanii Przeciw pijanym kierowcom 2015 Ktoś mógł zareagować, nikt tego nie zrobił Wyszecino Pijany kierowca zabił 27-latkę w siódmym miesiącu ciąży. Kobieta podróżowała

Bardziej szczegółowo

Porcja standardowa alkoholu

Porcja standardowa alkoholu Porcja standardowa alkoholu Porcja standardowa to 10 gramów czystego alkoholu etylowego czyli: 200 ml piwa o zaw.alk. 5% 100 ml wina o zaw.alk. 10% 25 ml wódki o zaw.alk. 40% Czas usuwania z organizmu

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DO OCENY RYZYKA INFORMACJE OGÓLNE

INFORMACJE DO OCENY RYZYKA INFORMACJE OGÓLNE Strona 1 z 6 Załącznik nr 8 do SIWZ nr 13/2015/N/Kobierniki INFORMACJE DO OCENY RYZYKA Zamawiający: Nazwa: Zakład Utylizacji Odpadów Komunalnych w Kobiernikach k/płocka Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

Wniosek o wszczęcie procedury wyjaśniającej w przedmiocie uzależnienia od alkoholu. Imię i nazwisko... Proszę uzasadnić dlaczego...

Wniosek o wszczęcie procedury wyjaśniającej w przedmiocie uzależnienia od alkoholu. Imię i nazwisko... Proszę uzasadnić dlaczego... Wniosek o wszczęcie procedury wyjaśniającej w przedmiocie uzależnienia od alkoholu Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Zielonej Górze Wnioskodawca: Imię i nazwisko. Imiona rodziców...

Bardziej szczegółowo

Nie można uczynić niewolnikiem człowieka wolnego, gdyż człowiek wolny pozostaje wolny nawet w więzieniu. Platon

Nie można uczynić niewolnikiem człowieka wolnego, gdyż człowiek wolny pozostaje wolny nawet w więzieniu. Platon Nie można uczynić niewolnikiem człowieka wolnego, gdyż człowiek wolny pozostaje wolny nawet w więzieniu. Platon Definicja getta Getto część miasta przymusowo zamieszkiwana przez mniejszość narodową lub

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 13 września 2002 r. o napojach spirytusowych

USTAWA z dnia 13 września 2002 r. o napojach spirytusowych Kancelaria Sejmu s. 1/8 USTAWA z dnia 13 września 2002 r. o napojach spirytusowych Art. 1. Ustawa określa: 1) kategorie i zasady wyrobu napojów spirytusowych; 2) zasady wykonywania działalności gospodarczej

Bardziej szczegółowo

Kaliskie więzienie. Filip Przybył, Karolina Bartoszczyk. Gimnazjum KSO,,Edukator w Kaliszu Opiekun: Wioletta Janiszewska

Kaliskie więzienie. Filip Przybył, Karolina Bartoszczyk. Gimnazjum KSO,,Edukator w Kaliszu Opiekun: Wioletta Janiszewska Kaliskie więzienie Filip Przybył, Karolina Bartoszczyk Gimnazjum KSO,,Edukator w Kaliszu Opiekun: Wioletta Janiszewska Struktura zakładu karnego Zakład Karny w Kaliszu składa się z dwóch oddziałów. Główny

Bardziej szczegółowo

WIZYTA W MONARZE W R A M A C H P R O J E K T U,, D O B R Y S T A R T

WIZYTA W MONARZE W R A M A C H P R O J E K T U,, D O B R Y S T A R T WIZYTA W MONARZE W R A M A C H P R O J E K T U,, D O B R Y S T A R T CO TO JEST MONAR? Stowarzyszenie MONAR działa na terenie całej Polski. W 2013 r. prowadziło 35 poradni profilaktyki i terapii uzależnień,

Bardziej szczegółowo

Wzorce konsumpcji alkoholu w województwie łódzkim. Raport z badań ankietowych zrealizowanych w listopadzie w 2005 r.

Wzorce konsumpcji alkoholu w województwie łódzkim. Raport z badań ankietowych zrealizowanych w listopadzie w 2005 r. Wzorce konsumpcji alkoholu w województwie łódzkim Raport z badań ankietowych zrealizowanych w listopadzie w 2005 r. Warszawa-Sopot, grudzień 2005 SPIS TREŚCI 1. WSTĘP, METODOLOGIA 2. OCENA WAŻNOŚCI PROBLEMÓW

Bardziej szczegółowo

Zdjęcie. Krzysztof Olbrycht doradca podatkowy www.valor.pl. Ryzykowne nabycie

Zdjęcie. Krzysztof Olbrycht doradca podatkowy www.valor.pl. Ryzykowne nabycie Zdjęcie Krzysztof Olbrycht doradca podatkowy www.valor.pl Ryzykowne nabycie KUPUJĄC SAMOCHODY WE WTÓRNYM OBIEGU GOSPODARCZYM NALEŻY WYKAZAĆ SZCZEGÓLNĄ OSTROŻNOŚĆ. I NIE CHODZI TU TYLKO O STAN TECHNICZNY

Bardziej szczegółowo

SPIS ZAWARTOŚCI TECZKI >

SPIS ZAWARTOŚCI TECZKI > 1 SPIS ZAWARTOŚCI TECZKI >. Q ^ :. U 0 ^ ę ^,... I./2. Dokumenty ( sensu stricto) dotyczące relatora 1./3. Inne materiały dokumentacyjne dotyczące relatora *'»» "II. Materiały uzupełniające relację III./l.

Bardziej szczegółowo

Co to jest rozbój? Art. 280 Kodeksu Karnego stwierdza:

Co to jest rozbój? Art. 280 Kodeksu Karnego stwierdza: Co to jest rozbój? Art. 280 Kodeksu Karnego stwierdza: 1. Kto kradnie, używając przemocy wobec osoby lub grożąc natychmiastowym jej użyciem albo doprowadzając człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności,

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O WPIS OZNACZENIA GEOGRAFICZNEGO NAPOJU SPIRYTUSOWEGO NA KRAJOWĄ LISTĘ CHRONIONYCH OZNACZEŃ GEOGRAFICZNYCH NAPOJÓW SPIRYTUSOWYCH

WNIOSEK O WPIS OZNACZENIA GEOGRAFICZNEGO NAPOJU SPIRYTUSOWEGO NA KRAJOWĄ LISTĘ CHRONIONYCH OZNACZEŃ GEOGRAFICZNYCH NAPOJÓW SPIRYTUSOWYCH WNIOSEK O WPIS OZNACZENIA GEOGRAFICZNEGO NAPOJU SPIRYTUSOWEGO NA KRAJOWĄ LISTĘ CHRONIONYCH OZNACZEŃ GEOGRAFICZNYCH NAPOJÓW SPIRYTUSOWYCH I. Dane wnioskodawcy 1) 1. Nazwa lub imię i nazwisko: Wytwórnia

Bardziej szczegółowo

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wprowadzenie......5 Rozdział I: Rodzaje uzależnień...... 7 Uzależnienia od substancji......8 Uzależnienia od czynności i zachowań.... 12 Cechy wspólne uzależnień.... 26 Rozdział II: Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Europejski kodeks walki z rakiem

Europejski kodeks walki z rakiem Europejski kodeks walki z rakiem 2. Wystrzegaj się otyłości 1. Nie pal; jeśli już palisz, przestań. Jeśli nie potrafisz przestać, nie pal przy niepalących 3. Bądź codziennie aktywny ruchowo, uprawiaj ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Nadbużański Oddział Straży Granicznej

Nadbużański Oddział Straży Granicznej Nadbużański Oddział Straży Granicznej Źródło: http://nadbuzanski.strazgraniczna.pl/nos/aktualnosci/17541,rozbito-grupe-przestepcza-trudniaca-sie-paserstwem -czesci-samochodowych.html Wygenerowano: Niedziela,

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 6 czerwca 1997 r. Przepisy wprowadzające Kodeks karny. Rozdział I Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 6 czerwca 1997 r. Przepisy wprowadzające Kodeks karny. Rozdział I Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/16 USTAWA z dnia 6 czerwca 1997 r. Przepisy wprowadzające Kodeks karny Rozdział I Przepisy ogólne Opracowano na podstawie: Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 554, Nr 160, poz. 1083; z 1998

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający wymagania w zakresie wiadomości omawia najważniejsze postanowienia i konsekwencje traktatu wersalskiego definiuje pojęcie totalitaryzmu omawia główne

Bardziej szczegółowo

Regulamin Targowiska Miejskiego w Milanówku

Regulamin Targowiska Miejskiego w Milanówku Regulamin Targowiska Miejskiego w Milanówku Rozdział I Postanowienia ogólne 1. 1. Targowisko miejskie w Milanówku czynne jest: 1) przy ul. Piłsudskiego 14 w: poniedziałek piątek w godzinach 5 00-18 00

Bardziej szczegółowo

II Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół Mechanicznych im. Stefana Czarnieckiego w Łapach

II Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół Mechanicznych im. Stefana Czarnieckiego w Łapach II Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół Mechanicznych im. Stefana Czarnieckiego w Łapach Opracowała: Dorota KONDRATIUK 1. Wprowadzenie historyczne. Zespół Szkół Mechanicznych im. Stefana Czarnieckiego

Bardziej szczegółowo

Podlaska Służba Celna podsumowanie roku 2015

Podlaska Służba Celna podsumowanie roku 2015 Białystok, 26 stycznia 2016 r. Izba Celna w Białymstoku Podlaska Służba Celna podsumowanie roku 2015 Pobór należności oraz sprawna obsługa klientów to priorytety działalności podlaskich celników. Podatki

Bardziej szczegółowo

Pracodawca zawinił, a pracownik stracił zasiłek

Pracodawca zawinił, a pracownik stracił zasiłek Pracodawca zawinił, a pracownik stracił zasiłek Autor: Gazeta Prawna Pracodawcy, którzy zatrudniają mniej niż 21 pracowników, muszą wraz z zaświadczeniem o niezdolności do pracy pracownika przesłać organowi

Bardziej szczegółowo

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 -

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Ministerstwo Środowiska Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 - Zespół redakcyjny: Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa 1. Doc. dr hab. Irena Duer 2. Prof.

Bardziej szczegółowo

Autorzy: Dominika Kulawczuk, Kaja Stępniak Adres szkoły: Szkoła Podstawowa im. T. Kościuszki Al. Warszawska 43 21-002 Jastków Tel/fax 081-502-04-19

Autorzy: Dominika Kulawczuk, Kaja Stępniak Adres szkoły: Szkoła Podstawowa im. T. Kościuszki Al. Warszawska 43 21-002 Jastków Tel/fax 081-502-04-19 Autorzy: Dominika Kulawczuk, Kaja Stępniak Adres szkoły: Szkoła Podstawowa im. T. Kościuszki Al. Warszawska 43 21-002 Jastków Tel/fax 081-502-04-19 Opiekun pracy: Aneta Kozak Lasy a inaczej drzewa to życie.

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

Etapy postępowania karnego. 1. Postępowanie przygotowawcze 2. Postępowanie sądowe 3. Postępowanie wykonawcze

Etapy postępowania karnego. 1. Postępowanie przygotowawcze 2. Postępowanie sądowe 3. Postępowanie wykonawcze Etapy postępowania karnego 1. Postępowanie przygotowawcze 2. Postępowanie sądowe 3. Postępowanie wykonawcze Postępowanie przygotowawcze Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa lub wszczęcie postępowania

Bardziej szczegółowo

Bajka o Jasiu i Małgosi

Bajka o Jasiu i Małgosi Bajka o Jasiu i Małgosi Wprowadzenie dla nauczyciela: Według statystyk małopolskiej policji, na terenie naszego województwa w roku 2012 doszło do 3901 wypadków i 25801 kolizji, w których śmierć poniosło

Bardziej szczegółowo

ROBOTY PRZEMYSŁOWE LABORATORIUM FANUC S-420F

ROBOTY PRZEMYSŁOWE LABORATORIUM FANUC S-420F ROBOTY PRZEMYSŁOWE LABORATORIUM FANUC S-420F Wstęp Roboty przemysłowe FANUC Robotics przeznaczone są dla szerokiej gamy zastosowań, takich jak spawanie ( Spawanie to jedno z najczęstszych zastosowań robotów.

Bardziej szczegółowo

Historisch-technisches Informationszentrum.

Historisch-technisches Informationszentrum. 1 Historisch-technisches Informationszentrum. Wojskowy Ośrodek Badawczy w Peenemünde był w latach 1936-1945 jednym z najbardziej nowoczesnych ośrodków technologii na świecie. W październiku 1942 roku udało

Bardziej szczegółowo

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Mężczyzna, w wieku do 40 lat, wykształcony, chcący osiągać wyższe zarobki i być niezależny taki portret startującego polskiego przedsiębiorcy można nakreślić analizując

Bardziej szczegółowo

Regulamin Dyskotek Szkolnych w Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika w Grajewie

Regulamin Dyskotek Szkolnych w Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika w Grajewie Załącznik do Zarządzenia Dyrektora z dnia 01.10.2015 r. Regulamin Dyskotek Szkolnych w Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika w Grajewie Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o

Bardziej szczegółowo

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu 1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu W 1945 roku skończyła się II wojna światowa. Był to największy, jak do tej pory, konflikt zbrojny na świecie. Po 6 latach ciężkich walk hitlerowskie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN GÓRKI LODOWEJ. ( Regulamin )

REGULAMIN GÓRKI LODOWEJ. ( Regulamin ) REGULAMIN GÓRKI LODOWEJ ( Regulamin ) 1. Administratorem Górki Lodowej jest Testa Communications spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, (dalej jako: Testa lub Administrator ) Al.

Bardziej szczegółowo

Koperta 2 Grupa A. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię

Koperta 2 Grupa A. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Koperta 2 Grupa A Podczas dzisiejszego szukania śladów przeszłości w starym mieście Kostrzyn, dla waszej grupy ciekawe będą

Bardziej szczegółowo

UŻYWKI PRZYJEMNOŚĆ NIOSĄCAZA KONSEKWENCJE

UŻYWKI PRZYJEMNOŚĆ NIOSĄCAZA KONSEKWENCJE UŻYWKI PRZYJEMNOŚĆ NIOSĄCAZA SOBĄPOWAŻNE KONSEKWENCJE Używki są coraz większym problemem występującym w szkołach średnich, gimnazjach a nawet szkołach podstawowych. Nasz projekt ma na celu uświadomienie

Bardziej szczegółowo

DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ

DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ Patryk Rutkowski DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ Problem z Dekalogiem Znacznej części katolików, zwłaszcza tej która odwiedza Kościół jedynie przy okazji większych uroczystości, wydaje się, że chrześcijaństwo

Bardziej szczegółowo

VIII TURNIEJ WIEDZY ZDROWOTNEJ I PROFILAKTYCZNEJ. Graj w zielone TEST WIEDZY

VIII TURNIEJ WIEDZY ZDROWOTNEJ I PROFILAKTYCZNEJ. Graj w zielone TEST WIEDZY VIII TURNIEJ WIEDZY ZDROWOTNEJ I PROFILAKTYCZNEJ Graj w zielone TEST WIEDZY... nazwa lub numer szkoły Punktacja 1. Rozwiąż rebus i wyjaśnij znaczenie hasła : KI SAŁA AL 2pkt. Hasło:.. 2. Nauka zajmująca

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Grabowska Katarzyna Panius Łukasz Kępski Malte Mansholt. Potulice jedno miejsce, dwie pamięci. Przewodnik po Miejscu Pamięci Potulice

Małgorzata Grabowska Katarzyna Panius Łukasz Kępski Malte Mansholt. Potulice jedno miejsce, dwie pamięci. Przewodnik po Miejscu Pamięci Potulice Małgorzata Grabowska Katarzyna Panius Łukasz Kępski Malte Mansholt Potulice jedno miejsce, dwie pamięci Przewodnik po Miejscu Pamięci Potulice Oldenburg Toruń 2009 1. Hitlerowski kompleks obozowy Potulice

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji z towaroznawstwa

Konspekt lekcji z towaroznawstwa Konspekt lekcji z towaroznawstwa Zasadnicza Szkoła zawodowa Sprzedawca towaroznawstwo KLASA III PRZEDMIOT: towaroznawstwo TEMAT: Napoje alkoholowe - gra powtórzeniowa CELE LEKCJI: utrwalenie i uporządkowanie

Bardziej szczegółowo

- WYPIS - W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

- WYPIS - W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ - WYPIS - Sygn. akt W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2008 r. Sąd w Wydziale Karnym w składzie: w obecności Prokuratora po rozpoznaniu w dniu 2008 r. sprawy Pana Oskarżonego o to, że:

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Handel międzynarodowy korzyści dla przedsiębiorstw i gospodarki

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Handel międzynarodowy korzyści dla przedsiębiorstw i gospodarki Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Handel międzynarodowy korzyści dla przedsiębiorstw i gospodarki dr Iwona Pawlas Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 23 maja 2011 r. 1 Handel międzynarodowy/ handel zagraniczny

Bardziej szczegółowo

Tak bardzo kochamy nasze lasy...??? Czyżby - skoro tak je zaśmiecamy!!!

Tak bardzo kochamy nasze lasy...??? Czyżby - skoro tak je zaśmiecamy!!! Odpady czy śmieci? W polskim prawie nie istnieje słowo śmieci, jednak w powszechnym użyciu jest ono nawet częściej stosowane niż słowo odpady. Co jest śmieciem, a co jest odpadem? Czy słowa te można traktować

Bardziej szczegółowo

SYSTEM WSPÓŁPRACY Z WYKONAWCAMI

SYSTEM WSPÓŁPRACY Z WYKONAWCAMI SYSTEM WSPÓŁPRACY Z WYKONAWCAMI Jacek Bajorski Specjalista w Biurze Bezpieczeństwa Pracy i Ochrony Zdrowia Grupa LOTOS S.A. Konferencja Społeczna odpowiedzialność biznesu stymulatorem poprawy bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

STAROSTWO POWIATOWE W ZDUŃSKIEJ WOLI PORADNIA PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA W ZDUŃSKIEJ WOLI BEZPIECZNY POWIAT ZDUŃSKOWOLSKI 2007-2010 MAPA ZAGROŻEŃ

STAROSTWO POWIATOWE W ZDUŃSKIEJ WOLI PORADNIA PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA W ZDUŃSKIEJ WOLI BEZPIECZNY POWIAT ZDUŃSKOWOLSKI 2007-2010 MAPA ZAGROŻEŃ STAROSTWO POWIATOWE W ZDUŃSKIEJ WOLI PORADNIA PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA W ZDUŃSKIEJ WOLI BEZPIECZNY POWIAT ZDUŃSKOWOLSKI 2007-2010 MAPA ZAGROŻEŃ W POWIECIE ZDUŃSKOWOLSKIM Badania przeprowadzone wśród

Bardziej szczegółowo

2 Pytania badawcze: 3 Wyjaśnienie pojęć z pytań badawczych: 3.1 Pytanie pierwsze. 3.2 Pytanie drugie

2 Pytania badawcze: 3 Wyjaśnienie pojęć z pytań badawczych: 3.1 Pytanie pierwsze. 3.2 Pytanie drugie Prezentacja podsumowująca projekt Zagrożenie dla uczniów Gimnazjum w Birczy ze względu na brak ograniczenia prędkości na ulicy Jana Pawła II znajdującej się przy samej szkole. Opracował: EFGMORS 1 Spis

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1( 15 pkt) Zamień procenty na ułamki: a) 4%, 30%, 4,2%, 0,8%, 64%, 120%, 242,2%, 22,5% b) 2 4 %, 6 %, %, %, 14 %, 33 %

Zadanie 1( 15 pkt) Zamień procenty na ułamki: a) 4%, 30%, 4,2%, 0,8%, 64%, 120%, 242,2%, 22,5% b) 2 4 %, 6 %, %, %, 14 %, 33 % Zadanie 1( 15 pkt) Zamień procenty na ułamki: a) 4%, 30%, 4,2%, 0,8%, 64%, 120%, 242,2%, 22,5% b) 2 4 %, 6 %, %, %, 14 %, 33 % Zad. 2 ( 15 pkt ) Zamień ułamki na procenty: a) 0,36; 0,03; 3,6; 0,4; 0,375;

Bardziej szczegółowo

Informacja dla podmiotów dokonujących

Informacja dla podmiotów dokonujących Informacja dla podmiotów dokonujących wewnątrzwspólnotowej dostawy nowych środków transportu (NŚT), gdy nabywca nie podaje numeru identyfikacyjnego nadanego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych 2005 Podatek

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2013 BS/94/2013 JAK I GDZIE KUPUJEMY ŻYWNOŚĆ

Warszawa, lipiec 2013 BS/94/2013 JAK I GDZIE KUPUJEMY ŻYWNOŚĆ Warszawa, lipiec 2013 BS/94/2013 JAK I GDZIE KUPUJEMY ŻYWNOŚĆ Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia

Bardziej szczegółowo

RADY GMINY w Łyskach

RADY GMINY w Łyskach ul r/:,/6ia)wa la 44-295 ŁYSKI UCHWAL A nr XXX\710/2001 RADY GMINY w Łyskach z dnia: 23.042001 r. w sprawie : Gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych na 2001 r. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Odsetek osób obawiających się utraty pracy według branŝ

Odsetek osób obawiających się utraty pracy według branŝ INFORMACJA PRASOWA WARSZAWA, 21. WRZEŚNIA 2009 Serwis rekrutacyjny Szybkopraca.pl przeprowadził ankietę, aby zbadać kto w Polsce boi się utraty swoich miejsc pracy. Kobiety, mieszkańcy małych miast i wsi

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr XVI /160/04 Rady Gminy w Szczuciniez dnia 15 kwietnia 2004r

Uchwała nr XVI /160/04 Rady Gminy w Szczuciniez dnia 15 kwietnia 2004r Uchwała nr XVI /160/04 Rady Gminy w Szczuciniez dnia 15 kwietnia 2004r Data utworzenia 2004-04-15 Numer aktu 160 Kadencja Kadencja 2002-2006 Uchwała nr XVI /160/04 Rady Gminy w Szczucinie z dnia 15 kwietnia

Bardziej szczegółowo

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ Łukasz Leśniak IVti W początkowej fazie drugiej wojny światowej rząd polski w skutek działań wojennych musiał ewakuować się poza granice kraju. Po agresji sowieckiej

Bardziej szczegółowo

Bajka o Czerwonym Kapturku

Bajka o Czerwonym Kapturku Bajka o Czerwonym Kapturku Wprowadzenie dla nauczyciela: Według statystyk małopolskiej policji, na terenie naszego województwa w roku 2012 doszło do 3901 wypadków i 25801 kolizji, w których śmierć poniosło

Bardziej szczegółowo

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY?

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? www.nowytarg.pl Broszura informacyjna dla mieszkańców Nowego Targu Edycja 2005 Niniejsza publikacja ma na celu przybliżenie mieszkańcom miasta Nowego Targu w prosty

Bardziej szczegółowo

SŁOWO PODSUMOWUJĄCE IV KONFERENCJA NAUKOWO TECHNICZNA MIASTO I TRANSPORT 2010 ZYGMUNT UŻDALEWICZ SIGMA -SYSTEM

SŁOWO PODSUMOWUJĄCE IV KONFERENCJA NAUKOWO TECHNICZNA MIASTO I TRANSPORT 2010 ZYGMUNT UŻDALEWICZ SIGMA -SYSTEM IV KONFERENCJA NAUKOWO TECHNICZNA MIASTO I TRANSPORT 2010 SŁOWO PODSUMOWUJĄCE ZYGMUNT UŻDALEWICZ SIGMA -SYSTEM 24 lutego 2010 Politechnika Warszawska Mała Aula, Plac Politechniki 1 Zatłoczenie miast Problemy

Bardziej szczegółowo

obchodzony jest w pierwszej połowie lutego w całej Europie. W 2014 roku obchodzony jest 11 lutego. Dzień ten ma na celu zwrócenie uwagi na kwestię

obchodzony jest w pierwszej połowie lutego w całej Europie. W 2014 roku obchodzony jest 11 lutego. Dzień ten ma na celu zwrócenie uwagi na kwestię obchodzony jest w pierwszej połowie lutego w całej Europie. W 2014 roku obchodzony jest 11 lutego. Dzień ten ma na celu zwrócenie uwagi na kwestię bezpiecznego dostępu dzieci i młodzieży do zasobów internetowych.

Bardziej szczegółowo

Modele i narzędzia optymalizacji w systemach informatycznych zarządzania

Modele i narzędzia optymalizacji w systemach informatycznych zarządzania Przedmiot: Nr ćwiczenia: 3 Modele i narzędzia optymalizacji w systemach informatycznych zarządzania Temat: Programowanie dynamiczne Cel ćwiczenia: Formułowanie i rozwiązywanie problemów optymalizacyjnych

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI HISTORII DLA UCZNIÓW SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ

SCENARIUSZ LEKCJI HISTORII DLA UCZNIÓW SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ Parys J., Scenariusz lekcji historii dla uczniów szkoły ponadgimnazjalnej nt.: Początek końca... Los ludności żydowskiej w pierwszych miesiącach niemieckiej okupacji Tarnowa w: Tarnowskie Studia Historyczne,

Bardziej szczegółowo

G M I N N Y P R O G R A M

G M I N N Y P R O G R A M Załącznik nr 1 do uchwały nr XI/73/11 Rady Gminy Susiec z dnia 28 grudnia 2011 roku G M I N N Y P R O G R A M PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2012 dla gminy SUSIEC I. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Inspekcja Transportu Drogowego dla. Sylwester Ropielewski, Mariusz Wasiak Biuro Nadzoru Inspekcyjnego w Głównym Inspektoracie Transporu Drogowego

Inspekcja Transportu Drogowego dla. Sylwester Ropielewski, Mariusz Wasiak Biuro Nadzoru Inspekcyjnego w Głównym Inspektoracie Transporu Drogowego Inspekcja Transportu Drogowego dla bezpieczeństwa ruchu drogowego Sylwester Ropielewski, Mariusz Wasiak Biuro Nadzoru Inspekcyjnego w Głównym Inspektoracie Transporu Drogowego Główny Inspektorat Transportu

Bardziej szczegółowo

W jaki sposób prawo reguluje obowiązki firm i pracowników dotyczące używania substancji psychoaktywnych?

W jaki sposób prawo reguluje obowiązki firm i pracowników dotyczące używania substancji psychoaktywnych? W jaki sposób prawo reguluje obowiązki firm i pracowników dotyczące używania substancji psychoaktywnych? Eliza Goszczyńska Krajowe Centrum Promocji Zdrowia w Miejscu Pracy Instytutu Medycyny Pracy im.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 11/II/14 RADY GMINY PRZYŁĘK z dnia 30 grudnia 2014 r.

UCHWAŁA NR 11/II/14 RADY GMINY PRZYŁĘK z dnia 30 grudnia 2014 r. UCHWAŁA NR 11/II/14 RADY GMINY PRZYŁĘK z dnia 30 grudnia 2014 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na 2015 rok Na

Bardziej szczegółowo

Uzdatnianie wody. Ozon posiada wiele zalet, które wykorzystuje się w uzdatnianiu wody. Oto najważniejsze z nich:

Uzdatnianie wody. Ozon posiada wiele zalet, które wykorzystuje się w uzdatnianiu wody. Oto najważniejsze z nich: Ozonatory Dezynfekcja wody metodą ozonowania Ozonowanie polega na przepuszczaniu przez wodę powietrza nasyconego ozonem O3 (tlenem trójatomowym). Ozon wytwarzany jest w specjalnych urządzeniach zwanych

Bardziej szczegółowo

Używki- to produkty spożywcze nie mające właściwości odżywczych, zawierające substancje, które działają pobudzająco na układ nerwowy.

Używki- to produkty spożywcze nie mające właściwości odżywczych, zawierające substancje, które działają pobudzająco na układ nerwowy. Używki- to produkty spożywcze nie mające właściwości odżywczych, zawierające substancje, które działają pobudzająco na układ nerwowy. Uzależnienie nałóg - to silne pragnienie zażywania konkretnych środków,

Bardziej szczegółowo

Martyrologia Wsi Polskich

Martyrologia Wsi Polskich Martyrologia Wsi Polskich Źródło: http://martyrologiawsipolskich.pl/mwp/wirtualne-mauzoleum/modul-iv-kresy-ii-rp/kresy-wschodnie/fotogaleria/2540,kresy-ws chodnie-fotogaleria.html Wygenerowano: Niedziela,

Bardziej szczegółowo

********************************************************************* 1929r. OSP w Węgrzynowie powstała 20 sierpnia 1929roku.

********************************************************************* 1929r. OSP w Węgrzynowie powstała 20 sierpnia 1929roku. ********************************************************************* 1929r. OSP w Węgrzynowie powstała 20 sierpnia 1929roku. Na zebraniu wiejskim mieszkańców wsi Węgrzynowo zapadła decyzja o utworzeniu

Bardziej szczegółowo

ZAPEWNIENIE PRAWIDŁOWEJ GOSPODARKI ŚCIEKOWEJ NA TERENIE AGLOMERACJI KRZESZOWICE - DORZECZE RUDAWY

ZAPEWNIENIE PRAWIDŁOWEJ GOSPODARKI ŚCIEKOWEJ NA TERENIE AGLOMERACJI KRZESZOWICE - DORZECZE RUDAWY ZAPEWNIENIE PRAWIDŁOWEJ GOSPODARKI ŚCIEKOWEJ NA TERENIE AGLOMERACJI KRZESZOWICE - DORZECZE RUDAWY Świat przyrody jest piękny, bardzo różnorodny i warto go takim zachować. Tymczasem człowiek swoimi bardzo

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik weterynarii 322[14]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik weterynarii 322[14]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 20 Strona 2 z 20 Strona 3 z 20 Strona 4 z 20 Ocenie podlegały następujące elementy pracy egzaminacyjnej: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej. II. Założenia do projektu realizacji prac wynikający z

Bardziej szczegółowo

ALKOHOLIZM. jako kwestia społeczna. Anna Siry

ALKOHOLIZM. jako kwestia społeczna. Anna Siry ALKOHOLIZM jako kwestia społeczna Anna Siry Czym jest alkoholizm? Zespół uzależnienia od alkoholu Choroba demokratyczna Chroniczna, postępująca i potencjalnie śmiertelna choroba Podstawowe pojęcia związane

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXIV.97.2013 RADY GMINY W OTYNIU. z dnia 30 grudnia 2013 r.

UCHWAŁA NR XXXIV.97.2013 RADY GMINY W OTYNIU. z dnia 30 grudnia 2013 r. UCHWAŁA NR XXXIV.97.2013 RADY GMINY W OTYNIU z dnia 30 grudnia 2013 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy Otyń na lata Na podstawie art. 10 ust. 2, ust. 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

Początki MABUDO Sp. z o.o. sięgają dnia 10 kwietnia 1989 roku, kiedy to jako Wytwórnia Materiałów Budowlanych MABUDO z siedzibą w Suchoczasach 24,

Początki MABUDO Sp. z o.o. sięgają dnia 10 kwietnia 1989 roku, kiedy to jako Wytwórnia Materiałów Budowlanych MABUDO z siedzibą w Suchoczasach 24, Początki MABUDO Sp. z o.o. sięgają dnia 10 kwietnia 1989 roku, kiedy to jako Wytwórnia Materiałów Budowlanych MABUDO z siedzibą w Suchoczasach 24, koło Zduńskiej Woli rozpoczęła swoją działalność. Firma

Bardziej szczegółowo

Katalog produktów 2012

Katalog produktów 2012 Katalog produktów 2012 Informacje o spółce Akwawit Polmos S.A. to firma, która powstała z połączenia dwóch znanych i cenionych producentów wyrobów spirytusowych Kompanii Spirytusowej Wratislavia Polmos

Bardziej szczegółowo