Wydział Odlewnictwa AGH, Kraków, ul. Reymonta 23

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wydział Odlewnictwa AGH, 30-059 Kraków, ul. Reymonta 23"

Transkrypt

1 21/41 Solidification of Metais and Alloys, Year 1999, Volume l, Book No. 41 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 1999, Rocznik l, Nr 41 PAN- Katowice PL ISSN PROBLEMY USZLACHETNIANIA CIEKŁYCH STOPÓW ALUMINIUM ZBIGNIEW BONDEREK, STANISŁAW RZADKOSZ Wydział Odlewnictwa AGH, Kraków, ul. Reymonta 23 Wstęp Proces technologiczny przygotowania stopów odlewniczych obej muje wszelkie zabiegi zmierzające do uzyskania żądanej optymalnej struktury odlewów bez porowatości, nieciągłości i wtrąceń. Zabiegi uszlachetniania ciekłych stopów są szczególnie ważne w przypadku wykorzystania materiałów wtórnych (złomu i odpadów własnych), przy czym problemy jakości odlewów pojawiająsię głównie z powodu (1] : -obecności zanieczyszczeń gazowych. Wskutek wydzielania się gazów w czasie krzepnięcia (głównie wodoru rozpuszczonego w ciekłym metalu) pojawia się porowatość gazowa. Gaz ten tworzy w odlewie pęcherze o różnej wielkości powodujące makro i mikroporowatość. obecności wtrąceń w stopach aluminium zależn ej od intensywności oddziaływania tych stopów z atmo s ferą pieca, zawierającą różne ilości tlenu, dwutlenku i tlenku węgla, azotu i pary wodnej, węglowodorów siarkowodorów itp. W wyniku pojawiają się tlenki glinu lub innych metali wchodzących w skład stopów aluminium oraz azotki, węgliki, wodorki. -znacznego zanieczyszczenia stopów technicznych szkodliwymi zanieczyszczeniami metalicznymi takimi jak np. - żelazo, wapń, magnez i inne -niekorzystnej struktury stopów, np. transkrystaliczna gruboziarnista struktura roztworu stałego Al-Cu, AJ-Zn, Al-Mg lub gruboiglasta struktura eutektyki w stopach Al-Si, -o b ecności pęknięć międzykrystalicznych (tzw. pęknięć na gorąco) oraz innych mikropęknięć. Trudności opisu stanu struktury ciekłego metalu i roli wt rąceń niemetalicznych w zjawisku absorpcji wodoru utrudniają dokonanie szybkiej i właściwej oceny stanu kąpieli metalowej i efektywne zastosowanie metody ekstrakcji zanieczyszczeń. Badania wykazały, że w kąpieli metalowej występować mogą kolonie-agregaty cząs tek w różnym stopniu rozproszonych w osnowie ciekłego metalu. Związki pomiędzy wtrąceniami tlenkowymi i zaabsorbowanym wodorem wyjaśnia w pewnym stopniu hipoteza o występowaniu kompleksów (y-ai Jm i (H) 0, zwanych kompleksami

2 154 tlenkowo-wodorowymi, które mogą się tworzyć z drobnodyspersyjnej zawiesiny tlenkowej. Opisany stan kąpieli metalowej wskazuje na konieczność stosowania technologii rafinacji ciekłych stopów aluminium w celu usunięcia zawtesmy tlenkowej i odgazowania kąpieli metalowej, z równoczesnym zwróceniem uwagi na poziom określonych zanieczyszczeń metalicznych. W wielu przypadkach technologia wymaga ponadto zastosowania zabiegów modyfikacji, co zapewni odpowiedni rozdrobnienia struktury stopów i wysokąjakość odlewów i wlewków. Technologia przygotowania kąpieli metalowej wywiera istotny wpływ na właściwości zarówno znormalizowanych stopów technicznych przeznaczonych na odlewy, jak również specjalnych stopów wysokowytrzymałych i stopów narażonych na w zmożone zużycie mechaniczne i chemiczne. Stwierdzono, że zastosowanie optymalnych parametrów uszlachetniania kąpieli metalowej w przypadku wy sokowytrzymałych stopów na osnowie AI-Cu i Al-Zn-Mg jest równie ważne jak optymalizacja składu i parametrów obróbki cieplnej lub dobór mikrododatków katalizujących proces utwardzania dyspersyjnego. Uszlachetnianie kąpieli metalowej jest również szczególnie ważne w przypadku specjalnych stopów przeznaczonych do specjalnych metod odlewania m.in. felg samochodowych, Analiza procesów rafinacji ciekłych stopów aluminium W technologii przygotowania ciekłych stopów aluminium procesy rafinacji odgrywają bardzo dużą rolę. przy czym aktualne rozwiązania technologiczne jako wynik wielorakich poszukiwań, preferują metody intensywnej rafinacji przepływowej, filtracyjnej, barbotażowej, żużlowej, próżniowej, oraz metody kompleksowe, łączące w/w.[3,6,7, l 0-12]. Proces rafinacji implozyjnej pod obniżo nym ciśnieniem jest jednym z rozwiązań rafinacji próżniowej i opiera się na przesłankach desorpcji wodoru w warunkach niskiego ci śnienia nad kąpielą metalową. Bezpośrednia desorpcja przez powierzchnię kąpieli metalowej jest utrudniona z powodu dużej szczelności błonki tlenkowej. Efektywność procesu dyfuzyjnego wydzielania wodoru ograniczają stosunkowo małe współczynniki dyfuzji, natomiast efektywno ść wypływania pęcherzy wodoru jest ograniczona zależnością Stokesa. W praktyce przemysłowej wyniki badań wykazały bardzo zróżnicowane efekty rafinacji, zwłaszcza w przypadku stopów o stosunkowo d użym stopniu utlenienia i zanieczyszczenia wtrąceniami. Intensywność rafinacji zależy od stopnia zanieczyszczenia wtrąceniami tlenkowymi i znacznie się zmniejsza wraz ze wzrostem ilości zanieczyszczeń tlenkowych. Wyniki badań wskazują, że dla podwyższenia skuteczności metody odgazowania próżniowego niezbędne jest zastosowanie żużli pokrywająco-rafinujących Przykładowo w czasie odgazowania próżniowego metalu z zastosowaniem żużla Pokal 6 zawartość wodoru obniża się od około 0,25 cm 3 / loog do około 0,08 cm 3 /IOOg po upływ i e 300s, podczas gdy w przypadku odgazowania próżniowego bez żużla nawet po 900s nie osiąga się w.w stanu.

3 155 Rafinacja żużlowa Ek s trakcj ę zanieczysz c zeń tlenkowych można zrealizować przy użyciu syntetycznych żużli ochronno -rafinujących [1,7]. Podstawową cechą żu ż li rafinujących jest oddziaływanie fizyko-chemiczne z zanieczyszczeniami w kąpieli metalowej. Absorpcja wtrąceń niemetalicznych z kąpieli metalowej uaktywnia się wraz z zastosowaniem w składzie żużli chiorkowych dodatków soli fl uorowych. Odpowiedni dobór składu żużli pozwala osiągnąć sprzyjające warunki dla adhezji wtrąceń z żużlem i ekstrakcji stałych wtrąceń niemetalicznych z ciekłego metalu [7]: O'fco -O'm-f - O'm-o = O'f COS 8- O'm COS cp -O' m-f < O (l) O' f-o + crm-f -O' m-o = O' m COS cp -O' f COS 8- O' m-f < O (2) crr-o,crm-f,o'm-o- napięcia międzyfazowe odpowiednio: żużel -w trącenie ; metal-żużel ; metal-wtrącenie, crr_, crm -napięcia powierzchniowe żużla i metalu 8 - kąt zwilżania wtrącenia przez żużel, cp- kąt zwilżania wtrącenia przez metal, Ilości źuźli zastosowanych do poszczególnych wytopów powinny mieśc i ć się na ogół w zakresie 0,2-1,0% od masy wsadu metalowego z tym, że większe dawki żużla stosuje się przy bardziej zanieczyszczonych wsadach. Połowę przewidzianej ilości żużla wprowadza s i ę na wraz ze wsadem - resztę zaś - po stopieniu się pierwszej partii wsadu dawkując tak,aby stopiony żużel miał konsystencję lekko-płynną (cias towatą). Wśród żużli znajdujących zastosowanie w przemyśle odlewniczym i hutniczym należy wymienić takie, jak: - żużel Pokal 3 został opracowany przede wszystkim do topienia gąsek i odpadów własnych Al oraz stopów Al-Mg o zawartości magnezu do 3%. Do topienia stopów aluminium-magnez został opracowany żużel ochronny i rafinujący Magnezal..- żużel Pokal 4 jest przeznaczony przede wszystkim do topienia odpadów własnych i gąsek ze wszystkich stopów, w piecach płomiermych. - żużel Pokał 6 jest uniwersalnym żużlem i nadaje się do topienia wszystkich stopów aluminium, za wyjątkiem stopów Al-Mg. Znalazł on zastosowanie w procesie wytwarzania gąsek i odlewów oraz do przetapiania odpadów własnyc h. Wymienione żużle pokrywająco-rafinujące typu Pokal (PDMO Tychy), podobnie jak inne żu ż le importowane (np.typu Coverlux, Coveral (Foseco), Italpuro SE (Protecme), zapewniają znmrejszenie strat bezwrotnych, obniżenie poziomu zawartości wtrąceń z anieczyszczeń gazowych oraz podwyższenie właściwości wytrzymałościowych. Rafinacja gazowa W praktyce przemysłowej do rafinacji gazowej stosuje się chlor, azot lub argon, wprowadzane lancą, a także substancje stałe, rozkładające się w temperaturze i wydzielające pęcherzyki gazu rafinującego. Model procesu rafinacji gazowej ujmuje zjawisko dyfuzji wodoru do pęcherzyków oraz mechaniczne unoszenie wtrąceń tlenkowych i innych zanieczyszczeń, przez pęcherzyki gazu. Do rafinacji stopów aluminium stosuje się takie preparaty jak np. Rafglin 2-3, Rafał 2-4, Degaser 200, RA l O l, Degasa l C3. Więk s zość stosowanych preparatów rafinujących zawiera jako

4 156 główny składnik sze ściochloroetan C2Cl 6, który sublimuje w temperaturze I 85 C, a jego pary są czynnikiem rafinującym. Mogąjednakże przebiegać jednocześnie różne reakcje [5]: C2Cl6 = C2Cl4 + Cl 2 (3) 2 C2Cl 6 + 2Al = 2C2Cl 4 + 2A1Cl 3 (4) Wytworzone w reakcjach (3-4) pary C 2 Cl4, Cl2 i AICI 3 oddzialują rafinuj ąco, przy czym chlor może także reagować z wodorem Cl2 + 2H = 2HCI W niektórych preparatach w skład preparatów wchodzą równ i eż Jluorki jak np. fluorokrzemian sodu (Na2SiF6), fluoroglinian sodu Na 3 AIF 6. Jluorek sodu NaF i inne. W przypadku zastosowania w preparacie rafinującym Na2SiF 6 zachodzi reakcja Na 2 SiF 6 = 2NaF + SiF 4 (7) przy czym SiF 4 jako produkt gazowy intensyfikuje rafinujące oddziaływanie na kąpiel metalową. W celu ograniczenia emisji par chloru i fluoru oraz par ich związków chemicznych zastosowano jako substancje rafinujące azotany NaN02, NaN0 3, KN0 3 w preparatach typu KO I, RU I, Rafglin 5, RO 04. Ich oddziaływanie na jakość ciekłego metalu jest jednak słabsze, głównie z uwagi na ograniczoną zdolność ekstrakcji wtrąceń tlenkowych. Omawiane preparaty rafinujące na osnowie C 2 CI 6 mają coraz bardziej ograniczony zakres zastosowania ponieważ nie spełniają wymogów ekologicznych. Stąd coraz silniejsze zainteresowanie przemysłu proekologicznymi metodami intensywnej rafinacji gazami obojętnymi- barbotażowej gazowej i gazowo-żuzlowej. Rafinacja barbotażowa- gazowa i gazowo żużlowa Technologie rafinacji firm m.in. UNION CARBIDE, PECHINEY) proponują wprowadzanie medium rafinującego przy pomocy wirującego dysku w różnych rozwiązaniach (SNIF, ALPUR,HI,HBS) [3,9,!0J.Znane jest również urządzenie odgazowujące EGL wg patentu P f-my Gundlach GmbH - przenośne, nakładane na tygiel, z wymiennymi rotorami, z głowicami wirującymi z szybkościami rzędu 600 obr/min. W kraju opracowano różne wersje urządzeń SYSTEM RGZ (Markmet Konin), a także inne konstrukcje, m.in. urządzenie URM-l (lo-kraków) [li], urządzenie UR0-200 (IMN-Skawina. W rozwiązaniu technicznym metoda SYSTEM RGZ polega na wprowadzaniu przy pomocy wirującej dyszy gazu obojętnego (argonu lub azotu) wgłąb kąpieli metalowej zawartej w tyglach pieców podgrzewczych lub w podgrzewanej komorze rafinacyjnej. Zasadniczą ideą rafinacji w systemie RGZ jest połączenie dwóch efektywnych sposobów rafinacji, a mianowicie:-rafinacji gazowej za pomocą wirującej dyszy oraz- rafinacji żużlowej, gdy ochronno-rafinujący żużel jest przenoszony wgłąb objętości kąpieli metalowej strumieniem gazu przez wirującą dyszę. [2, 6, 12] Odpowiednie usytuowanie dysz w wirującym z okre!iloną szybkością rotorze wykonanym z grafitu decyduje o intensywności rafinującego działania. Oddziaływanie sit odśrodkowy ch i ścinających powoduje wytworzenie w objętości kąpieli metalowej wirującego strumienia bardzo licznych i silnie dyspersyjnych pęcherzyków gazu, obejmującego swym zasięgiem całą objętość komory rafinacyjnej. Ponadto system automatycznego sterowania parametrami dozowania gazu i żużla pozwala na

5 !57 wdmuchiwanie cykliczne przez wirującą dyszę dodatków ró:lnych żużli obojętnym. wraz z gazem Równocześnie wraz z usuwaniem wodoru z kąpieli metalowej ma miejsce usuwanie wtrąceń niemetalicznych drogą flotacji. Kinetyka usuwania wtrąceń niemetalicznych z kąpieli metalowej będzie zatem uzależnion a od prawdopodobieństwa zetknięcia wtrącenia z powierzchnią pęcherzyka gazu. Adhezja wtrąceń do powierzchni pęcherzyka będzie realizowana, gdy zmiana energii swobodnej powierzchniowej t. W będzie wyrażona nierównością: [7] t. W = a 0 _ 8 +D" w-g- O" w-g> O (8) D"c-s D"w-s, D"w-g - napięcie międzyfazowe na granicy ciekły metal-pęcherzyk gazowy; wtrącenie-ciekły metal; wtrącenie-pęcherzyk gazu. Takie rozwiązanie zapewnia silne rozdrobnienie pęcherzyków gazu i cząstek żużla. Proces odgazowaniajest dodatkowo uaktywniony intensywną ekstrakcją drobnej zawiesiny wtrąceń tlenkowych. Przykładowe efekty oddziaływania rafinacji gazowożużlowej przy zastosowaniu urządzenia RGZ ujęto w tabeli I T ab.l. Wpływ rafinacji gazowo-żużlowej w komorze RGZ na właściwości stopów Rodzaj Rodzaj Zaw. H 2 cm 3 /100 g Efekt Rm A5 stopu żużla Przed raf. Po rafin. [MPa] f%1 bez raf 0, ,5 1,4 AK 132 bez żużla. 0,22 0,07 67,7% 234,2 2,2 AK 132 ER2 0,23 0,06 74% 241,3 2,9 Akl32 ER3 0,25 0,05 80% 217,8 2,7 AK l l bez żużla. 0,25 0,07 66% 207,5 1,6 AK li ER2 0,20 0,06 70% 210,0 1,8 AKll ER3 0,21 0,06 71% 211,2 1,9 Dane wskazują na duża skuteczność rafinacji ciekłych stopów aluminium metodą gazowo-żużlową przy zastosowaniu żużla ER3. Silne rozdrobnienie pęcherzyków gazu oczyszczającego wraz z dodatkami żużla powierzchniowo aktywnego zwiększa szybkość ekstrakcji wodoru i wtrąceń w kąpieli metalowej. To powoduje, że wskaźnik zawartości wodoru wyznaczony metodą Dardela zmniejsza się o około 70-80%. Równocześnie wyrazme zwiększają się właściwości wytrzyma łościowe. Dla porównawczej oceny z efektami rafinacji pró:lniowej przeprowadzono badania zawartości rzeczywistej wodoru, zawartości tlenków i innych stałych wtrąceń. Wyniki analizy wykazały, że efektywność ekstrakcji wodoru i tlenków Al w metodzie gazowo-żużlowej jest wyraźnie większa w porównaniu z metodą pró:lniową. Wskutek dużego zróżnicowania zawartości tlenków w kąpielach metalowych uzyskano również wyraźne zró:lnicowanie właściwości odlewniczych stopów. Dużą efektywność procesu rafinacji barbotażowej ciekłych stopów aluminium przyjęto wykorzystać do ekstrakcji zanieczyszczeń metalicznych z kąpieli metalowej [4,8], takich jak np wapń lub magnez za pomocą małych dodatków aktywnych żużli wprowadzanych do kąpieli metodą wirującego dysku. W toku badań zastosowano żużle ekstrakcyjne CRI,3- do usuwania wapnia, a także żużel Exrnag l - jako preparat do usuwania magnezu. Na podstawie przeprowadzonych badań można stwierdzić, ze

6 !58 proces rafinacji gazowo-żużlowej w komorze RGZ oceniany zmniejszeniem zawartości wapnia jest bardzo skuteczny, szczególnie w przypadku zastosowania żużla CR l. Średnia efektywność redukcji wapnia wynosi około 80 %. Badania procesu gazowo-żużlowej ekstrakcj i magnezu przeprowadzono w skali półtechnicznej przy zastosowaniu urządzenia RGZI. Do badań użyto stop z grupy AK9 I I o podwyższonej zawartości magnezu. Wsad metalowy stopiono w piecu elektrycznym oporowym w tyglu szamotowo grafitowym o pojemności 250 kg. Do wirującego rotora w toku rafinacji wprowadzano cyklicznie automatycznym dozownikiem małe dawki żużla aktywnego Exmag I wraz z gazem nośnym (azot w ilości 0,8 m 3 / h). W toku badań okresowo ściągano zgary z powierzchni ciekłego metalu oraz pobierano próbki do badań składu chemicznego stopu. Wyniki badań wykazały na dużą skuteczność rafinacji barbotażowej gazowo-żużlowej. Silnie rozdrobnienie pęcherzyków gazu oczyszczającego wraz z dodatkami żużla powierzchniowo aktywnego zwiększa efekt ekstrakcji wodoru zawiesiny wtrąceń z kąpieli metalowej. To powoduje zwiększenie wytrzymałości na rozciąganie, a szczególnie wyraźny przyrost plastyczności, jako wynik zmniejszenia ilości wtrąceń tlenkowych. Jednocześnie metoda gazowo-zużlowej rafinacji pozwala skutecznie obniżyć zawartość szkodliwych zanieczyszczeń, np.wapnia.i magnezu. Podsumowanie Przeprowadzona analiza warunków uszlachetniania ciekłych stopów aluminium pozwala stwierdzić, że: -rafinacja metodą wirującego dysku spełnia wymagania technologiczne i ekologiczne. - rafinacja przy pomocy urządzeń typu RGZ wykorzystując efektywne oddziaływanie mieszanin żużlowych wprowadzanych w strudze silnie pęcherzyków gazu obojętnego skutecznie zwiększa efekty odgazowania i usuwania wtrąceń niemetalicznych. - żużle ochronno-rafinujące spełniające podstawowe kryteria ekstrakcji wtrąceń, polepszają wyraźnie jakość ciekłego metalu, usuwając zanieczyszczenia zwiększają właściwości stopów i poprawiają wyraźnie uzysk metalurgiczny. Dodatki aktywnych żu.żli dozowanych przez wirującą dyszę, zwiększają efektywność rafinacji metodą RGZ. Efekt redukcji wodoru sięga nawet 80%. Oprócz usuwania wodoru metoda RGZ zapewnia bardzo dużą intensywność ekstrakcji tlenków, co powoduje wyraźną poprawę właściwości wytrzymałościowych lejności stopów aluminium. użycie aktywnych dodatków żużli typu CR umożliwia intensywne usuwanie zanieczyszczeń wapnia z kąpieli metalowej, przy znacznie ograniczonej emisji gazów porafinacyjnych do atmosfery. LITERATURA!.Adamski C.,Misiag M.- Gazy w metalach nieżelaznych. PWT,W-wa, Bonderek Z.,Rzadkosz S. ;Smorawiński Z.- System RGz- urządzenie do ekstrakcji zanieczyszczeń z ciekłych metali i stopów- Mat.I Konfer." Tendencje rozwojowe w

7 159 Mechanizacji Procesów Odlewniczych",- Wydział Odlewnictwa AGH, Komisja Metalurgiczno Odlewnicza PAN, Oddział Kraków, STOP, Kraków, Griffin J. V.-In Line Refining with SNIF- Technical Paper Union Carbide Corporation Tarrytown Technical Center,New York,USA, Aluminurn Conference '85, Szekesfehrvar,Hungary 4.Holecek S- Einflur1 verschiedener Kalzium gehalte auf das Lunkerverhalten eutektischer Aluminium-Silizium-Legierungen.,Aluminium 49, 12, 1973,s Krupkawski A- Podstawowe zagadnienia teorii procesów metalurgicznych, PWN, W-wa, Bonderek Z.,Rzadkosz S.,Smorawiński Z. -Badania efektywności procesu rafinacji gazowej przy zastosowaniu urządzenia "System RGZ"- Materiały XVIJI Sympozjum Naukowego Wydziału Odlewnictwa AGH, Kraków, 1993, s Postołek H., Adamski C.,- Wpływ napięć m i ędzyfazowych na rafinujące oddziaływanie żużli -Archiwum Hutnictwa, T 38, Z 4, Kraków Smorawinski Zdzisław, Kurzawa Stanisław -Problemy technologiczne usuwania wapnia z siluminów w aspekcie warunków pracy i ochrony środowiska.- Konf. "Aluminium 94- Zastosowanie i jakość- czynniki determinujące procesy technologiczne" -IMN, Gliwice, Oddział Metali Lekkich Skawina, Mogilany, Szekely A.G.-The Removal ofsolid Particles from Molten Aluminurn in the Spinning Nozzle Inert Flotation Proces- 1976,Nr 7B,p Lech Z., Sęk-Sas G. - Nowoczesne metody rafinacji stopów aluminium z zastosowaniem zmechanizowanych urządzeń -"Nowa metoda rafinacji i modyfikacji ciekłych stopów Al przy pomocy urządzenia z wirującą głowicą oraz preparaty pomocnicze dla odlewnictwa ciśnieniowego", Wyd. Instytut Odlewnictwa - Kraków, 1995,s.l 11. Karpiński J., Pałczyński E. - Urządzen i e do rafinacji gazowo-żużlowej i modyfikacji ciekłych stopów Al z wirującą głowicą "URM-l"- "Nowa metoda rafinacji i modyfikacji ciekłych stopów Al przy pomocy urządzenia z wirującą głowicą oraz preparaty pomocnicze dla odlewnictwa ciśnieniowego", Wyd. Instytut Odlewnictwa - Kraków, 1995,s.19. Recenzował : Władysław Orłowicz

MODYFIKACJA SILUMINU AK20. F. ROMANKIEWICZ 1 Politechnika Zielonogórska,

MODYFIKACJA SILUMINU AK20. F. ROMANKIEWICZ 1 Politechnika Zielonogórska, 42/44 Solidification of Metals and Alloys, Year 2000, Volume 2, Book No. 44 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 44 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 MODYFIKACJA SILUMINU AK20 F. ROMANKIEWICZ

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA CIEPLNA SILUMINU AK132

OBRÓBKA CIEPLNA SILUMINU AK132 52/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 OBRÓBKA CIEPLNA SILUMINU AK132 J. PEZDA 1 Akademia Techniczno-Humanistyczna

Bardziej szczegółowo

MODYFIKACJA BRĄZU SPIŻOWEGO CuSn4Zn7Pb6

MODYFIKACJA BRĄZU SPIŻOWEGO CuSn4Zn7Pb6 12/40 Solidification of Metals and Alloys, Year 1999, Volume 1, Book No. 40 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 1999, Rocznik 1, Nr 40 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 MODYFIKACJA BRĄZU SPIŻOWEGO CuSn4Zn7Pb6

Bardziej szczegółowo

Recykling złomu obiegowego odlewniczych stopów magnezu poprzez zastosowanie innowacyjnej metody endomodyfikacji

Recykling złomu obiegowego odlewniczych stopów magnezu poprzez zastosowanie innowacyjnej metody endomodyfikacji PROJEKT NR: POIG.01.01.02-00-015/09 Zaawansowane materiały i technologie ich wytwarzania Recykling złomu obiegowego odlewniczych stopów magnezu poprzez zastosowanie innowacyjnej metody endomodyfikacji

Bardziej szczegółowo

ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU Al-Si

ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU Al-Si 53/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU

Bardziej szczegółowo

33/15 Solidiiikation of Metlłls and Alloys, No. 33, 1997 Krzejlnięcic Metali i Stopów, Nr JJ, 1997

33/15 Solidiiikation of Metlłls and Alloys, No. 33, 1997 Krzejlnięcic Metali i Stopów, Nr JJ, 1997 33/15 Solidiiikation of Metlłls and Alloys, No. 33, 1997 Krzejlnięcic Metali i Stopów, Nr JJ, 1997 ł'an - OddziHI h:htowice PL ISSN 02011-93!J6 WPL YW MODYFIKACJI NA JAKOŚĆ PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW AJ-Si

Bardziej szczegółowo

I Wymagania techniczne dla projektowania:

I Wymagania techniczne dla projektowania: Rzeszów, 28.05.2015 Adamet Witold Gajdek, Adam Pęczar sp. jawna ul. Chmaja 4 35-021 Rzeszów Dot. Zapytanie ofertowe dotyczące projektu Opracowanie technologii i uruchomienie produkcji wyrobów ze stopów

Bardziej szczegółowo

Brykietowany środek do upłynniania żużli rafinacyjnych (brykietowany żużel syntetyczny)

Brykietowany środek do upłynniania żużli rafinacyjnych (brykietowany żużel syntetyczny) Brykietowany środek do upłynniania żużli rafinacyjnych (brykietowany żużel syntetyczny) Brykietowany środek do upłynniania żużli rafinacyjnych został wyprodukowany z mieszanki proszku korundowego, dolomitu

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin/tydzień:

Liczba godzin/tydzień: Nazwa przedmiotu: Zaawansowane procesy pirometalurgiczne Advanced pyrometallurgical processes Kierunek Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Management and manufacture engineering Rodzaj przedmiotu: Poziom

Bardziej szczegółowo

Instalacji odmagnezowania blendy flotacyjnej w Dziale Przeróbki Mechanicznej Olkusz Pomorzany ZGH Bolesław S.A.

Instalacji odmagnezowania blendy flotacyjnej w Dziale Przeróbki Mechanicznej Olkusz Pomorzany ZGH Bolesław S.A. Instalacji odmagnezowania blendy flotacyjnej w Dziale Przeróbki Mechanicznej Olkusz Pomorzany ZGH Bolesław S.A. AMK Kraków SA al. Jana Pawła II 41; 31-864 Kraków Tel. 12 647 66 38 www.amk@amk.krakow.pl;

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ZABIEGÓW USZLACHETNIANIA NA WŁASNOŚCI STOPU ALUMINIUM KRZEM O NADEUTEKTYCZNYM SKŁADZIE

WPŁYW ZABIEGÓW USZLACHETNIANIA NA WŁASNOŚCI STOPU ALUMINIUM KRZEM O NADEUTEKTYCZNYM SKŁADZIE WYDZIAŁ ODLEWNICTWA AGH ODDZIAŁ KRAKOWSKI STOP XXXII KONFERENCJA NAUKOWA z okazji Ogólnopolskiego Dnia Odlewnika 2009 Kraków, 11 grudnia 2009 r. Marcin PIĘKOŚ 1, Stanisław RZADKOSZ 2, Janusz KOZANA 3,Witold

Bardziej szczegółowo

ODLEWNICTWO CIŚNIENIOWE METALI I FORMOWANIE WTRYSKOWE TWORZYW SZTUCZNYCH

ODLEWNICTWO CIŚNIENIOWE METALI I FORMOWANIE WTRYSKOWE TWORZYW SZTUCZNYCH ODLEWNICTWO CIŚNIENIOWE METALI I FORMOWANIE WTRYSKOWE TWORZYW SZTUCZNYCH Zbigniew Bonderek, Stefan Chromik Kraków 2006 r. WYDAWNICTWO NAUKOWE AKAPIT Recenzenci: Prof. Dr hab. Inż. Józef Dańko Prof. Dr

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Odlewnictwo stopów metali nieżelaznych Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Production Engineering and Management Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Rodzaj zajęć: Wyk. Ćwicz. Lab.

Bardziej szczegółowo

Lp. Nazwisko i Imię dyplomanta

Lp. Nazwisko i Imię dyplomanta Metalurgia - Tematy Prac inżynierskich - Katedra, y, Odlewnictwa Metali Nieżelaznych 05-06 Tematy Prac Inżynierskich y 05-06 3 5 Zespół dwuosobowy 6 Badania procesu wysychania nowych powłok ochronnych

Bardziej szczegółowo

WPŁYW SKŁADU CHEMICZNEGO I PARAMETRÓW ODLEWANIA NA STRUKTURĘ I WŁAŚCIWOŚCI MOSIĄDZÓW MANGANOWO-CYNOWYCH

WPŁYW SKŁADU CHEMICZNEGO I PARAMETRÓW ODLEWANIA NA STRUKTURĘ I WŁAŚCIWOŚCI MOSIĄDZÓW MANGANOWO-CYNOWYCH 42/2 Archives of Foundry, Year 2001, Volume 1, 1 (2/2) Archiwum Odlewnictwa, Rok 2001, Rocznik 1, Nr 1 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW SKŁADU CHEMICZNEGO I PARAMETRÓW ODLEWANIA NA STRUKTURĘ

Bardziej szczegółowo

43/37 JAKOŚĆ ŻELIW A SYNTETYCZNEGO WYTWARZANEGO W PIECU INDUKCYJNO-PLAZMOWYM. l. Wstęp

43/37 JAKOŚĆ ŻELIW A SYNTETYCZNEGO WYTWARZANEGO W PIECU INDUKCYJNO-PLAZMOWYM. l. Wstęp 43/37 Solidification of Metais and Alloys, Year 2000, Volume 2, Book No. 43 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 43 PAN- Katowice PL ISSN 0208-9386 JAKOŚĆ ŻELIW A SYNTETYCZNEGO WYTWARZANEGO

Bardziej szczegółowo

Metalurgia Tematy Prac Magisterskich Katedra Inżynierii Procesów Odlewniczych Rok akademicki 2016/2017

Metalurgia Tematy Prac Magisterskich Katedra Inżynierii Procesów Odlewniczych Rok akademicki 2016/2017 Metalurgia Tematy Prac Magisterskich Katedra Inżynierii Procesów Odlewniczych Rok akademicki 0/0 Pracownia Maszyn Odlewniczych i Konstrukcji Odlewów Madej Kamil Badanie wpływu parametrów I i II fazy odlewania

Bardziej szczegółowo

Granulowany węgiel aktywny z łupin orzechów kokosowych: BT bitumiczny AT - antracytowy 999-DL06

Granulowany węgiel aktywny z łupin orzechów kokosowych: BT bitumiczny AT - antracytowy 999-DL06 Granulowany węgiel aktywny z łupin orzechów kokosowych: BT bitumiczny AT - antracytowy 999-DL06 Granulowany Węgiel Aktywny GAC (GAC - ang. Granular Activated Carbon) jest wysoce wydajnym medium filtracyjnym.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie IX KATALITYCZNY ROZKŁAD WODY UTLENIONEJ

Ćwiczenie IX KATALITYCZNY ROZKŁAD WODY UTLENIONEJ Wprowadzenie Ćwiczenie IX KATALITYCZNY ROZKŁAD WODY UTLENIONEJ opracowanie: Barbara Stypuła Celem ćwiczenia jest poznanie roli katalizatora w procesach chemicznych oraz prostego sposobu wyznaczenia wpływu

Bardziej szczegółowo

ATMOSFERA TOPIENIA W ODLEWNICZYCH PROCESACH PRZETAPIANIA STOPÓW MIEDZI CZĘŚĆ II

ATMOSFERA TOPIENIA W ODLEWNICZYCH PROCESACH PRZETAPIANIA STOPÓW MIEDZI CZĘŚĆ II 26/8 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2003, Rocznik 3, Nr 8 Archives of Foundry Year 2003, Volume 3, Book 8 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 ATMOSFERA TOPIENIA W ODLEWNICZYCH PROCESACH PRZETAPIANIA STOPÓW MIEDZI

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne, Obliczenia na podstawie wzorów chemicznych

Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne, Obliczenia na podstawie wzorów chemicznych Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne, Obliczenia na podstawie wzorów chemicznych 1. Wielkości i jednostki stosowane do wyrażania ilości materii 1.1 Masa atomowa, cząsteczkowa, mol Masa atomowa Atomy mają

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu. Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu. Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotów Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach Wpływ róŝnych rodzajów

Bardziej szczegółowo

REMIX S.A. Urządzenia do procesów odlewniczych i obróbki cieplnej

REMIX S.A. Urządzenia do procesów odlewniczych i obróbki cieplnej REMIX S.A. Urządzenia do procesów odlewniczych i obróbki cieplnej Piece tyglowe Piece tyglowe są przeznaczone do topienia lub przetrzymywania ciekłych metali nieżelaznych i ich stopów: aluminium, miedzi,

Bardziej szczegółowo

Przykładowe zadania z rozdziałów 1 5 (Mol, Stechiometria wzorów i równań chemicznych, Wydajność reakcji i inne)

Przykładowe zadania z rozdziałów 1 5 (Mol, Stechiometria wzorów i równań chemicznych, Wydajność reakcji i inne) Przykładowe zadania z rozdziałów 1 5 (Mol, Stechiometria wzorów i równań chemicznych, Wydajność reakcji i inne) Zadanie 7 (1 pkt) Uporządkuj podane ilości moli związków chemicznych według rosnącej liczby

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE KOMPOZYTÓW AlSi13Cu2- WŁÓKNA WĘGLOWE WYTWARZANYCH METODĄ ODLEWANIA CIŚNIENIOWEGO

WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE KOMPOZYTÓW AlSi13Cu2- WŁÓKNA WĘGLOWE WYTWARZANYCH METODĄ ODLEWANIA CIŚNIENIOWEGO 31/14 Archives of Foundry, Year 2004, Volume 4, 14 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2004, Rocznik 4, Nr 14 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE KOMPOZYTÓW AlSi13Cu2- WŁÓKNA WĘGLOWE WYTWARZANYCH

Bardziej szczegółowo

KONSTRUKCYJNE MATERIAŁY KOMPOZYTOWE PRZEZNACZONE DO WYSOKOOBCIĄŻONYCH WĘZŁÓW TARCIA

KONSTRUKCYJNE MATERIAŁY KOMPOZYTOWE PRZEZNACZONE DO WYSOKOOBCIĄŻONYCH WĘZŁÓW TARCIA II Konferencja: Motoryzacja-Przemysł-Nauka ; Ministerstwo Gospodarki, dn. 26 listopada 2014 KONSTRUKCYJNE MATERIAŁY KOMPOZYTOWE PRZEZNACZONE DO WYSOKOOBCIĄŻONYCH WĘZŁÓW TARCIA Dr hab. inż. Jerzy Myalski

Bardziej szczegółowo

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ Badania kinetyki utleniania wybranych grup związków organicznych podczas procesów oczyszczania

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU 51/17 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2005, Rocznik 5, Nr 17 Archives of Foundry Year 2005, Volume 5, Book 17 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

Bardziej szczegółowo

OPIS PATENTOWY C22B 7/00 ( ) C22B 15/02 ( ) Sposób przetwarzania złomów i surowców miedzionośnych

OPIS PATENTOWY C22B 7/00 ( ) C22B 15/02 ( ) Sposób przetwarzania złomów i surowców miedzionośnych PL 220923 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 220923 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 391431 (51) Int.Cl. C22B 7/00 (2006.01) C22B 15/02 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO NA ROZCIĄGANIE

WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO NA ROZCIĄGANIE 15/12 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2004, Rocznik 4, Nr 12 Archives of Foundry Year 2004, Volume 4, Book 12 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO

Bardziej szczegółowo

9/42 ZASTOSOWANIE WĘGLIKA KRZEMU DO WYTOPU ŻELIW A SZAREGO W ŻELIWIAKU WPROW ADZENIE.

9/42 ZASTOSOWANIE WĘGLIKA KRZEMU DO WYTOPU ŻELIW A SZAREGO W ŻELIWIAKU WPROW ADZENIE. 9/42 Soidification of Metais and Aoys, Year 2000, Voume 2, Book No 42 Krzepnięcie Metai i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 42 PAN-Katowice, PL ISSN 0208-9386 ZASTOSOWANIE WĘGLIKA KRZEMU DO WYTOPU ŻELIW

Bardziej szczegółowo

PL B1. Sposób wytwarzania mieszanki żużlotwórczej dla pozapiecowej rafinacji stali w kadzi lub w piecu kadziowym

PL B1. Sposób wytwarzania mieszanki żużlotwórczej dla pozapiecowej rafinacji stali w kadzi lub w piecu kadziowym RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 213251 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 387171 (51) Int.Cl. C21C 7/04 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 02.02.2009

Bardziej szczegółowo

Technologia obróbki cieplnej. Grzanie i ośrodki grzejne

Technologia obróbki cieplnej. Grzanie i ośrodki grzejne Technologia obróbki cieplnej Grzanie i ośrodki grzejne Grzanie: nagrzewanie i wygrzewanie Dobór czasu grzania Rodzaje ośrodków grzejnych Powietrze Ośrodki gazowe Złoża fluidalne Kąpiele solne: sole chlorkowe

Bardziej szczegółowo

1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne

1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 1. PODSTAWOWE PRAWA I POJĘCIA CHEMICZNE 5 1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 1.1. Wyraź w gramach masę: a. jednego atomu żelaza, b. jednej cząsteczki kwasu siarkowego. Odp. 9,3 10 23 g; 1,6 10 22

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp 9 ROK 2008

Spis treści. Wstęp 9 ROK 2008 Spis treści Wstęp 9 I. METALE I ICH STOPY 1. Wprowadzenie nowoczesnych metod do badań odlewów i materiałów odlewniczych z wykorzystaniem nowej aparatury, będącej na wyposażeniu Zespołu Laboratoriów Badawczych.

Bardziej szczegółowo

METODY PRZYGOTOWANIA PRÓBEK DO POMIARU STOSUNKÓW IZOTOPOWYCH PIERWIASTKÓW LEKKICH. Spektrometry IRMS akceptują tylko próbki w postaci gazowej!

METODY PRZYGOTOWANIA PRÓBEK DO POMIARU STOSUNKÓW IZOTOPOWYCH PIERWIASTKÓW LEKKICH. Spektrometry IRMS akceptują tylko próbki w postaci gazowej! METODY PRZYGOTOWANIA PRÓBEK DO POMIARU STOSUNKÓW IZOTOPOWYCH PIERWIASTKÓW LEKKICH Spektrometry IRMS akceptują tylko próbki w postaci gazowej! Stąd konieczność opracowania metod przeprowadzania próbek innych

Bardziej szczegółowo

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA Zadania dla studentów ze skryptu,,obliczenia z chemii ogólnej Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego 1. Reakcja między substancjami A i B zachodzi według

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM ODDZIAL YW ANIA FOSFORU W PROCESIE MODYFIKOWANIA SILUMINÓW NADEUTEKTYCZNYCH

MECHANIZM ODDZIAL YW ANIA FOSFORU W PROCESIE MODYFIKOWANIA SILUMINÓW NADEUTEKTYCZNYCH 43/1 Solidification of Metais and Alloys, Year 2000, Volume 2, Book No. 43 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 43 PAN -Katowice PL ISSN 0208-9386 MECHANIZM ODDZIAL YW ANIA FOSFORU W PROCESIE

Bardziej szczegółowo

KATALIZATOR DO PALIW

KATALIZATOR DO PALIW KATALIZATOR DO PALIW REDUXCO KATALIZATOR DO PALIW Katalizator REDUXCO jest stosowany jako dodatek do paliw węglowodorowych, jest substancją czynną zmniejszającą napięcie powierzchniowe węgla powodując

Bardziej szczegółowo

Odwracalność przemiany chemicznej

Odwracalność przemiany chemicznej Odwracalność przemiany chemicznej Na ogół wszystkie reakcje chemiczne są odwracalne, tzn. z danych substratów tworzą się produkty, a jednocześnie produkty reakcji ulegają rozkładowi na substraty. Fakt

Bardziej szczegółowo

2.4. ZADANIA STECHIOMETRIA. 1. Ile moli stanowi:

2.4. ZADANIA STECHIOMETRIA. 1. Ile moli stanowi: 2.4. ZADANIA 1. Ile moli stanowi: STECHIOMETRIA a/ 52 g CaCO 3 b/ 2,5 tony Fe(OH) 3 2. Ile g stanowi: a/ 4,5 mmol ZnSO 4 b/ 10 kmol wody 3. Obl. % skład Fe 2 (SO 4 ) 3 6H 2 O 4. Obl. % zawartość tlenu

Bardziej szczegółowo

STOPY CYNKU Z ALUMINIUM Rodzaje, właściwości, zastosowanie

STOPY CYNKU Z ALUMINIUM Rodzaje, właściwości, zastosowanie AGH AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. ST. STASZICA W KRAKOWIE WYDZIAŁ ODLEWNICTWA Witold K. Krajewski STOPY CYNKU Z ALUMINIUM Rodzaje, właściwości, zastosowanie Kraków 2013 Wydawnictwo Naukowe AKAPIT Opiniodawcy:

Bardziej szczegółowo

Ich właściwości zmieniające się w szerokim zakresie w zależności od składu chemicznego (rys) i technologii wytwarzania wyrobu.

Ich właściwości zmieniające się w szerokim zakresie w zależności od składu chemicznego (rys) i technologii wytwarzania wyrobu. STOPY ŻELAZA Ich właściwości zmieniające się w szerokim zakresie w zależności od składu chemicznego (rys) i technologii wytwarzania wyrobu. Ze względu na bardzo dużą ilość stopów żelaza z węglem dla ułatwienia

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu ODLEWNICTWO STOPÓW ŻELAZA Casting of ferrous alloys Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Management and Engineering of Production Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (15) nr 1, 2002 Stanisław JURA Roman BOGUCKI ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Streszczenie: W części I w oparciu o teorię Bittera określono

Bardziej szczegółowo

Metale i niemetale. Krystyna Sitko

Metale i niemetale. Krystyna Sitko Metale i niemetale Krystyna Sitko Substancje proste czyli pierwiastki dzielimy na : metale np. złoto niemetale np. fosfor półmetale np. krzem Spośród 115 znanych obecnie pierwiastków aż 91 stanowią metale

Bardziej szczegółowo

Właściwa jakość i wydajność. Gazy osłonowe do spawania aluminium i jego stopów. Linde Gas

Właściwa jakość i wydajność. Gazy osłonowe do spawania aluminium i jego stopów. Linde Gas Właściwa jakość i wydajność. Gazy osłonowe do spawania aluminium i jego stopów. Linde Gas Spawanie aluminium i jego stopów to wymagający proces. Umiemy mu sprostać. Właściwy dobór gazu osłonowego jest

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej

Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej w Systemach Technicznych Symulacja prosta dyszy pomiarowej Bendemanna Opracował: dr inż. Andrzej J. Zmysłowski

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY SUPERTWARDE

MATERIAŁY SUPERTWARDE MATERIAŁY SUPERTWARDE Twarde i supertwarde materiały Twarde i bardzo twarde materiały są potrzebne w takich przemysłowych zastosowaniach jak szlifowanie i polerowanie, cięcie, prasowanie, synteza i badania

Bardziej szczegółowo

PL B1. W.C. Heraeus GmbH,Hanau,DE ,DE, Martin Weigert,Hanau,DE Josef Heindel,Hainburg,DE Uwe Konietzka,Gieselbach,DE

PL B1. W.C. Heraeus GmbH,Hanau,DE ,DE, Martin Weigert,Hanau,DE Josef Heindel,Hainburg,DE Uwe Konietzka,Gieselbach,DE RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 204234 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 363401 (51) Int.Cl. C23C 14/34 (2006.01) B22D 23/06 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo

Najbardziej rozpowszechniony pierwiastek we Wszechświecie, Stanowi główny składnik budujący gwiazdy,

Najbardziej rozpowszechniony pierwiastek we Wszechświecie, Stanowi główny składnik budujący gwiazdy, Położenie pierwiastka w UKŁADZIE OKRESOWYM Nazwa Nazwa łacińska Symbol Liczba atomowa 1 Wodór Hydrogenium Masa atomowa 1,00794 Temperatura topnienia -259,2 C Temperatura wrzenia -252,2 C Gęstość H 0,08988

Bardziej szczegółowo

Urządzenie do rozkładu termicznego odpadów organicznych WGW-8 EU

Urządzenie do rozkładu termicznego odpadów organicznych WGW-8 EU GREEN ENERGY POLAND Sp. z o.o. Urządzenie do rozkładu termicznego odpadów organicznych WGW-8 EU dr hab. inż. Andrzej Wojciechowski e-mail: andrzej.wojciechowski@imp.edu.pl www.imp.edu.pl Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

KRYSTALIZACJA SILUMINU AK20 PO MODYFIKACJI FOSFOREM I SODEM

KRYSTALIZACJA SILUMINU AK20 PO MODYFIKACJI FOSFOREM I SODEM 12/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 KRYSTALIZACJA SILUMINU AK20 PO MODYFIKACJI FOSFOREM I SODEM Franciszek BINCZYK,

Bardziej szczegółowo

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu?

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu? 1. Oblicz, ilu moli HCl należy użyć, aby poniższe związki przeprowadzić w sole: a) 0,2 mola KOH b) 3 mole NH 3 H 2O c) 0,2 mola Ca(OH) 2 d) 0,5 mola Al(OH) 3 2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu

Bardziej szczegółowo

Bezodpadowa technologia. przerobu złomu akumulatorowego. Autor: prof. dr inż. Ryszard Chamer. Forum Recyklingu Poznań, 9.X.2013.

Bezodpadowa technologia. przerobu złomu akumulatorowego. Autor: prof. dr inż. Ryszard Chamer. Forum Recyklingu Poznań, 9.X.2013. Bezodpadowa technologia przerobu złomu akumulatorowego Autor: prof. dr inż. Ryszard Chamer Forum Recyklingu Poznań, 9.X.2013. 1 Wprowadzenie W ramach działalności badawczo rozwojowej i wdrożeniowej, Oddział

Bardziej szczegółowo

PL B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) ( 1 3 ) B1 B22D 27/11 B22D 18/02

PL B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) ( 1 3 ) B1 B22D 27/11 B22D 18/02 RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 187462 (21) Numer zgłoszenia: 330694 (22) Data zgłoszenia: 04.01.1999 ( 1 3 ) B1 (51 ) Int.Cl.7 B22D 27/11

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Chemia Poziom podstawowy Listopad 03 W niniejszym schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe poprawne odpowiedzi. W tego typu

Bardziej szczegółowo

REDUXCO. Katalizator spalania. Leszek Borkowski DAGAS sp z.o.o. D/LB/6/13 GreenEvo

REDUXCO. Katalizator spalania. Leszek Borkowski DAGAS sp z.o.o. D/LB/6/13 GreenEvo Katalizator spalania DAGAS sp z.o.o Katalizator REDUXCO - wpływa na poprawę efektywności procesu spalania paliw stałych, ciekłych i gazowych w różnego rodzaju kotłach instalacji wytwarzających energie

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13, Data wydania: 22 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI

STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI PL0400058 STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI Instytut Metalurgii Żelaza im. S. Staszica, Gliwice

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 687

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 687 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 687 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 10, Data wydania: 23 marca 2015 r. Nazwa i adres FERROCARBO

Bardziej szczegółowo

FDU ODLEWNICZE URZĄDZENIE ODGAZOWYWUJĄCE

FDU ODLEWNICZE URZĄDZENIE ODGAZOWYWUJĄCE POKRYCIA FILTRACJA SYSTEMY ZASILANIA MATERIAŁY OGNIOTRWAŁE PRZYGOTOWANIE CIEKŁEGO METALU SPOIWA TYGLE FDU ODLEWNICZE URZĄDZENIE ODGAZOWYWUJĄCE SPRZĘT I MATERIAŁY POMOCNICZE PRZYJAZNA DLA ŚRODOWISKA OBRÓBKA

Bardziej szczegółowo

Opracował: Marcin Bąk

Opracował: Marcin Bąk PROEKOLOGICZNE TECHNIKI SPALANIA PALIW W ASPEKCIE OCHRONY POWIETRZA ATMOSFERYCZNEGO Opracował: Marcin Bąk Spalanie paliw... Przy produkcji energii elektrycznej oraz wtransporcie do atmosfery uwalnia się

Bardziej szczegółowo

PL B1. Sposób lutowania beztopnikowego miedzi ze stalami lutami twardymi zawierającymi fosfor. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, Wrocław, PL

PL B1. Sposób lutowania beztopnikowego miedzi ze stalami lutami twardymi zawierającymi fosfor. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, Wrocław, PL PL 215756 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 215756 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 386907 (51) Int.Cl. B23K 1/20 (2006.01) B23K 1/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

KRYSTALIZACJA SILUMINU AlSi17 Z DODATKIEM Cr, Co i Ti

KRYSTALIZACJA SILUMINU AlSi17 Z DODATKIEM Cr, Co i Ti 4/9 Archives of Foundry, Year 2003, Volume 3, 9 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2003, Rocznik 3, Nr 9 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 KRYSTALIZACJA SILUMINU AlSi17 Z DODATKIEM Cr, Co i Ti F. BINCZYK 1, J. PIĄTKOWSKI

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE TECHNOLOGII ZGAZOWANIA WĘGLA DLA WYSOKOEFEKTYWNEJ PRODUKCJI PALIW I ENERGII ELEKTRYCZNEJ

OPRACOWANIE TECHNOLOGII ZGAZOWANIA WĘGLA DLA WYSOKOEFEKTYWNEJ PRODUKCJI PALIW I ENERGII ELEKTRYCZNEJ OPRACOWANIE TECHNOLOGII ZGAZOWANIA WĘGLA DLA WYSOKOEFEKTYWNEJ PRODUKCJI PALIW I ENERGII ELEKTRYCZNEJ Zadanie badawcze nr 3 realizowane w ramach strategicznego programu badan naukowych i prac rozwojowych

Bardziej szczegółowo

Metalurgia - Tematy Prac Magisterskich Katedra Inżynierii Procesów Odlewniczych

Metalurgia - Tematy Prac Magisterskich Katedra Inżynierii Procesów Odlewniczych Metalurgia - Tematy Prac Magisterskich Katedra Inżynierii Procesów 0-0 Pracownia Mechanizacji, Automatyzacji i Projektowania Odlewni Lp. Nazwisko i Imię Temat pracy Opiekun pracy Miejsce Algorytm bilansowania

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA 1. 2. 3. 4. 5. Ogólne podstawy biologicznych metod oczyszczania ścieków. Ścieki i ich rodzaje. Stosowane metody analityczne. Substancje biogenne w ściekach. Tlenowe procesy przemiany

Bardziej szczegółowo

IKiFP im. J. Habera PAN

IKiFP im. J. Habera PAN IKiFP im. J. Habera PAN Określenie parametrów technologicznych procesu wykonywania odlewów ze stopów Ti z udziałem materiałów cyrkonowych i itrowych oraz wykonanie modelowych odlewów 15.04.2014 30.09.2014

Bardziej szczegółowo

WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera

WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera ANALIZA POŁĄCZENIA WARSTW CERAMICZNYCH Z PODBUDOWĄ METALOWĄ Promotor: Prof. zw. dr hab. n. tech. MACIEJ HAJDUGA Tadeusz Zdziech CEL PRACY Celem

Bardziej szczegółowo

BADANIE WYNIKÓW NAUCZANIA Z CHEMII KLASA I GIMNAZJUM. PYTANIA ZAMKNIĘTE.

BADANIE WYNIKÓW NAUCZANIA Z CHEMII KLASA I GIMNAZJUM. PYTANIA ZAMKNIĘTE. BADANIE WYNIKÓW NAUCZANIA Z CHEMII KLASA I GIMNAZJUM. PYTANIA ZAMKNIĘTE. 1. Którą mieszaninę można rozdzielić na składniki poprzez filtrację; A. Wodę z octem. B. Wodę z kredą. C. Piasek z cukrem D. Wodę

Bardziej szczegółowo

11. PRZEBIEG OBRÓBKI CIEPLNEJ PREFABRYKATÓW BETONOWYCH

11. PRZEBIEG OBRÓBKI CIEPLNEJ PREFABRYKATÓW BETONOWYCH 11. Przebieg obróbki cieplnej prefabrykatów betonowych 1 11. PRZEBIEG OBRÓBKI CIEPLNEJ PREFABRYKATÓW BETONOWYCH 11.1. Schemat obróbki cieplnej betonu i konsekwencje z niego wynikające W rozdziale 6 wskazano

Bardziej szczegółowo

Pierwiastki bloku d. Zadanie 1.

Pierwiastki bloku d. Zadanie 1. Zadanie 1. Zapisz równania reakcji tlenków chromu (II), (III), (VI) z kwasem solnym i zasadą sodową lub zaznacz, że reakcja nie zachodzi. Określ charakter chemiczny tlenków. Charakter chemiczny tlenków:

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII KOD UCZNIA... WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII Termin: 12 marzec 2008 r. godz. 10 00 Czas pracy: 90 minut ETAP III Ilość punktów za rozwiązanie zadań Część I Część II Część III Numer zadania 1

Bardziej szczegółowo

STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE Ważniejsze grupy stali: stale spawalne o podwyższonej

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ I METALURGII

WYDZIAŁ INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ I METALURGII Katowice, ul. Krasińskiego 8, tel. 32 603 41 023, e-mail: rmbos@polsl.pl (S I i II, NW II) kierunek studiów: INŻYNIERIA MATERIAŁOWA kryteria przyjęć matematyka z egzaminu maturalnego I stopnia z tytułem

Bardziej szczegółowo

PNEUMATYCZNE WPROWADZANIE FeCr DO CIEKŁEGO ŻELIWA

PNEUMATYCZNE WPROWADZANIE FeCr DO CIEKŁEGO ŻELIWA 19/2 Archives of Foundry, Year 2001, Volume 1, 1 (2/2) Archiwum Odlewnictwa, Rok 2001, Rocznik 1, Nr 1 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 PNEUMATYCZNE WPROWADZANIE FeCr DO CIEKŁEGO ŻELIWA J. JEZIERSKI

Bardziej szczegółowo

URZĄDZENIA DO OBRÓBKI CIEPLNO-CHEMICZNEJ METALI URZĄDZENIA DO PROCESÓW ODLEWNICZYCH

URZĄDZENIA DO OBRÓBKI CIEPLNO-CHEMICZNEJ METALI URZĄDZENIA DO PROCESÓW ODLEWNICZYCH URZĄDZENIA DO OBRÓBKI CIEPLNO-CHEMICZNEJ METALI URZĄDZENIA DO PROCESÓW ODLEWNICZYCH Pracujemy dla Ciebie! Na całym świecie! O NAS Ponad 25 lat doświadczeń w produkcji urządzeń do obróbki cieplno-chemicznej

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY STECHIOMETRII

PODSTAWY STECHIOMETRII PODSTAWY STECHIOMETRII 1. Obliczyć bezwzględne masy atomów, których względne masy atomowe wynoszą: a) 7, b) 35. 2. Obliczyć masę próbki wody zawierającej 3,01 10 24 cząsteczek. 3. Która z wymienionych

Bardziej szczegółowo

Nazwy pierwiastków: A +Fe 2(SO 4) 3. Wzory związków: A B D. Równania reakcji:

Nazwy pierwiastków: A +Fe 2(SO 4) 3. Wzory związków: A B D. Równania reakcji: Zadanie 1. [0-3 pkt] Na podstawie podanych informacji ustal nazwy pierwiastków X, Y, Z i zapisz je we wskazanych miejscach. I. Suma protonów i elektronów anionu X 2- jest równa 34. II. Stosunek masowy

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Teza ciepło niskotemperaturowe można skutecznie przetwarzać na energię elektryczną; można w tym celu wykorzystywać ciepło

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY SPIEKANE (SPIEKI)

MATERIAŁY SPIEKANE (SPIEKI) MATERIAŁY SPIEKANE (SPIEKI) Metalurgia proszków jest dziedziną techniki, obejmującą metody wytwarzania proszków metali lub ich mieszanin z proszkami niemetali oraz otrzymywania wyrobów z tych proszków

Bardziej szczegółowo

Powtórzenie wiadomości z kl. I

Powtórzenie wiadomości z kl. I Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Powtórzenie wiadomości z kl. I Na początku kl. I po kilku lekcjach przypominających materiał w każdej klasie przeprowadzam mini konkurs chemiczny.

Bardziej szczegółowo

Najlepsze dostępne praktyki i technologie w metalurgii. dr hab. inż. M. Czaplicka, Instytut Metali Nieżelaznych, Gliwice

Najlepsze dostępne praktyki i technologie w metalurgii. dr hab. inż. M. Czaplicka, Instytut Metali Nieżelaznych, Gliwice Najlepsze dostępne praktyki i technologie w metalurgii dr hab. inż. M. Czaplicka, Instytut Metali Nieżelaznych, Gliwice Źródła emisji Hg metalurgia metali nieżelaznych Emisje Hg do atmosfery pochodzą głównie

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO kod Uzyskane punkty..... WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

Bardziej szczegółowo

1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej?

1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej? Tematy opisowe 1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej? 2. Omów pomiar potencjału na granicy faz elektroda/roztwór elektrolitu. Podaj przykład, omów skale potencjału i elektrody

Bardziej szczegółowo

Metody łączenia metali. rozłączne nierozłączne:

Metody łączenia metali. rozłączne nierozłączne: Metody łączenia metali rozłączne nierozłączne: Lutowanie: łączenie części metalowych za pomocą stopów, zwanych lutami, które mają niższą od lutowanych metali temperaturę topnienia. - lutowanie miękkie

Bardziej szczegółowo

Oczyszczanie wody - A. L. Kowal, M. Świderska-BróŜ

Oczyszczanie wody - A. L. Kowal, M. Świderska-BróŜ Oczyszczanie wody - A. L. Kowal, M. Świderska-BróŜ Spis treści Przedmowa 1. Woda w przyrodzie 1.1. Wprowadzenie 1.2. Fizyczne właściwości wody 1.3. Ogólna charakterystyka roztworów wodnych 1.3.1. Roztwory

Bardziej szczegółowo

Władysław ORŁOWICZ Politechnika Rzeszowska, ul. W. Pola 2, Rzeszów

Władysław ORŁOWICZ Politechnika Rzeszowska, ul. W. Pola 2, Rzeszów 11/41 Solidification of Metais and Alloys, Year 1999, Volume l, Book No. 41 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 1999, Rocznik l, Nr 41 PAN- K.atowice PL ISSN 0208-9386 SFEROIDYZACJA ŻELIW A PB:ZY UŻYCIU PRZEWODU

Bardziej szczegółowo

(54) Sposób wydzielania zanieczyszczeń organicznych z wody

(54) Sposób wydzielania zanieczyszczeń organicznych z wody RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 175992 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 305151 (22) Data zgłoszenia: 23.09.1994 (51) IntCl6: C02F 1/26 (54)

Bardziej szczegółowo

Opracował: dr inż. Tadeusz Lemek

Opracował: dr inż. Tadeusz Lemek Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria i Gospodarka Wodna w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracował:

Bardziej szczegółowo

Wytrzymałość mechaniczna i reakcyjność koksu

Wytrzymałość mechaniczna i reakcyjność koksu POLITECHNIKA WROCŁAWSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY PRODUKTY CHEMICZNE Wytrzymałość mechaniczna i reakcyjność koksu Przygotowali: Piotr Rutkowski Katarzyna Labus 2010 WSTĘP Przed zapoznaniem się z treścią poniższej

Bardziej szczegółowo

CHEMIA I GIMNAZJUM WYMAGANIA PODSTAWOWE

CHEMIA I GIMNAZJUM WYMAGANIA PODSTAWOWE WYMAGANIA PODSTAWOWE wskazuje w środowisku substancje chemiczne nazywa sprzęt i szkło laboratoryjne opisuje podstawowe właściwości substancji będących głównymi składnikami stosowanych na co dzień produktów

Bardziej szczegółowo

Termodynamiczne warunki krystalizacji

Termodynamiczne warunki krystalizacji KRYSTALIZACJA METALI ISTOPÓW Zakres tematyczny y 1 Termodynamiczne warunki krystalizacji hiq.linde-gas.fr Krystalizacja szczególny rodzaj krzepnięcia, w którym ciecz ulega przemianie w stan stały o budowie

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzna budowa materii

Wewnętrzna budowa materii Atom i układ okresowy Wewnętrzna budowa materii Atom jest zbudowany z jądra atomowego oraz krążących wokół niego elektronów. Na jądro atomowe składają się protony oraz neutrony, zwane wspólnie nukleonami.

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja stosowania środków ochrony roślin

Optymalizacja stosowania środków ochrony roślin Optymalizacja stosowania środków ochrony roślin Łukasz Sobiech Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Efektywność środków ochrony roślin można znacznie poprawić poprzez dodatek adiuwantów, czyli wspomagaczy.

Bardziej szczegółowo

1. Stechiometria 1.1. Obliczenia składu substancji na podstawie wzoru

1. Stechiometria 1.1. Obliczenia składu substancji na podstawie wzoru 1. Stechiometria 1.1. Obliczenia składu substancji na podstawie wzoru Wzór związku chemicznego podaje jakościowy jego skład z jakich pierwiastków jest zbudowany oraz liczbę atomów poszczególnych pierwiastków

Bardziej szczegółowo

Odzież ochronna przeznaczona dla pracowników przemysłu narażonych na działanie czynników gorących.

Odzież ochronna przeznaczona dla pracowników przemysłu narażonych na działanie czynników gorących. Odzież chroniąca przed gorącymi czynnikami termicznymi Na wielu stanowiskach pracy m.in. w hutach i zakładach metalurgicznych, podczas spawania, akcji przeciwpożarowych pracownik narażony jest na działanie

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Kompozyty odlewane Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Production Engineering and Management Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Poziom studiów: studia II stopnia Rodzaj zajęć: Wyk.

Bardziej szczegółowo

MASZYNY ODLEWNICZE Casting machines and mechanisms PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

MASZYNY ODLEWNICZE Casting machines and mechanisms PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Rodzaj zajęć: Wyk., Sem. MASZYNY ODLEWNICZE Casting machines and mechanisms Poziom studiów: studia II stopnia

Bardziej szczegółowo