Wydział Odlewnictwa AGH, Kraków, ul. Reymonta 23

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wydział Odlewnictwa AGH, 30-059 Kraków, ul. Reymonta 23"

Transkrypt

1 21/41 Solidification of Metais and Alloys, Year 1999, Volume l, Book No. 41 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 1999, Rocznik l, Nr 41 PAN- Katowice PL ISSN PROBLEMY USZLACHETNIANIA CIEKŁYCH STOPÓW ALUMINIUM ZBIGNIEW BONDEREK, STANISŁAW RZADKOSZ Wydział Odlewnictwa AGH, Kraków, ul. Reymonta 23 Wstęp Proces technologiczny przygotowania stopów odlewniczych obej muje wszelkie zabiegi zmierzające do uzyskania żądanej optymalnej struktury odlewów bez porowatości, nieciągłości i wtrąceń. Zabiegi uszlachetniania ciekłych stopów są szczególnie ważne w przypadku wykorzystania materiałów wtórnych (złomu i odpadów własnych), przy czym problemy jakości odlewów pojawiająsię głównie z powodu (1] : -obecności zanieczyszczeń gazowych. Wskutek wydzielania się gazów w czasie krzepnięcia (głównie wodoru rozpuszczonego w ciekłym metalu) pojawia się porowatość gazowa. Gaz ten tworzy w odlewie pęcherze o różnej wielkości powodujące makro i mikroporowatość. obecności wtrąceń w stopach aluminium zależn ej od intensywności oddziaływania tych stopów z atmo s ferą pieca, zawierającą różne ilości tlenu, dwutlenku i tlenku węgla, azotu i pary wodnej, węglowodorów siarkowodorów itp. W wyniku pojawiają się tlenki glinu lub innych metali wchodzących w skład stopów aluminium oraz azotki, węgliki, wodorki. -znacznego zanieczyszczenia stopów technicznych szkodliwymi zanieczyszczeniami metalicznymi takimi jak np. - żelazo, wapń, magnez i inne -niekorzystnej struktury stopów, np. transkrystaliczna gruboziarnista struktura roztworu stałego Al-Cu, AJ-Zn, Al-Mg lub gruboiglasta struktura eutektyki w stopach Al-Si, -o b ecności pęknięć międzykrystalicznych (tzw. pęknięć na gorąco) oraz innych mikropęknięć. Trudności opisu stanu struktury ciekłego metalu i roli wt rąceń niemetalicznych w zjawisku absorpcji wodoru utrudniają dokonanie szybkiej i właściwej oceny stanu kąpieli metalowej i efektywne zastosowanie metody ekstrakcji zanieczyszczeń. Badania wykazały, że w kąpieli metalowej występować mogą kolonie-agregaty cząs tek w różnym stopniu rozproszonych w osnowie ciekłego metalu. Związki pomiędzy wtrąceniami tlenkowymi i zaabsorbowanym wodorem wyjaśnia w pewnym stopniu hipoteza o występowaniu kompleksów (y-ai Jm i (H) 0, zwanych kompleksami

2 154 tlenkowo-wodorowymi, które mogą się tworzyć z drobnodyspersyjnej zawiesiny tlenkowej. Opisany stan kąpieli metalowej wskazuje na konieczność stosowania technologii rafinacji ciekłych stopów aluminium w celu usunięcia zawtesmy tlenkowej i odgazowania kąpieli metalowej, z równoczesnym zwróceniem uwagi na poziom określonych zanieczyszczeń metalicznych. W wielu przypadkach technologia wymaga ponadto zastosowania zabiegów modyfikacji, co zapewni odpowiedni rozdrobnienia struktury stopów i wysokąjakość odlewów i wlewków. Technologia przygotowania kąpieli metalowej wywiera istotny wpływ na właściwości zarówno znormalizowanych stopów technicznych przeznaczonych na odlewy, jak również specjalnych stopów wysokowytrzymałych i stopów narażonych na w zmożone zużycie mechaniczne i chemiczne. Stwierdzono, że zastosowanie optymalnych parametrów uszlachetniania kąpieli metalowej w przypadku wy sokowytrzymałych stopów na osnowie AI-Cu i Al-Zn-Mg jest równie ważne jak optymalizacja składu i parametrów obróbki cieplnej lub dobór mikrododatków katalizujących proces utwardzania dyspersyjnego. Uszlachetnianie kąpieli metalowej jest również szczególnie ważne w przypadku specjalnych stopów przeznaczonych do specjalnych metod odlewania m.in. felg samochodowych, Analiza procesów rafinacji ciekłych stopów aluminium W technologii przygotowania ciekłych stopów aluminium procesy rafinacji odgrywają bardzo dużą rolę. przy czym aktualne rozwiązania technologiczne jako wynik wielorakich poszukiwań, preferują metody intensywnej rafinacji przepływowej, filtracyjnej, barbotażowej, żużlowej, próżniowej, oraz metody kompleksowe, łączące w/w.[3,6,7, l 0-12]. Proces rafinacji implozyjnej pod obniżo nym ciśnieniem jest jednym z rozwiązań rafinacji próżniowej i opiera się na przesłankach desorpcji wodoru w warunkach niskiego ci śnienia nad kąpielą metalową. Bezpośrednia desorpcja przez powierzchnię kąpieli metalowej jest utrudniona z powodu dużej szczelności błonki tlenkowej. Efektywność procesu dyfuzyjnego wydzielania wodoru ograniczają stosunkowo małe współczynniki dyfuzji, natomiast efektywno ść wypływania pęcherzy wodoru jest ograniczona zależnością Stokesa. W praktyce przemysłowej wyniki badań wykazały bardzo zróżnicowane efekty rafinacji, zwłaszcza w przypadku stopów o stosunkowo d użym stopniu utlenienia i zanieczyszczenia wtrąceniami. Intensywność rafinacji zależy od stopnia zanieczyszczenia wtrąceniami tlenkowymi i znacznie się zmniejsza wraz ze wzrostem ilości zanieczyszczeń tlenkowych. Wyniki badań wskazują, że dla podwyższenia skuteczności metody odgazowania próżniowego niezbędne jest zastosowanie żużli pokrywająco-rafinujących Przykładowo w czasie odgazowania próżniowego metalu z zastosowaniem żużla Pokal 6 zawartość wodoru obniża się od około 0,25 cm 3 / loog do około 0,08 cm 3 /IOOg po upływ i e 300s, podczas gdy w przypadku odgazowania próżniowego bez żużla nawet po 900s nie osiąga się w.w stanu.

3 155 Rafinacja żużlowa Ek s trakcj ę zanieczysz c zeń tlenkowych można zrealizować przy użyciu syntetycznych żużli ochronno -rafinujących [1,7]. Podstawową cechą żu ż li rafinujących jest oddziaływanie fizyko-chemiczne z zanieczyszczeniami w kąpieli metalowej. Absorpcja wtrąceń niemetalicznych z kąpieli metalowej uaktywnia się wraz z zastosowaniem w składzie żużli chiorkowych dodatków soli fl uorowych. Odpowiedni dobór składu żużli pozwala osiągnąć sprzyjające warunki dla adhezji wtrąceń z żużlem i ekstrakcji stałych wtrąceń niemetalicznych z ciekłego metalu [7]: O'fco -O'm-f - O'm-o = O'f COS 8- O'm COS cp -O' m-f < O (l) O' f-o + crm-f -O' m-o = O' m COS cp -O' f COS 8- O' m-f < O (2) crr-o,crm-f,o'm-o- napięcia międzyfazowe odpowiednio: żużel -w trącenie ; metal-żużel ; metal-wtrącenie, crr_, crm -napięcia powierzchniowe żużla i metalu 8 - kąt zwilżania wtrącenia przez żużel, cp- kąt zwilżania wtrącenia przez metal, Ilości źuźli zastosowanych do poszczególnych wytopów powinny mieśc i ć się na ogół w zakresie 0,2-1,0% od masy wsadu metalowego z tym, że większe dawki żużla stosuje się przy bardziej zanieczyszczonych wsadach. Połowę przewidzianej ilości żużla wprowadza s i ę na wraz ze wsadem - resztę zaś - po stopieniu się pierwszej partii wsadu dawkując tak,aby stopiony żużel miał konsystencję lekko-płynną (cias towatą). Wśród żużli znajdujących zastosowanie w przemyśle odlewniczym i hutniczym należy wymienić takie, jak: - żużel Pokal 3 został opracowany przede wszystkim do topienia gąsek i odpadów własnych Al oraz stopów Al-Mg o zawartości magnezu do 3%. Do topienia stopów aluminium-magnez został opracowany żużel ochronny i rafinujący Magnezal..- żużel Pokal 4 jest przeznaczony przede wszystkim do topienia odpadów własnych i gąsek ze wszystkich stopów, w piecach płomiermych. - żużel Pokał 6 jest uniwersalnym żużlem i nadaje się do topienia wszystkich stopów aluminium, za wyjątkiem stopów Al-Mg. Znalazł on zastosowanie w procesie wytwarzania gąsek i odlewów oraz do przetapiania odpadów własnyc h. Wymienione żużle pokrywająco-rafinujące typu Pokal (PDMO Tychy), podobnie jak inne żu ż le importowane (np.typu Coverlux, Coveral (Foseco), Italpuro SE (Protecme), zapewniają znmrejszenie strat bezwrotnych, obniżenie poziomu zawartości wtrąceń z anieczyszczeń gazowych oraz podwyższenie właściwości wytrzymałościowych. Rafinacja gazowa W praktyce przemysłowej do rafinacji gazowej stosuje się chlor, azot lub argon, wprowadzane lancą, a także substancje stałe, rozkładające się w temperaturze i wydzielające pęcherzyki gazu rafinującego. Model procesu rafinacji gazowej ujmuje zjawisko dyfuzji wodoru do pęcherzyków oraz mechaniczne unoszenie wtrąceń tlenkowych i innych zanieczyszczeń, przez pęcherzyki gazu. Do rafinacji stopów aluminium stosuje się takie preparaty jak np. Rafglin 2-3, Rafał 2-4, Degaser 200, RA l O l, Degasa l C3. Więk s zość stosowanych preparatów rafinujących zawiera jako

4 156 główny składnik sze ściochloroetan C2Cl 6, który sublimuje w temperaturze I 85 C, a jego pary są czynnikiem rafinującym. Mogąjednakże przebiegać jednocześnie różne reakcje [5]: C2Cl6 = C2Cl4 + Cl 2 (3) 2 C2Cl 6 + 2Al = 2C2Cl 4 + 2A1Cl 3 (4) Wytworzone w reakcjach (3-4) pary C 2 Cl4, Cl2 i AICI 3 oddzialują rafinuj ąco, przy czym chlor może także reagować z wodorem Cl2 + 2H = 2HCI W niektórych preparatach w skład preparatów wchodzą równ i eż Jluorki jak np. fluorokrzemian sodu (Na2SiF6), fluoroglinian sodu Na 3 AIF 6. Jluorek sodu NaF i inne. W przypadku zastosowania w preparacie rafinującym Na2SiF 6 zachodzi reakcja Na 2 SiF 6 = 2NaF + SiF 4 (7) przy czym SiF 4 jako produkt gazowy intensyfikuje rafinujące oddziaływanie na kąpiel metalową. W celu ograniczenia emisji par chloru i fluoru oraz par ich związków chemicznych zastosowano jako substancje rafinujące azotany NaN02, NaN0 3, KN0 3 w preparatach typu KO I, RU I, Rafglin 5, RO 04. Ich oddziaływanie na jakość ciekłego metalu jest jednak słabsze, głównie z uwagi na ograniczoną zdolność ekstrakcji wtrąceń tlenkowych. Omawiane preparaty rafinujące na osnowie C 2 CI 6 mają coraz bardziej ograniczony zakres zastosowania ponieważ nie spełniają wymogów ekologicznych. Stąd coraz silniejsze zainteresowanie przemysłu proekologicznymi metodami intensywnej rafinacji gazami obojętnymi- barbotażowej gazowej i gazowo-żuzlowej. Rafinacja barbotażowa- gazowa i gazowo żużlowa Technologie rafinacji firm m.in. UNION CARBIDE, PECHINEY) proponują wprowadzanie medium rafinującego przy pomocy wirującego dysku w różnych rozwiązaniach (SNIF, ALPUR,HI,HBS) [3,9,!0J.Znane jest również urządzenie odgazowujące EGL wg patentu P f-my Gundlach GmbH - przenośne, nakładane na tygiel, z wymiennymi rotorami, z głowicami wirującymi z szybkościami rzędu 600 obr/min. W kraju opracowano różne wersje urządzeń SYSTEM RGZ (Markmet Konin), a także inne konstrukcje, m.in. urządzenie URM-l (lo-kraków) [li], urządzenie UR0-200 (IMN-Skawina. W rozwiązaniu technicznym metoda SYSTEM RGZ polega na wprowadzaniu przy pomocy wirującej dyszy gazu obojętnego (argonu lub azotu) wgłąb kąpieli metalowej zawartej w tyglach pieców podgrzewczych lub w podgrzewanej komorze rafinacyjnej. Zasadniczą ideą rafinacji w systemie RGZ jest połączenie dwóch efektywnych sposobów rafinacji, a mianowicie:-rafinacji gazowej za pomocą wirującej dyszy oraz- rafinacji żużlowej, gdy ochronno-rafinujący żużel jest przenoszony wgłąb objętości kąpieli metalowej strumieniem gazu przez wirującą dyszę. [2, 6, 12] Odpowiednie usytuowanie dysz w wirującym z okre!iloną szybkością rotorze wykonanym z grafitu decyduje o intensywności rafinującego działania. Oddziaływanie sit odśrodkowy ch i ścinających powoduje wytworzenie w objętości kąpieli metalowej wirującego strumienia bardzo licznych i silnie dyspersyjnych pęcherzyków gazu, obejmującego swym zasięgiem całą objętość komory rafinacyjnej. Ponadto system automatycznego sterowania parametrami dozowania gazu i żużla pozwala na

5 !57 wdmuchiwanie cykliczne przez wirującą dyszę dodatków ró:lnych żużli obojętnym. wraz z gazem Równocześnie wraz z usuwaniem wodoru z kąpieli metalowej ma miejsce usuwanie wtrąceń niemetalicznych drogą flotacji. Kinetyka usuwania wtrąceń niemetalicznych z kąpieli metalowej będzie zatem uzależnion a od prawdopodobieństwa zetknięcia wtrącenia z powierzchnią pęcherzyka gazu. Adhezja wtrąceń do powierzchni pęcherzyka będzie realizowana, gdy zmiana energii swobodnej powierzchniowej t. W będzie wyrażona nierównością: [7] t. W = a 0 _ 8 +D" w-g- O" w-g> O (8) D"c-s D"w-s, D"w-g - napięcie międzyfazowe na granicy ciekły metal-pęcherzyk gazowy; wtrącenie-ciekły metal; wtrącenie-pęcherzyk gazu. Takie rozwiązanie zapewnia silne rozdrobnienie pęcherzyków gazu i cząstek żużla. Proces odgazowaniajest dodatkowo uaktywniony intensywną ekstrakcją drobnej zawiesiny wtrąceń tlenkowych. Przykładowe efekty oddziaływania rafinacji gazowożużlowej przy zastosowaniu urządzenia RGZ ujęto w tabeli I T ab.l. Wpływ rafinacji gazowo-żużlowej w komorze RGZ na właściwości stopów Rodzaj Rodzaj Zaw. H 2 cm 3 /100 g Efekt Rm A5 stopu żużla Przed raf. Po rafin. [MPa] f%1 bez raf 0, ,5 1,4 AK 132 bez żużla. 0,22 0,07 67,7% 234,2 2,2 AK 132 ER2 0,23 0,06 74% 241,3 2,9 Akl32 ER3 0,25 0,05 80% 217,8 2,7 AK l l bez żużla. 0,25 0,07 66% 207,5 1,6 AK li ER2 0,20 0,06 70% 210,0 1,8 AKll ER3 0,21 0,06 71% 211,2 1,9 Dane wskazują na duża skuteczność rafinacji ciekłych stopów aluminium metodą gazowo-żużlową przy zastosowaniu żużla ER3. Silne rozdrobnienie pęcherzyków gazu oczyszczającego wraz z dodatkami żużla powierzchniowo aktywnego zwiększa szybkość ekstrakcji wodoru i wtrąceń w kąpieli metalowej. To powoduje, że wskaźnik zawartości wodoru wyznaczony metodą Dardela zmniejsza się o około 70-80%. Równocześnie wyrazme zwiększają się właściwości wytrzyma łościowe. Dla porównawczej oceny z efektami rafinacji pró:lniowej przeprowadzono badania zawartości rzeczywistej wodoru, zawartości tlenków i innych stałych wtrąceń. Wyniki analizy wykazały, że efektywność ekstrakcji wodoru i tlenków Al w metodzie gazowo-żużlowej jest wyraźnie większa w porównaniu z metodą pró:lniową. Wskutek dużego zróżnicowania zawartości tlenków w kąpielach metalowych uzyskano również wyraźne zró:lnicowanie właściwości odlewniczych stopów. Dużą efektywność procesu rafinacji barbotażowej ciekłych stopów aluminium przyjęto wykorzystać do ekstrakcji zanieczyszczeń metalicznych z kąpieli metalowej [4,8], takich jak np wapń lub magnez za pomocą małych dodatków aktywnych żużli wprowadzanych do kąpieli metodą wirującego dysku. W toku badań zastosowano żużle ekstrakcyjne CRI,3- do usuwania wapnia, a także żużel Exrnag l - jako preparat do usuwania magnezu. Na podstawie przeprowadzonych badań można stwierdzić, ze

6 !58 proces rafinacji gazowo-żużlowej w komorze RGZ oceniany zmniejszeniem zawartości wapnia jest bardzo skuteczny, szczególnie w przypadku zastosowania żużla CR l. Średnia efektywność redukcji wapnia wynosi około 80 %. Badania procesu gazowo-żużlowej ekstrakcj i magnezu przeprowadzono w skali półtechnicznej przy zastosowaniu urządzenia RGZI. Do badań użyto stop z grupy AK9 I I o podwyższonej zawartości magnezu. Wsad metalowy stopiono w piecu elektrycznym oporowym w tyglu szamotowo grafitowym o pojemności 250 kg. Do wirującego rotora w toku rafinacji wprowadzano cyklicznie automatycznym dozownikiem małe dawki żużla aktywnego Exmag I wraz z gazem nośnym (azot w ilości 0,8 m 3 / h). W toku badań okresowo ściągano zgary z powierzchni ciekłego metalu oraz pobierano próbki do badań składu chemicznego stopu. Wyniki badań wykazały na dużą skuteczność rafinacji barbotażowej gazowo-żużlowej. Silnie rozdrobnienie pęcherzyków gazu oczyszczającego wraz z dodatkami żużla powierzchniowo aktywnego zwiększa efekt ekstrakcji wodoru zawiesiny wtrąceń z kąpieli metalowej. To powoduje zwiększenie wytrzymałości na rozciąganie, a szczególnie wyraźny przyrost plastyczności, jako wynik zmniejszenia ilości wtrąceń tlenkowych. Jednocześnie metoda gazowo-zużlowej rafinacji pozwala skutecznie obniżyć zawartość szkodliwych zanieczyszczeń, np.wapnia.i magnezu. Podsumowanie Przeprowadzona analiza warunków uszlachetniania ciekłych stopów aluminium pozwala stwierdzić, że: -rafinacja metodą wirującego dysku spełnia wymagania technologiczne i ekologiczne. - rafinacja przy pomocy urządzeń typu RGZ wykorzystując efektywne oddziaływanie mieszanin żużlowych wprowadzanych w strudze silnie pęcherzyków gazu obojętnego skutecznie zwiększa efekty odgazowania i usuwania wtrąceń niemetalicznych. - żużle ochronno-rafinujące spełniające podstawowe kryteria ekstrakcji wtrąceń, polepszają wyraźnie jakość ciekłego metalu, usuwając zanieczyszczenia zwiększają właściwości stopów i poprawiają wyraźnie uzysk metalurgiczny. Dodatki aktywnych żu.żli dozowanych przez wirującą dyszę, zwiększają efektywność rafinacji metodą RGZ. Efekt redukcji wodoru sięga nawet 80%. Oprócz usuwania wodoru metoda RGZ zapewnia bardzo dużą intensywność ekstrakcji tlenków, co powoduje wyraźną poprawę właściwości wytrzymałościowych lejności stopów aluminium. użycie aktywnych dodatków żużli typu CR umożliwia intensywne usuwanie zanieczyszczeń wapnia z kąpieli metalowej, przy znacznie ograniczonej emisji gazów porafinacyjnych do atmosfery. LITERATURA!.Adamski C.,Misiag M.- Gazy w metalach nieżelaznych. PWT,W-wa, Bonderek Z.,Rzadkosz S. ;Smorawiński Z.- System RGz- urządzenie do ekstrakcji zanieczyszczeń z ciekłych metali i stopów- Mat.I Konfer." Tendencje rozwojowe w

7 159 Mechanizacji Procesów Odlewniczych",- Wydział Odlewnictwa AGH, Komisja Metalurgiczno Odlewnicza PAN, Oddział Kraków, STOP, Kraków, Griffin J. V.-In Line Refining with SNIF- Technical Paper Union Carbide Corporation Tarrytown Technical Center,New York,USA, Aluminurn Conference '85, Szekesfehrvar,Hungary 4.Holecek S- Einflur1 verschiedener Kalzium gehalte auf das Lunkerverhalten eutektischer Aluminium-Silizium-Legierungen.,Aluminium 49, 12, 1973,s Krupkawski A- Podstawowe zagadnienia teorii procesów metalurgicznych, PWN, W-wa, Bonderek Z.,Rzadkosz S.,Smorawiński Z. -Badania efektywności procesu rafinacji gazowej przy zastosowaniu urządzenia "System RGZ"- Materiały XVIJI Sympozjum Naukowego Wydziału Odlewnictwa AGH, Kraków, 1993, s Postołek H., Adamski C.,- Wpływ napięć m i ędzyfazowych na rafinujące oddziaływanie żużli -Archiwum Hutnictwa, T 38, Z 4, Kraków Smorawinski Zdzisław, Kurzawa Stanisław -Problemy technologiczne usuwania wapnia z siluminów w aspekcie warunków pracy i ochrony środowiska.- Konf. "Aluminium 94- Zastosowanie i jakość- czynniki determinujące procesy technologiczne" -IMN, Gliwice, Oddział Metali Lekkich Skawina, Mogilany, Szekely A.G.-The Removal ofsolid Particles from Molten Aluminurn in the Spinning Nozzle Inert Flotation Proces- 1976,Nr 7B,p Lech Z., Sęk-Sas G. - Nowoczesne metody rafinacji stopów aluminium z zastosowaniem zmechanizowanych urządzeń -"Nowa metoda rafinacji i modyfikacji ciekłych stopów Al przy pomocy urządzenia z wirującą głowicą oraz preparaty pomocnicze dla odlewnictwa ciśnieniowego", Wyd. Instytut Odlewnictwa - Kraków, 1995,s.l 11. Karpiński J., Pałczyński E. - Urządzen i e do rafinacji gazowo-żużlowej i modyfikacji ciekłych stopów Al z wirującą głowicą "URM-l"- "Nowa metoda rafinacji i modyfikacji ciekłych stopów Al przy pomocy urządzenia z wirującą głowicą oraz preparaty pomocnicze dla odlewnictwa ciśnieniowego", Wyd. Instytut Odlewnictwa - Kraków, 1995,s.19. Recenzował : Władysław Orłowicz

MODYFIKACJA SILUMINU AK20. F. ROMANKIEWICZ 1 Politechnika Zielonogórska,

MODYFIKACJA SILUMINU AK20. F. ROMANKIEWICZ 1 Politechnika Zielonogórska, 42/44 Solidification of Metals and Alloys, Year 2000, Volume 2, Book No. 44 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 44 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 MODYFIKACJA SILUMINU AK20 F. ROMANKIEWICZ

Bardziej szczegółowo

Recykling złomu obiegowego odlewniczych stopów magnezu poprzez zastosowanie innowacyjnej metody endomodyfikacji

Recykling złomu obiegowego odlewniczych stopów magnezu poprzez zastosowanie innowacyjnej metody endomodyfikacji PROJEKT NR: POIG.01.01.02-00-015/09 Zaawansowane materiały i technologie ich wytwarzania Recykling złomu obiegowego odlewniczych stopów magnezu poprzez zastosowanie innowacyjnej metody endomodyfikacji

Bardziej szczegółowo

ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU Al-Si

ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU Al-Si 53/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU

Bardziej szczegółowo

33/15 Solidiiikation of Metlłls and Alloys, No. 33, 1997 Krzejlnięcic Metali i Stopów, Nr JJ, 1997

33/15 Solidiiikation of Metlłls and Alloys, No. 33, 1997 Krzejlnięcic Metali i Stopów, Nr JJ, 1997 33/15 Solidiiikation of Metlłls and Alloys, No. 33, 1997 Krzejlnięcic Metali i Stopów, Nr JJ, 1997 ł'an - OddziHI h:htowice PL ISSN 02011-93!J6 WPL YW MODYFIKACJI NA JAKOŚĆ PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW AJ-Si

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin/tydzień:

Liczba godzin/tydzień: Nazwa przedmiotu: Zaawansowane procesy pirometalurgiczne Advanced pyrometallurgical processes Kierunek Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Management and manufacture engineering Rodzaj przedmiotu: Poziom

Bardziej szczegółowo

Instalacji odmagnezowania blendy flotacyjnej w Dziale Przeróbki Mechanicznej Olkusz Pomorzany ZGH Bolesław S.A.

Instalacji odmagnezowania blendy flotacyjnej w Dziale Przeróbki Mechanicznej Olkusz Pomorzany ZGH Bolesław S.A. Instalacji odmagnezowania blendy flotacyjnej w Dziale Przeróbki Mechanicznej Olkusz Pomorzany ZGH Bolesław S.A. AMK Kraków SA al. Jana Pawła II 41; 31-864 Kraków Tel. 12 647 66 38 www.amk@amk.krakow.pl;

Bardziej szczegółowo

I Wymagania techniczne dla projektowania:

I Wymagania techniczne dla projektowania: Rzeszów, 28.05.2015 Adamet Witold Gajdek, Adam Pęczar sp. jawna ul. Chmaja 4 35-021 Rzeszów Dot. Zapytanie ofertowe dotyczące projektu Opracowanie technologii i uruchomienie produkcji wyrobów ze stopów

Bardziej szczegółowo

ODLEWNICTWO CIŚNIENIOWE METALI I FORMOWANIE WTRYSKOWE TWORZYW SZTUCZNYCH

ODLEWNICTWO CIŚNIENIOWE METALI I FORMOWANIE WTRYSKOWE TWORZYW SZTUCZNYCH ODLEWNICTWO CIŚNIENIOWE METALI I FORMOWANIE WTRYSKOWE TWORZYW SZTUCZNYCH Zbigniew Bonderek, Stefan Chromik Kraków 2006 r. WYDAWNICTWO NAUKOWE AKAPIT Recenzenci: Prof. Dr hab. Inż. Józef Dańko Prof. Dr

Bardziej szczegółowo

43/37 JAKOŚĆ ŻELIW A SYNTETYCZNEGO WYTWARZANEGO W PIECU INDUKCYJNO-PLAZMOWYM. l. Wstęp

43/37 JAKOŚĆ ŻELIW A SYNTETYCZNEGO WYTWARZANEGO W PIECU INDUKCYJNO-PLAZMOWYM. l. Wstęp 43/37 Solidification of Metais and Alloys, Year 2000, Volume 2, Book No. 43 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 43 PAN- Katowice PL ISSN 0208-9386 JAKOŚĆ ŻELIW A SYNTETYCZNEGO WYTWARZANEGO

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie IX KATALITYCZNY ROZKŁAD WODY UTLENIONEJ

Ćwiczenie IX KATALITYCZNY ROZKŁAD WODY UTLENIONEJ Wprowadzenie Ćwiczenie IX KATALITYCZNY ROZKŁAD WODY UTLENIONEJ opracowanie: Barbara Stypuła Celem ćwiczenia jest poznanie roli katalizatora w procesach chemicznych oraz prostego sposobu wyznaczenia wpływu

Bardziej szczegółowo

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ Badania kinetyki utleniania wybranych grup związków organicznych podczas procesów oczyszczania

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne, Obliczenia na podstawie wzorów chemicznych

Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne, Obliczenia na podstawie wzorów chemicznych Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne, Obliczenia na podstawie wzorów chemicznych 1. Wielkości i jednostki stosowane do wyrażania ilości materii 1.1 Masa atomowa, cząsteczkowa, mol Masa atomowa Atomy mają

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu. Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu. Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotów Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach Wpływ róŝnych rodzajów

Bardziej szczegółowo

REMIX S.A. Urządzenia do procesów odlewniczych i obróbki cieplnej

REMIX S.A. Urządzenia do procesów odlewniczych i obróbki cieplnej REMIX S.A. Urządzenia do procesów odlewniczych i obróbki cieplnej Piece tyglowe Piece tyglowe są przeznaczone do topienia lub przetrzymywania ciekłych metali nieżelaznych i ich stopów: aluminium, miedzi,

Bardziej szczegółowo

KONSTRUKCYJNE MATERIAŁY KOMPOZYTOWE PRZEZNACZONE DO WYSOKOOBCIĄŻONYCH WĘZŁÓW TARCIA

KONSTRUKCYJNE MATERIAŁY KOMPOZYTOWE PRZEZNACZONE DO WYSOKOOBCIĄŻONYCH WĘZŁÓW TARCIA II Konferencja: Motoryzacja-Przemysł-Nauka ; Ministerstwo Gospodarki, dn. 26 listopada 2014 KONSTRUKCYJNE MATERIAŁY KOMPOZYTOWE PRZEZNACZONE DO WYSOKOOBCIĄŻONYCH WĘZŁÓW TARCIA Dr hab. inż. Jerzy Myalski

Bardziej szczegółowo

9/42 ZASTOSOWANIE WĘGLIKA KRZEMU DO WYTOPU ŻELIW A SZAREGO W ŻELIWIAKU WPROW ADZENIE.

9/42 ZASTOSOWANIE WĘGLIKA KRZEMU DO WYTOPU ŻELIW A SZAREGO W ŻELIWIAKU WPROW ADZENIE. 9/42 Soidification of Metais and Aoys, Year 2000, Voume 2, Book No 42 Krzepnięcie Metai i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 42 PAN-Katowice, PL ISSN 0208-9386 ZASTOSOWANIE WĘGLIKA KRZEMU DO WYTOPU ŻELIW

Bardziej szczegółowo

Przykładowe zadania z rozdziałów 1 5 (Mol, Stechiometria wzorów i równań chemicznych, Wydajność reakcji i inne)

Przykładowe zadania z rozdziałów 1 5 (Mol, Stechiometria wzorów i równań chemicznych, Wydajność reakcji i inne) Przykładowe zadania z rozdziałów 1 5 (Mol, Stechiometria wzorów i równań chemicznych, Wydajność reakcji i inne) Zadanie 7 (1 pkt) Uporządkuj podane ilości moli związków chemicznych według rosnącej liczby

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp 9 ROK 2008

Spis treści. Wstęp 9 ROK 2008 Spis treści Wstęp 9 I. METALE I ICH STOPY 1. Wprowadzenie nowoczesnych metod do badań odlewów i materiałów odlewniczych z wykorzystaniem nowej aparatury, będącej na wyposażeniu Zespołu Laboratoriów Badawczych.

Bardziej szczegółowo

1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne

1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 1. PODSTAWOWE PRAWA I POJĘCIA CHEMICZNE 5 1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 1.1. Wyraź w gramach masę: a. jednego atomu żelaza, b. jednej cząsteczki kwasu siarkowego. Odp. 9,3 10 23 g; 1,6 10 22

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU 51/17 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2005, Rocznik 5, Nr 17 Archives of Foundry Year 2005, Volume 5, Book 17 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

Bardziej szczegółowo

METODY PRZYGOTOWANIA PRÓBEK DO POMIARU STOSUNKÓW IZOTOPOWYCH PIERWIASTKÓW LEKKICH. Spektrometry IRMS akceptują tylko próbki w postaci gazowej!

METODY PRZYGOTOWANIA PRÓBEK DO POMIARU STOSUNKÓW IZOTOPOWYCH PIERWIASTKÓW LEKKICH. Spektrometry IRMS akceptują tylko próbki w postaci gazowej! METODY PRZYGOTOWANIA PRÓBEK DO POMIARU STOSUNKÓW IZOTOPOWYCH PIERWIASTKÓW LEKKICH Spektrometry IRMS akceptują tylko próbki w postaci gazowej! Stąd konieczność opracowania metod przeprowadzania próbek innych

Bardziej szczegółowo

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA Zadania dla studentów ze skryptu,,obliczenia z chemii ogólnej Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego 1. Reakcja między substancjami A i B zachodzi według

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM ODDZIAL YW ANIA FOSFORU W PROCESIE MODYFIKOWANIA SILUMINÓW NADEUTEKTYCZNYCH

MECHANIZM ODDZIAL YW ANIA FOSFORU W PROCESIE MODYFIKOWANIA SILUMINÓW NADEUTEKTYCZNYCH 43/1 Solidification of Metais and Alloys, Year 2000, Volume 2, Book No. 43 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 43 PAN -Katowice PL ISSN 0208-9386 MECHANIZM ODDZIAL YW ANIA FOSFORU W PROCESIE

Bardziej szczegółowo

KATALIZATOR DO PALIW

KATALIZATOR DO PALIW KATALIZATOR DO PALIW REDUXCO KATALIZATOR DO PALIW Katalizator REDUXCO jest stosowany jako dodatek do paliw węglowodorowych, jest substancją czynną zmniejszającą napięcie powierzchniowe węgla powodując

Bardziej szczegółowo

Technologia obróbki cieplnej. Grzanie i ośrodki grzejne

Technologia obróbki cieplnej. Grzanie i ośrodki grzejne Technologia obróbki cieplnej Grzanie i ośrodki grzejne Grzanie: nagrzewanie i wygrzewanie Dobór czasu grzania Rodzaje ośrodków grzejnych Powietrze Ośrodki gazowe Złoża fluidalne Kąpiele solne: sole chlorkowe

Bardziej szczegółowo

Metale i niemetale. Krystyna Sitko

Metale i niemetale. Krystyna Sitko Metale i niemetale Krystyna Sitko Substancje proste czyli pierwiastki dzielimy na : metale np. złoto niemetale np. fosfor półmetale np. krzem Spośród 115 znanych obecnie pierwiastków aż 91 stanowią metale

Bardziej szczegółowo

Bezodpadowa technologia. przerobu złomu akumulatorowego. Autor: prof. dr inż. Ryszard Chamer. Forum Recyklingu Poznań, 9.X.2013.

Bezodpadowa technologia. przerobu złomu akumulatorowego. Autor: prof. dr inż. Ryszard Chamer. Forum Recyklingu Poznań, 9.X.2013. Bezodpadowa technologia przerobu złomu akumulatorowego Autor: prof. dr inż. Ryszard Chamer Forum Recyklingu Poznań, 9.X.2013. 1 Wprowadzenie W ramach działalności badawczo rozwojowej i wdrożeniowej, Oddział

Bardziej szczegółowo

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (15) nr 1, 2002 Stanisław JURA Roman BOGUCKI ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Streszczenie: W części I w oparciu o teorię Bittera określono

Bardziej szczegółowo

PL B1. W.C. Heraeus GmbH,Hanau,DE ,DE, Martin Weigert,Hanau,DE Josef Heindel,Hainburg,DE Uwe Konietzka,Gieselbach,DE

PL B1. W.C. Heraeus GmbH,Hanau,DE ,DE, Martin Weigert,Hanau,DE Josef Heindel,Hainburg,DE Uwe Konietzka,Gieselbach,DE RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 204234 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 363401 (51) Int.Cl. C23C 14/34 (2006.01) B22D 23/06 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu ODLEWNICTWO STOPÓW ŻELAZA Casting of ferrous alloys Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Management and Engineering of Production Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

KRYSTALIZACJA SILUMINU AK20 PO MODYFIKACJI FOSFOREM I SODEM

KRYSTALIZACJA SILUMINU AK20 PO MODYFIKACJI FOSFOREM I SODEM 12/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 KRYSTALIZACJA SILUMINU AK20 PO MODYFIKACJI FOSFOREM I SODEM Franciszek BINCZYK,

Bardziej szczegółowo

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu?

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu? 1. Oblicz, ilu moli HCl należy użyć, aby poniższe związki przeprowadzić w sole: a) 0,2 mola KOH b) 3 mole NH 3 H 2O c) 0,2 mola Ca(OH) 2 d) 0,5 mola Al(OH) 3 2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu

Bardziej szczegółowo

REDUXCO. Katalizator spalania. Leszek Borkowski DAGAS sp z.o.o. D/LB/6/13 GreenEvo

REDUXCO. Katalizator spalania. Leszek Borkowski DAGAS sp z.o.o. D/LB/6/13 GreenEvo Katalizator spalania DAGAS sp z.o.o Katalizator REDUXCO - wpływa na poprawę efektywności procesu spalania paliw stałych, ciekłych i gazowych w różnego rodzaju kotłach instalacji wytwarzających energie

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Chemia Poziom podstawowy Listopad 03 W niniejszym schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe poprawne odpowiedzi. W tego typu

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13, Data wydania: 22 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

FDU ODLEWNICZE URZĄDZENIE ODGAZOWYWUJĄCE

FDU ODLEWNICZE URZĄDZENIE ODGAZOWYWUJĄCE POKRYCIA FILTRACJA SYSTEMY ZASILANIA MATERIAŁY OGNIOTRWAŁE PRZYGOTOWANIE CIEKŁEGO METALU SPOIWA TYGLE FDU ODLEWNICZE URZĄDZENIE ODGAZOWYWUJĄCE SPRZĘT I MATERIAŁY POMOCNICZE PRZYJAZNA DLA ŚRODOWISKA OBRÓBKA

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY SUPERTWARDE

MATERIAŁY SUPERTWARDE MATERIAŁY SUPERTWARDE Twarde i supertwarde materiały Twarde i bardzo twarde materiały są potrzebne w takich przemysłowych zastosowaniach jak szlifowanie i polerowanie, cięcie, prasowanie, synteza i badania

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 687

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 687 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 687 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 10, Data wydania: 23 marca 2015 r. Nazwa i adres FERROCARBO

Bardziej szczegółowo

Opracował: Marcin Bąk

Opracował: Marcin Bąk PROEKOLOGICZNE TECHNIKI SPALANIA PALIW W ASPEKCIE OCHRONY POWIETRZA ATMOSFERYCZNEGO Opracował: Marcin Bąk Spalanie paliw... Przy produkcji energii elektrycznej oraz wtransporcie do atmosfery uwalnia się

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE TECHNOLOGII ZGAZOWANIA WĘGLA DLA WYSOKOEFEKTYWNEJ PRODUKCJI PALIW I ENERGII ELEKTRYCZNEJ

OPRACOWANIE TECHNOLOGII ZGAZOWANIA WĘGLA DLA WYSOKOEFEKTYWNEJ PRODUKCJI PALIW I ENERGII ELEKTRYCZNEJ OPRACOWANIE TECHNOLOGII ZGAZOWANIA WĘGLA DLA WYSOKOEFEKTYWNEJ PRODUKCJI PALIW I ENERGII ELEKTRYCZNEJ Zadanie badawcze nr 3 realizowane w ramach strategicznego programu badan naukowych i prac rozwojowych

Bardziej szczegółowo

WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera

WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera ANALIZA POŁĄCZENIA WARSTW CERAMICZNYCH Z PODBUDOWĄ METALOWĄ Promotor: Prof. zw. dr hab. n. tech. MACIEJ HAJDUGA Tadeusz Zdziech CEL PRACY Celem

Bardziej szczegółowo

IKiFP im. J. Habera PAN

IKiFP im. J. Habera PAN IKiFP im. J. Habera PAN Określenie parametrów technologicznych procesu wykonywania odlewów ze stopów Ti z udziałem materiałów cyrkonowych i itrowych oraz wykonanie modelowych odlewów 15.04.2014 30.09.2014

Bardziej szczegółowo

STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE Ważniejsze grupy stali: stale spawalne o podwyższonej

Bardziej szczegółowo

Opracował: dr inż. Tadeusz Lemek

Opracował: dr inż. Tadeusz Lemek Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria i Gospodarka Wodna w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracował:

Bardziej szczegółowo

PNEUMATYCZNE WPROWADZANIE FeCr DO CIEKŁEGO ŻELIWA

PNEUMATYCZNE WPROWADZANIE FeCr DO CIEKŁEGO ŻELIWA 19/2 Archives of Foundry, Year 2001, Volume 1, 1 (2/2) Archiwum Odlewnictwa, Rok 2001, Rocznik 1, Nr 1 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 PNEUMATYCZNE WPROWADZANIE FeCr DO CIEKŁEGO ŻELIWA J. JEZIERSKI

Bardziej szczegółowo

STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI

STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI PL0400058 STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI Instytut Metalurgii Żelaza im. S. Staszica, Gliwice

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY STECHIOMETRII

PODSTAWY STECHIOMETRII PODSTAWY STECHIOMETRII 1. Obliczyć bezwzględne masy atomów, których względne masy atomowe wynoszą: a) 7, b) 35. 2. Obliczyć masę próbki wody zawierającej 3,01 10 24 cząsteczek. 3. Która z wymienionych

Bardziej szczegółowo

Powtórzenie wiadomości z kl. I

Powtórzenie wiadomości z kl. I Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Powtórzenie wiadomości z kl. I Na początku kl. I po kilku lekcjach przypominających materiał w każdej klasie przeprowadzam mini konkurs chemiczny.

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY SPIEKANE (SPIEKI)

MATERIAŁY SPIEKANE (SPIEKI) MATERIAŁY SPIEKANE (SPIEKI) Metalurgia proszków jest dziedziną techniki, obejmującą metody wytwarzania proszków metali lub ich mieszanin z proszkami niemetali oraz otrzymywania wyrobów z tych proszków

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Teza ciepło niskotemperaturowe można skutecznie przetwarzać na energię elektryczną; można w tym celu wykorzystywać ciepło

Bardziej szczegółowo

Wytrzymałość mechaniczna i reakcyjność koksu

Wytrzymałość mechaniczna i reakcyjność koksu POLITECHNIKA WROCŁAWSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY PRODUKTY CHEMICZNE Wytrzymałość mechaniczna i reakcyjność koksu Przygotowali: Piotr Rutkowski Katarzyna Labus 2010 WSTĘP Przed zapoznaniem się z treścią poniższej

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO kod Uzyskane punkty..... WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

Bardziej szczegółowo

Najlepsze dostępne praktyki i technologie w metalurgii. dr hab. inż. M. Czaplicka, Instytut Metali Nieżelaznych, Gliwice

Najlepsze dostępne praktyki i technologie w metalurgii. dr hab. inż. M. Czaplicka, Instytut Metali Nieżelaznych, Gliwice Najlepsze dostępne praktyki i technologie w metalurgii dr hab. inż. M. Czaplicka, Instytut Metali Nieżelaznych, Gliwice Źródła emisji Hg metalurgia metali nieżelaznych Emisje Hg do atmosfery pochodzą głównie

Bardziej szczegółowo

1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej?

1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej? Tematy opisowe 1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej? 2. Omów pomiar potencjału na granicy faz elektroda/roztwór elektrolitu. Podaj przykład, omów skale potencjału i elektrody

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Przedmiot: BIOMATERIAŁY. Metody pasywacji powierzchni biomateriałów. Dr inż. Agnieszka Ossowska

Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Przedmiot: BIOMATERIAŁY. Metody pasywacji powierzchni biomateriałów. Dr inż. Agnieszka Ossowska BIOMATERIAŁY Metody pasywacji powierzchni biomateriałów Dr inż. Agnieszka Ossowska Gdańsk 2010 Korozja -Zagadnienia Podstawowe Korozja to proces niszczenia materiałów, wywołany poprzez czynniki środowiskowe,

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzna budowa materii

Wewnętrzna budowa materii Atom i układ okresowy Wewnętrzna budowa materii Atom jest zbudowany z jądra atomowego oraz krążących wokół niego elektronów. Na jądro atomowe składają się protony oraz neutrony, zwane wspólnie nukleonami.

Bardziej szczegółowo

Procentowa zawartość sodu (w molu tej soli są dwa mole sodu) wynosi:

Procentowa zawartość sodu (w molu tej soli są dwa mole sodu) wynosi: Stechiometria Każdą reakcję chemiczną można zapisać równaniem, które jest jakościową i ilościową charakterystyką tej reakcji. Określa ono bowiem, jakie pierwiastki lub związki biorą udział w danej reakcji

Bardziej szczegółowo

BADANIA WYTRZYMAŁOŚCIOWE CERAMIKA A STOPY DENTYSTYCZNE W KONTEKŚCIE WYBRANYCH RODZAJÓW STOPÓW PROTETYCZNYCH

BADANIA WYTRZYMAŁOŚCIOWE CERAMIKA A STOPY DENTYSTYCZNE W KONTEKŚCIE WYBRANYCH RODZAJÓW STOPÓW PROTETYCZNYCH WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera w Ustroniu BADANIA WYTRZYMAŁOŚCIOWE CERAMIKA A STOPY DENTYSTYCZNE W KONTEKŚCIE WYBRANYCH RODZAJÓW STOPÓW PROTETYCZNYCH CEL PRACY Celem pracy było

Bardziej szczegółowo

Odzież ochronna przeznaczona dla pracowników przemysłu narażonych na działanie czynników gorących.

Odzież ochronna przeznaczona dla pracowników przemysłu narażonych na działanie czynników gorących. Odzież chroniąca przed gorącymi czynnikami termicznymi Na wielu stanowiskach pracy m.in. w hutach i zakładach metalurgicznych, podczas spawania, akcji przeciwpożarowych pracownik narażony jest na działanie

Bardziej szczegółowo

Układ okresowy pierwiastków

Układ okresowy pierwiastków strona 1/8 Układ okresowy pierwiastków Dorota Lewandowska, Anna Warchoł, Lidia Wasyłyszyn Treść podstawy programowej: Teoria atomistyczno-cząsteczkowa, nieciągłość budowy materii. Układ okresowy pierwiastków

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Charakteryzacja niskotemperaturowego czujnika tlenu. (na prawach rękopisu)

Ćwiczenie 2. Charakteryzacja niskotemperaturowego czujnika tlenu. (na prawach rękopisu) Ćwiczenie 2. Charakteryzacja niskotemperaturowego czujnika tlenu (na prawach rękopisu) W analityce procesowej istotne jest określenie stężeń rozpuszczonych w cieczach gazów. Gazy rozpuszczają się w cieczach

Bardziej szczegółowo

Oczyszczanie wody - A. L. Kowal, M. Świderska-BróŜ

Oczyszczanie wody - A. L. Kowal, M. Świderska-BróŜ Oczyszczanie wody - A. L. Kowal, M. Świderska-BróŜ Spis treści Przedmowa 1. Woda w przyrodzie 1.1. Wprowadzenie 1.2. Fizyczne właściwości wody 1.3. Ogólna charakterystyka roztworów wodnych 1.3.1. Roztwory

Bardziej szczegółowo

XXI Regionalny Konkurs Młody Chemik FINAŁ część I

XXI Regionalny Konkurs Młody Chemik FINAŁ część I Katowice, 16.12.2009 XXI Regionalny Konkurs Młody Chemik FINAŁ część I ZADANIE 1. KRZYśÓWKA ZWIĄZKI WĘGLA I WODORU (9 punktów) RozwiąŜ krzyŝówkę. Litery z wyszczególnionych pól utworzą hasło nazwę węglowodoru:

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII Zadanie 1. Na rysunku przedstawiono fragment układu okresowego pierwiastków. Dokoocz zdania tak aby były prawdziwe. Wiązanie jonowe występuje w związku chemicznym

Bardziej szczegółowo

Metody łączenia metali. rozłączne nierozłączne:

Metody łączenia metali. rozłączne nierozłączne: Metody łączenia metali rozłączne nierozłączne: Lutowanie: łączenie części metalowych za pomocą stopów, zwanych lutami, które mają niższą od lutowanych metali temperaturę topnienia. - lutowanie miękkie

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I. dr inż. Hanna Smoleńska

MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I. dr inż. Hanna Smoleńska MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I dr inż. Hanna Smoleńska UKŁADY RÓWNOWAGI FAZOWEJ Równowaga termodynamiczna pojęcie stosowane w termodynamice. Oznacza stan, w którym makroskopowe

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM KOROZJI MATERIAŁÓW PROTETYCZNYCH

LABORATORIUM KOROZJI MATERIAŁÓW PROTETYCZNYCH INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH LABORATORIUM KOROZJI MATERIAŁÓW PROTETYCZNYCH KOROZJA W STOPACH METALI GRUPY CO-CR I NI-CR CEL ĆWICZENIA Celem

Bardziej szczegółowo

ZBUS-TKW Combustion Sp. z o. o.

ZBUS-TKW Combustion Sp. z o. o. ZBUS-TKW Combustion Sp. z o. o. ZBUS-TKW MBUSTION Sp. z o.o. 95-015 Głowno, ul. Sikorskiego 120, Tel.: (42) 719-30-83, Fax: (42) 719-32-21 SPALANIE MĄCZKI ZWIERZĘCEJ Z OBNIŻONĄ EMISJĄ NO X Henryk Karcz

Bardziej szczegółowo

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:...

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:... Zadanie: 1 Spaliny wydostające się z rur wydechowych samochodów zawierają znaczne ilości tlenku węgla(ii) i tlenku azotu(ii). Gazy te są bardzo toksyczne i dlatego w aktualnie produkowanych samochodach

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 14, Data wydania: 24 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres: AB 325

Bardziej szczegółowo

Magazynowanie cieczy

Magazynowanie cieczy Magazynowanie cieczy Do magazynowania cieczy służą zbiorniki. Sposób jej magazynowania zależy od jej objętości i właściwości takich jak: prężność par, korozyjność, palność i wybuchowość. Zbiorniki mogą

Bardziej szczegółowo

Test diagnostyczny. Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł. Część A (0 5) Standard I

Test diagnostyczny. Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł. Część A (0 5) Standard I strona 1/9 Test diagnostyczny Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł Część A (0 5) Standard I 1. Przemianą chemiczną nie jest: A. mętnienie wody wapiennej B. odbarwianie wody bromowej C. dekantacja

Bardziej szczegółowo

UDARNOŚĆ STALIWA L15G W TEMPERATURZE -40 C. RONATOSKI Jacek, ABB Zamech Elbląg, GŁOWNIA Jan, AGH Kraków

UDARNOŚĆ STALIWA L15G W TEMPERATURZE -40 C. RONATOSKI Jacek, ABB Zamech Elbląg, GŁOWNIA Jan, AGH Kraków 35/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN KATOWICE PL ISSN 0208-9386 UDARNOŚĆ STALIWA L15G W TEMPERATURZE -40 C RONATOSKI Jacek, ABB Zamech Elbląg,

Bardziej szczegółowo

MASZYNY ODLEWNICZE Casting machines and mechanisms PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

MASZYNY ODLEWNICZE Casting machines and mechanisms PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Rodzaj zajęć: Wyk., Sem. MASZYNY ODLEWNICZE Casting machines and mechanisms Poziom studiów: studia II stopnia

Bardziej szczegółowo

Informacja do zadań 1. 2. Woda morska zawiera średnio 3,5% soli.

Informacja do zadań 1. 2. Woda morska zawiera średnio 3,5% soli. Informacja do zadań 1. 2. Woda morska zawiera średnio 3,5% soli. Zadanie 1. (0.1) Które zdanie jest prawdziwe? A. W 100 g wody morskiej znajduje się 3,5 g soli. B. W 103,5 g wody morskiej znajduje się

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2584058. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 21.10.2011 11186244.

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2584058. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 21.10.2011 11186244. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2584058 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 21.10.2011 11186244.7 (13) (51) T3 Int.Cl. C22C 38/40 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNA TECHNOLOGIA WYTWARZANIA MONOLITYCZNYCH ODLEWÓW OBUDÓW ZESPOŁÓW ENERGETYCZNYCH O PODWYŻSZONYCH PARAMETRACH EKSPLOATACJI

INNOWACYJNA TECHNOLOGIA WYTWARZANIA MONOLITYCZNYCH ODLEWÓW OBUDÓW ZESPOŁÓW ENERGETYCZNYCH O PODWYŻSZONYCH PARAMETRACH EKSPLOATACJI INNOWACYJNA TECHNOLOGIA WYTWARZANIA MONOLITYCZNYCH ODLEWÓW OBUDÓW ZESPOŁÓW ENERGETYCZNYCH O PODWYŻSZONYCH PARAMETRACH EKSPLOATACJI Łukasz POLOCZEK, Bartłomiej DYBOWSKI, Andrzej KIEŁBUS, Robert JAROSZ Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

ODLEWANIE KÓŁ SAMOCHODOWYCH Z SILUMINÓW. S. PIETROWSKI 1 Politechnika Łódzka, Katedra Systemów Produkcji ul. Stefanowskiego 1/15, 90-924 Łódź

ODLEWANIE KÓŁ SAMOCHODOWYCH Z SILUMINÓW. S. PIETROWSKI 1 Politechnika Łódzka, Katedra Systemów Produkcji ul. Stefanowskiego 1/15, 90-924 Łódź 28/4 Archives of Foundry, Year 2002, Volume 2, 4 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2002, Rocznik 2, Nr 4 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ODLEWANIE KÓŁ SAMOCHODOWYCH Z SILUMINÓW S. PIETROWSKI 1 Politechnika Łódzka,

Bardziej szczegółowo

ODLEWANE ALUMINIOWE KOMPOZYTY "IN SITU", UMACNIANE WĘGLIKAMI TYTANU

ODLEWANE ALUMINIOWE KOMPOZYTY IN SITU, UMACNIANE WĘGLIKAMI TYTANU 43/17 Solidification of Metais and Alloys, Year 2000, Volume 2, Book No. 43 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 43 PAN- Katowice PL ISSN 0208-9386 ODLEWANE ALUMINIOWE KOMPOZYTY "IN SITU",

Bardziej szczegółowo

Substancje i ich właściwości

Substancje i ich właściwości Pierwsza partia materiału i dobrane do nich zadania typu egzaminacyjnego. Materia jest to wszystko co nas otacza. Materię tworzą substancje, posiadające określony stały skład i określone właściwości. Właściwości

Bardziej szczegółowo

Chemia. 3. Która z wymienionych substancji jest pierwiastkiem? A Powietrze. B Dwutlenek węgla. C Tlen. D Tlenek magnezu.

Chemia. 3. Która z wymienionych substancji jest pierwiastkiem? A Powietrze. B Dwutlenek węgla. C Tlen. D Tlenek magnezu. Chemia Zestaw I 1. Na lekcjach chemii badano właściwości: żelaza, węgla, cukru, miedzi i magnezu. Który z zestawów badanych substancji zawiera tylko niemetale? A Węgiel, siarka, tlen. B Węgiel, magnez,

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY TECHNOLOGII WYTWARZANIA I PRZETWARZANIA

PODSTAWY TECHNOLOGII WYTWARZANIA I PRZETWARZANIA im. Stanisława Staszica w Krakowie WYDZIAŁ INŻYNIERII METALI I INFORMATYKI PRZEMYSŁOWEJ Prof. dr hab. inż. Andrzej Łędzki Dr inż. Krzysztof Zieliński Dr inż. Arkadiusz Klimczyk PODSTAWY TECHNOLOGII WYTWARZANIA

Bardziej szczegółowo

Nauka przez obserwacje - Badanie wpływu różnych czynników na szybkość procesu. korozji

Nauka przez obserwacje - Badanie wpływu różnych czynników na szybkość procesu. korozji Nauka przez obserwacje - Badanie wpływu różnych czynników na szybkość procesu korozji KOROZJA to procesy stopniowego niszczenia materiałów, zachodzące między ich powierzchnią i otaczającym środowiskiem.

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 02.05.2005 05747547.

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 02.05.2005 05747547. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 1747298 (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 02.05.2005 05747547.7 (51) Int. Cl. C22C14/00 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

... ...J CD CD. N "f"'" Sposób i filtr do usuwania amoniaku z powietrza. POLITECHNIKA LUBELSKA, Lublin, PL 09.11.2009 BUP 23/09

... ...J CD CD. N f' Sposób i filtr do usuwania amoniaku z powietrza. POLITECHNIKA LUBELSKA, Lublin, PL 09.11.2009 BUP 23/09 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11)212766 (13) 81 (21) Numer zgłoszenia 385072 (51) Int.CI 801D 53/04 (2006.01) C01C 1/12 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data

Bardziej szczegółowo

SKRUBERY. Program Odor Stop

SKRUBERY. Program Odor Stop Program Odor Stop SKRUBERY PROGRAM ODOR STOP Firma oferuje różne technologie w celu zmniejszenia uciążliwości zapachowej. Firma specjalizuje się w stosowaniu takich technologii jak: bariery antyodorowe,

Bardziej szczegółowo

Recenzja Pracy Doktorskiej

Recenzja Pracy Doktorskiej Politechnika Częstochowska Wydział Inżynierii Produkcji i Technologii Materiałów Instytut Inżynierii Materiałowej Dr hab. inż. Michał Szota, Prof. P.Cz. Częstochowa, 15.10.2014 roku Recenzja Pracy Doktorskiej

Bardziej szczegółowo

III Konferencja: Motoryzacja-Przemysł-Nauka ; Ministerstwo Gospodarki, dn. 23 czerwiec 2014

III Konferencja: Motoryzacja-Przemysł-Nauka ; Ministerstwo Gospodarki, dn. 23 czerwiec 2014 III Konferencja: Motoryzacja-Przemysł-Nauka ; Ministerstwo Gospodarki, dn. 23 czerwiec 2014 Praca została realizowana w ramach programu Innowacyjna Gospodarka, finansowanego przez Europejski fundusz Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Samochody na wodór. Zastosowanie. Wodór w samochodach. Historia. Przechowywanie wodoru

Samochody na wodór. Zastosowanie. Wodór w samochodach. Historia. Przechowywanie wodoru Samochody na wodór Zastosowanie Wodór w samochodach Historia Przechowywanie wodoru Wodór ma szanse stać się najważniejszym nośnikiem energii w najbliższej przyszłości. Ogniwa paliwowe produkują zeń energię

Bardziej szczegółowo

Metalurgia Metali Nieżelaznych Wykład 12

Metalurgia Metali Nieżelaznych Wykład 12 AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA im. Stanisława Staszica w Krakowie WYDZIAŁ INŻYNIERII METALI I INFORMATYKI PRZEMYSŁOWEJ Metalurgia Metali Nieżelaznych Wykład 12 Autorzy: prof. dr hab. inż. Jan Wypartowicz prof.

Bardziej szczegółowo

Oferta handlowa. Witamy. Prezentujemy firmę zajmującą się między innymi dostarczaniem dla naszych klientów sit molekularnych.

Oferta handlowa. Witamy. Prezentujemy firmę zajmującą się między innymi dostarczaniem dla naszych klientów sit molekularnych. Oferta handlowa Witamy Prezentujemy firmę zajmującą się między innymi dostarczaniem dla naszych klientów sit molekularnych. Naszym głównym celem jest dostarczenie klientom najwyższej jakości produkt w

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo ekologiczne współspalania odpadów w piecach cementowych. Dyrektor ds. Produkcji Paweł Zajd

Bezpieczeństwo ekologiczne współspalania odpadów w piecach cementowych. Dyrektor ds. Produkcji Paweł Zajd Bezpieczeństwo ekologiczne współspalania odpadów w piecach cementowych Dyrektor ds. Produkcji Paweł Zajd Walory ekologiczne pieców obrotowych I Zawartość chloru w paliwie alternatywnym do 1,0 % powyżej

Bardziej szczegółowo

CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery.

CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery. CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery. Dział - Substancje i ich przemiany WYMAGANIA PODSTAWOWE stosuje zasady bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Spalanie detonacyjne - czy to się opłaca?

Spalanie detonacyjne - czy to się opłaca? Spalanie detonacyjne - czy to się opłaca? Mgr inż. Dariusz Ejmocki Spalanie Spalanie jest egzotermiczną reakcją chemiczną syntezy, zdolną do samoczynnego przemieszczania się w przestrzeni wypełnionej substratami.

Bardziej szczegółowo

Kongres Innowacji Polskich KRAKÓW 10.03.2015

Kongres Innowacji Polskich KRAKÓW 10.03.2015 KRAKÓW 10.03.2015 Zrównoważona energetyka i gospodarka odpadami ZAGOSPODAROWANIE ODPADOWYCH GAZÓW POSTPROCESOWYCH Z PRZEMYSŁU CHEMICZNEGO DO CELÓW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Marek Brzeżański

Bardziej szczegółowo

LASEROWA OBRÓBKA MATERIAŁÓW

LASEROWA OBRÓBKA MATERIAŁÓW LASEROWA OBRÓBKA MATERIAŁÓW Promieniowanie laserowe umożliwia wykonanie wielu dokładnych operacji technologicznych na różnych materiałach: o trudno obrabialnych takich jak diamenty, metale twarde, o miękkie

Bardziej szczegółowo

Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność

Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność Janusz Wojtczak Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność Biogazownie w Niemczech Rok 1999 2001 2003 2006 2007 2008 Liczba 850 1.360 1.760 3.500 3.711 4.100 instalacji Moc (MW) 49 111 190 949 1.270

Bardziej szczegółowo

Materiałoznawstwo optyczne CERAMIKA OPTYCZNA

Materiałoznawstwo optyczne CERAMIKA OPTYCZNA Materiałoznawstwo optyczne CERAMIKA OPTYCZNA Szkło optyczne i fotoniczne, A. Szwedowski, R. Romaniuk, WNT, 2009 POLIKRYSZTAŁY - ciała stałe o drobnoziarnistej strukturze, które są złożone z wielkiej liczby

Bardziej szczegółowo

PIROLIZA. GENERALNY DYSTRYBUTOR REDUXCO www.dagas.pl :: email: info@dagas.pl :: www.reduxco.com

PIROLIZA. GENERALNY DYSTRYBUTOR REDUXCO www.dagas.pl :: email: info@dagas.pl :: www.reduxco.com PIROLIZA Instalacja do pirolizy odpadów gumowych przeznaczona do przetwarzania zużytych opon i odpadów tworzyw sztucznych (polietylen, polipropylen, polistyrol), w której produktem końcowym może być energia

Bardziej szczegółowo

WODA I OGIEŃ. Prezentacja Mileny Oziemczuk

WODA I OGIEŃ. Prezentacja Mileny Oziemczuk WODA I OGIEŃ Prezentacja Mileny Oziemczuk Ogień Ogień - suma obserwowalnych zjawisk towarzyszących na ogół fizykochemicznemu procesowi spalania,, a przede wszystkim: emisja promieniowania widzialnego -światła

Bardziej szczegółowo