Biuletyn Analiz UKIE Nr 19. Małgorzata Kałużyńska 1. Jakiej strategii potrzebuje region Morza Bałtyckiego?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Biuletyn Analiz UKIE Nr 19. Małgorzata Kałużyńska 1. Jakiej strategii potrzebuje region Morza Bałtyckiego?"

Transkrypt

1 Małgorzata Kałużyńska 1 Jakiej strategii potrzebuje region Morza Bałtyckiego? Rozszerzenie Unii Europejskiej, które nastąpiło w 2004 r. jest określane mianem historycznego. Zarówno liczba przystępujących państw, jak i fakt, że w większości były to kraje byłego bloku komunistycznego w pełni uzasadniają takie określenie. Historyczne znaczenie należy przypisać temu rozszerzeniu również z innego powodu. W jego następstwie osiem z dziewięciu państw nadbałtyckich jest obecnie członkami UE. Bałtyk zaś stał się morzem wewnętrznym Unii Europejskiej. Mocne i słabe strony regionu Morza Bałtyckiego Region Morza Bałtyckiego cechuje ogromny potencjał ekonomiczny i innowacyjny. Pod względem dynamiki rozwoju, region ten zalicza się do ścisłej unijnej czołówki. Jego niezaprzeczalne atuty to m.in. wysoki poziom wykształcenia kadr, dynamika wzrostu nakładów na B+R, obecność liczących się ośrodków naukowych i technologicznych oraz gęsta morska sieć komunikacyjna. Z powyższych względów obszar ten, jako całość, jest liderem europejskim wśród porównywalnych regionów, jeśli chodzi o indeks konkurencyjności biznesowej Światowego Forum Ekonomicznego. Zajmuje także pierwsze miejsca w innych międzynarodowych rankingach konkurencyjności, takich jak indeks konkurencyjności wzrostu czy indeks konkurencyjności globalnej. Oczywiście region ma też słabe strony. Rzetelna ich identyfikacja stwarza podstawy do określenia celów przyszłej Strategii oraz sposobów ich realizacji, a w konsekwencji do rozwiązania problemów występujących w regionie. Słabe strony mają charakter instytucjonalny, społeczny i infrastrukturalny. Dotyczą współpracy transnarodowej i ujawniają się nawet w obszarze innowacyjności czy otoczenia regulacyjnego biznesu. Wśród najważniejszych słabości regionu należy wymienić duże różnice w poziomie rozwoju gospodarczego i społecznego poszczególnych obszarów składowych regionu, peryferyjne położenie regionu w stosunku do gospodarczych centrów w Europie, niekorzystne tendencje demograficzne, zanieczyszczenie morza, utrudniony dostęp do niektórych części regionu z powodu niedostatecznie rozwiniętej infrastruktury lądowej i lotniczej oraz niską absorpcję innowacji w niektórych częściach tego obszaru. 1 Dyrektor Departamentu Analiz i Strategii UKIE. Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 1

2 Dotychczasowe formy współpracy w regionie Morza Bałtyckiego Współpraca państw w regionie Morza Bałtyckiego ma za sobą długą tradycję. Wystarczy wspomnieć istniejące fora współpracy Radę Państw Morza Bałtyckiego, Wizje i Strategie wokół Morza Bałtyckiego (VASAB), Konferencję Parlamentarną Państw Morza Bałtyckiego, Komisję Helsińską czy Związek Miast Bałtyckich. Wiele zostało już zrobione na rzecz wzmocnienia współpracy w takich dziedzinach, jak ochrona środowiska, zwalczanie zorganizowanej przestępczości, w tym handlu ludźmi, promowanie demokracji i praw człowieka, czy wreszcie zmniejszanie barier w handlu i inwestycjach. Debata nad kształtem Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego nie powinna się toczyć bez spojrzenia na historię poprzednich inicjatyw i prób integracji w tej części Europy 2. Opierając się na owych doświadczeniach, warto usystematyzować działania podejmowane dotychczas na różnych płaszczyznach. W celu rozwiązania w sposób zadowalający problemów o charakterze transnarodowym, wykraczających poza możliwości indywidualnych państw członkowskich, pożądane i celowe jest zaangażowanie się Komisji Europejskiej w te działania. W dobie globalizacji przed państwami basenu Morza Bałtyckiego stoją bowiem nowe wyzwania w zakresie poprawy konkurencyjności regionu. Od podjęcia stosownych działań i zacieśnienia współpracy będzie zależało, czy region nadal będzie się dynamicznie rozwijał i czy zdoła utrzymać konkurencyjną pozycję na europejskim i światowym rynku. Dyskusja na temat Strategii dla regionu Morza Bałtyckiego może budzić asocjacje z inną inicjatywą związaną z basenem morskim, mianowicie z Unią dla Morza Śródziemnego. Wprawdzie inicjatywy te mają inny charakter i zakres, jednak pewne doświadczenia współpracy w basenie Morza Śródziemnego są na tyle uniwersalne, że warto je wykorzystać przy tworzeniu Strategii dla regionu Morza Bałtyckiego 3. Udział państw członkowskich w debacie nt. Strategii W związku z przyjętą przez KE formułą prac nad Strategią, zgodnie z którą ostateczny dokument ma uwzględniać postulaty zainteresowanych państw członkowskich, wiele spośród 2 Zob. J. Ryba, Strategia Unii Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego. Powtórka z historii czy nowe otwarcie? 3 Zob. A. Wójcik, Jakie doświadczenia ze współpracy w regionie Morza Śródziemnego mogą być przydatne w konstruowaniu Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego? Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 2

3 tych państw przedstawiło swoje wstępne stanowiska w sprawie Strategii. Mają one najczęściej charakter nieformalny (tzw. non-paper) 4. W debacie wziął udział także rząd RP 5. Z analizy przedstawionych stanowisk wynika, że zróżnicowanie sytuacji państw regionu Morza Bałtyckiego oraz ich interesów przekłada się na różnice w stanowiskach, jakie państwa te zajmują w kwestii Strategii. Wydaje się, że oczekiwania Szwecji i Finlandii są zbliżone, a ich najważniejszy wspólny mianownik to priorytet dotyczący poprawy stanu ekologii w regionie Morza Bałtyckiego. Odmienne są oczekiwania państw bałtyckich i Polski. Chociaż nie są one jednorodne, to żaden z tych krajów nie wysuwa na pierwszy plan aspektów środowiskowych. Wydaje się, że priorytetem, który będzie łączył wszystkie kraje z obydwu wspomnianych grup będzie dążenie do poprawy konkurencyjności regionu poprzez zacieśnianie współpracy gospodarczej, dokończenie budowy jednolitego rynku w regionie oraz rozwój współpracy w dziedzinie B+R+I. Postulaty wobec Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego Analiza potrzeb regionu Morza Bałtyckiego została przedstawiona według klasycznego unijnego schematu. Koncentruje się ona na swobodach wspólnotowych: swobodzie przepływu usług, kapitału, osób i towarów, swobodzie przedsiębiorczości oraz nowowprowadzonej piątej swobodzie, czyli likwidacji barier przepływu wiedzy. Kluczowe znaczenie dla poprawy konkurencyjności regionu będzie miała edukacja i innowacyjność 6. W kontekście Strategii dla regionu Morza Bałtyckiego duży nacisk trzeba położyć na wymianę najlepszych praktyk i doświadczeń. Dlatego należy upowszechniać otwartą wymianę poglądów naukowych i wiedzy eksperckiej (peer review). Konieczne jest podjęcie działań zmierzających do podniesienia jakości szkolnictwa wyższego, upowszechnienia uczenia się przez całe życie oraz przełamania deficytu współpracy uniwersyteckiej, zarówno na płaszczyźnie edukacyjnej, jak i naukowej i badawczorozwojowej. 4 Zob. M. Budzyńska, Postulaty państw członkowskich wobec Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego. 5 Zob. Spójność i konkurencyjność regionu Morza Bałtyckiego. Wkład Rządu RP w prace nad Strategią UE dla regionu Morza Bałtyckiego. 6 Zob. M. Budzyńska, Edukacja i nauka jako czynniki wpływające na konkurencyjność regionu Morza Bałtyckiego. Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 3

4 Proces ten powinien zostać wsparty przez: wymianę studentów i naukowców, zwłaszcza między starymi i nowymi państwami członkowskimi, pogłębianie transgranicznej współpracy między instytucjami naukowymi i uniwersytetami, inicjatywy stymulujące rozwój współpracy w dziedzinie przedsiębiorczości i innowacji. Wzornictwo przemysłowe i design w krajach regionu Morza Bałtyckiego doskonale uwydatniają jego odmienność i niepodważalne wartości (funkcjonalizm, dbałość o potrzeby klientów, proekologiczne podejście do produktów itd.). To zaś daje możliwość nawiązania więzi z obywatelem i służy również podniesieniu konkurencyjności regionu. Strategia dla regionu Morza Bałtyckiego będzie miała szansę na powodzenie tylko pod warunkiem pełnej realizacji czterech swobód jednolitego rynku, w tym swobody świadczenia usług i przepływu pracowników. Wszystkie inicjatywy podejmowane w regionie Morza Bałtyckiego powinny się przyczyniać do sprawniejszego funkcjonowania rynku wewnętrznego (np. poprzez eliminowanie zbędnych wymogów prawno-administracyjnych nakładanych na przedsiębiorstwa) 7. Istotną rolę w tym względzie może odegrać właściwe przestrzeganie obowiązujących rozwiązań prawnych oraz promocja wiedzy na temat przepisów prawa wspólnotowego 8. Poprawa konkurencyjności regionu będzie następowała także na skutek redukcji obciążeń administracyjnych i wzmocnienia współpracy państw regionu w stosowaniu instrumentów mających na celu poprawę jakości nowego i obowiązującego prawa 9. Pomimo braku bezpośrednich implikacji, jakie Strategia może mieć w takich obszarach, jak system podatkowy, możliwe jest wykorzystywanie praktyk sprawdzonych w państwach członkowskich do poprawy administrowania narodowymi systemami finansowymi i fiskalnymi Zob. J. Wiśniewski, Mobilność pracowników i usług w regionie Morza Bałtyckiego. 8 Zob. J. Szczodrowski, Rynek wewnętrzny w regionie Morza Bałtyckiego wybrane aspekty prawne. 9 Zob. M. Kałużyńska, Redukcja obciążeń administracyjnych oraz inicjatywa Lepsze prawo jako czynniki zwiększające konkurencyjność regionu Morza Bałtyckiego. 10 Zob. H. Sroczyńska, Zróżnicowanie systemów podatkowych państw członkowskich Unii Europejskiej regionu Morza Bałtyckiego jako bariera ich integracji finansowej. Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 4

5 Istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania oraz rozwoju regionu Morza Bałtyckiego będzie również miało utrzymanie bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej. Jest oczywiste, że praktycznie żaden system elektroenergetyczny nie może być całkowicie odporny na wszystkie możliwe zakłócenia. Warto jednak dążyć do minimalizacji prawdopodobieństwa ich wystąpienia. Nie za wszelką cenę, ale przy uwzględnieniu wszystkich związanych z tym kosztów i korzyści. Kwestii bezpiecznej energii nie można oddzielić od zagadnienia energii konkurencyjnej i zrównoważonej 11. Nie ma wątpliwości, że zagadnienia dotyczące ochrony środowiska powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego. Niezaprzeczalnie rolnictwo stanowi jedno ze źródeł nadmiernych zrzutów substancji biogenicznych, a kraje basenu Morza Bałtyckiego powinny prowadzić aktywną politykę, zmierzającą do ich ograniczenia. Państwa nadbałtyckie już teraz podejmują w tym kierunku intensywne działania. Dlatego przyszła Strategia powinna się opierać na wzmocnieniu synergii między obecnie funkcjonującymi inicjatywami, zacieśnieniu współpracy regionalnej oraz zwiększeniu efektywności wykorzystania już istniejących instrumentów prewencyjnych. Zainteresowane państwa powinny jednak mieć swobodę w doborze działań, m.in. ze względu na zróżnicowane warunki klimatyczne, glebowe, hydrologiczne oraz dominujący typ produkcji rolnej. Nie można ponadto zapominać, że państwa należące do dawnego bloku wschodniego znajdują się w innym punkcie na trajektorii zmian strukturalnych na wsi 12. Konstruując Strategię dla regionu Morza Bałtyckiego trzeba też się odnieść do globalnych uwarunkowań jego konkurencyjności. Najkrótsza droga transportu towarów z Chin do Europy prowadzi przez Bałtyk i należy ten fakt wykorzystać 13. Legitymizacja demokratyczna Strategii We wrześniu 2008 r. Komisja Europejska zainicjuje debatę publiczną w sprawie kształtu przyszłej Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego. Debata ma zostać zakończona do 11 Zob. M. Pełka, Strategia dla regionu Morza Bałtyckiego bezpieczeństwo energetyczne a wolny rynek i konkurencja. 12 Zob. M. Zielińska, Wpływ działalności rolniczej na proces eutrofizacji Bałtyku. 13 Zob. Z. Burska, Chiny a region Morza Bałtyckiego transport i wymiana handlowa. Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 5

6 lutego 2009 r. Komisja planuje zorganizowanie w sumie 6 konferencji poświęconych Strategii. Dwoma głównymi wydarzeniami będą konferencje horyzontalne: we wrześniu 2008 r. w Sztokholmie oraz w lutym 2009 r. w Rostocku. Dodatkowo od września do grudnia 2008 r. odbędą się cztery konferencje poświęcone omówieniu każdego z priorytetów Strategii. Proces konsultacji społecznych w sprawie Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego będzie się odbywał za pośrednictwem tematycznej strony internetowej, utworzonej przez Komisję specjalni w tym celu. Konsultacje będą skierowane głównie do wszystkich potencjalnych adresatów Strategii i ekspertów z państw członkowskich, regionów, władz lokalnych, instytucji finansowych, sektora prywatnego, organizacji bałtyckich, NGOs itd. Powstaje pytanie, czy te formy komunikacji okażą się wystarczające do zapewnienia legitymizacji Strategii w sytuacji, gdy ma ona oddziaływać na wszystkich obywateli regionu. Polityka informacyjna oparta na wystąpieniach ministrów, komisarzy, publikacjach raportów oraz na udostępnianiu informacji na stronach internetowych (tzw. komunikacja pasywna) utrudnia dotarcie do pożądanej grupy docelowej: przedsiębiorców i obywateli. Będzie ona skutkowała niskim poziomem wiedzy wśród przedsiębiorców i obywateli na temat priorytetów Strategii czy korzyści z jej wdrożenia Strategii, przyczyniając się tym samym do mniej efektywnego jej wdrażania. Konieczne jest zatem podjęcie większego wysiłku i bardziej aktywne podejście do informowania o Strategii i jej promowania. Wyniki badań społecznych przeprowadzonych w Polsce na zlecenie Departamentu Analiz i Strategii wskazują, że dotychczasowe inicjatywy realizowane w regionie Morza Bałtyckiego nie zostały odnotowane w świadomości polskiej opinii publicznej. Zważywszy bardzo dużą liczbę istniejących inicjatyw i forów współpracy w regionie Morza Bałtyckiego, wyniki badania można uznać za przyczynek do refleksji nad wyborem sposobów i kanałów komunikacji odpowiednich dla procesu formułowania i wdrażania Strategii. Jeżeli adresatami Strategii mają być wszyscy obywatele regionu, to szanse na dotarcie do nich za pośrednictwem pasywnych kanałów dystrybucji informacji są małe. Jednym z punktów odniesienia w badaniach społecznych była potrzeba zbadania subiektywnie odczuwanych związków, jakie łączą Polskę z poszczególnymi strukturami i organizacjami Bałtyckimi 14. Przegląd Strategii priorytetem polskiego przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej? Polska będzie pierwszym państwem nadbałtyckim przewodniczącym Radzie UE po 2009 r., tj. od momentu przedłożenia Strategii Radzie Europejskiej w czerwcu 2009 r. oraz 14 Zob. Maja Pilecka, Współpraca w regionie Morza Bałtyckiego w świetle badań opinii publicznej. Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 6

7 ostatecznego przyjęcia Strategii wraz Planem Działań podczas szwedzkiego przewodnictwa Rady Unii Europejskiej w drugiej połowie 2009 r. Polska prezydencja mogłaby w drugiej połowie 2011 r. przeprowadzić rewizję Strategii Unii Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego. Tematyka bałtycka mogłaby pozostać na agendzie wspólnotowej nawet przez cały rok, jako że po Polsce przewodnictwo w Radzie Unii Europejskiej będzie sprawowała Dania. W realnym i osiągalnym horyzoncie czasowym szansę na monitoring, uzupełnienie i rewizję Strategii stwarza sprawowanie przewodnictwa w UE przez Litwę w drugiej połowie 2013 r. oraz Łotwę w pierwszej połowie 2015 r. W pierwszej połowie 2018 r. przewodnictwo w Radzie przejmie Estonia, a w pierwszej połowie 2020 r. Finlandia. Dzięki takiemu kalendarzowi prezydencji istnieją duże szanse, że Strategia nie utraci żywotności, koniecznej przecież przy realizacji tak dużego i długofalowego projektu. Dalsze działania Przeanalizowawszy dotychczasową debatę nad Strategią UE dla regionu Morza Bałtyckiego oraz uwzględniając kierunki prac wewnętrznych Komisji Europejskiej, można wskazać dodatkowe zagadnienia, wokół których przez rok będzie się toczyła dyskusja w ramach właściwych prac nad projektem Strategii. Są to następujące kwestie: powiązanie Strategii z innymi politykami i finansowaniem (w myśl odpowiedzi na pytanie o wkład, jaki dana polityka czy fundusz wnoszą w realizację Strategii), powiązanie Strategii z zintegrowaną polityką morską, pełne wdrożenie acquis, zarządzanie Strategią, branding regionu (na bazie wspólnej tożsamości), wykorzystanie istniejących struktur współpracy z Rosją i innymi partnerami zewnętrznymi. Powyższa lista tematów zapowiada interesującą debatę między państwami członkowskimi i Komisją Europejską, a także na szerszym forum debaty publicznej. Zaproponowane kwestie mają szansę przyciągnąć uwagę szerszego grona przyszłych odbiorców Strategii. Pozytywnie należy ocenić zwłaszcza fakt zainteresowania Komisji Europejskiej takim zagadnieniem, jak marketing terytorialny czyli tzw. branding regionu. Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 7

Joanna Kopczyńska Departament Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko

Joanna Kopczyńska Departament Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Joanna Kopczyńska Departament Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 1 22 grudnia 2014 Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2010-2020: Regiony, Miasta, Obszary Wiejskie, przyjęta przez Radę

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

Bogusław Kotarba. Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska

Bogusław Kotarba. Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska Bogusław Kotarba Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska 2014-2020 Europejska współpraca terytorialna (EWT) EWT stanowi jeden z dwóch celów polityki spójności

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego

Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego (BSR) Katowice, 24 listopada 2014 r. Obszar programu Dania Niemcy (częściowo) Polska Litwa Łotwa Estonia Finlandia Szwecja Norwegia Rosja (częściowo,

Bardziej szczegółowo

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76 RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 5 października 2009 r. (06.10) (OR. en) 14075/09 TRANS 373 MAR 136 AVIATION 156 ENV 634 ENER 320 IND 121 NOTA Od: Do: Nr wniosku Kom.: Dotyczy: Sekretariat Generalny Rady

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Miasta - Piotrków Trybunalski 2020

Strategia Rozwoju Miasta - Piotrków Trybunalski 2020 Strategia Rozwoju Miasta - Piotrków Trybunalski 2020 Kontekst otoczenia strategicznego Piotrków Trybunalski, 05 listopada 2013 r. Polityka spójności 2014-2020 Propozycja KE, aby strategie stały się warunkiem

Bardziej szczegółowo

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r.

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Innowacje i Inteligentny Rozwój Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Wsparcie innowacyjności w latach 2014-2020 W perspektywie 2014-2020 wsparcie

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

VIII FORUM ENERGETYCZNE

VIII FORUM ENERGETYCZNE VIII Forum Energetyczne 1 VIII FORUM ENERGETYCZNE Sopot, 16 18 Grudnia 2013 r. Europa znalazła się w sytuacji paradoksu energetycznego. Spowolnienie gospodarcze, wzrost efektywności energetycznej i udziału

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE STRATEGICZNE W WOJEWÓDZTWIE WARMIŃSKO- MAZURSKIM TRZECIE OTWARCIE OLSZTYN, 13 GRUDNIA 2011

PLANOWANIE STRATEGICZNE W WOJEWÓDZTWIE WARMIŃSKO- MAZURSKIM TRZECIE OTWARCIE OLSZTYN, 13 GRUDNIA 2011 PLANOWANIE STRATEGICZNE W WOJEWÓDZTWIE WARMIŃSKO- MAZURSKIM TRZECIE OTWARCIE OLSZTYN, 13 GRUDNIA 2011 Aktualizować, czy pisać od nowa? zmiany w otoczeniu regulacyjnym + zmiany w sferze realnej Aktualizacja

Bardziej szczegółowo

Polityka regionalna Unii Europejskiej. mgr Ewa Matejko

Polityka regionalna Unii Europejskiej. mgr Ewa Matejko Polityka regionalna Unii Europejskiej mgr Ewa Matejko Polityka regionalna w UE Dlaczego polityka regionalna? Cele polityki regionalnej Fundusze Strukturalne i Fundusz Spójności Zasady działania funduszy

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r.

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r. Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 Warszawa, 14 października 2014 r. 1 Cele tematyczne 2 Programy operacyjne na poziomie krajowym i regionalnym 3 Programy ramowe Unii Europejskiej Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw prof. dr hab. Krystyna Poznańska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Katedra Zarządzania Innowacjami Poziom innowacyjności Polski na tle UE W raporcie

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r. 1 Projekt PO RYBY 2014-2020 został opracowany w oparciu o: przepisy prawa UE: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia

Bardziej szczegółowo

TAK/NIE + uzasadnienie

TAK/NIE + uzasadnienie TAK/NIE + uzasadnienie 0. Podstawowym problemem Zagłębia Ruhry po II wojnie światowej był brak infrastruktury transportowej. 1. Podstawowym problemem Mezzogiorno był brak kapitału społecznego. 2. Globalizacja

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ Celem Programu jest promowanie inwestycji przedsiębiorstw w badania i innowacje oraz rozwijanie powiązań i synergii między przedsiębiorstwami, ośrodkami badawczo-rozwojowymi

Bardziej szczegółowo

Komisja Rozwoju Regionalnego DOKUMENT ROBOCZY

Komisja Rozwoju Regionalnego DOKUMENT ROBOCZY PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Rozwoju Regionalnego 6.1.2010 DOKUMENT ROBOCZY w sprawie strategii Unii Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego i roli makroregionów w przyszłej polityce spójności

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

Wsparcie małej i średniej przedsiębiorczości w ramach WRPO założenia programowe

Wsparcie małej i średniej przedsiębiorczości w ramach WRPO założenia programowe Wsparcie małej i średniej przedsiębiorczości w ramach WRPO 2014+ - założenia programowe Wielkopolskiego Departament Wdrażania Programu Regionalnego Wsparcie przedsiębiorczości w ramach WRPO 2007-2013 Podział

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 oraz wsparcie dla Turystyki z programu COSME. 25 czerwca 2015 r.

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 oraz wsparcie dla Turystyki z programu COSME. 25 czerwca 2015 r. Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 oraz wsparcie dla Turystyki z programu COSME 25 czerwca 2015 r. Wsparcie pozafinansowe i instrumenty finansowe 2014-2020 1. Poziom krajowy: programy

Bardziej szczegółowo

Program Bałtyk 2015-2020

Program Bałtyk 2015-2020 Program Bałtyk 2015-2020 Realizowany w ramach Inicjatywy Odpowiedzialny Transport 2014-2020 Szanowni Państwo, Serdecznie zapraszamy do przystąpienia do Programu Bałtyk. Program stanowi platformę wymiany

Bardziej szczegółowo

Przyszłość rolnictwa, gospodarki żywnościowej i obszarów wiejskich dr hab. Julian T. Krzyżanowski SGGW

Przyszłość rolnictwa, gospodarki żywnościowej i obszarów wiejskich dr hab. Julian T. Krzyżanowski SGGW Przyszłość rolnictwa, gospodarki żywnościowej i obszarów wiejskich dr hab. Julian T. Krzyżanowski SGGW Konferencja Rolnictwo, gospodarka żywnościowa, obszary wiejskie 10 lat w UE SGGW, 11.04.2014r. Znaczenie

Bardziej szczegółowo

Potencjał przyszłego rozwoju Morza Bałtyckiego z uwzględnieniem wsparcia unijnego dla inwestycji środowiskowych w Polsce

Potencjał przyszłego rozwoju Morza Bałtyckiego z uwzględnieniem wsparcia unijnego dla inwestycji środowiskowych w Polsce Potencjał przyszłego rozwoju Morza Bałtyckiego z uwzględnieniem wsparcia unijnego dla inwestycji środowiskowych w Polsce Warszawa, 28 października 2013r. Jan Mikołaj Dzięciołowski, DG REGIO 1. Wnioski

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

Prezentacja założeń wybranych programów EWT w perspektywie 2014-2020. Wrocław, 26 września 2013 r.

Prezentacja założeń wybranych programów EWT w perspektywie 2014-2020. Wrocław, 26 września 2013 r. Prezentacja założeń wybranych programów EWT w perspektywie 2014-2020 Wrocław, 26 września 2013 r. Współpraca terytorialna w perspektywie finansowej 2014-2020 przygotowanie beneficjentów Aktywny udział

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Regionalnej Strategii Innowacji dla Mazowsza wraz z inteligentną specjalizacją regionu. Warszawa, 26 listopada 2013 r.

Aktualizacja Regionalnej Strategii Innowacji dla Mazowsza wraz z inteligentną specjalizacją regionu. Warszawa, 26 listopada 2013 r. Aktualizacja Regionalnej Strategii Innowacji dla Mazowsza wraz z inteligentną specjalizacją regionu 1 Regionalna Strategia Innowacji dla Mazowsza (RSI) horyzontalny dokument strategiczny, uszczegółowienie

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa funduszy unijnych na lata 2014-2020. Słubice, 23 listopada 2012 r.

Nowa perspektywa finansowa funduszy unijnych na lata 2014-2020. Słubice, 23 listopada 2012 r. Nowa perspektywa finansowa funduszy unijnych na lata 2014-2020 Słubice, 23 listopada 2012 r. Plan prezentacji dotychczasowa wiedza nt. programowania funduszy 2014-2020 w Polsce, 12 postulatów organizacji

Bardziej szczegółowo

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Raport Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012 http://www.mac.gov.pl/raporty-i-dane/ 2 3% populacji firm w Polsce 1540 firm dużych Potencjał sektora

Bardziej szczegółowo

Rozwój instytucjonalny polskich partnerstw lokalnych wzmacniających obszary funkcjonalne na tle doświadczeń zagranicznych

Rozwój instytucjonalny polskich partnerstw lokalnych wzmacniających obszary funkcjonalne na tle doświadczeń zagranicznych Rozwój instytucjonalny polskich partnerstw lokalnych wzmacniających obszary funkcjonalne na tle doświadczeń zagranicznych Jacek F. Nowak Katedra Ekonomiki Przestrzennej i Środowiskowej UEP Związek Miast

Bardziej szczegółowo

Polityki horyzontalne Program Operacyjny

Polityki horyzontalne Program Operacyjny Konferencja Regionalna Polityki horyzontalne Program Operacyjny Kapitał Ludzki Ogólne kryteria horyzontalne Kryteria horyzontalne dotyczą:: zgodności wniosku z właściwymi politykami i zasadami wspólnotowymi

Bardziej szczegółowo

Polska polityka kosmiczna koordynacja działań administracji publicznej. 19 lutego 2015 r.

Polska polityka kosmiczna koordynacja działań administracji publicznej. 19 lutego 2015 r. Polska polityka kosmiczna koordynacja działań administracji publicznej Anna Kobierzycka, Naczelnik Wydziału Polityki Kosmicznej Departament Innowacji i Przemysłu, Ministerstwo Gospodarki 19 lutego 2015

Bardziej szczegółowo

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 BIBLIOTEKA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Agnieszka Pogorzelska ekspert ds. funduszy europejskich w Centralnym Punkcie Informacyjnym Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 Strona 2 Spis treści

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015

FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 Książki Małgorzata Sikora- Gaca, Urszula Kosowska (Fundusze Europejskie w teorii i praktyce, Warszawa 2014 Magdalena Krasuska, Fundusze Unijne w

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej. Wykład VIII Strategia lizbońska

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej. Wykład VIII Strategia lizbońska Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Wykład VIII Strategia lizbońska Pomyśl tylko, czym mogłaby być Europa. Pomyśl o wrodzonej sile naszej rozszerzonej Unii. Pomyśl o jej niewykorzystanym potencjale

Bardziej szczegółowo

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015 Strategia dla Klastra IT Styczeń 2015 Sytuacja wyjściowa Leszczyńskie Klaster firm branży Informatycznej został utworzony w 4 kwartale 2014 r. z inicjatywy 12 firm działających w branży IT i posiadających

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 2013 Joanna Podgórska Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 Seminarium CATI Warszawa, 24 czerwca 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku Jacek Szlachta Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego Białystok 20 luty 2014 roku 1 Struktura prezentacji 1. Zapisy strategii województwa podlaskiego do roku 2020 w

Bardziej szczegółowo

Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju

Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju Marek Orszewski Dyrektor Wydziału Rozwoju Regionalnego UMWZ Europa 2020 Unia Europejska wyznaczyła wizję społecznej gospodarki

Bardziej szczegółowo

POWIĄZANIA OSI PRIORYTETOWYCH Z CELAMI STRATEGICZNYMI NA POZIOMIE UE, KRAJU, REGIONU RPO WO 2014-2020

POWIĄZANIA OSI PRIORYTETOWYCH Z CELAMI STRATEGICZNYMI NA POZIOMIE UE, KRAJU, REGIONU RPO WO 2014-2020 ZARZĄD WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO POWIĄZANIA OSI OWYCH Z CELAMI STRATEGICZNYMI NA POZIOMIE UE, KRAJU, REGIONU RPO WO 2014-2020 [Sekcja 1] OPOLE, GRUDZIEŃ 2014 2 Załącznik nr 2 do RPO WO 2014-2020 Tabela 1:

Bardziej szczegółowo

Seminaria europejskie

Seminaria europejskie Seminaria europejskie koordynatorka: Aleksandra Saczuk a.saczuk@schuman.org.pl SE(5) 7.12.2009 Partnerstwo Wschodnie polski sukces w unijnej polityce zewnętrznej Partnerstwo Wschodnie jest polskim sukcesem

Bardziej szczegółowo

Strategia Unii Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego

Strategia Unii Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego Strategia Unii Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego Małgorzata Kałużyńska dyrektor Departamentu Analiz i Strategii Urząd Komitetu Integracji Europejskiej Mandat do prac nad Strategią dla RMB Nie

Bardziej szczegółowo

Inne Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej 2014-2020 Szczecin, 8 lipca 2014

Inne Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej 2014-2020 Szczecin, 8 lipca 2014 Inne Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej 2014-2020 Szczecin, 8 lipca 2014 Beneficjenci W programach transnarodowych (CE, BSR) zarówno instytucje publiczne, jak i prywatne. W programie INTERREG

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UNII EUROPEJSKIEJ W POLSCE

FUNDUSZE UNII EUROPEJSKIEJ W POLSCE FUNDUSZE UNII EUROPEJSKIEJ W POLSCE Wydanie drugie rozszerzone na lata 2007-2013 Redakcja Zbigniew Bajko Bartosz Jóźwik Marcin Szewczak Wydawnictwo KUL Lublin Spis treści Noty o autorach 11 Wykaz skrótów

Bardziej szczegółowo

Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA

Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Europejska Współpraca Terytorialna Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Gliwice, 23 października 2014 roku 1 Europejska Współpraca Terytorialna 2007-2013 Programy transnarodowe

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r.

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 23 stycznia 2014 r. Założenia PO IR Najważniejsze założenia Programu: realizacja projektów B+R w konsorcjach biznesu i nauki,

Bardziej szczegółowo

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa 28 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ

Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ EUROPA 2020 Europa 2020 to unijna strategia na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, zapoczątkowana w 2010 roku. W obliczu stale zmieniającej się zglobalizowanej rzeczywistości niezbędnym jest funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA LIZBOŃSKA A POLITYKA ZATRUDNIENIA W POLSCE

STRATEGIA LIZBOŃSKA A POLITYKA ZATRUDNIENIA W POLSCE STRATEGIA LIZBOŃSKA A POLITYKA ZATRUDNIENIA W POLSCE Wpływ funduszy unijnych na tworzenie nowych miejsc pracy dr Jerzy Kwieciński Podsekretarz Stanu Warszawa, 17 maja 2007 r. 1 Odnowiona Strategia Lizbońska

Bardziej szczegółowo

POLSKI RUCH CZYSTSZEJ PRODUKCJI NOT

POLSKI RUCH CZYSTSZEJ PRODUKCJI NOT Seminarium Informacyjno-promocyjne projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. Zmiany wzorców produkcji i konsumpcji w świetle

Bardziej szczegółowo

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Łukasz Urbanek Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji Departament RPO Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Strategia lizbońska 2007-2013 Strategia Europa 2020 2014-2020 Główne założenia

Bardziej szczegółowo

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT C- A IDEA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU. PODSTAWY CSR. Skąd się wziął CSR? Historia społecznej odpowiedzialności biznesu. Koncepcja zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

Wyzwania Energetyki 2012 CEF

Wyzwania Energetyki 2012 CEF Wyzwania Energetyki 2012 CEF Janusz Piechociński Luty 2012 Nowe narzędzie CEF Dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych obejmujących lata

Bardziej szczegółowo

KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW. w ramach UNII EUROPEJSKIEJ. Implikacje dla Polski B 365094

KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW. w ramach UNII EUROPEJSKIEJ. Implikacje dla Polski B 365094 KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW w ramach UNII EUROPEJSKIEJ Implikacje dla Polski B 365094 SPIS TREŚCI Wstęp 9 ROZDZIAŁ I. PODATKI JAKO CZYNNIK WPŁYWAJĄCY NA MIĘDZY- NARODOWĄ POZYCJĘ GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

dr Wiesław Bury Prezes Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, maj 2013 r.

dr Wiesław Bury Prezes Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, maj 2013 r. dr Wiesław Bury Prezes Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, maj 2013 r. INNOWACYJNOŚĆ Innowacje=tworzenie i wdrażanie Innowacje wg Schumpetera (1912): 1. wprowadzenie do produkcji nowych

Bardziej szczegółowo

Klaster. Powiązanie kooperacyjne (PK) Inicjatywa klastrowa (IK) DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy

Klaster. Powiązanie kooperacyjne (PK) Inicjatywa klastrowa (IK) DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy Klaster skupisko podmiotów występujących na danym terenie, ogół podmiotów w danej branży/sektorze gospodarki itd. Powiązanie kooperacyjne (PK) podstawowy, niesformalizowany

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność jako obszar polityki rozwoju Małopolski STRATEGIA MAŁOPOLSKA 2020

Innowacyjność jako obszar polityki rozwoju Małopolski STRATEGIA MAŁOPOLSKA 2020 Innowacyjność jako obszar polityki rozwoju Małopolski STRATEGIA MAŁOPOLSKA 2020 Konferencja Regionalna SMART+ Innowacje w małych i średnich przedsiębiorstwach oraz promocja badań i rozwoju technologicznego

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie............................................... 9 ROZDZIAŁ I Istota i przeobrażenia Wspólnej Polityki Rolnej................... 13 1. Istota Wspólnej Polityki Rolnej..............................

Bardziej szczegółowo

Regionalny Ośrodek Rozwoju Innowacyjności i Społeczeństwa Informacyjnego

Regionalny Ośrodek Rozwoju Innowacyjności i Społeczeństwa Informacyjnego URZĄD MARSZAŁKOWSKI KUJAWSKO-POMORSKIEGO WOJEWÓDZTWA Regionalny Ośrodek Rozwoju Innowacyjności i Społeczeństwa Informacyjnego DEPARTAMENT PLANOWANIA STRATEGICZNEGO I GOSPODARCZEGO Regionalny Ośrodka Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Współpraca transnarodowa i międzyregionalna

Współpraca transnarodowa i międzyregionalna Współpraca transnarodowa i międzyregionalna Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Toruń, 17 marca 2015 roku 1 Programy transnarodowe to: współpraca w ramach określonych obszarów

Bardziej szczegółowo

Perspektywa finansowa 2014-2020

Perspektywa finansowa 2014-2020 Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Perspektywa finansowa 2014-2020 UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Europa 2020 1. Inteligentny rozwój budowanie gospodarki opartej

Bardziej szczegółowo

Razem dla pogranicza Dolny Śląsk Saksonia Gemeinsam für den Grenzraum Niederschlesien Sachsen

Razem dla pogranicza Dolny Śląsk Saksonia Gemeinsam für den Grenzraum Niederschlesien Sachsen Razem dla pogranicza Dolny Śląsk Saksonia Gemeinsam für den Grenzraum Niederschlesien Sachsen Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach

Bardziej szczegółowo

PROJEKT II Stanowiska Konwentu Marszałków Województw RP w sprawie Strategii UE dla Regionu Morza Bałtyckiego

PROJEKT II Stanowiska Konwentu Marszałków Województw RP w sprawie Strategii UE dla Regionu Morza Bałtyckiego PROJEKT II Stanowiska Konwentu Marszałków Województw RP w sprawie Strategii UE dla Regionu Morza Bałtyckiego Radomir Matczak Departament Rozwoju Regionalnego i Przestrzennego Urząd Marszałkowski Województwa

Bardziej szczegółowo

Euro Info Centre PL411. Źródło informacji dla przedsiębiorców

Euro Info Centre PL411. Źródło informacji dla przedsiębiorców Euro Info Centre PL411 Źródło informacji dla przedsiębiorców Sieć Euro Info Projekt powstał w Komisji W spólnot Europejskich w 1986 Cel projektu stworzenie narzędzia do komunikacji pomiędzy Komisją Europejską

Bardziej szczegółowo

KONKURENCJA PODATKOWA UNII EUROPEJSKIEJ

KONKURENCJA PODATKOWA UNII EUROPEJSKIEJ Leokadia Oręziak KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW w ramach UNII EUROPEJSKIEJ Implikacje dla Polski Warszawa 2007 SPIS TREŚCI Wstęp...........................................................

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 INFORMACJE OGÓLNE Dodatkowe wsparcie dla Polski Wschodniej województw: lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje HELCOM-VASAB dot. planowania przestrzennego na Morzu Bałtyckim. Andrzej Cieślak Urząd Morski w Gdyni, Instytut Morski w Gdańsku

Rekomendacje HELCOM-VASAB dot. planowania przestrzennego na Morzu Bałtyckim. Andrzej Cieślak Urząd Morski w Gdyni, Instytut Morski w Gdańsku Rekomendacje HELCOM-VASAB dot. planowania przestrzennego na Morzu Bałtyckim Andrzej Cieślak Urząd Morski w Gdyni, Instytut Morski w Gdańsku Wspólna Grupa Robocza HELCOM-VASAB ds. morskiego planowania przestrzennego

Bardziej szczegółowo

Sieciowanie w programie LEADER oraz Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich w okresie 2007-2013. Urszula Budzich-Szukała

Sieciowanie w programie LEADER oraz Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich w okresie 2007-2013. Urszula Budzich-Szukała Sieciowanie w programie LEADER oraz Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich w okresie 2007-2013 Urszula Budzich-Szukała Krajowa Sieć Leader+ podstawy prawne Rozporządzenie Rady 1260/99 dotyczące ogólnych przepisów

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

Jednostka Koordynująca Wdrażanie RIS. Śląska Rada Innowacji - Komisja Ekspertów ds. Programu Wykonawczego Ustalenia strategiczne

Jednostka Koordynująca Wdrażanie RIS. Śląska Rada Innowacji - Komisja Ekspertów ds. Programu Wykonawczego Ustalenia strategiczne Jednostka Koordynująca Wdrażanie RIS Śląska Rada Innowacji - Komisja Ekspertów ds. Programu Wykonawczego 2009-2010 Ustalenia strategiczne Programu Wykonawczego 2009-2010 dla Regionalnej Strategii Innowacji

Bardziej szczegółowo

Szkolnictwo Wyższe i Nauka

Szkolnictwo Wyższe i Nauka Szkolnictwo Wyższe i Nauka Priorytet IV Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 Paulina Gąsiorkiewicz-Płonka 20.11.2008 r. Projekt współfinansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Polityka ekologiczna na szczeblu europejskim. Tomasz Poskrobko

Polityka ekologiczna na szczeblu europejskim. Tomasz Poskrobko Polityka ekologiczna na szczeblu europejskim Tomasz Poskrobko Etapy rozwoju PE w UE Traktat rzymski tworzący EWG (1957) Strategia lizbońska (1999) Strategia z Goteborga (2001) Środowiskowe plany działania

Bardziej szczegółowo

Program Współpracy Organizacji Pozarządowych

Program Współpracy Organizacji Pozarządowych Program Współpracy Organizacji Pozarządowych Współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4 LEADER Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Rostkowo 2014. Program Współpracy

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 ZINTEGROWANE INWESTYCJE TERYTORIALNE POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie zatwierdziła nowe przepisy i ustawodawstwo dotyczące kolejnej rundy inwestycji

Bardziej szczegółowo

Dlaczego nie stać nas na tanie rzeczy? Racjonalne korzystanie ze środków wspólnotowych.

Dlaczego nie stać nas na tanie rzeczy? Racjonalne korzystanie ze środków wspólnotowych. Konferencja Lokalne Grupy Rybackie szansą czy tylko nadzieją? Dlaczego nie stać nas na tanie rzeczy? Racjonalne korzystanie ze środków wspólnotowych. Gdańsk - Polfish czerwiec - 2011 r www.ngr.pila.pl

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH

Bardziej szczegółowo

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich WARSZAWA 4 kwietnia 2013 r. Prace nad projektem

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich. Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich. Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich Podstawy prawne UE Art. 68 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w

Bardziej szczegółowo

Marek Dondelewski. Koordynator programu BalticSupply EU. Regionalna Izba Gospodarcza Pomorza, Gdańsk Europejski Holding Doradczy Sp. z o.o.

Marek Dondelewski. Koordynator programu BalticSupply EU. Regionalna Izba Gospodarcza Pomorza, Gdańsk Europejski Holding Doradczy Sp. z o.o. Marek Dondelewski Koordynator programu BalticSupply EU Regionalna Izba Gospodarcza Pomorza, Gdańsk Europejski Holding Doradczy Sp. z o.o. Warszawa INVEST EXPO Katowice 7.04.2011 Ekoinnowacje Komercyjne

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) / z dnia 10.6.2015 r.

ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) / z dnia 10.6.2015 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 10.6.2015 r. C(2015) 3759 final ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) / z dnia 10.6.2015 r. ustanawiające, na mocy rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Priorytety ZWM w zakresie polityki regionalnej na rzecz rozwoju gospodarczego

Priorytety ZWM w zakresie polityki regionalnej na rzecz rozwoju gospodarczego XXXVI posiedzenie Komisji Wspólnej Samorządów Terytorialnych i Gospodarczych Małopolski Marek Sowa Marszałek Województwa Małopolskiego Kluczowe zadania dla Regionu: 1. Finalizacja pakietu planowania strategicznego

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa założenia do nowego okresu programowania.

Nowa perspektywa finansowa założenia do nowego okresu programowania. Nowa perspektywa finansowa 2014-2020 założenia do nowego okresu programowania.. Spotkanie współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Podstawa prawna: - Pakiet

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Żabia Wola, 19 maja 2016 r. Beata Ostrowska.

Żabia Wola, 19 maja 2016 r. Beata Ostrowska. Żabia Wola, 19 maja 2016 r. Beata Ostrowska Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw została powołana przez Mazowiecką Izbę Rzemiosła i Przedsiębiorczości w 1992 roku. MISJA FUNDACJI MSP: Propagowanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

Przykłady projektów finansowanych w programach INTERREG/ Europejskiej Współpracy Terytorialnej

Przykłady projektów finansowanych w programach INTERREG/ Europejskiej Współpracy Terytorialnej Przykłady projektów finansowanych w programach INTERREG/ Europejskiej Współpracy Terytorialnej Monika Cholewczyńska - Dmitruk Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego Departament Rozwoju Regionalnego

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011 Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku Zespół ds. opracowania ramowego zintegrowanego programu regionalnego, 7 listopada, 2011 Cele bieżącej i przyszłej polityki: Nowa Polityka

Bardziej szczegółowo

EmpInno. S3 Empowering for Innovation and Growth in Medium-Sized Cities and Regions. Małgorzata Gałczyńska. Lublin, 27 czerwca 2016 r.

EmpInno. S3 Empowering for Innovation and Growth in Medium-Sized Cities and Regions. Małgorzata Gałczyńska. Lublin, 27 czerwca 2016 r. EmpInno S3 Empowering for Innovation and Growth in Medium-Sized Cities and Regions Małgorzata Gałczyńska Lublin, 27 czerwca 2016 r. Informacje ogólne Oś priorytetowa 1: Potencjał dla Innowacji Cel szczegółowy

Bardziej szczegółowo

POLSKI PRZEMYSŁ TEKSTYLNY I ODZIEśOWY ANALIZA SWOT

POLSKI PRZEMYSŁ TEKSTYLNY I ODZIEśOWY ANALIZA SWOT POLSKI PRZEMYSŁ TEKSTYLNY I ODZIEśOWY ANALIZA SWOT Anna Raulin, Polska Izba OdzieŜowo-Tekstylna Warsztaty pt. Konkurencyjność polskiego sektora tekstylnego i skórzanego wobec importu towarów z Chin i innych

Bardziej szczegółowo

Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej?

Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej? Miasto 2010 efektywność energetyczna w miastach Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej? Elżbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego

Bardziej szczegółowo