KOMPENSACJA CYKLICZNEGO BŁĘDU ŚRUBY POCIĄGOWEJ W OBRABIARKACH STEROWANYCH NUMERYCZNIE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "KOMPENSACJA CYKLICZNEGO BŁĘDU ŚRUBY POCIĄGOWEJ W OBRABIARKACH STEROWANYCH NUMERYCZNIE"

Transkrypt

1 MODELOWANIE INŻYNIERSKIE ISSN X 41, s , Gliwice 2011 KOMPENSACJA CYKLICZNEGO BŁĘDU ŚRUBY POCIĄGOWEJ W OBRABIARKACH STEROWANYCH NUMERYCZNIE PAWEŁ MAJDA, ARKADIUSZ PARUS Instytut Technologii Mechanicznej, Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie Streszczenie. W artykule przedstawiono wyniki badań doświadczalnych, które pozwoliły zidentyfikować parametry cyklicznego błędu skoku śruby pociągowej w obrabiarce sterowanej numerycznie. Badania wykonano z użyciem interferometru laserowego, który miał możliwość bezpośredniego odczytu pozycji zadanej z impulsowego przetwornika pomiaru położenia obrabiarki. Wykorzystując wyniki badań kinematycznego testu z interpolacją kołową, przedstawiono skutki kompensacji cyklicznego błędu skoku śruby. Uzyskane wyniki pozwoliły ocenić ilościowo stopień zwiększenia dokładności pozycjonowania osi analizowanej obrabiarki. 1. WSTĘP Jednym z ważniejszych zadań funkcjonalnych, które powinna realizować obrabiarka sterowana numerycznie, jest dokładne pozycjonowanie narzędzia względem przedmiotu obrabianego. Dokładność tego pozycjonowania zależy od wielu czynników. Jednym z nich są błędy geometryczne elementów napędu i połączeń prowadnicowych oraz błędy, które są efektem montażu komponentów obrabiarki. W odniesieniu do dokładności pozycjonowania, błędy geometryczne mogą objawiać się w charakterystyczny sposób w zależności od konkretnego rozwiązania konstrukcyjnego układu nośnego oraz od zastosowanej metody pomiaru położenia elementów wykonawczych obrabiarki. Przykładem takiej sytuacji jest występowanie tzw. cyklicznego błędu skoku śruby pociągowej w obrabiarkach, gdzie stosuje się pośredni pomiar położenia elementów wykonawczych maszyny. Przez pośredni pomiar rozumiane jest zastosowanie do pomiaru położenia impulsowego przetwornika obrotowego montowanego bezpośrednio na wale silnika napędowego zamiast liniału pomiarowego montowanego na korpusach obrabiarki. W rozwiązaniach takich cykliczny błąd skoku śruby objawia się jako pulsowanie na charakterystykach dokładności pozycjonowania osi (wg normy [1]) lub na charakterystykach testu kinematycznego z interpolacją kołową (wg normy [2]) jako promieniowa odchyłka modulowana przebiegiem harmonicznym. Cechą charakterystyczną omawianego źródła błędu jest jego powtarzalność, co oznacza, że błąd ten można uznać za systematyczny. Dlatego znajomość parametrów cyklicznego błędu skoku śruby pociągowej można wykorzystać w praktyce do zwiększenia dokładności pozycjonowania obrabiarki. Końcowym efektem pracy jest porównanie wyników kinematycznego testu z interpolacją kołową przed i po kompensacji błędów obrabiarki. Przedmiotowe porównanie miało na celu wykazanie zasadności i efektów kompensowania cyklicznego błędu skoku śrub pociągowych.

2 244 P. MAJDA, A. PARUS 2. CYKLICZNY BŁĄD SKOKU ŚRUBY POCIĄGOWEJ Cykliczny błąd skoku śruby pociągowej występuje najczęściej w obrabiarkach, gdzie stosowany jest pośredni pomiar położenia elementów wykonawczych z wykorzystaniem enkoderów wieloobrotowych montowanych na wale silnika napędowego osi posuwowych. Przyczyną występowania tego błędu są błędy geometryczne linii śrubowej śruby pociągowej i/lub charakterystyki metrologiczne enkodera obrotowego (rozdzielczość enkodera ma wpływ na wartość cyklicznego błędu skoku śruby pociągowej). Cechą charakterystyczną omawianego błędu jest jego niezależność od posuwu osi realizowanego podczas badań na obrabiarce. Poniżej zaprezentowano program badań, z użyciem interferometru laserowego, który pozwolił zidentyfikować efekty cyklicznego błędu skoku śrub pociągowych trzech osi posuwowych frezarki średniej wielkości. Znajomość tego błędu oraz innych źródeł błędu pozwoliła wyznaczyć wartości poprawek dla pozycji zadanej w układzie sterowania maszyny. 3. BADANIE DOKŁADNOŚCI I POWTARZALNOŚCI POZYCJONOWANIA OSI OBRABIARKI Z UWZGLĘDNIENIEM CYKLICZNEGO BŁĘDU ŚRUBY POCIĄGOWEJ Poniżej przedstawiono przykładowe wyniki badań doświadczalnych dokładności i powtarzalności pozycjonowania prototypowej konstrukcji obrabiarki (korpus trójosiowego centrum frezarskiego z tocznymi połączeniami prowadnicowymi i przestrzeni obróbczej o wymiarach 600x400x400mm). Badania te przeprowadzono w Instytucie Technologii Mechanicznej Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego. Prototypowa obrabiarka jest nowa i po dotarciu. Posiada ona otwarty układ sterowania CNC, co stwarza możliwość badania nowo opracowanych algorytmów kompensacji. Przed badaniami realizowano odpowiedni cykl rozgrzewania obrabiarki, aby ustabilizować ją termicznie. Dokładność i powtarzalność pozycjonowania mierzono interferometrem laserowym [3]. Według danych producenta interferometru dokładność pomiaru (bez uwzględniania poprawek wynikających z rozszerzalności cieplnej materiału) przemieszczeń liniowych wynosi MPE=±0,5ppm. Szczegółowa analiza niepewności tego pomiaru pozwala oszacować jego niepewność rozszerzoną (k=2) na poziomie ok. 6μm na jeden metr długości osi przy różnicy temperatury 5 o C w stosunku do temperatury normalnej. Podczas pomiarów zastosowano kompensację długości fali światła laserowego ze względu na temperaturę, ciśnienie i wilgotność powietrza, co pozwoliło zwiększyć dokładność pomiaru. Położenie interferometru i reflektora względem siebie oraz rozmieszczenie czujników temperatury podczas badania osi X, przedstawia rys. 1.

3 KOMPENSACJA CYKLICZNEGO BŁĘDU ŚRUBY POCIĄGOWEJ Rys. 1. Widok obrabiarki podczas badania dokładności i powtarzalności pozycjonowania osi X Rys. 2 przedstawia przykładowe wyniki pomiarów dokładności i powtarzalności pozycjonowania. Wykres sporządzono dla pomiarów przed kompensacją położenia zadanego w układzie sterowania obrabiarki. Wskaźniki (oraz ich niepewności pomiaru) widoczne w obszarze rysunku obliczano zgodnie z zaleceniami normy [1]. Rys. 2. Charakterystyka wg [1] dwukierunkowej dokładności i powtarzalności pozycjonowania osi X Rys. 3. Charakterystyka dokładności pozycjonowania osi X z uwzględnieniem cyklicznego błędu skoku śruby pociągowej

4 246 P. MAJDA, A. PARUS Rys. 3 przedstawia charakterystykę dokładności pozycjonowania osi X, którą zmierzono podczas ruchu osi z posuwem 300[mm/min] (dla zwiększenia czytelności rysunku przedstawiono tylko jeden cykl pomiarowy: pchanie ciągnięcie). Punkty pomiarowe rejestrowano z przyrostem pozycji zadanej co 1mm. Pomiar ten wykonano z użyciem tzw. trigera, czyli urządzenia synchronizującego w czasie przetwornik położenia osi obrabiarki z interferometrem laserowym. W układzie takim pozycja mierzona przez przetwornik jest jednocześnie pozycją, względem której mierzona jest odchyłka pozycjonowania przez interferometr laserowy. Porównując rys. 2 oraz 3, można stwierdzić, że trend dokładności pozycjonowania osi badanej obrabiarki jest podobny niezależnie od tego, czy badanie przeprowadzono podczas zatrzymywania osi tak jak przewiduje norma [1] czy podczas ruchu osi posuwowej. Wyniku takiego należało się spodziewać, jeżeli przyjmie się założenie, że głównym źródłem błędu pozycjonowania są niedokładności geometryczne komponentów obrabiarki. Jednak przeprowadzając badanie z przyrostem pozycji zadanej, co 1mm uwidocznił się wyraźnie, w postaci harmoniki nałożonej na charakterystykę dokładności pozycjonowania, cykliczny błąd skoku śruby pociągowej rys. 3. Badania powtórzono dla osi Y oraz osi Z. Uzyskano w ten sposób informację dla trzech osi obrabiarki nie tylko o dokładności i powtarzalności pozycjonowania osi oraz luzów zwrotnych, ale także o amplitudzie cyklicznego błędu skoku śruby pociągowej oraz przesunięciu fazowym harmoniki tego błędu względem układu współrzędnych obrabiarki. Omawiane charakterystyki wykorzystano do sporządzenia tablicy poprawek pozycjonowania osi z uwzględnieniem cyklicznego błędu skoku śruby pociągowej. Tablicę taką wykorzystano do kompensacji pozycji zadanej w układzie sterowania obrabiarki. Powstaje pytanie: czy uwzględnienie poprawki ze względu na kompensację cyklicznego błędu skoku śruby ma sens techniczny, tzn. czy można ten błąd skutecznie skompensować? Aby udzielić odpowiedzi na to pytanie postanowiono przeprowadzić test kinematyczny dla badanej obrabiarki (z interpolacją kołową w płaszczyznach XY, YZ oraz ZX). Test ten przeprowadzono przed i po kompensacji błędów obrabiarki. Wyniki badań przedstawiono poniżej. 4. TEST KINEMATYCZNY Z INTERPOLACJĄ KOŁOWĄ PRZED I PO KOMPENSACJI BŁĘDÓW OBRABIARKI Test kinematyczny z interpolacją kołową wg [2] przeprowadzono z wykorzystaniem pręta teleskopowo kulowego QC10 firmy Renishaw (tzw. ballbar) [3]. Prezentowane w niniejszym opracowaniu wyniki badań są efektem wizualizacji i obliczeń uzyskanych z oprogramowania dostarczanego przez producenta urządzenia ballbar. Na rys. 4a widoczne są zdjęcia, jakie wykonano podczas realizacji testu w płaszczyznach obrabiarki XY, YZ oraz ZX. Badania przeprowadzono z użyciem pręta o długości 150mm. Centrum okręgu testowego sytuowano w środkowym obszarze zakresu badanych osi. Test realizowano w dwóch przebiegach. Pierwszy przeciwnie do (CW), drugi zgodnie z (CCW) kierunkiem ruchu wskazówek zegara. Wyniki pomiarów uwzględniają kompensację temperaturową elementów obrabiarki. Temperaturę mierzono na powierzchni stołu. Aby porównywać wyniki ze sobą, zastosowano w badaniach wszystkich osi tylko jedną wartość posuwu do realizacji interpolacji kołowej i wynoszącą 500 mm/min. Pomiary przeprowadzono w dwóch etapach. W pierwszym etapie wykonano test okrągłości dla obrabiarki, w której zastosowano w układzie sterowania tylko kompensację błędu luzu zwrotnego. Pomiary te powtarzano pięciokrotnie dla każdej z płaszczyzn testu. Przykład surowych wyników takich badań przedstawiono na rys. 4b. Interpretacja uzyskanych wykresów jest następująca [3]: W płaszczyźnie XY oraz YZ dominującym błędem jest błąd związany z dokładnością pozycjonowania osi. Świadczą o tym eliptyczne kształty wykresów, których półosie są

5 KOMPENSACJA CYKLICZNEGO BŁĘDU ŚRUBY POCIĄGOWEJ równoległe do badanych osi obrabiarki. Wykres w płaszczyźnie ZX jest eliptyczny i pochylony w stosunku do osi obrabiarki pod kątem 45 o, świadczy to o dominującym wpływie błędu prostopadłości wzajemnej osi. Dodatkowo ujawnił się błąd nawrotu osi, widoczny jako dominująca odchyłka promieniowa w kwadrantach wykresu okrągłości, tzn. w miejscach, gdzie następuje zmiana kierunku posuwu. Jest to szczególnie widoczne dla osi pionowej, czyli Z w płaszczyźnie testu YZ oraz ZX. Źródłem tego błędu są właściwości dynamiczne serwonapędów. Natomiast wartości tego błędu w sposób istotny zależą od nastaw regulatorów napędów i posuwu osi. Poprzez korygowanie pozycji zadanej nie ma możliwości kompensowania błędu nawrotu, dlatego w dalszych rozważaniach analizie zostaną poddane wykresy okrągłości z pominięciem tego błędu. Należy zauważyć, że na każdym wykresie z rys. 4b uwidocznił się efekt występowania cyklicznego błędu skoku śruby pociągowej. Wpływ tego błędu objawia się w charakterystyczny sposób jako modulacja odchyłki promieniowej przebiegiem harmonicznym. Potwierdzono zatem inną metodą pomiaru niż badanie dokładności pozycjonowania interferometrem laserowym, że badana obrabiarka posiada cykliczne błędy skoku śruby pociągowej. Rys. 4. Wyniki testu kinematycznego z interpolacją kołową w płaszczyznach XY, YZ oraz ZX przed (b) i po kompensacji błędów obrabiarki (c) Wyniki drugiego etapu badań kinematycznego testu z interpolacją kołową zobrazowano na rys.4c (skalowanie wykresów na rys. 4b i 4c jest identyczne). Wykresy odchyłki promieniowej sporządzono podczas badania obrabiarki, w której zastosowano kompensację pozycji zadanej. Kompensacja uwzględniała błędy pozycjonowania osi z uwzględnieniem cyklicznego błędu skoku śruby pociągowej, błędy osiowej wartości zwrotnej oraz błędy prostopadłości wzajemnej osi. Wartości liczbowe poprawek kompensacyjnych obliczano przy wykorzystaniu macierzowego modelu jednorodnych przekształceń wg [4]. Porównanie wykresów okrągłości, jakie otrzymano dla obrabiarki przed kompensacją (rys. 4b) z wykresami otrzymanymi po kompensacji jej błędów (rys. 4c), pozwala sformułować wniosek, że zwiększono dokładność realizacji trajektorii kołowej przez elementy wykonawcze

6 248 P. MAJDA, A. PARUS obrabiarki. Widoczne jest także, że po kompensacji błędów zminimalizowany został wpływ cyklicznego błędu skoku śruby pociągowej na dokładność pozycjonowania badanej frezarki. Aby porównać ilościowo efekty zwiększenia dokładności obrabiarki, sporządzono wykresy słupkowe rys. 5 oraz rys. 6. Wysokość słupka dla konkretnego źródła błędu (tj. cyklicznego błędu skoku śruby pociągowej, odchyłki pozycjonowania osi oraz odchyłki prostopadłości wzajemnej osi) obrazuje błąd okrągłości wyznaczony niezależnie od istnienia innych źródeł błędu, tzn. błąd okrągłości obliczony przy występowaniu tylko jednego błędu obrabiarki. Natomiast wysokość słupka dla odchyłki okrągłości odpowiada wartości wyznaczonej jako efektu synergicznego rozpatrywanych omawianych źródeł błędów. Na rys. 5 przedstawiono wyniki pomiarów przed kompensacją natomiast na rys. 6 wyniki, jakie otrzymano po kompensacji błędów obrabiarki. Słupki błędów widoczne na rys.5 odpowiadają wartości ±2σ, czyli są miarą powtarzalności wyników pomiarów. Okrągłość wyznaczona niezależnie [mm] Przed kompensacją błędów Cykliczny błąd skoku (oś pozioma) Cykliczny błąd skoku (oś pionowa) Różnica odchyłki pozycjonowania Prostopadłość osi Odchyłka okrągłości XY YZ ZX Płaszczyzna testu Rys.5. Wyniki testu kinematycznego z interpolacją kołową przed kompensacją błędów obrabiarki

7 KOMPENSACJA CYKLICZNEGO BŁĘDU ŚRUBY POCIĄGOWEJ Okrągłość wyznaczona niezależnie [mm] Po kompensacji błędów Cykliczny błąd skoku (oś pozioma) Cykliczny błąd skoku (oś pionowa) Różnica odchyłki pozycjonowania Prostopadłość osi Odchyłka okrągłości Odchyłka okrągłości bez kompensacji cyklicznego błędu skoku XY YZ ZX Płaszczyzna testu Rys.6. Wyniki testu kinematycznego z interpolacją kołową po kompensacji błędów obrabiarki Na wykresie słupkowym (rys. 6) przedstawiono dwa razy słupek odpowiadający odchyłce okrągłości. Pierwszy dla pomiaru, podczas którego kompensowano w obrabiarce rozpatrywane źródła błędów oraz drugi dla pomiaru, podczas którego kompensowano rozpatrywane błędy z pominięciem cyklicznego błędu śrub pociągowych. Porównanie tych słupków miało na celu zbadanie efektu i sensowności kompensowania cyklicznego błędu śrub pociągowych. 5. WNIOSKI - Po kompensacji błędu osiowych wartości zwrotnych, błędu pozycjonowania oraz błędu prostopadłości osi cykliczny błąd skoku śruby pociągowej może stanowić istotne źródło błędu geometrycznego w obrabiarkach z pośrednim pomiarem położenia zespołów wykonawczych. - Znajomość amplitudy oraz przesunięcia fazowego cyklicznego błędu skoku śruby pociągowej względem układu współrzędnych obrabiarki pozwala skutecznie minimalizować jego skutki poprzez korekcję wartości zadanej położenia. - Po kompensacji cyklicznego błędu skoku śruby pociągowej obserwowano w wynikach kinematycznego testu z interpolacją kołową skutki jego oddziaływania na poziomie, jaki występuje w obrabiarkach posiadających bezpośredni pomiar położenia zespołów wykonawczych obrabiarki. - Przedstawiona w artykule procedura kompensacji cyklicznego błędu śrub pociągowych wymagała przeprowadzenia wcześniejszego pomiaru dokładności pozycjonowania interferometrem laserowym z przyrostem pozycji zadanej mniejszym niż skok śruby pociągowej. Pomiar taki, jeżeli ma być efektywny w sensie czasochłonności, to wymaga wyposażenia interferometru laserowego w dodatkowe urządzenia (triger). Urządzenia takie nie są tanie, a ponadto są kłopotliwe w zastosowaniach praktycznych ze względu na konieczność dostosowania standardu komunikacji impulsowego przetwornika położenia z interferometrem laserowym. Standardy te są różne dla różnych producentów przetworników położenia. Powstaje pytanie, czy można wyeliminować takie urządzenia z przedstawionej w artykule procedury pomiaru? Wydaje się to możliwe do zrealizowania na podstawie wyników

8 250 P. MAJDA, A. PARUS szybkiego i taniego kinematycznego testu okrągłości z użyciem pręta teleskopowo kulowego. Prace z tego zakresu wymagają dalszych badań. LITERATURA 1. PN-ISO Przepisy badania obrabiarek. Wyznaczanie dokładności i powtarzalności pozycjonowania osi sterowanych numerycznie (1999). 2. PN-ISO Przepisy badania obrabiarek. Badanie okrągłości w obrabiarkach sterowanych numerycznie (1999) Okafor A.C., Ertekin Yalcin M.: Derivation of machine tool error models and error compensation procedure for three axes vertical machining center using rigid body kinematics. International Journal of Machine Tools & Manufacture 2000, 40, p Castroa H.F.F., Burdekinb M.: Calibration system based on a laser interferometer for kinematic accuracy assessment on machine tools. International Journal of Machine Tools & Manufacture 2006, 46, p Praca naukowa finansowana ze środków na naukę w latach jako projekt badawczy. THE COMPENSATION OF THE CYCLIC PITCH ERROR OF GUIDE SCREW IN CNC MACHINES Summary. In the paper set of the experimental tests was presented in order to determine the cyclic pitch error of guide screw in CNC machine. Laser interferometer with feedback from rotary encoder was used in the experiment. The results of the cyclic pitch error compensation were presented in the circular interpolation test performed using a telescopic ball bar. Results of the circular interpolation in the mutually perpendicular planes XY, YZ, ZX with and without error compensation were presented. Increasing of the axis positioning accuracy in dynamic tests can be determined based on the experimental results. Moreover, the backlash compensation, positioning and squareness errors are discussed in the paper.

IDENTYFIKACJA BŁĘDÓW PIONOWEGO CENTRUM FREZARSKIEGO ZA POMOCĄ SYSTEMU BALL - BAR ORAZ ICH KOREKCJA POPRZEZ POZIOMOWANIE OBRABIARKI.

IDENTYFIKACJA BŁĘDÓW PIONOWEGO CENTRUM FREZARSKIEGO ZA POMOCĄ SYSTEMU BALL - BAR ORAZ ICH KOREKCJA POPRZEZ POZIOMOWANIE OBRABIARKI. DOI: 10.17814/mechanik.2015.8-9.459 Dr inż. Jan KACZMAREK (COMMON S.A.), mgr inż. Sebastian LANGE (COMMON S.A.), dr inż. Robert ŚWIĘCIK (Politechnika Łódzka), mgr inż. Artur ŻURAWSKI (COMMON S.A.): IDENTYFIKACJA

Bardziej szczegółowo

BADANIE DOKŁADNOŚCI POZYCJONOWANIA CENTRUM FREZARSKIEGO DMG DMU 50. Streszczenie RESEARCH OF POSITIONING ACCURACY OF THE DMG DMU50 MILLING CENTER

BADANIE DOKŁADNOŚCI POZYCJONOWANIA CENTRUM FREZARSKIEGO DMG DMU 50. Streszczenie RESEARCH OF POSITIONING ACCURACY OF THE DMG DMU50 MILLING CENTER DOI: 10.17814/mechanik.2015.8-9.456 Dr hab. inż. Edward MIKO, prof. PŚk; mgr inż. Piotr KUPIŃSKI (Politechnika Świętokrzyska): BADANIE DOKŁADNOŚCI POZYCJONOWANIA CENTRUM FREZARSKIEGO DMG DMU 50 Streszczenie

Bardziej szczegółowo

POMIARY ODCHYLEŃ KĄTOWYCH STOŁU PIONOWEGO CENTRUM FREZARSKIEGO AVIA VMC 800. Streszczenie

POMIARY ODCHYLEŃ KĄTOWYCH STOŁU PIONOWEGO CENTRUM FREZARSKIEGO AVIA VMC 800. Streszczenie DOI: 10.17814/mechanik.2015.8-9.471 Mgr inż. Piotr MAJ; dr hab. inż. Edward MIKO, prof. PŚk (Politechnika Świętokrzyska): POMIARY ODCHYLEŃ KĄTOWYCH STOŁU PIONOWEGO CENTRUM FREZARSKIEGO AVIA VMC 800 Streszczenie

Bardziej szczegółowo

Use of the ball-bar measuring system to investigate the properties of parallel kinematics mechanism

Use of the ball-bar measuring system to investigate the properties of parallel kinematics mechanism Artykuł Autorski z VIII Forum Inżynierskiego ProCAx, Siewierz, 19-22 XI 2009 (MECHANIK nr 2/2010) Dr inż. Krzysztof Chrapek, dr inż. Piotr Górski, dr inż. Stanisław Iżykowski, mgr inż. Paweł Maślak Politechnika

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE DOKŁADNOŚCI URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH METODĄ INTERPOLACJI KOŁOWEJ

WYZNACZANIE DOKŁADNOŚCI URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH METODĄ INTERPOLACJI KOŁOWEJ 2/2010 TECHNOLOGIA I AUTOMATYZACJA MONTAŻU WYZNACZANIE DOKŁADNOŚCI URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH METODĄ INTERPOLACJI KOŁOWEJ Tadeusz KOWALSKI, Robert JASTRZĘBSKI, Anna SZEPKE, Paweł OSÓWNIAK ZAKRES ZASTOSOWANIA

Bardziej szczegółowo

UKŁAD KOMPENSACJI ON-LINE ODKSZTAŁCEŃ CIEPLNYCH ŚRUBY POCIĄGOWEJ OSI POSUWU CNC

UKŁAD KOMPENSACJI ON-LINE ODKSZTAŁCEŃ CIEPLNYCH ŚRUBY POCIĄGOWEJ OSI POSUWU CNC MODELOWANIE INŻYNIERSKIE nr 45, t. 4, rok 202 ISSN 896-77X UKŁAD KOMPENSACJI ON-LINE ODKSZTAŁCEŃ CIEPLNYCH ŚRUBY POCIĄGOWEJ OSI POSUWU CNC Mirosław Pajor a, Jacek Zapłata b Instytut Technologii Mechanicznej,

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE METOD SZTUCZNEJ INTELIGENCJI DO KOMPENSACJI ODKSZTAŁCEŃ CIEPLNYCH ŚRUB POCIĄGOWYCH OBRABIAREK CNC

ZASTOSOWANIE METOD SZTUCZNEJ INTELIGENCJI DO KOMPENSACJI ODKSZTAŁCEŃ CIEPLNYCH ŚRUB POCIĄGOWYCH OBRABIAREK CNC MODELOWANIE INŻYNIERSKIE nr 51, ISSN 1896-771X ZASTOSOWANIE METOD SZTUCZNEJ INTELIGENCJI DO KOMPENSACJI ODKSZTAŁCEŃ CIEPLNYCH ŚRUB POCIĄGOWYCH OBRABIAREK CNC Mirosław Pajor 1a, Jacek Zapłata 2b 1 Instyt

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH. Nr 2

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH. Nr 2 Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH Nr 2 POMIAR I KASOWANIE LUZU W STOLE OBROTOWYM NC Poznań 2008 1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH Scientific Bulletin of Che lm Section of Technical Sciences No. 1/2008 WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH WE WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNICE POMIAROWEJ MAREK MAGDZIAK Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji, Politechnika

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium Badania Maszyn CNC. Nr 1

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium Badania Maszyn CNC. Nr 1 Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium Badania Maszyn CNC Nr 1 Pomiary dokładności pozycjonowania laserowym systemem pomiarowym ML-10 Opracował: Dr inż. Wojciech Ptaszyński

Bardziej szczegółowo

Podstawy technik wytwarzania PTWII - projektowanie. Ćwiczenie 4. Instrukcja laboratoryjna

Podstawy technik wytwarzania PTWII - projektowanie. Ćwiczenie 4. Instrukcja laboratoryjna PTWII - projektowanie Ćwiczenie 4 Instrukcja laboratoryjna Człowiek - najlepsza inwestycja Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Warszawa 2011 2 Ćwiczenie

Bardziej szczegółowo

Jerzy Józwik 1) OCENA ODCHY KI PROSTOPAD OŒCI OSI OBRABIARKI STEROWNEJ NUMERYCZNIE Z WYKORZYSTANIEM SYSTEMU QC10 BALLBAR Streszczenie. W pracy przedstawiono wybrane systemy diagnostyczne obrabiarek CNC.

Bardziej szczegółowo

Prof. Eugeniusz RATAJCZYK. Makrogemetria Pomiary odchyłek kształtu i połoŝenia

Prof. Eugeniusz RATAJCZYK. Makrogemetria Pomiary odchyłek kształtu i połoŝenia Prof. Eugeniusz RATAJCZYK Makrogemetria Pomiary odchyłek kształtu i połoŝenia Rodzaje odchyłek - symbole Odchyłki kształtu okrągłości prostoliniowości walcowości płaskości przekroju wzdłuŝnego Odchyłki

Bardziej szczegółowo

144 MECHANIK NR 3/2015

144 MECHANIK NR 3/2015 144 MECHANIK NR 3/2015 5 osiowa obrabiarka CNC, systemy diagnostyczne, kalibracja, AxiSet Check-Up, kalibrator osi obrotowych XR-20, LaserTRACER, LaserTRACER-MT, błędy obrabiarki CNC, współrzędne osi obrotowych,

Bardziej szczegółowo

Szkolenia z zakresu obsługi i programowania obrabiarek sterowanych numerycznie CNC

Szkolenia z zakresu obsługi i programowania obrabiarek sterowanych numerycznie CNC Kompleksowa obsługa CNC www.mar-tools.com.pl Szkolenia z zakresu obsługi i programowania obrabiarek sterowanych numerycznie CNC Firma MAR-TOOLS prowadzi szkolenia z obsługi i programowania tokarek i frezarek

Bardziej szczegółowo

FVP-1300A. Pionowe centrum frezarskie. Oferta. POLTRA Sp. z o.o. Centra obróbcze CNC FEELER Narzędzia skrawające Korloy Tyrolit Regeneracja narzędzi

FVP-1300A. Pionowe centrum frezarskie. Oferta. POLTRA Sp. z o.o. Centra obróbcze CNC FEELER Narzędzia skrawające Korloy Tyrolit Regeneracja narzędzi Centra obróbcze CNC FEELE Narzędzia skrawające Korloy Tyrolit egeneracja narzędzi POLTA Sp. z o.o. ul. Przemysłowa 29, 37-450 Stalowa Wola tel. 15 844 27 71, fax 15 844 27 70 e-mail: obrabiarki@poltra.pl

Bardziej szczegółowo

Podstawy technik wytwarzania PTWII - projektowanie. Ćwiczenie 3. Instrukcja laboratoryjna

Podstawy technik wytwarzania PTWII - projektowanie. Ćwiczenie 3. Instrukcja laboratoryjna PTWII - projektowanie Ćwiczenie 3 Programowanie frezarki sterowanej numerycznie (CNC) Instrukcja laboratoryjna Człowiek - najlepsza inwestycja Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Symulacja komputerowa i obróbka części 5 na frezarce sterowanej numerycznie

Symulacja komputerowa i obróbka części 5 na frezarce sterowanej numerycznie LABORATORIUM TECHNOLOGII Symulacja komputerowa i obróbka części 5 na frezarce sterowanej numerycznie Przemysław Siemiński, Cel ćwiczenia: o o o o o zapoznanie z budową i działaniem frezarek CNC, przegląd

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM. Temat 11: Dokładność ustalania przesuwnych zespołów maszyn

LABORATORIUM. Temat 11: Dokładność ustalania przesuwnych zespołów maszyn LABORATORIUM Temat 11: Dokładność ustalania przesuwnych zespołów maszyn 1. Wprowadzenie Szybki wzrost liczby maszyn sterowanych numerycznie oraz robotów przemysłowych zmusił producentów i uŝytkowników

Bardziej szczegółowo

Obrabiarki CNC. Nr 10

Obrabiarki CNC. Nr 10 Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium Obrabiarki CNC Nr 10 Obróbka na tokarce CNC CT210 ze sterowaniem Sinumerik 840D Opracował: Dr inż. Wojciech Ptaszyński Poznań, 17 maja,

Bardziej szczegółowo

FTC-350L. Centrum tokarskie. Oferta. POLTRA Sp. z o.o. Centra obróbcze CNC FEELER Narzędzia skrawające Korloy Tyrolit Regeneracja narzędzi

FTC-350L. Centrum tokarskie. Oferta. POLTRA Sp. z o.o. Centra obróbcze CNC FEELER Narzędzia skrawające Korloy Tyrolit Regeneracja narzędzi Centra obróbcze CNC FEELE Narzędzia skrawające Korloy Tyrolit egeneracja narzędzi POLTA Sp. z o.o. ul. Przemysłowa 29, 37-450 Stalowa Wola tel. 15 844 27 71, fax 15 844 27 70 e-mail: obrabiarki@poltra.pl

Bardziej szczegółowo

FUNKCJE INTERPOLACJI W PROGRAMOWANIU OBRABIAREK CNC

FUNKCJE INTERPOLACJI W PROGRAMOWANIU OBRABIAREK CNC Politechnika Białostocka Wydział Mechaniczny Zakład Inżynierii Produkcji Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Temat ćwiczenia: FUNKCJE INTERPOLACJI W PROGRAMOWANIU OBRABIAREK CNC Laboratorium z przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji WYDZIAŁ BUDOWY MASZYN I LOTNICTWA INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Przedmiot: DIAGNOSTYKA I NADZOROWANIE SYSTEMÓW OBRÓBKOWYCH Temat: Pomiar charakterystyk

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych inżynierskich kierunek MiBM

Tematy prac dyplomowych inżynierskich kierunek MiBM Tematy prac dyplomowych inżynierskich kierunek MiBM Nr pracy Temat Cel Zakres Prowadzący 001/I8/Inż/2013 002/I8/Inż/2013 003/I8/ Inż /2013 Wykonywanie otworów gwintowanych na obrabiarkach CNC. Projekt

Bardziej szczegółowo

DOKŁADNOŚĆ SYNCHRONIZACJI RUCHU UKŁADÓW Z PRZEKŁADNIĄ ELEKTRONICZNĄ

DOKŁADNOŚĆ SYNCHRONIZACJI RUCHU UKŁADÓW Z PRZEKŁADNIĄ ELEKTRONICZNĄ K O M I S J A B U D O W Y M A S Z Y N P A N O D D Z I A Ł W P O Z N A N I U Vol. 25 nr 1 lub 2 Archiwum Technologii Maszyn i Automatyzacji 5 WOJCIECH PTASZYŃSKI * DOKŁADNOŚĆ SYNCHRONIZACJI RUCHU UKŁADÓW

Bardziej szczegółowo

POMIAR DRGAŃ ELEMENTÓW KORPUSOWYCH FREZARKI WSPORNIKOWEJ FYN 50 Z WYKORZYSTANIEM LASERA SKANUJĄCEGO 3D

POMIAR DRGAŃ ELEMENTÓW KORPUSOWYCH FREZARKI WSPORNIKOWEJ FYN 50 Z WYKORZYSTANIEM LASERA SKANUJĄCEGO 3D MODELOWANIE INŻYNIERSKIE ISSN 1896-771X 33, s. 119-124, Gliwice 2007 POMIAR DRGAŃ ELEMENTÓW KORPUSOWYCH FREZARKI WSPORNIKOWEJ FYN 50 Z WYKORZYSTANIEM LASERA SKANUJĄCEGO 3D MIROSŁAW PAJOR, TOMASZ OKULIK,

Bardziej szczegółowo

Projekt rejestratora obiektów trójwymiarowych na bazie frezarki CNC. The project of the scanner for three-dimensional objects based on the CNC

Projekt rejestratora obiektów trójwymiarowych na bazie frezarki CNC. The project of the scanner for three-dimensional objects based on the CNC Dr inż. Henryk Bąkowski, e-mail: henryk.bakowski@polsl.pl Politechnika Śląska, Wydział Transportu Mateusz Kuś, e-mail: kus.mate@gmail.com Jakub Siuta, e-mail: siuta.jakub@gmail.com Andrzej Kubik, e-mail:

Bardziej szczegółowo

NOWA KONCEPCJA SPRAWDZANIA DOKŁADNOŚCI MASZYN NC

NOWA KONCEPCJA SPRAWDZANIA DOKŁADNOŚCI MASZYN NC Prof. dr Maciej Szafarczyk Mgr inż. Jarosław Chrzanowski Rafał Wypysiński Instytut Technologii Maszyn Politechniki Warszawskiej NOWA KONCEPCJA SPRAWDZANIA DOKŁADNOŚCI MASZYN NC W maszynach sterowanych

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Mechaniczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 05/06 Kierunek studiów: Inżynieria Produkcji Forma sudiów:

Bardziej szczegółowo

METODYKA BADAŃ DOKŁADNOŚCI I POWTARZALNOŚCI ODWZOROWANIA TRAJEKTORII ROBOTA PRZEMYSŁOWEGO FANUC M-16iB

METODYKA BADAŃ DOKŁADNOŚCI I POWTARZALNOŚCI ODWZOROWANIA TRAJEKTORII ROBOTA PRZEMYSŁOWEGO FANUC M-16iB METODYKA BADAŃ DOKŁADNOŚCI I POWTARZALNOŚCI ODWZOROWANIA TRAJEKTORII ROBOTA PRZEMYSŁOWEGO FANUC M-16iB Marcin WIŚNIEWSKI Jan ŻUREK Olaf CISZAK Streszczenie W pracy omówiono szczegółowo metodykę pomiaru

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja techniczna obrabiarki. wersja 2013-02-03, wg. TEXT VMX42 U ATC40-05 VMX42 U ATC40

Specyfikacja techniczna obrabiarki. wersja 2013-02-03, wg. TEXT VMX42 U ATC40-05 VMX42 U ATC40 Specyfikacja techniczna obrabiarki wersja 2013-02-03, wg. TEXT VMX42 U ATC40-05 VMX42 U ATC40 KONSTRUKCJA OBRABIARKI HURCO VMX42 U ATC40 Wysoka wytrzymałość mechaniczna oraz duża dokładność są najważniejszymi

Bardziej szczegółowo

NBP-1300A. Pionowe centrum frezarskie. Oferta. POLTRA Sp. z o.o. Centra obróbcze CNC FEELER Narzędzia skrawające Korloy Tyrolit Regeneracja narzędzi

NBP-1300A. Pionowe centrum frezarskie. Oferta. POLTRA Sp. z o.o. Centra obróbcze CNC FEELER Narzędzia skrawające Korloy Tyrolit Regeneracja narzędzi Centra obróbcze CNC FEELE Narzędzia skrawające Korloy Tyrolit egeneracja narzędzi POLTA Sp. z o.o. ul. Przemysłowa 29, 37-450 Stalowa Wola tel. 15 844 27 71, fax 15 844 27 70 e-mail: obrabiarki@poltra.pl

Bardziej szczegółowo

ZAAWANSOWANE METODY IDENTYFIKACJI BŁĘDÓW OBRABIAREK 1. WPROWADZENIE

ZAAWANSOWANE METODY IDENTYFIKACJI BŁĘDÓW OBRABIAREK 1. WPROWADZENIE InŜynieria Maszyn, R. 15, z. 1-2, 2010 obrabiarka, błąd przestrzenny identyfikacja, metoda Paweł TUREK 1 Wojciech KWAŚNY 1 Jerzy JĘDRZEJEWSKI 1 ZAAWANSOWANE METODY IDENTYFIKACJI BŁĘDÓW OBRABIAREK Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania - kwalifikacja M19. Podstawy konstrukcji maszyn. Przedmiot: Technologia naprawy elementów maszyn narzędzi i urządzeń

Przedmiotowy system oceniania - kwalifikacja M19. Podstawy konstrukcji maszyn. Przedmiot: Technologia naprawy elementów maszyn narzędzi i urządzeń Przedmiotowy system oceniania - kwalifikacja M19 KL II i III TM Podstawy konstrukcji maszyn nauczyciel Andrzej Maląg Przedmiot: Technologia naprawy elementów maszyn narzędzi i urządzeń CELE PRZEDMIOTOWEGO

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie sił w przegubach maszyny o kinematyce równoległej w trakcie pracy, z wykorzystaniem metod numerycznych

Wyznaczanie sił w przegubach maszyny o kinematyce równoległej w trakcie pracy, z wykorzystaniem metod numerycznych kinematyka równoległa, symulacja, model numeryczny, sterowanie mgr inż. Paweł Maślak, dr inż. Piotr Górski, dr inż. Stanisław Iżykowski, dr inż. Krzysztof Chrapek Wyznaczanie sił w przegubach maszyny o

Bardziej szczegółowo

Cechy konstrukcyjne nowoczesnych obrabiarek CNC. Uchwyty przedmiotu obrabianego. Urządzenia wymiany narzędzi.

Cechy konstrukcyjne nowoczesnych obrabiarek CNC. Uchwyty przedmiotu obrabianego. Urządzenia wymiany narzędzi. Cechy konstrukcyjne nowoczesnych obrabiarek CNC. Uchwyty przedmiotu obrabianego. Urządzenia wymiany narzędzi. Materiały szkoleniowe. Opracował: mgr inż. Wojciech Kubiszyn 1. Cechy konstrukcyjne nowoczesnych

Bardziej szczegółowo

Zasada prawej dłoni przy wyznaczaniu zwrotów osi

Zasada prawej dłoni przy wyznaczaniu zwrotów osi Zasada prawej dłoni przy wyznaczaniu zwrotów osi M punkt maszynowy (niem. Maschinen-Nullpunkt) W punkt zerowy przedmiotu (niem. Werkstück-Nullpunkt). R punkt referencyjny (niem. Referenzpunkt). F punkt

Bardziej szczegółowo

Obróbka w trzech osiach Raport z rynku frezarek

Obróbka w trzech osiach Raport z rynku frezarek Obróbka w trzech osiach Raport z rynku frezarek DR INŻ. Radosław Morek, NIEZALEŻNY KONSULTANT TECHNOLOGICZNY (MOREKTECH), ABSOLWENT WYDZIAŁU INŻYNIERII PRODUKCJI POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ Od lat obserwujemy

Bardziej szczegółowo

Geometryczne podstawy obróbki CNC. Układy współrzędnych, punkty zerowe i referencyjne. Korekcja narzędzi

Geometryczne podstawy obróbki CNC. Układy współrzędnych, punkty zerowe i referencyjne. Korekcja narzędzi Geometryczne podstawy obróbki CNC. Układy współrzędnych, punkty zerowe i referencyjne. Korekcja narzędzi 1 Geometryczne podstawy obróbki CNC 1.1. Układy współrzędnych. Układy współrzędnych umożliwiają

Bardziej szczegółowo

Kurs: Programowanie i obsługa obrabiarek sterowanych numerycznie - CNC

Kurs: Programowanie i obsługa obrabiarek sterowanych numerycznie - CNC Kurs: Programowanie i obsługa obrabiarek sterowanych numerycznie - CNC Liczba godzin: 40; koszt 1200zł Liczba godzin: 80; koszt 1800zł Cel kursu: Nabycie umiejętności i kwalifikacji operatora obrabiarek

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Odchyłki graniczne wymiarów liniowych, z wyjątkiem wymiarów krawędzi załamanych wg ISO 2768-1

Tabela 1. Odchyłki graniczne wymiarów liniowych, z wyjątkiem wymiarów krawędzi załamanych wg ISO 2768-1 1. Informacje ogólne Tworzywa konstrukcyjne w istotny sposób różnią się od metali. Przede wszystkim cechują się 8-10 krotnie większą rozszerzalnością cieplną. Niektóre gatunki tworzyw są mało stabilne

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia zawodowego Operator Programista Obrabiarek Sterowanych Numerycznie CNC

Program szkolenia zawodowego Operator Programista Obrabiarek Sterowanych Numerycznie CNC Program szkolenia zawodowego Operator Programista Obrabiarek Sterowanych Numerycznie CNC Kurs zawodowy Operator - Programista Obrabiarek Sterowanych Numerycznie CNC ma na celu nabycie przez kursanta praktycznych

Bardziej szczegółowo

Kinematyka manipulatora równoległego typu DELTA 106 Kinematyka manipulatora równoległego hexapod 110 Kinematyka robotów mobilnych 113

Kinematyka manipulatora równoległego typu DELTA 106 Kinematyka manipulatora równoległego hexapod 110 Kinematyka robotów mobilnych 113 Spis treści Wstęp 11 1. Rozwój robotyki 15 Rys historyczny rozwoju robotyki 15 Dane statystyczne ilustrujące rozwój robotyki przemysłowej 18 Czynniki stymulujące rozwój robotyki 23 Zakres i problematyka

Bardziej szczegółowo

Realizacja w układzie FPGA algorytmu pomiaru prędko kompensowanym enkoderze inkrementalnym

Realizacja w układzie FPGA algorytmu pomiaru prędko kompensowanym enkoderze inkrementalnym Realizacja w układzie FPGA algorytmu pomiaru prędko dkości, bazującego na kompensowanym enkoderze inkrementalnym realizowany w ramach projektu badawczego rozwojowego Metody inteligentnego przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia: równanie soczewki, ogniskowa soczewki, powiększenie, geometryczna konstrukcja obrazu, działanie prostych przyrządów optycznych.

Zagadnienia: równanie soczewki, ogniskowa soczewki, powiększenie, geometryczna konstrukcja obrazu, działanie prostych przyrządów optycznych. msg O 7 - - Temat: Badanie soczewek, wyznaczanie odległości ogniskowej. Zagadnienia: równanie soczewki, ogniskowa soczewki, powiększenie, geometryczna konstrukcja obrazu, działanie prostych przyrządów

Bardziej szczegółowo

INTERFEJS TDM ZOLLER VENTURION 600 ZASTOSOWANIE W PRZEMYŚLE. Streszczenie INTERFACE TDM ZOLLER VENTURION 600 USE IN THE INDUSTRY.

INTERFEJS TDM ZOLLER VENTURION 600 ZASTOSOWANIE W PRZEMYŚLE. Streszczenie INTERFACE TDM ZOLLER VENTURION 600 USE IN THE INDUSTRY. DOI: 10.17814/mechanik.2015.8-9.461 Mgr inż. Tomasz DOBROWOLSKI, dr inż. Piotr SZABLEWSKI (Pratt & Whitney Kalisz): INTERFEJS TDM ZOLLER VENTURION 600 ZASTOSOWANIE W PRZEMYŚLE Streszczenie Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

www.wseiz.pl/index.php?menu=4&div=3/ część III,IV i V

www.wseiz.pl/index.php?menu=4&div=3/ część III,IV i V W Y D Z I A Ł Z A R Z Ą D Z A N I A www.wseiz.pl/index.php?menu=4&div=3/ część III,IV i V I. Międzynarodowy Układ Jednostek Miar SI 1. Istota i znaczenie metrologii 2. Układ jednostek SI proweniencja;

Bardziej szczegółowo

Janusz ŚLIWKA 1 SZTYWNOŚĆ STATYCZNA SERWONAPĘDÓW OBRABIAREK 1. WPROWADZENIE

Janusz ŚLIWKA 1 SZTYWNOŚĆ STATYCZNA SERWONAPĘDÓW OBRABIAREK 1. WPROWADZENIE Inżynieria Maszyn, R. 19, z. 1, 14 sztywność statyczna obrabiarka, serwonapęd Janusz ŚLIWKA 1 SZTYWNOŚĆ STATYCZNA SERWONAPĘDÓW OBRABIAREK Zarówno sztywność statyczna jak i dynamiczna są najważniejszymi

Bardziej szczegółowo

Systemy zapewnienia jakości w laboratorium badawczym i pomiarowym

Systemy zapewnienia jakości w laboratorium badawczym i pomiarowym Systemy zapewnienia jakości w laboratorium badawczym i pomiarowym Narzędzia statystyczne w zakresie kontroli jakości / nadzoru nad wyposażeniem pomiarowym M. Kamiński Jednym z ważnych narzędzi statystycznej

Bardziej szczegółowo

SYMULACJA PROCESU OBRÓBKI NA PODSTAWIE MODELU OBRABIARKI UTWORZONEGO W PROGRAMIE NX

SYMULACJA PROCESU OBRÓBKI NA PODSTAWIE MODELU OBRABIARKI UTWORZONEGO W PROGRAMIE NX W Y B R A N E P R O B L E M Y I NY N I E R S K I E N U M E R 2 I N S T Y T U T A U T O M A T Y Z A C J I P R O C E S Ó W T E C H N O L O G I C Z N Y C H I Z I N T E G R O W A N Y C H S Y S T E M Ó W W

Bardziej szczegółowo

APPLICATIONS OF SELECTED CAx TOOLS FOR INVESTIGATIONS OF ULTRASONIC ASSISTED GRINDING

APPLICATIONS OF SELECTED CAx TOOLS FOR INVESTIGATIONS OF ULTRASONIC ASSISTED GRINDING dr hab. inż. Janusz Porzycki, prof. PRz, e-mail: jpor@prz.edu.pl mgr inż. Roman Wdowik, e-mail: rwdowik@prz.edu.pl mgr inż. Marek Krok, e-mail: mkrok@prz.edu.pl Politechnika Rzeszowska im. I. Łukasiewicza

Bardziej szczegółowo

PR242012 23 kwietnia 2012 Mechanika Strona 1 z 5. XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów

PR242012 23 kwietnia 2012 Mechanika Strona 1 z 5. XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów Mechanika Strona 1 z 5 XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów Odwrócona zasada: liniowy silnik ruch obrotowy System napędowy XTS firmy Beckhoff

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ TRANSPORTU KATEDRA LOGISTYKI I TRANSPORTU PRZEMYSŁOWEGO NR 1 POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO Katowice, październik 5r. CEL ĆWICZENIA Poznanie zjawiska przesunięcia fazowego. ZESTAW

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie OB-6 PROGRAMOWANIE OBRABIAREK

Ćwiczenie OB-6 PROGRAMOWANIE OBRABIAREK POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN Ćwiczenie OB-6 Temat: PROGRAMOWANIE OBRABIAREK Redakcja i opracowanie: dr inż. Paweł Kubik, mgr inż. Norbert Kępczak Łódź, 2013r. Stanowisko

Bardziej szczegółowo

MODEL MANIPULATORA O STRUKTURZE SZEREGOWEJ W PROGRAMACH CATIA I MATLAB MODEL OF SERIAL MANIPULATOR IN CATIA AND MATLAB

MODEL MANIPULATORA O STRUKTURZE SZEREGOWEJ W PROGRAMACH CATIA I MATLAB MODEL OF SERIAL MANIPULATOR IN CATIA AND MATLAB Kocurek Łukasz, mgr inż. email: kocurek.lukasz@gmail.com Góra Marta, dr inż. email: mgora@mech.pk.edu.pl Politechnika Krakowska, Wydział Mechaniczny MODEL MANIPULATORA O STRUKTURZE SZEREGOWEJ W PROGRAMACH

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Maszyny CNC

Laboratorium Maszyny CNC Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium Maszyny CNC Nr 5 Badanie dynamiki pozycjonowania stołu obrotowego w zakresie małych przemieszczeń Opracował: mgr inż. Krzysztof Netter

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WYBRANYCH USTAWIEŃ OBRABIARKI CNC NA WYMIARY OBRÓBKOWE

WPŁYW WYBRANYCH USTAWIEŃ OBRABIARKI CNC NA WYMIARY OBRÓBKOWE OBRÓBKA SKRAWANIEM Ćwiczenie nr 2 WPŁYW WYBRANYCH USTAWIEŃ OBRABIARKI CNC NA WYMIARY OBRÓBKOWE opracował: dr inż. Tadeusz Rudaś dr inż. Jarosław Chrzanowski PO L ITECH NI KA WARS ZAWS KA INSTYTUT TECHNIK

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Poznań, 16.05.2012r. Raport z promocji projektu Nowa generacja energooszczędnych

Bardziej szczegółowo

Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych

Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych w oparciu o pomiary poziomu ciśnienia akustycznego w punktach pomiarowych lub liniach omiatania na półkulistej powierzchni

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. na dostawę nowego Centrum Frezarskiego 5-osiowego typ VARIO HS-5 axis do obróbki kompozytów węglowych z kurtyną wodną - AVIA

ZAPYTANIE OFERTOWE. na dostawę nowego Centrum Frezarskiego 5-osiowego typ VARIO HS-5 axis do obróbki kompozytów węglowych z kurtyną wodną - AVIA Dane identyfikujące Zamawiającego: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe MEDGAL Józef Borowski ul. Wąska 59, 15-122 Białystok tel: (85) 6632-344, 6632-898, fax: (85) 6632-622 bj@medgal.com.pl

Bardziej szczegółowo

KOMPENSACJA BŁĘDÓW OBRÓBKI W PROCESACH FREZOWANIA

KOMPENSACJA BŁĘDÓW OBRÓBKI W PROCESACH FREZOWANIA KOMPENSACJA BŁĘDÓW OBRÓBKI W PROCESACH FREZOWANIA Jerzy LIPSKI Streszczenie: Coraz wyższe wymagania dotyczące dokładności geometrycznej po obróbce frezowaniem, przy założeniu wysokich parametrów skrawania,

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności APWiR Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

Bardziej szczegółowo

5-osiowe Centrum Obróbkowe TBI U5

5-osiowe Centrum Obróbkowe TBI U5 -osiowe Centrum Obróbkowe TBI U Charakterystyka Korpus obrabiarki wykonany z żeliwa Stabilizacja temperaturowa wrzeciona Liniowe prowadnice toczne we wszystkich osiach Wszystkie elementy konstrukcyjne

Bardziej szczegółowo

Dokładność metrologiczna bezdotykowego skanera 3D wg Normy VDI/VDE 2634 przykłady pomiarów, certyfikowanym, polskim skanerem 3D firmy SMARTTECH

Dokładność metrologiczna bezdotykowego skanera 3D wg Normy VDI/VDE 2634 przykłady pomiarów, certyfikowanym, polskim skanerem 3D firmy SMARTTECH AUTORZY: Krzysztof Gębarski, Dariusz Jasiński SMARTTECH Łomianki ul. Racławicka 30 www.skaner3d.pl biuro@smarttech3d.com Dokładność metrologiczna bezdotykowego skanera 3D wg Normy VDI/VDE 2634 przykłady

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16 Spis treści Przedmowa.......................... XI Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar................. 1 1.1. Wielkości fizyczne i pozafizyczne.................. 1 1.2. Spójne układy miar. Układ SI i jego

Bardziej szczegółowo

Bezprzewodowy system QC20-W ballbar firmy Renishaw do diagnostyki stanu technicznego obrabiarek

Bezprzewodowy system QC20-W ballbar firmy Renishaw do diagnostyki stanu technicznego obrabiarek System QC20-W ballbar Bezprzewodowy system QC20-W ballbar firmy Renishaw do diagnostyki stanu technicznego obrabiarek +X 0 Pomoc w produkcji dokładnych przedmiotów na obrabiarkach CNC 90 +Y 180 -X -Y 270

Bardziej szczegółowo

Projekt pn. Mam zawód mam pracę w regionie jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt pn. Mam zawód mam pracę w regionie jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ED.042.1.2014 Częstochowa, 20.06.2014 r. Zapytanie ofertowe (wartość do 30 000 ) W związku z realizacją projektu pn. Mam zawód mam pracę w regionie, Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007 2013, Priorytet

Bardziej szczegółowo

Roboty przemysłowe. Wojciech Lisowski. 8 Przestrzenna Kalibracja Robotów

Roboty przemysłowe. Wojciech Lisowski. 8 Przestrzenna Kalibracja Robotów Katedra Robotyki i Mechatroniki Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Roboty przemysłowe Wojciech Lisowski 8 Przestrzenna Kalibracja Robotów Roboty Przemysłowe KRIM, WIMIR AGH w Krakowie 1 Zagadnienia:

Bardziej szczegółowo

Sterowanie napędów maszyn i robotów

Sterowanie napędów maszyn i robotów Sterowanie napędów maszyn i robotów dr inż. Jakub Możaryn Wykład 1 Instytut Automatyki i Robotyki Wydział Mechatroniki Politechnika Warszawska, 2014 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach

Bardziej szczegółowo

Ustawianie maszyny sterowanej numerycznie

Ustawianie maszyny sterowanej numerycznie Ustawianie maszyny sterowanej numerycznie Witold Habrat, Roman Wdowik Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa, Politechnika Rzeszowska Streszczenie: W artykule przedstawiono zagadnienie ustawiania maszyn sterowanych

Bardziej szczegółowo

Notacja Denavita-Hartenberga

Notacja Denavita-Hartenberga Notacja DenavitaHartenberga Materiały do ćwiczeń z Podstaw Robotyki Artur Gmerek Umiejętność rozwiązywania prostego zagadnienia kinematycznego jest najbardziej bazową umiejętność zakresu Robotyki. Wyznaczyć

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE na dostawę nowego Centrum obróbkowego typu MF500C QUASER (1 szt.)

ZAPYTANIE OFERTOWE na dostawę nowego Centrum obróbkowego typu MF500C QUASER (1 szt.) Dane identyfikujące Zamawiającego: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe MEDGAL Józef Borowski ul. Wąska 59, 15-122 Białystok NIP: 542 010 34 71, REGON:050211407 tel: (85) 6632-344, 6632-898,

Bardziej szczegółowo

NUMER KATALOGOWY OTELO

NUMER KATALOGOWY OTELO INSTRUKCJA OBSŁUGI CZUJNIK ZEGAROWY 3D NUMER KATALOGOWY OTELO 49 141 730 MARKA OTELO TYP 3D Czujnik 3D (trójwymiarowy) jest precyzyjnym przyrządem pomiarowym, przeznaczonym do stosowania na obrabiarkach,

Bardziej szczegółowo

Ocena testu QC10 do kontroli off-line obrabiarek sterowanych numerycznie CNC Evaluation of QC10 ballbar diagnostics method

Ocena testu QC10 do kontroli off-line obrabiarek sterowanych numerycznie CNC Evaluation of QC10 ballbar diagnostics method Jerzy JÓZWIK Paweł PIEŚKO Grzegorz KRAJEWSKI Ocena testu QC10 do kontroli off-line obrabiarek sterowanych numerycznie CNC Evaluation of QC10 ballbar diagnostics method for CNC machine W pracy przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia zawodowego Operator Programista Obrabiarek Sterowanych Numerycznie CNC

Program szkolenia zawodowego Operator Programista Obrabiarek Sterowanych Numerycznie CNC Program szkolenia zawodowego Operator Programista Obrabiarek Sterowanych Numerycznie CNC Kurs zawodowy Operator - Programista Obrabiarek Sterowanych Numerycznie CNC ma na celu nabycie przez kursanta praktycznych

Bardziej szczegółowo

Sterowane adaptacyjne maszyn wieloosiowych z wykorzystaniem. Marcin Paprocki

Sterowane adaptacyjne maszyn wieloosiowych z wykorzystaniem. Marcin Paprocki Sterowane adaptacyjne maszyn wieloosiowych z wykorzystaniem elementów sztucznej inteligencji Marcin Paprocki Plan prezentacji Wstęp Błędy odzwierciedlenia zadanej trajektorii ruchu Przyczyny powstawania

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium Programowanie obrabiarek CNC. Nr 2

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium Programowanie obrabiarek CNC. Nr 2 1 Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium Programowanie obrabiarek CNC Nr 2 Obróbka z wykorzystaniem kompensacji promienia narzędzia Opracował: Dr inŝ. Wojciech Ptaszyński

Bardziej szczegółowo

Dobór parametrów dla frezowania

Dobór parametrów dla frezowania Dobór parametrów dla frezowania Wytyczne dobru parametrów obróbkowych dla frezowania: Dobór narzędzia. W katalogu narzędzi naleŝy odszukać narzędzie, które z punktu widzenia technologii umoŝliwi zrealizowanie

Bardziej szczegółowo

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH Dr inż. Artur JAWORSKI, Dr inż. Hubert KUSZEWSKI, Dr inż. Adam USTRZYCKI W artykule przedstawiono wyniki analizy symulacyjnej

Bardziej szczegółowo

TOKARKA KŁOWA SUPERCIĘŻKA PŁYTOWA STEROWANA NUMERYCZNIE

TOKARKA KŁOWA SUPERCIĘŻKA PŁYTOWA STEROWANA NUMERYCZNIE TOKARKA KŁOWA SUPERCIĘŻKA PŁYTOWA STEROWANA NUMERYCZNIE TC3L-420 CNC Podstawowe parametry: Łoże pod suport 4-prowadnicowe Max. moment obrotowy wrzeciona Max. ciężar detalu w kłach Długość toczenia 180000

Bardziej szczegółowo

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740 PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY 2 (162) 2012 ARTYKUŁY - REPORTS Anna Iżewska* NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA SKRAWANIEM DOBÓR NARZĘDZI I PARAMETRÓW SKRAWANIA DO FREZOWANIA. Ćwiczenie nr 6

OBRÓBKA SKRAWANIEM DOBÓR NARZĘDZI I PARAMETRÓW SKRAWANIA DO FREZOWANIA. Ćwiczenie nr 6 OBRÓBKA SKRAWANIEM Ćwiczenie nr 6 DOBÓR NARZĘDZI I PARAMETRÓW SKRAWANIA DO FREZOWANIA opracowali: dr inż. Joanna Kossakowska mgr inż. Maciej Winiarski PO L ITECH NI KA WARS ZAWS KA INSTYTUT TECHNIK WYTWARZANIA

Bardziej szczegółowo

Doświadczalne wyznaczanie współczynnika sztywności (sprężystości) sprężyny

Doświadczalne wyznaczanie współczynnika sztywności (sprężystości) sprężyny Doświadczalne wyznaczanie współczynnika sztywności (sprężystości) Wprowadzenie Wartość współczynnika sztywności użytej można wyznaczyć z dużą dokładnością metodą statyczną. W tym celu należy zawiesić pionowo

Bardziej szczegółowo

Z a p r o s z e n i e n a W a r s z t a t y

Z a p r o s z e n i e n a W a r s z t a t y Carl Zeiss Sp. z o.o. Metrologia Przemysłowa Z a p r o s z e n i e n a W a r s z t a t y 09-1 3. 0 5. 2 0 1 6 - M i k o ł ó w 16-2 0. 0 5. 2 0 1 6 - W a r s z a w a Temat: AUKOM Level 1 Zapraszamy wszystkich

Bardziej szczegółowo

Metrologia: charakterystyki podstawowych przyrządów pomiarowych. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie

Metrologia: charakterystyki podstawowych przyrządów pomiarowych. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Metrologia: charakterystyki podstawowych przyrządów pomiarowych dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Przyrządy z noniuszami: Noniusz jest pomocniczą podziałką, służącą do powiększenia dokładności

Bardziej szczegółowo

Doświadczalne metody wyznaczania niepewności pomiaru sondami przedmiotowymi. Słowa kluczowe: niepewność pomiaru, obrabiarki CNC, sonda przedmiotowa.

Doświadczalne metody wyznaczania niepewności pomiaru sondami przedmiotowymi. Słowa kluczowe: niepewność pomiaru, obrabiarki CNC, sonda przedmiotowa. Dr inż. Elżbieta Jacniacka Politechnika Lubelska, Wydział Mechaniczny ul. Nadbystrzycka 36, 20-618 Lublin E-mail: e.jacniacka@pollub.pl Dr inż. Leszek Semotiuk Politechnika Lubelska, Wydział Mechaniczny

Bardziej szczegółowo

OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA PRZENIKANIA CIEPŁA OKIEN

OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA PRZENIKANIA CIEPŁA OKIEN PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 1 (137) 2006 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 1 (137) 2006 Zbigniew Owczarek* Robert Geryło** OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA

Bardziej szczegółowo

Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem

Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem Ćwiczenie E7 Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem E7.1. Cel ćwiczenia Prąd elektryczny płynący przez przewodnik wytwarza wokół niego pole magnetyczne. Ćwiczenie polega na pomiarze

Bardziej szczegółowo

Frezarskie Centrum Obróbcze (FCO) do obróbki wysokoprędkościowej obrabiarka

Frezarskie Centrum Obróbcze (FCO) do obróbki wysokoprędkościowej obrabiarka WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ Załącznik nr 1 - Specyfikacja techniczna Frezarskie Centrum Obróbcze (FCO) do obróbki wysokoprędkościowej obrabiarka 1. Opis techniczny obrabiarki

Bardziej szczegółowo

Ćw. nr 41. Wyznaczanie ogniskowych soczewek za pomocą wzoru soczewkowego

Ćw. nr 41. Wyznaczanie ogniskowych soczewek za pomocą wzoru soczewkowego 1 z 7 JM-test-MathJax Ćw. nr 41. Wyznaczanie ogniskowych soczewek za pomocą wzoru soczewkowego Korekta 24.03.2014 w Błąd maksymalny (poprawione formuły na niepewności maksymalne dla wzorów 41.1 i 41.11)

Bardziej szczegółowo

ZAPRASZA DO SKŁADNIA OFERT

ZAPRASZA DO SKŁADNIA OFERT Świebodzice, dnia 26.05.2014 r. Zapytanie ofertowe z siedzibą,, NIP 8842183229, REGON 891019481 realizuje projekt w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: MECHANIKA I BUDOWA MASZYN Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na kierunku Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium ROBOTYKA Robotics Forma studiów: stacjonarne Poziom przedmiotu: I stopnia

Bardziej szczegółowo

Metrologia wymiarowa dużych odległości oraz dla potrzeb mikro- i nanotechnologii

Metrologia wymiarowa dużych odległości oraz dla potrzeb mikro- i nanotechnologii Metrologia wymiarowa dużych odległości oraz dla potrzeb mikro- i nanotechnologii Grażyna Rudnicka Mariusz Wiśniewski, Dariusz Czułek, Robert Szumski, Piotr Sosinowski Główny Urząd Miar Mapy drogowe EURAMET

Bardziej szczegółowo

Tadeusz OTKO 1, Wojciech ZĘBALA 1 Łukasz ŚLUSARCZYK 1 BADANIA WPŁYWU DOKŁADNOŚCI UKŁADÓW POMIAROWYCH DROGI W OBRABIARKACH CNC NA DOKŁADNOŚĆ OBRÓBKI

Tadeusz OTKO 1, Wojciech ZĘBALA 1 Łukasz ŚLUSARCZYK 1 BADANIA WPŁYWU DOKŁADNOŚCI UKŁADÓW POMIAROWYCH DROGI W OBRABIARKACH CNC NA DOKŁADNOŚĆ OBRÓBKI InŜynieria Maszyn, R. 15, z. 3, 2010 układ pomiarowy, odkształcenia cieplne, CNC, dokładność, obróbka Tadeusz OTKO 1, Wojciech ZĘBALA 1 Łukasz ŚLUSARCZYK 1 BADANIA WPŁYWU DOKŁADNOŚCI UKŁADÓW POMIAROWYCH

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Maszyny CNC. Nr 6

Laboratorium Maszyny CNC. Nr 6 1 Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium Maszyny CNC Nr 6 Regulatory położenia w układach sterujących obrabiarek CNC Opracował: Dr inż. Wojciech Ptaszyński Poznań, 3 stycznia

Bardziej szczegółowo

Interferencyjny pomiar krzywizny soczewki przy pomocy pierścieni Newtona

Interferencyjny pomiar krzywizny soczewki przy pomocy pierścieni Newtona Interferencyjny pomiar krzywizny soczewki przy pomocy pierścieni Newtona Jakub Orłowski 6 listopada 2012 Streszczenie W doświadczeniu dokonano pomiaru krzywizny soczewki płasko-wypukłej z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

MASZYNY DO WIERCENIA GŁĘBOKICH OTWORÓW

MASZYNY DO WIERCENIA GŁĘBOKICH OTWORÓW MASZYNY DO WIERCENIA GŁĘBOKICH OTWORÓW Poziome maszyny wielowrzecionowe do głębokiego wiercenia Maszyny te służą do wiercenia otworów w grubych blachach wymienników ciepła przeznaczonych dla przemysłu

Bardziej szczegółowo

Temat: SZACOWANIE NIEPEWNOŚCI POMIAROWYCH

Temat: SZACOWANIE NIEPEWNOŚCI POMIAROWYCH Temat: SZCOWNIE NIEPEWNOŚCI POMIROWYCH - Jak oszacować niepewność pomiarów bezpośrednich? - Jak oszacować niepewność pomiarów pośrednich? - Jak oszacować niepewność przeciętną i standardową? - Jak zapisywać

Bardziej szczegółowo

Sposoby prezentacji problemów w statystyce

Sposoby prezentacji problemów w statystyce S t r o n a 1 Dr Anna Rybak Instytut Informatyki Uniwersytet w Białymstoku Sposoby prezentacji problemów w statystyce Wprowadzenie W artykule zostaną zaprezentowane podstawowe zagadnienia z zakresu statystyki

Bardziej szczegółowo