Działania na rzecz. stabilności i rozwoju

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Działania na rzecz. stabilności i rozwoju"

Transkrypt

1 MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Działania na rzecz stabilności i rozwoju (wersja robocza) Warszawa, styczeń 2009 r.

2 I. Przejawy spowolnienia gospodarczego i jego oznaki w gospodarce żywnościowej i na wsi Wpływ recesji na sektor rolny Stan głównych rynków rolnych Spowolnienie popytu na żywność Popyt krajowy Eksport... 4 II. Propozycje działań w sektorze agrobiznesu oraz na obszarach wiejskich przeciwdziałające obniżaniu aktywności gospodarczej Przyspieszenie absorpcji środków z Unii Europejskiej Pomoc krajowa Wsparcie eksportu rolno spożywczego i pełniejsze korzystanie z innych unijnych instrumentów pomocowych Poszerzenie zakresu poręczeń i gwarancji Skarbu Państwa Program wsparcia małych i średnich przedsiębiorstw Odnawialne źródła energii Wsparcie rolników, grup producentów i spółdzielni rolników Instrumenty interwencji na rynkach rolnych

3 I. Przejawy spowolnienia gospodarczego i jego oznaki w gospodarce żywnościowej i na wsi 1.1 Wpływ recesji na sektor rolny Spowolnienie gospodarcze w Polsce jest już w dużym stopniu odczuwalne przez rolników. Brak wystarczających powiązań rolników i ich organizacji z przemysłem przetwórczym oraz monopolistyczne działania ze strony handlu stawiają rolników na z góry przegranej pozycji. Niekorzystna struktura polskiego rolnictwa będzie zachęcać podmioty skupujące i przetwórcze do przerzucania kosztów na rolników. Dotyczyć to może również kwestii redukcji zatrudnienia w sektorach pozarolniczych i próby przesuwania siły roboczej ponownie do rolnictwa. Istnieje obawa, że rolnictwo w coraz większym stopniu będzie uczestniczyć w kredytowaniu podmiotów skupowych (np. wydłużanie terminów płatności za surowiec). Prawdopodobnie większa niż dotychczas część unijnych dotacji dla rolników zostanie przejęta przez firmy skupowe, przetwórcze i dostawców środków do produkcji. Wg IERiGŻ, w ciągu trzech kwartałów 2008 r. ceny nawozów mineralnych wzrosły aż o 71%, znacząco pogorszyły się też relacje cen nawozów do cen skupu pszenicy. Podobne tendencje obserwowane są również na rynku środków ochrony roślin. Rolnictwo weszło w recesję wprost z niezwykle trudnej sytuacji cenowej w 2008 roku. Wielu producentów, przetwórców i handlowców przeżyło i przeżywa prawdziwy szok cenowy zdecydowanie głębszy niż ma to miejsce w innych sektorach gospodarki. Wskazany jest zatem dokładny monitoring sytuacji na rynku środków do produkcji rolnej oraz cen skupu płodów rolnych. W przeciwnym wypadku może dojść do znacznego pogorszenia bądź utraty płynności finansowej w gospodarstwach rolnych. Rośnie niebezpieczeństwo powstawania zatorów płatniczych, co w połączeniu z problemami finansowymi dodatkowo pogarsza poziom finansowania inwestycji. Z uwagi na fakt, że gospodarstwa rolne charakteryzują się wolnym obrotem kapitału i sezonowością, potencjalnie trudny dostęp do kredytu będzie dla nich silniej odczuwalny niż w innych działach gospodarki. 1.2 Stan głównych rynków rolnych W związku z szokiem cenowym sytuacja na głównych rynkach rolnych jest bardzo trudna. W najbliższym sezonie prognozuje się spadek krajowej konsumpcji zbóż. Już w 2008 roku odnotowano spadek aktywności inwestycyjnej w przetwórstwie zbożowym. Pogorszyły się również wyniki ekonomiczno-finansowe sektora. Tegoroczne zbiory rzepaku, mimo spadających cen, będą podobne jak w ostatnich latach (ok. 2,1-2,2 mln ton). Decydującą rolę w koniunkturze, zarówno na rynku zbóż, jak i rzepaku może odegrać produkcja biopaliw. Za korzystny czynnik w sektorze mięsnym należy uznać zdecydowanie niższe ceny pasz. Ocenia się, że mniejsza podaż na krajowym rynku wieprzowiny oznaczać może łagodzenie skutków gwałtownego spadku cen. Mniej optymistyczne są przewidywania dla rynku wołowiny, gdzie prognozuje się kontynuację rosnących tendencji pogłowia bydła, co oznacza wzrost produkcji wołowiny w 2009 r. Pogłębienie spadku cen dotyczyć będzie również rynku drobiu. Sektor mleka, jako jedna z pierwszych branż sektora rolno-spożywczego zaczęła odczuwać skutki kryzysu. Ceny skupu mleka i większości produktów mleczarskich, na skutek załamania się cen światowych, wyraźnie spadały przez cały ubiegły rok. Rok 2009 przyniesie pogłębienie niekorzystnych tendencji. Sytuacja branży utrudnia przeprowadzenie w 2009r. 3

4 znaczących inwestycji czy procesów konsolidacyjnych, które zamierzano przeprowadzać jeszcze jesienią 2008 r. Na krajowym rynku ogrodnictwa od kilku lat notujemy pogarszanie się sytuacji. Nadprodukcja i spadkowa tendencja w spożyciu jabłek spowodowały znaczny spadek cen. Można się spodziewać, że skutki kryzysu finansowego dotkną w pierwszej kolejności polskich eksporterów. Na skutek reformy rynku cukru Wspólnota staje się importerem netto, przez co może być bardziej uzależniona od sytuacji międzynarodowej. Trwającą w Polsce restrukturyzację sektora należy silnie wesprzeć. 1.3 Spowolnienie popytu na żywność Popyt krajowy Prognozowane na 2009 r. tempo wzrostu polskiej gospodarski będzie zdecydowanie niższe niż w dwóch poprzednich latach. Należy również spodziewać się pogorszenia większości wskaźników makroekonomicznych w naszym kraju. Jednym z kluczowych czynników decydujących o popycie na żywność jest dochód rozporządzalny w sektorze gospodarstw domowych, którego tempo wzrostu ma ulec spowolnieniu do ok. 2,5%. Pomimo tego wzrost krajowego popytu na żywność szacowany jest na ok. 1%. Dodatkowo znacznemu zmniejszeniu ulegną najprawdopodobniej transfery do kraju z pracy za granicą. Łącznym efektem wymienionych powyżej czynników może być istotne spowolnienie tempa wzrostu popytu na żywność, a nie wyklucza się nawet jego spadku dla niektórych grup produktów Eksport Najnowsze dane dotyczące handlu artykułami rolno-spożywczymi za 2008 r. wskazują na pierwsze oznaki osłabienia gospodarczego w Polsce. Widoczna jest słabnąca dynamika wzrostu polskiego eksportu rolno-spożywczego (14% w 2008 r.). Eksport produktów rolno-spożywczych stał się ważnym kanałem zbytu dla krajowego przemysłu spożywczego (wartość eksportu za 3 kwartały 2008 wyniosła 8,4 mld EUR). Dotychczasowa dynamika wzrostu krajowej produkcji żywności w znacznym stopniu kreowana była przez sprzedaż zagraniczną. W ten sposób od popytu importerów uzależniła się koniunktura w niektórych branżach rolnictwa i przemysłu spożywczego. Dla utrzymania dalszej dynamiki eksportu artykułów rolno-żywnościowych istotna będzie sytuacja gospodarcza w krajach będących największymi partnerami handlowymi Polski. W związku z recesją w krajach UE-15 szacować można dalsze spowolnienie tempa polskiego eksportu żywności. Wyjątek jedynie stanowić mogą te grupy produktów, które nadal zachowają pozycję konkurencyjną na rynkach zagranicznych. Największych spadków produkcji spożywczej spodziewać się można w branżach: owocowej, cukierniczej, mlecznej i mięsnej. Od 2008 r. obserwujemy również spadek popytu wśród importerów na polskie surowce rolne (zboża i nasiona oleiste). Istotne znacznie dla Polski, zwłaszcza w kontekście poszukiwania nowych rynków zbytu, będzie miała sytuacja gospodarcza w krajach WNP, które także objęte są kryzysem. 4

5 II. Propozycje działań w sektorze agrobiznesu oraz na obszarach wiejskich przeciwdziałające obniżaniu aktywności gospodarczej 1. Przyspieszenie absorpcji środków z Unii Europejskiej Niezbędne jest przyspieszenie na najbliższe lata absorpcji środków z Unii Europejskiej, dotyczy to również środków przeznaczonych na obszary wiejskie w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata (ponad 17 mld EUR). W pierwszym kwartale 2009r. zostaną uruchomione wszystkie działania PROW na lata MRiRW proponuje koncentrację na lata realizacji zwłaszcza następujących działań: 1. Modernizacja gospodarstw rolnych ma wpływ na poprawę konkurencyjności polskiego rolnictwa i cieszy się dużym zainteresowaniem rolników. 2. Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej umożliwia poprawę konkurencyjności przedsiębiorstw. Należy jak najszybciej przeprowadzić kolejny nabór wniosków, umożliwiając w ten sposób wykorzystanie pozostałych środków przez kolejne 700 podmiotów sektora rolno-spożywczego 3. Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej jest szansą na dywersyfikację źródeł dochodów rolniczych, co w kontekście spadkowej tendencji cen skupu na podstawowych rynkach rolnych nabiera szczególnego znaczenia. Szybkie uruchomienie pozostałych działań zawartych w Programie, a zwłaszcza: tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw nabiera szczególnego znaczenia zwłaszcza w kontekście pogorszenia się sytuacji na rynku pracy oraz uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności stwarza nowe możliwości konkurowania. Zasadniczym warunkiem przyspieszenia absorpcji środków PROW jest wsparcie finansowe beneficjentów tak aby możliwe było zabezpieczenie tzw. wkładu własnego. W tym celu poza działaniami ukierunkowanymi na odblokowanie kredytowania należy: a) zastosować zaliczkowe finansowanie niektórych działań, b) zabezpieczyć możliwości tzw. prefinansowania. Należy też maksymalnie przyspieszyć wdrożenie działań Programu Operacyjnego Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich Realizacja powyższych rozwiązań możliwa jest w drodze zmiany systemu finansowania Programu i zmian organizacyjnych w instytucjach odpowiedzialnych za wdrażanie Programu. W rezultacie powinno to spotęgować przepływy finansowe w sektorze rolno-wiejskim. 2. Pomoc krajowa Szacować można, że w związku z realizacją głównych działań inwestycyjnych w PROW wkład własny wnioskodawców powinien przekroczyć kwotę 6,3 mld EUR. Aby zapewnić wykorzystanie wszystkich środków unijnych przeznaczonych w Programie na inwestycje, należałoby wskazać sposoby ułatwiające zdobycie obecnym i przyszłym wnioskodawcom zewnętrznych środków finansowych na pokrycie wkładu własnego. 5

6 Jedną z istniejących obecnie form pomocy w rolnictwie są dopłaty do oprocentowania kredytów inwestycyjnych w gospodarstwach rolnych, przetwórstwie produktów rolnych i przetwórstwie ryb. Resort rolnictwa obniżył z 3,5% do 2.0 % minimalne oprocentowanie kredytów preferencyjnych dla kredytobiorców oraz stworzył możliwość wydłużenia o dwa trzy lata okresu spłat kredytów inwestycyjnych. Skuteczność tego instrumentu wymaga zmiany w przepisach Ministra Finansów w kierunku zlikwidowania konieczności zmiany klasyfikacji takich kredytów do kategorii pod obserwacją i poniżej. Szacuje potrzeby na ten cel w kwocie około 160 mln zł. Konieczne wydaje się również zwiększenie dotychczasowego zakresu udzielania gwarancji i poręczeń spłaty bankowych kredytów inwestycyjnych w gospodarstwach rolnych i przetwórstwie produktów rolnych i ryb. 3. Wsparcie eksportu rolno-spożywczego i pełniejsze korzystanie z innych unijnych instrumentów pomocowych Prawie 80% polskiego eksportu rolno-spożywczego kierowane jest na rynek Unii Europejskiej, a kolejne 10% do państw WNP. Pomimo tego, że polski eksport staje się relatywnie tańszy dla zagranicznych partnerów, ze względu na osłabienie złotego, to niepewność na ich rynku wewnętrznym negatywnie wpływa na proces zawierania nowych umów. W związku z powyższym, wsparcie polskiego eksportu w przypadku wybranych produktów będzie w najbliższych latach sprawą o charakterze priorytetowym. Obok zabezpieczenia linii kredytowych dla eksporterów, najistotniejsze będą: intensyfikacja działań promocyjnych na rzecz eksportu pilne przyjęcie przez rząd projektu ustawy o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych oraz wzmocnienie wizerunku polskich produktów rolno-spożywczych poprzez zwiększenie ich obecności na rynkach zagranicznych, m.in. w drodze zaangażowania instytucji rządowych w te działania; wprowadzenie przepisów ustawowych umożliwiających zwiększenie sprawności działania i uzyskiwanie lepszych efektów kontroli jakości handlowej artykułów rolnospożywczych; rozważenie możliwości w Unii Europejskiej szerszego niż do tej pory wykorzystania instrumentu subwencjonowania i promowania eksportu rolno-spożywczego na rynki państw trzecich; szersze niż dotychczas wykorzystywanie interwencyjnych mechanizmów pomocowych (np. prywatne przechowalnictwo masła), gdzie polski sektor mleczarski był dotąd mało aktywny; wparcie prac nad powołaniem wspólnotowego instrumentu ubezpieczeniowego, zabezpieczającego przed kryzysami wywołanymi przez niekorzystne warunki pogodowe, zmiany klimatyczne, choroby zwierząt i roślin. Poprawę konkurencyjności sektora rolno-żywnościowego można osiągnąć poprzez oddziaływanie na wzrost jakości produkcji, obniżenie jej kosztów oraz spełnienie wymogów w zakresie ochrony środowiska, higieny i warunków utrzymania zwierząt. Wszystkie dodatkowe elementy wsparcia podmiotów w tym zakresie mogą być istotnym elementem działań antyrecesyjnych i stabilizacyjnych. Wymaga to jednak zewnętrznego zasilania finansowego, w szczególności kredytowego. 6

7 4. Poszerzenie zakresu poręczeń i gwarancji Skarbu Państwa W budżecie państwa na rok 2009 pula środków (limit) na poręczenia i gwarancje kredytowe została zwiększona do 40 mld zł. Istotna, również dla sektora rolno-wiejskiego, jest próba poszerzenia gwarancji i poręczeń Skarbu Państwa o: wsparcie instytucji finansowych działających na rzecz producentów rolnych i podmiotów przetwórstwa rolno-spożywczego w szczególności banków spółdzielczych i ich zrzeszeń, poprzez udzielanie gwarancji spłaty kredytu refinansowego zaciągniętego w NBP w celu zapobieżenia utracie płynności finansowej oraz możliwość gwarantowania spłat kredytów zaciągniętych na rynku międzybankowym, a także inne działania zawarte w rządowym projekcie ustawy o udzielaniu przez Skarb Państwa wsparcia instytucjom finansowym (druk Nr 1483); poszerzenie zakresu poręczeń i gwarancji Skarbu Państwa, w tym m.in. o: gwarancje dla projektów eksportowych poszerzających polską ofertę eksportową o projekty infrastrukturalne realizowane w ramach środków UE i Partnerstwa Publiczno Prywatnego. Ważne znaczenie dla sektora rolno-spożywczego miałoby dopuszczenie do gwarantowania przez Skarb Państwa również kredytów obrotowych oraz za zgodą Komisji Europejskiej wprowadzenie preferencyjnych kredytów obrotowych z dopłatą do ich oprocentowania ze środków budżetowych. Wynika to z sezonowego charakteru produkcji rolnej i masowych zakupów dla zabezpieczenia przetwórstwa bądź eksportu. Należy podjąć wysiłki aby sektor rolno-spożywczy nie przegrywał konkurencji z innymi branżami o zabezpieczenie odpowiedniego udziału w systemie poręczeń i gwarancji. Warto też rozważyć propozycję banków obniżenia przez NBP wysokości rezerw obowiązkowych z obecnych 3,5 do 2 %. Postulat ten jest szczególnie istotny dla Banków Spółdzielczych, udzielających większość kredytów obrotowych dla rolników. 5. Program wsparcia małych i średnich przedsiębiorstw Program Rządowy zakłada wzmocnienie systemu poręczeń i gwarancji m.in. poprzez podniesienie kapitału Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) w wysokości do 2 mld zł oraz wsparcie kapitałowe istniejących lub tworzonych Regionalnych Instytucji Poręczycielskich. Sektor MŚP może korzystać z poręczeń i gwarancji BGK i Regionalnych oraz Lokalnych Instytucji Poręczycielskich. Niezależnie od wskazanych wyżej instrumentów gwarantowania, mikroprzedsiębiorstwa sektora powinny wykorzystać możliwości zaciągania tzw. mikropożyczek. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi i jego Agendy będą udostępniać i aktualizować na swoich stronach internetowych i w innych dostępnych kanałach informację na temat gwarancji i poręczeń kredytowych oraz na temat dostępnych mikropożyczek. 6. Odnawialne źródła energii Istniejący od ponad roku obowiązek dodawania biokomponentów do paliw transportowych (NCW) nie przyczynił się do stabilizacji sytuacji na krajowych rynkach rolnych. Konieczne jest wprowadzenie przepisów preferujących do realizacji NCW biokomponenty wytworzone z polskich surowców. Takie rozwiązanie stworzy alternatywną możliwość wykorzystania istniejących nadwyżek surowców rolnych oraz uchroni polski rynek biokomponentów przed nadmiernym ich importem z krajów trzecich. Wykorzystanie krajowej bazy surowcowej jest szansą na poprawę bilansu emisji CO 2 towarzyszącej produkcji biokomponentów. 7

8 Rozwój Odnawialnych Źródeł Energii (OZE) w Polsce stanowi alternatywne rozwiązanie w przypadku załamania się popytu eksportowego na polskie surowce energetyczne. Koniecznym wydaje się nie tylko wsparcie inwestycji w sektorze poprzez NFOŚiGW i wojewódzkie fundusze przyspieszenie działań w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko, ale również przyspieszenie uruchomienia środków w ramach działań PROW, które dotyczą wsparcia inwestycji w odnawialne źródła energii. Mogłyby one zwiększyć zaangażowanie rolników w produkcję OZE. Należałoby również przyspieszyć prace nad Programem Rozwój energetyki rozproszonej do 2020 w oparciu o biogaz pochodzenia rolniczego (INNOWACYJNA ENERGETYKA, ROLNICTWO ENERGETYCZNE), który mógłby przyczynić się do zwiększenia produkcji biogazu w Polsce. Przygotowane w styczniu 2009 roku założenia programu rozwoju biogazowi rolniczych, powinny stać się istotnym elementem całościowego programu produkcji biogazu. Uzasadnione wydaje się również wsparcie producentów surowców energetycznych a zwłaszcza buraka cukrowego, gdyż jest on najwydajniejszym surowcem do produkcji bioetanolu. Zasadne jest, aby restrukturyzacja polskich cukrowni poszła w kierunku przystosowania ich do produkcji biopaliw. 7. Wsparcie rolników, grup producentów i spółdzielni rolników Jednym ze sposobów na zwiększenie siły przetargowej rolników wobec innych uczestników rynku, a tym samym na poprawę warunków gospodarowania, jest organizowanie się producentów rolnych w grupy producenckie. Pomimo dotychczasowego wsparcia dla grup producenckich jego efekty oceniane są jako dość skromne. Ciągle zwiększającej się liczbie grup producenckich nie towarzyszy poprawa organizacji rynków (wciąż niski jest udział grup producenckich w sprzedaży określonych produktów rolnych) dlatego wspieranie już istniejących grup producenckich jest tak samo istotne, jak promowanie nowych inicjatyw wspólnego działania. Wśród działań, które powinny znaleźć się w programie wspierania spółdzielczości (w tym grup producenckich) w okresie spowolnienia gospodarczego, należy wskazać kontynuowanie dotychczasowych działań polegających na szerokiej kampanii informacyjnej o możliwościach rozwoju grup, systemie pomocy finansowej oraz korzystania z usług doradczych. Konieczne jest wprowadzenie rozwiązań dotyczących opłacalności produkcji, informacji rynkowej, obrotu towarowego, promocji kontraktów zawieranych pomiędzy producentami a odbiorcami, wzmocnienia współpracy pomiędzy funkcjonującymi grupami. Spółdzielnie i grupy producentów będą włączone w PROW - Działanie : Zwiększanie wartości dodanej. Potrzebny jest więc w tym zakresie długofalowy program, zawierający elementy wsparcia i zarządzany przez wybraną (wyznaczoną) przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi instytucję sektorową. Należy także przygotować i wdrożyć mechanizmy ochraniające rolników przed przerzucaniem kosztów recesji np. przed wydłużaniem terminów płatności. 8. Instrumenty interwencji na rynkach rolnych Sytuacja w sektorze rolnym wymaga zmiany w kwestii dotychczasowego podejścia do instrumentów rynkowych. Należy bardziej intensywnie wykorzystywać istniejące instrumenty WPR tzw. siatki bezpieczeństwa, aby nie dopuścić do szeroko rozumianej destabilizacji rynków rolnych. Należy wzmacniać działania na forum unijnym na rzecz europejskiego sektora rolnego w dobie światowego kryzysu, uwzględniając najnowsze propozycje Komisji zmierzające do 8

9 złagodzenia skutków dekoniunktury w sektorze rolnym i skierowania do sektora rolnego kwoty około 1,5 mld EUR. Na obecnym etapie coraz bardziej nieunikniona staje się konieczność wprowadzenia mocniejszej i, co ważniejsze, dobrze ukierunkowanej polityki interwencyjnej. Polska skutecznie proponowała wprowadzenie szeregu instrumentów stabilizujących sytuację na rynkach rolnych: przywrócenie w październiku ubiegłego roku ochrony celnej w imporcie zbóż do UE na zasadach, jakie obowiązywały przed ich zawieszeniem; podniesienie stawek dopłat eksportowych i dopłat do przechowalnictwa; przywrócenie w styczniu 2009 r. refundacji eksportowych do produktów mlecznych; zapewnienie dodatkowego finansowania w kwocie 90 mln EUR na dodatkowe działania (nowe wyzwania WPR). W sytuacji zmniejszającego się popytu konsumpcyjnego i nadwyżek na wielu rynkach rolnych, należy wykorzystać wszelkie programy unijne w zakresie współfinansowania działań pobudzających wzrost konsumpcji żywności w Polsce. Dla wszystkich rynków ważne jest zapewnienie finansowania zewnętrznego, głównie kredytowego, poprzez szybkie rozszerzenie gwarancji i poręczeń oraz współfinansowanie dla programów unijnych. Rynek mleka i przetworów mlecznych: wsparcie producentów i przetwórców mleka (lub ich stowarzyszeń czy holdingów) wykorzystanie sytuacji i pomocy dla zrestrukturyzowania branży; promocja udziału w unijnym programie prywatnego przechowalnictwa masła; promocja konsumpcji mleka i przetworów; także poprzez rozszerzenie unijnego programu Mleko w szkole. Rynek zbóż i rzepaku: koncentracja na działaniach mających na celu zwiększenie w bieżącym sezonie skupu interwencyjnego; wsparcie dla przechowalnictwa i przetwórstwa zbóż; ustanowienie preferencji dla polskiego rzepaku przy produkcji biodiesla. Rynek mięsa: wsparcie konsolidacji sektora drobiu; wsparcie dla producentów i przetwórców mające na celu wynegocjowanie odpowiednich warunków umów kontraktacyjnych z zakładami przetwórczymi. Rynek owoców i warzyw: wsparcie dla producentów i przetwórców połączone z zachętą do negocjacji cenowych i zawierania umów kontraktacyjnych z zakładami przetwórczymi, a także większej konsolidacji sektora; działania promocyjne: zwiększenie konsumpcji owoców i warzyw w kraju i za granicą, także z wykorzystaniem środków unijnych; wykorzystanie systemu dystrybucji owoców i warzyw w szkole. Rynek cukru: lobbing na rzecz przyspieszenia wypłat środków z pomocy restrukturyzacyjnej UE, tak, aby całość pieniędzy została wypłacona w 2009 r.; 9

10 działania na rzecz przywrócenia refundacji eksportowych do cukru zawartego w towarach przetworzonych nieobjętych Załącznikiem 1 do Traktatu, a w przypadku fiaska tych działań należałoby dążyć do zmniejszenia lub zniesienia opłaty produkcyjnej; wsparcie dla plantatorów i producentów w zakresie produkcji bioetanolu. 10

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Andrzej Kowalski Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PIB Katedra Rozwoju Obszarów Wiejskich Szkoła Główna Handlowa Warszawa kwiecień 2009 Wzajemne

Bardziej szczegółowo

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Rozwój obszarów wiejskich Działania rynkowe Płatności bezpośrednie Wieloletnie Ramy Finansowe 2014-2020: WPR stanowi 38,9% wydatków z budżetu UE Wspólna

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa ARiMR w liczbach i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 Wykres 5.

Program Operacyjny Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa ARiMR w liczbach i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 Wykres 5. www.arimr.gov.pl Lipiec 2012 O ARiMR Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od 1994 r. wspiera działania służące rozwojowi rolnictwa i obszarów wiejskich. Agencja zajmuje się wdrażaniem instrumentów

Bardziej szczegółowo

Leszek Droździel, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Finansowanie inwestycji w przemyśle rolno spożywczym

Leszek Droździel, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Finansowanie inwestycji w przemyśle rolno spożywczym Leszek Droździel, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Finansowanie inwestycji w przemyśle rolno spożywczym Przemysł spożywczy jest jednym z ważniejszych działów gospodarki. Jego udział

Bardziej szczegółowo

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE Maria Staniszewska Polski Klub Ekologiczny NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE BAŁTYCKI PLAN DZIAŁANIA Nasze zobowiązania:

Bardziej szczegółowo

DOTACJE ŻRÓDŁA FINANSOWANIA INWESTYCJI W LATACH 2007-2013

DOTACJE ŻRÓDŁA FINANSOWANIA INWESTYCJI W LATACH 2007-2013 Wspieranie inwestycji 2007-2013 DOTACJE ŻRÓDŁA FINANSOWANIA INWESTYCJI 1 W LATACH 2007-2013 Poznań, 17 września 2006 POLAGRA FOOD 2006 www.ms-consulting.pl 1 Wspieranie inwestycji 2007-2013 Prowadzenie:

Bardziej szczegółowo

Informacje gospodarcze z Rosji 2016-05-16 14:17:52

Informacje gospodarcze z Rosji 2016-05-16 14:17:52 Informacje gospodarcze z Rosji 2016-05-16 14:17:52 2 1. Wspieranie przemysły motoryzacyjnego w Rosji Rząd Rosji w oparciu o podprogram Przemysł samochodowy w ramach państwowego programu Rozwój przemysły

Bardziej szczegółowo

Polska wieś ZaMoŻNa i europejska

Polska wieś ZaMoŻNa i europejska Polska wieś ZAMOŻNA I EUROPEJSKA POLSKA WIEŚ Stan obecny Charakterystyka ogólna Na terenach wiejskich w Polsce mieszka 14,9 mln Polaków stanowi to 38% mieszkańców Polski. W Polsce mamy 1,583 mln gospodarstw

Bardziej szczegółowo

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa 28 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich Przasnysz, 18 maja 2015 r. Komunikat Komisji Europejskiej WPR do 2020 r. Wyzwania Europa 2020 3 cele polityki

Bardziej szczegółowo

Wspieranie eksportowej działalności MSP w Banku Gospodarstwa Krajowego

Wspieranie eksportowej działalności MSP w Banku Gospodarstwa Krajowego 2010 Wspieranie eksportowej działalności MSP w Banku Gospodarstwa Krajowego Jerzy Kurella Wiceprezes Zarządu Warszawa, 20 października 2010 BGK podstawowe informacje o Banku (1/2) Warszawa, 20 października

Bardziej szczegółowo

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Plan prezentacji Wybrane efekty realizacji instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej w Polsce. Oczekiwania co do przyszłej perspektywy

Bardziej szczegółowo

Opis struktury zagadnień rozważanych w obszarach badawczych projektu Quality of Life w czasie spotkania #1 Perspektywa Dynamiki Systemów

Opis struktury zagadnień rozważanych w obszarach badawczych projektu Quality of Life w czasie spotkania #1 Perspektywa Dynamiki Systemów Opis struktury zagadnień rozważanych w obszarach badawczych projektu Quality of Life w czasie spotkania #1 Perspektywa Dynamiki Systemów Elementy określone przez liderów sekcji w obszarze Bezpieczna Żywność

Bardziej szczegółowo

Gwarancja de minimis

Gwarancja de minimis Gwarancja de minimis wsparcie dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw Bank Gospodarstwa Krajowego, utworzony w 1924 r., jest jedynym bankiem państwowym w Polsce Misją BGK jest sprawna i efektywna

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa. Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke

Konferencja prasowa. Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke Konferencja prasowa Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke Oczekiwania rybactwa i wędkarstwa wobec nowej perspektywy finansowej Program Operacyjny Rybactwo i Morze na lata 2014-2020 Warszawa, 23 lipca

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA na temat perspektyw polsko kaliningradzkiej współpracy w sektorze rolno - spożywczym 2014-07-18 10:12:29

INFORMACJA na temat perspektyw polsko kaliningradzkiej współpracy w sektorze rolno - spożywczym 2014-07-18 10:12:29 INFORMACJA na temat perspektyw polsko kaliningradzkiej współpracy w sektorze rolno - spożywczym 2014-07-18 10:12:29 2 INFORMACJA na temat perspektyw polsko kaliningradzkiej współpracy w sektorze rolno

Bardziej szczegółowo

KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH. Regulacja rynku rolnego w Unii Europejskiej. Informacja.

KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH. Regulacja rynku rolnego w Unii Europejskiej. Informacja. KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Regulacja rynku rolnego w Unii Europejskiej i w Polsce Czerwiec 1997 Elżbieta Berkowska Informacja Nr 489 BSE 1 1.

Bardziej szczegółowo

Zmiana rządowego programu Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego 1)

Zmiana rządowego programu Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego 1) Warszawa, 12.06.2015 r. Zmiana rządowego programu Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego 1) W programie Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Wpływ kryzysu gospodarczego na rynki produktów rolnych

Wpływ kryzysu gospodarczego na rynki produktów rolnych Rozdział i Wpływ kryzysu gospodarczego na rynki produktów rolnych Tomasz Rokicki 1 Streszczenie Celem pracy jest ukazanie sytuacji na rynkach produktów rolnych w Polsce w okresie kryzysu gospodarczego.

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

Dolnośląski Fundusz Gospodarczy Sp. z o.o. ze środków Dolnośląskiego Funduszu Powierniczego w ramach Inicjatywy JEREMIE

Dolnośląski Fundusz Gospodarczy Sp. z o.o. ze środków Dolnośląskiego Funduszu Powierniczego w ramach Inicjatywy JEREMIE Poręczenia Tytuł kredytowe prezentacji udzielane przez Dolnośląski Fundusz Gospodarczy Sp. z o.o. ze środków Dolnośląskiego Funduszu Powierniczego w ramach Inicjatywy JEREMIE BGK Dolnośląski Fundusz Gospodarczy

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

Panie Marszałku, Wysoka Izbo,

Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Cieszę się, iż mogę poinformować Wysoką Izbę, a za pośrednictwem mediów również polskich rolników o realizacji programów skierowanych do polskiej wsi, a więc Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Fundusz Kredytu Technologicznego jako źródło finansowania nowych technologii. Katowice, sierpień 2006 rok

Fundusz Kredytu Technologicznego jako źródło finansowania nowych technologii. Katowice, sierpień 2006 rok Fundusz Kredytu Technologicznego jako źródło finansowania nowych technologii Katowice, sierpień 2006 rok 1 Podstawa prawna funkcjonowania Funduszu Kredytu Technologicznego Ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku

Bardziej szczegółowo

Możliwość wsparcia ze środków zewnętrznych (w tym unijnych) inwestycji z obszaru efektywności energetycznej

Możliwość wsparcia ze środków zewnętrznych (w tym unijnych) inwestycji z obszaru efektywności energetycznej Możliwość wsparcia ze środków zewnętrznych (w tym unijnych) inwestycji z obszaru efektywności energetycznej ALEKSANDRA MALARZ DYREKTOR DEPARTAMENTU FUNDUSZY EUROPEJSKICH W MINISTERSTWIE ŚRODOWISKA Warszawa,

Bardziej szczegółowo

- 4 - UZASADNIENIE. zm.) ma na celu: l) dostosowanie przepisów tego rozporządzenia do przepisów rozporządzenia Komisji (WE)

- 4 - UZASADNIENIE. zm.) ma na celu: l) dostosowanie przepisów tego rozporządzenia do przepisów rozporządzenia Komisji (WE) - 4 - UZASADNIENIE Zmiana rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 22, poz. 121, z późn.

Bardziej szczegółowo

Misja i działania Agencji Rynku Rolnego w zakresie wspierania innowacji i promocji żywności wysokiej jakości

Misja i działania Agencji Rynku Rolnego w zakresie wspierania innowacji i promocji żywności wysokiej jakości Misja i działania Agencji Rynku Rolnego w zakresie wspierania innowacji i promocji żywności wysokiej jakości Kraków, 8 października 2015 r. Piotr Sendor Informacja o instytucji 1990 r. - Powstanie Agencji

Bardziej szczegółowo

Analiza ofert instytucji finansowych posiadaj

Analiza ofert instytucji finansowych posiadaj Analiza ofert instytucji finansowych posiadających akredytacje do udzielania gwarancji bankowych w ramach zaliczek wypłacanych przez ARiMR na wybrane działania PROW 20072013 Nabór wniosków w ramach PROW

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Polska Wieś 2014. Raport o stanie wsi. 26 czerwca 2014 r. Prof. dr hab. Walenty Poczta

Polska Wieś 2014. Raport o stanie wsi. 26 czerwca 2014 r. Prof. dr hab. Walenty Poczta Polska Wieś 2014. Raport o stanie wsi 26 czerwca 2014 r. Prof. dr hab. Walenty Poczta Wykorzystane rozdziały z Raportu prof. dr hab. Walenty Poczta, dr Agnieszka Baer-Nawrocka, Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Michał Majcherek Agro Klaster Kujawy Stowarzyszenie Na Rzecz Innowacji i Rozwoju W dzisiejszych warunkach konkurencyjność

Bardziej szczegółowo

Działanie 111 Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie

Działanie 111 Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie Działanie 111 Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie Oś 1 Poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego w ramach PROW na lata 2007-2013 Cel działania Działanie ma na celu

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Rządowe programy dostępne w BGK

Rządowe programy dostępne w BGK Rządowe programy dostępne w BGK Radosław Stępień Wiceprezes - Pierwszy Zastępca Prezesa Zarządu Bank Gospodarstwa Krajowego Kraków, 15 czerwca 2015 r. Bank Gospodarstwa Krajowego Bank Gospodarstwa Krajowego,

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Oprocentowanie środków pieniężnych, kredytów i pożyczek dla Klientów Instytucjonalnych (exbgż)

Oprocentowanie środków pieniężnych, kredytów i pożyczek dla Klientów Instytucjonalnych (exbgż) Oprocentowanie środków pieniężnych, kredytów i pożyczek dla Klientów Instytucjonalnych (exbgż) /Wyciąg, stan na dzień 30 kwietnia 2015 r./ Spis treści: I. Oprocentowanie środków pieniężnych oraz debetu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRIORYTETOWY

PROGRAM PRIORYTETOWY PROGRAM PRIORYTETOWY Tytuł programu: Poprawa efektywności energetycznej Część 4) Inwestycje energooszczędne w małych i średnich przedsiębiorstwach 1. Cel programu Celem programu jest ograniczenie zużycia

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie roku kwotowego 2010/2011

Podsumowanie roku kwotowego 2010/2011 Podsumowanie roku kwotowego 2010/2011 Stabilizacji i rozwojowi polskiego sektora mleczarskiego służy- funkcjonujący w Polsce od 2004 r. mechanizm kwotowania produkcji mleka. Jego głównym celem jest zachowanie

Bardziej szczegółowo

Niedorzeczna likwidacja

Niedorzeczna likwidacja Zgodnie z ekspertyzą Związku Banków Polskich, likwidacja Funduszu Poręczeń Unijnych i Krajowego Funduszu Poręczeń Kredytowych przyniosłaby negatywne skutki przede wszystkim dla jednostek samorządu terytorialnego.

Bardziej szczegółowo

Alternatywne formy finansowania inwestycji. Obligacje przychodowe

Alternatywne formy finansowania inwestycji. Obligacje przychodowe Alternatywne formy finansowania inwestycji Obligacje przychodowe Inwestycje w sektorze usług użyteczności publicznej Duża jednostkowa skala nakładów inwestycyjnych Długi okres użytkowania Opłaty za korzystania

Bardziej szczegółowo

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Paweł Sulima Wydział Energii Odnawialnych i Biopaliw Departament Rynków Rolnych XI Giełda kooperacyjna

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Informacja na posiedzenie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 27 stycznia 2016 roku.

Informacja na posiedzenie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 27 stycznia 2016 roku. Informacja na posiedzenie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 27 stycznia 2016 roku. Harmonogram naboru wniosków w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata

Bardziej szczegółowo

Polska droga do skutecznego zarządzania ryzykiem poprzez ubezpieczenia w gospodarstwach rolnych. Przeszkody i możliwości rozwoju

Polska droga do skutecznego zarządzania ryzykiem poprzez ubezpieczenia w gospodarstwach rolnych. Przeszkody i możliwości rozwoju Polska droga do skutecznego zarządzania ryzykiem poprzez ubezpieczenia w gospodarstwach rolnych. Przeszkody i możliwości rozwoju Aleksandra Szelągowska (Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi) dr Krzysztof

Bardziej szczegółowo

Obecne i przyszłe instrumenty finansowania inwestycji OZE w Polsce. Słupsk 30.10.2014

Obecne i przyszłe instrumenty finansowania inwestycji OZE w Polsce. Słupsk 30.10.2014 Obecne i przyszłe instrumenty finansowania inwestycji OZE w Polsce Słupsk 30.10.2014 Obecne i przyszłe instrumenty finansowania inwestycji OZE w Polsce 1. Program PROSUMENT 2. Program LEMUR 3. Program

Bardziej szczegółowo

Irlandzki eksport towarów spożywczych w 2014 r. osiągnął 10,5 mld EUR 2015-01-19 13:21:19

Irlandzki eksport towarów spożywczych w 2014 r. osiągnął 10,5 mld EUR 2015-01-19 13:21:19 Irlandzki eksport towarów spożywczych w 2014 r. osiągnął 10,5 mld EUR 2015-01-19 13:21:19 2 Według wstępnych danych agencji Bord Bia irlandzki eksport żywności i napojów w 2014 r. osiągnął wartość 10,5

Bardziej szczegółowo

Co to jest poręczenie? Dolnośląskie Spotkanie Biznesowe. Wrocław, 21 maja 2014

Co to jest poręczenie? Dolnośląskie Spotkanie Biznesowe. Wrocław, 21 maja 2014 Dolnośląskie Spotkanie Biznesowe la Pracowników D Wrocław, 21 maja 2014 Co to jest poręczenie? Poręczenie POLFUND to zabezpieczenie spłaty kredytuustanawiane na podstawie przepisów kodeksu cywilnego W

Bardziej szczegółowo

Wsparcie publiczne polskiego sektora żywnościowego

Wsparcie publiczne polskiego sektora żywnościowego Wsparcie publiczne polskiego sektora żywnościowego Dr Marek Wigier Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa Kraków, 25 października 2013 roku Definicja

Bardziej szczegółowo

Sekcja A. Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 2011 2012 2013 2014

Sekcja A. Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 2011 2012 2013 2014 Rolnictwo w Polsce w r. (sekcja A wg klasyfikacji PKD) 27 kwietnia 2015 Trendy bieżące: Rolnictwo z 3% udziałem w PKB jest ważnym sektorem polskiej gospodarki. Polska należy do znaczących producentów produktów

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Michał Majcherek Agro Klaster Kujawy Stowarzyszenie Na Rzecz Innowacji i Rozwoju WAŻNE DATY Listopad 2011 niektóre firmy

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Szczecin, 16 kwietnia 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Szczecin, 16 kwietnia 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Szczecin, 16 kwietnia 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910

Bardziej szczegółowo

Rozwój rynku rodzimych roślin strączkowych jako czynnik bezpieczeństwa żywnościowego w Polsce

Rozwój rynku rodzimych roślin strączkowych jako czynnik bezpieczeństwa żywnościowego w Polsce Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Wydział Ekonomiczno-Społeczny Zakład Rachunkowości, Rynków Finansowych i Towarowych w Gospodarce Żywnościowej Rozwój rynku rodzimych roślin strączkowych jako czynnik

Bardziej szczegółowo

Żywność polską specjalnością 2015-06-03 11:01:23

Żywność polską specjalnością 2015-06-03 11:01:23 Żywność polską specjalnością 2015-06-03 11:01:23 2 W 2015 roku Polska może wyeksportować żywność o wartości nawet 25 mld euro - mówił w maju 2015 minister rolnictwa Marek Sawicki. W 2014 r. eksport produktów

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-25 09:23:24

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-25 09:23:24 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-25 09:23:24 2 Maroko realizuje reformy i kontynuuje program uniezależniania się od tzw. ciężkich paliw kopalnych. Jest pionierem na kontynencie afrykańskim w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

GWARANCJE. w Banku BGŻ S.A.

GWARANCJE. w Banku BGŻ S.A. GWARANCJE w Banku BGŻ S.A. Informacje ogólne Bank BGŻ jest jednym z 10 największych banków w Polsce. Od ponad 30-lat aktywnie działamy na rynku. Jesteśmy bankiem uniwersalnym. Oferujemy produkty i usługi

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w 2013 r.

Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w 2013 r. Biuro Analiz i Programowania Warszawa, marzec 2014 r. Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w 2013 r. Od akcesji Polski do UE sukcesywnie rosły obroty towarami rolnospożywczymi oraz ich udział

Bardziej szczegółowo

Inicjatywa JEREMIE. Poza dotacyjna forma wsparcia szansą rozwoju dla przedsiębiorców.

Inicjatywa JEREMIE. Poza dotacyjna forma wsparcia szansą rozwoju dla przedsiębiorców. Inicjatywa JEREMIE Tytuł prezentacji Poza dotacyjna forma wsparcia szansą rozwoju dla przedsiębiorców. BGK Miasto, data Co to jest JEREMIE? Joint European Resources for Micro-to-Medium Enterprises Wspólne

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z POSIEDZENIA OBSERWATORIUM RYNKU MLEKA w dniu 27.05.2015

SPRAWOZDANIE Z POSIEDZENIA OBSERWATORIUM RYNKU MLEKA w dniu 27.05.2015 SPRAWOZDANIE Z POSIEDZENIA OBSERWATORIUM RYNKU MLEKA w dniu 27.05.2015 Spotkanie rozpoczęto omówieniem aktualnej sytuacji w Unii Europejskiej. Produkcja mleka w pierwszym kwartale spadła o 1,3% w porównaniu

Bardziej szczegółowo

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE Anna Grontkowska, Bogdan Klepacki SPIS TREŚCI Wstęp Rozdział 1. Miejsce rolnictwa w systemie agrobiznesu Pojęcie i funkcje agrobiznesu Ogniwa agrobiznesu

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia placówek służby zdrowia

Instrumenty wsparcia placówek służby zdrowia Instrumenty wsparcia placówek służby zdrowia Paulina Marczak Departament Zarządzania Produktami Gołuchów, 13 października 2011 r. Bank Gospodarstwa Krajowego (1/2) Jesteśmy jedynym bankiem paostwowym w

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Podstawy prawne na poziomie UE Rozporządzenie Rady 1698/2005 z 20 września

Bardziej szczegółowo

Agencja Rozwoju Przemysłu to:

Agencja Rozwoju Przemysłu to: Misja ARP S.A. Misją Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. jest wspieranie działań restrukturyzacyjnych oraz kreowanie proinnowacyjnych rozwiązań w celu poprawy pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstw. ARP S.A.

Bardziej szczegółowo

Sektor rolny i handel zagraniczny we Francji 2013-02-11 10:08:01

Sektor rolny i handel zagraniczny we Francji 2013-02-11 10:08:01 Sektor rolny i handel zagraniczny we Francji 2013-02-11 10:08:01 2 Francuski sektor rolniczy jest jednym z najważniejszych sektorów gospodarki tego kraju i zajmuje kluczowe miejsce w handlu zagranicznym

Bardziej szczegółowo

BANK OCHRONY ŚRODOWISKA S.A.

BANK OCHRONY ŚRODOWISKA S.A. BANK OCHRONY ŚRODOWISKA S.A. Rola Banku Ochrony Środowiska we wspieraniu inwestycji wykorzystujących odnawialne źródła energii Odnawialne źródła energii: szansa i wyzwanie POLEKO 2007 POLSKI SYSTEM FINANSOWANIA

Bardziej szczegółowo

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Mirosław Marek PARP, Prezes Zarządu Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP)

Bardziej szczegółowo

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Instrumenty finansowe

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Instrumenty finansowe pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich , współfinansowane z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

Bardziej szczegółowo

Instrumenty obniżające ryzyko finansowania przedsiębiorstw. Warszawa 10 grudnia 2008 r.

Instrumenty obniżające ryzyko finansowania przedsiębiorstw. Warszawa 10 grudnia 2008 r. Instrumenty obniżające ryzyko finansowania przedsiębiorstw Warszawa 10 grudnia 2008 r. Bank Gospodarstwa Krajowego Bank państwowy z wieloletnim doświadczeniem w obsłudze jednostek centralnych, samorządów

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wspierania eksportu w Banku Gospodarstwa Krajowego

Instrumenty wspierania eksportu w Banku Gospodarstwa Krajowego Instrumenty wspierania eksportu w Banku Gospodarstwa Krajowego Paweł Rogosz, Dyrektor Departament Wspierania Handlu Zagranicznego Bank Gospodarstwa Krajowego Warszawa, 9 czerwca 2011 r. BGK podstawowe

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRIORYTETOWY Tytuł programu: Efektywne wykorzystanie energii Część 7) Inwestycje energooszczędne w małych i średnich przedsiębiorstwach 1. Cel programu Celem programu jest ograniczenie zużycia

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Rynek cukru. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 2/2015

Rynek cukru. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 2/2015 Rynek cukru Czynniki podażowo-popytowe Krajowa bieżąca produkcja cukru 1 z buraków w roku gospodarczym 2 2014/2015 (według wstępnych danych producentów cukru przesłanych do ARR) wyniesie 1 985 tys. ton

Bardziej szczegółowo

Rozwój obszarów wiejskich w nowej perspektywie finansowej

Rozwój obszarów wiejskich w nowej perspektywie finansowej Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Rozwój obszarów wiejskich w nowej perspektywie finansowej dr inż. Zofia Szalczyk- Podsekretarz Stanu w MRiRW Lipiec 2013 Prace nad PROW 2014-2020 Opracowywany w Ministerstwie

Bardziej szczegółowo

Małopolskie Regionalny Program Operacyjny 2007-2013 DZIAŁANIE 2.1 ROZWOJ I PODNIESIENIE KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW Schemat A

Małopolskie Regionalny Program Operacyjny 2007-2013 DZIAŁANIE 2.1 ROZWOJ I PODNIESIENIE KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW Schemat A Małopolskie Regionalny Program Operacyjny 2007-2013 DZIAŁANIE 2.1 ROZWOJ I PODNIESIENIE KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW Numer i nazwa priorytetu Oś Priorytetowa 2. Gospodarka regionalnej szansy Instytucja

Bardziej szczegółowo

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Plan prezentacji Wybrane efekty realizacji instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej w Polsce. Oczekiwania co do przyszłej perspektywy

Bardziej szczegółowo

Dochody JST 2004 2012, perspektywa 2013 2020. Warszawa, 20 czerwca 2013 Senat RP

Dochody JST 2004 2012, perspektywa 2013 2020. Warszawa, 20 czerwca 2013 Senat RP Dochody JST 2004 2012, perspektywa 2013 2020 Warszawa, 20 czerwca 2013 Senat RP Dane: dochody wydatki majątkowe wynik rok 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Dochody ogółem Dochody ogółem UE Dochody

Bardziej szczegółowo

Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce

Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce dr Marietta Janowicz-Lomott, Uniwersytet Gdański dr Krzysztof Łyskawa, Uniwersytet Ekonomiczny Poznań Agenda Działanie ubezpieczeń dotowanych w Polsce

Bardziej szczegółowo

RAPORT ZA III KWARTAŁ 2010 R. WERTH-HOLZ SPÓŁKA AKCYJNA. z siedzibą w Poznaniu

RAPORT ZA III KWARTAŁ 2010 R. WERTH-HOLZ SPÓŁKA AKCYJNA. z siedzibą w Poznaniu RAPORT ZA III KWARTAŁ 2010 R. WERTH-HOLZ SPÓŁKA AKCYJNA z siedzibą w Poznaniu 15-11-2010 1. Podstawowe informacje o Emitencie Nazwa WERTH-HOLZ SPÓŁKA AKCYJNA Siedziba ul. Szarych Szeregów 27, 60-462 Poznań

Bardziej szczegółowo

Osoby fizyczne, osoby prawne, wspólnicy spółek cywilnych, spółki osobowe prawa handlowego, które:

Osoby fizyczne, osoby prawne, wspólnicy spółek cywilnych, spółki osobowe prawa handlowego, które: Od 9 listopada br. rolnicy mogą składać w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnioski o dofinansowanie inwestycji w gospodarstwach rolnych. W ramach PROW 2007-2013 Agencja wprowadza w życie

Bardziej szczegółowo

14.06.2010 20.11.2013 21.12.2012 1.06.2011

14.06.2010 20.11.2013 21.12.2012 1.06.2011 1. Raporty prowadzone jako Sprawozdawca 14.06.2010 SPRAWOZDANIE w sprawie strategii Unii Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego oraz roli makroregionów w przyszłej polityce spójności Sprawozdanie nakreśla

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich

Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich Mgr Bogusław Wacławik Doktorant na Wydziale Finansów Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie 1 Maksyma wystąpienia:

Bardziej szczegółowo

PROJEKTY WSPIERAJĄCE ROZWÓJ EKSPORTU MIKRO-, MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW PASZPORT DO EKSPORTU 1

PROJEKTY WSPIERAJĄCE ROZWÓJ EKSPORTU MIKRO-, MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW PASZPORT DO EKSPORTU 1 Informacja nt. możliwości otrzymania dofinansowania ze środków Unii Europejskiej na: PROJEKTY WSPIERAJĄCE ROZWÓJ EKSPORTU MIKRO-, MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW PASZPORT DO EKSPORTU 1 Szanowni Państwo,

Bardziej szczegółowo

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska. Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska. Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego Plan prezentacji System finansowy a sfera realna Rozwój w ujęciu krajowym,

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku cukru w obliczu przeobrażeń do i po 2017

Sytuacja na rynku cukru w obliczu przeobrażeń do i po 2017 Sytuacja na rynku cukru w obliczu przeobrażeń do i po 2017 Marcin Mucha Związek Producentów Cukru w Polsce Przyczyny zmian w regulacjach dotyczących rynku cukru: - Liberalizacja handlu spowodowana światowymi

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH Priorytet 1. Ułatwianie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich 1a. Zwiększenie innowacyjności i bazy wiedzy na obszarach

Bardziej szczegółowo

Podejście Leader w nowym okresie programowania 2014-2020

Podejście Leader w nowym okresie programowania 2014-2020 Community-led local development w tym Podejście Leader w nowym okresie programowania 2014-2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Warszawa, 23 listopada 2012 r. Podejście Leader w latach 2007-2013 Oś

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy?

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Łukasz Tarnawa Departament Strategii i Analiz Warszawa, 6 listopada 2008 1 Gospodarka globalna kryzys sektora finansowego w gospodarkach

Bardziej szczegółowo

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 Jacek Woźniak Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Kraków, 15 maja 2008 r. 2 Programy operacyjne Realizacja wspieranego projektu Poprawa efektywności

Bardziej szczegółowo

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym Część 1 - Przedsiębiorstwa Pytania 1-7 dotyczą polityki kredytowej Banku w zakresie kredytów dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2011 Bezpieczne wejście na nowe rynki zbytu ubezpieczenia kredytowe Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw Jak zostać i pozostać przedsiębiorcą? Zygmunt Kostkiewicz, prezes zarządu KUKE S.A. Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Nowe dotacje dla obszarów wiejskich. Wpisany przez dr Aleksandra Maciejewska

Nowe dotacje dla obszarów wiejskich. Wpisany przez dr Aleksandra Maciejewska Minister rolnictwa i rozwoju wsi Marek Sawicki zapowiedział, że w 2011 r. zwiększone zostaną limity środków w ramach najbardziej popularnych działań w PROW 2007-2013. Mikroprzedsiębiorcy i właściciele

Bardziej szczegółowo

Aktualna sytuacja na rynku kredytowym dla firm w Polsce i możliwe scenariusze na przyszłość

Aktualna sytuacja na rynku kredytowym dla firm w Polsce i możliwe scenariusze na przyszłość Aktualna sytuacja na rynku kredytowym dla firm w Polsce i możliwe scenariusze na przyszłość Tomasz Kierzkowski Departament Klienta Biznesowego 23 maja 2013 Plan prezentacji Fundusze unijne i kredyty dla

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty czwarty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Mechanizmy wsparcia gospodarki niskoemisyjnej dotychczasowe doświadczenia i nowa perspektywa finansowa (wprowadzenie do dyskusji na IV sesji panelowej) Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Forum

Bardziej szczegółowo