Wydział Chemii, Zakład Dydaktyki Chemii ul. Ingardena 3, Kraków tel./fax:

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wydział Chemii, Zakład Dydaktyki Chemii ul. Ingardena 3, 30-060 Kraków tel./fax: 12 663 22 58 www.zmnch.pl"

Transkrypt

1 ul. Ingardena 3, Kraków Temat lekcji : Teorie kwasów i zasad Program nauczania: DKOS /07 (lekcja 91) Liceum poziom rozszerzony Lekcja bieżąca 45 minut Uwaga: Komentarz zapisany kursywą (kolorem niebieskim) nie musi znajdowad się w standardowym konspekcie studenckim Cele dydaktycznowychowawcze: przypomnienie uczniom teorii kwasów i zasad według Arrheniusa, utrwalenie zapisu równao reakcji dysocjacji kwasów i zasad oraz nazewnictwa jonów; zapoznanie uczniów z teorią kwasów i zasad Brönsteda i Lowry ego oraz z teorią kwasów i zasad Lewisa. Cele operacyjne: Uczeo potrafi zapisad równania procesu dysocjacji kwasów i zasad oraz podad nazwy jonów powstających w wyniku tego procesu rozróżnid trzy teorie kwasowozasadowe (według Arrheniusa, Brönsteda i Lowry ego oraz Lewisa), wymienid podstawowe założenia każdej z omawianych na teorii, na podstawie odpowiednich zapisów wskazad kwasy i zasady według poznanych teorii (teorie kwasowozasadowe: Arrheniusa, Brönsteda i Lowry ego). Metody nauczania: Wiodąca słowna: pogadanka, rozwiązywanie zadao Wspomagająca oglądowa: pokaz foliogramów Środki dydaktyczne: foliogramy (foliogram nr 1 (teoria kwasów i zasad Brönsteda i Lowry ego), foliogram nr 2 (podział kwasów i zasad według teorii BrönstedaLowry ego), foliogram nr 3 (treśd zadania do rozwiązania na lekcji), kserokopie zadao na rekapitulację i zadania domowego dla każdego ucznia. Uwaga kolorem zielonym wyodrębniono notatkę do zeszytu ucznia.

2 ul. Ingardena 3, Kraków Częśd nawiązująca Kontrola wiadomości (odpytanie dwóch uczniów), mająca na celu przypomnienie uczniom znanej im teorii kwasów i zasad według Arrheniusa. 1. Podaj definicję procesu dysocjacji: 2. Zapisz równania dysocjacji kwasu chlorowodorowego i wodorotlenku strontu oraz podaj nazwy jonów powstających w wyniku tych procesów. 3. Podaj definicję kwasów według teorii Arrheniusa: 4. Zapisz równania stopniowej dysocjacji kwasu fosforowego(v) oraz podaj nazwy jonów powstających w wyniku tych procesów. W trackie odpytywania pozostali uczniowie zapisują definicje kwasów i zasad według teorii Arrheniusa. Zapisują także równania dysocjacji jonowej dla kwasu chlorowodorowego, fosforowego(v) i wodorotlenku strontu oraz piszą nazwy powstających w wyniku tych procesów jonów. Kwasy to substancje, które w roztworze wodnym dysocjują na kationy wodoru i aniony reszty kwasowej, a zasady dysocjują na kationy metalu i jednoujemne aniony wodorotlenkowe. HCl H + + Cl kwas chlorowodorowy kation wodoru anion chlorkowy Sr(OH) 2 Sr OH wodorotlenek strontu kation strontu anion wodorotlenkowy H 3 PO 4 H + + H 2 PO 4 kwas fosforowy(v) kation wodoru anion diwodorofosforanowy(v) H 2 PO 4 H HPO 4 anion diwodorofosforanowy(v) kation wodoru anion wodorofosforanowy(v)

3 ul. Ingardena 3, Kraków HPO 4 2 H + + PO 4 3 anion wodorofosforanowy(v) kation wodoru anion fosforanowy(v) Częśd postępująca: W ramach wprowadzenia do tematu i zaciekawienia uczniów nauczyciel wyjaśnia, że teoria Arrheniusa nie tłumaczy dlaczego np. NH 3 jest zasadą. Z konieczności Arrhenius zaproponował wzór NH 4 OH dla roztworu amoniaku w wodzie (potrzebny był jon OH ). W rezultacie doprowadziło to do nieporozumienia, gdyż rzeczywistą zasadą nie jest NH 4 OH, a NH 3! Już w 1896 r. stwierdzono, że właściwości zasadowe ujawniają się także w takich rozpuszczalnikach jak anilina, gdzie nie mogą występować jony OH. Po tym zagajeniu wskazany uczeo zapisuje na tablicy równanie reakcji amoniaku z wodą: + NH 3 + H 2 O = NH 4 + OH amoniak kation amonowy anion wodorotlenkowy Nauczyciel wyjaśnia że nie wszystkie doświadczalnie poznane właściwości kwasowozasadowe da się wyjaśnić teorią Arrheniusa i na tle foliogramu wyjaśnia istotę teorii Brönsteda Lowry ego Prezentacja foliogramu nr 1. Teoria kwasów i zasad Brönsteda Lowry ego.

4 ul. Ingardena 3, Kraków Teoria kwasów i zasad BrönstedaLowry ego: Reakcja kwas zasada polega na przeniesieniu (transferze) protonu od kwasu do zasady (reakcja protolityczna). Kwasami są indywidua chemiczne zdolne do oddania protonu, a zasadami te, które mogą przyłączyć proton. Te ogólne stwierdzenia dotyczące teorii kwasów i zasad BrönstedaLowry ego nauczyciel rozwija na przykładzie zapisanego wcześniej równania reakcji amoniaku z wodą. Amoniak ma zdolność przyłączania protonu jest więc zasadą; woda oddaje proton, pełni więc w tej reakcji funkcję kwasu; jon amonowy może oddać proton, przechodząc w NH 3, pełni więc funkcję kwasu; jon wodorotlenkowy może przyłączyć jeden proton, tworząc cząsteczkę wody jest więc zasadą. H 2 O + NH 3 = NH OH kwas1 zasada2 kwas2 zasada1 Zasada NH 3 jest sprzężona z kwasem NH + 4. Zasada OH jest sprzężona z kwasem H 2 O. H 2 O jest kwasem, ponieważ ma proton zdolny do przeniesienia. NH 3 jest zasadą ponieważ wiąże proton tracony przez kwas. Ale także: NH + 4 jest kwasem, ponieważ może oddać proton, OH jest zasadą, ponieważ może ten proton przyłączyć. Ten problem szczegółowy zostaje uogólniony, a uczniowie zapisują to uogólnienie w formie notatki: Zapis ogólny: Równowaga kwasowozasadowa: kwas1 + zasada2 = kwas2 + zasada1 kwas + zasada = kwas sprzężony + zasada sprzężona

5 ul. Ingardena 3, Kraków Po tym uogólnieniu uczniowie wskazują sprzężone pary kwasów i zasad w kolejnych przykładach zapisanych na tablicy, a nauczyciel w odpowiednim momencie wyjaśnia, że: kwasem i zasadą według teorii BrönstedaLowry ego mogą być też jony oraz, że woda może występować zarówno w roli kwasu jak i zasady (ulega procesowi autodysocjacji) podobnie jest w przypadku amoniaku. HNO 3 + H 2 O = H 3 O + + NO 3 kwas1 zasada2 kwas2 zasada1 Kwas HNO 3 jest sprzężony z zasadą NO 3, a zasada H 2 O jest sprzężona z kwasem H 3 O +. HSO 4 + H 2 O = SO H 3 O + kwas1 zasada2 zasada1 kwas2 Kwas HSO 4 jest sprzężony z zasadą SO 2 4, a zasada H 2 O jest sprzężona z kwasem H 3 O +. SO H 2 O = HSO 4 + OH zasada1 kwas2 kwas1 zasada2 Zasada SO 4 2 jest sprzężona z kwasem HSO 4, a kwas H 2 O jest sprzężony z zasadą OH. Woda i amoniak ulegają procesowi autodysocjacji: H 2 O + H 2 O = H 3 O + + OH kwas1 zasada2 kwas2 zasada1 NH 3 + NH 3 = NH NH 2 kwas1 zasada2 kwas2 zasada1 W kolejnej fazie lekcji nauczyciel prezentuje foliogram nr 2 (podział kwasów i zasad według teorii BrönstedaLowry ego) i podsumowuje, że kwasami i zasadami mogą być zarówno cząsteczki obojętne jak również jony.

6 ul. Ingardena 3, Kraków Foliogram nr 2 Kwasami (zasadami) mogą być zarówno cząsteczki obojętne jak również jony. W zależności od warunków ta sama substancja może pełnić rolę kwasu lub zasady. Kolejny etap ma za zadanie sprawdzenie stopnia przyswojenia wiedzy i ma charakter rekapitulacji śródlekcyjnej. Na foliogramie zostaje przedstawiona treść zadania które uczniowie rozwiązują przy tablicy. Foliogram nr 3 Podane jony lub cząsteczki podziel na kwasy i zasady według teorii BrönstedaLowry ego: S 2, CH 3 COO, H +, H 2 SO 4, CO 2 3, NH + 4, H 3 O +. Swój wybór uzasadnij odpowiednimi równaniami reakcji z wodą. Wskaż sprzężone ze sobą pary kwas zasada. 1. Kwasy: H 2 SO 4, NH + 4, H 3 O + Równania reakcji: H 2 SO 4 + H 2 O = HSO 4 + H 3 O + H 2 SO 4 (kwas) HSO 4 (sprzężona zasada)

7 ul. Ingardena 3, Kraków H 2 O + NH 4 + = NH 3 + H 3 O + NH 4 + (kwas) NH 3 (sprzężona zasada) H 3 O + + H 2 O = H 2 O + H 3 O + H 3 O + (kwas) H 2 O (sprzężona zasada) 2. Zasady: S 2, CH 3 COO 2, CO 3 Równania reakcji: S 2 + H 2 O = HS + OH S 2 (zasada) HS (sprzężony kwas) H 2 O (kwas) OH (sprzężona zasada) CH 3 COO + H 2 O = CH 3 COOH + OH CH 3 COO (zasada) CH 3 COOH (sprzężony kwas) H 2 O (kwas) OH (sprzężona zasada) CO H 2 O = HCO 3 + OH CO 3 2 (zasada) HCO 3 (sprzężony kwas) H 2 O (kwas) OH (sprzężona zasada) Ostatnim punktem części postępującej jest pogadanka nauczyciela wprowadzająca teorię kwasów i zasad Lewisa. Kwasem jest każdy akceptor pary elektronowej, a zasadą donor pary elektronowej. Każdy kwas według teorii Lowry egobrönsteda jest zarazem kwasem Lewisa, to samo dotyczy zasad. Teoria Lewisa rozszerza jednak pojęcie kwasu i zasady na związki, których poprzednie teorie nie uwzględniały, np. cząsteczki nie zawierające protonów: BF 3, SO 3,

8 ul. Ingardena 3, Kraków AlCl 3. Mogą one tworzyć połączenia z donorami par elektronowych: H 2 O, NH 3, anionami reszt kwasowych. Reakcja kwasowozasadowa polega na dołączeniu określonego indywiduum chemicznego wraz z parą elektronową, w wyniku czego tworzy się nowe wiązanie. Atom, cząsteczka lub jon dostarczający parę elektronową (donor pary elektronowej) to zasada, a atom, cząsteczka lub jon przyjmujący parę elektronową (akceptor) to kwas. H + + :OH = HOH kwas zasada F 3 B + :NH 3 = F 3 B NH 3 kwas H 2 zasada : + HCl *H 2 O HCl+ zasada kwas Rekapitulacja: Uczniowie otrzymują na kartkach zadania. Uczeń, który poprawnie rozwiąże je jako pierwszy, zapisuje odpowiednie równania reakcji na tablicy i otrzymuje plus (ocenę za aktywność). 1. Dla poniższych zasad według BrönstedaLowry ego podaj wzory kwasów z nimi sprzężonych: a) ClO b) HS c) CN d) CH 3 COO e) OH Rozwiązanie: a) HClO, b) H 2 S, c) HCN, d) CH 3 COOH, e) H 2 O 2. Na podstawie podanych niżej równań reakcji, określ, które z substancji są kwasami, a które zasadami według teorii BrönstedaLowry ego. Równanie reakcji kwas zasada HCl + H 2 O = H 3 O + + Cl HCl H 3 O + H 2 O Cl

9 ul. Ingardena 3, Kraków NH OH + = NH 3 + H 2 O NH 4 H 2 O OH NH 3 2 SO 4 + H 3 O + = H 2 O + HSO 4 H 3 O + HSO 4 SO 4 2 H 2 O H 3 O + + OH = H 2 O + H 2 O H 3 O + H 2 O OH H 2 O NH NH 2 = NH 3 + NH 3 + NH 4 NH 3 NH 2 NH 3 HBr + H 2 O = H 3 O + + Br HBr H 3 O + H 2 O Br Zadanie domowe: Celem zadania jest wyćwiczenie umiejętności wskazywania i rozróżniania kwasów i zasad według nowo poznanych teorii (teorie kwasowozasadowe: Brönsteda i Lowry ego oraz Lewisa). 1. Jaką rolę według teorii BrönstedaLowry ego pełni jon H 2 PO 4 w reakcji: H 2 PO 4 + H 2 O HPO H 3 O + Odpowiedź uzasadnij. Rozwiązanie: Jon H 2 PO 4 pełni w tym równaniu reakcji rolę kwasu, ponieważ ma proton zdolny do oddania. 2. Wypisz, które spośród substancji wymienionych poniżej mogą występować zarówno jako kwas i jako zasada BrönstedaLowry ego. Swój wybór uzasadnij odpowiednimi równaniami reakcji oraz podaj odpowiednio sprzężony kwas lub zasadę. NaOH, HCO 3, NH + 4, NH 3, HS, HI, CN, [Cu(NH 3 ) 4 ] 2+ 2, HBO 3 Rozwiązanie: HCO 3, NH 3, HS, HBO 2 3, HCO 3 + H 2 O = H 2 CO 3 + OH HCO 3 (zasada) H 2 CO 3 (sprzężony kwas) H 2 O (kwas) OH (sprzężona zasada) HCO 3 + H 2 O = CO H 3 O + HCO 3 (kwas) CO 2 3 (sprzężona zasada)

10 ul. Ingardena 3, Kraków NH 3 + NH 3 = NH NH 2 NH 3 (kwas) NH 2 (sprzężona zasada) NH 3 (zasada) NH + 4 (sprzężony kwas) HS + H 2 O = H 2 S + OH HS (zasada) H 2 S (sprzężony kwas) H 2 O (kwas) OH (sprzężona zasada) HS + H 2 O = S 2 + H 3 O + HS (kwas) S 2 (sprzężona zasada) 2 HBO 3 + H 2 O = H 2 BO 3 + OH 2 HBO 3 (zasada) H 2 BO 3 (sprzężony kwas) H 2 O (kwas) OH (sprzężona zasada) 2 HBO 3 + H 2 O = BO H 3 O + HBO (kwas) BO 3 (sprzężona zasada) 3. W podanych równaniach reakcji zaznacz kwas i zasadę Lewisa: a) Ag + + 2NH 3 = [Ag(NH 3 ) 2 ] + b) BF 3 + F = BF 4 c) H 2 O + H + = H 3 O + Rozwiązanie: a) Ag + + 2NH 3 = [Ag(NH 3 ) 2 ] + kwas zasada b) BF 3 + F = BF 4 kwas zasada c) H 2 O + H + = H 3 O + zasada kwas

EGZAMIN DIAGNOZUJĄCY Z CHEMII TEORIE KWASÓW I ZASAD DLA UCZNIÓW KLASY I

EGZAMIN DIAGNOZUJĄCY Z CHEMII TEORIE KWASÓW I ZASAD DLA UCZNIÓW KLASY I Miejsce na naklejkę z kodem szkoły iejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja Liczba pkt: Wynik %: Ocena: Liceum Ogólnokształcące im. Jana Pawła II Sióstr Prezentek ul. ks. J. Jałowego 1 35 010 Rzeszów

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny

Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny Temat : Hydroliza soli. Cele dydaktyczno wychowawcze: Wyjaśnienie przyczyn różnych odczynów soli Uświadomienie różnej roli wody w procesach dysocjacji

Bardziej szczegółowo

Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi.

Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi. Wiadomości dotyczące reakcji i równań jonowych strona 1 z 6 Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi. 1. Zjawisko dysocjacji jonowej co to jest dysocjacja i na czym polega rozpad substancji na

Bardziej szczegółowo

Drogi uczniu zostań Mistrzem Chemii!

Drogi uczniu zostań Mistrzem Chemii! Chemia klasa II kwasy Drogi uczniu zostań Mistrzem Chemii! Cała Twoja kariera szkolna zależy tak naprawdę od Ciebie. Jeśli chcesz poszerzyć swoją wiedzę i umiejętności z zakresu chemii lub powtórzyć określoną

Bardziej szczegółowo

Temat: Czy wodne roztwory zasad przewodzą prąd elektryczny?

Temat: Czy wodne roztwory zasad przewodzą prąd elektryczny? Autor: ANNA TOMICKA Scenariusz lekcji chemii Klasa II gimnazjum Temat: Czy wodne roztwory zasad przewodzą prąd elektryczny? Wg cyklu WSiP: CHEMIA gimnazjum Etap edukacyjny: gimnazjum (III etap edukacyjny)

Bardziej szczegółowo

Kwasy 1. Poznajemy elektrolity i nieelektrolity. Wymagania edukacyjne. Temat lekcji Treści nauczania. Tytuł rozdziału w podręczniku

Kwasy 1. Poznajemy elektrolity i nieelektrolity. Wymagania edukacyjne. Temat lekcji Treści nauczania. Tytuł rozdziału w podręczniku 1 Roczny plan wynikowy nauczania chemii w II klasie gimnazjum Materiał opracowany na podstawie Programu nauczania chemii w gimnazjum autorstwa Teresy Kulawik i Marii Litwin oraz Wymagań programowych na

Bardziej szczegółowo

Kwas jedno pojęcie, wiele znaczeo, czyli otoczenie ma wpływ. dr Paweł Urbaniak Radomsko 19-02-2011

Kwas jedno pojęcie, wiele znaczeo, czyli otoczenie ma wpływ. dr Paweł Urbaniak Radomsko 19-02-2011 Kwas jedno pojęcie, wiele znaczeo, czyli otoczenie ma wpływ dr Paweł Urbaniak Radomsko 19-02-2011 Czym są kwasy i zasady? Arrhenius (lata 80-te XIX w.): kwas to substancja, która dysocjuje z odszczepieniem

Bardziej szczegółowo

Wykład 11 Równowaga kwasowo-zasadowa

Wykład 11 Równowaga kwasowo-zasadowa Wykład 11 Równowaga kwasowo-zasadowa JS Skala ph Skala ph ilościowa skala kwasowości i zasadowości roztworów wodnych związków chemicznych. Skala ta jest oparta na aktywności jonów hydroniowych [H3O+] w

Bardziej szczegółowo

Równowaga kwasowo-zasadowa. Zakład Chemii Medycznej PUM

Równowaga kwasowo-zasadowa. Zakład Chemii Medycznej PUM Równowaga kwasowozasadowa Zakład Chemii Medycznej PUM Teorie kwasów i zasad Teoria dysocjacji elektrolitycznej Arheniusa: podczas rozpuszczania w wodzie wodzie kwas: dysocjuje z odszczepieniem kationu

Bardziej szczegółowo

TEORIE KWASÓW I ZASAD.

TEORIE KWASÓW I ZASAD. TERIE KWASÓW I ZASAD. Teoria Arrheniusa (nagroda Nobla 1903 r). Kwas kaŝda substancja, która dostarcza jony + do roztworu. A + + A Zasada kaŝda substancja, która dostarcza jony do roztworu. M M + + Reakcja

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to...

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to... Karta pracy nr 73 Budowa i nazwy soli. 1. Porównaj wzory sumaryczne soli. FeCl 2 Al(NO 3 ) 3 K 2 CO 3 Cu 3 (PO 4 ) 2 K 2 SO 4 Ca(NO 3 ) 2 CaCO 3 KNO 3 PbSO 4 AlCl 3 Fe 2 (CO 3 ) 3 Fe 2 (SO 4 ) 3 AlPO 4

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzna budowa materii

Wewnętrzna budowa materii Atom i układ okresowy Wewnętrzna budowa materii Atom jest zbudowany z jądra atomowego oraz krążących wokół niego elektronów. Na jądro atomowe składają się protony oraz neutrony, zwane wspólnie nukleonami.

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAGI KWASOWO-ZASADOWE W ROZTWORACH WODNYCH

RÓWNOWAGI KWASOWO-ZASADOWE W ROZTWORACH WODNYCH RÓWNOWAGI KWASOWO-ZASADOWE W ROZTWORACH WODNYCH Większość reakcji chemicznych (w tym również procesy zachodzące w środowisku naturalnym) przebiegają w roztworach wodnych. Jednym z ważnych typów reakcji

Bardziej szczegółowo

RJC. 1 Kwasy i Zasady. Kwasy i zasady Brønsteda Stabilizacja Rezonansowa Kwasy i Zasady Lewisa HA + B: A - + BH + Slides 1 to 35

RJC. 1 Kwasy i Zasady. Kwasy i zasady Brønsteda Stabilizacja Rezonansowa Kwasy i Zasady Lewisa HA + B: A - + BH + Slides 1 to 35 1 Kwasy i Zasady Kwasy i zasady Brønsteda Stabilizacja Rezonansowa Kwasy i Zasady Lewisa HA + B: A - + BH + Slides 1 to 35 2 Kwas : Definicja Brønsteda Kwasem jest taki związek zek chemiczny, który moŝe

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab CZĄSTECZKA I RÓWNANIE REKCJI CHEMICZNEJ potrafi powiedzieć co to jest: wiązanie chemiczne, wiązanie jonowe, wiązanie

Bardziej szczegółowo

W rozdziale tym omówione będą reakcje związków nieorganicznych w których pierwiastki nie zmieniają stopni utlenienia. Do reakcji tego typu należą:

W rozdziale tym omówione będą reakcje związków nieorganicznych w których pierwiastki nie zmieniają stopni utlenienia. Do reakcji tego typu należą: 221 Reakcje w roztworach Wiele reakcji chemicznych przebiega w roztworach. Jeżeli są to wodne roztwory elektrolitów wtedy faktycznie reagują między sobą jony. Wśród wielu reakcji chemicznych zachodzących

Bardziej szczegółowo

Skład zespołu (imię i nazwisko): (podkreślić dane osoby piszącej sprawozdanie):

Skład zespołu (imię i nazwisko): (podkreślić dane osoby piszącej sprawozdanie): Wydział Chemii Katedra Chemii Ogólnej i Nieorganicznej pracownia studencka prowadzący: ĆWICZENIE 3 RÓWNOWAGI W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW Data wykonania ćwiczenia: Skład zespołu (imię i nazwisko): (podkreślić

Bardziej szczegółowo

Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii!

Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii! Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii! Chciałabym podzielić się z Wami moimi spostrzeżeniami dotyczącymi poziomu wiedzy z chemii uczniów rozpoczynających naukę w Liceum Ogólnokształcącym. Co

Bardziej szczegółowo

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:...

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:... Zadanie: 1 Spaliny wydostające się z rur wydechowych samochodów zawierają znaczne ilości tlenku węgla(ii) i tlenku azotu(ii). Gazy te są bardzo toksyczne i dlatego w aktualnie produkowanych samochodach

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Czas trwania lekcji: 2x 45 minut Cele lekcji: 1. Ogólny zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Reakcje hydrolizy soli

Reakcje hydrolizy soli Literka.pl Reakcje hydrolizy soli Data dodania: 2006-05-18 12:40:00 Scenariusz leckji chemi dla uczniów klasy 1 liceum ogólnokształcącego przeprowadzonej w ramach zewnętrznego mierzenia jakości pracy szkoły.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII (klasy 2c, 2g, 2h)

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII (klasy 2c, 2g, 2h) P R Z E D M I O T O W Y S Y S T E M O C E N I A N I A ( P S O ) Z C H E M I I G i m n a z j u m w W i e l i c z c e O p r a c o w a n i e I l o n a D z i u b a PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII (klasy

Bardziej szczegółowo

Przewodnictwo elektryczne roztworów wodnych. - elektrolity i nieelektrolity.

Przewodnictwo elektryczne roztworów wodnych. - elektrolity i nieelektrolity. 1 Przewodnictwo elektryczne roztworów wodnych - elektrolity i nieelektrolity. Czas trwania zajęć: 45 minut Pojęcia kluczowe: - elektrolit, - nieelektrolit, - dysocjacja elektrolityczna, - prąd, - jony.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW.

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. CHEMIA ANIONÓW W ROZTWORACH WODNYCH Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami chemicznymi wybranych anionów pierwiastków I oraz II okresu

Bardziej szczegółowo

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I...... Imię i nazwisko ucznia ilość pkt.... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły... maksymalna ilość punk. 33 Imię

Bardziej szczegółowo

CHEMIA. karty pracy klasa 3 gimnazjum

CHEMIA. karty pracy klasa 3 gimnazjum CHEMIA karty pracy klasa 3 gimnazjum Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., Warszawa 2012 Numer zadania Test Karty pracy Zadania wyrównujące Zadania utrwalające Zadania rozwijające

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej 1) Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 2) Roztwory (zadania rachunkowe zbiór zadań Pazdro

Bardziej szczegółowo

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA Copyright by ZamKor P. Sagnowski i Wspólnicy spółka jawna, Kraków 0 MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA Poziom rozszerzony Zadanie Odpowiedzi Uwagi. za poprawne uzupełnienie wiersza tabeli: Wartości

Bardziej szczegółowo

ROZTWORY część I ROZPUSZCZALNOŚĆ

ROZTWORY część I ROZPUSZCZALNOŚĆ ROZTWORY część I ROZPUSZCZALNOŚĆ Mieszanina dwóch lub większej liczby substancji może być: a) niejednorodna (heterogeniczna) tzn., że składniki tej mieszaniny zachowują indywidualne cechy makroskopowe

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA GIMNAZJÓW

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA GIMNAZJÓW PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA GIMNAZJÓW CHEMIA III etap edukacyjny Cele kształcenia wymagania ogólne I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Uczeń pozyskuje i przetwarza informacje

Bardziej szczegółowo

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks 1. Która z próbek o takich samych masach zawiera najwięcej

Bardziej szczegółowo

MATURA 2015 Z CHEMII - od idei zmian do zadań egzaminacyjnych

MATURA 2015 Z CHEMII - od idei zmian do zadań egzaminacyjnych MATURA 2015 Z CHEMII - od idei zmian do zadań egzaminacyjnych Jolanta Baldy Wrocław, 21 listopada 2014 r. Plan wystąpienia Matura 2015- istota zmian Realizacja podstawy programowej w zadaniach Zasady oceniania

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Podstawy dysocjacji elektrolitycznej. Zadanie 485 (1 pkt.) V/2006/A2 Dysocjacja kwasu ortofosforowego(v) przebiega w roztworach wodnych trójstopniowo:

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji w technikum z działu Jednofunkcyjne pochodne węglowodorów ( 1 godz.) Temat: Estry pachnąca chemia.

Scenariusz lekcji w technikum z działu Jednofunkcyjne pochodne węglowodorów ( 1 godz.) Temat: Estry pachnąca chemia. Scenariusz lekcji w technikum z działu Jednofunkcyjne pochodne węglowodorów ( 1 godz.) Temat: Estry pachnąca chemia. Cele dydaktyczno- wychowawcze: Wyjaśnienie mechanizmu reakcji estryfikacji Poznanie

Bardziej szczegółowo

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWO WIELKOPOLSKIE Etap szkolny rok szkolny 2011/2012 wylosowany numer uczestnika konkursu Dane dotyczące ucznia (wypełnia Komisja Konkursowa po rozkodowaniu

Bardziej szczegółowo

BUDOWA ATOMU 1. Wymień 3 korzyści płynące z zastosowania pierwiastków promieniotwórczych. 2. Dokończ reakcję i nazwij powstałe pierwiastki:

BUDOWA ATOMU 1. Wymień 3 korzyści płynące z zastosowania pierwiastków promieniotwórczych. 2. Dokończ reakcję i nazwij powstałe pierwiastki: BUDOWA ATOMU 1. Wymień 3 korzyści płynące z zastosowania pierwiastków promieniotwórczych. 2. Dokończ reakcję i nazwij powstałe pierwiastki: 235 4 92 U + 2 He 198. 79 Au + ß - 3. Spośród atomów wybierz

Bardziej szczegółowo

CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery.

CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery. CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery. Dział - Substancje i ich przemiany WYMAGANIA PODSTAWOWE stosuje zasady bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

DYSOCJACJA ELEKTROLITYCZNA, ph ROZTWORU

DYSOCJACJA ELEKTROLITYCZNA, ph ROZTWORU DYSOCJACJA ELEKTROLITYCZNA, ph ROZTWORU WSTĘP TEORETYCZNY Dysocjacja elektrolityczna Substancje, które rozpuszczając się w wodzie lub innym rozpuszczalniku polarnym rozpadają się na jony dodatnie i ujemne,

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

Materiał diagnostyczny poziom rozszerzony Kryteria oceniania model odpowiedzi

Materiał diagnostyczny poziom rozszerzony Kryteria oceniania model odpowiedzi Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Odpowiedzi niezgodne z poleceniem ( nie na temat) są traktowane jako brak odpowiedzi.

Bardziej szczegółowo

ELEKTROLITY, KWASY, ZASADY I SOLE

ELEKTROLITY, KWASY, ZASADY I SOLE Andrzej Jabłoński, Tomasz Palewski ELEKTROLITY, KWASY, ZASADY I SOLE Elektrolitami nazywamy substancje, które w roztworze wodnym ulegają dysocjacji elektrolitycznej, czyli rozpadowi na jony. Dysocjacja

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: chemia Klasa: IIa, IIb Nauczyciel: Agata SROKA Wymagania programowe na poszczególne oceny. II. Wewnętrzna budowa materii

Przedmiot: chemia Klasa: IIa, IIb Nauczyciel: Agata SROKA Wymagania programowe na poszczególne oceny. II. Wewnętrzna budowa materii Przedmiot: chemia Klasa: IIa, IIb Nauczyciel: Agata SROKA Wymagania programowe na poszczególne oceny II. Wewnętrzna budowa materii wymienia typy wiązań zapisuje wzory sumaryczne i strukturalne podaje definicje

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Chemia Poziom podstawowy Listopad 03 W niniejszym schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe poprawne odpowiedzi. W tego typu

Bardziej szczegółowo

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA Zadania dla studentów ze skryptu,,obliczenia z chemii ogólnej Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego 1. Reakcja między substancjami A i B zachodzi według

Bardziej szczegółowo

Wrocław dn. 19 października 2005r. Temat lekcji: Wpływ środowiska na redukcję jonów MnO 4 -.

Wrocław dn. 19 października 2005r. Temat lekcji: Wpływ środowiska na redukcję jonów MnO 4 -. Piotr Chojnacki IV rok, informatyka chemiczna Liceum Ogólnokształcące Nr I we Wrocławiu Wrocław dn. 19 października 2005r Temat lekcji: Wpływ środowiska na redukcję jonów MnO 4 -. Cel ogólny lekcji: Omówienie

Bardziej szczegółowo

Wykład 6: Kwasy i zasady

Wykład 6: Kwasy i zasady Wykłd 6: Kwsy i zsdy Elektrolity, dysocjcj elektrolityczn Kwsy i zsdy wg Brønsted Stł dysocjcji Iloczyn jonowy wody, ph Prwo rozcieńczeń Ostwld Protonowe rozpuszczlniki niewodne Kwsy i zsdy wg Lewis Wydził

Bardziej szczegółowo

Ogólne zasady oceniania są takie same jak dla wszystkich prac maturalnych z chemii.

Ogólne zasady oceniania są takie same jak dla wszystkich prac maturalnych z chemii. Egzamin maturalny z chemii. Poziom rozszerzony Copyright by Studium Oświatowe Tutor dr inż. Zdzisław Głowacki, Toruń 2013 MODEL OCENIANIA ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ZAKOŃCZENIA EGZAMINU!

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 2009 CHEMIA POZIOM ROZSZERZONY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Zadanie 1. a) Chemia poziom rozszerzony Opisanie stanu kwantowo-mechanicznego elektronów za pomocą liczb kwantowych. Zdający

Bardziej szczegółowo

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWO WIELKOPOLSKIE Etap rejonowy rok szkolny 2011/2012 wylosowany numer uczestnika konkursu Dane dotyczące ucznia (wypełnia Komisja Konkursowa po rozkodowaniu

Bardziej szczegółowo

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH 1 REAKCJA CHEMICZNA: TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH REAKCJĄ CHEMICZNĄ NAZYWAMY PROCES, W WYNIKU KTÓREGO Z JEDNYCH SUBSTANCJI POWSTAJĄ NOWE (PRODUKTY) O INNYCH WŁAŚCIWOŚCIACH NIŻ SUBSTANCJE WYJŚCIOWE (SUBSTRATY)

Bardziej szczegółowo

... A. kwas siarkowodorowy B. kwas siarkowy (IV) C. kwas siarkowy (VI)

... A. kwas siarkowodorowy B. kwas siarkowy (IV) C. kwas siarkowy (VI) 1. (2pkt) Uzupełnij zdania, zaznaczając odpowiedzi wybrane spośród A - H, tak aby zdania były prawdziwe. Po rozpuszczeniu w wodzie tlenku fosforu (V) powstanie A/B. Roztwór tej substancji zabarwi oranż

Bardziej szczegółowo

KLASA II I. WODA I ROZTORY WODNE. - wie gdzie i w jakiej postaci występuje woda w przyrodzie - wie jak powstaje roztwór i z czego się składa

KLASA II I. WODA I ROZTORY WODNE. - wie gdzie i w jakiej postaci występuje woda w przyrodzie - wie jak powstaje roztwór i z czego się składa SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII KLASA II I. WODA I ROZTORY WODNE Ocena dopuszczająca - wie gdzie i w jakiej postaci występuje woda w przyrodzie - wie jak powstaje roztwór i z czego się składa -

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH

INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Moduł interdyscyplinarny: informatyka chemia Reakcje w roztworach

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY ODPOWIEDZI I SHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Odpowiedzi niezgodne z poleceniem (nie

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO kod Uzyskane punkty..... WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT

PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT Zadanie 1127 (1 pkt) Uszereguj podane związki według rosnącego ph w roztworze wodnym. Właściwy porządek podaj zapisując go wzorami półstrukturalnymi.

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: szkolny 22 listopad 2010 90 minut Informacje dla ucznia:

Bardziej szczegółowo

KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW 2008/2009

KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW 2008/2009 ...... kod pracy ucznia pieczątka nagłówkowa szkoły Drogi Uczniu, KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW 2008/2009 Witaj na I etapie konkursu chemicznego. Przeczytaj uważnie instrukcję i postaraj

Bardziej szczegółowo

Plan nauczania chemii w klasie II NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA

Plan nauczania chemii w klasie II NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA Plan nauczania chemii w klasie II NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA Przedstawiony rozkład materiału nauczania chemii w gimnazjum obejmuje wszystkie treści zawarte w podstawie programowej kształcenia ogólnego w

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego

Wojewódzki Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego Kod ucznia Data urodzenia ucznia Dzień miesiąc rok Wojewódzki Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjów ETAP SZKOLNY Rok szkolny 2014/2015 Instrukcja dla ucznia 1. Sprawdź, czy test zawiera 10 stron. Ewentualny

Bardziej szczegółowo

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Kod ucznia Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Etap III (wojewódzki) 13 marca 2014 roku Wypełnia rejonowa komisja konkursowa Zadanie Liczba punktów Podpis oceniającego Liczba punktów po weryfikacji

Bardziej szczegółowo

Wodorotlenki O O O O. I n. I. Wiadomości ogólne o wodorotlenkach.

Wodorotlenki O O O O. I n. I. Wiadomości ogólne o wodorotlenkach. Wodorotlenki I. Wiadomości ogólne o wodorotlenkach. Wodorotlenki są to związki chemiczne zbudowane z atomu metalu i grupy wodorotlenowej. Wzór ogólny wodorotlenków: wartościowość metalu M n ( ) grupa wodorotlenowa

Bardziej szczegółowo

Poznajemy disacharydy

Poznajemy disacharydy Poznajemy disacharydy 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń zna: pojęcia: disacharyd, wiązanie glikozydowe, właściwości sacharozy i laktozy. b) Umiejętności Uczeń potrafi: omówić właściwości fizyczne sacharozy

Bardziej szczegółowo

Gra w okręty - scenariusz lekcji chemii w gimnazjum

Gra w okręty - scenariusz lekcji chemii w gimnazjum Gra w okręty - scenariusz lekcji chemii w gimnazjum UKŁAD OKRESOWY BOGATE ŹRÓDŁO WIEDZY O PIERWIASTKACH CHEMICZNYCH Opracowanie: Aneta Karwacka - Kalinowska 1 Temat: Układ okresowy bogate źródło wiedzy

Bardziej szczegółowo

Elektrochemia Wydział SiMR, kierunek IPEiH II rok I stopnia studiów, semestr IV. Treść wykładu

Elektrochemia Wydział SiMR, kierunek IPEiH II rok I stopnia studiów, semestr IV. Treść wykładu Elektrochemia Wydział SiMR, kierunek IPEiH II rok I stopnia studiów, semestr IV dr inż. Leszek Niedzicki Sprawy organizacyjne 30 godzin wykładu Zaliczenie na ostatnim wykładzie Poprawa (jeśli będzie potrzebna)

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji. Temat: Poznajemy wodorotlenki sodu i potasu. Temat lekcji: Poznajemy wodorotlenki sodu i potasu

Scenariusz lekcji. Temat: Poznajemy wodorotlenki sodu i potasu. Temat lekcji: Poznajemy wodorotlenki sodu i potasu Scenariusz lekcji Temat: Poznajemy wodorotlenki sodu i potasu 1. Część ogólna Imię i nazwisko nauczyciela: Andrzej Kapuściński, Gimnazjum im. Polskich Olimpijczyków w Szczutowie. Przedmiot: chemia Klasa:

Bardziej szczegółowo

TEMAT: ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ- ćwiczenia.

TEMAT: ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ- ćwiczenia. KONSPEKT LEKCJI Przedmiot: Rachunkowość handlowa. TEMAT: ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ- ćwiczenia. I. Cel ogólny lekcji: Kształtowanie umiejętności prawidłowego klasyfikowania źródeł finansowania

Bardziej szczegółowo

Substancje i ich przemiany. Tytuł rozdziału w podręczniku. Wymagania edukacyjne. nauczania

Substancje i ich przemiany. Tytuł rozdziału w podręczniku. Wymagania edukacyjne. nauczania 1 Plan wynikowy Chemia Nowej Ery Materiał opracowała Anna Remin na podstawie Programu nauczania chemii w gimnazjum autorstwa Teresy Kulawik i Marii Litwin oraz Wymagań programowych na poszczególne oceny

Bardziej szczegółowo

CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1

CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1 CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1 PODSTAWY CHEMICZNEJ ANALIZY JAKOŚCIOWEJ ANALIZA IDENTYFIKACYJNA WYBRANYCH KATIONÓW WSTĘP TEORETYCZNY Znajomość składu chemicznego materiałów daje informacje o tym jaki to

Bardziej szczegółowo

Test diagnostyczny. Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł. Część A (0 5) Standard I

Test diagnostyczny. Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł. Część A (0 5) Standard I strona 1/9 Test diagnostyczny Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł Część A (0 5) Standard I 1. Przemianą chemiczną nie jest: A. mętnienie wody wapiennej B. odbarwianie wody bromowej C. dekantacja

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 10 stron. Ewentualny

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE. CHEMIA klasa I. Wymagania podstawowe:

WYMAGANIA PROGRAMOWE. CHEMIA klasa I. Wymagania podstawowe: WYMAGANIA PROGRAMOWE Wymagania podstawowe: CHEMIA klasa I 1. Uczeń zna podział substancji, podaje ich przykłady, wie co to są właściwości fizyczne i chemiczne substancji, potrafi je określać. 2. Uczeń

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z chemii kl I Ocena dopuszczająca -stosuje zasady BHP w pracowni -nazywa sprzęt laboratoryjny i szkło oraz określa ich

Kryteria oceniania z chemii kl I Ocena dopuszczająca -stosuje zasady BHP w pracowni -nazywa sprzęt laboratoryjny i szkło oraz określa ich Kryteria oceniania z chemii kl I Ocena dopuszczająca -stosuje zasady BHP w pracowni -nazywa sprzęt laboratoryjny i szkło oraz określa ich przeznaczenie -opisuje właściwości substancji używanych na co dzień

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia. Poziom rozszerzony. Listopad 2014

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia. Poziom rozszerzony. Listopad 2014 Vademecum Chemia KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM nowa vademecum MATURA 205 CHEMIA zakres rozszerzony Chemia Poziom rozszerzony KOD WEWNĄTRZ Zacznij przygotowania do matury już dziś

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na poszczególne oceny z chemii w kl.1. I. Substancje i ich przemiany

Wymagania programowe na poszczególne oceny z chemii w kl.1. I. Substancje i ich przemiany Wymagania programowe na poszczególne oceny z chemii w kl.1 I. Substancje i ich przemiany Ocena dopuszczająca [1] zalicza chemię do nauk przyrodniczych stosuje zasady bezpieczeństwa obowiązujące w pracowni

Bardziej szczegółowo

Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks

Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks Materiały pomocnicze do zajęć wspomagających z chemii opracował: dr Błażej Gierczyk Wydział Chemii UAM Obliczenia stechiometryczne Podstawą

Bardziej szczegółowo

Różnorodny świat izomerów powtórzenie wiadomości przed maturą

Różnorodny świat izomerów powtórzenie wiadomości przed maturą Różnorodny świat izomerów powtórzenie wiadomości przed maturą Maria Kluz Klasa III, profil biologiczno-chemiczny i matematyczno-chemiczny 1 godzina lekcyjna, praca w grupie 16-osobowej. Cele edukacyjne:

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji otwartej z chemii w klasie II gimnazjum.

Scenariusz lekcji otwartej z chemii w klasie II gimnazjum. Scenariusz lekcji otwartej z chemii w klasie II gimnazjum. Opracowała: Marzena Bień Termin realizacji: Czas realizacji: 45 minut. Temat: Chemia a budowa atomów. Cel ogólny: Usystematyzowanie wiadomości

Bardziej szczegółowo

Klasa I I OKRES. 1. Substancje i ich właściwości. Wymagania ponadpodstawowe. Wymagania szczegółowe z podstawy programowej

Klasa I I OKRES. 1. Substancje i ich właściwości. Wymagania ponadpodstawowe. Wymagania szczegółowe z podstawy programowej Zgodnie z Nową Podstawą Programową wymagania edukacyjne dzielone są na podstawowe i ponadpodstawowe. Wymagania podstawowe odpowiadają ocenom dopuszczający, dostateczny; wymagania ponadpodstawowe dobry,

Bardziej szczegółowo

Plan dydaktyczny do serii Chemia Nowej Ery wg programu nauczania autorstwa T. Kulawik i M. Litwin, zmodyfikowany przez K. Bieniek

Plan dydaktyczny do serii Chemia Nowej Ery wg programu nauczania autorstwa T. Kulawik i M. Litwin, zmodyfikowany przez K. Bieniek Plan dydaktyczny do serii Chemia Nowej Ery wg programu nauczania autorstwa T. Kulawik i M. Litwin, zmodyfikowany przez K. Bieniek Tytuł rozdziału w podręczniku Temat lekcji i treści nauczania Termin Wymagania

Bardziej szczegółowo

5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ

5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ 5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ Proces rozpuszczania trudno rozpuszczalnych elektrolitów można przedstawić ogólnie w postaci równania A m B n (stały) m A n+ + n B m-

Bardziej szczegółowo

Chemia. Cele kształcenia wymagania ogólne

Chemia. Cele kształcenia wymagania ogólne Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, których ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego (str. 150 152 i 252)

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O Test maturalny Chemia ogólna i nieorganiczna Zadanie 1. (1 pkt) Uzupełnij zdania. Pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 16 znajduje się w.... grupie i. okresie układu okresowego pierwiastków chemicznych,

Bardziej szczegółowo

CHEMIA kl. I. Nauczyciel mgr Ewa Doroszuk. Wymagania edukacyjne (obowiązkowe i formalne):

CHEMIA kl. I. Nauczyciel mgr Ewa Doroszuk. Wymagania edukacyjne (obowiązkowe i formalne): CHEMIA kl. I Nauczyciel mgr Ewa Doroszuk Wymagania edukacyjne (obowiązkowe i formalne): Dział I Substancje i ich przemiany. UCZEŃ: zna regulamin szkolnej pracowni chemicznej i konsekwencje nieprzestrzegania

Bardziej szczegółowo

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Kod ucznia Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Etap I (szkolny) Wypełnia komisja konkursowa Zadanie Liczba punktów Podpis oceniającego Liczba punktów po weryfikacji 1. 2. 3. 4. 5. Suma 12 8

Bardziej szczegółowo

CHEMIA GIMNAZJUM. Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: -opanował co najmniej w 98% treści podstawy programowej,

CHEMIA GIMNAZJUM. Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: -opanował co najmniej w 98% treści podstawy programowej, CHEMIA GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA POSZCZEGÓLNYCH ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH OCEN KLASYFIKACYJNYCH WYNIKAJĄCYCH Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ ZAWARTEJ W REALIZOWANYM PROGRAMIE NAUCZANIA

Bardziej szczegółowo

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów ... kod ucznia Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Etap I (szkolny) 16 października 2009 roku Wypełnia szkolna komisja konkursowa Zadanie 1. 2. 3. 4. 5. Suma Liczba punktów PoniŜej podano treść

Bardziej szczegółowo

Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 13/1 dr hab. W. Makowski

Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 13/1 dr hab. W. Makowski !"#$% &%'( )'%!"#$ ( *('+( ',"("%-%'(.& *('+( ',"("%-%'( /014516 7689:6;9:9?@;60 A4B11 1 65671< =6C9D1904= :4?E FE G414:H I

Bardziej szczegółowo

Test z chemii do Liceum Akademickiego do profilu biologiczno-chemicznego 8 czerwca 2013 r., godz. 12.45, czas: 60 minut

Test z chemii do Liceum Akademickiego do profilu biologiczno-chemicznego 8 czerwca 2013 r., godz. 12.45, czas: 60 minut Test z chemii do Liceum Akademickiego do profilu biologiczno-chemicznego 8 czerwca 2013 r., godz. 12.45, czas: 60 minut Kod kandydata: Liczba punktów: Zadanie 1. Zaznacz typ reakcji chemicznej zachodzącej

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 4 PEHAMETRIA. Poznanie metod pomiaru odczynu roztworów wodnych kwasów, zasad i soli.

ĆWICZENIE NR 4 PEHAMETRIA. Poznanie metod pomiaru odczynu roztworów wodnych kwasów, zasad i soli. ĆWICZENIE NR 4 PEHAMETRIA Cel ćwiczenia Poznanie metod pomiaru odczynu roztworów wodnych kwasów, zasad i soli. Zakres wymaganych wiadomości 1. Dysocjacja elektrolityczna.. Iloczyn jonowy wody.. Pojęcie

Bardziej szczegółowo

III Warszawski Konkurs Chemiczny KWAS. Etap II

III Warszawski Konkurs Chemiczny KWAS. Etap II Warszawa 21 maja 2011r. III Warszawski Konkurs Chemiczny KWAS Etap II Kod ucznia: Witamy. Masz przed sobą 22 pytania testowe i 8 zadań z dziedziny chemii. Dotyczą one zagadnień na pewno dobrze Ci znanych,

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2014/2015

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2014/2015 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2014/2015 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: szkolny 24 listopada 2014 r. 90 minut Informacje dla ucznia

Bardziej szczegółowo

ANALIZA MIARECZKOWA. ALKACYMERIA

ANALIZA MIARECZKOWA. ALKACYMERIA Grażyna Gryglewicz ANALIZA MIARECZKOWA. ALKACYMERIA l. Wiadomości ogólne Analiza miareczkowa jest jedną z ważniejszych metod analizy ilościowej. Metody analizy miareczkowej polegają na oznaczeniu ilości

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji z przedmiotu chemia dla klas I zakres podstawowy; czas trwania lekcji 45 min.

Scenariusz lekcji z przedmiotu chemia dla klas I zakres podstawowy; czas trwania lekcji 45 min. 1 Autor scenariusza: Hanna Bliźniak Scenariusz lekcji z przedmiotu chemia dla klas I zakres podstawowy; czas trwania lekcji 45 min. Cykl: Reakcje chemiczne Temat: Typy reakcji chemicznych Hasła programowe:

Bardziej szczegółowo

KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM

KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ... pieczątka nagłówkowa szkoły... kod pracy ucznia KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ETAP SZKOLNY Drogi Uczniu, Witaj w pierwszym etapie konkursu chemicznego. Przeczytaj uważnie instrukcję

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji chemii w klasie drugiej gimnazjum

Scenariusz lekcji chemii w klasie drugiej gimnazjum mgr Sylwia Pięta nauczyciel chemii i matematyki Zespół Szkół z Oddziałami Sportowymi nr 1 61-638 Poznań, Os. Pod Lipami 106 Cele lekcji Temat lekcji: Poznajemy sole Formy pracy: Metody pracy: Scenariusz

Bardziej szczegółowo