Materiały dydaktyczne. Języki programowania. Semestr III. Wykłady

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Materiały dydaktyczne. Języki programowania. Semestr III. Wykłady"

Transkrypt

1 Materiały dydaktyczne Języki programowania Semestr III Wykłady 1

2 Temat 1 (4 godziny): Języki programowania. Delphi 2010 omówienie środowiska Zagadnienia tematyczne: A. Delphi 2010 interfejs systemu programowania obiektowego i zdarzeniowego; B. BDE; C. Inne języki programowania; D. Zasady tworzenia aplikacji. Zagadnienie: 1.A Delphi 2010 interfejs systemu programowania obiektowego i zdarzeniowego Delphi jest środowiskiem programowania opartym o język programowania Pascal, wyposażonym w edytor, kompilator, debugger i kilka innych przydatnych funkcji. Interfejs użytkownika Delphi 2010 składa się z wielu części (rys. 1). Pasek szybkiego dostępu Pasek menu Okno Structure Okno Project Manager Okno Tool Palette Okno Object Inspector Czysty formularz Rys. 1. Interfejs Delphi

3 Interfejs Delphi 2010 składa się z następujących części: paska menu (Menu Bar); paska szybkiego dostępu (Menu SpeedBar); palety składników (Component Paletee); kontrolera obiektów (Object Inspector); czystego formularza (Blank Form); menagera projektu (Projekt Manager); okna edycji kodu (Code Editing Window); i innych (Menu Designer, Alignment Palette). Pasek Menu Pasek ten umieszczony jest tuż poniżej niebieskiego paska zawierającego nazwę programu Delphi 2010 i daje możliwość dostępu do większości funkcji programu (rys. 1). W tabeli 1 zebrano najważniejsze elementy menu głównego programu Delphi 2010 i opisano ich funkcje. Funkcje elementów Menu Delphi 2010 Tabela 1 Nazwa elementu File Edit Search View Project Run Component Tools Help Najważniejsze funkcje Pozwala uruchomić nowy projekt, otwierać, zachowywać i zamykać pliki; dodawać i usuwać pliki do/z bieżącego projektu. Pozwala wycinać, kopiować i wklejać kod w oknie kodów, albo elementy w formularzu. Pozwala wykonywać operacje znajdowania i zastępowania kodu. Pozwala oglądać różne części interfejsu Delphi. Pozwala dodawać lub usuwać z projektu pliki i składniki. Daje również dostęp do kompilatora Delphi. Zapewnia dostęp do różnych funkcji w celu uruchamiania kodu w środowisku projektowym. Zapewnia funkcje zarządzania elementami zawartymi w projekcie i zarządzanie paletą składników. Pozwala ustawiać opcje i sterować wyglądem oraz działaniem środowiska projektowego. Daje dostęp do systemu pomocy Delphi. Pasek szybkiego dostępu Pasek ten pozwala na szybki dostęp do wielu najczęściej używanych funkcji Delphi 2010, m.in. do zachowywania pliku, uruchamiania aplikacji, dodawania nowego formularza do aplikacji czy przełączenia do okna edycji kodu programu. Delphi 2010 daje możliwość dowolnej konfiguracji paska szybkiego dostępu poprzez dodawanie lub usuwanie funkcji korzystając z edytora paska szybkiego dostępu. Paleta składników Paleta składników umożliwia szybki dostęp do wszystkich składników możliwych do wykorzystania do opracowywania interfejsu dowolnego programu. Paleta składników tworzy karty palet pogrupowanych tematycznie, z których najważniejsze przedstawiono w tabeli 2. 3

4 Najważniejsze karty składników na palecie składników Delphi 2010 Tabela 2 Nazwa karty Standard Additional Win32 System Win 3.1 Dialogs Data Access Data Controls Internet Funkcja Zawiera najczęściej używane składniki. Zawiera inne często używane składniki. Zawiera składniki zaprojektowane tak, aby były zgodne dla 32-bitowego środowiska Windows. Zawiera składniki, które dają dostęp do funkcji systemu Windows. Zawiera składniki do aplikacji pracujących w środowisku Windows 3.1, które mają podobne możliwości jak składniki Windows 95. Zawiera dostęp do pliku, drukarki, czcionek i innych pól dialogu. Zawiera składniki dołączane do baz danych. Zawiera składniki pozwalające poruszać się po bazach danych i manipulować danymi. Zawiera składniki realizujące obsługę funkcji związanych z Internetem. Kontroler obiektów Kontroler obiektów (Object Inspector) jest oknem pozwalającym kontrolować wygląd i funkcjonowanie każdego składnika w projekcie. Kontroler obiektów zawiera dwie karty, jedną właściwości (Properties) i drugą zdarzeń (Events) (rys. 2). W tabeli 3 przedstawiono wybrane właściwości i zdarzenia pustego formularza. Wybrane właściwości i zdarzenia pustego formularza Tabela 3 Właściwość Align AutoScroll BorderIcons Canvas Caption Color Enabled Font FormStyle Height Hide PopupMenu Position Visible Width Zdarzenie OnClick Opis Określa sposób wyrównania kontrolek w obrębie jej obiektu nadrzędnego. Określa, czy na obrzeżach formularza automatycznie będą wyświetlane paski przewijania. Określa, które przyciski mają być wyświetlane na pasku tytułu. Pozwala uzyskać dostęp do powierzchni rysunkowej formularza. Określa nazwę formularza. Określa kolor formularza. Określa, czy formularz jest czynny. Określa czcionkę używaną do tekstu widniejącego na formularzu. Określa styl formularza. Określa wysokość formularza. Pozwala ukryć formularz. Określa, czy menu podręczne jest skojarzone z formularzem. Określa położenie i rozmiar formularza zaraz po wyświetleniu. Określa czy formularz jest widoczny. Określa szerokość formularza. Opis Obsługuje zdarzenie w momencie kliknięcia przyciskiem myszy. 4

5 OnClose OnCreate OnDblClik OnDestroy OnHide OnKeyDown OnKeyPress OnKeyUp OnMouseDown OnMouseMove OnMouseUp OnPaint OnResize OnShow Obsługuje zdarzenie po zamknięciu formularza. Obsługuje zdarzenie po utworzeniu formularza. Obsługuje zdarzenie w momencie dwukrotnego kliknięcia przyciskiem myszy. Obsługuje zdarzenie po usunięciu formularza. Obsługuje zdarzenie po ukryciu formularza. Obsługuje zdarzenie w momencie naciśnięcia i przytrzymania klawisza. Obsługuje zdarzenie w momencie naciśnięcia klawisza. Obsługuje zdarzenie w momencie zwolnienia klawisza. Obsługuje zdarzenie w momencie gdy przycisk myszy zostanie wciśnięty i przytrzymany. Obsługuje zdarzenie w momencie gdy wskaźnik myszy jest przemieszczany po formularzu. Obsługuje zdarzenie w momencie gdy wskaźnik myszy jest zwalniany. Obsługuje zdarzenie w momencie odświeżania obszaru rysunku formularza. Obsługuje zdarzenie w momencie zmiany rozmiaru formularza. Obsługuje zdarzenie w momencie gdy formularz znajduje się w ognisku. Rys. 2. Kontroler obiektów (karta właściwości i zdarzeń) Okno edycji kodu Okno edycji kodu wyświetlane jest poprzez naciśnięcie ikony znajdującej się w pasku szybkiego dostępu, bądź klawiszem F12 na klawiaturze. Okno edycji kodu zawiera segmenty składowe formularza projektu, wśród których znajdują się wszystkie obiekty, zmienne, procedury (rys. 3). 5

6 Rys. 3. Okno edycji kodu pliku Unit1 Każdy moduł rozpoczyna się od nagłówka Unit zawierającego nazwę modułu. Następnie następuje sekcja Interface. Jest to część opisowa zawierająca następujące cześci: Uses - zawiera informacje z jakich bibliotek lub innych modułów korzystamy; const - zawiera deklaracje stałych; type - tutaj znajdują się deklaracje typów (np. TForm1 = class(tform) ), umieszczamy tu też nagłówki procedur i funkcji przeznaczonych do udostępnienia (np. procedure Button1Click(Sender: TObject); ); Private i Public - sekcje te informują kompilator że deklaracje w nich zawarte mają być tylko do użytku lokalnego (private) lub globalnego (public); var - tutaj deklarujemy zmienne; implementation - w tej sekcji zgromadzone są procedury i funkcje naszego programu; end. - "end z kropką" zawsze oznacza koniec modułu lub programu. Zagadnienie: 1.B BDE. Borland Database Engine Borland Database Engine (BDE) - oprogramowanie firmy Borland dla środowiska Windows, które daje dostęp do baz danych znajdujących się na rozmaitych platformach systemowych. Uzywając borlandowski interfejs IDAPI stwarza warstwę pośredniczącą między programem klienckim, a takimi bazami, jak dbase, Paradox, Oracle, SQL Server, DB2, Informix, InterBase i bazy zgodne z ODBC. BDE jest dostępne samodzielnie, ale jest też wbudowane w języki programowania Borlanda. Technologia BDE powstawała przez wiele lat i z czasem przyjęte w niej rozwiązania okazały się mało wygodne i mało nowoczesne obecnie. BDE łączy w sobie dwie starsze technologie bazodanowe oraz wprowadzało trzecią nową. Dokładniej chodzi tutaj o wykorzystanie ODBC oraz IDAPI stworzonych na początku lat 90-tych. Nowym rozwiązaniem w BDE były bezpośrednie sterowniki dla kilku najpopularniejszych w tamtych czasach serwerów (sterowniki te zostały nazwane SQL Link). Zarówno 6

7 ODBC jak IDAPI pozwalały wykorzystać plikowe bazy danych, a mechanizmy dostarczane w BDE umożliwiały wykorzystywanie ich w podobny sposób jak serwery SQL. Zagadnienie: 1.C Inne języki programowania Język programowania to ciąg symboli tworzonych według określonych zasad tworzący kod którego podstawowym zadaniem jest wykonywanie obliczeń i algorytmów oraz kontrolowanie/obsługa zewnętrznych urządzeń takich jak drukarek, robotów. Na świecie obecnie istnieją tysiące języków programowania i każdego roku powstają nowe. Wśród najpopularniejszych znajdują się: Java - to obiektowy język programowania stworzony przez grupę roboczą pod kierunkiem Jamesa Goslinga z firmy Sun Microsystems. C - imperatywny, strukturalny język programowania stworzony na początku lat siedemdziesiątych XX w. przez Dennisa Ritchiego do programowania systemów operacyjnych i innych zadań niskiego poziomu. C++ - został zaprojektowany przez Bjarne Stroustrupa jako rozszerzenie języka C o obiektowe mechanizmy abstrakcji danych i silną statyczną kontrolę typów. Zachowanie zgodności z językiem C na poziomie kodu źródłowego pozostaje jednym z podstawowych celów projektowych kolejnych standardów języka. PHP - obiektowy, skryptowy język programowania zaprojektowany do generowania stron internetowych w czasie rzeczywistym. Visual Basic - to język programowania wysokiego poziomu i narzędzie programowania firmy Microsoft. Pyton - interpretowany, interaktywny język programowania stworzony przez Guido van Rossuma w Python posiada w pełni dynamiczny system typów i automatyczne zarządzanie pamięcią, jest zatem podobny do takich języków, jak Tcl, Perl, Scheme czy Ruby. Perl - to interpretowany język programowania autorstwa Larry'ego Walla przeznaczony głównie do pracy z danymi tekstowymi, używany także do innych zastosowań. Wzorowany na takich językach jak C, skryptowe: sed, awk i sh oraz na wielu innych. Objective-C - to rozszerzenie języka C o możliwości obiektowe, wzorowane na Smalltalku. Objective-C przyjął drogę całkowicie odmienną od C++. Jest używany głównie w frameworku Cocoa w systemie Mac OS X oraz w iphone OS. Delphi - język programowania, którego można używać w środowiskach firmy Borland, Embarcadero, Microsoft (Delphi Prism), oraz w środowisku Lazarus. Narzędzia te są zintegrowanymi środowiskami programistycznymi typu RAD, działającymi zgodnie z zasadą dwustronnej edycji. Dawniej język Delphi był nazywany Object Pascalem. Standard języka Delphi obejmuje wiele bogatych funkcjonalnie klas, których nie ma w standardzie Object Pascala, a ponadto umożliwia programowanie wizualne, czyli Object-Oriented Design. Object Pascal jest rozszerzeniem języka Pascal został on rozwinięty przez firmę Apple Computer przy współpracy Larry'ego Teslera, głównego architekta, i Niklausa Wirtha, wynalazcy Pascala (rys. 4). 7

8 Rys. 4. Drzewo genealogiczne języków programowania z którego wywodzi się Delphi Odpowiednik Delphi stworzony przez firmę Borland dla Linuksa nosił nazwę Kylix. Jego produkcja została zaniechana, gdyż charakteryzował się niską jakością. Obecnie rozwijane jest na licencji GNU GPL zintegrowane środowisko programistyczne (IDE) o nazwie Lazarus wzorowane na Delphi. Lazarus jest środowiskiem wieloplatformowym, dostępnym dla różnych systemów operacyjnych. Zagadnienie: 1.D Zasady tworzenia aplikacji W celu stworzenia poprawnego programu komputerowego tzw. aplikacji należy zastanowić się nad zadaniami jakie będzie wykonywał dany program oraz jak będzie wyglądał jego interfejs, a dodatkowo napisać poprawny kod programu i dodatkowo wykonać dokumentację programu. Przeanalizowanie zadań programu pozwoli określić kto będzie użytkownikiem programu oraz metodę wprowadzania i zapisywania danych, co bezpośrednio wpływa na wygląd programu, a tym samym na korzystanie z zaawansowanych technik programowania t.j. stosowania skrótów klawiszowych, pasków szybkiego dostępu, szybkiego menu i inne. Literatura 1. Todd Miller, David Powell. Delphi 3 Księga Eksperta Tom 1 i 2, Helion, Marco Cantu, Delphi 6, Praktyka programowania Tom 1 i 2, Mikon, Paul Kimmel, Delphi 6 dla profesjonalistów, RM, P. Thurrott, G. Brent, R. Bagdazian, S. Tendon, Delphi 3, Arkana,

9 Temat 2 (3 godziny): Zmienne i pętle Zagadnienia tematyczne: A. Rodzaje zmiennych, podział zmiennych; B. Pętle, pętle zagnieżdżone; C. Metody wykrywania błędów. Zagadnienie: 2.A Rodzaje zmiennych, podział zmiennych Zmienną określamy daną, która może przyjmować i przechowywać informację różnego typu przypisanego lub określonego dla zmiennej, i dlatego ważnym zadaniem jest prawidłowe przypisanie dla zmiennej jego typu. Używane w Delphi zmienne przedstawiono w tabeli 4. Typy zmiennych uzywane w Delphi Tabela 4 Typ zmiennej Rozmiar Zakres w bajtach ShortInt 1 Liczby całkowite [-128, 127] Byte 1 Liczby całkowite [0, 255]. Char 1 Znaki pojedyncze + liczby z zakresu [0, 255]. WideChar 2 Znaki pojedyncze + liczby [0, 65535]. SmallInt 2 Liczby całkowite od [-32768, 32767]. Word 2 Liczby całkowite [0, 65535]. LongInt 4 Liczby całkowite [ , ]. Int64 8 Liczby całkowite [ , ]. Integer 4 Liczby całkowite [ , ]. Cardinal 4 Liczby całkowite [0, ]. LongWord 4 Liczby całkowite [0, ]. Single 4 Liczby rzeczywiste [1,5x10-45, 3,4x10 38 ]. Double 8 Liczby rzeczywiste [5,0x10-324, 1,7x ]. Real 8 Liczby rzeczywiste [5,0x10-324, 1,7x ]. Real148 6 Liczby rzeczywiste [2,9x10-39, 1,7x10 38 ]. Extended 10 Liczby rzeczywiste [3,4x , 1,1x ]. Comp 8 Liczby rzeczywiste [ , ]. Currency 8 Liczby rzeczywiste [ , ]. Boolean 1 True albo False String do 2 GB Ciąg znaków ShortString - Ciąg znaków - maksimum 255 Variant 16 Zmienny 9

10 Zmienne w zależności od dostępności w programie dzielimy na: lokalne zmienne ograniczone tylko do pojedynczej procedury, używane wewnątrz tej procedury; zmienne w zakresie modułu dostępne dla wszystkich procedur zawartych wewnątrz tego modułu; globalne - dostępne dla całego programu, a także funkcji i procedur umieszczonych w aplikacji, pamięć dla zmiennych globalnych przydzielana jest w momencie uruchamiania aplikacji. Zagadnienie: 2.B Pętle, pętle zagnieżdżone Działanie każdego programu opiera się na możliwości podejmowania różnych decyzji na podstawie aktualnych w danym momencie parametrów. Kryteria te mogą zależeć od danych wprowadzonych przez użytkownika lub wewnętrznego stanu aplikacji. Sterowanie programem odbywa się dzięki instrukcjom warunkowym. W przypadku gdy, chcemy wielokrotnie wykonać sekwencję pewnych instrukcji stosuje się tzw. pętle. Delphi pozwala stosować trzy różne struktury pętli: For (dla); Repeat (powtórz); While (dopóki). Pętla For Pętli For używa się w programie wówczas, kiedy blok programu musi być powtórzony określoną ilość razy. Pętla For ma postać (rys. 5): zmienna := 1 zmienna := zmienna+1 instrukcja 1 zmienna <= 10 TAK NIE Rys. 5. Schemat blokowy pętli FOR Pętla For wykonywana jest w następujący sposób: najpierw zmiennej przypisywana jest wartość pierwszego (w tym wypadku dolnego) zakresu, następnie wartość zmiennej porównywana jest z wartością drugiego (górnego) zakresu i jeśli jest ona mniejsza lub równa, wykonywana jest instrukcja 10

11 stojąca po słowie kluczowym do. Po wykonaniu instrukcji, zmienna indeksująca zwiększana jest o 1 i ponownie porównywana z górnym zakresem. Zapis petli FOR: FOR i:=1 to 10 do {10 jest tu wartością końcową} Begin {instrukcja} End; W przypadku wykorzystania słowa kluczowego downto odwracany jest kierunek wykonania pętli zmienna indeksująca musi być większa lub równa niż drugi (w tym wypadku dolny) zakres, a w każdym kroku jest ona zmniejszana o 1. Pętla Repeat Pętla tworzona z wykorzystaniem instrukcji REPEAT UNTIL wykonywana jest co najmniej raz i kończy się wykonywać, jeśli jest spełniony występujący w niej warunek logiczny. Pętla tego rodzaju składa się ze słowa kluczowego repeat, po którym występuje sekwencja instrukcji zakończonych słowem kluczowym until i warunkiem logicznym. Ogólna postać pętli repeat przedstawiona jest poniżej, a schemat blokowy na rysunku 6: Repeat Begin {instrukcja1}; End; Until /warunek logiczny/ ; zmienna := 1 zmienna := zmienna+1 zmienna >= 10 NIE TAK Rys. 5. Schemat blokowy pętli REPEAT 11

12 Pętla While Pętla tworzona z wykorzystaniem instrukcji while jest najprostszym typem pętli. Pozwala ona na wykonywanie pewnej instrukcji tak długo, jak długo spełniony jest określony warunek logiczny. Pętla tego rodzaju składa się ze słowa kluczowego while, po którym występuje warunek logiczny, za nim pojawia się słowo kluczowe do oraz instrukcja, która ma być wykonywana. Ogólna postać pętli while przedstawiona jest w poniższym przykładzie (rys. 7): while /warunek logiczny/ do {instrukcja1}; zmienna := 1 zmienna := zmienna+1 zmienna <= 10 TAK NIE Rys. 7. Schemat blokowy pętli WHILE Pętle zagnieżdżone Wewnątrz każdej pętli można umieścić dowolne instrukcje, również kolejną pętlę. Mogą być więc one zagnieżdżane. Najczęściej zagnieżdżane są pętle for. W podobny sposób jak pętle for można zagnieżdżać pętle while, istnieje również możliwość mieszania typów zagnieżdżonych pętli, tzn. w pętli while może być zagnieżdżona pętla for i odwrotnie, w pętli for może być zagnieżdżona pętla while. Przykład zagnieżdżonej pętli przedstawia rysunek 8. 12

13 zmienna A zmienna B TAK A = B NIE TAK A > B NIE A = A B B = B A Rys. 8. Przykład pętli zagnieżdżonej Zagadnienie: 2.C Metody wykrywania błędów Najczęściej występującymi podczas programowania błędy to: błędy kompilacji (complier errors), które powodują, że program w ogóle nie będzie wykonywany; błędy wykonania (runtime errors), które spowodują zatrzymanie programu w środku jego wykonywania, albo jego nieprawidłowe wykonanie. Pojawienie się podczas kompilacji błędów najczęściej spowodowane jest nieprawidłową pisownią nazwy zmiennej lub obiektu, lub braku zdeklarowania zmiennej przed jej użyciem. Programując w Delphi w przypadku pojawienia się jakiegokolwiek błędu podczas kompilacji programu nastąpi samoczynne przerwanie programu i powiadomienie o występującym błędzie, wraz z podaną jego przyczyną. Błąd taki można natychmiast poprawić ponieważ jego wskazanie następuje w oknie Structure (rys. 9). Rys. 9. Komunikaty o błędach w oknie Structure 13

14 Najczęściej występujące błędy zestawiono w tabeli 5. Najczęstsze błędy kompilacji Tabela 5 Komunikat o błędzie Undeclared identifier Incompatible types \:=\ expected but \=\ found Unterminated string EDivByZero EOverflow ERangeError Możliwa przyczyna Nieprawidłowo wpisana nazwa zmiennej, obiektu lub procedury. Nie zdeklarowana zmienna. Brak nazwy modułu, zawierającego procedurę w klauzuli uses. Przypisanie lub porównanie zmiennych dwóch różnych typów. Wykonywanie operacji niedozwolonych dla danego typu zmiennych. Nieprawidłowo wpisany symbol = w instrukcji przypisanie. Poprawny operator przypisania to /:=/. Pominięcie jednego ze znaków apostrofa, który potrzebny jest przy strumieniu tekstu. Program próbował wykonać dzielenie przez zero. Podczas operacji zmiennopozycyjnej wystąpiło przepełnienie, oznacza to że wyliczona liczba nie mieści się w zakresie liczb, jakie kod potrafi obsłużyć. Liczba całkowita jest spoza dopuszczalnego zakresu wartości. Bardzo pomocnym narzędziem Delphi w wyszukiwaniu błędów jest Integrated Debugger. Pozwala on na wyszukiwaniu błędów w określonym obszarze kodu programu, do określonego punktu w programie, a dodatkowo śledzić i oceniać wartości zmiennych i wyrażeń oraz poprawnego wykonywania instrukcji podczas działania aplikacji. Literatura 1. Todd Miller, David Powell. Delphi 3 Księga Eksperta Tom 1 i 2, Helion, Marco Cantu, Delphi 6, Praktyka programowania Tom 1 i 2, Mikon, Paul Kimmel, Delphi 6 dla profesjonalistów, RM, Andrzej Marciniak, Turbo Pascal 7.0 Część I, Wydawnictwo Nakom,

15 Temat 3 (3 godziny): Tworzenie aplikacji w Delphi Zagadnienia tematyczne: A. Zasady tworzenia interfejsu, programu; B. Komponenty, tworzenie komponentów, wykorzystanie komponentów. Zagadnienie: 3.A Zasady tworzenia interfejsu, programu Do stworzenia dowolnej aplikacji w Delphi zalecane jest stosowanie pięciu następujących etapów: planowanie programu czyli zdecydować w jakim celu dana aplikacja powstaje i kim będą jej użytkownicy, w jaki sposób do programu będą trafiać informacje i jaką postać będą miały dane wyjściowe z programu; projektowanie interfejsu wiedza o tym, kim będą użytkownicy programu pomaga określić wygląd interfejsu, oraz sposób wprowadzania i wyprowadzania danych. Projektowanie interfejsu wiąże się również z wykorzystaniem komponentów, które bezpośrednio wpływają na wygląd programu oraz umożliwiają użytkownikowi wprowadzenia teksu, dokonywanie wyborów, oglądanie i redagowanie grafiki czy inicjowanie czynności programu; definiowanie właściwości i zdarzeń składników programu umieszczone komponenty na formularzu wymagają określenia dla nich właściwości i zdarzeń. Właściwości każdego komponentu wykonuje się w kontrolerze obiektów (Object Inspector), zaś obsługa zdarzeń każdego komponentu wymaga uzupełnienie kodu programu w oknie edycji kodu. Poprawne działanie kodu programu wymaga dodatkowo zdefiniowanie zmiennych, które najlepiej wykonać na tym etapie tworzenia każdej aplikacji. testowanie programu w momencie gdy utworzyliśmy wszystkie elementy programu i przypisaliśmy wszystkim komponentów ich właściwości i obsługujące ich zdarzenia, możemy przetestować nasz program wybierając z paska szybkiego dostępu Run, lub naciskając klawisz funkcyjny F9. Wybranie tego polecenia spowoduje kompilację naszego programu oraz sprawdzenie poprawności jego składni, czyli wyszukanie błędów w kodzie. Błędy te mogą być najczęściej błędami składni poleceń lub błędami niezdeklarowanych zmiennych. W przypadku znalezienia błędu Delphi zatrzyma proces kompilacji i wskaże je w oknie Structure (rys. 9). Proces testowanie programu należy przeprowadzać tak długo, aż zostaną poprawione wszystkie błędy, a nasza aplikacja będzie działać poprawnie zgodnie z naszymi oczekiwaniami; tworzenie pliku wykonawczego w momencie kod programu nie zawiera błędów, a aplikacja działa poprawnie możemy wykonać plik wykonawczy (Executable File). Tworzenie takiego pliku odbywa się poprzez wybranie z paska menu Project a następnie Compile, lub naciśnięcie kombinacji klawiszy Ctrl+F9, co spowoduje utworzenie przez kompilator pliku wykonawczego z rozszerzeniem *.exe. Zagadnienie: 3.B Komponenty, tworzenie komponentów, wykorzystanie komponentów Komponenty, są to elementy Delphi, z których budowane są aplikacje dla Windows. Komponenty możemy podzielić na widoczne (np. przycisk klasy TButton, etykiety klasy Tlabel) lub niewidoczne 15

16 (TOpenDialog, TTimer). Komponenty widoczne to komponenty interfejsu widoczne na formularzu podczas fazy projektowania jak również w fazie wykonywania programu. Komponenty niewidoczne to elementy systemowe, które są widoczne tylko w fazie projektowania aplikacji, umożliwiają one dostęp do zdarzeń systemowych bądź dialogowych systemu Windows. Przeniesienie komponentu z palety na formularz następuje po kliknięciu składnika palety lewym przyciskiem myszy, a następnie kliknięciu w odpowiednim miejscu na formularzu lub dwukrotnym kliknięciu komponentu na palecie. Każdy umieszczony na formularzu komponent jest dopisywany do definicji klasy TForm1 pod nazwą standardową, która jest widoczna obok właściwości Name w okienku Inspektora obiektów. Nazwę tę można zmienić na inną i powinno się to zrobić zaraz po wstawieniu komponentu. Standardowe właściwości i zdarzenia komponentów zostały zamieszczone w tabeli 3. Delphi daje możliwość tworzenia nowych komponentów i instalacji istniejących już komponentów. Do stworzenia nowego komponentu jak również instalacji nowych komponentów służy polecenie New Component. Tworzeniem nowego komponentu rozpoczynamy poprzez wybranie polecenia New Component z menu Component. Na ekranie zobaczymy wówczas okienko (rys. 10A), z listy rozwijalnej należy wybrać komponent, który będzie stanowił klasę bazową dla naszego nowego obiektu, dla którego następnie możemy wpisać dowolną nazwę (Class Name), określić w jakiej palecie zostanie zainstalowany (Palette Page) oraz wskazać gdzie zostaną zapisane nowe pliki związane z komponentem (Unit name) (rys. 10B). Rys. 10. Zasady tworzenia nowego komponentu Po naciśnięciu przycisku Next pojawi się nam końcowe okno które pozwoli zakończyć proces tworzenia się komponentu bądź instalacji utworzonych już wcześniej komponentów. Literatura 1. Todd Miller, David Powell. Delphi 3 Księga Eksperta Tom 1 i 2, Helion, Marco Cantu, Delphi 6, Praktyka programowania Tom 1 i 2, Mikon, Paul Kimmel, Delphi 6 dla profesjonalistów, RM, P. Thurrott, G. Brent, R. Bagdazian, S. Tendon, Delphi 3, Arkana,

17 Temat 4 (3 godziny): Programowanie grafiki i multimediów Zagadnienia tematyczne: A. Tworzenie aplikacji multimedialnych, wykorzystanie płótna, rysowanie wykresów, schematów, obsługa plików graficznych; B. Operacje na plikach. Zagadnienie: 4.A Tworzenie aplikacji multimedialnych, wykorzystanie płótna, rysowanie wykresów, schematów, obsługa plików graficznych Delphi daje dwa sposoby obsługi grafiki: składniki graficzne (graphics components): wykorzystywane w aplikacji w czasie projektowania, ale można je zmieniać przez kod programu, tak jak wszystkie inne składniki; metody graficzne (graphics methods): czyli, wiersze kodu, które działają tylko w czasie działania programu. Stosując metody graficzne używa się graficznego systemu współrzędnych (graphics coordinate system), który jest parą liczb. Pierwsza liczba z tej pary określa odległość punktu od lewej krawędzi składnika, w którym punkt jest umieszczony, zaś druga liczba odległość między punktem, a górną krawędzią składnika. Delphi obsługuje dwa rodzaje typów grafiki: obrazki (pictures): obrazy, które przechowywane są w postaci plików na dysku. Wyświetlenie dowolnego obrazka (o rozszerzeniu *.gif, *.png, *.jpg, *.jpeg, *.bmp, *.tif, *.tiff, *.wmf, *.ico, *.emf) możliwe jest poprzez zastosowanie komponentu Image i skorzystanie z właściwości Picture z okna Object Inspector. W przypadku gdy załadowany obraz nie mieści się w ramach kontrolki TImage, to zostaje obcięty na jej granicach lub dopasowany automatycznie do jej rozmiarów, może być również powiększany lub zmniejszany w stosunku do oryginalnych rozmiarów. rysunki (drawings): grafika tworzona rzeczywiście przez stworzony program za pomocą metod obiektu Canvas (płótno). Wybrane metody obiektu TCanvas przedstawiono w tabeli 6. Wybrane metody obiektu TCanvas Tabela 6 Metoda Kolor:=Canvas.pixels[x, y] Canvas.pixels[x, y]:=clred MoveTo[x, y] LineTo[x, y] Rectangle[x 1, y 1, x 2, y 2 ] Ellipse[x 1, y 1, x 2, y 2 ] Polyline([Point(x 1, y 1 ), Znaczenie Za pomocą funkcji Pixels można odczytać kolor piksela w miejscu o współrzędnych (x, y). Ta sama funkcja wywołana w ten sposób powoduje wyświetlenie na formularzu czerwonego punktu w współrzędnych (x, y). Przenosi kursor graficzny do punktu o współrzędnych (x, y). Rysuje linię od bieżącej pozycji kursora graficznego do punktu o współrzędnych (x, y). Procedura rysuje prostokąt. Procedura rysuje elipsę parametrami są współrzędne dwóch przeciwległych wierzchołków prostokąta, w który elipsa jest wpisana. Procedura rysuje linię łamaną lub wielokąt. 17

18 Point(x 2, y 2 ), Point(x 3, y 3 )]) Polygon([Point(x 1, y 1 ), Point(x 2, y 2 ), Point(x 3, y 3 )]) Refresh Arc(x 1, y 1,x 2, y 2,x 3, y 3, x 4, y 4 ) Pie(x 1, y 1,x 2, y 2,x 3, y 3, x 4, y 4 ) RoundRect(x 1,y 1,x 2,y 2,x 3,y 3 ) TextOut(x, y) Procedura umożliwia narysowanie wielokąta wypełnionego bieżącym kolorem i stylem pędzla. Procedura odświeżą formularz kasuje wszystkie obiekty rysowane za pomocą metod obiektu Canvas i nieumieszczanie w procedurze obsługi zdarzenia OnPaint. Procedura rysuje krzywą eliptyczną w prostokącie o współrzędnych (x 1, y 1 ; x 2, y 2 ) od punktu (x 3, y 3 ), do punktu (x 4, y 4 ). Procedura rysuje wycinek koła. Procedura rysuje prostokąt z zaokrąglonymi narożnikami. Procedura wyświetla napis. Zagadnienie: 4.B Operacje na plikach Podstawowymi operacjami na plikach są: kopiowanie, usuwanie, przenoszenie, zmiana nazwy oraz tworzenie ich. Procedury i funkcje służące do operowania na plikach przedstawiono w tabeli 7. Wybrane procedury i funkcje służące do operowania na plikach Tabela 7 Nazwa Append AssignFile BlockRead BlockWrite ChDir CloseFile CreateDir DeleteFile DirectoryExists Eof Eoln Erase FileClose FileCreate FileOpen FileExists FileMode FilePos FileRead FileSearch FileSeek FileSetAttr FileSetDate FileSetReadOnly FileWrite FindClose Opis Otwiera plik i ustawia się na samym końcu. Kojarzy zmienną plikową z danym plikiem. Odczytuje dane z plików typowanych lub binarnych. Zapisuje dane do plików typowanych lub binarnych. Ustawia aktualny katalog. Zamyka uprzednio otwarty plik. Tworzy katalog określony w parametrze. Usuwa określony plik. Sprawdza czy dany katalog istnieje. Zwraca True jeżeli otwarty plik został odczytany do końca. Zwraca True jeżeli pozycja tekstu wskazuje na koniec linii. Usuwa plik. Zamyka uprzednio otwarty plik. Na podstawie ścieżki tworzy nowy plik. Otwiera plik na podstawie podanej ścieżki. Sprawdza czy dany plik istnieje. Określa sposób otwarcia pliku. Pobiera aktualną pozycję w pliku. Odczytuje dane z otwartego pliku. Wyszukuje pliku w określonym katalogu. Umożliwia przemieszczanie się po otwartym pliku. Ustawia atrybuty pliku. Ustawia datę ostatniej modyfikacji pliku. Ustawia plik jedynie do odczytu. Zapisuje dane do pliku. "Zamyka wyszukiwanie" uprzednio otwarte procedurą. 18

19 FindFirst FindNext ForceDirectories MkDir Read Readln RemoveDir Rename RenameFile Reset ReWrite RmDir Seek SeekEof SeekEoln SetCurrentDir Truncate Write Writeln Wyszukuje pliki pasujące do danej maski. Jeśli plik został znaleziony, procedura nakazuje szukać dalej. Tworzy nowe katalogi. Tworzy nowy katalog. Odczytuje zawartość pliku tekstowego lub binarnego. Odczytuje kolejną linię z pliku tekstowego. Usuwa katalog. Zmienia nazwę pliku. Zmienia nazwę pliku lub katalogu. Otwiera plik celem odczytania zawartości. Otwiera plik do zapisu. Usuwa katalog. Przesuwa na daną pozycję pliku amorficznego lub typowanego. Sprawdza czy kursor wskazuje na koniec pliku. Sprawdza czy kursor wskazuje na koniec linii. Ustawia aktualny katalog. Usuwa zawartość pliku znajdującą się za "kursorem". Zapisuje dane binarne lub tekstowe do pliku. Zapisuje nową linię do pliku tekstowego. Przykłady składni najczęściej stosowanych poleceń operacji na plikach. Kopiowanie pliku Bardzo prosta funkcja kopiowania ma postać: CopyFile(IpExistingFileName:PansiChar; IpNewFileName:PansiChar; bfailifexists:longbool); IpExistingFileName - scieżka pliku, który chcemy skopiować IpNewFileName - ścieżka, gdzie chcemy skopiować plik BFailIfExists - jeżeli posiada wartość true to nie nadpisuje pliku jeżeli ten istnieje Przykład: Chcę skopiować plik 'C:\a.txt' do folderu 'D:\Pliki' CopyFile('C:\a.txt','D:\Pliki\a.txt',true); Usuwanie pliku Funkcja usuń ma postać: DeleteFile(const FileName:string); const FileName - ścieżka pliku, który chcemy skasować Przykład: Chcę skasować plik 'C:\a.txt' DeleteFile('C:\a.txt'); Przenoszenie pliku Plik można przenieść funkcją: MoveFile(IpExistingFileName:PansiChar;IpNewFileName:PansiChar); IpExistingFileName - scieżka pliku, który chcemy przenieść, 19

Materiały dydaktyczne. Języki programowania. Semestr III. Laboratoria

Materiały dydaktyczne. Języki programowania. Semestr III. Laboratoria Materiały dydaktyczne Języki programowania Semestr III Laboratoria 1 Temat 1 (1 godzina): Zmienne i pętle. 1. Zagadnienia znane studentowi przed rozpoczęciem zajęć: rodzaje zmiennych, podział zmiennych,

Bardziej szczegółowo

Podstawy Programowania 2

Podstawy Programowania 2 Podstawy Programowania 2 Laboratorium 7 Instrukcja 6 Object Pascal Opracował: mgr inż. Leszek Ciopiński Wstęp: Programowanie obiektowe a programowanie strukturalne. W programowaniu strukturalnym, któremu

Bardziej szczegółowo

Delphi podstawy programowania. Środowisko Delphi

Delphi podstawy programowania. Środowisko Delphi Delphi podstawy programowania Środowisko Delphi Olsztyn 2004 Delphi Programowanie obiektowe - (object-oriented programming) jest to metodologia tworzeniu programów komputerowych definiująca je jako zbiór

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do systemu Delphi

Wprowadzenie do systemu Delphi 50 Rozdział 4 Wprowadzenie do systemu Delphi W niniejszym rozdziale zilustrujemy na prostych przykładach proces programowania wizualno-obiektowego w systemie Delphi. 4.1 Znajdowanie elementu maksymalnego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM: WYSZUKANIE LICZBY MAKSYMALNEJ

PROGRAM: WYSZUKANIE LICZBY MAKSYMALNEJ PROGRAM: WYSZUKANIE LICZBY MAKSYMALNEJ 1. Na dysku STUDENT we własnym folderze utwórz podfolder o nazwie: WarMax. 2. Uruchom program Delphi. 3. Zapamiętaj w folderze WarMax poszczególne pliki tworzące

Bardziej szczegółowo

Język programowania PASCAL

Język programowania PASCAL Język programowania PASCAL (wersja podstawowa - standard) Literatura: dowolny podręcznik do języka PASCAL (na laboratoriach Borland) Iglewski, Madey, Matwin PASCAL STANDARD, PASCAL 360 Marciniak TURBO

Bardziej szczegółowo

1. Przypisy, indeks i spisy.

1. Przypisy, indeks i spisy. 1. Przypisy, indeks i spisy. (Wstaw Odwołanie Przypis dolny - ) (Wstaw Odwołanie Indeks i spisy - ) Przypisy dolne i końcowe w drukowanych dokumentach umożliwiają umieszczanie w dokumencie objaśnień, komentarzy

Bardziej szczegółowo

Programowanie. programowania. Klasa 3 Lekcja 9 PASCAL & C++

Programowanie. programowania. Klasa 3 Lekcja 9 PASCAL & C++ Programowanie Wstęp p do programowania Klasa 3 Lekcja 9 PASCAL & C++ Język programowania Do przedstawiania algorytmów w postaci programów służą języki programowania. Tylko algorytm zapisany w postaci programu

Bardziej szczegółowo

Materiały do laboratorium MS ACCESS BASIC

Materiały do laboratorium MS ACCESS BASIC Materiały do laboratorium MS ACCESS BASIC Opracowała: Katarzyna Harężlak Access Basic jest językiem programowania wykorzystywanym w celu powiązania obiektów aplikacji w jeden spójny system. PROCEDURY I

Bardziej szczegółowo

Visual Basic dla AutoCAD

Visual Basic dla AutoCAD Visual Basic dla AutoCAD 1. Programowanie Język programowania to sztuczny język przeznaczony do zapisu algorytmów, w taki sposób, aby mogły one być wykonywane przez komputer. Język programowania charakteryzuje

Bardziej szczegółowo

16) Wprowadzenie do raportowania Rave

16) Wprowadzenie do raportowania Rave 16) Wprowadzenie do raportowania Rave Tematyka rozdziału: Przegląd wszystkich komponentów Rave Tworzenie nowego raportu przy użyciu formatki w środowisku Delphi Aktywacja środowiska Report Authoring Visual

Bardziej szczegółowo

Zapytania i wstawianie etykiet z bazy danych do rysunku

Zapytania i wstawianie etykiet z bazy danych do rysunku Zapytania i wstawianie etykiet z bazy danych do rysunku Pracujemy z gotową bazą danych MSAccess o nazwie KOMIS.MDB. Baza ta składa się z kilku tabel, rys. 1 Rys. 1. Diagram relacji. Wybierając w MSAccess,

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Access 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Zmienianie rozmiaru ekranu lub

Bardziej szczegółowo

WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM. NetBeans. Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem.

WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM. NetBeans. Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem. WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM NetBeans Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem. VI 1. Uruchamiamy program NetBeans (tu wersja 6.8 ) 2. Tworzymy

Bardziej szczegółowo

Obsługa grafiki w Delphi, rysowanie na płótnie, obsługa myszki, zapisywanie obrazków do plików, bitmapy pozaekranowe.

Obsługa grafiki w Delphi, rysowanie na płótnie, obsługa myszki, zapisywanie obrazków do plików, bitmapy pozaekranowe. Programowanie Wizualno-Obiektowe (studia zaoczne - inżynieria komputerowa) Zajęcia z Delphi 5, program 1 Temat: Zadanie: Obsługa grafiki w Delphi, rysowanie na płótnie, obsługa myszki, zapisywanie obrazków

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Systemów Operacyjnych

Laboratorium Systemów Operacyjnych Laboratorium Systemów Operacyjnych Użytkownicy, Grupy, Prawa Tworzenie kont użytkowników Lokalne konto pozwala użytkownikowi na uzyskanie dostępu do zasobów lokalnego komputera. Konto domenowe pozwala

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI

UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI LABORATORIUM TECHNOLOGIA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH W BIOTECHNOLOGII Aplikacja bazodanowa: Cz. II Rzeszów, 2010 Strona 1 z 11 APLIKACJA BAZODANOWA MICROSOFT ACCESS

Bardziej szczegółowo

Dodanie nowej formy do projektu polega na:

Dodanie nowej formy do projektu polega na: 7 Tworzenie formy Forma jest podstawowym elementem dla tworzenia interfejsu użytkownika aplikacji systemu Windows. Umożliwia uruchomienie aplikacji, oraz komunikację z użytkownikiem aplikacji. W trakcie

Bardziej szczegółowo

Pliki. Operacje na plikach w Pascalu

Pliki. Operacje na plikach w Pascalu Pliki. Operacje na plikach w Pascalu ścieżka zapisu, pliki elementowe, tekstowe, operacja plikowa, etapy, assign, zmienna plikowa, skojarzenie, tryby otwarcia, reset, rewrite, append, read, write, buforowanie

Bardziej szczegółowo

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Podstawowe informacje o skoroszycie Excel jest najczęściej wykorzystywany do tworzenia skoroszytów. Skoroszyt jest zbiorem informacji, które są przechowywane w

Bardziej szczegółowo

Kierunek: ETI Przedmiot: Programowanie w środowisku RAD - Delphi Rok III Semestr 5. Ćwiczenie 5 Aplikacja wielo-okienkowa

Kierunek: ETI Przedmiot: Programowanie w środowisku RAD - Delphi Rok III Semestr 5. Ćwiczenie 5 Aplikacja wielo-okienkowa Kierunek: ETI Przedmiot: Programowanie w środowisku RAD - Delphi Rok III Semestr 5 Ćwiczenie 5 Aplikacja wielo-okienkowa 1. Opracuj aplikację realizującą obliczenia na podstawie danych wpisywanych w komponencie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ

PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ Systemy baz danych 1. 2 Wstęp do baz danych 2. 2 Relacyjny model baz danych. 3. 2 Normalizacja baz danych. 4. 2 Cechy

Bardziej szczegółowo

Uwagi dotyczące notacji kodu! Moduły. Struktura modułu. Procedury. Opcje modułu (niektóre)

Uwagi dotyczące notacji kodu! Moduły. Struktura modułu. Procedury. Opcje modułu (niektóre) Uwagi dotyczące notacji kodu! Wyrazy drukiem prostym -- słowami języka VBA. Wyrazy drukiem pochyłym -- inne fragmenty kodu. Wyrazy w [nawiasach kwadratowych] opcjonalne fragmenty kodu (mogą być, ale nie

Bardziej szczegółowo

Tworzenie bazy danych na przykładzie Access

Tworzenie bazy danych na przykładzie Access Tworzenie bazy danych na przykładzie Access Tworzenie tabeli Kwerendy (zapytania) Selekcja Projekcja Złączenie Relacja 1 Relacja 2 Tworzenie kwedend w widoku projektu Wybór tabeli (tabel) źródłowych Wybieramy

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Dr inż. Jacek WARCHULSKI Dr inż. Marcin WARCHULSKI Mgr inż. Witold BUŻANTOWICZ Wojskowa Akademia Techniczna SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Streszczenie: W referacie przedstawiono możliwości

Bardziej szczegółowo

narzędzie Linia. 2. W polu koloru kliknij kolor, którego chcesz użyć. 3. Aby coś narysować, przeciągnij wskaźnikiem w obszarze rysowania.

narzędzie Linia. 2. W polu koloru kliknij kolor, którego chcesz użyć. 3. Aby coś narysować, przeciągnij wskaźnikiem w obszarze rysowania. Elementy programu Paint Aby otworzyć program Paint, należy kliknąć przycisk Start i Paint., Wszystkie programy, Akcesoria Po uruchomieniu programu Paint jest wyświetlane okno, które jest w większej części

Bardziej szczegółowo

Aplikacje w środowisku VBA. Visual Basic for Aplications

Aplikacje w środowisku VBA. Visual Basic for Aplications Aplikacje w środowisku VBA Visual Basic for Aplications Podstawowe informacje o VBA Visual Basic for Aplications, w skrócie VBA, to język programowania rozwijany przez Microsoft, którego zastosowanie pozwala

Bardziej szczegółowo

Rozdział ten zawiera informacje o sposobie konfiguracji i działania Modułu OPC.

Rozdział ten zawiera informacje o sposobie konfiguracji i działania Modułu OPC. 1 Moduł OPC Moduł OPC pozwala na komunikację z serwerami OPC pracującymi w oparciu o model DA (Data Access). Dzięki niemu można odczytać stan obiektów OPC (zmiennych zdefiniowanych w programie PLC), a

Bardziej szczegółowo

Pascal typy danych. Typy pascalowe. Zmienna i typ. Podział typów danych:

Pascal typy danych. Typy pascalowe. Zmienna i typ. Podział typów danych: Zmienna i typ Pascal typy danych Zmienna to obiekt, który może przybierać różne wartości. Typ zmiennej to zakres wartości, które może przybierać zmienna. Deklarujemy je w nagłówku poprzedzając słowem kluczowym

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej.

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Dział Zagadnienia Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Arkusz kalkulacyjny (Microsoft Excel i OpenOffice) Uruchomienie

Bardziej szczegółowo

ABC 2002/XP PL EXCEL. Autor: Edward C. Willett, Steve Cummings. Rozdział 1. Podstawy pracy z programem (9) Uruchamianie programu (9)

ABC 2002/XP PL EXCEL. Autor: Edward C. Willett, Steve Cummings. Rozdział 1. Podstawy pracy z programem (9) Uruchamianie programu (9) ABC 2002/XP PL EXCEL Autor: Edward C. Willett, Steve Cummings Rozdział 1. Podstawy pracy z programem (9) Uruchamianie programu (9) Obszar roboczy programu (10) o Pasek tytułowy (10) o Przyciski Minimalizuj

Bardziej szczegółowo

MS Excel 2007 Kurs zaawansowany Obsługa baz danych. prowadzi: Dr inż. Tomasz Bartuś. Kraków: 2008 04 25

MS Excel 2007 Kurs zaawansowany Obsługa baz danych. prowadzi: Dr inż. Tomasz Bartuś. Kraków: 2008 04 25 MS Excel 2007 Kurs zaawansowany Obsługa baz danych prowadzi: Dr inż. Tomasz Bartuś Kraków: 2008 04 25 Bazy danych Microsoft Excel 2007 udostępnia szereg funkcji i mechanizmów obsługi baz danych (zwanych

Bardziej szczegółowo

Wykład III. dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl. Wydział Nauczycielski, Kierunek Pedagogika Wprowadzenie do baz danych

Wykład III. dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl. Wydział Nauczycielski, Kierunek Pedagogika Wprowadzenie do baz danych Wydział Nauczycielski, Kierunek Pedagogika Wprowadzenie do baz danych dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl Wykład III W prezentacji wykorzystano fragmenty i przykłady z książki: Joe Habraken;

Bardziej szczegółowo

Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi funkcjami i pojęciami związanymi ze środowiskiem AutoCAD 2012 w polskiej wersji językowej.

Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi funkcjami i pojęciami związanymi ze środowiskiem AutoCAD 2012 w polskiej wersji językowej. W przygotowaniu ćwiczeń wykorzystano m.in. następujące materiały: 1. Program AutoCAD 2012. 2. Graf J.: AutoCAD 14PL Ćwiczenia. Mikom 1998. 3. Kłosowski P., Grabowska A.: Obsługa programu AutoCAD 14 i 2000.

Bardziej szczegółowo

Formularze w programie Word

Formularze w programie Word Formularze w programie Word Formularz to dokument o określonej strukturze, zawierający puste pola do wypełnienia, czyli pola formularza, w których wprowadza się informacje. Uzyskane informacje można następnie

Bardziej szczegółowo

Wykład II PASCAL - podstawy składni i zmienne, - instrukcje wyboru, - iteracja, - liczby losowe

Wykład II PASCAL - podstawy składni i zmienne, - instrukcje wyboru, - iteracja, - liczby losowe Podstawy programowania Wykład II PASCAL - podstawy składni i zmienne, - instrukcje wyboru, - iteracja, - liczby losowe 1 I. Składnia Składnia programu Program nazwa; Uses biblioteki; Var deklaracje zmiennych;

Bardziej szczegółowo

Programowanie. Pascal - język programowania wysokiego poziomu. Klasa 2 Lekcja 9 PASCAL

Programowanie. Pascal - język programowania wysokiego poziomu. Klasa 2 Lekcja 9 PASCAL Programowanie Pascal - język programowania wysokiego poziomu Klasa 2 Lekcja 9 PASCAL Język programowania Do przedstawiania algorytmów w postaci programów służą języki programowania. Tylko algorytm zapisany

Bardziej szczegółowo

Król Łukasz Nr albumu: 254102

Król Łukasz Nr albumu: 254102 Król Łukasz Nr albumu: 254102 Podstawy o Delphi Język programowania, którego można używać w środowiskach firmy Borland, Embarcadero, Microsoft (Delphi Prism), oraz w środowisku Lazarus. Narzędzia te są

Bardziej szczegółowo

1 Podstawy c++ w pigułce.

1 Podstawy c++ w pigułce. 1 Podstawy c++ w pigułce. 1.1 Struktura dokumentu. Kod programu c++ jest zwykłym tekstem napisanym w dowolnym edytorze. Plikowi takiemu nadaje się zwykle rozszerzenie.cpp i kompiluje za pomocą kompilatora,

Bardziej szczegółowo

Borland to firma, która stworzyła kilka środowisk programistycznych: Turbo Pascal Borland Pascal Objekt Pascal Borland Delphi C++ Builder C++

Borland to firma, która stworzyła kilka środowisk programistycznych: Turbo Pascal Borland Pascal Objekt Pascal Borland Delphi C++ Builder C++ Odcinek 1. Czym jest Borland Delphi? Borland to firma, która stworzyła kilka środowisk programistycznych: Turbo Pascal Borland Pascal Objekt Pascal Borland Delphi C++ Builder C++ Delphi wywodzi się od

Bardziej szczegółowo

Szybkie tworzenie grafiki w GcIde

Szybkie tworzenie grafiki w GcIde Szybkie tworzenie grafiki w GcIde Opracował: Ryszard Olchawa Poniższy opis dotyczy aplikacji okienkowej w systemie Windows lub Linux bazującej na obiektowej bibliotece rofrm stworzonej w środowisku GcIde.

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie. 1.1 Uruchamianie AutoCAD-a 14. 1.2 Ustawienia wprowadzające. Auto CAD 14 1-1. Aby uruchomić AutoCada 14 kliknij ikonę

1. Wprowadzenie. 1.1 Uruchamianie AutoCAD-a 14. 1.2 Ustawienia wprowadzające. Auto CAD 14 1-1. Aby uruchomić AutoCada 14 kliknij ikonę Auto CAD 14 1-1 1. Wprowadzenie. 1.1 Uruchamianie AutoCAD-a 14 Aby uruchomić AutoCada 14 kliknij ikonę AutoCAD-a 14 można uruchomić również z menu Start Start Programy Autodesk Mechanical 3 AutoCAD R14

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu MS Word 2003 - podstawy

Edytor tekstu MS Word 2003 - podstawy Edytor tekstu MS Word 2003 - podstawy Cz. 4. Rysunki i tabele w dokumencie Obiekt WordArt Jeżeli chcemy zamieścić w naszym dokumencie jakiś efektowny napis, na przykład hasło reklamowe, możemy wykorzystać

Bardziej szczegółowo

Access - Aplikacja. Tworzenie bazy danych w postaci aplikacji

Access - Aplikacja. Tworzenie bazy danych w postaci aplikacji Tworzenie bazy danych w postaci aplikacji Access - Aplikacja 1. Otwórz plik zawierający bazę danych Wypożyczalni kaset video o nazwie Wypożyczalnia.mdb. 2. Utworzy kwerendę, która wyświetli tytuły i opisy

Bardziej szczegółowo

ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia ZP/ITS/11/2012 Załącznik nr 1a do SIWZ ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest: Przygotowanie zajęć dydaktycznych w postaci kursów e-learningowych przeznaczonych

Bardziej szczegółowo

Programowanie Obiektowe GUI

Programowanie Obiektowe GUI Programowanie Obiektowe GUI Swing Celem ćwiczenia jest ilustracja wizualnego tworzenia graficznego interfejsu użytkownika opartego o bibliotekę Swing w środowisku NetBeans. Ponadto, ćwiczenie ma na celu

Bardziej szczegółowo

LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika

LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika Prowadzący: Dr inż. Jacek Habel Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Zakład Projektowania Procesów

Bardziej szczegółowo

Kolumna Zeszyt Komórka Wiersz Tabela arkusza Zakładki arkuszy

Kolumna Zeszyt Komórka Wiersz Tabela arkusza Zakładki arkuszy 1 Podstawowym przeznaczeniem arkusza kalkulacyjnego jest najczęściej opracowanie danych liczbowych i prezentowanie ich formie graficznej. Ale formuła arkusza kalkulacyjnego jest na tyle elastyczna, że

Bardziej szczegółowo

P R OGRA M OW A N I E KOMPUTERÓW Ćwiczenia laboratoryjne

P R OGRA M OW A N I E KOMPUTERÓW Ćwiczenia laboratoryjne 1. Wstęp Turbo Pascal jest jednym z najpopularniejszych języków programowania wyższego poziomu. Program napisany w tym języku jest ciągiem zdań opisującym określony algorytm. Nazywamy go postacią źródłową

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 6: ARKUSZ MS EXCEL JAKO BAZA DANYCH

LABORATORIUM 6: ARKUSZ MS EXCEL JAKO BAZA DANYCH UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI INSTYTUT INFORMATYKI I ELEKTROTECHNIKI ZAKŁAD INŻYNIERII KOMPUTEROWEJ Przygotował: dr inż. Janusz Jabłoński LABORATORIUM 6: ARKUSZ MS EXCEL JAKO BAZA DANYCH Jeżeli nie jest potrzebna

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu MS Office Word

Edytor tekstu MS Office Word Edytor tekstu program komputerowy ukierunkowany zasadniczo na samo wprowadzanie lub edycję tekstu, a nie na nadawanie mu zaawansowanych cech formatowania (do czego służy procesor tekstu). W zależności

Bardziej szczegółowo

KROK 17 i 18. Cel: Tworzymy oddzielne okno - O autorze. 1. Otwórz swój program. 2. Skompiluj i sprawdź, czy działa prawidłowo.

KROK 17 i 18. Cel: Tworzymy oddzielne okno - O autorze. 1. Otwórz swój program. 2. Skompiluj i sprawdź, czy działa prawidłowo. Odcinek 13 Dzisiaj zaprogramujemy okno O autorze. Dzisiaj programujemy okno - O autorze. Ppostaramy się włączyć do naszego projektu kkolejny, trzeci już formularz. Pamiętajcie, żeby aby za każdym razemzawsze

Bardziej szczegółowo

Obszar Logistyka/Zamówienia Publiczne

Obszar Logistyka/Zamówienia Publiczne Obszar Logistyka/Zamówienia Publiczne Plany Zamówień Publicznych EG_LOG Plany Zamówień Publicznych Instrukcja Użytkownika. Instrukcja użytkownika 2 Spis treści SPIS TREŚCI... 3 NAWIGACJA PO SYSTEMIE...

Bardziej szczegółowo

1. Wybierz File New Application. Pojawi się nowa aplikacja w Delphi.

1. Wybierz File New Application. Pojawi się nowa aplikacja w Delphi. DCOM Aplikacje serwera i klienta DCOM, które zamierzamy stworzyć są podobne do tych zrobionych w ćwiczeniu dotyczącym TCP/IP. Aplikacja serwera będzie jedno wątkowa, a co za tym idzie będzie mogła obsłużyć

Bardziej szczegółowo

BAZY DANYCH Formularze i raporty

BAZY DANYCH Formularze i raporty BAZY DANYCH Formularze i raporty Za pomocą tabel można wprowadzać nowe dane, przeglądać i modyfikować dane już istniejące. Jednak dla typowego użytkownika systemu baz danych, przygotowuje się specjalne

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA

Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA NR ART/SBS/07/01 Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA Artykuły - serwery SBS i ich wykorzystanie Instalacja i Konfiguracja oprogramowania MOL Optiva na szkolnym serwerze (SBS2000) Artykuł opisuje

Bardziej szczegółowo

Język programowania. Andrzej Bobyk http://www.alfabeta.lublin.pl. www.alfabeta.lublin.pl/jp/

Język programowania. Andrzej Bobyk http://www.alfabeta.lublin.pl. www.alfabeta.lublin.pl/jp/ Język programowania Andrzej Bobyk http://www.alfabeta.lublin.pl www.alfabeta.lublin.pl/jp/ Literatura K. Reisdorph: Delphi 6 dla każdego. Helion, Gliwice 2001 A. Grażyński, Z. Zarzycki: Delphi 7 dla każdego.

Bardziej szczegółowo

Połączenie AutoCad'a z bazą danych

Połączenie AutoCad'a z bazą danych Połączenie AutoCad'a z bazą danych Założenie bazy danych z pojedynczą tablicą Samochody, za pomocą aplikacji MS Access 1. Na dysku C: założyć katalog: C:\TKM\GR1x 2. Do tego katalogu przekopiować plik:

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika

Instrukcja użytkownika SoftwareStudio Studio 60-349 Poznań, ul. Ostroroga 5 Tel. 061 66 90 641 061 66 90 642 061 66 90 643 061 66 90 644 fax 061 86 71 151 mail: poznan@softwarestudio.com.pl Herkules WMS.net Instrukcja użytkownika

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja oprogramowania w systemach MS Windows dla kont z ograniczonymi uprawnieniami

Konfiguracja oprogramowania w systemach MS Windows dla kont z ograniczonymi uprawnieniami Konfiguracja oprogramowania w systemach MS Windows dla kont z ograniczonymi uprawnieniami Dotyczy programów opartych na bazie BDE: Menedżer Pojazdów PL+ Ewidencja Wyposażenia PL+ Spis treści: 1. Wstęp...

Bardziej szczegółowo

Materiały oryginalne: ZAWWW-2st1.2-l11.tresc-1.0kolor.pdf. Materiały poprawione

Materiały oryginalne: ZAWWW-2st1.2-l11.tresc-1.0kolor.pdf. Materiały poprawione Materiały oryginalne: ZAWWW-2st1.2-l11.tresc-1.0kolor.pdf Materiały poprawione Rozwiązanie zadania w NetBeans IDE 7.4: Jarosław Ksybek, Adam Miazio Celem ćwiczenia jest przygotowanie prostej aplikacji

Bardziej szczegółowo

ECDL/ICDL CAD 2D Moduł S8 Sylabus - wersja 1.5

ECDL/ICDL CAD 2D Moduł S8 Sylabus - wersja 1.5 ECDL/ICDL CAD 2D Moduł S8 Sylabus - wersja 1.5 Przeznaczenie Sylabusa Dokument ten zawiera szczegółowy Sylabus dla modułu ECDL/ICDL CAD 2D. Sylabus opisuje zakres wiedzy i umiejętności, jakie musi opanować

Bardziej szczegółowo

Przed rozpoczęciem pracy otwórz nowy plik (Ctrl +N) wykorzystując szablon acadiso.dwt

Przed rozpoczęciem pracy otwórz nowy plik (Ctrl +N) wykorzystując szablon acadiso.dwt Przed rozpoczęciem pracy otwórz nowy plik (Ctrl +N) wykorzystując szablon acadiso.dwt Zadanie: Utwórz szablon rysunkowy składający się z: - warstw - tabelki rysunkowej w postaci bloku (według wzoru poniżej)

Bardziej szczegółowo

OPERACJE NA PLIKACH. Podstawowe pojęcia:

OPERACJE NA PLIKACH. Podstawowe pojęcia: OPERACJE NA PLIKACH Podstawowe pojęcia: plik fizyczny, zbiór informacji w pamięci zewnętrznej wykorzystywany do trwałego przechowywania danych lub jako przedłużenie pamięci operacyjnej w przypadku przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Wykład II. dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl. Wydział Nauczycielski, Kierunek Pedagogika Wprowadzenie do baz danych

Wykład II. dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl. Wydział Nauczycielski, Kierunek Pedagogika Wprowadzenie do baz danych Wydział Nauczycielski, Kierunek Pedagogika Wprowadzenie do baz danych dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl Wykład II W prezentacji wykorzystano fragmenty i przykłady z książki: Joe Habraken;

Bardziej szczegółowo

Zakres tematyczny dotyczący podstaw programowania Microsoft Office Excel za pomocą VBA

Zakres tematyczny dotyczący podstaw programowania Microsoft Office Excel za pomocą VBA Zakres tematyczny dotyczący podstaw programowania Microsoft Office Excel za pomocą VBA 1 Rozdział 1 Praca z makropoleceniami Opis: W tym rozdziale kursanci przechodzą przez wprowadzenie do programowania

Bardziej szczegółowo

ECDL/ICDL Użytkowanie baz danych Moduł S1 Sylabus - wersja 5.0

ECDL/ICDL Użytkowanie baz danych Moduł S1 Sylabus - wersja 5.0 ECDL/ICDL Użytkowanie baz danych Moduł S1 Sylabus - wersja 5.0 Przeznaczenie Sylabusa Dokument ten zawiera szczegółowy Sylabus dla modułu ECDL/ICDL Użytkowanie baz danych. Sylabus opisuje zakres wiedzy

Bardziej szczegółowo

dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika

dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika asix 4 Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika asix 4 dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych ASKOM i asix to zastrzeżone znaki firmy ASKOM Sp. z o. o., Gliwice. Inne występujące w tekście znaki firmowe

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Program PowerPoint dostarczany jest w pakiecie Office i daje nam możliwość stworzenia prezentacji oraz uatrakcyjnienia materiału, który chcemy przedstawić. Prezentacje

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania. Ćwiczenie. Pojęcia bazowe. Języki programowania. Środowisko programowania Visual Studio

Podstawy programowania. Ćwiczenie. Pojęcia bazowe. Języki programowania. Środowisko programowania Visual Studio Podstawy programowania Ćwiczenie Pojęcia bazowe. Języki programowania. Środowisko programowania Visual Studio Tematy ćwiczenia algorytm, opis języka programowania praca ze środowiskiem, formularz, obiekty

Bardziej szczegółowo

QUERY język zapytań do tworzenia raportów w AS/400

QUERY język zapytań do tworzenia raportów w AS/400 QUERY język zapytań do tworzenia raportów w AS/400 Dariusz Bober Katedra Informatyki Politechniki Lubelskiej Streszczenie: W artykule przedstawiony został język QUERY, standardowe narzędzie pracy administratora

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Projekt: Podnoszenie kwalifikacji drogą do sukcesu Szkolenie: Kurs obsługi komputera ECDL start (harmonogram kursu języka angielskiego zostanie umieszczony wkrótce) Termin

Bardziej szczegółowo

Pytania SO Oprogramowanie Biurowe. Pytania: Egzamin Zawodowy

Pytania SO Oprogramowanie Biurowe. Pytania: Egzamin Zawodowy Pytania SO Oprogramowanie Biurowe Pytania: Egzamin Zawodowy Pytania SO Oprogramowanie Biurowe (1) Gdzie w edytorze tekstu wprowadza się informację lub ciąg znaków, który ma pojawić się na wszystkich stronach

Bardziej szczegółowo

Lista wprowadzonych zmian w systemie Vario v. 3.3 od wydania 3.003.60177.00403 do wydania 3.003.60180.00419

Lista wprowadzonych zmian w systemie Vario v. 3.3 od wydania 3.003.60177.00403 do wydania 3.003.60180.00419 Lista wprowadzonych zmian w systemie Vario v. 3.3 od wydania 3.003.60177.00403 do wydania 3.003.60180.00419 LP Vario* Wersja Zmiany 1. BPM 3.003.60177.00403 Ulepszenie działania pola przeznaczonego do

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji. Scenariusz lekcji 1 TEMAT LEKCJI: 2 CELE LEKCJI: 2.1 Wiadomości: 2.2 Umiejętności: 3 METODY NAUCZANIA: 4 ŚRODKI DYDAKTYCZNE:

Scenariusz lekcji. Scenariusz lekcji 1 TEMAT LEKCJI: 2 CELE LEKCJI: 2.1 Wiadomości: 2.2 Umiejętności: 3 METODY NAUCZANIA: 4 ŚRODKI DYDAKTYCZNE: Praca z projektemi w MS VB.NET Scenariusz lekcji Scenariusz lekcji 1 TEMAT LEKCJI: Praca z projektami w MS VB.NET. 2 CELE LEKCJI: 2.1 Wiadomości: Uczeń potrafi: podać definicje podstawowych pojęć związanych

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA TECHNICZNA Badanie możliwości wykorzystania języka AutoLISP i środowiska VisualLISP w systemie CAx

INFORMATYKA TECHNICZNA Badanie możliwości wykorzystania języka AutoLISP i środowiska VisualLISP w systemie CAx INFORMATYKA TECHNICZNA Badanie możliwości wykorzystania języka AutoLISP i środowiska VisualLISP w systemie CAx 1. WPROWADZENIE Program AutoCAD ma wielu użytkowników i zajmuje znaczące miejsce w graficznym

Bardziej szczegółowo

Microsoft Access zajęcia 3 4. Tworzenie i wykorzystanie kwerend, formularzy i raportów

Microsoft Access zajęcia 3 4. Tworzenie i wykorzystanie kwerend, formularzy i raportów Microsoft Access zajęcia 3 4 Tworzenie i wykorzystanie kwerend, formularzy i raportów Kwerendy służą do tworzenia unikalnych zestawów danych, niedostępnych bezpośrednio z tabel, dokonywania obliczeń zawartych

Bardziej szczegółowo

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Program, to lista poleceń zapisana w jednym języku programowania zgodnie z obowiązującymi w nim zasadami. Celem programu jest przetwarzanie

Bardziej szczegółowo

Programowanie RAD Delphi

Programowanie RAD Delphi Programowanie RAD Delphi Dr Sławomir Orłowski Zespół Fizyki Medycznej, Instytut Fizyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Pokój: 202, tel. 611-32-46, e-mial: bigman@fizyka.umk.pl Delphi zasoby Aplikacje

Bardziej szczegółowo

Gdy z poziomu programu Delphi otworzysz folder pierwszy program, zauważysz tylko dwa pliki [rys.1]:

Gdy z poziomu programu Delphi otworzysz folder pierwszy program, zauważysz tylko dwa pliki [rys.1]: Odcinek 2 rozpoczniemy od omówienia typów plików, z jakimi możemy mieć do czynienia w programie Delphi. Szybko zauważysz, że przy konstruowaniu programu tworzone są nie tylko, jak wcześniej mówiliśmy,

Bardziej szczegółowo

Dodatki. Dodatek A Octave. Język maszyn

Dodatki. Dodatek A Octave. Język maszyn Dodatki Dodatek A Octave Przykłady programów zostały opracowane w środowisku programistycznym Octave 3.6.2 z interfejsem graficznym GNU Octave 1.5.4. Octave jest darmowym środowiskiem programistycznym

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium

Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium Web Services (część 3). Do wykonania ćwiczeń potrzebne jest zintegrowane środowisko programistyczne Microsoft Visual Studio 2005. Ponadto wymagany jest

Bardziej szczegółowo

Wykład 15. Literatura. Kompilatory. Elementarne różnice. Preprocesor. Słowa kluczowe

Wykład 15. Literatura. Kompilatory. Elementarne różnice. Preprocesor. Słowa kluczowe Wykład 15 Wprowadzenie do języka na bazie a Literatura Podobieństwa i różnice Literatura B.W.Kernighan, D.M.Ritchie Język ANSI Kompilatory Elementarne różnice Turbo Delphi FP Kylix GNU (gcc) GNU ++ (g++)

Bardziej szczegółowo

Ćw. I Projektowanie opakowań transportowych cz. 1 Ćwiczenia z Corel DRAW

Ćw. I Projektowanie opakowań transportowych cz. 1 Ćwiczenia z Corel DRAW Ćw. I Projektowanie opakowań transportowych cz. 1 Ćwiczenia z Corel DRAW Celem ćwiczenia jest wstępne przygotowanie do wykonania projektu opakowania transportowego poprzez zapoznanie się z programem Corel

Bardziej szczegółowo

Języki skryptowe w programie Plans

Języki skryptowe w programie Plans Języki skryptowe w programie Plans Warsztaty uŝytkowników programu PLANS Kościelisko 2010 Zalety skryptów Automatyzacja powtarzających się czynności Rozszerzenie moŝliwości programu Budowa własnych algorytmów

Bardziej szczegółowo

Compas 2026 Vision Instrukcja obsługi do wersji 1.07

Compas 2026 Vision Instrukcja obsługi do wersji 1.07 Compas 2026 Vision Instrukcja obsługi do wersji 1.07 1 2 Spis treści Integracja...5 1.Compas 2026 Lan...5 Logowanie...7 Użytkownicy...8 Raporty...10 Tworzenie wizualizacji Widoki...12 1.Zarządzanie widokami...12

Bardziej szczegółowo

Joyce Cox Joan Lambert. Microsoft Access. 2013 Krok po kroku. Przekład: Jakub Niedźwiedź

Joyce Cox Joan Lambert. Microsoft Access. 2013 Krok po kroku. Przekład: Jakub Niedźwiedź Joyce Cox Joan Lambert Microsoft Access 2013 Krok po kroku Przekład: Jakub Niedźwiedź APN Promise, Warszawa 2013 Spis treści Wprowadzenie................................................................vii

Bardziej szczegółowo

Windows XP - lekcja 3 Praca z plikami i folderami Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale pozwolą na tworzenie, usuwanie i zarządzanie plikami oraz folderami znajdującymi się na dysku twardym. Jedną z nowości

Bardziej szczegółowo

Delphi. Lazarus. Kompilatory Delphi. Linki do stron o Delphi

Delphi. Lazarus. Kompilatory Delphi. Linki do stron o Delphi Lazarus Programowanie w Delphi Delphi Delphi jest to język oparty na Pascal. Twórcą jego jest firma Borland. Pierwotnie nosił nazwę Object Pascal (do 2006). Jest to język prosty i popularny. Wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

Sposób tworzenia tabeli przestawnej pokażę na przykładzie listy krajów z podstawowymi informacjami o nich.

Sposób tworzenia tabeli przestawnej pokażę na przykładzie listy krajów z podstawowymi informacjami o nich. Tabele przestawne Tabela przestawna to narzędzie służące do tworzenia dynamicznych podsumowań list utworzonych w Excelu lub pobranych z zewnętrznych baz danych. Raporty tabeli przestawnej pozwalają na

Bardziej szczegółowo

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze ABC komputera dla nauczyciela Materiały pomocnicze 1. Czego się nauczysz? Uruchamianie i zamykanie systemu: jak zalogować się do systemu po uruchomieniu komputera, jak tymczasowo zablokować komputer w

Bardziej szczegółowo

Konspekt do lekcji informatyki dla klasy II gimnazjum. TEMAT(1): Baza danych w programie Microsoft Access.

Konspekt do lekcji informatyki dla klasy II gimnazjum. TEMAT(1): Baza danych w programie Microsoft Access. Konspekt do lekcji informatyki dla klasy II gimnazjum. Opracowała: Mariola Franek TEMAT(1): Baza danych w programie Microsoft Access. Cel ogólny: Zapoznanie uczniów z możliwościami programu Microsoft Access.

Bardziej szczegółowo

Grażyna Koba. Grafika komputerowa. materiały dodatkowe do podręcznika. Informatyka dla gimnazjum

Grażyna Koba. Grafika komputerowa. materiały dodatkowe do podręcznika. Informatyka dla gimnazjum Grażyna Koba Grafika komputerowa materiały dodatkowe do podręcznika Informatyka dla gimnazjum Rysunki i animacje w Edytorze postaci 1. Rysunek w Edytorze postaci Edytor postaci (rys. 1.) jest częścią programu

Bardziej szczegółowo

plansoft.org www.plansoft.org Zmiany w Plansoft.org Błyskawiczny eksport danych PLANOWANIE ZAJĘĆ, REZERWOWANIE SAL I ZASOBÓW

plansoft.org www.plansoft.org Zmiany w Plansoft.org Błyskawiczny eksport danych PLANOWANIE ZAJĘĆ, REZERWOWANIE SAL I ZASOBÓW Zmiany w Plansoft.org Błyskawiczny eksport danych... 1 Jak wyeksportować dane... 1 Eksportowanie planu studiów, zajęć, statystyk i danych słownikowych... 2 Dostosowywanie wyników eksportu... 4 Filtrowanie

Bardziej szczegółowo

Delphi 7 + Indy 10 Przykłady prostych aplikacji sieciowych

Delphi 7 + Indy 10 Przykłady prostych aplikacji sieciowych Jacek Matulewski, Sławek Orłowski http://www.phys.uni.torun.pl/~jacek/ Delphi 7 + Indy 10 Przykłady prostych aplikacji sieciowych Wersja α Ćwiczenia Toruń, 20 grudnia 2005 Najnowsza wersja tego dokumentu

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA TECHNICZNA Metody wprowadzania obiektów w programie AutoCAD za pomocą języka AutoLISP

INFORMATYKA TECHNICZNA Metody wprowadzania obiektów w programie AutoCAD za pomocą języka AutoLISP INFORMATYKA TECHNICZNA Metody wprowadzania obiektów w programie AutoCAD za pomocą języka AutoLISP 1. WPROWADZENIE Cel ćwiczeń: zapoznanie z możliwościami wykorzystania systemów CAx w procesie automatyzacji

Bardziej szczegółowo

I Tworzenie prezentacji za pomocą szablonu w programie Power-Point. 1. Wybieramy z górnego menu polecenie Nowy a następnie Utwórz z szablonu

I Tworzenie prezentacji za pomocą szablonu w programie Power-Point. 1. Wybieramy z górnego menu polecenie Nowy a następnie Utwórz z szablonu I Tworzenie prezentacji za pomocą szablonu w programie Power-Point 1. Wybieramy z górnego menu polecenie Nowy a następnie Utwórz z szablonu 2. Po wybraniu szablonu ukaŝe się nam ekran jak poniŝej 3. Następnie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do rysowania w 3D. Praca w środowisku 3D

Wprowadzenie do rysowania w 3D. Praca w środowisku 3D Wprowadzenie do rysowania w 3D 13 Praca w środowisku 3D Pierwszym krokiem niezbędnym do rozpoczęcia pracy w środowisku 3D programu AutoCad 2010 jest wybór odpowiedniego obszaru roboczego. Można tego dokonać

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy Cz. 3. Rysunki w dokumencie Obiekt Fontwork Jeżeli chcemy zamieścić w naszym dokumencie jakiś efektowny napis, na przykład tytuł czy hasło promocyjne, możemy w

Bardziej szczegółowo