Gospodarstwa opiekuńcze w Borach Tucholskich a doświadczenia holenderskie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Gospodarstwa opiekuńcze w Borach Tucholskich a doświadczenia holenderskie"

Transkrypt

1 Gospodarstwa opiekuńcze w Borach Tucholskich a doświadczenia holenderskie

2 Wydawca: Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego Minikowo tel ISBN: Gospodarstwa opiekuńcze w Borach Tucholskich a doświadczenia holenderskie Opracowanie: Aleksandra Bielińska, Michał Bucholz, Aleksandra Gajos, Justyna Lesiewicz, Ryszard Kamiński, Arnika Kimber-Kubiak, Kees Manintveld, Iwona Piesik, Caroline Snoeij van Middelkoop, Anna Toby Opracowanie graficzne, skład: Jarosław Domiński Gospodarstwa opiekuńcze w Borach Tucholskich a doświadczenia holenderskie Druk: Maktech, ul. Niecała 4, Bydgoszcz Publikacja bezpłatna Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Minikowo, 2014 Człowiek - najlepsza inwestycja

3 Wstęp spis treści: Wstęp Gospodarstwa opiekuńcze jako element rolnictwa społecznego...5 Ryszard Kamiński Część I Gospodarstwa Opiekuńcze w Holandii 1. System funkcjonowania gospodarstw opiekuńczych... 8 Kees Manintveld, Caroline Snoeij van Middelkoop 2. Dobre praktyki gospodarstw opiekuńczych w Holandii Arnika Kimber-Kubiak Część II Gospodarstwa Opiekuńcze w Borach Tucholskich 1. System pomocy społecznej w Borach Tucholskich Anna Toby 2. Modele gospodarstw opiekuńczych według grup docelowych...35 Anna Toby 3. Zakładanie gospodarstwa opiekuńczego Indywidualny Plan Utworzenia Gospodarstwa Opiekuńczego Aleksandra Bielińska 4. Bory Tucholskie dla seniora Michał Bucholz 5. Oferta turystyczna i opiekuńcza gospodarstw uczestniczących w projekcie Iwona Piesik, Aleksandra Gajos Rolnictwo społeczne Gospodarstwa opiekuńcze jako element rolnictwa społecznego Rolnictwo społeczne jest w Polsce terminem mało znanym i trudno znaleźć bezpośrednie odniesienia do literatury lub przykłady praktycznej działalności. Tymczasem jak czytamy w Opinii Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 1 z 2013 roku, jest to coraz bardziej rozwijające się w Europie innowacyjne podejście łączące dwie koncepcje: rolnictwo wielofunkcyjne i usługi społeczne opiekę zdrowotną na poziomie lokalnym. W ramach produkcji rolnej przyczynia się do poprawy samopoczucia i integracji społecznej osób o szczególnych potrzebach. Termin rolnictwo społeczne obejmuje szereg działań określanych jako rolnictwo dla zdrowia farming for health, rolnictwo opiekuńcze care farming, zielona opieka green care albo też zielone terapie green therapies. Określenia te odnoszą się do różnych działań w obszarze opieki, reintegracji społecznej, szkolenia oraz rehabilitacji społecznej i zawodowej osób w trudnym położeniu oraz szkolenia osób o szczególnych potrzebach. Podejmowanie takich działań przyczynia się do lepszego samopoczucia osób w trudnej sytuacji, poprawiając ich stan zdrowia i włączenie społeczne. Niekiedy działania takie poprzez kontakt z naturą i działalnością produkcyjną przyczyniają się do poprawy uczenia się, podnoszą samoocenę i ułatwiają uczestnictwo w życiu społecznym. wsparcie publiczne związane z projektami na rzecz rynku pracy Ryszard Kamiński Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego Zgodnie ze wspomnianą w Opinii EKES 2 definicją Rolnictwo społeczne to zespół działań wykorzystujących zasoby rolne, zarówno roślinne, jak i zwierzęce, aby wytworzyć świadczenia społeczne, na obszarach wiejskich lub podmiejskich, takie jak rehabilitacja, terapia, chronione miejsca pracy, uczenie się przez całe życie i inne działania przyczyniające się do integracji społecznej. W takim ujęciu chodzi między innymi o stworzenie, w ramach gospodarstwa rolnego, warunków umożliwiających osobom o szczególnych potrzebach uczestnictwo w codziennych zajęciach w gospodarstwie, aby zapewnić rozwój i postępy tych osób oraz poprawić ich samopoczucie. Rolnictwo społeczne przyjmuje najczęściej następujące formy/obszary działań: zajęcia reedukacyjne i terapeutyczne, integracja w świecie pracy i włączenie społeczne, działania pedagogiczne, usługi opiekuńcze. Analizując systemy rolnictwa społecznego w Europie, Jan Hassink (2009) 3 wskazuje na zróżnicowanie podejścia w poszczególnych państwach. Działania prywatne (związane z rolnictwem) ze wsparciem środków publicznych Część III Podsumowanie 1. Podsumowanie działań w komponencie ponadnarodowym Justyna Lesiewicz organizacje charytatywne Stowarzyszenia (Włochy, Francja) Spółdzielnie socjalne (Włochy) Gospodarstwa rolne (Flandria) 2. Projekt NOWY ZAWÓD NOWA SZANSA dla rolników i mieszkańców wsi Kujaw i Pomorza Elwira Zakrzewska wsparcie ze środków publicznych Fundusze publiczne (w zakresie ochrony zdrowia/opieki społecznej/ sektora edukacji) Instytucje publiczne (Niemcy, Słowenia, Irlandia) Spółdzielnie socjalne (Włochy), Gospodarstwa rolne (Holandia) Gospodarstwa rolne (Włochy) Sprzedaż produktów żywnościowych (handel etyczny i sprzedaż bezpośrednia) Różne uregulowania w zakresie funkcjonowania rolnictwa społecznego w Europie (źródło projekt So Far ) 5

4 Wstęp W Holandii, która stała się punktem odniesienia dla działań omawianego w tej publikacji projektu, dominuje model realizacji funkcji opiekuńczych na bazie gospodarstwa rolnego. Podobne mechanizmy popularne są we Flandrii flamandzkiej części Belgii. Instytucje publiczne oraz instytucje służby zdrowia w rolnictwie społecznym dominują w Niemczech, Francji i Irlandii. We Włoszech istnieją zarówno gospodarstwa prywatne, jak i bardzo rozpowszechnione spółdzielnie socjalne, i dlatego tamten system często określany jest mianem mieszanego. W Holandii rolnictwo społeczne najbliższe jest systemowi służby zdrowia, we Włoszech i Francji jest powiązane przede wszystkim z sektorem społecznym i sektorem opieki, a w Niemczech, Anglii (i całym Zjednoczonym Królestwie) oraz Irlandii i Słowenii można je usytuować między sektorem społecznym, a sektorem zdrowia. Z punktu widzenia finansowania we Włoszech i Francji dominują projekty publiczne i akcje charytatywne realizowane przez stowarzyszenia i spółdzielnie socjalne (głównie we Włoszech). W Holandii, gdzie dominują gospodarstwa rolne, finansowanie pochodzi ze środków publicznych, przeznaczonych dla sektora ochrony zdrowia oraz sektora opieki. W Niemczech, Irlandii lub Słowenii finansowanie rolnictwa społecznego jest realizowane przez instytucje publiczne, finansowane z publicznych środków na opiekę zdrowotną albo edukację (Hassing 2009). Zmiany na wsi i potrzeba reorientacji zawodowej Potrzeba reorientacji zawodowej rolników i członków ich rodzin wynika ze zmian w strukturze społeczno-gospodarczej obszarów wiejskich. Powszechnie zauważalny rozwój nowoczesnych technologii produkcji rolniczej wspierany przez dotacje unijne przyczynił się jednocześnie do znacznego zróżnicowania sytuacji gospodarstw rolnych. Praca we własnym gospodarstwie rolnym przestaje być wystarczającym źródłem dochodu dla większości rolników i członków rodzin rolniczych. Jak wynika z założeń Strategii Rozwoju Obszarów Wiejskich 4 działalność rolnicza jest w Polsce głównym źródłem utrzymania jedynie dla niespełna 27% gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego. Na obszarach wiejskich w Polsce mieszka prawie 15 milionów ludzi (38,2%), bardziej istotny jest jednak fakt, że 27% Polaków w wieku produkcyjnym związanych jest z rolnictwem, chociaż tylko 18% się z niego utrzymuje. Na wsi mieszka milion bezrobotnych w rodzinach nierolniczych, kolejny milion to: bezrobotni w rodzinach rolniczych (około 150 tys.) oraz około 850 tysięcy osób tworzących tzw. bezrobocie ukryte. Dalsze zwiększanie efektywności rolnictwa doprowadzi do wzrostu liczby bezrobotnych o kolejne kilkaset tysięcy do miliona osób. Z każdym rokiem mniej aktualna wydaje się być tradycyjna definicja wsi profesora Szczepańskiego (1983) 5, według której wieś jest to miejsce produkcji żywności, gdzie warsztat pracy jest zintegrowany z gospodarstwem domowym, a rezultaty działalności w większym stopniu uzależnione są od sił przyrody. Dla wsi tradycyjnej ważne były aspekty kulturowe i związki pomiędzy wykonywaną pracą i stylem życia. Przyszłość polskiej wsi związana jest z koniecznością znalezienia różnych ścieżek rozwojowych dla różnych grup mieszkańców. Z pewnością dla nieco mniej niż połowy mieszkańców przez następnych kilka, kilkanaście lat, rolnictwo będzie stanowiło ważne źródło dochodu. Jednak ci rolnicy, którzy chcą utrzymywać się wyłącznie lub w dominującej większości z produkcji rolnej, muszą dokonać niezbędnych modernizacji i inwestycji. Wielu z nich będzie musiało szukać dodatkowych źródeł dochodu w sferze alternatywnej produkcji pozarolniczej lub usług. Znacząca grupa mieszkańców wsi, w tym wielu członków rodzin rolniczych, będzie musiało znaleźć zupełnie nowe źródło dochodu. Zgodnie z założeniami europejskiego modelu wsi i rolnictwa, pozarolniczy rozwój oznacza promowanie wsi jako dobrego miejsca do życia (funkcji mieszkaniowej), miejsca wypoczynku i turystyki, ochrony naturalnego środowiska, krajobrazu, kultywowania tradycji i tożsamości kulturowej oraz świadczenia innych usług. Poważnym wyzwaniem dla polskiej wsi jest znalezienie sposobów takiej mobilizacji mieszkańców, aby w przyszłości znaleźli oni dla siebie odpowiednie miejsce. Niemcy, Irlandia Ochrona zdrowia Organizacje społeczne Słowenia, Włochy, Francja Holandia Niemcy, Irlandia Rolnictwo Ukierunkowanie rolnictwa społecznego w Europie (źródło projekt So Far ) W ostatnich latach coraz częściej szczególnie w państwach starej Unii Europejskiej jako jedną z alternatyw dla klasycznego rolnictwa podaje się rolnictwo społeczne. Zainteresowanie tego typu aktywnością wynika z coraz lepszego zrozumienia roli, jaką rolnictwo i zasoby obszarów wiejskich mogą odegrać w poprawie kondycji społecznej, fizycznej i psychicznej obywateli. Jednocześnie, rolnictwo społeczne stanowi dla rolników szansę na dostarczanie nowych usług, a tym samym poszerzenie i zróżnicowanie ich działalności oraz wielofunkcyjnej roli w społeczeństwie. Taka integracja działań o charakterze rolniczym i społecznym może również zapewnić rolnikom dodatkowe źródła dochodów i poprawić wizerunek rolnictwa w oczach opinii publicznej. Zarówno w Europie Zachodniej, jak i Polsce nie bez znaczenia są też czynniki demograficzne. Jak podaje Piotr Błędowski 6 w latach udział osób w wieku 75 lat i więcej wzrósł z 1,6% do 6,5%, natomiast w 2035 roku odsetek ten osiągnie wartość 12,3%. Według prognoz GUS, w 2030 r. ogółem aż 53,3% gospodarstw jednoosobowych będzie prowadzonych przez osoby w wieku co najmniej 65 lat, w tym 17,3% przez osoby w wieku 80 i więcej lat (GUS 2010). Oznacza to, że samotnie w swoich gospodarstwach domowych pozostawać będzie odpowiednio tys. osób w wieku 65 i więcej lat, w tym 887 tys. osób w wieku 80 lat i więcej. Opisane wyżej zmiany prędzej czy później wymuszą konieczność powstawania nowych rozwiązań radzenia sobie ze starzejącym się społeczeństwem. Wykorzystanie nowych funkcji rolnictwa, jak rolnictwo społeczne, przyczyni się z jednej strony do rozwoju przedsiębiorczości na obszarach wiejskich w innowacyjnych kierunkach, a z drugiej pozwoli rozwiązać problemy związane z opieką oraz wyłączeniem społecznym osób starszych i niepełnosprawnych. Komponent międzynarodowy projektu Nowy Zawód Nowa Szansa Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego podjął działania na rzecz reorientacji zawodowej rolników i członków ich rodzin w roku W latach prawie 5000 osób objętych zostało doradztwem z zakresu reorientacji zawodowej w ramach projektu. Ponad osób ukończyło specjalistyczne kursy zawodowe potwierdzające nieformalne kompetencje i dające szansę zaistnienia na rynku pracy. Około 27% uczestników kursów podjęło różne formy aktywności pozarolniczej. W 2014 roku KPODR w Minikowie w ramach projektu współpracy międzynarodowej przystąpiono do przygotowania koncepcji tworzenia gospodarstw opiekuńczych w Borach Tucholskich, w oparciu o doświadczenia holenderskie. Stała się ona próbą przełożenia rozwiązań obecnie funkcjonujących w Europie oraz wypracowania modelu dla regionu kujawsko-pomorskiego. Szczegółowe informacje o pierwszych doświadczeniach projektu zostały opisane w kolejnych rozdziałach niniejszego wydawnictwa. Gospodarstwa opiekuńcze w Borach Tucholskich stanowią eksperyment i bazę dla tworzenia innych rozwiązań wdrażania rolnictwa społecznego w Polsce. Bibliografia: 1 Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie: Rolnictwo społeczne: zielone usługi terapeutyczno-opiekuńcze oraz polityka społeczna i zdrowotna, Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej (2013/C 44/07). 2 Jak wyżej op.cit 1. 3 Jan Hassing Social farming across Europe, Overview [in:] Di Iacovo, F.; O Connor, D. (Hrsg.) (2009): Supporting Policies for Social Farming in Europe. Progressing Multifunctionality in Responsive Rural Areas. SoFar project: Supporting EU agricultural policies. Arsia, Florenz (Italy). 4 Kierunki Rozwoju Obszarów Wiejskich założenia do Strategii Rozwoju Obszarów Wiejskich. 5 J. Szczepański, Treść stosunków zachodzących miedzy wsią i miastem, [w:] Wieś i Rolnictwo, 1983, nr 3. 6 Piotr Błędowski (red.) (2012) Raport na temat sytuacji osób starszych w Polsce, Instytut Pracy i praw Socjalnych Warszawa. 6 7

5 Część I Gospodarstwa Opiekuńcze w Holandii Zielony kontekst historyczny W drugiej połowie dziewiętnastego wieku ludzi niepełnosprawnych intelektualnie i ruchowo oraz osoby z problemami psychicznymi umieszczano w instytutach opiekuńczych, znajdujących się na terenach zielonych otaczających większe i mniejsze miasta. Głównym powodem tego typu działań było uniknięcie konfrontacji z mieszkańcami, ponieważ wtedy ludzi niepełnosprawnych uważano za wyrzutki społeczeństwa i poddawano ich stałemu leczeniu. Ponadto pielęgniarki, lekarze i psychiatrzy zauważyli, że naturalne otoczenie działa na takich pacjentów uspakajająco. Powszechnym zjawiskiem w tych instytutach było założenie jednego lub większej liczby gospodarstw produkujących podstawową żywność, co pomagało obniżyć koszty ich funkcjonowania. W tamtych czasach społeczeństwo nie wydawało dużo pieniędzy na opiekę, a instytuty te miały bardzo ograniczone środki finansowe. Tam gdzie było to wskazane pacjenci mogli brać udział w pracach rolniczych. Oprócz wyraźnych korzyści finansowych zaobserwowano, że wykonywana praca wpływa korzystnie na pacjentów. W rolnictwie bio-dynamicznym gospodarstwo uważano za organizm spełniający w społeczeństwie różne funkcje. Ponadto, oprócz podstawowego zadania, jakim było dostarczanie żywności wysokiej jakości, gospodarstwo bio-dynamiczne miało spełniać także rolę społeczną i kulturową. W wyniku tego wiele gospodarstw bio- -dynamicznych oferowało ludziom wymagającym opieki perspektywę pracy. Z biegiem lat doprowadziło to do bardziej holistycznego podejścia do kwestii rozwoju osobistego klientów wymagających opieki, które opierało się na konsekwentnej kombinacji aktywnego zaangażowania w pracę, kontaktów społecznych i terapii artystycznej. W latach siedemdziesiątych stało się jasne, że rośnie liczba gospodarstw konwencjonalnych, które by przetrwać, muszą zdywersyfikować działalność rolniczą. Rolnicy zaczęli zajmować się turystyką wiejską (otwierając kempingi w swoich gospodarstwach), przetwarzaniem i sprzedażą wyprodukowanej przez siebie żywności oraz prowadzeniem gospodarstw opiekuńczych. Jednakże gospodarstwa opiekuńcze rozwijały się wolno pod względem ilościowym. W roku 1998 w Holandii było tylko Część I Gospodarstwa Opiekuńcze w Holandii 1. System funkcjonowania gospodarstw opiekuńczych Kees Manintveld ekspert holenderski, EQ FAIR; Caroline Snoeij van Middelkoop właścicielka gospodarstwa opiekuńczego `t Paradijs 98 aktywnych gospodarstw. W połowie lat dziewięćdziesiątych fundamentalnie zmienił się system finansowania systemu opieki, co miało wpływ na rozwój gospodarstw opiekuńczych w kolejnych latach. Pomysły Korporacji Niezależnego Życia (CIL zainspirowały wiele osób w Europie, zwłaszcza w Holandii, do podjęcia podobnych inicjatyw. Podstawowa polityka CIL zakłada wyposażenie osoby niepełnosprawnej w środki pozwalające jej jak najlepiej funkcjonować w swojej niepełnosprawności, tj. zapewnić jej zindywidualizowaną opiekę (van Haaster, Janssen, van Wijnen, 2012). W Holandii doprowadziło to do powstania w roku 1995 pojęcia Budżetu Osobistego (PGB). Zapewniał on fundusze dla osób, które zostały wcześniej zaakceptowane przez Centrum Wskazań do Opieki (CIZ). Opieka została dokładnie dopasowana do osobistych potrzeb i warunków życiowych. Od tego momentu klienci objęci opieką zaczęli szukać ofert poza klasycznymi organizacjami. Ich celem poszukiwań stały się także gospodarstwa. Liczba gospodarstw opiekuńczych w Europie nie jest dokładnie znana. Poniższa tabela (z roku 2011) przedstawia dane dotyczące występowania ich w ośmiu krajach w roku Widać wyraźnie, że Holandia była krajem przodującym w liczbie tego typu gospodarstw: W Holandii do końca roku 2013 następował wzrost liczby gospodarstw. Znanych było prawie 1200 gospodarstw opiekuńczych, z czego 728 było członkami Federacji Gospodarstw Opiekuńczych. Obecnie szacuje się, że w Holandii jest około 1400 gospodarstw opiekuńczych. Gospodarstwa opiekuńcze w Europie Holandia Włochy Francja Norwegia Flandria Hiszpania Niemcy Wielka Brytania Opieka Gospodarstwa opiekuńcze w Holandii Rodzaje opieki Obecnie w Holandii gospodarstwa opiekuńcze świadczą różne usługi opiekuńcze w zależności od potrzeb. Poniższa lista przedstawia różne grupy docelowe: Osoby niepełnosprawne psychicznie. Osoby z ograniczeniami ruchowymi. Osoby starsze niepełnosprawne psychicznie/ fizycznie. Osoby z uszkodzeniem mózgu powstałym po porodzie np. w skutek wypadku lub choroby takiej jak demencja (Alzheimer). Osoby z problemami psychicznymi. Reintegracja (byłych) więżniów. Reintegracja osób uzależnionych (np. narkotyki, alkohol). Osoby cierpiące na autyzm. Opieka nad dziećmi (przed i po godzinach pracy szkoły). Trudna młodzież. Osoby długotrwale bezrobotne. Osoby wypalone zawodowo. Osoby poszukujące azylu. Dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych Gospodarstwa opiekuńcze zazwyczaj kierują swoje usługi do jednej lub kilku grup docelowych. Zależy to głównie od doświadczeń, zainteresowań i możliwości rodziny prowadzącej gospodarstwo oraz specyfiki gospodarstwa rolnego. Korzyści wynikające z działania gospodarstwa opiekuńczego Korzyści z opieki świadczonej w gospodarstwie są różnorodne (Sempik, Hine and Wilcox, 2010). Można je podsumować w następujący sposób: Gospodarstwo opiekuńcze może zapewnić zielone i spokojne otoczenie. To umożliwia wielu klientom życie w spokoju. Praca związana z opieką nad roślinami i zwierzętami stwarza poczucie odpowiedzialności za inne stworzenia. To pomaga także czuć się bardziej odpowiedzialnym za samego siebie. Istotnym efektem takich działań może być podniesienie samooceny. Ze względu na obecność czynników będących poza kontrolą człowieka, takich jak klimat czy jakość gleby, pobyt w gospodarstwie może pomóc zaakceptować życie takim, jakie ono jest. To może przyczynić się do zachowania spokoju umysłu. Podstawowe wartości życiowe, wyznawane przez gospodarza i jego rodzinę, determinują charakter świadczonej opieki na tym opiera się zaufanie klienta, który poprzez współpracę z nimi buduje wiarę w siebie. Poza nastawieniem na naturę gospodarstwo jest także przedsięwzięciem, które wymaga przemyślanych działań, aby mogło przetrwać w sensie ekonomicznym. Takie podejście stymuluje realistyczny pogląd na życie. Czas trwania i częstotliwość opieki zapewnianej przez gospodarstwo może się bardzo różnić. Istnieją cztery formy opieki: Pobyt czasowy Pobyt ciągły Bez zakwaterowania w gospodarstwie Pobyt krótki, opieka dzienna. Pobyt długi, opieka dzienna. Z zakwaterowaniem w gospodarstwie Pobyt krótki, opieka 24h. Pobyt długi, opieka 24h. Stosunkowo niewiele gospodarstw opiekuńczych w Holandii oferuje opiekę całodobową. Warunki w tego typu gospodarstwach są bardzo rygorystyczne i często wymagają większych nakładów inwestycyjnych. W Holandii istnieją wszystkie kombinacje rodzajów i form opieki, związanych z grupami docelowymi oraz pobytem. Zarządzanie jakością Kryteria jakościowe Ogólnie rzecz biorąc w Holandii opieka jest mocno zorientowana na klienta. Jakość wszystkich działań w ramach świadczonej opieki zależy od potrzeb klienta. Z tego względu ważne jest, aby gospodarz znał odpowiedzi na podstawowe pytania (przedstawione poniżej), by móc nawiązać bezpośrednią i pośrednią relację z klientem: 1. Jakiego typu opieki potrzebuje klient? Przez kogo została określona forma opieki: przez klienta, wykwalifikowaną osobę czy instytut, a może członka rodziny lub przyjaciela? 2. Jakiego typu opieka byłaby pożyteczna i możliwa do zaoferowania w gospodarstwie? Ważne jest zdefiniowanie konkretnych celów dotyczących opieki i czynności związanych z opieką, w których może on uczestniczyć i jakie można mu zaoferować. 3. W jaki sposób zapewnione jest bezpieczeństwo klienta w ramach świadczonej opieki? Poza ogólną oceną ryzyka związanego z opieką nad klientami 8 9

6 Część I Gospodarstwa Opiekuńcze w Holandii w gospodarstwie opiekuńczym przydatna może być indywidualna ocena ryzyka dla każdego klienta biorąc pod uwagę jego charakterystykę. Bezpieczeństwo dotyczy nie tylko kwestii fizycznych ale również emocjonalnych, psychicznych i duchowych. 4. W zależności od wymaganej opieki mogą być potrzebne odpowiednie kompetencje poświadczone certyfikatem. Nie ma konieczności aby sam rolnik, czy jego rodzina spełniała tego typu kwalifikacje. Zapewnienie wykwalifikowanej opieki może być również zorganizowane poprzez wykwalifikowany personel zewnętrzny lub poprzez umowę współpracy z instytutem opiekuńczym, na przykład z nauczycielem specjalizującym się w pedagogice specjalnej, który może zapewnić specjalne wsparcie dla klienta (dorosłego lub dziecka). 5. Każde gospodarstwo opiekuńcze musi mieć swoją wizję opieki świadczonej klientom. Pomimo tego, że plan ten powinien odzwierciedlać własny pogląd na temat funkcjonowania gospodarstwa ważne jest, by klient miał zapewnione co najmniej podstawowe możliwości wolnego wyboru, powinno się respektować jego decyzje i sam powinien mieć udział w ich podejmowaniu przynajmniej w zakresie zajęć w których będzie brał udział. To oznacza, że klient bierze udział w planowaniu swojej opieki, będąc współtwórcą tego planu 6. Gospodarswtwo opiekuńcze będąc usługodawcą powinno zdefiniować sposób w jaki chce sprawdzać zadowolenie klientów. Jest to niezbędny element prowadzonej działalności, który przyczyni się do podnoszenia jakości świadczonych usług. Gospodarstwo opiekuńcze musi mieć konkretne procedury w celu dokonania pomiaru oraz zapewnienia klientom możliwości składania skarg a następnie ich rozpatrywania. Chociaż nie jest to element, który decyduje o jakości świadczonej opieki to jednak gospodarstwo opiekuńcze musi działać zgodnie z prawem, które go dotyczy. To zapewnia właściwą i bezpieczną podstawę do świadczenia opieki klientowi. Istotnym elementem jest ubezpieczenie zarówno klienta jak i gospodarstwa opiekuńczego na wypadek jakichkolwiek szkód, czy wypadków. Prawidłowa relacja pomiędzy wymaganą opieką a opieką oferowaną jest kluczem do odnoszenia sukcesu przez gospodarstwo opiekuńcze. Gospodarz musi wiedzieć w jaki sposób przygotować ofertę w zakresie opieki dla konkretnego klienta w odpowiedzi na jego zapytanie, nawet wtedy kiedy jest ono określone w sposób ogólny. Certyfikacja Rolnicy mogą otrzymać certyfikację w przypadku kiedy spełnią kryteria ustanowione przez Federację Rolnictwa i Opieki. Gospodarze posiadający certyfikat, Kwaliteit laat je zien, np: Ty pokazujesz Jakość, spełniają wymagania zapisane w ustawach o: Instytutach opiekuńczych. Warunkach pracy (ARBO). Prawach do składania skarg. Ochronie danych. Uczestnictwa (współokreślania) w opiece dla klientów. Celem systemu jakości jest umożliwienie dokonania pomiaru jakości w gospodarstwie i przeprowadzenie tego w sposób przejrzysty. Proces certyfikacji określony przez Federację obejmuje następujące elementy: 1. Zainteresowany gospodarz formułuje swoją własną metodę badania jakości i sukcesywnie wypełnia dokument dotyczący Jakości:: 2. Federacja sprawdza i rejestruje gospodarstwo opiekuńcze. 3. Gospodarstwo opiekuńcze może prowadzić praktykę przez rok. 4. Po upływie roku gospodarstwo opiekuńcze dostarcza raport do Federacji. 5. Następnie, niezależny kontroler odwiedza gospodarstwo i dostarcza raport oceny do Federacji. 6. W przypadku oceny pozytywnej wydawana jest certyfikacja. 7. Gospodarstwo opiekuńcze co roku dostarcza do Federacji raport o określonym formacie. 8. Certyfikacja ważna jest przez okres trzech lat po upływie którego dokonywana jest niezależna ocena gospodarstwa przez niezależnego kontrolera. 9. W przypadku oceny pozytywnej certyfikacja ulega odnowieniu. W przypadku oceny negatywnej gospodarstwo ma możliwość naprawy sytuacji. W przypadku kiedy niedociągnięcia nie zostaną naprawione gospodarstwo traci certyfikację. Do końca roku 2013 spośród 728 członków federacji, 611 gospodarstw (71%) działało wykorzystując system jakości opracowany przez Federację. 435 gospodarstw (60%) posiadało certyfikat Kwaliteit laat je zien. Dodatkowo 19 gospodarstw posiadało certyfikat HKZ (Jaarverslag Federatie Landbouw en Zorg 2013, Annual report Federation of Care Farms (Raport roczny Federacji Gospodarstw Opiekuńczych 2013). Finansowanie opieki W Holandii wyróżnia się pięć źródeł finansowania opieki: 1. AWBZ (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten; Ustawa ogólna o szczególnych kosztach związanych ze zdrowiem). 2. PGB. 3. Umowy podwykonawcze z innymi instytutami opiekuńczymi. 4. Programy specjalne zawierające ubezpieczenie. 5. Płatność dokonywana prywatnie. AWBZ AWBZ jest systemem ogólnym w Holandii, dotyczącym finansowania opieki długoterminowej dla osób starszych, przewlekle chorych i osób niepełnosprawnych. Dzięki niemu ludzie nie ponoszą wysokich kosztów w przypadku, kiedy potrzebują drogiej usługi pielęgniarskiej, opieki lub leczenia. Po uzgodnieniu z odpowiednimi instytucjami opieka w gospodarstwie opiekuńczym może być zorganizowana i opłacana przez niniejszy system. W takiej sytuacji gospodarstwo musi być uznane przez instytut AWBZ (spełniać określone kryteria dotyczące jakości) lub intensywnie współpracować z autoryzowanym instytutem AWBZ. System ten działa w oparciu o ustalone ceny za standardowe formy świadczonej opieki. Jest to łatwy i stabilny sposób zapewniania dochodu gospodarstwom opiekuńczym. PGB System PGB (tzw. prywatny budżet) zapewnia podopiecznemu opiekę wynikającą z jego potrzeb. Koszty naliczone przez gospodarstwo opiekuńcze mogą być w takiej sytuacji opłacone z prywatnego budżetu. Z punktu widzenia podopiecznego jest to najbardziej elastyczna forma płatności. Podopieczny ma możliwość wyboru rodzaju opieki, w ramach określonego limitu prywatnego budżetu. Może wybrać najbardziej pożądaną przez siebie formę opieki; w zakresie rodzaju i miejsca opieki, częstotliwości i czasu jej trwania. Od stycznia 2015 podopieczni nie będą mogli ubiegać się o dofinansowanie w ramach systemu PGB. Zamiast tego, w większości przypadków, będą świadczone małe formy opieki, które nie kwalifikują się do programu AWBZ i będą opłacane przez gminy. W Holandii oczekuje się na rezultaty takiej fundamentalnej reorientacji systemu opieki. Wiele osób jest sceptycznie nastawionych do kompetencji gmin w zakresie prawidłowego oceniania wymaganej opieki oraz zapewnienia koniecznego finansowania. Fakt, że opieka może być organizowana w gospodarstwach należących do tej samej społeczności (wszystko zostaje w gminie) może także stymulować gminy do rozwoju tego systemu.. Umowy podwykonawcze z innymi instytutami opiekuńczymi Gospodarstwo opiekuńcze może podpisać umowę podwykonawczą z oficjalnie autoryzowanym instytutem opiekuńczym w zakresie realizacji części planu opiekuńczego dla danego podopiecznego. W zależności od potrzebnej opieki i dostępnych kompetencji danego gospodarstwa opiekuńczego można zapewnić dodatkowe wsparcie, ze strony instytutu opiekuńczego (np. w przypadku podopiecznych z poważnymi problemami). Programy specjalne zawierające ubezpieczenie Specyficzne rodzaje opieki mogą być opłacane przez programy specjalne. Często dotyczy to programów skupiających się na włączeniu społecznym i/lub sprawach związanych z rynkiem pracy (np. byli więźniowie, byli narkomani, osoby długotrwale bezrobotne, wypaleni zawodowo). W takich przypadkach opłata za opiekę, w tym opiekę w gospodarstwie opiekuńczym, może być dokonywana przez pracodawców, firmy ubezpieczenia zdrowotnego lub specjalne programy rządowe, i mogą one dotyczyć osób indywidualnych lub grup osób. W większości sytuacji opieka stanowi część programu opiekuńczego, skierowanego na indywidualne potrzeby i korzyści podopiecznego. Czasami przynosi to także korzyści dla ogółu, np. w przypadku reintegracji ze społeczeństwem. Płatność dokonywana prywatnie Tylko w wyjątkowych przypadkach podopieczni płacą za opiekę sami. Często dotyczy to pobytu krótkoterminowego i opieki dziennej. Coraz więcej osób widzi korzyści, jakie przynoszą gospodarstwa opiekuńcze i chce zapłacić za prywatną formę opieki. Gdy o taką formę opieki poprosi grupa koszt opieki nad jedną osobą może być niższy, niż w przypadku opieki indywidualnej. Struktura wspierająca W Holandii wyróżnia się trzy elementy struktury wspierającej gospodarstwa opiekuńcze: Stowarzyszenie gospodarstw opiekuńczych. Budowanie potencjału. Dopasowanie oferty do wymagań indywidualnego podopiecznego. Stowarzyszenie gospodarstw opiekuńczych Nazwa gospodarstwo opiekuńcze nie jest zastrzeżona. W ciągu ostatnich lat pomimo tego, iż wielu rolników skorzystało na rozpowszechnieniu się gospodarstw opiekuńczych, nie byli oni zainteresowani zrzeszeniem się. Obecnie niewiele ponad połowa holenderskich właścicieli gospodarstw opiekuńczych należy do stowarzyszenia gospodarstw opiekuńczych. Rolnicy ci są członkami jednej z piętnastu organizacji regionalnych, które pokrywają mniej więcej granice geograficzne (np. całą prowincję lub jej konkretne części). W większości przypadków, zgodnie ze statusem prawnym, stanowią stowarzyszenia lub, w kilku przypadkach, organizacje prywatne. Rolą takich stowarzyszeń regionalnych jest zrzeszenie rolników na danym poziomie regionalnym. Stowarzyszenia regionalne tworzą Federację Rolnictwa i Opieki, która jest organizacją sektora państwowego wspierającego Rolnictwo i Opiekę. Federacja, ustalając wymogi i wprowadzając standardy tej działalności, wpływa na podniesienie jakości i profesjonalny poziom świadczonych usług. Łączy sektory rolnictwa i opieki, mobilizuje je do współpracy oraz jest inicjatorem nowych przedsięwzięć, inicjatyw służących rozwojowi w przyszłości (cytat z Głównymi zadaniami federacji są: Koordynacja spraw na szczeblu krajowym np. reorientacja w sektorze opieki wraz ze wszystkimi zainteresowanymi grupami. Wsparcie właścicieli gospodarstw opiekuńczych w funkcjonowaniu (np. kwestiach finansowych, przepisach prawnych, ubezpieczeniach, jakości)

Doświadczenia w tworzeniu gospodarstw opiekuńczych w Borach Tucholskich, w tym oczekiwania osób starszych

Doświadczenia w tworzeniu gospodarstw opiekuńczych w Borach Tucholskich, w tym oczekiwania osób starszych Doświadczenia w tworzeniu gospodarstw opiekuńczych w Borach Tucholskich, w tym oczekiwania osób starszych Aleksandra Bielińska Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie Gospodarstwa opiekuńcze

Bardziej szczegółowo

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Plan prezentacji Wybrane efekty realizacji instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej w Polsce. Oczekiwania co do przyszłej perspektywy

Bardziej szczegółowo

Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe

Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia Irlandia

Bardziej szczegółowo

DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R.

DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R. DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R. Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli LODR w Końskowoli zasięgiem swojej działalności obejmuje teren całego województwa lubelskiego,

Bardziej szczegółowo

Animowanie przedsiębiorczości w rozwoju produktu turystycznego na obszarach wiejskich

Animowanie przedsiębiorczości w rozwoju produktu turystycznego na obszarach wiejskich MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA Perspektywy rozwoju turystyki wiejskiej w Europie Blok warsztatowo-dyskusyjny Międzynarodowych Targów Turystyki Wiejskiej i Agroturystyki AGROTRAWEL Animowanie przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

3. Chorzy psychicznie, w rozumieniu ustawy o ochronie zdrowia psychicznego

3. Chorzy psychicznie, w rozumieniu ustawy o ochronie zdrowia psychicznego Działania Klubu Integracji Społecznej od 2010 roku. TUTUŁ PROGRAMU Zwiększenie szans na zatrudnienie i podniesienie kompetencji społecznych poprzez stworzenie kompleksowego systemu wsparcia dla osób zagrożonych

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych Dz.U.2005.189.1598 2006.08.09 zm. Dz.U.2006.134.943 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. z dnia 30 września

Bardziej szczegółowo

Działania dla przedsiębiorców

Działania dla przedsiębiorców Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 Działania dla przedsiębiorców Polscy przedsiębiorcy mają do wyboru wiele rozmaitych możliwości dofinansowania swoich inwestycji. Większość z nich myśli jednak

Bardziej szczegółowo

Zagrody edukacyjne szansąna innowacyjne zagospodarowanie potencjału wsi

Zagrody edukacyjne szansąna innowacyjne zagospodarowanie potencjału wsi Zagrody edukacyjne szansąna innowacyjne zagospodarowanie potencjału wsi Gdańsk, 22.10.2013 r. www.zagrodaedukacyjna.pl Wielowymiarowe oblicze wsi Wieś może być postrzegana jako: romantyczna przestrzeń,

Bardziej szczegółowo

Terapia. Plan prezentacji:

Terapia. Plan prezentacji: Terapia zajęciowa Plan prezentacji: Co to jest Terapia Zajęciowa Dla kogo jest przeznaczona Cele i obszary działalności Terapii Zajęciowej Miejsca pracy terapeuty zajęciowego Kształcenie TZ w Polsce Kształcenie

Bardziej szczegółowo

Specjalistyczne usługi opiekuńcze

Specjalistyczne usługi opiekuńcze Specjalistyczne usługi opiekuńcze Specjalistyczne usługi opiekuńcze określone zostały w Rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 roku w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych

Bardziej szczegółowo

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Obszar I Infrastruktura społeczna. 1. Wspieranie aktywności oraz integracji społeczności lokalnej. 2. Wspieranie i aktywizacja mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie projektu. Efektywny rozwój aktywnej integracji w gminie Ożarowice

Podsumowanie projektu. Efektywny rozwój aktywnej integracji w gminie Ożarowice Podsumowanie projektu Efektywny rozwój aktywnej integracji w gminie Ożarowice Kilka słów o projekcie... Główny problem, na potrzeby którego został stworzony i zrealizowany niniejszy projekt......zagrożenie

Bardziej szczegółowo

Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych na terenie Gminy Urzędów

Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych na terenie Gminy Urzędów Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych na terenie Gminy Urzędów ANKIETA Prosimy o wypełnienie poniższej ankiety. Jest ona skierowana do mieszkańców Gminy Urzędów i ma na celu właściwe

Bardziej szczegółowo

www.forumrynkupracy.com.pl.

www.forumrynkupracy.com.pl. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. www.forumrynkupracy.com.pl. Konferencja 22.09.11, Wrocław imię, nazwisko prelegenta: Zenon Matuszko

Bardziej szczegółowo

539313-LLP-1-2013-1-IT-LEONARDO-LMP

539313-LLP-1-2013-1-IT-LEONARDO-LMP Newsletter nr. 2 LIVORG Projektowanie i testowanie nowych ram kształcenia i szkolenia zawodowego w celu transferu i uznania umiejętności ekologicznego zarządzania zwierzętami hodowlanymi w Europie Okres

Bardziej szczegółowo

Sztum. Miasto i Gmina

Sztum. Miasto i Gmina Miasto i Gmina Sztum ANKIETA Szanowni Państwo, chcąc poznać Państwa potrzeby i oczekiwania została przygotowana ankieta, której celem jest zebranie opinii na temat Gminy Sztum i jej mieszkańców. Ankieta

Bardziej szczegółowo

Narzędzie pracy socjalnej nr 15 Wywiad z osobą uzależnioną od alkoholu 1 Przeznaczenie narzędzia:

Narzędzie pracy socjalnej nr 15 Wywiad z osobą uzależnioną od alkoholu 1 Przeznaczenie narzędzia: Narzędzie pracy socjalnej nr 15 Wywiad z osobą uzależnioną od alkoholu 1 Przeznaczenie narzędzia: Etap I (1b) Ocena / Diagnoza (Pogłębienie wiedzy o sytuacji związanej z problemem osoby/ rodziny) Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Regionalne i lokalne projekty realizowane w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego wspierające działania na rzecz rozwoju agroturystyki

Regionalne i lokalne projekty realizowane w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego wspierające działania na rzecz rozwoju agroturystyki Spotkanie seminaryjne pt. Agroturystyka: elastyczny i bezpieczny model zatrudnienia Regionalne i lokalne projekty realizowane w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego wspierające działania na rzecz

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH Priorytet 1. Ułatwianie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich 1a. Zwiększenie innowacyjności i bazy wiedzy na obszarach

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny model aktywizacji

Innowacyjny model aktywizacji Innowacyjny model aktywizacji zawodowej uczestników WTZ Temat innowacyjny: "Współpraca podmiotów działających w obszarze zatrudnienia oraz integracji i pomocy społecznej z przedsiębiorcami w zakresie ułatwiania

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 do Regulaminu konkursu: Opis wskaźników w ramach Działania 9.1

Załącznik nr 4 do Regulaminu konkursu: Opis wskaźników w ramach Działania 9.1 Załącznik nr 4 do Regulaminu konkursu: Opis wskaźników w ramach Działania 9.1 Lp. Nazwa wskaźnika Oś priorytetowa 9 Rynek pracy Działanie 9.1 Aktywizacja zawodowa 1. Liczba osób pracujących, łącznie z

Bardziej szczegółowo

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Projekt opracowany przez Wielkopolskie

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Projekt opracowany przez Wielkopolskie Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Projekt opracowany przez Wielkopolskie Stowarzyszenie Sołtysów. Projekt współfinansowany ze środków

Bardziej szczegółowo

Uwaga: ubiegający się o dofinansowanie projektu nie wypełnia pól zaciemnionych. X 3. Typ projektu Dochodowy

Uwaga: ubiegający się o dofinansowanie projektu nie wypełnia pól zaciemnionych. X 3. Typ projektu Dochodowy Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Różnicowanie działalności rolniczej i zbliżonej do rolnictwa w celu zapewnienia różnorodności działań lub alternatywnych źródeł dochodów

Bardziej szczegółowo

ZIT PRIORYTETY INWESTYCYJNE EFS

ZIT PRIORYTETY INWESTYCYJNE EFS ZIT PRIORYTETY INWESTYCYJNE EFS PRIORYTETY INWESTYCYJNE EFS REGIONALNY RYNEK PRACY 8i - dostęp do zatrudnienia dla osób poszukujących pracy i biernych zawodowo, w tym długotrwale bezrobotnych oraz oddalonych

Bardziej szczegółowo

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r.

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r. MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne Podegrodzie, 22.02.2011 r. Cele ogólne LSR - przedsięwzięcia CEL OGÓLNY 1 Rozwój turystyki w oparciu o bogactwo przyrodnicze i kulturowe obszaru CELE

Bardziej szczegółowo

PROJEKT REALIZOWANY W NOWYM SĄCZU W OKRESIE OD DNIA 01.01.2015 ROKU DO DNIA 31.12.2015 ROKU

PROJEKT REALIZOWANY W NOWYM SĄCZU W OKRESIE OD DNIA 01.01.2015 ROKU DO DNIA 31.12.2015 ROKU Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr Rady Miasta Nowego Sącza z dnia PROJEKT SOCJALNY SĄDECKA POMOCNA DŁOŃ PROJEKT REALIZOWANY W NOWYM SĄCZU W OKRESIE OD DNIA 01.01.2015 ROKU DO DNIA 31.12.2015 ROKU PROJEKTODAWCA

Bardziej szczegółowo

Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej

Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej dr Lucyna Przezbórska-Skobiej Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Katedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej w Agrobiznesie Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Ułatwianie startu młodym rolnikom PROW 2007-2013

Ułatwianie startu młodym rolnikom PROW 2007-2013 UŁATWIANIE STARTU MŁODYM M ROLNIKOM W LATACH 2004-2006 2006 Ułatwianie startu młodym rolnikom PROW 2007-2013 Opracowała: Anna Siniarska Ekonomia, SGGW, Studia zaoczne W latach 2004-2006 został przeprowadzany

Bardziej szczegółowo

Dr Anna Andruszkiewicz Mgr Agata Kosobudzka. System opieki długoterminowej w Polsce

Dr Anna Andruszkiewicz Mgr Agata Kosobudzka. System opieki długoterminowej w Polsce Dr Anna Andruszkiewicz Mgr Agata Kosobudzka System opieki długoterminowej w Polsce Świadczenia w zakresie opieki długoterminowej zapewnia w Polsce ochrona zdrowia i pomoc społeczna cześć świadczeń (usług)

Bardziej szczegółowo

Polska wieś ZaMoŻNa i europejska

Polska wieś ZaMoŻNa i europejska Polska wieś ZAMOŻNA I EUROPEJSKA POLSKA WIEŚ Stan obecny Charakterystyka ogólna Na terenach wiejskich w Polsce mieszka 14,9 mln Polaków stanowi to 38% mieszkańców Polski. W Polsce mamy 1,583 mln gospodarstw

Bardziej szczegółowo

AKTYWIZACJA SPOŁECZNO ZAWODOWA OSÓB BEZROBOTNYCH W GMINIE NOWY STAW

AKTYWIZACJA SPOŁECZNO ZAWODOWA OSÓB BEZROBOTNYCH W GMINIE NOWY STAW AKTYWIZACJA SPOŁECZNO ZAWODOWA OSÓB BEZROBOTNYCH W GMINIE NOWY STAW projekt realizowany przez MIEJSKI OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ w NOWYM STAWIE Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej Program

Bardziej szczegółowo

OPIEKA DŁUGOTERMINOWA PERSPEKTYWA EUROPEJSKA

OPIEKA DŁUGOTERMINOWA PERSPEKTYWA EUROPEJSKA OPIEKA DŁUGOTERMINOWA PERSPEKTYWA EUROPEJSKA Pomoc Osobom Niesamodzielnym Prezentacja Projektu Ustawy Senat RP, Komisja Rodziny i Polityki Społecznej, 14 maja 2013 Zofia Czepulis-Rutkowska Instytut Pracy

Bardziej szczegółowo

ANKIETA EWALUACYJNA UCZESTNIKA

ANKIETA EWALUACYJNA UCZESTNIKA Projekt: Dwa modele wsparcia zawodowego absolwentów szkół wyższych nr 2013-1-PL1-LEO02-37513 Projekt jest realizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej w ramach programu Uczenie się przez całe

Bardziej szczegółowo

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "LIWOCZ" zaprasza wszystkich zainteresowanych na bezpłatne szkolenie pt. "Małe projekty - sposób na aktywizację społeczności lokalnej" dotyczące przygotowania wniosków

Bardziej szczegółowo

Bądźmy aktywni. www.virk.is

Bądźmy aktywni. www.virk.is Bądźmy aktywni www.virk.is Na czym polega działalność VIRK Fundusz Rehabilitacji Zawodowej VIRK jest funduszem zrzeszającym wszystkie największe związki zawodowe i pracodawców. Głównym zadaniem funduszu

Bardziej szczegółowo

1. Przepływ uczestników projektu Liczba osób, które:

1. Przepływ uczestników projektu Liczba osób, które: Załącznik nr do wniosku beneficjenta o płatność w ramach PO KL Szczegółowa charakterystyka udzielonego wsparcia M Mężczyźni, K Kobiety wartość wskaźnika osiągnięta w danym okresie rozliczeniowym (wg stanu

Bardziej szczegółowo

Jak uczą się dorośli Polacy?

Jak uczą się dorośli Polacy? Jak uczą się dorośli Polacy? W ciągu ostatnich 12 miesięcy poprzedzających trzecią turę badania (a więc przez niemal cały rok 2011 r. i w pierwszej połowie 2012 r.) łącznie 36% Polaków w wieku 18-59/64

Bardziej szczegółowo

Wypracowanie Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych w Gminie Solina na lata 2015-2025

Wypracowanie Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych w Gminie Solina na lata 2015-2025 Ankieta jest anonimowa! Ankieta Wypracowanie Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych w Gminie Solina na lata 2015-2025 Mieszkańcy Gminy Solina Urząd Gminy Solina przystąpił do wypracowania Strategii

Bardziej szczegółowo

Podnoszę swoje kwalifikacje

Podnoszę swoje kwalifikacje Podnoszę swoje kwalifikacje Dorota Marszałek Podejmując działania edukacyjne musisz brać pod uwagę fakt, iż współczesny rynek pracy wymaga ciągłego dokształcania i rozwoju od wszystkich poszukujących pracy,

Bardziej szczegółowo

Szanowni Mieszkańcy Gmina Nowa Słupia!!!

Szanowni Mieszkańcy Gmina Nowa Słupia!!! Szanowni Mieszkańcy Gmina Nowa Słupia!!! Gmina Nowa Słupia przystąpiła do opracowania Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych. Strategia sprecyzuje i zweryfikuje najważniejsze problemy społeczne

Bardziej szczegółowo

Continuum Care. Kompleksowa Opieka dla Osób Starszych i Niepełnosprawnych. TABITA Projekt rozwoju ośrodka

Continuum Care. Kompleksowa Opieka dla Osób Starszych i Niepełnosprawnych. TABITA Projekt rozwoju ośrodka + Continuum Care Kompleksowa Opieka dla Osób Starszych i Niepełnosprawnych TABITA Projekt rozwoju ośrodka www.continuumcare.pl Warszawa, 20 września 2011r + Opieka nad osobą starszą w rodzinie doświadczenia

Bardziej szczegółowo

Działanie 6.1 Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspieranie aktywności zawodowej w regionie.

Działanie 6.1 Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspieranie aktywności zawodowej w regionie. Działanie 6.1 Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspieranie aktywności zawodowej w regionie. Cel Działania: Podniesienie poziomu aktywności zawodowej oraz zdolności do zatrudnienia osób pozostających

Bardziej szczegółowo

Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych

Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych Międzynarodowe warsztaty Zatrudnienie, równouprawnienie, bezpieczeństwo socjalne (nestor) Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych Nikogo nie wolno pozostawić samemu sobie pomysły działań i

Bardziej szczegółowo

Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim

Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim 1 Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim Regionalne Centrum Ekonomii Społecznej raport z działalności 2010-2011 Toruń, maj 2011 roku Projekt jest współfinansowany ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur 27-28 listopada 2014 roku, Działdowo Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Radosław Zawadzki Dyrektor Departamentu Koordynacji Promocji Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA Szkoły Podstawowej w Piecniku

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA Szkoły Podstawowej w Piecniku Projekt pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez wdrożenie zmodernizowanego systemu doskonalenia nauczycieli w powiecie wałeckim Priorytet III Działanie 3.5 Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?...

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Spis treści Spis treści Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Koncentracja i spostrzeganie... Pamięć i wiedza... Myślenie... Kreatywność... Zadania, które pomogą

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Placówki opieki długoterminowej ważne ogniwo w epidemiologii zakażeń szpitalnych Szpital Powiatowy w Wołominie, Joanna Wejda, Małgorzata Purchała Rodzaje placówek I. Podmioty prowadzące działalność leczniczą

Bardziej szczegółowo

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

Członkowie rodziny pracujący w gospodarstwie: matka i żona założyciela, czasami dzieci

Członkowie rodziny pracujący w gospodarstwie: matka i żona założyciela, czasami dzieci Wstęp: Gospodarstwo prowadzi różne działania w zakresie szeroko rozumianego rolnictwa. Zajmuje się hodowlą bydła, zagrożonych gatunków, bydła na mięso, owiec na mleko i produkcją wełny, pszczelarstwem,

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA ORAZ

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA ORAZ Załącznik do Uchwały Nr XXV/149/2008 Rady Powiatu Średzkiego z dnia 30 grudnia 2008 roku POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA

Bardziej szczegółowo

Dr Tadeusz MAJEWSKI Akademia Pedagogiki Specjalnej W Warszawie

Dr Tadeusz MAJEWSKI Akademia Pedagogiki Specjalnej W Warszawie Międzynarodowe doświadczenia w zakresie zatrudnienia wspomaganego osób niepełnosprawnych Dr Tadeusz MAJEWSKI Akademia Pedagogiki Specjalnej W Warszawie K o n s p e k t 1. Definicja zatrudnienia wspomaganego

Bardziej szczegółowo

w sprawie utworzenia Środowiskowego Domu Samopomocy w Nowej Wsi Ełckiej

w sprawie utworzenia Środowiskowego Domu Samopomocy w Nowej Wsi Ełckiej Uchwała Nr Rady Powiatu Ełckiego z dnia Projekt w sprawie utworzenia Środowiskowego Domu Samopomocy w Nowej Wsi Ełckiej Na podstawie art. 12 ust. 8 lit. i) ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie. dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski

Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie. dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski NIEPEŁNOSPRAWNI W EUROPIE Około 83,2 mln ogółu ludności Europy to osoby z niepełnosprawnością (11,7%

Bardziej szczegółowo

na podstawie działalności Punktu Pośrednictwa Pracy Wolontarystycznej CENTERKO Łódź, dn. 05.06.2013 r.

na podstawie działalności Punktu Pośrednictwa Pracy Wolontarystycznej CENTERKO Łódź, dn. 05.06.2013 r. na podstawie działalności Punktu Pośrednictwa Pracy Wolontarystycznej CENTERKO Łódź, dn. 05.06.2013 r. Kim jesteśmy? PPPW CENTERKO TO INTEGRACYJNE BIURO POŚREDNICTWA PRACY WOLONTARYSTYCZNEJ O ZASIĘGU LOKALNYM

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XIX/138/2012 RADY POWIATU W OSTRÓDZIE z dnia 18 maja 2012r.

UCHWAŁA Nr XIX/138/2012 RADY POWIATU W OSTRÓDZIE z dnia 18 maja 2012r. UCHWAŁA Nr XIX/138/2012 RADY POWIATU W OSTRÓDZIE z dnia 18 maja 2012r. w sprawie przyjęcia Programu Integracji Społecznej i Zawodowej Osób Niepełnosprawnych w Powiecie Ostródzkim na 2012 rok Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej

Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej Nakłady na WPR w Polsce Płatności bezpośrednie wydatki ogółem w mld EUR w tym wkład krajowy 2007-2013 19,7 6,6 2014-2020 21,2 0,0 przesunięcie z II

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA. Szkoła Podstawowa w Chojnie ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA W OBSZARZE

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA. Szkoła Podstawowa w Chojnie ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA W OBSZARZE Projekt realizowany przez Powiat Gryfiński pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli w powiecie gryfińskim współfinansowany przez Unię Europejską ze

Bardziej szczegółowo

Program Integracji Społecznej i Zawodowej Osób Niepełnosprawnych dla Powiatu Zamojskiego na 2014 rok SPIS TREŚCI

Program Integracji Społecznej i Zawodowej Osób Niepełnosprawnych dla Powiatu Zamojskiego na 2014 rok SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI 1. Wprowadzenie 2. Cele oraz przewidywane rezultaty Programu 3. Odbiorcy Programu 4. Metody realizacji Programu, działania i źródła ich finansowania 5. Sposób finansowania realizacji Programu

Bardziej szczegółowo

Narzędzia pracy socjalnej nr 9 Wywiad z rodziną osoby niepełnosprawnej Przeznaczenie narzędzia:

Narzędzia pracy socjalnej nr 9 Wywiad z rodziną osoby niepełnosprawnej Przeznaczenie narzędzia: Narzędzia pracy socjalnej nr 9 Wywiad z rodziną osoby niepełnosprawnej Przeznaczenie narzędzia: Etap I (1b) Ocena / Diagnoza (Pogłębienie wiedzy o sytuacji związanej z problemem osoby/ rodziny) Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Artur Banach. Restrukturyzacja małych gospodarstw

Artur Banach. Restrukturyzacja małych gospodarstw Restrukturyzacja małych gospodarstw Pomoc przyznaje się rolnikowi będącemu osobą fizyczną, jeżeli: jest posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego lub nieruchomości służącej do prowadzenia

Bardziej szczegółowo

W RAMACH DZIAŁANIA RPO POMOC BĘDZIE PRZYZNAWANA NA OPERACJE W ZAKRESIE:

W RAMACH DZIAŁANIA RPO POMOC BĘDZIE PRZYZNAWANA NA OPERACJE W ZAKRESIE: W RAMACH DZIAŁANIA RPO POMOC BĘDZIE PRZYZNAWANA NA OPERACJE W ZAKRESIE: 1. REGIONALNY RYNEK PRACY Poddziałanie 7.1.3 Poprawa zdolności do zatrudnienia osób poszukujących pracy i pozostających bez zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

CEL OGÓLNY (CO) CEL SZCZEGÓŁOWY (CS) PRZEDSIĘWZIĘCIE (P) PREFEROWANE TYPY OPERACJI

CEL OGÓLNY (CO) CEL SZCZEGÓŁOWY (CS) PRZEDSIĘWZIĘCIE (P) PREFEROWANE TYPY OPERACJI Opis operacji odpowiadającej działaniu z zakresu Małe projekty pod kątem spełniania kryteriów wyboru określonych w Lokalnej Strategii Rozwoju Lokalnej Grupy Działania Partnerstwo na Jurze Tytuł projektu:

Bardziej szczegółowo

DOTACJE ŻRÓDŁA FINANSOWANIA INWESTYCJI W LATACH 2007-2013

DOTACJE ŻRÓDŁA FINANSOWANIA INWESTYCJI W LATACH 2007-2013 Wspieranie inwestycji 2007-2013 DOTACJE ŻRÓDŁA FINANSOWANIA INWESTYCJI 1 W LATACH 2007-2013 Poznań, 17 września 2006 POLAGRA FOOD 2006 www.ms-consulting.pl 1 Wspieranie inwestycji 2007-2013 Prowadzenie:

Bardziej szczegółowo

PARTNERSTWO MIĘDZYREGIONALNE W DZIAŁANIACH NA RZECZ ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI- PRZYKŁAD WSPÓŁPRACY Z REGIONAMI WARMII I MAZUR ORAZ POMORZEM

PARTNERSTWO MIĘDZYREGIONALNE W DZIAŁANIACH NA RZECZ ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI- PRZYKŁAD WSPÓŁPRACY Z REGIONAMI WARMII I MAZUR ORAZ POMORZEM PARTNERSTWO MIĘDZYREGIONALNE W DZIAŁANIACH NA RZECZ ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI- PRZYKŁAD WSPÓŁPRACY Z REGIONAMI WARMII I MAZUR ORAZ POMORZEM Kazimierz Sumisławski Departament Środowiska i Rolnictwa Urząd

Bardziej szczegółowo

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich WARSZAWA 4 kwietnia 2013 r. Prace nad projektem

Bardziej szczegółowo

ANKIETA do badań społecznych

ANKIETA do badań społecznych ANKIETA do badań społecznych 1. Jakie problemy społeczne uważa Pan/Pani za najważniejsze na terenie Państwa gminy? (prosimy zaznaczyć maksymalnie 3 odpowiedzi) Ubóstwo, niewydolność materialna rodziny

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADANIA ANKIETOWEGO

RAPORT Z BADANIA ANKIETOWEGO STOWARZYSZENIE REHABILIACYJNE CENTRUM ROZWOJU POROZUMIEWANIA RAPORT Z BADANIA ANKIETOWEGO ZADANIE PUBLICZNE PN. WSPOMAGANIE UMIEJĘTNOŚCI POROZUMIEWANIA SIĘ - LIKWIDACJA BARIER W KOMUNIKOWANIU SIĘ DZIECI

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne Załącznik do Uchwały Nr 82/2016 Senatu UKSW z dnia 19 maja 2016 r. WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PODNOSZENIE KOMPETENCJI NAUCZYCIELSKICH W PRACY Z UCZNIEM O SPECJALNYCH

Bardziej szczegółowo

Gospodarstwa edukacyjne we Francji

Gospodarstwa edukacyjne we Francji Gospodarstwa edukacyjne we Francji Są przykładem profesjonalnego produktu turystycznego o określonej specjalizacji, który związany jest ściśle z wsią, rolnictwem i turystyką wiejską. Specjalizują się w

Bardziej szczegółowo

Spółdzielnia socjalna szansą na aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnością intelektualną. Poznań, 29 września 2014 r.

Spółdzielnia socjalna szansą na aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnością intelektualną. Poznań, 29 września 2014 r. Spółdzielnia socjalna szansą na aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnością intelektualną Poznań, 29 września 2014 r. Projekt: Innowacyjny model aktywizacji zawodowe uczestników WTZ Czas trwania: VI

Bardziej szczegółowo

'Wsparcie doradztwa w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020'

'Wsparcie doradztwa w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020' 'Wsparcie doradztwa w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020' Josefine LORIZ - HOFFMANN Komisja Europejska Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi Senat Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD Załącznik do Uchwały nr XXIV/196/08 Rady Gminy Szemud z dnia 08 września 2008 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD NA LATA 2008 2013 Szemud 2008 SPIS TREŚCI: I. WSTĘP.. 3 II. III. IV. ZAŁOŻENIA

Bardziej szczegółowo

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Cel badania Główny: Identyfikacja kierunków i czynników rozwoju województwa śląskiego w kontekście zachodzących

Bardziej szczegółowo

Ankieta monitorująca z realizacji operacji

Ankieta monitorująca z realizacji operacji Ankieta monitorująca z realizacji operacji Ankietę monitorującą z realizacji operacji beneficjent wypełnia na podstawie danych z wniosku o przyznanie pomocy, umowy przyznania pomocy oraz wniosku o płatność.

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA Przedszkole nr 3 w Gryfinie (nazwa przedszkola/szkoły)

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA Przedszkole nr 3 w Gryfinie (nazwa przedszkola/szkoły) Projekt realizowany przez Powiat Gryfiński pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli w powiecie gryfińskim współfinansowany przez Unię Europejską ze

Bardziej szczegółowo

Dowiedz się, jakiego rodzaju inwestycje mogą być finansowane ze środków WRPO 2014+

Dowiedz się, jakiego rodzaju inwestycje mogą być finansowane ze środków WRPO 2014+ Dowiedz się, jakiego rodzaju inwestycje mogą być finansowane ze środków WRPO 2014+ 6. Rynek Pracy Promowanie trwałego i wysokiej jakości zatrudnienia oraz wsparcie mobilności pracowników Wsparcie w ramach

Bardziej szczegółowo

Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. L.p. Działanie Tekst przed zmianą Tekst docelowy

Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. L.p. Działanie Tekst przed zmianą Tekst docelowy Załącznik nr 1 do uchwały nr 21 Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 L.p. Działanie Tekst przed zmianą Tekst docelowy 1. Ułatwianie Definicja rozpoczęcia prowadzenia działalności

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII Ból PRZYWRACANIE ZDROWIA W SZCZEGÓLNY SPOSÓB 2 Krążenie Zapalenie Naprawa tkanek Większość z nas uważa zdrowie za pewnik. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy organizm traci

Bardziej szczegółowo

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa 28 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

AKTUALNE OFERTY PRACY ZA GRANICĄ

AKTUALNE OFERTY PRACY ZA GRANICĄ AKTUALNE OFERTY PRACY ZA GRANICĄ SOCHA & PARTNERS s.c. B.Socha, E.Socha Agencja Pośrednictwa Pracy ul.rataja 22/3, 35-116 Rzeszów Nr Certyfikatu Ministerstwa: 1002 www.sochaandpartners.de NIEMCY - ELEKTRYK

Bardziej szczegółowo

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r.

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. 1 UWAGI ANALITYCZNE 1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. W maju 2002 r. w województwie łódzkim było 209,4 tys. gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Ułatwianie startu młodym rolnikom

Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Ułatwianie startu młodym rolnikom Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Ułatwianie startu młodym rolnikom Uwaga: Ubiegający się o dofinansowanie projektu nie wypełnia pól zaciemnionych. Data wpływu wniosku o

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ORAZ ZALECENIA ORGANIZACYJNE POMOCY/DORADZTWA PROFESJONALNEGO DLA KOBIET

PROGRAM ORAZ ZALECENIA ORGANIZACYJNE POMOCY/DORADZTWA PROFESJONALNEGO DLA KOBIET PROGRAM ORAZ ZALECENIA ORGANIZACYJNE POMOCY/DORADZTWA PROFESJONALNEGO DLA KOBIET PI INNOWACYJNY MODEL GODZENIE PRZEZ KOBIETY ŻYCIA ZAWODOWEGO I RODZINNEGO Kamila Jeżowska Hułas, Radom, 6.08.2013 Człowiek

Bardziej szczegółowo

Tytuł slajdu. Tytuł slajdu. Wsparcie osób zagrożonych wykluczeniem społecznym w uzyskaniu zatrudnienia MOC W REGIONACH II

Tytuł slajdu. Tytuł slajdu. Wsparcie osób zagrożonych wykluczeniem społecznym w uzyskaniu zatrudnienia MOC W REGIONACH II MOC W REGIONACH II Nowa perspektywa finansowania 2014-2020 Wsparcie osób zagrożonych wykluczeniem społecznym w uzyskaniu zatrudnienia Magdalena Czuchryta Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych Kraków

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU PUBLICZNYCH SZKÓŁ W GOŚCIESZYNIE

PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU PUBLICZNYCH SZKÓŁ W GOŚCIESZYNIE PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU PUBLICZNYCH SZKÓŁ W GOŚCIESZYNIE Opracowały: Marzenna Tomaszewska Monika Szymańska Emilia Ratajczak Głównym celem programu profilaktycznego jest: Promocja zdrowego stylu życia,

Bardziej szczegółowo

MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne -

MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne - MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne - PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH 2007-2013 Podstawowe założenia, jak również zakres, cele oraz działania Programu zostały wybrane

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich Przasnysz, 18 maja 2015 r. Komunikat Komisji Europejskiej WPR do 2020 r. Wyzwania Europa 2020 3 cele polityki

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ AGROTECHNICZNYCH I OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH IM. ST. STASZICA W SWAROŻYNIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ AGROTECHNICZNYCH I OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH IM. ST. STASZICA W SWAROŻYNIE PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ AGROTECHNICZNYCH I OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH IM. ST. STASZICA W SWAROŻYNIE WSTĘP Założeniem programu wychowawczego naszej szkoły jest rozwój osobowości ucznia. Osobowości pojmowanej

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu PROGRAM KSZTAŁCENIA Kierunek Obszar/obszary kształcenia, w których umiejscowiony jest kierunek studiów PEDAGOGIKA / Edukacja wczesnoszkolna z wychowaniem przedszkolnym NAUKI SPOŁECZNE Forma kształcenia

Bardziej szczegółowo

Wsparcie osób niepełnosprawnych ruchowo na rynku pracy III

Wsparcie osób niepełnosprawnych ruchowo na rynku pracy III Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Wsparcie osób niepełnosprawnych ruchowo na rynku pracy III Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM LOKALNY ROZWOJU SIECI OPARCIA SPOŁECZNEGO DLA OSÓB Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI W MIEŚCIE OSTROŁĘKA

PROGRAM LOKALNY ROZWOJU SIECI OPARCIA SPOŁECZNEGO DLA OSÓB Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI W MIEŚCIE OSTROŁĘKA Załącznik Nr 2 do Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Programu lokalnego w zakresie pomocy społecznej w mieście Ostrołęka na lata 2009 2016. PROGRAM LOKALNY ROZWOJU SIECI OPARCIA SPOŁECZNEGO

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Postanowienia ogólne

Rozdział I Postanowienia ogólne REGULAMIN ORGANIZACJI SZKOLEŃ Załącznik do zarządzenia nr 4/2015 Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Otwocku z dnia 30.01.2015r. W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W OTWOCKU Rozdział I Postanowienia ogólne 1

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceny merytorycznej

Kryteria oceny merytorycznej Kryteria oceny merytorycznej Ocena merytoryczna składa się z: a) oceny zgodności operacji z LSR; b) oceny zgodności operacji z lokalnymi kryteriami przyjętymi przez LGD. Ocenę zgodności operacji z LSR

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r.

Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r. Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej realizacji w latach 2004 2005 projektów: Bemowski Program Wspierania Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo