Netbooki. tyflografiki. Twitter. Zasady redagowania. - ciekawe rozwiązanie dla niewidomych. - kolejny dostępny kawałek Internetu TYFLO{WIAT

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Netbooki. tyflografiki. Twitter. Zasady redagowania. - ciekawe rozwiązanie dla niewidomych. - kolejny dostępny kawałek Internetu TYFLO{WIAT"

Transkrypt

1 Kwartalnik, nr 3 (5) 2009, bezpłatny, ISSN: TYFLO{WIAT Zasady redagowania tyflografiki Netbooki - ciekawe rozwiązanie dla niewidomych Twitter - kolejny dostępny kawałek Internetu

2 W numerze Od redakcji 3 Orientacja przestrzenna... 7 Zasady redagowania tyflografiki 14 Vision Hunt - kolor w zasięgu komórki 17 Netbooki - ciekawe rozwiązanie dla niewidomych 26 O papierze, który puchnie lub pęcznieje 32 Problematyczny podpis 35 Bankowość elektroniczna 45 Twitter - kolejny dostępny kawałek Internetu W numerze, który trzymacie Państwo w rękach, postanowiliśmy opowiedzieć o rozwiązaniach, wprawdzie nie skierowanych bezpośrednio i specjalnie do osób niewidomych, ale niezastąpionych. W tym wydaniu skupimy się na przedstawieniu Czytelnikom kilku rozwiązań z nowej, prężnie rozwijającej się gałęzi rynku informatycznego. W artykule pt. Netbooki ciekawe rozwiązanie dla niewidomych informujemy, czym tak naprawdę one są, a także porównujemy kilka najpopularniejszych modeli. Mamy nadzieję, że publikacją zachęcimy Państwa do zapoznania się z tą ciekawą alternatywą dla ciągle jeszcze kosztownych laptopów. Kolejnym zjawiskiem, które przyciągnęło naszą uwagę jest bankowość elektroniczna. Postanowiliśmy sprawdzić, jak działają kanały dostępu internetowego wybranych banków. Z racji ograniczonej ilości miejsca, przedstawiamy Państwu te, które spełniły nasze oczekiwania. KWARTALNIK NR 3 (5) 2009 WYDAWCA Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego ul. Wybickiego 3a, Kraków tel.: (+48) ; faks: (+48) Organizacja Pożytku Publicznego Nr konta Tym samym zachęcamy Czytelników do dzielenia się z nami doświadczeniami, dotyczącymi dostępności banków internetowych. Żywimy nadzieję, że rozpoczęta przez nas dyskusja skłoni banki, do tej pory niedostępne dla niewidomych, do zmiany swojej polityki. REDAKTOR NACZELNY Joanna Piwowońska tel. kom. (+48) INTERNET SKŁAD I OPRACOWANIE GRAFICZNE Joanna Mirska Redaktor Naczelny Fotografia na okładce Dimitriy Shironosov DRUK Beltrani NAKŁAD 1000 egzemplarzy Nakład dofinansowany ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Redakcja zastrzega sobie prawo skracania, zmian stylistycznych i opatrywania nowymi tytułami materiałów nadesłanych do druku. Materiałów niezamówionych nie zwracamy. Przedruk materiałów dozwolony za zgodą Wydawcy, a także pod warunkiem umieszczenia pod artykułem informacji, że jest on przedrukiem z kwartalnika Tyfloświat (z podaniem konkretnego numeru pisma) oraz zamieszczenia adresu naszej strony internetowej (www.tyfloswiat.pl). SPROSTOWANIE Artykuł Orientacja przestrzenna, autorstwa Pana Zbigniewa Jęczmyka, zamieszczony w numerze 2 (4) 2009 Tyfloświata, jest przedrukiem tekstu, który ukazał się w czasopiśmie LASKI, nr 1-2/2009. Serdecznie przepraszamy Redakcję Czasopisma za nieumieszczenie tej informacji w załączeniu do publikacji. 2

3 Orientacja przestrzenna c.d. fot. Stephen Finn W artykule Nowe spojrzenie na naukę orientacji przestrzennej, zamieszczonym w Tyfloświecie 2 (2) 2008, podzieliłam się z czytelnikami informacjami na temat Projektu, zadaniem którego jest opracowanie metody i narzędzi przygotowujących niewidomą osobę do optymalnego rozumienia dźwięków miasta oraz przedstawiłam, w zarysie, zbiór informacji o możliwościach interpretacji otoczenia przy pomocy dźwięków. Alina Talukder* Podkreśliłam jednocześnie, że funkcje informacji akustycznych, jedne z najistotniejszych w przemieszczaniu się (jako dalekosiężne i kierunkowe), w niewielkim jedynie stopniu wykorzystywane są w procesie nauczania poznawania przestrzeni. Z uwagą przeczytałam polemiczny artykuł p. Jęczmyka. Ogarnęły mnie ambiwalentne uczucia zadowolenia, bo omówiony problem skupił uwagę czytającego i skłonił do dyskusji, oraz rozczarowania, bowiem wypowiedź ograniczała się do wyszukiwania w mojej prezentacji uchybień merytorycznych. Nie znalazłam w tej polemice natomiast refleksji nad stanem aktualnego prowadzenia nauki orientacji przestrzennej w naszym kraju, a przede wszystkim istotnych, merytorycznych uwag i wątpliwości dotyczących nowej metody nauczania orientacji. Jestem nauczycielem praktykiem od przeszło 25 lat pracującym z osobami z dysfunkcjami wzroku i doskonale znane jest mi środowisko niewidomych i słabowidzących. Opracowywana przez nas koncepcja jest odpowiedzią na istniejący stan rzeczy. Odpowiedzią na ogromne rozbieżności między teorią wykorzystania słuchu w nauce orientacji, a praktyką, jaka istnieje w naszym kraju. A rzeczywistość zgrzyta Na potrzeby, opracowywanej w ramach prac grantowych, metody przeprowadziliśmy badania wśród niewidomych na terenie całego kraju. Kurs tyflopedagogiczny. Zajęcia z orientacji przestrzennej fot. Alina Talukder NR 3 (5)

4 Orientacja przestrzenna c.d. fot. Alina Talukder Objęliśmy nimi przeszło 200 osób. Były to pierwsze, tak profesjonalnie przeprowadzone, prace badawcze na terenie Polski. Trwały one prawie rok. Ankietowani niewidomi jednoznacznie zwracali uwagę na fakt, iż o wykorzystaniu słuchu przez nauczycieli orientacji przestrzennej na poszczególnych zajęciach co najwyżej się mówi lub wspomina, nie uczy się natomiast profesjonalnie jego wykorzystania. Zasady wprowadzone przez prof. Suterko nijak się mają do rzeczywistości, jaką tworzy większość nauczycieli orientacji. Siedem lat temu przeprowadzałam podobne, jak w przypadku omawianego projektu, badania na populacji przeszło 200 niewi- Poznajemy przestrzeń - nasze małe-wielkie dzieci domych. Wyniki aktualnych prac badawczych potwierdzają te sprzed kilku lat. Moja wiedza na w/w temat bierze się także, oprócz samych badań naukowych, z innych źródeł: z analizy programów nauczania tyflopedagogów na wyższych uczelniach, kursach, z analiz programów nauczania orientacji przestrzennej w Ośrodkach i kołach PZN, przeprowadzonych z absolwentami różnych ośrodków, rozmów, podczas których okazywało się, że badani najczęściej nie potrafią wymienić żadnych ćwiczeń usprawniających odbiór wrażeń słuchowych. Autor polemiki konstruuje swoje wypowiedzi tak, jak gdyby mój artykuł był kierowany tylko i wyłącznie do niego (nie wiem zresztą dlaczego) tymczasem jest on wołaniem do tych nauczycieli, którzy mimo certyfikujących ich dyplomów i dokumentów, źle uczą orientacji przestrzennej. W moim artykule nie obwiniam nikogo za aktualny stan rzeczy, staram się natomiast przedstawić mój punkt widzenia, formułować przyczyny, za które uważam: ewidentny brak wiedzy opiekunów na temat roli słuchu w funkcjonowaniu niewidomej osoby, brak odpowiednich narzędzi do treningu słuchowego, brak właściwych, naukowo opracowanych metod nauczania omawianego problemu. Nigdzie w swoich wypowiedziach nie kwestionowałam poprawności prowadzonych przez p. Jęczmyka zajęć z rozumienia przestrzeni i samodzielnego poruszania się, ani też nie zaprezentowałam mojego programu nauczania tej umiejętności i metod, jakie stosuję. Nie to było celem mojej publikacji Przedstawiłam jedynie zgeneralizowany obraz nauki orientacji w Polsce, gdzie laska pełni najczęściej funkcję przedłużonego dotyku, a prawie nigdy generatora dźwięków. Napisałam Celem Projektu inicjowanego i prowadzonego przez Uniwersytet A. Mickiewicza i Politechnikę Poznańską jest wypracowa- 4

5 Orientacja przestrzenna c.d. Dziecko z małej miejscowości wie, jak wyglądają ulice dużych miast, pojazdy po nich jeżdżące. Czemu odbierać tę wiedzę dzieciom niewidomym? nie właściwych metod i narzędzi, umożliwiających optymalny rozwój dziecka i usprawnienie jego procesów umysłowych w oparciu o odbierane wrażenia słuchowe. Zastanawiam się, czy aby nie ze zwykłego niezrozumienia treści artykułu wynika fakt, iż doświadczony nauczyciel nie może akceptować mojego twierdzenia, że brak odpowiednich narzędzi do treningu słuchowego wpływa na mniejsze jego wykorzystanie w nauczaniu orientacji. W obecnym systemie nauczania, każdy nauczyciel stosuje własne ćwiczenia, uaktywniające ten zmysł. Zważywszy, że większość nie ma wiedzy w tym aspekcie, wachlarz technik aktywujących analizator słuchu jest znikomy praktycznie wręcz nie istnieje! Nie opracowano dotychczas w Polsce programu ani metody kształcenia zmysłu słuchu niewidomych na potrzeby orientacji przestrzennej. Właściwy metodologicznie sposób kształcenia słuchu, w oparciu o nagrania dźwięków typowych dla dużego miasta, pozwoli na ich dokładne przeanalizowanie, co pomoże utrwalić w pamięci odbiorcy wzorcowe obrazy akustyczne, z którymi będzie mógł porównywać odbierane w rzeczywistości wrażenia dźwiękowe. Opracowywana metoda jest propozycją do wykorzystania w dydaktyce przedmiotu. Od środowiska, w którym przebywa dziecko, od jego potrzeb i metod pracy nauczyciela będzie zależał sposób i zakres wykorzystywania tego narzędzia. Techniki wykorzystywania plików dźwiękowych, opracowanych w tej metodzie, po odpowiedniej konwersji przez nauczyciela, będą mogły być również wykorzystywane w pracy z dźwiękiem naturalnym. Zwrócę w tym miejscu jeszcze uwagę na inny poznawczy aspekt nagranych odgłosów miasta. Dziecko mieszkające w małych miejscowościach wie, jak wyglądają ulice dużych miast, pojazdy po nich jeżdżące widziało te obiekty na obrazkach, zdjęciach. Dlaczego niewidome dziecko ma być pozbawione tego rodzaju wiedzy zdobywanej w trakcie zabawy? W jaki sposób mózg ma zdobyć pożywkę do maksymalnej kompensacji braku wzroku? Współczesne technologie zapisu dźwięku i jego odtwarzania idą mu w sukurs. Pan Jęczmyk zarzuca mi nieprawidłowe używanie terminu echolokacja. Według Cz. Puzyny 1 echolokacja to zdolność do lokalizowania różnych obiektów otoczenia na podstawie echa wytwarzanych dźwięków i, idąc dalej za słowami tegoż autora, echo to dźwięk odbity, przychodzący do danego punktu z takim natężeniem i opóźnieniem, że może być wyodrębniony przez słuchacza od dźwięku bezpośredniego, przychodzącego do tego samego punktu. Odbite dźwięki generowane zarówno przez niewidomego, jak i przez inne źródła dźwięku np. stukające buty idącego przed nim przechodnia, dostarczają informacji o strukturze otoczenia. Osoba niewidoma, korzystając właściwie z posiadanych już wzorców słuchowych i własnej wiedzy dotyczącej budowy przestrzeni, zidentyfikuje dany obiekt, lecz może być tak, że stojącą nieruchomo osobę w parku określi jako drzewo. Na pewno jednak stojącego na tym terenie samochodu z drzewem nie pomyli! 1 Cz. Puzyna Wpływ własności akustycznych środowiska na orientację przestrzenną PWN Warszawa 1983 fot. Krivoruchenko Maksim NR 3 (5)

6 Orientacja przestrzenna c.d. fot. Alina Talukder Ogród orientacji w Owińskach - wizualizacja W artykule napisałam, że osoba niewidoma na podstawie odbioru dźwięków odbitych, może trafnie zidentyfikować obiekt, lecz musi to robić korzystając z dotychczasowych wzorców słuchowych. Od nauczyciela orientacji i od możliwości intelektualnych i percepcyjnych ucznia zależy ich ilość. Mój adwersarz w pełne ferworu frazy wplótł zdanie: nie funkcjonuje on (zmysł przeszkód) po to, aby niewidomy przy jego pomocy określał kształty mijanych rzeczy. Moje zdanie w tej kwestii brzmiało: Wykorzystując» zmysł przeszkód «, niewidomy może zlokalizować przedmiot, lecz nie może określić jego kształtu. Gdzie tkwi różnica? Jeżeli chodzi o lokalizowanie krawężników słuchem istotnie, jest to fenomenalna umiejętność, również wśród osób niewidomych, ale możliwa, jak nadmieniłam, przy zaistnieniu określonych warunków (m.in. bardzo dobrze znany teren, sprzyjające warunki akustyczne). Zapraszam do Owińsk na zobaczenie tego kuriozum. I proszę nie spodziewać się widoku niewidomego na czworakach. Będzie szedł z lekko pochylona sylwetką, a dźwięk będzie generował stopami. W artykule nie uwzględniłam zjawisk cienia dźwięku, złudzeń i zakłóceń akustycznych wszystkie są istotne w procesie nauczania - lecz tematem mojej wypowiedzi było zwrócenie uwagi na bogactwo cech akustycznych środowiska miejskiego, w kontekście ich wykorzystania w orientacji przestrzennej. *Alina Talukder jest pracownikiem Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych w Owińskach, gdzie pełni rolę wychowawcy internatu i nauczyciela orientacji przestrzennej. Zajmuje się szeroko rozumianym rysunkiem niewidomych i graficznymi przedstawieniami rzeczywistości dla niewidomych i słabowidzących. Bierze udział w pracach prowadzonych w ramach grantu Opracowanie metody nauki orientacji przestrzennej w dużym mieście dla osób niewidomych z wykorzystaniem dźwięków środowiska, realizowanego poprzez Uniwersytet A. Mickiewicza, Politechnikę Poznańską i Ośrodek w Owińskach 6

7 Zasady redagowania tyflografiki fot. Ove Tøpfer Osobom mało zorientowanym wydaje się często, że opracowanie taniej i wygodnej techniki przetwarzania powszechnie stosowanej grafiki czarnodrukowej na grafikę dotykową jest kluczem do rozwiązania problemu udostępnienia grafiki niewidomym. Panuje przekonanie, że wystarczy zapewnić niewidomemu możliwość dotykowego odróżniania linii czy faktur od tła. W rzeczywistości technika tworzenia reprezentacji dotykowej to tylko czubek góry lodowej. s. Elżbieta Więckowska FSK* Istota problemu tkwi w dostosowaniu zakresu i sposobu prezentowania informacji graficznej do możliwości zrozumienia jej treści przez niewidomego. Wyjaśni to przykład: przewodniki po obiektach zabytkowych często zawierają widok obiektu z lotu ptaka. Taka prezentacja pozwala w jednej ilustracji zawrzeć dużą ilość informacji o obiekcie. Dla widzącego taki sposób przedstawiania obiektów jest czytelny: soczewka oka patrzącego na ilustrację tworzy na siatkówce obraz istotnie podobny to tego, który powstaje przy bezpośrednim obserwowaniu wzrokiem samego obiektu. Można taką ilustrację powiększyć do odpowiedniego rozmiaru i przetworzyć do postaci dotykowej w jednej ze stosowanych technik. Reprezentacja takiego typu będzie dla niewidomego interesującym przykładem odwzorowania bryły przez soczewkę oka lub aparat fotograficzny, ale nie informacją o tym, jak wygląda obiekt, będący tematem ilustracji. Niewidomy bowiem przy obserwowaniu przedmiotów nie używa żadnej soczewki i taki sposób przedstawiania obiektu jest dla niego nieczytelny. Opisaną ilustrację można zaadaptować, tzn przeredagować do konwencji dostępnej dla niewidomego. Zrozumiałym dla niewidomego sposobem przedstawiania graficznego przedmiotów jest widok narysowany według zasad rzutu prostokątnego. Taką reprezentację czyta on i rozumie w sposób podobny do dotykowego oglądania przedmiotu z określonej strony. A wiec ilustrację zabytkowego obiektu trzeba przedstawić niewidomemu w postaci kilku prezentacji, to znaczy planu i rzutów prostokątnych widoków wszystkich jego fasad. Jeśli NR 3 (5)

8 Zasady redagowania tyflografiki fot. s. Elżbieta Więckowska Plan obiektu jest wartościową informacją dla niewidomego (La Sainte Chapelle, Monum, Éditions du patrimoine, Paris 2005, ilustracje wypukłe, tłoczone w papierze) budynek ma wewnętrzny dziedziniec, to można uzupełnić prezentację widokami jego elewacji. Oczywiście ilość szczegółów zawartych w prezentacji dotykowej będzie istotnie mniejsza niż w ilustracji czarnodrukowej przeznaczonej do odbierania wzrokiem. Z powyższego przykładu wynika w sposób oczywisty, że nie każda grafika dotykowa, wypukła będzie grafiką odpowiednią dla niewidomego przekazującą mu, we właściwy sposób, informacje o zilustrowanym przedmiocie lub pojęciu. Dlatego terminem tyflografika wyróżniamy grafikę użyteczną dla osoby niewidomej lub/i słabowidzącej, wykonaną w dostępnej mu konwencji i zredagowaną w sposób umożliwiający i ułatwiający odczytanie dotykiem lub/i słabym wzrokiem, a przede wszystkim w sposób umożliwiający zrozumienie informacji przekazywanej grafiką. Nie każdy więc przekaz graficzny, odpowiedni dla widzącego, będzie miał wartość dla niewidomego. Doświadczenie wskazuje, że prezentacja graficzna, przekazująca informację przestrzenną, to znaczy informację o kształcie przedmiotów bądź ich rozmieszczeniu w przestrzeni, także o kształcie figur geometrycznych, musi być odpowiednio zredagowana. Do konwencji graficznych, dostępnych dla niewidomych i, po metodycznym wprowadzeniu czytelnika, mogących służyć przekazywaniu użytecznych informacji należą: rysunek geometryczny, przedstawiający figury płaskie oraz rysunek konstrukcyjny na płaszczyźnie, rysunek ilustracyjny w konwencji rzutu prostokątnego (widok), wykonany bez zbędnych szczegółów, rzut przedmiotu na jedną, dwie i trzy płaszczyzny, scena rysunek kilku przedmiotów skomponowany tak, że przedmioty nie zasłaniają jeden drugiego, rysunek przedmiotu w przekroju, plan izby, budynku, terenu, miasta, mapa w dowolnej skali i odpowiednim poziomie generalizacji, wykres zależności funkcyjnej, rysunek wektorowy, schemat obwodu elektrycznego, schemat komunikacyjny, itp. rys schematyczny. Nie jest natomiast celowe przekazywanie niewidomemu informacji obrazem perspektywicznym (np. widok ulicy) ani, jak już pokazano wyżej, w rzucie ukośnym aksonometrycznym (widok z lotu ptaka). Nie jest też zasadne udostępnianie ich za pomocą ideogramu, przedstawiającego powiązania przyczynowe, organizacyjne lub logiczne, gdyż wysiłek czytania rysunku utrudni rozumienie zagadnienia abstrakcyjnego, nie przestrzennego. Nie badano dotychczas, czy użyteczne są dla niewidomych diagramy graficznie, prezentujące dane liczbowe. Być może bardziej odpowiednim sposobem prezentowania takich danych jest tabela. Oczywistym jest już, że nie należy przetwarzać do postaci wypukłej wszystkich rysunków tworzonych dla widzących. Grafiki, w konwencjach nieodpowiednich dla niewidomego, jeśli są mu potrzebne, należy najpierw adaptować, to znaczy przeredagować do konwencji odpowiedniej dla niewido- 8

9 Zasady redagowania tyflografiki mego i dostosować gęstość informacji i sposób jej prezentowania do potrzeb niewidomego i słabowidzącego czytelnika. Niekiedy informację graficzną trzeba zastąpić informacją słowną odpowiedniejszą dla niewidomego. Tylko osoba ociemniała w wieku szkolnym lub później może pamiętać wzrokowy obraz przedmiotów i używane za czasów widzenia konwencje graficzne. Dla takiej osoby dotykowe przetworzenie grafiki dla widzących może mieć wartość. Adaptacja treści grafiki polegać może na: zmianie konwencji sposobu przedstawienia, zmianie skali, zmianie poziomu generalizacji, czyli rezygnacji z mniej istotnych treści, podziale treści na kilka prezentacji tego samego obiektu w tej samej, lub w innej niż oryginał konwencji, na podziale treści mapy na kilka map w jednej lub w różnych skalach, zmianie linii, znaków i kolorów rysunku na oznaczenia wypracowane i sprawdzone wcześniej (opracowanie tyflograficzne), zastąpienie opisem słownym, jeśli rysunek jest zbyt skomplikowany, by go adaptować, a uproszczenie nie jest możliwe bez utraty istotnych informacji. Dopiero po adaptacji należy grafikę przetworzyć, w odpowiedniej technice, do postaci obrazu dotykowego. Jak redagować grafikę dotykową? Używamy terminu redagowanie, gdyż dzieła sztuki komponuje się, a przekaz informacyjny redaguje się zarówno wtedy, gdy jest to przekaz słowny, jak i graficzny. Grafika dla niewidomego powinna być czytelna, co oznacza, że wypukłości punktów, znaków, linii i faktur, określających wyróżnione powierzchnie, powinny być łatwo rozpoznawane przez czytelnika o normalnie działającym zmyśle dotyku palców. Wysokość 1 mm jest zwykle wystarczająca. Pomocą w czytaniu jest kontrast między linią a tłem: gładka linia w technice lakieru lanego jest wyraźnie czytelna na szorstkim papierze, a szorstka linia, z wyszytej kordonkiem formy matrycy, jest wyraźna na gładkim arkuszu odbitki brajlonowej. Do wykonania rysunków dla słabowidzących należy stosować linie o grubości od 2 do 4 punktów w 100% kolorze czarnym. Zastosować należy także odpowiednie odległości między elementami rysunku oraz wyraźnie skontrastowane kolory. Grafika powinna być atrakcyjna, przyjemna w dotyku i w wyglądzie, budząca zainteresowanie. Tylko taka grafika skłoni niewidomego i słabowidzącego do podjęcia trudu czytania. Powinna również być użyteczna nie należy produkować grafiki nieprzekazującej użytkownikowi żadnych informacji. Ozdobniki, cienie i inne urozmaicenia, podnoszące walory estetyczne publikacji dla widzących, dla niewidomego i słabowidzącego są tylko przeszkodą w czytaniu. Do celów dydaktycznych stosuje się rysunki znanych dziecku przedmiotów. Informacją przyswajaną przez dziecko jest wtedy sposób przedstawienia przedmiotu na płaszczyźnie rysunku. Grafika powinna być trwała i nie może ulegać uszkodzeniu przy prawidłowej eksploatacji. Widok obiektu w rzucie prostokątnym niesie dostępną dla niewidomego informację o kształcie obiektu (La Sainte Chapelle, Monum, Éditions du patrimoine, Paris 2005, ilustracje wypukłe, tłoczone w papierze) fot. s. Elżbieta Więckowska NR 3 (5)

10 Zasady redagowania tyflografiki Podstawowe zasady redagowania grafiki czytelnej dla dotyku Dotyk rozróżnia z pewnością punkty odległe od siebie o 2,5 mm. Nie należy bliżej, niż w odległości 5 mm umieszczać linii, które mają być czytane oddzielnie, ani dwóch znaków lub punktów, które mają być czytane jako osobne, a nie, jako części jednego znaku. Punkty litery brajlowskiej czytane są przez sprawnego odbiorcę jako jeden znak. Mniejsza niż 5 mm odległość między znakami pisma punktowego jest wystarczająca, dzięki uporządkowaniu punktów w znaki, a znaków w rządki. Tam, gdzie blisko siebie umieszczamy znaki o wyraźnie kontrastowej treści, np. napis brajlem przy linii ciągłej, odległość nie może być mniejsza niż 3mm. Gęste rozmieszczenie jednakowych, drobnych, niedających się rozróżnić detali może stanowić fakturę dotykową, zastępującą kolor. Jeżeli czytający rozróżnia jakość dotykową dwu różnych faktur, nie wyodrębniając tworzących je elementów, to pozwalają mu one rozróżnić dwa zaznaczone w ten sposób obszary rysunku. Obszary pokryte różnymi fakturami należy rozgraniczyć linią brzegiem obszarów. Jeśli brzeg obszaru jest istotnym znakiem graficznym (ulica, brzeg morza, granica państwa), to może być konieczne zachowanie odstępu między fakturą a linią, by można było czytać linię. Linie ciągłe, punktowe, kreskowe (przerywane) nie powinny być grubsze (szersze) niż jest to konieczne do uczynienia ich czytelnymi, odróżnienia ich od tła, lub do zróżnicowania kilku rodzajów linii. Zasady redagowania rysunku dla niewidomego należy dostosować do techniki wykonywania rysunku. Jeśli dysponujemy techniką o zróżnicowanej wysokości, to na gładkich wypukłych lub płaskowypukłych powierzchniach można umieszczać znaki, linie i faktury. Jeśli stosujemy technikę o jednej wysokości znaków i linii, wtedy na powierzchniach wyróżnionych fakturą nie można umieszczać znaków ani linii. Jeśli jest to konieczne, należy wokół znaku, linii, napisu usunąć fakturę. Jest to możliwe tylko przy wyróżnianiu fakturą odpowiednio dużych powierzchni. W grafice dla słabowidzących obszary różnicujemy, stosując wyraziste, skontrastowane kolory, różniące się wyraźnie intensywnością. W ten sposób umożliwia się rozróżnianie obszarów także czytelnikom nieodróżniającym kolorów. Przy redagowaniu tyflografiki potrzebne jest precyzyjne zróżnicowanie dotykowe linii o różnej treści. Widzący z kontekstu graficznego odczyta, która linia jest bokiem figury, a która przekątną, która jest południkiem, równoleżnikiem, a która ramką. Niewidomemu powinno o tym mówić dotykowe zróżnicowanie linii (np. ciągła gruba i cienka, punktowa z drobnych, z większych punktów), a słabowidzącemu zróżnicowanie linii dostrzegalne słabym wzrokiem. Korzystne może być zastosowanie linii specjalnie skonstruowanych: Brzeg obszaru, którego nie chcemy wyróżniać fakturą, może być zaznaczony linią niesymetryczną, gładką z jednej strony, a z drugiej zbudowaną z ząbków prostokątnych lub trójkątnych. Zależnie od możliwości, jakie daje technika, możemy również linią gładką obwodzić obszar z zewnątrz, a od wewnątrz rysować blisko linię punktową. Dotyk czyta taką strukturę jako jedną, niesymetryczną linię. Linia kierunkowa może być zbudowana z drobnych, niesymetrycznych elementów tak, że przy czytaniu dotykowym inne jest wrażenie, gdy przesuwamy palcami z włosem a inne pod włos. W technice wielopoziomowej linię taką buduje się z niewielkich połówek stożków ustawionych wierzchołkami w jedną stronę. W innych technikach, linie można budować z trójkątów lub innych, niesymetrycznych elementów. Strzałki określające kierunek powinny posiadać grot w postaci pełnego trójkąta. Koniec strzałki musi być odcięty prostopadle, bez rozszerzenia pióra, które myliłoby się z grotem. W rysunkach, pokazujących działania na wektorach, linie pomocnicze muszą być rysowane inaczej - linią cieńszą lub 10

11 Zasady redagowania tyflografiki fot. s. Elżbieta Więckowska Rysunku poglądowego w rzucie ukośnym nie należy przetwarzać do postaci dotykowej. Oświetlenie Ziemi w różnych porach roku typowe ujęcie podręcznikowe przerywaną, niż wektory. Wyróżnioną część płaszczyzny (np. reprezentację przedmiotu, lądu, morza) powinno się oznaczać kolorem oraz uwypukleniem lub fakturą odróżniającą od tła. Dla rozróżnienia np. koła i okręgu, okrąg rysujemy linią, a koło wynosimy conajmniej o 1mm ponad powierzchnię tła lub/i zapełniamy fakturą odróżniającą wnętrze koła od tła zewnątrz koła. Jeśli wewnątrz prostego konturu należy umieścić informację graficzną, to zastosowanie niesymetrycznej linii brzegu obszaru może wystarczyć, by uczynić rysunek czytelnym. Wymaganie wyróżniania obszaru fakturą może ograniczyć możliwość umieszczania informacji jednocześnie na lądzie i na morzu. Jeśli tematem mapy jest ląd, to morze - dla odróżnienia, powinno być pokryte fakturą, i odwrotnie, jeśli tematem mapy jest rozmieszczenie obiektów lub zjawisk na morzu, to ląd musi być dla kontrastu pokryty fakturą. Gdy prezentujemy zjawiska niezbyt skomplikowane, rozwiązaniem może być obwiedzenie konturu odpowiednio skonstruowaną linią brzegową. Rozmieszczenie kilku grafik na jednym arkuszu rysunkowym nie może być dziełem przypadku, musi mieć sens logiczny. Jeżeli są to grafiki, które należy czytać kolejno, to powinny być wyraźnie odległe jedna od drugiej, by czytelnik nie uległ złudzeniu, że są to części jednej reprezentacji. Każda powinna mieć własny numer lub/i podpis. W zbiorach grafik wykonanych na określony temat i w określonej technice należy w miarę możności zachować te same oznaczenia poszczególnych elementów przez określone znaki, linie faktury i kolory. Wspólne objaśnienie legenda - nie tylko uprości opracowanie, ale po jej przyswojeniu istotnie ułatwi czytanie. Na przykład, w kolejnych ilustracjach do opowiadania należy zachować jednakowe faktury i kolory ubrań bohaterów. Ułatwi to ich identyfikację. Na kolejnych rysunkach z optyki należy przyjąć stałe oznaczenia ciała przezroczystego, ciała nieprzezroczystego (zwierciadła), źródła światła, promienia, osi optycznej urządzenia lub układu, ew. innych powtarzających się w serii elementów graficznych. Wspólna legenda ułatwia czytanie map regionów prezentowanych w tej samej lub podobnych skalach. Wielkość grafiki powinna wynikać z kompromisu: im mniejsza grafika, tym łatwiej ją przeczytać, objąć wyobraźnią, im bogatsza treść grafiki, tym większe muszą być jej wymiary. Wygodny do czytania rysunek nie powinien Rysunek poglądowy adaptowany do rzutu prostokątnego informuje niewidomego o zjawisku, a nie o podręczniku dla widzących. Oświetlenie Ziemi w różnych porach roku, szkic odręczny na folii fot. s. Elżbieta Więckowska NR 3 (5)

12 Zasady redagowania tyflografiki fot. s. Elżbieta Więckowska Ilustracja do wiersza Juliana Tuwima Abecadło, wykonana w ramach pracy dyplomowej przez Małgorzatę Malitowską, tłoczona metodą termoplastyczną w aparacie Thermoform Duplikator przekraczać rozmiarów dłoni czytelnika, pojedyncze figury geometryczne mogą mieć wymiary rzędu grubości dwu trzech palców czytelnika i około 8 cm, jeśli zawierają wewnątrz jakąkolwiek informację graficzną (np. wysokości w trójkątach). Grafika o złożonej treści, np. plan lub mapa, musi być znacznie większa. Wielkość arkusza grafiki lub mapy nie powinna jednak przekraczać zasięgu rąk czytelnika siedzącego przy stole. Pamiętać też trzeba o aspekcie praktycznym możliwości przechowywania grafik i przenoszenia ich np. z domu do szkoły. Łączenie grafik w albumy lub atlasy o określonej tematyce może być użyteczne, bo ułatwi zachowanie ładu w zbiorach. Nie powinno się jednak tworzyć grubych i ciężkich tomów, bo utrudni to korzystanie i przenoszenie. Najkorzystniejsze wydaje się gromadzenie zbiorów grafik w formie lub kształcie cienkich zeszytów, których okładki zapobiegną szybkiemu niszczeniu materiałów, a rozmiar zeszytu nie utrudni posługiwania się nimi. Tak zorganizowane zbiory można zaopatrzyć w legendy/ objaśnienia detali oraz dołączyć informację słowną, co może być istotną pomocą w przypadku zbiorów ilustracji dydaktycznej. Etapy redagowania adaptowania tyflografiki Typowa kolejność działań autora/ adaptatora przy redagowaniu, bądź adaptowaniu tyflografiki powinna być następująca: powinno się nie tylko ustalić tytuł, ale przede wszystkim zwerbalizować informację, jaka grafika ma być przekazana niewidomemu lub/i słabowidzącemu czytelnikowi, należy ustalić poziom generalizacji zdecydować, jakie informacje graficzne są w danej prezentacji niezbędne, z jakich należy zrezygnować dlatego, że nie zmieszczą się lub dlatego, że zaabsorbują uwagę czytelnika szczegółem nieistotnym, znając powyższe zasady, powinno się ustalić skalę i rozmiar prezentacji oraz orientację arkusza, a następnie narysować projekt reprezentacji w ołówku lub na komputerze, na etapie projektu, należy samemu lub z pomocą tyflologa, dokonać korekty zastanowić się, czy zachowane są istotne zasady redakcji i zasadnicze przesłanie prezentacji graficznej, powinno się dokonać przetworzenia grafiki do postaci docelowej w tej technice, która jest przewidziana do dalszego tworzenia danej prezentacji, przetworzona wersja próbna, również warstwa słowna (jeżeli towarzyszy prezentacji graficznej) powinna być poddana korekcie przez osoby niewidome lub/i słabowidzące, reprezentujące przyszłych adresatów prezentacji, po otrzymaniu pozytywnego wyniku takiej korekty, prezentacja może być wytwarzana i rozpowszechniana wśród właściwej grupy czytelników. Jeśli autor/adaptator przygotowuje grafikę do przetwarzania w nieznanej jeszcze dobrze technice, powinien zacząć od przetworzenia rysunków próbnych testowych, zawierających 12

ZASADY TWORZENIA I ADAPTOWANIA GRAFIKI DLA UCZNIÓW NIEWIDOMYCH

ZASADY TWORZENIA I ADAPTOWANIA GRAFIKI DLA UCZNIÓW NIEWIDOMYCH ZASADY TWORZENIA I ADAPTOWANIA GRAFIKI DLA UCZNIÓW NIEWIDOMYCH Załącznik nr 1 Ustalone przez tyflopedagogów obecnych dnia 27 listopada 2010 r. na Konferencji Dotykam świat - tyflografika w Bydgoszczy na

Bardziej szczegółowo

ADAPTACJA GRAFIKI DOTYKOWEJ. Paweł Wdówik

ADAPTACJA GRAFIKI DOTYKOWEJ. Paweł Wdówik ADAPTACJA GRAFIKI DOTYKOWEJ Paweł Wdówik Dlaczego udostępniać grafikę uczniom całkowicie niewidomym? graficzne prezentowanie informacji jest lepsze niż opis pokazanie przebiegu funkcji, szybkie odczytywanie

Bardziej szczegółowo

Od palmtopa do laptopa

Od palmtopa do laptopa Od palmtopa do laptopa Nie tak dawno temu wybór między urządzeniami komputerowymi był niewielki albo wielki, ciężki komputer stacjonarny, albo mniej lub bardziej prądożerny laptop. Stała miniaturyzacja

Bardziej szczegółowo

Cykl lekcji informatyki w klasie IV szkoły podstawowej. Wstęp

Cykl lekcji informatyki w klasie IV szkoły podstawowej. Wstęp Cykl lekcji informatyki w klasie IV szkoły podstawowej Wstęp Poniżej przedstawiam cykl początkowych lekcji informatyki poświęconym programowi Paint. Nie są to scenariusze lekcji, lecz coś w rodzaju kart

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE PREZENTACJI MS POWERPOINT

TWORZENIE PREZENTACJI MS POWERPOINT TWORZENIE PREZENTACJI MS POWERPOINT Wstęp TWORZENIE PREZENTACJI MS POWERPOINT Czasami zdarza się, że zostajemy poproszeni o poprowadzenia spotkania czy szkolenia w firmie, w której pracujemy lub po prostu

Bardziej szczegółowo

Zasady rzutowania prostokątnego. metodą europejską. Opracował: Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu. Zasady rzutowania prostokątnego

Zasady rzutowania prostokątnego. metodą europejską. Opracował: Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu. Zasady rzutowania prostokątnego Zasady rzutowania prostokątnego metodą europejską Opracował: Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu Wiadomości ogólne Rzutem nazywamy rysunkowe odwzorowanie przedmiotu lub bryły geometrycznej

Bardziej szczegółowo

Tematy lekcji zajęć komputerowych klasa 5b grupa 1 i grupa 2

Tematy lekcji zajęć komputerowych klasa 5b grupa 1 i grupa 2 Tematy lekcji zajęć komputerowych klasa 5b grupa 1 i grupa 2 1 Program nauczania. Przedmiotowy system oceniania. Regulamin pracowni komputerowej. - 7 punktów regulaminu potrafi powiedzieć, czego się będzie

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie powiększające obraz na ekranie, zmniejszające zmęczenie wzroku. Podręcznik Szybkiego Startu

Oprogramowanie powiększające obraz na ekranie, zmniejszające zmęczenie wzroku. Podręcznik Szybkiego Startu Oprogramowanie powiększające obraz na ekranie, zmniejszające zmęczenie wzroku. Podręcznik Szybkiego Startu Witaj w ZoomText Express ZoomText Express to niedrogi i łatwy program powiększający obraz komputerowy.

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 006 Wydajność systemu 2 SO i SK/WIN Najprostszym sposobem na poprawienie wydajności systemu, jeżeli dysponujemy zbyt małą ilością pamięci RAM

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie grafiki rastrowej na wektorową

Przetwarzanie grafiki rastrowej na wektorową Przetwarzanie grafiki rastrowej na wektorową Inaczej wektoryzacja, lub trasowanie, czyli zastąpienie rysunku rastrowego rysunkiem wektorowym. Wykonanie: Piotr Dróżdż Podstawowe różnice między grafiką wektorową,

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie specjalistyczne

Oprogramowanie specjalistyczne Oprogramowanie specjalistyczne Syntezatory mowy 1. Loquendo programowy syntezator mowy. interfejs komunikacyjny SAPI 5. system operacyjny MS Windows XP, Windows Vista i Windows 7. obsługuje 32- i 64-bitowe

Bardziej szczegółowo

www.ferguson-digital.eu

www.ferguson-digital.eu Ferguson S8 to wysokiej jakości 8 calowy tablet multimedialny zaprojektowany z myślą o najbardziej wymagających użytkownikach, szukających produktu oferującego nadzwyczajne możliwości. Urządzenie jest

Bardziej szczegółowo

Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej. Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej.

Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej. Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej. Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej. Przycisk RESET znajdujący się na obudowie komputera,

Bardziej szczegółowo

TABELA ROZWOJU WIDZENIA MOJEGO DZIECKA

TABELA ROZWOJU WIDZENIA MOJEGO DZIECKA TABELA ROZWOJU WIDZENIA MOJEGO DZIECKA Tabela służy gromadzeniu obserwacji rozwoju widzenia dziecka w czasie codziennych zabaw wzrokowych i domowych ćwiczeń rehabilitacyjnych. Najlepiej sprawdza się system

Bardziej szczegółowo

PRZEKROJE RYSUNKOWE CZ.1 PRZEKROJE PROSTE. Opracował : Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu

PRZEKROJE RYSUNKOWE CZ.1 PRZEKROJE PROSTE. Opracował : Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu PRZEKROJE RYSUNKOWE CZ.1 PRZEKROJE PROSTE Opracował : Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu IDEA PRZEKROJU stosujemy, aby odzwierciedlić wewnętrzne, niewidoczne z zewnątrz, kształty przedmiotu.

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z informatyki

Przedmiotowy system oceniania z informatyki Przedmiotowy system oceniania z informatyki Przedmiotowy system oceniania został skonstruowany w oparciu o następujące dokumenty: Rozporządzenie MEN z dnia 7 września 2004 roku w sprawie zasad oceniania,

Bardziej szczegółowo

czyli Arkuszy / Układów na podstawie modelu

czyli Arkuszy / Układów na podstawie modelu Przygotowanie dokumentacji technicznej czyli Arkuszy / Układów na podstawie modelu Przygotowanie dokumentacji technicznej w AutoCAD 1 Wydruk rysunku z AutoCAD można przygotować na dwa sposoby 1. na zakładce

Bardziej szczegółowo

Załacznik nr 4 do SIWZ - OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA- załącznik do Formularza Oferty

Załacznik nr 4 do SIWZ - OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA- załącznik do Formularza Oferty . Urządzenie wielofunkcyjne laserowe. a Minimalne parametry urządzenia wymagane przez Zamawiającego Technologia Laserowa Funkcje drukowanie, skanowanie, kopiowanie, fax Podajnik papieru Minimum 200 arkuszy

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po soczewkach

Przewodnik po soczewkach Przewodnik po soczewkach 1. Wchodzimy w program Corel Draw 11 następnie klikamy Plik /Nowy => Nowy Rysunek. Następnie wchodzi w Okno/Okno dokowane /Teczka podręczna/ Przeglądaj/i wybieramy plik w którym

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu zamówienia

Opis przedmiotu zamówienia Załącznik nr 1 do SIWZ Opis przedmiotu zamówienia Dotyczy: przetargu nieograniczonego nr 26/8/2014 na dostawę komputerów przenośnych na potrzeby Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego LP PRODUKT

Bardziej szczegółowo

Budowa Komputera część teoretyczna

Budowa Komputera część teoretyczna Budowa Komputera część teoretyczna Komputer PC (pesonal computer) jest to komputer przeznaczony do użytku osobistego przeznaczony do pracy w domu lub w biurach. Wyróżniamy parę typów komputerów osobistych:

Bardziej szczegółowo

Pokaz slajdów na stronie internetowej

Pokaz slajdów na stronie internetowej Pokaz slajdów na stronie internetowej... 1 Podpisy pod zdjęciami... 3 Publikacja pokazu slajdów w Internecie... 4 Generator strony Uczelni... 4 Funkcje dla zaawansowanych użytkowników... 5 Zmiana kolorów

Bardziej szczegółowo

Sprzęt specjalistyczny

Sprzęt specjalistyczny Sprzęt specjalistyczny Monitory brajlowskie 1. Focus 40 Blue 40 brajlowskich znaków, 40 przycisków przywoływania kursora nad każdym brajlowskim znakiem, 40 dodatkowych klawiszy nad klawiszami przywoływania

Bardziej szczegółowo

KALKULACJA CENY OFERTY CZĘŚĆ I

KALKULACJA CENY OFERTY CZĘŚĆ I KALKULACJA CENY OFERTY CZĘŚĆ I Lp. Mysz komputerowa Przedmiot zamówienia Szczegółowy opis Jedn. miary Ilość jedn. Cena jednostkowa brutto [zł]*** Wartość brutto [zł] Mysz optyczna ze złączem USB z rolką,

Bardziej szczegółowo

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym Rozdział II Praca z systemem operacyjnym 55 Rozdział III - System operacyjny i jego hierarchia 2.2. System operacyjny i jego życie Jak już wiesz, wyróżniamy wiele odmian systemów operacyjnych, które różnią

Bardziej szczegółowo

1. Ocena struktury materiałów na podstawie demo MEN-u Liczba zaprezentowanych przez MEN kart 12

1. Ocena struktury materiałów na podstawie demo MEN-u Liczba zaprezentowanych przez MEN kart 12 Porównanie propozycji kart pracy do elementarza rządowego przygotowywanych przez MEN z serią ćwiczeń do elementarza rządowego przygotowywanych przez NE, seria nosi tytuł Nasze ćwiczenia karty pracy MEN-u

Bardziej szczegółowo

Zasady tworzenia prezentacji multimedialnych

Zasady tworzenia prezentacji multimedialnych Zasady tworzenia prezentacji multimedialnych I. Główne zasady: prezentacja multimedialna powinna być ilustracją (uzupełnieniem) treści prezentowanych werbalnie; informacje zawarte na pojedynczym slajdzie

Bardziej szczegółowo

www.xblitz.pl Rejestrator Jazdy Limited www.kgktrade.pl

www.xblitz.pl Rejestrator Jazdy Limited www.kgktrade.pl Rejestrator jazdy, kamera samochodowa Limited firmy Xblitz pozwoli Ci na spokojną codzienną jazdę jak i bezpieczną podróż. Niezbędna zarówno podczas długich wyjazdów wakacyjnych jak i podczas codziennych

Bardziej szczegółowo

MIASTO ŁAŃCUT ul. Plac Sobieskiego 18 Łańcut, dnia 19 listopada 2011 37-100 ŁAŃCUT

MIASTO ŁAŃCUT ul. Plac Sobieskiego 18 Łańcut, dnia 19 listopada 2011 37-100 ŁAŃCUT MIASTO ŁAŃCUT ul. Plac Sobieskiego 18 Łańcut, dnia 19 listopada 2011 37-100 ŁAŃCUT GK. 271.19.2012 Dotyczy: Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na Doposażenie szkól w sprzęt oraz pomoce dydaktyczne:

Bardziej szczegółowo

IW.2710.4.2015 Gostycyn, dnia 21.07.2015 r. MODYFIKACJA SIWZ

IW.2710.4.2015 Gostycyn, dnia 21.07.2015 r. MODYFIKACJA SIWZ IW.2710.4.2015 Gostycyn, dnia 21.07.2015 r. MODYFIKACJA SIWZ Działając na podstawie art. 38 ust. 4 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 907 z późn. zm.),

Bardziej szczegółowo

Poziom dostępności: AAA

Poziom dostępności: AAA Poziom dostępności: AAA Zasada nr 1: Postrzegalność informacje oraz komponenty interfejsu użytkownika muszą być przedstawione użytkownikom w sposób dostępny dla ich zmysłów. Wytyczna 1.2 Media zmienne

Bardziej szczegółowo

ZMIANA TREŚCI ZAPYTANIA OFERTOWEGO NUMER SPRAWY: MZKZG/O/15/15

ZMIANA TREŚCI ZAPYTANIA OFERTOWEGO NUMER SPRAWY: MZKZG/O/15/15 Gdańsk, dnia 21 lipca 2015 roku ZMIANA TREŚCI ZAPYTANIA OFERTOWEGO NUMER SPRAWY: MZKZG/O/15/15 dot. zapytania ofertowego na dostawę sprzętu i akcesoriów komputerowych do Metropolitalnego Związku Komunikacyjnego

Bardziej szczegółowo

Skuteczna prezentacja PowerPoint. Opracowanie: Anna Walkowiak

Skuteczna prezentacja PowerPoint. Opracowanie: Anna Walkowiak Skuteczna prezentacja PowerPoint Opracowanie: Anna Walkowiak Pomoce wizualne Pomoc wizualna jest dobra gdy: treść i obraz pomocy wizualnej są łatwo zrozumiałe, jest ona czytelna, przekazuje pojedynczą

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu PowRek

Instrukcja obsługi programu PowRek Instrukcja obsługi programu PowRek środa, 21 grudnia 2011 Spis treści Przeznaczenie programu... 4 Prezentacja programu... 5 Okno główne programu... 5 Opis poszczególnych elementów ekranu... 5 Nowy projekt...

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej.

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Dział Zagadnienia Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Arkusz kalkulacyjny (Microsoft Excel i OpenOffice) Uruchomienie

Bardziej szczegółowo

narzędzie Linia. 2. W polu koloru kliknij kolor, którego chcesz użyć. 3. Aby coś narysować, przeciągnij wskaźnikiem w obszarze rysowania.

narzędzie Linia. 2. W polu koloru kliknij kolor, którego chcesz użyć. 3. Aby coś narysować, przeciągnij wskaźnikiem w obszarze rysowania. Elementy programu Paint Aby otworzyć program Paint, należy kliknąć przycisk Start i Paint., Wszystkie programy, Akcesoria Po uruchomieniu programu Paint jest wyświetlane okno, które jest w większej części

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA INSTALACJI OPROGRAMOWANIA MICROSOFT LYNC 2010 ATTENDEE ORAZ KORZYTANIA Z WYKŁADÓW SYNCHRONICZNYCH

INSTRUKCJA INSTALACJI OPROGRAMOWANIA MICROSOFT LYNC 2010 ATTENDEE ORAZ KORZYTANIA Z WYKŁADÓW SYNCHRONICZNYCH INSTRUKCJA INSTALACJI OPROGRAMOWANIA MICROSOFT LYNC 2010 ATTENDEE ORAZ KORZYTANIA Z WYKŁADÓW SYNCHRONICZNYCH Wstęp Warunkiem uczestnictwa w wykładzie zdalnym jest zainstalowanie na komputerze ucznia uczestnika

Bardziej szczegółowo

Główne elementy zestawu komputerowego

Główne elementy zestawu komputerowego Główne elementy zestawu komputerowego Monitor umożliwia oglądanie efektów pracy w programach komputerowych Mysz komputerowa umożliwia wykonywanie różnych operacji w programach komputerowych Klawiatura

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH W KLASIE IV

KRYTERIA OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH W KLASIE IV KRYTERIA OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH W KLASIE IV I OKRES Sprawności 1. Komputery i programy konieczne (ocena: dopuszczający) wymienia z pomocą nauczyciela podstawowe zasady bezpiecznej pracy z komputerem;

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z efektów soczewek

Korzystanie z efektów soczewek Korzystanie z efektów soczewek Witamy w programie Corel PHOTO-PAINT, wszechstronnym programie do edytowania obrazków w postaci map bitowych, który umożliwia retuszowanie istniejących już zdjęć oraz tworzenie

Bardziej szczegółowo

ZoomText 9.1 jest dostępny w dwóch odmianach:

ZoomText 9.1 jest dostępny w dwóch odmianach: Rozdział 1 Wstęp ZoomText 9.1 to sprawne narzędzie dostępu do komputera dla osób z dysfunkcjami wzroku. Posługuje się dwiema technologiami powiększaniem obrazu na ekranie i czytaniem tekstu z ekranu głosem

Bardziej szczegółowo

Jak dobrze budować strony www.

Jak dobrze budować strony www. Jak dobrze budować strony www. W procesie projektowania stron www, kierujemy się różnymi zasadami, wytycznymi, badaniami użytkowników, doświadczeniem, opiniami itp. Wszystko to tworzy pewien zestaw przykazań

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania w klasie VI 2013/2014 OBSZARY AKTYWNOŚCI UCZNIA PODLEGAJĄCE OCENIE

Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania w klasie VI 2013/2014 OBSZARY AKTYWNOŚCI UCZNIA PODLEGAJĄCE OCENIE Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania w klasie VI 2013/2014 OBSZARY AKTYWNOŚCI UCZNIA PODLEGAJĄCE OCENIE Na zajęciach z informatyki, uczeń jest oceniany w następujących obszarach : praca na lekcji

Bardziej szczegółowo

4.2. Ustawienia programu

4.2. Ustawienia programu 4.2. Ustawienia programu Zmiana wielkości dokumentu Pracując w programie MS Excel 2010 niejednokrotnie doświadczysz sytuacji, w której otwarty przez Ciebie arkusz nie będzie mieścił się na ekranie monitora.

Bardziej szczegółowo

Obrazowanie za pomocą soczewki

Obrazowanie za pomocą soczewki Marcin Bieda Obrazowanie za pomocą soczewki (Instrukcja obsługi) Aplikacja została zrealizowana w ramach projektu e-fizyka, współfinansowanym przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

Różne sposoby widzenia świata materiał dla ucznia, wersja z instrukcją

Różne sposoby widzenia świata materiał dla ucznia, wersja z instrukcją CZĘŚĆ A CZŁOWIEK Pytania badawcze: Różne sposoby widzenia świata materiał dla ucznia, wersja z instrukcją Czy obraz świata jaki rejestrujemy naszym okiem jest zgodny z rzeczywistością? Jaki obraz otoczenia

Bardziej szczegółowo

KGGiBM GRAFIKA INŻYNIERSKA Rok III, sem. VI, sem IV SN WILiŚ Rok akademicki 2011/2012

KGGiBM GRAFIKA INŻYNIERSKA Rok III, sem. VI, sem IV SN WILiŚ Rok akademicki 2011/2012 Rysowanie precyzyjne 7 W ćwiczeniu tym pokazane zostaną wybrane techniki bardzo dokładnego rysowania obiektów w programie AutoCAD 2012, między innymi wykorzystanie punktów charakterystycznych. Narysować

Bardziej szczegółowo

Jadwiga Stasica. Matematyka. 160 pomysłów na zajęcia zintegrowane w klasach I III

Jadwiga Stasica. Matematyka. 160 pomysłów na zajęcia zintegrowane w klasach I III Jadwiga Stasica Matematyka 160 pomysłów na zajęcia zintegrowane w klasach I III Kraków 2008 Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2001 Redakcja: Wojciech Śliwerski Projekt okładki: Agata Fuks

Bardziej szczegółowo

Lp. Nazwa Opis j.m. ilość CZĘŚĆ 1 zamówienia: SPRZĘT KOMPUTEROWY I BIUROWY SZKOŁA PODSTAWOWA W GROJCU Podstawowe funkcje urządzenia

Lp. Nazwa Opis j.m. ilość CZĘŚĆ 1 zamówienia: SPRZĘT KOMPUTEROWY I BIUROWY SZKOŁA PODSTAWOWA W GROJCU Podstawowe funkcje urządzenia Załącznik nr 1 do zaproszenia do składania oferty cenowej Lp. Nazwa Opis j.m. ilość CZĘŚĆ 1 zamówienia: SPRZĘT KOMPUTEROWY I BIUROWY SZKOŁA PODSTAWOWA W GROJCU Podstawowe funkcje urządzenia 1. Kserokopiarka

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Program PowerPoint dostarczany jest w pakiecie Office i daje nam możliwość stworzenia prezentacji oraz uatrakcyjnienia materiału, który chcemy przedstawić. Prezentacje

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 5 do SIWZ OPIS TECHNICZNY SPRZĘTU KOMPUTEROWEGO

Załącznik Nr 5 do SIWZ OPIS TECHNICZNY SPRZĘTU KOMPUTEROWEGO Zadanie 1 Komputery stacjonarne Procesor Pamięć RAM Dysk Twardy Napęd Optyczny Płyta główna Dwurdzeniowy w architekturze x86 o częstotliwości 2,5 GHz (preferowany Intel Core 2 Duo lub inny o takiej samej

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie programu Paint na lekcjach matematyki w nauczaniu zintegrowanym

Wykorzystanie programu Paint na lekcjach matematyki w nauczaniu zintegrowanym Hanna Łukasiewicz HaniaLukasiewicz@interia.pl. Wykorzystanie programu Paint na lekcjach matematyki w nauczaniu zintegrowanym "Technologia informacyjna może wspomagać i wzbogacać wszechstronny rozwój uczniów,

Bardziej szczegółowo

Metody badawcze Marta Więckowska

Metody badawcze Marta Więckowska Metody badawcze Marta Więckowska Badania wizualne pozwalają zrozumieć proces postrzegania oraz obserwować jakie czynniki wpływają na postrzeganie obrazu. Czynniki wpływające na postrzeganie obrazu to:

Bardziej szczegółowo

Poznaj nowy Windows. Piękny. Szybki. Wydajny.

Poznaj nowy Windows. Piękny. Szybki. Wydajny. Poznaj nowy Windows. Piękny. Szybki. Wydajny. Dostępne Najważniejsze wersje elementy, Windows: o których 1. trzeba Windows wiedzieć 8 i je pokazać : 2. 1. Windows Ekran startowy 8 Pro i żywe kafelki

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Numer sprawy: DGA/11/09 Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Załącznik A do SIWZ A. Komputer stacjonarny (1 szt.) procesor stacjonarny, czterordzeniowy klasy x86 osiągający min. 3900 pkt. w teście pamięć

Bardziej szczegółowo

Rzeczywistość rozszerzona w praktyce muzealnej

Rzeczywistość rozszerzona w praktyce muzealnej OPRACOWANIE ZAŁOŻEŃ WYKONANIA INSTALACJI MULTIMEDIALNEJ Muzeum X Pawilonu Rzeczywistość rozszerzona w praktyce muzealnej Opracowanie przedstawia zastosowanie rzeczywistości rozszerzonej (ang. Augmented

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 Szczegółowy wykaz zamawianego sprzętu Zestaw komputerowy klasy PC nr 1 Stacja robocza PC 2. Monitor LCD

Załącznik nr 1 Szczegółowy wykaz zamawianego sprzętu Zestaw komputerowy klasy PC nr 1 Stacja robocza PC 2. Monitor LCD Załącznik nr 1 Szczegółowy wykaz zamawianego sprzętu Specyfikacja istotnych warunków zamówienia na zestawy komputerowe z oprogramowaniem, komputer przenośny notebook, zasilacze awaryjne UPS, projektor

Bardziej szczegółowo

Wideoboroskop AX-B250

Wideoboroskop AX-B250 Wideoboroskop AX-B250 Instrukcja obsługi Przed włączeniem urządzenia proszę przeczytać instrukcję. Instrukcja zawiera ważne informacje dotyczące bezpieczeństwa. Spis treści 1. Uwagi dotyczące bezpieczeństwa...

Bardziej szczegółowo

Jak zainstalować mobilne e-dentico i z niego korzystać? Samouczek na Android

Jak zainstalować mobilne e-dentico i z niego korzystać? Samouczek na Android Jak zainstalować mobilne e-dentico i z niego korzystać? Samouczek na Android Aby znaleźć interesującą nas aplikację, należy skorzystać z usługi zaprojektowanej przez twórców systemu operacyjnego. Obojętnie,

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA.

INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Załącznik nr 1 do Ogłoszenia o zamówieniu publicznym w trybie poniżej 14 000,00 EURO Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Zamówienia realizowane jest w ramach działań informacyjno promocyjnych projektu

Bardziej szczegółowo

1 LEKCJA. Definicja grafiki. Główne działy grafiki komputerowej. Programy graficzne: Grafika rastrowa. Grafika wektorowa. Grafika trójwymiarowa

1 LEKCJA. Definicja grafiki. Główne działy grafiki komputerowej. Programy graficzne: Grafika rastrowa. Grafika wektorowa. Grafika trójwymiarowa 1 LEKCJA Definicja grafiki Dział informatyki zajmujący się wykorzystaniem komputerów do generowania i przetwarzania obrazów (statycznych i dynamicznych) oraz wizualizacją danych. Główne działy grafiki

Bardziej szczegółowo

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców wzrokowych a także do ich interpretowania przez odniesienie do poprzednich doświadczeń. Nie jest wyłącznie zdolnością do dokładnego

Bardziej szczegółowo

Podstawy grafiki komputerowej

Podstawy grafiki komputerowej Podstawy grafiki komputerowej Krzysztof Gracki K.Gracki@ii.pw.edu.pl tel. (22) 6605031 Instytut Informatyki Politechniki Warszawskiej 2 Sprawy organizacyjne Krzysztof Gracki k.gracki@ii.pw.edu.pl tel.

Bardziej szczegółowo

Mikrofon stereofoniczny STM10

Mikrofon stereofoniczny STM10 Instrukcja obsługi Mikrofon stereofoniczny STM10 Spis treści Podstawy...3 Omówienie funkcji...3 Omówienie urządzenia...3 Montaż...4 Używanie mikrofonu...5 Nagrywanie dźwięku...5 Tworzenie nagrań wideo

Bardziej szczegółowo

na podstawie modelu 3D

na podstawie modelu 3D Przygotowanie dokumentacji technicznej 2D na podstawie modelu 3D SST-2013/2014 Przygotowanie dokumentacji technicznej 2D 1 Wydruk rysunku z AutoCAD 2D można przygotować na dwa sposoby 1. na zakładce Model

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA KOMPUTEROWE KLASA IV. Opis wymagań, które uczeń powinien spełnić, aby uzyskać ocenę:

ZAJĘCIA KOMPUTEROWE KLASA IV. Opis wymagań, które uczeń powinien spełnić, aby uzyskać ocenę: ZAJĘCIA KOMPUTEROWE KLASA IV Opis wymagań, które uczeń powinien spełnić, aby uzyskać ocenę: CELUJĄCĄ Opanował wiadomości i umiejętności wynikające z programu nauczania na ocenę bardzo dobrą i ponadto:

Bardziej szczegółowo

komputerze, może pracować na wybranym komputerze ze studentem, a pozostali mogą w tym czasie wykonywać inne zadania na swoich komputerach.

komputerze, może pracować na wybranym komputerze ze studentem, a pozostali mogą w tym czasie wykonywać inne zadania na swoich komputerach. Doświadczenia naukowe pokazują, że efektywne nauczanie to połączenie przedstawienia tematu w sposób ciekawy i intrygujący z technikami wizualnymi, które lepiej przemawiają do świadomości każdego człowieka.

Bardziej szczegółowo

OLIMPIADA INFORMATYCZNA 2010 ROK ETAP SZKOLNY

OLIMPIADA INFORMATYCZNA 2010 ROK ETAP SZKOLNY KOD UCZNIA OLIMPIADA INFORMATYCZNA 2010 ROK ETAP SZKOLNY * Postaw znak x w okienku obok właściwej odpowiedzi. 1. Przybornik w programie Paint to element programu, w którym znajdują się: kolory przyciski

Bardziej szczegółowo

Padlet wirtualna tablica lub papier w Internecie

Padlet wirtualna tablica lub papier w Internecie Padlet wirtualna tablica lub papier w Internecie Umiejętność gromadzenia, a potem przetwarzania, wykorzystania i zastosowania informacji w celu rozwiązania jakiegoś problemu, jest uważana za jedną z kluczowych,

Bardziej szczegółowo

Temat 2. Program komputerowy

Temat 2. Program komputerowy Temat 2. Program komputerowy Realizacja podstawy programowej 1. 3) stosuje podstawowe usługi systemu operacyjnego i programów narzędziowych do zarządzania zasobami (plikami) i instalowania oprogramowania;

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA INSTALACJI URZĄDZENIA

INSTRUKCJA INSTALACJI URZĄDZENIA INSTRUKCJA INSTALACJI URZĄDZENIA Dla urządzeń o numerach seryjnych serii A01000 i E01000 1. Wymagania FiloVox działa na komputerach z systemem operacyjnym Windows 2000, XP lub Windows 2003. Dodatkowo komputer

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA Z INFORMATYKI DO KLASY 4. Imię i nazwisko ucznia:

KARTA INFORMACYJNA Z INFORMATYKI DO KLASY 4. Imię i nazwisko ucznia: Bezpieczne posługiwanie się komputerem, historia i budowa komputera 1. znam regulamin pracowni komputerowej 2. znam zasady BHP w pracy na komputerze w szkole i w domu 3. potrafię wymienić zasady bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Szyfry kody - scenariusz działania

Szyfry kody - scenariusz działania Szyfry kody - scenariusz działania Adresaci: dzieci od 6 roku życia Czas trwania ćwiczenia: ok 1,5 godz. Materiały: Specjalnie przygotowane arkusze grubego papieru, o wyraźnie wydłużonym kształcie 15x40

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt graficzny z metamorfozą (ćwiczenie dla grup I i II modułowych) Otwórz nowy rysunek. Ustal rozmiar arkusza na A4. Z przybornika wybierz rysowanie elipsy (1). Narysuj okrąg i nadaj mu średnicę 100

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA KORZYSTANIA Z APLIKACJI

INSTRUKCJA KORZYSTANIA Z APLIKACJI INSTRUKCJA KORZYSTANIA Z APLIKACJI www.ebooki.nowaera.pl WSTĘP WYMAGANIA SYSTEMOWE REJESTRACJA LOGOWANIE AKTYWACJA E-BOOKA POBRANIE E-BOOKA NA URZĄDZENIE MOBILNE USUNIĘCIE E-BOOKA Z URZĄDZENIA MOBILNEGO

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. Streszczenie. Czas realizacji. Podstawa programowa

SCENARIUSZ LEKCJI. Streszczenie. Czas realizacji. Podstawa programowa SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Simp-Q. Porady i wskazówki

Simp-Q. Porady i wskazówki Simp-Q Porady i wskazówki ROZWÓJ ZESTAWÓW BEZCIENIOWYCH Pierwsza generacja Najnowsza generacja Profesjonalne studio idealne dla zawodowych fotografów. Zestawy bezcieniowe Simp-Q to rewolucyjne i kompletne

Bardziej szczegółowo

Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej. Kierunek: PEDAGOGIKA SPECJALNA TYFLOPEDAGOGIKA

Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej. Kierunek: PEDAGOGIKA SPECJALNA TYFLOPEDAGOGIKA Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej Kierunek: PEDAGOGIKA SPECJALNA TYFLOPEDAGOGIKA SYLWETKA ABSOLWENTA Absolwent studiów I stopnia Tyflopedagogiki umie: przeprowadzić diagnozę specjalnych

Bardziej szczegółowo

Konftel 55Wx Skrócona instrukcja obsługi

Konftel 55Wx Skrócona instrukcja obsługi POLSKI Konftel 55Wx Skrócona instrukcja obsługi Konftel 55Wx to urządzenie konferencyjne, które można połączyć z telefonem stacjonarnym, komórkowym oraz z komputerem. Wykorzystując jedyną w swoim rodzaju

Bardziej szczegółowo

Mini kamera Full HD (AC-1080.ir)

Mini kamera Full HD (AC-1080.ir) Mini kamera Full HD (AC-1080.ir) Szanowny Kliencie, dziękujemy za zakup mini kamery Full HD. Mała i lekka kamera nagrywa filmy w jakości Full HD nawet w ciemności, dzięki wbudowanym diodom podczerwieni.

Bardziej szczegółowo

Dokument komputerowy w edytorze grafiki

Dokument komputerowy w edytorze grafiki Temat 3. Dokument komputerowy w edytorze grafiki Realizacja podstawy programowej 1. 3) stosuje usługi systemu operacyjnego i programów narzędziowych do zarządzania zasobami (plikami) [...]; 4) wyszukuje

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania

Przedmiotowy System Oceniania Przedmiotowy System Oceniania PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO GIMNAZJUM NR 2 W GOLENIOWIE ROK SZKOLNY 2013/2014 Podstawa prawna do opracowania Przedmiotowego Systemu Oceniania: 1. Wewnątrzszkolny

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS wymagań i cech sprzętu

SZCZEGÓŁOWY OPIS wymagań i cech sprzętu SZCZEGÓŁOWY OPIS wymagań i cech sprzętu 1. projektory multimedialny... 6 szt. Parametry optyczne : o Panel LCD... 0,63 P-Si TFT 3 o Rozdzielczość... 1024 768 (XGA) pikseli o Jasność... 2200 lumenów ANSI

Bardziej szczegółowo

Jednostka centralna. Miejsca na napędy 5,25 :CD-ROM, DVD. Miejsca na napędy 3,5 : stacja dyskietek

Jednostka centralna. Miejsca na napędy 5,25 :CD-ROM, DVD. Miejsca na napędy 3,5 : stacja dyskietek Ćwiczenia 1 Budowa komputera PC Komputer osobisty (Personal Komputer PC) komputer (stacjonarny lub przenośny) przeznaczony dla pojedynczego użytkownika do użytku domowego lub biurowego. W skład podstawowego

Bardziej szczegółowo

W badaniach 2008 trzecioklasiści mieli kilkakrotnie za zadanie wyjaśnić wymyśloną przez siebie strategię postępowania.

W badaniach 2008 trzecioklasiści mieli kilkakrotnie za zadanie wyjaśnić wymyśloną przez siebie strategię postępowania. Alina Kalinowska Jak to powiedzieć? Każdy z nas doświadczał z pewnością sytuacji, w której wiedział, ale nie wiedział, jak to powiedzieć. Uczniowie na lekcjach matematyki często w ten sposób przekonują

Bardziej szczegółowo

Jak zrobić klasyczny button na stronę www? (tutorial) w programie GIMP

Jak zrobić klasyczny button na stronę www? (tutorial) w programie GIMP Jak zrobić klasyczny button na stronę www? (tutorial) w programie GIMP Niniejszy tutorial jest wyłączną własnością Doroty Ciesielskiej Zapraszam na moją stronę http://www.direktorek03.wm studio.pl oraz

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA III Drgania i fale mechaniczne Wymagania na stopień dopuszczający obejmują treści niezbędne dla dalszego kształcenia oraz użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia.

Bardziej szczegółowo

1. Opis okna podstawowego programu TPrezenter.

1. Opis okna podstawowego programu TPrezenter. OPIS PROGRAMU TPREZENTER. Program TPrezenter przeznaczony jest do pełnej graficznej prezentacji danych bieżących lub archiwalnych dla systemów serii AL154. Umożliwia wygodną i dokładną analizę na monitorze

Bardziej szczegółowo

Tablet dla dzieci GoClever GENIUS 7"

Tablet dla dzieci GoClever GENIUS 7 Tablet dla dzieci GoClever GENIUS 7" Cena : 267,48 zł (netto) 329,00 zł (brutto) Dostępność : Dostępność - 3 dni Stan magazynowy : brak w magazynie Średnia ocena : brak recenzji Utworzono 28-06-2016 Tablet

Bardziej szczegółowo

ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów Moduł B3 Sylabus - wersja 5.0

ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów Moduł B3 Sylabus - wersja 5.0 ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów Moduł B3 Sylabus - wersja 5.0 Przeznaczenie sylabusa Dokument ten zawiera szczegółowy sylabus dla modułu ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów. Sylabus opisuje zakres wiedzy i

Bardziej szczegółowo

- w stosunku do parametrów opisowych - zapisu spełnia lub nie spełnia,

- w stosunku do parametrów opisowych - zapisu spełnia lub nie spełnia, Załącznik nr 6.1 do SIWZ Komputer przenośny dla ucznia 20 szt. Producent:. Model:. Typ:. * Uwaga - W kolumnie pn. Oferowane parametry należy potwierdzić, iż proponowany sprzęt i oprogramowanie posiada

Bardziej szczegółowo

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Informatyka Arkusz kalkulacyjny 2010 dla WINDOWS cz. 1 Slajd 1 Slajd 2 Ogólne informacje Arkusz kalkulacyjny podstawowe narzędzie pracy menadżera Arkusz kalkulacyjny

Bardziej szczegółowo

2. Zamawiający informuje, iż wynagrodzenie będzie współfinansowane przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Społecznego.

2. Zamawiający informuje, iż wynagrodzenie będzie współfinansowane przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Społecznego. Wyższa Szkoła Bankowa w Toruniu ul. Młodzieżowa 31a 87-100 Toruń Toruń, dnia 20 listopada 2013r. Zapytanie ofertowe 3/WSB/LOG/2013 dot. dostawy laptopów w ramach projektu Logistyka w nowoczesnej gospodarce-

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. Opracowywanie wielostronicowego dokumentu o rozbudowanej strukturze, stosowanie stylów i szablonów, tworzenie spisu treści.

SCENARIUSZ LEKCJI. Opracowywanie wielostronicowego dokumentu o rozbudowanej strukturze, stosowanie stylów i szablonów, tworzenie spisu treści. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Karta sieciowa, 10/100/1000Mbit Dopuszcza się możliwość stosowania kart sieciowych zintegrowanych z płyta główną 8. Nagrywarka DVD+-RW DL SATA

Karta sieciowa, 10/100/1000Mbit Dopuszcza się możliwość stosowania kart sieciowych zintegrowanych z płyta główną 8. Nagrywarka DVD+-RW DL SATA CZEŚĆ I Komputer PC Procesor w architekturze x86 Częstotliwość taktowania procesora nie mniejsza niż: 2,6GHz Ilość rdzeni: 4 Technologia zapewniającą oszczędność energii lub procesor równoważny wydajnościowo

Bardziej szczegółowo

KOMPUTER. jaki jest, każdy widzi. Mówiąc komputer, mamy najczęściej na myśli zestaw... urządzeń podłączonych jednocześnie do jednostki centralnej.

KOMPUTER. jaki jest, każdy widzi. Mówiąc komputer, mamy najczęściej na myśli zestaw... urządzeń podłączonych jednocześnie do jednostki centralnej. Budowa komputera Budowa i peryferia Mówiąc komputer, mamy najczęściej na myśli zestaw... KOMPUTER jaki jest, każdy widzi. urządzeń podłączonych jednocześnie do jednostki centralnej. Komputer - budowa i

Bardziej szczegółowo

1. Budowa komputera schemat ogólny.

1. Budowa komputera schemat ogólny. komputer budowa 1. Budowa komputera schemat ogólny. Ogólny schemat budowy komputera - Klawiatura - Mysz - Skaner - Aparat i kamera cyfrowa - Modem - Karta sieciowa Urządzenia wejściowe Pamięć operacyjna

Bardziej szczegółowo

Podstawy technologii cyfrowej i komputerów

Podstawy technologii cyfrowej i komputerów BESKIDZKIE TOWARZYSTWO EDUKACYJNE Podstawy technologii cyfrowej i komputerów Budowa komputerów cz. 2 systemy operacyjne mgr inż. Radosław Wylon 2010 1 Spis treści: Rozdział I 3 1. Systemy operacyjne 3

Bardziej szczegółowo

eszkoła przyszłości Gimnazjum nr 1 w Barcinie

eszkoła przyszłości Gimnazjum nr 1 w Barcinie eszkoła przyszłości Gimnazjum nr 1 w Barcinie Jak może wyglądać szkoła za rok, dwa Koniec epoki papieru w szkołach. Pora na tablety i netbooki Już od dłuższego czasu trwa dyskusja nad tym, czy tablety

Bardziej szczegółowo