Szyfrowanie danych w SZBD

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Szyfrowanie danych w SZBD"

Transkrypt

1 Szyfrowanie danych w SZBD dr inż. Maciej Nikodem Instytut Informatyki, Automatyki i Robotyki 1

2 Czy potrzebujemy szyfrowania w SZBD? prawo, kontrola dostępu, ochrona przed: administratorem, właścicielem serwerów duże ilości danych, przesyłanie w sieciach, nośniki 2

3 Sieć i aplikacje 3 nośniki baza, logi, kopie zapasowe, pamięć przetwarzane dane, przesyłanie logowanie, zapytania, wyniki, operacje SZBD

4 Bezpieczeństwo komunikacji SSL/TSL, IP6 4

5 Konsekwencje domyślna ochrona poprawność? poufność? autentyczność? Miejsca zagrożeń: przechowywanie na nośnikach, przesyłanie w sieciach teleinformatycznych przechowywanie w pamięci 5

6 6 Przykład 1

7 7 Przykład 2 - MySQL

8 8 Przykład 3 - MySQL

9 9 Przykład 4 - MsSQL

10 10 Przykład 4 - MsSQL

11 Cel ochrony danych poprawność, poufność, autentyczność, autorstwo, Poufność żadna informacja na temat tekstu jawnego nie jest ujawniana 11

12 Algorytmy kryptograficzne w SZBD szyfrujące: symetryczne: blokowe strumieniowe asymetryczne podpisy cyfrowe funkcje skrótu: MAC HMAC 12

13 Symetryczne vs. asymetryczne liczba kluczy, rozmiary kluczy, poziom bezpieczeństwa, szybkość działania, zastosowanie. 13

14 Algorytmy w bazach danych 14 SZBD Symetryczne Asymetryczne Funkcje skrótu Ms SQL Server DES, 3DES AES, RC2 RC4 RSA MD5 Oracle 3DES, AES MD4, MD5, SHA-1 MySQL 3DES, AES SHA-1, SHA-2, SHA-160 DB2 PostgreSQL RC2 AES, 3DES, CAST5, Blowfish PGP Public- Key MD5, SHA-1 SHA-2, SHA-3

15 Przykład - MsSQL SELECT [id],[pesel],[imie], [nazwisko], [data_urodzenia], [plec],[pensja] FROM [encrypted].[dbo].[pracownicy] 15

16 Konsekwencje szyfrowania struktura szyfrogramu, nadmiarowość, rozmiar szyfrogramu, dodatkowe informacje, dziwne typy danych, wyszukiwanie, wnioskowanie, dane są bezpieczne? 16

17 Przykład DB2 SELECT a.name, decrypt_char(a.ssn) FROM emp a, empproject b WHERE a.ssn = b.ssn and b.project ='UDDI Project'; SELECT projectname FROM empproject WHERE ssn = encrypt(' '); The following is an example of how not to write the two queries SELECT a.name, decrypt_char(a.ssn) FROM emp a, empproject b WHERE decrypt_char(a.ssn) = decrypt_char(b.ssn) and b.project ='UDDI Project SELECT projectname FROM empproject WHERE decrypt_char(ssn)= ' ' 17

18 18 Rodzaje szyfrowania

19 Deterministyczne czy nie? porównywanie, wyszukiwanie, Indeksowanie, złączenia, podobieństwo danych, poufność, 19

20 Deterministyczne, można przerobić losowość 20

21 Algorytmy wymagają kluczy hasła klucze Jak bezpiecznie przechowywać hasła i klucze? Gdzie je przechowywać? 21

22 22 Hierarchia kluczy

23 Tryby szyfrowania cell-level TDE file system 23

24 Cell-level vs. TDE wydajność, zakres szyfrowania, konsekwencje stosowania, dostęp do danych, ataki, Cell - level TDE 20% wolniejsze kilka procent wolniejsze, 24 zmiana struktury bazy danych zmiana typów pamiętanie oryginalnych, rzutowanie indeksy mogą nie działać klucze obce nie działają 28% w najgorszym przypadku niezmienna struktura i typy pełna funkcjonalność obiektów SZBD może wykorzystywać szyfrowanie sprzętowe

25 Wyszukiwanie jak szukać w danych zaszyfrowanych? SELECT * FROM Table WHERE pesel=encrypt( ) SELECT * FROM Table WHERE DECRYPT(pesel)= usprawnienia: funkcje skrótu filtry Blooma szyfry homomorficzne 25

26 Inne algorytmy MsSQL SIGNBYCERT, SIGNBYASYMKEY VERIFYSIGNEDBYCERT, VERIFYSIGNEDBYASYMKEY CRYPT_GEN_RANDOM obfuskacja MySQL ENCODE, DECODE 26

27 Bezpieczeństwo algorytmów DES RC4 (MsSQL) RSA MD4, MD5, SHA-1 27

28 Podsumowanie narzut obliczeniowy i pamięciowy, Oracle (column TDE) od 1 do 52 dodatkowych bitów na tekst jawny, 5% wydajności MsSQL (cell-level) kilkadziesiąt bajtów na tekst jawny, do 20% wydajności ograniczenia wyszukiwania, indeksowania, łączenia, zmiana struktury bazy danych i zapytań, szyfrowanie istniejących tabel z danymi, algorytm i tryb szyfrowania, ochrona transmisji do SZBD, dokumentacje SZBD, 28

29 Co i kiedy szyfrować im mniej tym lepiej, duże domeny, wymogi prawne, zalecenia: obrazy DICOM, numery kart kredytowych, SSN, PESEL, wyszukiwanie danych exact i range, złączenia, algorytmy symetryczne preferowane 29

30 Linki MySQL: https://dev.mysql.com/doc/refman/5.5/en/encryption-functions.html#function_encode Oracle: DB2: MsSQL: IP v6: 30

WSIZ Copernicus we Wrocławiu

WSIZ Copernicus we Wrocławiu Bezpieczeństwo sieci komputerowych Wykład 4. Robert Wójcik Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania Copernicus we Wrocławiu Plan wykładu Sylabus - punkty: 4. Usługi ochrony: poufność, integralność, dostępność,

Bardziej szczegółowo

Kryptografia szyfrowanie i zabezpieczanie danych

Kryptografia szyfrowanie i zabezpieczanie danych Akademia Górniczo-Hutnicza Wydział Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej WSTĘP DO INFORMATYKI Adrian Horzyk Kryptografia szyfrowanie i zabezpieczanie danych www.agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo kart elektronicznych

Bezpieczeństwo kart elektronicznych Bezpieczeństwo kart elektronicznych Krzysztof Maćkowiak Karty elektroniczne wprowadzane od drugiej połowy lat 70-tych znalazły szerokie zastosowanie w wielu dziedzinach naszego życia: bankowości, telekomunikacji,

Bardziej szczegółowo

Wykład 4 Bezpieczeństwo przesyłu informacji; Szyfrowanie

Wykład 4 Bezpieczeństwo przesyłu informacji; Szyfrowanie Wykład 4 Bezpieczeństwo przesyłu informacji; Szyfrowanie rodzaje szyfrowania kryptografia symetryczna i asymetryczna klucz publiczny i prywatny podpis elektroniczny certyfikaty, CA, PKI IPsec tryb tunelowy

Bardziej szczegółowo

Praktyczne aspekty wykorzystania nowoczesnej kryptografii. Wojciech A. Koszek

Praktyczne aspekty wykorzystania nowoczesnej kryptografii. Wojciech A. Koszek <dunstan@freebsd.czest.pl> Praktyczne aspekty wykorzystania nowoczesnej kryptografii Wojciech A. Koszek Wprowadzenie Kryptologia Nauka dotycząca przekazywania danych w poufny sposób. W jej skład wchodzi

Bardziej szczegółowo

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych Wykład I Wprowadzenie do baz danych Trochę historii Pierwsze znane użycie terminu baza danych miało miejsce w listopadzie w 1963 roku. W latach sześcdziesątych XX wieku został opracowany przez Charles

Bardziej szczegółowo

Marcin Szeliga Dane

Marcin Szeliga Dane Marcin Szeliga marcin@wss.pl Dane Agenda Kryptologia Szyfrowanie symetryczne Tryby szyfrów blokowych Szyfrowanie asymetryczne Systemy hybrydowe Podpis cyfrowy Kontrola dostępu do danych Kryptologia Model

Bardziej szczegółowo

2.1. System kryptograficzny symetryczny (z kluczem tajnym) 2.2. System kryptograficzny asymetryczny (z kluczem publicznym)

2.1. System kryptograficzny symetryczny (z kluczem tajnym) 2.2. System kryptograficzny asymetryczny (z kluczem publicznym) Dr inż. Robert Wójcik, p. 313, C-3, tel. 320-27-40 Katedra Informatyki Technicznej (K-9) Wydział Elektroniki (W-4) Politechnika Wrocławska E-mail: Strona internetowa: robert.wojcik@pwr.edu.pl google: Wójcik

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo danych i elementy kryptografii - opis przedmiotu

Bezpieczeństwo danych i elementy kryptografii - opis przedmiotu Bezpieczeństwo danych i elementy kryptografii - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Bezpieczeństwo danych i elementy kryptografii Kod przedmiotu 11.3-WI-INFP-BDEK Wydział Kierunek Wydział

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK Nr 1 do CZĘŚCI II SIWZ

ZAŁĄCZNIK Nr 1 do CZĘŚCI II SIWZ ZAŁĄCZNIK Nr 1 do CZĘŚCI II SIWZ WYMAGANIA BEZPIECZEŃSTWA DLA SYSTEMÓW IT Wyciąg z Polityki Bezpieczeństwa Informacji dotyczący wymagań dla systemów informatycznych. 1 Załącznik Nr 1 do Część II SIWZ SPIS

Bardziej szczegółowo

Szyfry Strumieniowe. Zastosowanie wybranych rozwiąza. zań ECRYPT do zabezpieczenia komunikacji w sieci Ethernet. Opiekun: prof.

Szyfry Strumieniowe. Zastosowanie wybranych rozwiąza. zań ECRYPT do zabezpieczenia komunikacji w sieci Ethernet. Opiekun: prof. Szyfry Strumieniowe Zastosowanie wybranych rozwiąza zań ECRYPT do zabezpieczenia komunikacji w sieci Ethernet Arkadiusz PłoskiP Opiekun: prof. Zbigniew Kotulski Plan prezentacji Inspiracje Krótkie wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

ZiMSK. Konsola, TELNET, SSH 1

ZiMSK. Konsola, TELNET, SSH 1 ZiMSK dr inż. Łukasz Sturgulewski, luk@kis.p.lodz.pl, http://luk.kis.p.lodz.pl/ dr inż. Artur Sierszeń, asiersz@kis.p.lodz.pl dr inż. Andrzej Frączyk, a.fraczyk@kis.p.lodz.pl Konsola, TELNET, SSH 1 Wykład

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK Nr 3 do CZĘŚCI II SIWZ

ZAŁĄCZNIK Nr 3 do CZĘŚCI II SIWZ ZAŁĄCZNIK Nr 3 do CZĘŚCI II SIWZ WYMAGANIA BEZPIECZEŃSTWA DLA SYSTEMÓW IT Wyciąg z Polityki Bezpieczeństwa Informacji dotyczący wymagań dla systemów informatycznych. 1 Załącznik Nr 3 do Część II SIWZ Wymagania

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do technologii VPN

Wprowadzenie do technologii VPN Sieci komputerowe są powszechnie wykorzystywane do realizacji transakcji handlowych i prowadzenia działalności gospodarczej. Ich zaletą jest błyskawiczny dostęp do ludzi, którzy potrzebują informacji.

Bardziej szczegółowo

Wykład 3 Bezpieczeństwo przesyłu informacji; Szyfrowanie

Wykład 3 Bezpieczeństwo przesyłu informacji; Szyfrowanie Wykład 3 Bezpieczeństwo przesyłu informacji; Szyfrowanie rodzaje szyfrowania kryptografia symetryczna i asymetryczna klucz publiczny i prywatny podpis elektroniczny certyfikaty, CA, PKI IPsec tryb tunelowy

Bardziej szczegółowo

Wykład I. Oprogramowanie kryptograficzne. dr inż. Janusz Słupik. Gliwice, 2015. Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej

Wykład I. Oprogramowanie kryptograficzne. dr inż. Janusz Słupik. Gliwice, 2015. Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej Wykład I Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej Gliwice, 2015 c Copyright 2015 Janusz Słupik Zaliczenie przedmiotu Do zaliczenia przedmiotu niezbędne jest osiągnięcie łącznie 41 punktów, w

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin 1,2 Organizacja zajęć Omówienie programu nauczania 2. Tematyka zajęć

Liczba godzin 1,2 Organizacja zajęć Omówienie programu nauczania 2. Tematyka zajęć rzedmiot : Systemy operacyjne Rok szkolny : 015/016 Klasa : 3 INF godz. x 30 tyg.= 60 godz. Zawód : technik informatyk; symbol 35103 rowadzący : Jacek Herbut Henryk Kuczmierczyk Numer lekcji Dział Tematyka

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA im. Stanisława Staszica w Krakowie. Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska. Bazy danych 2

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA im. Stanisława Staszica w Krakowie. Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska. Bazy danych 2 AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA im. Stanisława Staszica w Krakowie Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Wydajnośd w bazach danych Grzegorz Surdyka Informatyka Stosowana Kraków, 9 Spis treści. Wstęp...

Bardziej szczegółowo

Hosting WWW Bezpieczeństwo hostingu WWW. Dr Michał Tanaś (http://www.amu.edu.pl/~mtanas)

Hosting WWW Bezpieczeństwo hostingu WWW. Dr Michał Tanaś (http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Hosting WWW Bezpieczeństwo hostingu WWW Dr Michał Tanaś (http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Szyfrowana wersja protokołu HTTP Kiedyś używany do specjalnych zastosowań (np. banki internetowe), obecnie zaczyna

Bardziej szczegółowo

SSH - Secure Shell Omówienie protokołu na przykładzie OpenSSH

SSH - Secure Shell Omówienie protokołu na przykładzie OpenSSH SSH - Secure Shell Omówienie protokołu na przykładzie OpenSSH Paweł Pokrywka SSH - Secure Shell p.1/?? Co to jest SSH? Secure Shell to protokół umożliwiający przede wszystkim zdalne wykonywanie komend.

Bardziej szczegółowo

1 Zaznacz poprawne stwierdzenia dotyczące grup plików (filegroup) możemy określić do której grupy plików trafi

1 Zaznacz poprawne stwierdzenia dotyczące grup plików (filegroup) możemy określić do której grupy plików trafi 1 Zaznacz poprawne stwierdzenia dotyczące grup plików (filegroup) Tworząc tabelę nie możemy określić, do którego pliku trafi, lecz możemy określić do której grupy plików trafi Zawsze istnieje grupa zawierająca

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo informacji w systemach komputerowych

Bezpieczeństwo informacji w systemach komputerowych Bezpieczeństwo informacji w systemach komputerowych Andrzej GRZYWAK Rozwój mechanizmów i i systemów bezpieczeństwa Szyfry Kryptoanaliza Autentyfikacja Zapory Sieci Ochrona zasobów Bezpieczeństwo przechowywania

Bardziej szczegółowo

Laboratorium nr 1 Szyfrowanie i kontrola integralności

Laboratorium nr 1 Szyfrowanie i kontrola integralności Laboratorium nr 1 Szyfrowanie i kontrola integralności Wprowadzenie Jedną z podstawowych metod bezpieczeństwa stosowaną we współczesnych systemach teleinformatycznych jest poufność danych. Poufność danych

Bardziej szczegółowo

Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie. dr inż. Adam Piórkowski. Jakub Osiadacz Marcin Wróbel

Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie. dr inż. Adam Piórkowski. Jakub Osiadacz Marcin Wróbel Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Problem magazynowania i przetwarzania wielkoformatowych map i planów geologicznych. Promotor: dr inż. Adam Piórkowski Autorzy: Jakub Osiadacz

Bardziej szczegółowo

Systemy Operacyjne zaawansowane uŝytkowanie pakietu PuTTY, WinSCP. Marcin Pilarski

Systemy Operacyjne zaawansowane uŝytkowanie pakietu PuTTY, WinSCP. Marcin Pilarski Systemy Operacyjne zaawansowane uŝytkowanie pakietu PuTTY, WinSCP Marcin Pilarski PuTTY PuTTY emuluje terminal tekstowy łączący się z serwerem za pomocą protokołu Telnet, Rlogin oraz SSH1 i SSH2. Implementuje

Bardziej szczegółowo

Sieci komputerowe Wykład 7. Bezpieczeństwo w sieci. Paweł Niewiadomski Katedra Informatyki Stosowanej Wydział Matematyki UŁ niewiap@math.uni.lodz.

Sieci komputerowe Wykład 7. Bezpieczeństwo w sieci. Paweł Niewiadomski Katedra Informatyki Stosowanej Wydział Matematyki UŁ niewiap@math.uni.lodz. Sieci komputerowe Wykład 7. Bezpieczeństwo w sieci Paweł Niewiadomski Katedra Informatyki Stosowanej Wydział Matematyki UŁ niewiap@math.uni.lodz.pl Zagadnienia związane z bezpieczeństwem Poufność (secrecy)

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Kevin Kenan - Kryptografia w bazach danych. Spis treści. Podziękowania O autorze Wprowadzenie... 15

Księgarnia PWN: Kevin Kenan - Kryptografia w bazach danych. Spis treści. Podziękowania O autorze Wprowadzenie... 15 Księgarnia PWN: Kevin Kenan - Kryptografia w bazach danych Spis treści Podziękowania... 11 O autorze... 13 Wprowadzenie... 15 CZĘŚĆ I. Bezpieczeństwo baz danych... 19 Rozdział 1. Problematyka bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Kryptografia. z elementami kryptografii kwantowej. Ryszard Tanaś http://zon8.physd.amu.edu.pl/~tanas. Wykład 11

Kryptografia. z elementami kryptografii kwantowej. Ryszard Tanaś http://zon8.physd.amu.edu.pl/~tanas. Wykład 11 Kryptografia z elementami kryptografii kwantowej Ryszard Tanaś http://zon8.physd.amu.edu.pl/~tanas Wykład 11 Spis treści 16 Zarządzanie kluczami 3 16.1 Generowanie kluczy................. 3 16.2 Przesyłanie

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia

SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia Kurs Administrator baz danych skierowany jest przede wszystkim do osób zamierzających rozwijać umiejętności w zakresie administrowania bazami danych.

Bardziej szczegółowo

Zastosowania informatyki w gospodarce Wykład 8

Zastosowania informatyki w gospodarce Wykład 8 Instytut Informatyki, Automatyki i Robotyki Zastosowania informatyki w gospodarce Wykład 8 Protokół SSL dr inż. Dariusz Caban dr inż. Jacek Jarnicki dr inż. Tomasz Walkowiak Protokoły SSL oraz TLS Określenia

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie dokumentacją techniczną. Wykł. 11 Zarządzania przepływem informacji w przedsiębiorstwie. Zabezpieczenia dokumentacji technicznej.

Zarządzanie dokumentacją techniczną. Wykł. 11 Zarządzania przepływem informacji w przedsiębiorstwie. Zabezpieczenia dokumentacji technicznej. Zarządzanie dokumentacją techniczną Wykł. 11 Zarządzania przepływem informacji w przedsiębiorstwie. Zabezpieczenia dokumentacji technicznej. Na dzisiejszym wykładzie: Podstawowe metody zabezpieczeń elektronicznych

Bardziej szczegółowo

Podpis elektroniczny

Podpis elektroniczny Podpis elektroniczny Powszechne stosowanie dokumentu elektronicznego i systemów elektronicznej wymiany danych oprócz wielu korzyści, niesie równieŝ zagroŝenia. Niebezpieczeństwa korzystania z udogodnień

Bardziej szczegółowo

Internetowe bazy danych

Internetowe bazy danych Wyższa Szkoła Technologii Teleinformatycznych w Świdnicy Internetowe bazy danych wykład 3 dr inż. Jacek Mazurkiewicz e-mail: Jacek.Mazurkiewicz@pwr.wroc.pl Typy tabel MySQL domyślny MyISAM inne możliwe:

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Rozproszona baza danych. Fragmetaryzacja. Cechy bazy rozproszonej. Replikacje (zalety) Wykład 15: Rozproszone bazy danych

Bazy danych. Plan wykładu. Rozproszona baza danych. Fragmetaryzacja. Cechy bazy rozproszonej. Replikacje (zalety) Wykład 15: Rozproszone bazy danych Plan wykładu Bazy danych Cechy rozproszonej bazy danych Implementacja rozproszonej bazy Wykład 15: Rozproszone bazy danych Małgorzata Krętowska, Agnieszka Oniśko Wydział Informatyki PB Bazy danych (studia

Bardziej szczegółowo

Sieci komputerowe. Wykład 9: Elementy kryptografii. Marcin Bieńkowski. Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski

Sieci komputerowe. Wykład 9: Elementy kryptografii. Marcin Bieńkowski. Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski Sieci komputerowe Wykład 9: Elementy kryptografii Marcin Bieńkowski Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski Sieci komputerowe (II UWr) Wykład 9 1 / 32 Do tej pory chcieliśmy komunikować się efektywnie,

Bardziej szczegółowo

SSL (Secure Socket Layer)

SSL (Secure Socket Layer) SSL --- Secure Socket Layer --- protokół bezpiecznej komunikacji między klientem a serwerem, stworzony przez Netscape. SSL w założeniu jest podkładką pod istniejące protokoły, takie jak HTTP, FTP, SMTP,

Bardziej szczegółowo

Protokół IPsec. Patryk Czarnik

Protokół IPsec. Patryk Czarnik Protokół IPsec Patryk Czarnik Bezpieczeństwo sieci komputerowych MSUI 2009/10 Standard IPsec IPsec (od IP security) to standard opisujacy kryptograficzne rozszerzenia protokołu IP. Implementacja obowiazkowa

Bardziej szczegółowo

Język SQL, zajęcia nr 1

Język SQL, zajęcia nr 1 Język SQL, zajęcia nr 1 SQL - Structured Query Language Strukturalny język zapytań Login: student Hasło: stmeil14 Baza danych: st https://194.29.155.15/phpmyadmin/index.php Andrzej Grzebielec Najpopularniejsze

Bardziej szczegółowo

DB2 with BLU acceleration rozwiązanie in-memory szybsze niż pamięć operacyjna&

DB2 with BLU acceleration rozwiązanie in-memory szybsze niż pamięć operacyjna& DB2 with BLU acceleration rozwiązanie in-memory szybsze niż pamięć operacyjna& Artur Wroński" Priorytety rozwoju technologii Big Data& Analiza większych zbiorów danych, szybciej& Łatwość użycia& Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo aplikacji typu software token. Mariusz Burdach, Prevenity. Agenda

Bezpieczeństwo aplikacji typu software token. Mariusz Burdach, Prevenity. Agenda Bezpieczeństwo aplikacji typu software token Mariusz Burdach, Prevenity Agenda 1. Bezpieczeństwo bankowości internetowej w Polsce 2. Główne funkcje aplikacji typu software token 3. Na co zwrócić uwagę

Bardziej szczegółowo

Stos TCP/IP. Warstwa aplikacji cz.2

Stos TCP/IP. Warstwa aplikacji cz.2 aplikacji transportowa Internetu Stos TCP/IP dostępu do sieci Warstwa aplikacji cz.2 Sieci komputerowe Wykład 6 FTP Protokół transmisji danych w sieciach TCP/IP (ang. File Transfer Protocol) Pobieranie

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja wydajności SZBD

Optymalizacja wydajności SZBD Optymalizacja wydajności SZBD 1. Optymalizacja wydajności systemu bazodanowego Wydajność SZBD określana jest najczęściej za pomocą następujących parametrów: liczby operacji przeprowadzanych na sekundę,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie ciag dalszy

Wprowadzenie ciag dalszy Wprowadzenie ciag dalszy Patryk Czarnik Bezpieczeństwo sieci komputerowych MSUI 2009/10 Szyfry asymetryczne Wymyślone w latach 70-tych Używaja dwóch różnych (ale pasujacych do siebie ) kluczy do szyfrowania

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo danych, zabezpieczanie safety, security

Bezpieczeństwo danych, zabezpieczanie safety, security Bezpieczeństwo danych, zabezpieczanie safety, security Kryptologia Kryptologia, jako nauka ścisła, bazuje na zdobyczach matematyki, a w szczególności teorii liczb i matematyki dyskretnej. Kryptologia(zgr.κρυπτός

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU

SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W GŁOGOWIE SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU. NAZWA PRZEDMIOTU Inżynieria Bezpieczeństwa. NAZWA JEDNOSTKI PROWADZĄCEJ PRZEDMIOT Instytut Politechniczny 3. STUDIA kierunek stopień

Bardziej szczegółowo

Protokół SSH. Patryk Czarnik

Protokół SSH. Patryk Czarnik Protokół SSH Patryk Czarnik Bezpieczeństwo sieci komputerowych MSUI 2009/10 Praca na odległość potrzeby w zakresie bezpieczeństwa Identyfikacja i uwierzytelnienie osoby Uwierzytelnienie serwera Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo systemów komputerowych. Algorytmy kryptograficzne (1) Algorytmy kryptograficzne. Algorytmy kryptograficzne BSK_2003

Bezpieczeństwo systemów komputerowych. Algorytmy kryptograficzne (1) Algorytmy kryptograficzne. Algorytmy kryptograficzne BSK_2003 Bezpieczeństwo systemów komputerowych Algorytmy kryptograficzne (1) mgr Katarzyna Trybicka-Francik kasiat@zeus.polsl.gliwice.pl pok. 503 Algorytmy kryptograficzne Przestawieniowe zmieniają porządek znaków

Bardziej szczegółowo

Laboratorium nr 5 Podpis elektroniczny i certyfikaty

Laboratorium nr 5 Podpis elektroniczny i certyfikaty Laboratorium nr 5 Podpis elektroniczny i certyfikaty Wprowadzenie W roku 2001 Prezydent RP podpisał ustawę o podpisie elektronicznym, w która stanowi że podpis elektroniczny jest równoprawny podpisowi

Bardziej szczegółowo

Szyfrowane systemy plików

Szyfrowane systemy plików Bezpiecze ństwo systemów komputerowych. Szyfrowane systemy plików Autor: Bartosz Łaśko bartol@simplusnet.pl Szyfrowane systemy plików Plan wykładu: Wprowadzenie Zagrożenia dotyczące poufnych danych Środki

Bardziej szczegółowo

Bezpieczna poczta i PGP

Bezpieczna poczta i PGP Bezpieczna poczta i PGP Patryk Czarnik Bezpieczeństwo sieci komputerowych MSUI 2010/11 Poczta elektroniczna zagrożenia Niechciana poczta (spam) Niebezpieczna zawartość poczty Nieuprawniony dostęp (podsłuch)

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy dostępu do bazy danych Palladion / Ulisses. I. Uwierzytelnianie i przyznawanie uprawnień dostępu do aplikacji Palladion

Mechanizmy dostępu do bazy danych Palladion / Ulisses. I. Uwierzytelnianie i przyznawanie uprawnień dostępu do aplikacji Palladion I. Uwierzytelnianie i przyznawanie uprawnień dostępu do aplikacji Palladion 1. Założenia podstawowe a) mechanizm uwierzytelniania oparty o użytkowników SQL b) uprawnienia do obiektów bazy danych (procedur,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do PKI. 1. Wstęp. 2. Kryptografia symetryczna. 3. Kryptografia asymetryczna

Wprowadzenie do PKI. 1. Wstęp. 2. Kryptografia symetryczna. 3. Kryptografia asymetryczna 1. Wstęp Wprowadzenie do PKI Infrastruktura klucza publicznego (ang. PKI - Public Key Infrastructure) to termin dzisiaj powszechnie spotykany. Pod tym pojęciem kryje się standard X.509 opracowany przez

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo systemów informatycznych

Bezpieczeństwo systemów informatycznych ĆWICZENIE SSH 1. Secure Shell i protokół SSH 1.1 Protokół SSH Protokół SSH umożliwia bezpieczny dostęp do zdalnego konta systemu operacyjnego. Protokół pozwala na zastosowanie bezpiecznego uwierzytelniania

Bardziej szczegółowo

korporacyjnych i resortowych na bazie protokołu u IP M. Miszewski,, DGT Sp. z o.o.

korporacyjnych i resortowych na bazie protokołu u IP M. Miszewski,, DGT Sp. z o.o. Bezpieczeństwo usług ug w sieciach korporacyjnych i resortowych na bazie protokołu u IP M. Miszewski,, DGT Sp. z o.o. DGT Sp. z o.o. All rights ul. Młyńska reserved 7, 83-010 2005, DGT Straszyn, Sp. z

Bardziej szczegółowo

Zarys algorytmów kryptograficznych

Zarys algorytmów kryptograficznych Zarys algorytmów kryptograficznych Laboratorium: Algorytmy i struktury danych Spis treści 1 Wstęp 1 2 Szyfry 2 2.1 Algorytmy i szyfry........................ 2 2.2 Prosty algorytm XOR......................

Bardziej szczegółowo

Technologia informacyjna

Technologia informacyjna Technologia informacyjna Bazy danych Dr inż. Andrzej Czerepicki Politechnika Warszawska Wydział Transportu 2016 Plan wykładu Wstęp do baz danych Modele baz danych Relacyjne bazy danych Język SQL Rodzaje

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zagadnień bezpieczeńśtwa i kryptografii

Wprowadzenie do zagadnień bezpieczeńśtwa i kryptografii Wprowadzenie do zagadnień bezpieczeńśtwa i kryptografii Patryk Czarnik Bezpieczeństwo sieci komputerowych MSUI 2009/10 Zagadnienia bezpieczeństwa Identyfikacja i uwierzytelnienie Kontrola dostępu Poufność:

Bardziej szczegółowo

Laboratorium nr 3 Podpis elektroniczny i certyfikaty

Laboratorium nr 3 Podpis elektroniczny i certyfikaty Laboratorium nr 3 Podpis elektroniczny i certyfikaty Wprowadzenie W roku 2001 Prezydent RP podpisał ustawę o podpisie elektronicznym, w która stanowi że podpis elektroniczny jest równoprawny podpisowi

Bardziej szczegółowo

Internetowe Konto Pacjenta

Internetowe Konto Pacjenta Internetowe Konto Pacjenta Bezpieczne rozwiązanie dla Pacjentów i Lekarzy Tomasz Orlewicz Dyrektor Obszaru Biznesowego tomasz.orlewicz@unizeto.pl Warszawa, 28 listopada 2011 Internetowe Konto Pacjenta

Bardziej szczegółowo

LITERATURA. C. J. Date; Wprowadzenie do systemów baz danych WNT Warszawa 2000 ( seria Klasyka Informatyki )

LITERATURA. C. J. Date; Wprowadzenie do systemów baz danych WNT Warszawa 2000 ( seria Klasyka Informatyki ) LITERATURA C. J. Date; Wprowadzenie do systemów baz danych WNT Warszawa 2000 ( seria Klasyka Informatyki ) H. Garcia Molina, Jeffrey D. Ullman, Jennifer Widom; Systemy baz danych. Kompletny podręcznik

Bardziej szczegółowo

Wykład VI. Programowanie III - semestr III Kierunek Informatyka. dr inż. Janusz Słupik. Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej

Wykład VI. Programowanie III - semestr III Kierunek Informatyka. dr inż. Janusz Słupik. Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej Wykład VI - semestr III Kierunek Informatyka Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej Gliwice, 2013 c Copyright 2013 Janusz Słupik Podstawowe zasady bezpieczeństwa danych Bezpieczeństwo Obszary:

Bardziej szczegółowo

Wykład 7. komputerowych Integralność i uwierzytelnianie danych - główne slajdy. 16 listopada 2011

Wykład 7. komputerowych Integralność i uwierzytelnianie danych - główne slajdy. 16 listopada 2011 Wykład 7 Integralność i uwierzytelnianie danych - główne slajdy 16 listopada 2011 Instytut Informatyki Uniwersytet Jagielloński 7.1 Definition Funkcja haszujaca h odwzorowuje łańcuch bitów o dowolnej długości

Bardziej szczegółowo

Tworzenie kopii zapasowych i archiwalnych

Tworzenie kopii zapasowych i archiwalnych Tworzenie kopii zapasowych i archiwalnych Warsztaty Usługa powszechnej archiwizacji Sławomir Zdanowski, PCSS Maciej Brzeźniak, PCSS Plan prezentacji Czym jest kopia zapasowa a czym jest archiwum? Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Oracle11g: Wprowadzenie do SQL

Oracle11g: Wprowadzenie do SQL Oracle11g: Wprowadzenie do SQL OPIS: Kurs ten oferuje uczestnikom wprowadzenie do technologii bazy Oracle11g, koncepcji bazy relacyjnej i efektywnego języka programowania o nazwie SQL. Kurs dostarczy twórcom

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA Pytania ogólne na egzamin dyplomowy

INFORMATYKA Pytania ogólne na egzamin dyplomowy INFORMATYKA Pytania ogólne na egzamin dyplomowy 1. Wyjaśnić pojęcia problem, algorytm. 2. Podać definicję złożoności czasowej. 3. Podać definicję złożoności pamięciowej. 4. Typy danych w języku C. 5. Instrukcja

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1: Protokół ślepych podpisów cyfrowych w oparciu o algorytm RSA

Zadanie 1: Protokół ślepych podpisów cyfrowych w oparciu o algorytm RSA Informatyka, studia dzienne, inż. I st. semestr VI Podstawy Kryptografii - laboratorium 2010/2011 Prowadzący: prof. dr hab. Włodzimierz Jemec poniedziałek, 08:30 Data oddania: Ocena: Marcin Piekarski 150972

Bardziej szczegółowo

PRACA INŻYNIERSKA IMPLEMENTACJA MOBILNEGO KLIENTA BANKU ZABEZPIECZONEGO TOKENEM

PRACA INŻYNIERSKA IMPLEMENTACJA MOBILNEGO KLIENTA BANKU ZABEZPIECZONEGO TOKENEM PRACA INŻYNIERSKA IMPLEMENTACJA MOBILNEGO KLIENTA BANKU ZABEZPIECZONEGO TOKENEM Autor: Piotr Marek Ciecierski Kierujący pracą: prof. dr hab. inż. Zbigniew Kotulski Plan prezentacja Spis treści: 1) Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

IPsec bezpieczeństwo sieci komputerowych

IPsec bezpieczeństwo sieci komputerowych IPsec bezpieczeństwo sieci komputerowych Bartłomiej Świercz Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Łódź,18maja2006 Wstęp Jednym z najlepiej zaprojektowanych protokołów w informatyce jestprotokółipoczymświadczyfakt,żejestużywany

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Zenon Gniazdowski WWSI, ITE Andrzej Ptasznik WWSI

Bazy danych. Zenon Gniazdowski WWSI, ITE Andrzej Ptasznik WWSI Bazy danych Zenon Gniazdowski WWSI, ITE Andrzej Ptasznik WWSI Wszechnica Poranna Trzy tematy: 1. Bazy danych - jak je ugryźć? 2. Język SQL podstawy zapytań. 3. Mechanizmy wewnętrzne baz danych czyli co

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo usług oraz informacje o certyfikatach

Bezpieczeństwo usług oraz informacje o certyfikatach Bezpieczeństwo usług oraz informacje o certyfikatach Klienci banku powinni stosować się do poniższych zaleceń: nie przechowywać danych dotyczących swojego konta w jawnej postaci w miejscu, z którego mogą

Bardziej szczegółowo

Przewodnik użytkownika

Przewodnik użytkownika STOWARZYSZENIE PEMI Przewodnik użytkownika wstęp do podpisu elektronicznego kryptografia asymetryczna Stowarzyszenie PEMI Podpis elektroniczny Mobile Internet 2005 1. Dlaczego podpis elektroniczny? Podpis

Bardziej szczegółowo

Wykład XII. optymalizacja w relacyjnych bazach danych

Wykład XII. optymalizacja w relacyjnych bazach danych Optymalizacja wyznaczenie spośród dopuszczalnych rozwiązań danego problemu, rozwiązania najlepszego ze względu na przyjęte kryterium jakości ( np. koszt, zysk, niezawodność ) optymalizacja w relacyjnych

Bardziej szczegółowo

Wykład 4. komputerowych Protokoły SSL i TLS główne slajdy. 26 października 2011. Igor T. Podolak Instytut Informatyki Uniwersytet Jagielloński

Wykład 4. komputerowych Protokoły SSL i TLS główne slajdy. 26 października 2011. Igor T. Podolak Instytut Informatyki Uniwersytet Jagielloński Wykład 4 Protokoły SSL i TLS główne slajdy 26 października 2011 Instytut Informatyki Uniwersytet Jagielloński 4.1 Secure Sockets Layer i Transport Layer Security SSL zaproponowany przez Netscape w 1994

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Wykład IV SQL - wprowadzenie. Copyrights by Arkadiusz Rzucidło 1

Bazy danych. Wykład IV SQL - wprowadzenie. Copyrights by Arkadiusz Rzucidło 1 Bazy danych Wykład IV SQL - wprowadzenie Copyrights by Arkadiusz Rzucidło 1 Czym jest SQL Język zapytań deklaratywny dostęp do danych Składnia łatwa i naturalna Standardowe narzędzie dostępu do wielu różnych

Bardziej szczegółowo

WorkshopIT Komputer narzędziem w rękach prawnika

WorkshopIT Komputer narzędziem w rękach prawnika WorkshopIT Komputer narzędziem w rękach prawnika Krzysztof Kamiński, Sąd Okręgowy we Wrocławiu, Wrocław, 16 listopada 2006r. Agenda Bezpieczeństwo przepływu informacji w systemach informatycznych Hasła

Bardziej szczegółowo

Mobilny Taktyczny System Łączności Bezprzewodowej

Mobilny Taktyczny System Łączności Bezprzewodowej Mobilny Taktyczny System Łączności Bezprzewodowej PODSYSTEM KRYPTOGRAFICZNEJ OCHRONY INFORMACJI Umowa Nr DOBR-BIO4/076/13023/2013 (Radiostacja Przewoźna) Sieradz, kwiecień 2015 r. PODSYSTEM KRYPTOGRAFICZNEJ

Bardziej szczegółowo

Struktura drzewa w MySQL. Michał Tyszczenko

Struktura drzewa w MySQL. Michał Tyszczenko Struktura drzewa w MySQL Michał Tyszczenko W informatyce drzewa są strukturami danych reprezentującymi drzewa matematyczne. W naturalny sposób reprezentują hierarchię danych toteż głównie do tego celu

Bardziej szczegółowo

Wasze dane takie jak: numery kart kredytowych, identyfikatory sieciowe. kradzieŝy! Jak się przed nią bronić?

Wasze dane takie jak: numery kart kredytowych, identyfikatory sieciowe. kradzieŝy! Jak się przed nią bronić? Bezpieczeństwo Danych Technologia Informacyjna Uwaga na oszustów! Wasze dane takie jak: numery kart kredytowych, identyfikatory sieciowe czy hasła mogą być wykorzystane do kradzieŝy! Jak się przed nią

Bardziej szczegółowo

Jak bezpieczne są Twoje dane w Internecie?

Jak bezpieczne są Twoje dane w Internecie? Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Wydział Fizyki, Matematyki i Informatyki Jak bezpieczne są Twoje dane w Internecie? Dawid Płoskonka, Łukasz Winkler, Jakub Woźniak, Konrad Żabicki Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Bazy Danych. C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000

Bazy Danych. C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000 Bazy Danych LITERATURA C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000 J. D. Ullman, Systemy baz danych, WNT - W-wa, 1998 J. D. Ullman, J. Widom, Podstawowy

Bardziej szczegółowo

Systemy internetowe. Wykład 4 mysql. West Pomeranian University of Technology, Szczecin; Faculty of Computer Science

Systemy internetowe. Wykład 4 mysql. West Pomeranian University of Technology, Szczecin; Faculty of Computer Science Systemy internetowe Wykład 4 mysql MySQL - wstęp SZBD: komercyjne: Microsoft SQL Server, Oracle, DB2... darmowe: MySQL, PostgreSQL, Firebird... MySQL darmowy (użytek niekomercyjny) Wady: niska wydajność

Bardziej szczegółowo

SSL VPN Virtual Private Network with Secure Socket Layer. Wirtualne sieci prywatne z bezpieczną warstwą gniazd

SSL VPN Virtual Private Network with Secure Socket Layer. Wirtualne sieci prywatne z bezpieczną warstwą gniazd SSL VPN Virtual Private Network with Secure Socket Layer Wirtualne sieci prywatne z bezpieczną warstwą gniazd Autorem niniejszej prezentacji jest Paweł Janicki @ 2007 SSL The Secure Socket Layer Protokół

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 11. Algorytmy złaczeń. P. F. Góra

Bazy danych 11. Algorytmy złaczeń. P. F. Góra Bazy danych 11. Algorytmy złaczeń P. F. Góra http://th-www.if.uj.edu.pl/zfs/gora/ 2009 Typy złaczeń SELECT... FROM T 1 JOIN T 2 ON T 1.k p =T 2.k q JOIN T 3 ON T 2.k r =T 3.k s WHERE...; SELECT... FROM

Bardziej szczegółowo

STROJENIE BAZ DANYCH: INDEKSY. Cezary Ołtuszyk coltuszyk.wordpress.com

STROJENIE BAZ DANYCH: INDEKSY. Cezary Ołtuszyk coltuszyk.wordpress.com STROJENIE BAZ DANYCH: INDEKSY Cezary Ołtuszyk coltuszyk.wordpress.com Plan spotkania I. Wprowadzenie do strojenia baz danych II. III. IV. Mierzenie wydajności Jak SQL Server przechowuje i czyta dane? Budowa

Bardziej szczegółowo

Laboratorium nr 2 Szyfrowanie, podpis elektroniczny i certyfikaty

Laboratorium nr 2 Szyfrowanie, podpis elektroniczny i certyfikaty Laboratorium nr 2 Szyfrowanie, podpis elektroniczny i certyfikaty Wprowadzenie W roku 2001 Prezydent RP podpisał ustawę o podpisie elektronicznym, w która stanowi że podpis elektroniczny jest równoprawny

Bardziej szczegółowo

Projektowani Systemów Inf.

Projektowani Systemów Inf. Projektowani Systemów Inf. Wykład VII Bezpieczeństwo Copyrights by Arkadiusz Rzucidło 1 Bezpieczeństwo Bezpieczeństwo związane z danymi Konstrukcja magazynów danych Mechanizmy zapisu i modyfikacji danych

Bardziej szczegółowo

K A R T A P R Z E D M I O T U

K A R T A P R Z E D M I O T U Uczelnia Wydział Kierunek studiów Poziom kształcenia Profil kształcenia Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Wydział Prawa i Administracji Wydział Ekonomiczny Kierunek prawno-biznesowy Studia

Bardziej szczegółowo

Semestr II Lp. Nazwa przedmiotu ECTS F. zaj. F. zal. Godz. 1. Standardy bezpieczeństwa informacji:

Semestr II Lp. Nazwa przedmiotu ECTS F. zaj. F. zal. Godz. 1. Standardy bezpieczeństwa informacji: 2 Plan studiów podyplomowych Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji Edycja II w roku akademickim 2015/2016 Semestr I Lp. ECTS F. zaj. F. zal. Godz. 1. Istota informacji we współczesnych organizacjach

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne - wykład 5 -

Technologie informacyjne - wykład 5 - Zakład Fizyki Budowli i Komputerowych Metod Projektowania Instytut Budownictwa Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechnika Wrocławska Technologie informacyjne - wykład 5 - Prowadzący: Dmochowski

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEOSTWO SYSTEMU OPERO

BEZPIECZEOSTWO SYSTEMU OPERO BEZPIECZEOSTWO SYSTEMU OPERO JAK OPERO ZABEZPIECZA DANE? Bezpieczeostwo danych to priorytet naszej działalności. Powierzając nam swoje dane możesz byd pewny, że z najwyższą starannością podchodzimy do

Bardziej szczegółowo

Bazy danych i usługi sieciowe

Bazy danych i usługi sieciowe Bazy danych i usługi sieciowe Wstęp do problematyki baz danych Paweł Daniluk Wydział Fizyki Jesień 2014 P. Daniluk (Wydział Fizyki) BDiUS w. I Jesień 2014 1 / 17 Plan wykładu 1 Bazy danych 1 Motywacja

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo w sieci I. a raczej: zabezpieczenia wiarygodnosć, uwierzytelnianie itp.

Bezpieczeństwo w sieci I. a raczej: zabezpieczenia wiarygodnosć, uwierzytelnianie itp. Bezpieczeństwo w sieci I a raczej: zabezpieczenia wiarygodnosć, uwierzytelnianie itp. Kontrola dostępu Sprawdzanie tożsamości Zabezpieczenie danych przed podsłuchem Zabezpieczenie danych przed kradzieżą

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zagadnień bezpieczeńśtwa i kryptografii

Wprowadzenie do zagadnień bezpieczeńśtwa i kryptografii Wprowadzenie do zagadnień bezpieczeńśtwa i kryptografii Patryk Czarnik Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytet Warszawski Bezpieczeństwo sieci komputerowych MSUI 2009/10 Patryk Czarnik

Bardziej szczegółowo

PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA PROGRAMU LBD <-> TBD

PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA PROGRAMU LBD <-> TBD Ul. Zielona 18,05-090 Raszyn tel. 22 7207719 fax 22 2128752 www.mainframe.pl PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA PROGRAMU LBD TBD Raszyn, wrzesień 2010 Wersja 1.0.0 --- Strona 1 z 10 --- Spis Treści 1. Funkcja

Bardziej szczegółowo

Spis treúci. Księgarnia PWN: Wayne Lewis - Akademia sieci Cisco. CCNA Exploration. Semestr 3

Spis treúci. Księgarnia PWN: Wayne Lewis - Akademia sieci Cisco. CCNA Exploration. Semestr 3 Księgarnia PWN: Wayne Lewis - Akademia sieci Cisco. CCNA Exploration. Semestr 3 Spis treúci Informacje o autorze... 11 Informacje o redaktorach technicznych wydania oryginalnego... 11 Dedykacje... 13 Podziękowania...

Bardziej szczegółowo

Technologia informacyjna (IT - Information Technology) dziedzina wiedzy obejmująca:

Technologia informacyjna (IT - Information Technology) dziedzina wiedzy obejmująca: 1.1. Podstawowe pojęcia Technologia informacyjna (IT - Information Technology) dziedzina wiedzy obejmująca: informatykę (włącznie ze sprzętem komputerowym oraz oprogramowaniem używanym do tworzenia, przesyłania,

Bardziej szczegółowo

Pawel@Kasprowski.pl Bazy danych. Bazy danych. Zapytania SELECT. Dr inż. Paweł Kasprowski. pawel@kasprowski.pl

Pawel@Kasprowski.pl Bazy danych. Bazy danych. Zapytania SELECT. Dr inż. Paweł Kasprowski. pawel@kasprowski.pl Bazy danych Zapytania SELECT Dr inż. Paweł Kasprowski pawel@kasprowski.pl Przykład HAVING Podaj liczebność zespołów dla których najstarszy pracownik urodził się po 1940 select idz, count(*) from prac p

Bardziej szczegółowo

1. Sprawdzenie ustawień konfiguracyjnych. Uruchomienie wiersza poleceń:..\ścieżka\bin>mysqladmin variables

1. Sprawdzenie ustawień konfiguracyjnych. Uruchomienie wiersza poleceń:..\ścieżka\bin>mysqladmin variables MYSQL 1 1. Sprawdzenie ustawień konfiguracyjnych Uruchomienie wiersza poleceń:..\ścieżka\bin>mysqladmin variables 2 2. Wstępna konfiguracja Po zainstalowaniu aplikacji należy przed uruchomieniem wykonać

Bardziej szczegółowo

XML w bazach danych i bezpieczeństwie

XML w bazach danych i bezpieczeństwie XML w bazach danych i bezpieczeństwie Patryk Czarnik Instytut Informatyki UW XML i nowoczesne technologie zarzadzania treścia 2007/08 Klasyfikacja wsparcia dla XML-a w bazach danych (Relacyjna) baza danych

Bardziej szczegółowo