BEZPOŚREDNIE INWESTYCJE ZAGRANICZNE W POLSCE - ROLA I WPŁYW NA GOSPODARKĘ KRAJU PRZYJMUJĄCEGO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BEZPOŚREDNIE INWESTYCJE ZAGRANICZNE W POLSCE - ROLA I WPŁYW NA GOSPODARKĘ KRAJU PRZYJMUJĄCEGO"

Transkrypt

1 Wyższa Szkoła Biznesu - National Louis University Bartłomiej Kościółek BEZPOŚREDNIE INWESTYCJE ZAGRANICZNE W POLSCE - ROLA I WPŁYW NA GOSPODARKĘ KRAJU PRZYJMUJĄCEGO Nowy Sącz 1998 Praca dyplomowa napisana pod kierunkiem dra Marka Maciuszka

2 2 Spis treści SPIS TREŚCI: WSTĘP...4 ROZDZIAŁ I BEZPOŚREDNIE INWESTYCJE ZAGRANICZNE - ICH ROLA I ZNACZENIE WE WSPÓŁCZESNEJ GOSPODARCE ŚWIATOWEJ Pojęcie i formy wywozu kapitału Pojęcie zagranicznych inwestycji bezpośrednich Znaczenie zagranicznych inwestycji bezpośrednich w gospodarce światowej Motywy inwestorów i korzyści krajów przyjmujących zagraniczne inwestycje bezpośrednie...21 ROZDZIAŁ II BEZPOŚREDNIE INWESTYCJE ZAGRANICZNE W POLSCE Uregulowania prawne inwestycji zagranicznych w Polsce Wielkość i dynamika bezpośrednich inwestycji zagranicznych Struktura regionalna i branżowa bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce Struktura regionalna (lokalizacja) inwestycji bezpośrednich Struktura branżowa inwestycji bezpośrednich Czynniki stymulujące napływ zagranicznych inwestycji bezpośrednich Bariery bezpośrednich inwestycji zagranicznych...44 ROZDZIAŁ III ZNACZENIE BEZPOŚREDNICH INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH DLA KRAJU PRZYJMUJĄCEGO NA PRZYKŁADZIE POLSKI Bezpośrednie inwestycje zagraniczne a wzrost gospodarczy Bezpośrednie inwestycje zagraniczne a zatrudnienie i wynagrodzenia Wpływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych na handel zagraniczny i bilans płatniczy Bezpośrednie inwestycje zagraniczny a transfer technologii...58

3 3 Spis treści ZAKOŃCZENIE...62 SUMMARY...65 SPIS TABEL I WYKRESÓW...67 BIBLIOGRAFIA...69

4 4 Wstęp Wstęp Bezpośrednie inwestycje zagraniczne należą do podstawowych form przepływów kapitałowych w gospodarce światowej. W porównaniu do tradycyjnych przepływów międzynarodowych, cechują się one znaczną dynamiką rozwoju. Posiadają przy tym specyficzne cechy, które sprawiają, że z jednej strony są pożądane zarówno przez kraje przyjmujące, jak i macierzyste, a z drugiej budzą różnorakie obawy. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne są tą formą międzynarodowych przepływów kapitałowych w gospodarce światowej, która zasługuje na szczególną uwagę ze względu na: wysoką dynamikę wzrostu strumieni w porównaniu do tradycyjnych przepływów, co każe przewidywać, iż bezpośrednie inwestycje zagraniczne będą zajmować coraz bardziej znaczącą pozycję wśród innych form przepływów międzynarodowych; fakt, iż nie wszystkie regiony gospodarki światowej w jednakowym stopniu uczestniczą w przepływach bezpośrednich inwestycji zagranicznych; charakterystyczne dla nich właściwości, które sprawiają, iż oddziaływanie na gospodarkę kraju przyjmującego i kraju macierzystego nie daje się ująć w prostą formułę wyłącznych korzyści.

5 5 Wstęp Niniejsza praca traktuje teoretycznie zagadnienia bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Celem jej jest przedstawienie związku, funkcji oraz wpływu jaki wywierają bezpośrednie inwestycje zagraniczne na gospodarkę kraju przyjmującego ten rodzaj kapitału. W rozdziale pierwszym zostały przedstawione pojęcia bezpośrednich inwestycji zagranicznych jak również pojęcie i formy wywozu kapitału. Następnie zostały omówione znaczenia bezpośrednich inwestycji zagranicznych w gospodarce światowej oraz motywy, którymi inwestorzy kierują się dokonując inwestycji oraz korzyści jakie czerpią kraje przyjmujące zagraniczne inwestycje bezpośrednie. Rozdział drugi omawia bezpośrednie inwestycje zagraniczne na przykładzie Polski. Ten rozdział dotyczy uregulowań prawnych inwestycji bezpośrednich w Polsce. Zaprezentowano ich wielkość, rozwój i dynamikę w ostatnich latach. Następnie została omówiona struktura branżowa i regionalna bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Dalej przedstawiono czynniki stymulujące napływ inwestycji zagranicznych do Polski oraz ukazano bariery bezpośrednich inwestycji zagranicznych, na jakie napotyka potencjalny inwestor w naszym kraju. W rozdziale trzecim przedstawiono znaczenie bezpośrednich inwestycji zagranicznych dla kraju przyjmującego. W tym rozdziale zostały omówione skutki jakie wywierają bezpośrednie inwestycje zagraniczne na wzrost gospodarczy, zatrudnienie i wynagrodzenie, handel zagraniczny i bilans

6 6 Wstęp płatniczy oraz na transfer technologii kraju, w którym są owe inwestycje dokonywane.

7 Często Dwie 7 Rozdział I Rozdział I Bezpośrednie inwestycje zagraniczne - ich rola i znaczenie we współczesnej gospodarce światowej. 1.1 Pojęcie i formy wywozu kapitału Wywóz kapitału oznacza wywóz środków rzeczowych lub finansowych, które będą służyć za granicą do wytwarzania produktów materialnych lub usług, przynosząc eksporterowi dochód z tytułu wykorzystania. Wywóz kapitału rzeczowego różni się od eksportu towarów tym, że ten drugi stanowi przeniesienie prawa własności i przynosi dochód ze sprzedaży. Eksport kapitału obejmuje dodatkowo pomoc kapitałową, np. jednostronny transfer środków rzeczowych lub funduszy, nisko oprocentowane kredyty. Rozróżniamy wywóz kapitału pożyczkowego, 1 zagraniczne inwestycje bezpośrednie (ZIB ) 2 i zagraniczne inwestycje portfelowe. Kapitał pożyczkowy stanowi wkłady gotówkowe oraz inne niż 1 używany skrót zagranicznych inwestycji bezpośrednich. 2 ostatnie formy wywozu kapitału nazywa się niekiedy inwestycjami produkcyjnymi.

8 Akcja Obligacja 8 Rozdział I 3 akcje papiery wartościowe; często są to 4 obligacje. Międzynarodowy ruch kapitału pojawił się jednocześnie z rozwojem handlu zagranicznego. Międzynarodowy przepływ kapitału rozwinął się na szeroką skalę w XIX wieku, w związku z potrzebami szybko wzrastającej produkcji przemysłowej w krajach Europy Zachodniej. Dalszy rozwój ilościowy wywozu kapitału nastąpił po drugiej wojnie światowej; dokonały się też poważne zmiany w jego strukturze. Przepływ kapitału w formie inwestycji bezpośrednich odbywał się w okresie od zakończenia drugiej wojny światowej do początku lat siedemdziesiątych w relatywnie szybkim tempie. W latach przeciętna dynamika jego wzrostu wynosiła 12,6% tj. była wyższa od wielu innych wskaźników ekonomicznych, w tym od wzrostu tempa handlu międzynarodowego, produktu narodowego brutto krajów kapitalistycznych, produkcji przemysłowej. W latach siedemdziesiątych i na początku lat osiemdziesiątych nastąpiło osłabienie wzrostu tych inwestycji, często wskutek głębokich recesji gospodarczych, częściowo zaś w związku ze zwiększeniem w tym czasie przepływów kapitału pożyczkowego. 3 jest papierem wartościowym świadczącym o udziale jej właściciela w kapitale spółki akcyjnej i dającym mu prawo do otrzymania dochodu w postaci dywidendy. 4 jest papierem wartościowym stanowiącym dowód wierzytelności. Zobowiązuje ona wystawcę (emitenta) do zapłaty (w chwili wykupu) posiadaczowi obligacji kwoty w niej

9 Handel T. 9 Rozdział I 1.2 Pojęcie zagranicznych inwestycji bezpośrednich W teorii i praktyce gospodarczej pojęcie zagranicznych inwestycji bezpośrednich jest definiowane na wiele sposobów. ZIB to forma długoterminowej lokaty kapitału za granicą polegająca na stworzeniu w obcym kraju nowego przedsiębiorstwa i wyposażeniu go w kapitał zakładowy albo wykupieniu takiej liczby akcji (udziałów) zagranicznego przedsiębiorstwa, która pozwala na kontrolowanie jego działalności. Do inwestycji zalicza się również udzielanie kredytów zagranicznym przedsiębiorstwom lub zlokalizowanym za granicom przedsiębiorstwom z udziałem własnym, a także wyposażanie je w 5 dobra inwestycyjne. ZIB to także przedsięwzięcia gospodarcze polegające na zakupie gotowych dóbr inwestycyjnych w celu zapewnienia przyrostu majątku trwałego dla potrzeb rozwoju produkcji i usług materialnych, a w sferze nieprodukcyjnej dla zwiększenia trwałej bazy materialnej usług społecznych (oświaty, ochrony zdrowia, opieki społecznej, kultury gospodarki mieszkaniowej 6 i komunalnej, itp.). Bezpośrednie inwestycje zagraniczne to lokaty kapitału, podejmowane z zamiarem uzyskania bezpośredniego wpływu na działalność wymienionej oraz do bieżącego regulowania ustalonego z góry dochodu. 5 zagraniczny - organizacja i technika, praca zbiorowa pod redakcją J. Rymarczyka, PWE, Warszawa, 1996, s Pyka, K. Marcinek, H. Szkaradkiewicz, Zarys ekonomiki i organizacji procesu inwestycyjnego, AE, Katowice, 1979, s. 11.

10 J. Por.: 10 Rozdział I przedsiębiorstwa, w którym się inwestuje, albo dostarczenie nowych środków przedsiębiorstwu, w którym inwestor ma już znaczący udział. Motyw kontroli, tj. zamiar wywierania bezpośredniego wpływu na zagraniczne przedsiębiorstwa jest wymieniany jako istotne kryterium bezpośrednich inwestycji zagranicznych, o czym świadczą 7 definicje MFW i OECD. Według definicji MFW, bezpośrednie inwestycje zagraniczne to inwestycje dokonywane w celu zdobycia trwałego udziału w przedsiębiorstwie działającym w gospodarce innej, niż gospodarka inwestora. Przy czym celem inwestora jest zdobycie efektywnego wpływu na zarządzanie przedsiębiorstwem. Zagraniczny podmiot lub grupa powiązanych ze sobą podmiotów, która dokonuje inwestycji, nazwana jest zagranicznym inwestorem. Poszczególne kraje przyjmują dla potrzeb statystki udziały mieszczące się w przedziale od 10% do 25%, jako dolną granicę wyznaczającą 8 dokonanie bezpośrednich inwestycji. Definicja rekomendowana przez OECD podobnie określa istotę ZIB, jak proponowana przez MFW, ale jest bardziej precyzyjna w ilościowym określeniu dolnej granicy udziałów decydującej o charakterze lokaty. W związku z tym stała się punktem odniesienia zarówno dla definicji stosowanych przez kraje członkowskie WE, 7 Witkowska, Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Europie Środkowo - Wschodniej, UŁ, Łódź, 1996, s J. Witkowska, Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Europie Środkowo - Wschodniej, op. cit. s. 13.

11 Por.: Por.: 11 Rozdział I jak i kryterium weryfikacji danych statystycznych gromadzonych w tych krajach. Zgodnie z definicją OECD, zagranicznym inwestorem bezpośrednim jest jednostka, publiczne lub prywatne przedsiębiorstwo, grupa powiązanych ze sobą jednostek, grupa powiązanych ze sobą przedsiębiorstw, która posiada przedsiębiorstwo powstałe w wyniku bezpośredniej inwestycji (direct investment entrprise), tj. filię z większościowym lub mniejszościowym udziałem lub oddział operujący w kraju innym, niż kraj stałego 9 osiedlenia bezpośredniego inwestora. Przedsiębiorstwo powstałe w wyniku bezpośrednich inwestycji jest definiowane jako przedsiębiorstwo, w którym pojedynczy inwestor zagraniczny kontroluje 10% lub więcej zwykłych udziałów lub kapitału uprawniającego do głosowania, albo ma efektywny wpływ na zarządzanie przedsiębiorstwem. Dopuszcza się elastyczne traktowanie limitu 10% w niektórych sytuacjach, kiedy mogą być wzięte pod uwagę inne czynniki determinujące wystąpienie stosunków typowych dla bezpośrednich inwestycji (np. reprezentacja w radzie dyrektorów, udział w procesie podejmowania decyzji, materialne 10 transakcje wewnątrz - firmowe). ZIB są bez wątpienia najbardziej pożądanym przez wszystkie kraje rodzajem inwestycji. Stwarzają one m.in. nowe miejsca pracy i przyczyniają się do rozwoju gospodarczego kraju 9 jw. 10 J. Witkowska, Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Europie Środkowo - Wschodniej, op. cit. s. 13.

12 12 Rozdział I gospodarza. Są one bardzo ważnym elementem międzynarodowego ruchu kapitału. Inwestycje zagraniczne dzieli się na: inwestycje bezpośrednie inwestycje portfelowe Kryterium rozróżnienia między zagranicznymi inwestycjami bezpośrednimi oraz portfelowymi jest to, czy eksporter kapitału ma kontrolę nad zagranicznym przedsiębiorstwem lub innym obiektem majątkowym za granicą (inwestycje bezpośrednie), czy też nie ma takiej kontroli. Eksporter kapitału uzyskuje tę kontrolę, jeśli kupi w całości przedsiębiorstwo zagraniczne lub utworzy je od podstaw. Może też kupić tzw. kontrolny pakiet akcji danego przedsiębiorstwa i nie musi być wówczas jego właścicielem. Z uwagi na duże rozproszenie akcji uzyskanie kontroli jest możliwe przy różnym udziale eksportera w majątku zagranicznego przedsiębiorstwa: gdy zagraniczne przedsiębiorstwo jest własnością jednego podmiotu, uzyskanie kontrolnego pakietu wymaga nabycia co najmniej 51% jego akcji. Nie sposób jest jednak podać jedno liczbowe kryterium odróżniające zagraniczne inwestycje bezpośrednie od portfelowych i dlatego granica między tymi dwoma rodzajami inwestycji zależy w dużej mierze od przyjętego w danym kraju kryterium. I tak: w Stanach Zjednoczonych za inwestycje bezpośrednie uznaje się takie, które

13 Międzynarodowe 13 Rozdział I zapewniają eksporterowi kapitału kontrolę nad przynajmniej 10% kapitału akcyjnego przedsiębiorstwa zagranicznego. Jeśli zaś eksporter dysponuje mniejszą ilością akcji, to takie inwestycje uznaje się za portfelowe. Należy dodać, że do inwestycji portfelowych zalicza się zazwyczaj nie tylko kupno akcji, ale także nabycie innych papierów wartościowych, jak obligacje, skrypty dłużne, bony skarbowe. Akcje oraz inne papiery wartościowe, będące formą inwestycji portfelowych, są przedmiotem obrotu giełdowego i wtedy mogą być dość łatwo zbywalne. Kierowanie działalnością gospodarczą za granicą jest cechą odróżniającą inwestycje bezpośrednie od inwestycji portfelowych. W tych drugich podmiot wywożący kapitał, co prawda także inwestuje w działalność gospodarczą, ale nie obejmuje pakietu akcji wystarczającego do jej kontrolowania. Natomiast wspólną cechą obu tych form wywozu kapitału jest to, że zarówno inwestycje bezpośrednie jak i portfelowe prowadzą do zaangażowania wywiezionych środków 11 w działalności gospodarczej. Zagraniczne inwestycje bezpośrednie i portfelowe są dokonywane na czas nieokreślony. ZIB podejmowane były sporadycznie stosunkowo dawno. Inwestycje bezpośrednie były znane już w średniowieczu - w postaci faktorii zakładanych na obcym terytorium. Nigdy jednak nie miały one takiego znaczenia jak obecnie. Wynika to ze 11 stosunki gospodarcze, praca zbiorowa pod redakcją A. Budnikowskiego i E. Kaweckiej - Wyrzykowskiej, PWE, Warszawa, 1996, s. 127.

14 Z. Międzynarodowe Współczesna 14 Rozdział I wzrostu znaczenia przepływów kapitałowych 12 w globalizującej się gospodarce światowej. Istotą bezpośrednich inwestycji zagranicznych jest uzyskanie kontroli nad określonym przedsiębiorstwem. Pojawienie się kapitału zagranicznego w takim przedsiębiorstwie wiedzie ku jego transnarodowości. ZIB są najczęściej podejmowane, szczególnie w ostatnich latach, jako element strategii przedsiębiorstw upatrujących szans rozwoju w ekspansji na rynek światowy. Począwszy od lat pięćdziesiątych obecnego stulecia zjawisko to nabrało takich rozmiarów, że zaczęto mówić o wyodrębnieniu się szczególnej grupy 13 przedsiębiorstw - korporacji transnarodowych. Generalnie korporacje transnarodowe są to duże przedsiębiorstwa angażujące się kapitałowo w różnych krajach i rynkach. Korporacje takie najczęściej dokonują ekspansji w kierunkach geograficznie lub kulturowo bliskich ich początkowej lokalizacji. Specjaliści z ONZ oceniają, że na świecie funkcjonuje przynajmniej 35 tys. korporacji kontrolujących prawie 200 tys. 14 zagranicznych filii. Zdominowanie ZIB przez korporacje transnarodowe sprawia, że ta forma wywozu kapitału nie ogranicza się do transferu wartości. Prawie w każdym przypadku transfer ten jest 12 Olesiński, Inwestycje zagraniczne - szanse i zagrożenia, AE, Wrocław 1997, s stosunki gospodarcze, praca zbiorowa pod redakcją A. Budnikowskiego i E. Kaweckiej - Wyrzykowskiej, op. cit., s gospodarka światowa, praca zbiorowa pod redakcją A. B. Kisiel - Łowczyc, Uniwersytet Gdański, 1997, s. 135.

15 Międzynarodowe Współczesna 15 Rozdział I uzupełniany transferem technologii i know - how, jak również technik zarządzania. Ponadto eksport kapitału odbywający się za pośrednictwem korporacji transnarodowych ma miejsce w obrębie 15 tej samej branży. 1.3 Znaczenie zagranicznych inwestycji bezpośrednich w gospodarce światowej Zagraniczne inwestycje bezpośrednie stanowią tylko niewielką część światowych przepływów kapitałowych, nieporównywalnie małą w odniesieniu do obrotu akcjami na światowych giełdach kapitałowych. Z pewnością mają jednak wpływ na wolumen obrotu na rynku akcji. Dynamika wzrostu inwestycji (25-30% rocznie) jest kilkakrotnie wyższa od rocznych przyrostów światowych obrotów towarowych. Wzrost znaczenia sektora usług w najbardziej rozwiniętych krajach, a także obejmująca go deregulacja spowodowały w ostatnich latach znaczne zainteresowanie zagranicznych inwestorów. W konsekwencji udział sektora usług w zagranicznych inwestycjach bezpośrednich 16 osiągnął poziom 60% pod koniec lat 80. Po załamaniu w początkach ubiegłej dekady, od 1985 r. następuje ich dynamiczny wzrost, a ich suma powiększa się szybciej niż tempo wzrostu PKB. W efekcie, w początkach lat dziewięćdziesiątych, skumulowana wielkość 15 stosunki gospodarcze, praca zbiorowa pod redakcją A. Budnikowskiego i E. Kaweckiej - Wyrzykowskiej, op. cit., s gospodarka światowa, praca zbiorowa pod redakcją A. B. Kisiel - Łowczyc, op. cit., s. 127.

16 W. Międzynarodowe Tamże, 16 Rozdział I inwestycji zagranicznych stanowiła 8% światowego PKB. Tak duży przyrost ZIB we wspomnianym okresie wynika ze splotu działania kilku czynników. Jak się podaje przyczyną tego wzrostu i największej do tej pory rocznej wartości inwestycji jest wzrost gospodarczy oraz liberalizacja handlu w skali globalnej, a co za tym idzie wzrost handlowych operacji transnarodowych korporacji 17 za granicą. Wzrost ZIB wiąże się również z postępem technicznym, a zwłaszcza rewolucyjnymi zmianami w dziedzinie przetwarzania i przenoszenia informacji (komputeryzacja 18 i łączność satelitarna). Niezwykle ważnym czynnikiem przyspieszającym tempo inwestycji zagranicznych w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat były też procesy integracyjne, zwłaszcza w Europie Zachodniej. Postęp w integracji w ramach EWG, a następnie Unii Europejskiej prowadził do systematycznej eliminacji ograniczeń ruchu kapitału między krajami wspólnoty, przyczyniając się tym samym 19 do rozwoju ZIB. Coraz większe znaczenie inwestycji zagranicznych wiąże się także z niektórymi procesami zachodzącymi w dziedzinie polityki ekonomicznej. W skali pojedynczych krajów jest to proces masowej prywatyzacji i deregulacji niektórych branż czy też gałęzi gospodarki 17 Zysk, Konkluzje Światowego Raportu Inwestycyjnego UNCTAD (World Investment Report 1997), AE, Kraków, 1998, s stosunki gospodarcze, praca zbiorowa pod redakcją A. Budnikowskiego i E. Kaweckiej - Wyrzykowskiej, op. cit., s s. 131.

17 Tamże, W. Tamże, 17 Rozdział I znajdujących się w rękach państwowych bądź jednego przedsiębiorstwa z dominującym kapitałem 20 państwowym (np. lotnictwo, telekomunikacja). W ostatnich latach następuje dalszy, bardzo dynamiczny rozwój inwestycji zagranicznych. Jak podaje Światowy Raport Inwestycyjny 1997 boom w dziedzinie zagranicznych inwestycji bezpośrednich w skali światowej nie słabnie. Rok 1996 przyniósł nowe rekordy pod względem poziomu inwestycji zarówno podjętych w ostatnim roku (flows), jak i skumulowanych (stocks). Wartość napływu (inflows) zagranicznych inwestycji bezpośrednich w roku 1996 w skali świata wzrosła o 10% do 349 mld USD (w roku mld USD), gdy wartość odpływu (outflows) zagranicznych inwestycji bezpośrednich w roku 1996 w skali świata wzrosła o 2% mld USD (w roku mld USD). Wzrost przepływów zagranicznych inwestycji bezpośrednich w skali światowej spowodował w dalszej konsekwencji wzrost nominalnej wartości światowego GDP (world gross domestic product) w 1996 roku o 6,6% (z mld USD w 1995 roku do mld USD w roku 1996) oraz wzrost wartości eksportu towarów i usług o 4,5% (z mld USD w 1995 roku do mld USD w roku ). 20 s Zysk, Konkluzje Światowego Raportu Inwestycyjnego UNCTAD (World Investment Report 1997),op. cit., s s. 3

18 18 Rozdział I Wykres 1 obrazuje przyrost wartości światowego GDP na przełomie lat 1995 i 1996 w mld USD. Wykres 1 Przyrost wartości światowego GDP w latach (w mld USD) Źródło: Opracowanie własne na podstawie W. Zysk, Konkluzje Światowego Raportu Inwestycyjnego UNCTAD (World Investment Report 1997),op. cit. s. 3. Wykres 2 przedstawia przyrost wartości światowego eksportu towarów i usług w latach 1995 i 1996 w mld USD.

19 Międzynarodowe 19 Rozdział I Wykres 2 Przyrost wartości światowego eksportu towarów i usług w latach w mld USD Źródło: Opracowanie własne na podstawie W. Zysk, Konkluzje Światowego Raportu Inwestycyjnego UNCTAD (World Investment Report 1997),op. cit. s. 3. W światowym wywozie kapitału w postaci ZIB dominującą pozycję stanowią kraje uprzemysłowione. Jest to szczególnie widoczne w eksporcie, w którym przypada na nie aż 97% już istniejących lokat kapitałowych. W imporcie pozycja tej grupy jest również bardzo wysoka (około 82%). Można zatem powiedzieć, że gros światowego obrotu kapitałowego odbywa się między krajami rozwiniętymi. Jednakże rola pozostałych krajów, choć na razie drugoplanowa, zaczyna wyraźnie wzrastać. Krajem o największym kapitale zgromadzonym 23 w postaci ZIB są Stany Zjednoczone. W samych tylko USA zainwestowano co czwartego dolara 23 stosunki gospodarcze, praca zbiorowa pod redakcją A. Budnikowskiego i E. Kaweckiej - Wyrzykowskiej, op. cit., s. 132.

20 Por.: 20 Rozdział I (w sumie mln USD) wydanego na zagraniczne 24 inwestycje bezpośrednie. Wykres 3 pokazuje wielkość zainwestowanego kapitału w wybranych krajach rozwiniętych Ameryki Północnej oraz Europy (dane na rok 1996 w mln USD). Wykres 3 Inwestycje zagraniczne w wybranych krajach w 1996 r. (w mln USD) USA GB Francja Kanada Niemcy Źródło: Opracowanie własne na podstawie World Investment Report Wykres 4 przedstawia największych inwestorów międzynarodowych (dane na rok 1996 w mln USD). 24 W. Zysk, Konkluzje Światowego Raportu Inwestycyjnego UNCTAD (World Investment Report 1997), op. cit., s. 4.

21 W. 21 Rozdział I Wykres Najwięksi inwestorzy międzynarodowi w 1996 r. (w mln USD) USA GB Niemcy Francja Kanada Źródło: Opracowanie własne na podstawie World Investment Report Warto zaznaczyć, że kraje Unii Europejskiej są beneficjentami prawie 1/3 kwoty ogólnej zagranicznych inwestycji bezpośrednich na świecie mln USD z ogólnej kwoty mln USD - co daje im silną pozycję biorąc pod uwagę sumę zagranicznych inwestycji bezpośrednich w krajach 25 rozwiniętych. 1.4 Motywy inwestorów i korzyści krajów przyjmujących zagraniczne inwestycje bezpośrednie Przedstawiony wcześniej szybki wzrost roli ZIB w gospodarce światowej rodzi pytanie o korzyści, jakie z tego tytułu osiągają zarówno kraje przyjmujące inwestycje jak i kraje inwestujące. 25 Zysk, Konkluzje Światowego Raportu Inwestycyjnego UNCTAD (World Investment Report 1997), op. cit., s. 4.

22 22 Rozdział I Gospodarka kraju wywożącego kapitał w postaci ZIB może dawać korzystne skutki ale również stwarzać pewne przeszkody. Do korzystnych stron inwestowania za granicą można zaliczyć: niższe koszty płac za granicą niż w kraju, obecność na rynku zbytu za granicą, długofalowe zwiększenie zdolności konkurencyjnej, zdobywanie nowych rynków zbytu, wyeliminowanie ryzyka walutowego, często tańsze surowce, niższe koszty transportu do odbiorców, ulgi podatkowe w kraju inwestowania, wyeliminowania problemów z wwozem towarów, tani reimport. Z kolei przeszkody podejmowania ZIB to m.in.: ograniczenie, w niektórych okolicznościach, transferu zysków, ryzyko polityczne, np. groźba wywłaszczenia, możliwa dyskryminacja, jeśli przedsięwzięcie staje się konkurencyjne wobec produkcji własnej kraju inwestowania, stosowany czasem warunek udziału mniejszościowego, co może prowadzić do krępowania działalności inwestora.

23 Handel Tamże, 23 Rozdział I Wśród utrudnień podejmowania inwestycji za granicą wymienia się także utratę miejsc pracy w kraju. Jednak jest to teza co najmniej dyskusyjna, gdyż skutek taki nie musi wcale 26 występować. Wymienione korzyści i przeszkody pozwalają na ustalenie głównych, czterech grup motywów inwestowania za granicą: 1)motyw zbytu (zdobywanie lub zachowanie dotychczasowych rynków zbytu), 2)motyw zaopatrzenia (np. pewniejsze zaopatrzenie w surowce), 3)motyw obniżki kosztów (np. tańsza siła robocza), 4)motyw ochrony środowiska (np. niższe wymogi w 27 tym zakresie w kraju inwestowania). Z obserwacji zachowań inwestorów w krajach zachodnich wynika, że dominującym motywem inwestowania jest motyw rynków zbytu, a w drugiej kolejności motyw ochrony środowiska. Bardzo złożony i wielostronny jest także wpływ ZIB, zwłaszcza odbywających się z udziałem korporacji międzynarodowych, na gospodarkę kraju przyjmującego kapitał. Jednak należy zauważyć, że wpływ ten polega na czymś innym w sytuacji, gdy inwestycje mają miejsce w kraju rozwijającym się, a inny - gdy są dokonywane w kraju rozwiniętym. W krajach rozwijających się korzyści płynące z dopływu ZIB wiążą się przede wszystkim z 26 zagraniczny - organizacja i technika, praca zbiorowa pod redakcją J. Rymarczyka, op. cit., s s. 32.

24 Międzynarodowe Tamże, 24 Rozdział I niedostatecznym wyposażeniem tej grupy krajów w kapitał. W takiej sytuacji ZIB stają się ważnym środkiem zwiększającym fundusz inwestycji, a co za tym idzie, poziom aktywności gospodarczej i zatrudnienia. W krajach takich ZIB stanowią także szansę poprawy bilansu płatniczego zarówno w krótkim (w wyniku dopływu kapitału), jak i długim okresie (w wyniku wzrostu eksportu towarów). Ponadto, ze względu na fakt, że inwestycjom zagranicznym towarzyszy najczęściej transfer technologii, kraje rozwijające się mają możliwość podniesienia w ten sposób poziomu zaawansowania technicznego swojej 28 gospodarki. W niektórych krajach rozwiniętych inwestycje zagraniczne są także traktowane jako źródło zwiększenia podaży środków kapitałowych niezbędnych do rozwoju regionów mniej zaawansowanych gospodarczo. Na tego rodzaju korzyści liczą nawet kraje zasobne w kapitał. Odbiciem tego jest m.in. polityka przyciągania kapitału na tereny byłej NRD, prowadzona zarówno przez rząd federalny, jak i władze krajów 29 związkowych Niemiec. ZIB mogą również prowadzić do normalizacji sytuacji rynkowej. Dzieje się tak, kiedy zagraniczne inwestycje bezpośrednie mają miejsce w branży zdominowanej przez przedsiębiorstwa krajowe i gdy pojawienie się zagranicznego 28 stosunki gospodarcze, praca zbiorowa pod redakcją A. Budnikowskiego i E. Kaweckiej - Wyrzykowskiej, op. cit., s s. 136.

25 Por.: Por. Por. 25 Rozdział I konkurenta przyczyni się do zmniejszenia stopnia 30 monopolizacji danej branży. Kolejnym skutkiem przypływu kapitału zagranicznego, zarówno w kraju rozwiniętym, jak i rozwijającym się, jest występowanie obawy przed politycznymi następstwami zdominowania gospodarki narodowej przez obcy kapitał, który (w domniemaniu) reprezentuje w pierwszej kolejności interes narodowy kraju pochodzenia. Należy nadmienić, że państwo zezwalające na podejmowanie u siebie ZIB ma bardzo dużą swobodę regulowania warunków działania obcego kapitału. Wydając odpowiednie przepisy, może nie dopuszczać do rodzajów działalności gospodarczej uznawanych za istotne dla interesów 31 narodowych. Jednocześnie, wprowadzając tego rodzaju przepisy, należy pamiętać, że praktycznie mogą one całkowicie zniechęcić inwestorów zagranicznych do podejmowania przedsięwzięć w danym kraju, a zwłaszcza wtedy, gdy inne czynniki tj. rozmiary rynku, położenie geograficzne, bogactwa naturalne, stan gospodarki, nie równoważą uciążliwości wynikających z wprowadzenia tego rodzaju 32 ograniczeń jw., s jw., s jw., s. 137.

26 Inwestycje 26 Rozdział II Rozdział II Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Polsce. 2.1 Uregulowania prawne inwestycji zagranicznych w Polsce Trwająca od stycznia 1990 r. transformacja systemu gospodarczego polski zaowocowała wieloma zmianami legislacyjnymi, instytucjonalnymi i gospodarczymi. Tworzyły one coraz bardziej sprzyjające warunki do napływu inwestycji zagranicznych. W sferze uregulowań prawnych inwestycji zagranicznych w Polsce od pierwszej połowy lat dziewięćdziesiątych coraz silniej przejawia się tendencja do traktowania narodowego. Traktowanie takie oznacza akceptację ogólnej zasady zrównania warunków funkcjonowania przedsiębiorstw pod kontrolą zagraniczną, oddziałów przedsiębiorstw zagranicznych i innych form inwestycji bezpośrednich z warunkami funkcjonowania 33 podmiotów krajowych. Traktowanie narodowe bezpośrednich inwestycji zagranicznych nie ma jeszcze w Polsce bezpośredniego odzwierciedlenia w wewnętrznych 33 zagraniczne w Polsce, praca zbiorowa pod redakcją B. Durka, Instytut Koniunktur i Cen Handlu Zagranicznego, Warszawa, 1995, s. 9.

27 Por. permanent Nie 27 Rozdział II uwarunkowaniach prawnych. Realizacja inwestycji wynika pośrednio z zobowiązań zawartych w dwustronnych umowach w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji, z Układu Europejskiego w części dotyczącej zakładania i funkcjonowania przedsiębiorstw oraz z porozumienia Rundy Urugwajskiej GATT. Naturalną konsekwencją podobnego traktowania działalności inwestorów zagranicznych jak krajowych podmiotów gospodarczych jest zmniejszenie się zakresu uregulowań prawnych przyjmowanych specjalnie na 34 potrzeby tych pierwszych. W Polsce w odniesieniu do inwestycji zagranicznych obowiązują następujące uregulowania prawne: Ustawa o spółkach z udziałem zagranicznym z 1991 roku, Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie warunków, trybu i organów właściwych do wydawania zezwoleń zagranicznym osobom prawnym i fizycznym uprawnień do tworzenia przedstawicielstw na terytorium Polski dla wykonywania działalności gospodarczej z 1976 roku w odniesieniu do firm 35 zagranicznych działających długotrwale 36 (oddział, przedstawicielstwo, itp.), 34 jw. 35 establishment. 36 uchylone do chwili obecnej są jeszcze dwa akty prawne: Rozporządzenie Rady Ministrów z 1934 roku o warunkach dopuszczania zagranicznych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością do działalności na obszarze RP (DZ.U. z 1934 r., Nr 31, poz. 281) i rozporządzenie Rady Ministrów z 1928 roku w sprawie warunków dopuszczania zagranicznych spółek akcyjnych i komandytowo akcyjnych do działalności na obszarze RP (DZ.U. z 1928 r., Nr 103, poz. 919).

Formy inwestycji zagranicznych w Polsce

Formy inwestycji zagranicznych w Polsce Elżbieta Ostrowska Uniwersytet Wrocławski Formy inwestycji zagranicznych w Polsce Napływ kapitału zagranicznego regulowany jest w każdym kraju goszczącym przez pakiet aktów prawnych dotyczących różnych

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia

Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia Leona Koźmińskiego Wprowadzenie (1) Celem artykułu jest

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r.

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Warszawa, dnia 14 września 2015 r. Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z miesięcznych i kwartalnych sprawozdań polskich podmiotów

Bardziej szczegółowo

Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010

Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Plan prezentacji 1. Metody badań 2. Dynamika napływu inwestycji 3. Typy inwestycji 4. Struktura branżowa inwestycji

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat.

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat. Bilans płatniczy zestawienie (dochody wpływy kontra wydatki płatności) wszystkich transakcji dokonanych między rezydentami (gospodarką krajową) a nierezydentami (zagranicą) w danym okresie. Jest on sporządzany

Bardziej szczegółowo

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 r., w których został zaangażowany kapitał zagraniczny

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym

Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym s. 0 Zamiast WIRR powinno być: Kolejne indeksy to mwig40, który uwzględnia notowania 40 średnich spółek kolejnych 40 spółek

Bardziej szczegółowo

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji AID Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji Pod redakcją Elizy Frejtag-Mika SPIS TREŚCI Wstęp 7 l t Przyczyny rozwoju bezpośrednich inwestycji zagranicznych w świetle teorii... 9 1.1. Wstęp.\

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Ze względu na przedmiot inwestycji

Ze względu na przedmiot inwestycji INWESTYCJE Ze względu na przedmiot inwestycji Rzeczowe (nieruchomości, Ziemia, złoto) finansowe papiery wartościowe polisy, lokaty) INWESTYCJE Ze względu na podmiot inwestowania Prywatne Dokonywane przez

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Marketing międzynarodowy. Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl

Marketing międzynarodowy. Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl Marketing międzynarodowy Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl Agenda Analiza szans na rynkach międzynarodowych 3 sposoby wchodzenia na rynek międzynarodowy Marketing mix standaryzacja czy adaptacja 3 sposoby

Bardziej szczegółowo

Zagraniczne inwestycje bezpośrednie w Polsce w 2008 roku

Zagraniczne inwestycje bezpośrednie w Polsce w 2008 roku Zagraniczne inwestycje bezpośrednie w Polsce w 2008 roku Warszawa, styczeń 2010r. 2 3 Strona WSTĘP 9 SYNTEZA 11 1 Napływ zagranicznych inwestycji bezpośrednich do Polski w 2008 roku 15 2 z tytułu zagranicznych

Bardziej szczegółowo

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie.

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Potrzeby rozwojowe światowego przemysłu powodują, że globalny popyt na roboty przemysłowe odznacza się tendencją wzrostową. W związku z tym, dynamiczny

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą. Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie

KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą. Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie Kim jesteśmy? KUKE jest spółką akcyjną z przeważającym udziałem

Bardziej szczegółowo

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Agenda Bankowość korporacyjna w Polsce na tle krajów

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE Janusz Szewczuk Katowice, Grudzień 2008 ROZWÓJ GOSPODARCZY MIAST Czym jest rozwój gospodarczy? Jak mierzyć rozwój gospodarczy? Stan gospodarki polskich miast

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA Aktywność Polski na rynku międzynarodowym realizowana jest w trzech głównych obszarach: 1. Udziału w tworzeniu wspólnej polityki handlowej Unii Europejskiej uwzględniającej interesy

Bardziej szczegółowo

Materiały uzupełniające do

Materiały uzupełniające do Dźwignia finansowa a ryzyko finansowe Przedsiębiorstwo korzystające z kapitału obcego jest narażone na ryzyko finansowe niepewność co do przyszłego poziomu zysku netto Materiały uzupełniające do wykładów

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp 11

Spis treści. Wstęp 11 Spis treści Wstęp 11 Rozdział 1 Tendencje w rozwoju społeczeństwa niemieckiego 14 1.1. Podstawowe dane liczbowe i cechy społeczeństwa Niemiec 14 1.2. Sytuacja ekonomiczna niemieckich gospodarstw domowych

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORSTWO NA RYNKU KAPITAŁOWYM. Praca zbiorowa pod redakcją Gabrieli Łukasik

PRZEDSIĘBIORSTWO NA RYNKU KAPITAŁOWYM. Praca zbiorowa pod redakcją Gabrieli Łukasik PRZEDSIĘBIORSTWO NA RYNKU KAPITAŁOWYM Praca zbiorowa pod redakcją Gabrieli Łukasik Katowice 2007 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 I. WPŁYW ROZWOJU RYNKU KAPITAŁOWEGO NA WYBORY WSPÓŁCZESNEGO - PRZEDSIĘBIORSTWA 13 1.

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R.

BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R. N a r o d o w y B a n k P o l s k i Departament Statystyki Warszawa, dnia 12 września 2011 r. BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005

ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005 TOMASZ KUJACZYŃSKI ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005 Streszczenie: W artykule omówiono zmiany kosztów pracy zachodzące w gospodarce

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU I. STRESZCZENIE to krótkie, zwięzłe i rzeczowe podsumowanie całego dokumentu, które powinno zawierać odpowiedzi na następujące tezy: Cel opracowania planu (np. założenie

Bardziej szczegółowo

Edycja 8 Ankieta wskaźnikowa 2015

Edycja 8 Ankieta wskaźnikowa 2015 P1. Proszę zaznaczyć poniżej, jaka jest forma prawna Państwa firmy? 1. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą 2. Spółka jawna 3. Spółka partnerska 4. Spółka komandytowa 5. Spółka komandytowo-akcyjna

Bardziej szczegółowo

Temat: System finansowy firmy

Temat: System finansowy firmy Temat: System finansowy firmy I. Zarządzanie finansami przedsiębiorstwa Przedsiębiorstwo powinno dysponować kapitałem umożliwiającym prowadzenie działalności gospodarczej. W początkowej fazie działalności

Bardziej szczegółowo

Bilans Płatniczy nowe standardy statystyczne (BPM6)

Bilans Płatniczy nowe standardy statystyczne (BPM6) Grzegorz Dobroczek, Jacek Kocerka / Departament Statystyki Bilans Płatniczy nowe standardy statystyczne (BPM6) Warszawa / 30 września 2014 Spis treści Nowe standardy statystyczne Zmiany w rachunku bieżącym

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI 14.06.2005-15.07.2005 Znaleziono 803 odpowiedzi z 803 odpowiadających wybranym kryteriom Proszę wskazać główny sektor działalności

Bardziej szczegółowo

Temat: Podstawy analizy finansowej.

Temat: Podstawy analizy finansowej. Przedmiot: Analiza ekonomiczna Temat: Podstawy analizy finansowej. Rola analizy finansowej w systemie analiz. Analiza finansowa jest ta częścią analizy ekonomicznej, która stanowi najwyższy stopień jej

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK

PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK Chorzów, 7 Kwiecień 2011 WIDZIMY WIĘCEJ MOŻLIWOŚCI PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK GLOBALNE CZYNNIKI RYZYKA Niestabilność polityczna w rejonie Afryki Północnej i krajów Bliskiego Wschodu Wzrost cen

Bardziej szczegółowo

Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment

Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa Listopad 2012 Co ma potencjał zysku? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy listopad 2012 Kategorie aktywów cieszące się największym zainteresowaniem

Bardziej szczegółowo

Polski eksport ze wsparciem KUKE. Andrzej Rasiński Dyrektor Ds. Sprzedaży KUKE SA w Poznaniu

Polski eksport ze wsparciem KUKE. Andrzej Rasiński Dyrektor Ds. Sprzedaży KUKE SA w Poznaniu Polski eksport ze wsparciem KUKE Andrzej Rasiński Dyrektor Ds. Sprzedaży KUKE SA w Poznaniu Kim jesteśmy? KUKE jest spółką akcyjną z przeważającym udziałem Skarbu Państwa Ministerstwo Finansów 87,85% Bank

Bardziej szczegółowo

RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą.

RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą. RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą. Stosunki gospodarcze między Polską i Litwą regulują przepisy prawne Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Polskie inwestycje bezpośrednie za granicą w 2013 roku

Polskie inwestycje bezpośrednie za granicą w 2013 roku Polskie inwestycje bezpośrednie za granicą w 2013 roku Informacja o polskich inwestycjach bezpośrednich za granicą w 2013 roku została przygotowane po raz pierwszy w oparciu o nowe standardy Organizacji

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI Wskaźnik bieżącej płynności Informuje on, ile razy bieżące aktywa pokrywają bieżące zobowiązania firmy. Zmniejszenie wartości tak skonstruowanego wskaźnika poniżej

Bardziej szczegółowo

Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych. i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego.

Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych. i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego. Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego. Tło legislacyjne dla rozważań nad sposobami efektywnego lokowania nadwyżek środków pieniężnych

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Opole, 3 marca 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty czwarty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R. Według stanu z końca grudnia 2007 r. w rejestrze REGON województwa świętokrzyskiego zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Opis Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe funkcjonujące w ramach indywidualnych i grupowych ubezpieczeń na życie proponowanych

Bardziej szczegółowo

Zagraniczne inwestycje bezpośrednie w Polsce w 2013 roku

Zagraniczne inwestycje bezpośrednie w Polsce w 2013 roku Zagraniczne inwestycje bezpośrednie w Polsce w 2013 roku Informacja o zagranicznych inwestycjach bezpośrednich w Polsce w 2013 roku została przygotowana po raz pierwszy w oparciu o nowe standardy Organizacji

Bardziej szczegółowo

VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku

VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku Grupa BRE Banku zakończyła rok 2012 zyskiem brutto w wysokości 1 472,1 mln zł, wobec 1 467,1 mln zł zysku wypracowanego w 2011 roku (+5,0 mln zł, tj. 0,3%).

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE. efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych

NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE. efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych Rynek nieruchomości komercyjnych w Polsce ma przed sobą olbrzymie perspektywy. Silna pozycja polskiej gospodarki, najmniejsze

Bardziej szczegółowo

Seminarium informacyjno naukowe

Seminarium informacyjno naukowe Seminarium informacyjno naukowe Budownictwo na Lubelszczyźnie w statystyce perspektywy dla nauki Przemiany budownictwa ostatniej dekady w woj. lubelskim na tle kraju w świetle badań statystycznych Zofia

Bardziej szczegółowo

Jak zdobywać rynki zagraniczne

Jak zdobywać rynki zagraniczne Jak zdobywać rynki zagraniczne Nagroda Emerging Market Champions 2014 *Cytowanie bez ograniczeń za podaniem źródła: Jak zdobywać rynki zagraniczne. Badanie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy zrealizowane

Bardziej szczegółowo

Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37

Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37 Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37 2 Wielka Brytania plasuje się w czołówce globalnych inwestorów. Według danych OECD zajmuje 5. miejsce na świecie. Według wstępnych danych OECD w 2012 r. poziom

Bardziej szczegółowo

Monitoring Branżowy. Analizy Sektorowe. Budżety JST 2015 * : koniec dotacji UE - regres w inwestycjach. Trendy bieżące.

Monitoring Branżowy. Analizy Sektorowe. Budżety JST 2015 * : koniec dotacji UE - regres w inwestycjach. Trendy bieżące. Analizy Sektorowe 8 kwietnia 216 Budżety JST 215 * : koniec dotacji UE - regres w inwestycjach Trendy bieżące W 215 r., pomimo korzystnej koniunktury (wzrost dochodów z podatków PIT i CIT w sektorze JST

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Opracowała: Dr hab. Gabriela Łukasik, prof. WSBiF I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cele przedmiotu:: - przedstawienie podstawowych teoretycznych zagadnień związanych

Bardziej szczegółowo

Polski Związek Firm Deweloperskich. Polski Związek Firm Deweloperskich. Dostępność mieszkań

Polski Związek Firm Deweloperskich. Polski Związek Firm Deweloperskich. Dostępność mieszkań Dostępność mieszkań Co to znaczy dostępne mieszkanie? Jeżeli gospodarstwo domowe wydaje więcej niż 5 % swojego dochodu na mieszkanie, wtedy mieszkanie uważane jest za niedostępne ) Taki koszt należy rozumieć

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Kraków, 4 lutego 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 15 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Zarządu NAVI GROUP S.A. z działalności Grupy Kapitałowej NAVI GROUP S.A. w 2013 roku. al. Śląska 1, 54-118 Wrocław

Sprawozdanie Zarządu NAVI GROUP S.A. z działalności Grupy Kapitałowej NAVI GROUP S.A. w 2013 roku. al. Śląska 1, 54-118 Wrocław Sprawozdanie Zarządu NAVI GROUP S.A. z działalności Grupy Kapitałowej NAVI GROUP S.A. w 2013 roku al. Śląska 1, 54-118 Wrocław 1. ZDARZENIA ISTOTNIE WPŁYWAJĄCE NA DZIAŁALNOŚĆ JEDNOSTKI, JAKIE NASTĄPIŁY

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

WORLD INVESTMENT REPORT

WORLD INVESTMENT REPORT WORLD INVESTMENT REPORT Światowy Raport Inwestycyjny 2015 REFORMING INTERNATIONAL INVESTMENT GOVERNANCE REFORMA ZARZĄDZANIA ŚWIATOWYMI INWESTYCJAMI Zbigniew Zimny, Ekspert ONZ Akademia Finansów i Biznesu

Bardziej szczegółowo

Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej

Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej Jacek Kocerka / Departament Statystyki Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej Łódź / 18 października 2013 Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych

Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych opiera się na deklaracjach składanych przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych. Kryterium decydującym o zaliczeniu do danej kategorii

Bardziej szczegółowo

Informacja. Nr 427. Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok

Informacja. Nr 427. Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok Grudzień 1996 Adam Koronowski Informacja

Bardziej szczegółowo

Poland a true special economic zone

Poland a true special economic zone Poland a true special economic zone Raport EY Paweł Tynel 25 listopada 2013 r. Dlaczego powstał raport Poland a true special economic zone Zebranie w jednym dokumencie ważnych informacji dla inwestorów

Bardziej szczegółowo

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Departament Długu Publicznego Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Listopad 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Miesięczny kalendarz emisji... 2 Komentarze MF... 8 ul.

Bardziej szczegółowo

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Rzecznik Prasowy Prezesa GUS seminarium naukowe pod patronatem naukowym prof. dr hab. Józefa Oleńskiego Prezesa GUS RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY prof. nadzw. dr

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2012 r. DO 31 GRUDNIA 2012 r. PricewaterhouseCoopers Securities S.A., Al.

Bardziej szczegółowo

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy?

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Wyniki badania eksperckiego Klub Polska 2025+, Klub Bankowca 30.09.2015 r. Informacje o badaniu Czyje to stanowisko? eksperci - znawcy systemów

Bardziej szczegółowo

i inwestowania w biznesie

i inwestowania w biznesie Podstawy finansów i inwestowania w biznesie Wykład 1 Plan wykładu Pojęcie inwestowania i inwestycji, rodzaje inwestycji Instrumenty finansowe Charakterystyka rynku finansowego Rodzaje podmiotów działających

Bardziej szczegółowo

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 2 Polska w 2014 r. była, po raz kolejny, liderem wśród państw Europy Środkowo-Wschodniej pod względem pozyskania inwestycji zagranicznych - wynika

Bardziej szczegółowo

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Krynica - Warszawa - Gdynia 5 września 2013 r. Uwagi wstępne 1. W opracowaniu przeanalizowano

Bardziej szczegółowo

Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć. Rynki Kapitałowe

Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć. Rynki Kapitałowe Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć Rynki Kapitałowe Warszawa, 24 września 2008 1 A. Bankowość Inwestycyjna BZWBK Obszar Rynków Kapitałowych B. Wybrane aspekty badania C. Wnioski i rekomendacje

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

Czynniki kształtujące wynik finansowy

Czynniki kształtujące wynik finansowy Izabela Krzysiak Zarządzanie semestr III WYŻSZA SZKOŁA ZARZĄDZANIA I PRAWA im. Heleny Chodkowskiej w Warszawie Czynniki kształtujące wynik finansowy Czynniki kształtujące wynik finansowy Podejmując próbę

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Jak wycenić - choćby w przybliżeniu - ile faktycznie warta jest nasza firma i jaką mamy siłę przetargową w stosunku do naszych konkurentów?

Jak wycenić - choćby w przybliżeniu - ile faktycznie warta jest nasza firma i jaką mamy siłę przetargową w stosunku do naszych konkurentów? Jak wycenić - choćby w przybliżeniu - ile faktycznie warta jest nasza firma i jaką mamy siłę przetargową w stosunku do naszych konkurentów? Jedną z najważniejszych informacji o firmie - także dla właściciela

Bardziej szczegółowo

Rynek nieruchomości w Polsce trendy i nowe obszary inwestowania

Rynek nieruchomości w Polsce trendy i nowe obszary inwestowania Grupa Rynku Nieruchomości Ernst & Young Śniadanie prasowe - Warszawa, 9 maja 2012r. Rynek nieruchomości w Polsce trendy i nowe obszary inwestowania Wprowadzenie Barometr Inwestycyjny Rynku Nieruchomości

Bardziej szczegółowo