Programowanie w Sieci Internet JSP ciąg dalszy. Kraków, 9 stycznia 2015 r. mgr Piotr Rytko Wydział Matematyki i Informatyki

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Programowanie w Sieci Internet JSP ciąg dalszy. Kraków, 9 stycznia 2015 r. mgr Piotr Rytko Wydział Matematyki i Informatyki"

Transkrypt

1

2 Programowanie w Sieci Internet JSP ciąg dalszy Kraków, 9 stycznia 2015 r. mgr Piotr Rytko Wydział Matematyki i Informatyki

3 Co dziś będziemy robić JSP tags, Używanie tagów, Custom tags, JSP objests, Obiekty JSP pod lupą.

4 JSP tags JSTL - to standardowa biblioteka tagów do JSP. Biblioteka ta zawiera tagi pozwalające nam iterować, tworzyć zapytania logiczne, manipulować dokumentami XML, internacjonalizować naszą stronę, czy tworzyć zapytania SQL. Bibliotekę JSTL można podzielić na kilka grup tagów: Core tags (najczęściej używane tagi), tagi formatujące, tagi SQL, tagi XML, funkcje JSTLowe. Po pobraniu i rozpakowaniu JARki z tagami, należy ją umieścić w katalogu WEB-INF\lib a następnie inkludować dyrektywę <taglib> na początku każdego pliku JSP, który ma korzystać z tych tagów.

5 Używanie tagów Na początku pliku JSP umieszczamy dyrektywę <% taglib prefix= c uri= %> // core tags <% taglib prefix= fmt uri= %> // tagi formatujące <% taglib prefix= sql uri= %> // tagi SQL <% taglib prefix= xml uri= %> // tagi XML <% taglib prefix= fn uri= %> // funkcje JSTLowe Teraz możemy używać tagi JSTL tak jak tagi HTML używając odpowiedniego prefiksu. <c:out value= ${ something } > - działa jak <%=... > <c:set var= val scope= Session value= ${2*2+2} /> <c:if test= ${val>0} >...</c:if> - ewaluuje body jeżeli podane warunki zostaną spełnione <fmt:formatdate pattern= dd-mm-yyyy value= <%=new java.util.date()%> /> <sql:query datasource= ${dsname} var= result >SELECT * from testtable</sql:query> <xml:parse xml= ${importedfile} var= output /> - parsuje dokument xmlowy do output ${fn:indexof(string, searchfor )} - wyszukuje index w którym zaczyna się wyszukiwany string wewnątrz zadanego stringu.

6 Custom tags Oczywiście można tworzyć własne tagi. Tag składa się z taga otwierającego, body i taga zamykającego. Jeśli tag nie posiada body, to może być on zakończony w tagu otwierającym poprzez umieszczenie na końcu, przed znakiem zamykającym nawias trójkątny, znaku /. Aby napisać własny tag rozszerz klasę SimpleTagSupport i nadpisz metodę dotag() public class mytag extends SimpleTagSupport { public void dotag() throws JspException, IOException { getjspcontext().getout().println( print tag value ); } } Aby dostać się do atrybutów wystarczy utworzyć w klasie pola o takich samych nazwach i przygotować do nich settery. Aby dostać się do zawartości body, użyj metody getjspbody(), możesz wywołać na nim także invoke(writer writer) i zapisać zawartość do writera.

7 Obiekty JSP W jsp mamy do czynienia z kilkoma obiektami, które pomagają nam w zarządzaniu aplikacją, odbieraniu i wysyłaniu zapytań oraz tworzenia samego wyglądu strony. request, response, out, session, application, config, pagecontext, page, Exception.

8 Obiekty JSP pod lupą Request jest obiektem zawierającym parametry zapytania (header). Request zawiera tablice ciasteczek, enumerator nazw atrybutów, enumerator nazw parametrów, sesję, język (Locale) itp. Response jest natomiast obiektem zawierającym odpowiedź od klienta. Response może zdekodować URL, sprawdzić czy odpowiedź zawiera podany header, dodać header, dodać ciasteczko, wysłać błąd HTTP, ustawić kodowanie i wiele innych. Response zawiera także metodę pozwalającą wyczyścić cały request. Out to obiekt PrintWriter a pozwalający na wypisywanie tekstu na stronie. Session to obiekt sesji który zawiera atrybuty wraz z wartościami (nazwa atrybutu to String a wartość to Object). Ponadto, sesja ma swoje Id, datę stworzenia, datę ostatniego dostępu oraz maksymalny czas bez aktywności, po którym sesja wygasa. Sesja zwraca także wartość boolean isnew, która mówi nam o tym, że dany klient jeszcze nie dołączył do sesji, lub jeszcze się nie dowiedział o jej istnieniu.

9 Obiekty JSP pod lupą cd. Obiekt config daje dostęp do parametrów inicjalizacyjnych z web.xml Za jego pomocą możemy dostać się do konfiguracji serwera, połączenia z bazą danych etc.: config.getinitparameter("initparametername"); Natomiast taki parametr umieszczamy w web.xml: <init-param> <param-name>initparametername</param-name> <param-value>6</param-value> </init-param> Może to być dowolny sterownik bazy danych etc. PageContext to objekt odpowiadający całej stronie JSP. PageContext definiuje kilka pól, takich jak: PAGE_SCOPE, REQUEST_SCOPE, SESSION_SCOPE, APPLICATION_SCOPE.

10 Dziękuję za uwagę!

Programowanie w Sieci Internet filtry oraz web.xml. Kraków, 11 stycznia 2013 r. mgr Piotr Rytko Wydział Matematyki i Informatyki

Programowanie w Sieci Internet filtry oraz web.xml. Kraków, 11 stycznia 2013 r. mgr Piotr Rytko Wydział Matematyki i Informatyki Programowanie w Sieci Internet filtry oraz web.xml Kraków, 11 stycznia 2013 r. mgr Piotr Rytko Wydział Matematyki i Informatyki Co dziś będziemy robić Filtry, wywoływanie filtrów, wywołania łańcuchowe

Bardziej szczegółowo

pawel.rajba@gmail.com, http://kursy24.eu/

pawel.rajba@gmail.com, http://kursy24.eu/ pawel.rajba@gmail.com, http://kursy24.eu/ Servlets Charakterystyka Główne metody Obiekty request i response JSP Dyrektywy Elementy skryptowe Elementy akcji Generowanie treści Obiekty niejawne Obiekty request

Bardziej szczegółowo

Programowanie w Sieci Internet Blok 2 - PHP. Kraków, 09 listopada 2012 mgr Piotr Rytko Wydział Matematyki i Informatyki

Programowanie w Sieci Internet Blok 2 - PHP. Kraków, 09 listopada 2012 mgr Piotr Rytko Wydział Matematyki i Informatyki Programowanie w Sieci Internet Blok 2 - PHP Kraków, 09 listopada 2012 mgr Piotr Rytko Wydział Matematyki i Informatyki Co dziś będziemy robić Podstawy podstaw, czyli małe wprowadzenie do PHP, Podstawy

Bardziej szczegółowo

Wykład dla studentów Informatyki Stosowanej UJ 2012/2013

Wykład dla studentów Informatyki Stosowanej UJ 2012/2013 e-biznes Wykład dla studentów Informatyki Stosowanej UJ 2012/2013 Michał Cieśla pok. 440a, email: michal.ciesla@uj.edu.pl konsultacje: środy 10-12 http://users.uj.edu.pl/~ciesla/ 1 Literatura B. Burke,

Bardziej szczegółowo

Programowanie w Sieci Internet Python - c. d. Kraków, 28 listopada 2014 r. mgr Piotr Rytko Wydział Matematyki i Informatyki

Programowanie w Sieci Internet Python - c. d. Kraków, 28 listopada 2014 r. mgr Piotr Rytko Wydział Matematyki i Informatyki Programowanie w Sieci Internet Python - c. d. Kraków, 28 listopada 2014 r. mgr Piotr Rytko Wydział Matematyki i Informatyki Co dziś będziemy robić Uwierzytelnianie użytkowników, Obiekt session, Silniki

Bardziej szczegółowo

prepared by: Programowanie WWW Servlety

prepared by: Programowanie WWW Servlety Programowanie WWW Servlety Przypomnienie problemu Aplikacja do liczenia kredytów Klasa Kredyt Formatka do wprowadzania danych (czysty HTML) Skrypt liczący ratę (JSP wykorzystujące klasę Kredyt) Klasa Kredyt

Bardziej szczegółowo

Aplikacje Internetowe, Servlety, JSP i JDBC

Aplikacje Internetowe, Servlety, JSP i JDBC Aplikacje Internetowe, Servlety, JSP i JDBC Opis Java 2 Enterprise Edition (JEE) jest potężną platformą do tworzenia aplikacji webowych. PLatforma JEE oferuje wszystkie zalety tworzenia w Javie plus wszechstronny

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium Web Services (część 1).

Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium Web Services (część 1). Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium Web Services (część 1). Celem ćwiczenia jest przygotowanie prostej aplikacji internetowej wykorzystującej technologię usług sieciowych (ang. Web Services).

Bardziej szczegółowo

1 Wprowadzenie do J2EE

1 Wprowadzenie do J2EE Wprowadzenie do J2EE 1 Plan prezentacji 2 Wprowadzenie do Java 2 Enterprise Edition Aplikacje J2EE Serwer aplikacji J2EE Główne cele V Szkoły PLOUG - nowe podejścia do konstrukcji aplikacji J2EE Java 2

Bardziej szczegółowo

Kontrola sesji w PHP HTTP jest protokołem bezstanowym (ang. stateless) nie utrzymuje stanu między dwoma transakcjami. Kontrola sesji służy do

Kontrola sesji w PHP HTTP jest protokołem bezstanowym (ang. stateless) nie utrzymuje stanu między dwoma transakcjami. Kontrola sesji służy do Sesje i ciasteczka Kontrola sesji w PHP HTTP jest protokołem bezstanowym (ang. stateless) nie utrzymuje stanu między dwoma transakcjami. Kontrola sesji służy do śledzenia użytkownika podczas jednej sesji

Bardziej szczegółowo

mgr inż. Michał Paluch

mgr inż. Michał Paluch Komunikacja w Internecie Użytkownik klika w odpowiednie łącze. Przeglądarka formatuje żądanie i wysyła Serwer odnajduje zasób, formatuje odpowiedź i przesyła do przeglądarki. Protokół HTTP Zadania klienta

Bardziej szczegółowo

Java wybrane technologie spotkanie nr 4. Serwlety c.d.

Java wybrane technologie spotkanie nr 4. Serwlety c.d. Java wybrane technologie spotkanie nr 4 Serwlety c.d. 1 Wprowadzenie Narzucona struktura katalogów aplikacji (większa przenośności) webapps -app1 -app2 -app3 (root) -*.html, *.gif, *.js, *.css (być może

Bardziej szczegółowo

Budowa prostej aplikacji wielowarstwowej. Laboratorium 1 Programowanie komponentowe Zofia Kruczkiewicz

Budowa prostej aplikacji wielowarstwowej. Laboratorium 1 Programowanie komponentowe Zofia Kruczkiewicz Budowa prostej aplikacji wielowarstwowej Laboratorium 1 Programowanie komponentowe Zofia Kruczkiewicz Konfigurowanie edytora programu za pomocą Tools/Options/Editor Konfigurowanie edytora programu za pomocą

Bardziej szczegółowo

Piotr Laskowski Krzysztof Stefański. Java Servlets

Piotr Laskowski Krzysztof Stefański. Java Servlets Piotr Laskowski Krzysztof Stefański Java Servlets Java Servlets Technologia dynamicznego generowania treści dla aplikacji WWW Wyspecyfikowana przez Sun, obecnie przez Java Community Process Pierwsza formalna

Bardziej szczegółowo

Wzorce prezentacji internetowych

Wzorce prezentacji internetowych Wzorce prezentacji internetowych 1. Model kontrolera widoku (Model View Controller). 2. Kontroler strony (Page Controller). 3. Kontroler fasady (Front Controller). 4. Szablon widoku (Template View). 5.

Bardziej szczegółowo

Tworzenie i wykorzystanie usług

Tworzenie i wykorzystanie usług Strona 1 Co to jest usługa w systemie Android? Usługi HTTP Obsługa wywołania HTTP GET Obsługa wywołania HTTP POST Obsługa wieloczęściowego wywołania HTTP POST Usługi lokalne Usługi zdalne Tworzenie usługi

Bardziej szczegółowo

JavaServer Pages. Konrad Kurdej Karol Strzelecki

JavaServer Pages. Konrad Kurdej Karol Strzelecki JavaServer Pages Konrad Kurdej Karol Strzelecki Podejścia do projektowania web aplikacji za pomocą Javy Serwlety Java Serwlety Java to technologia wchodząca w skład Java EE (dawniej J2EE). Serwlet Java

Bardziej szczegółowo

akademia androida Składowanie danych część VI

akademia androida Składowanie danych część VI akademia androida Składowanie danych część VI agenda 1. SharedPreferences. 2. Pamięć wewnętrzna i karta SD. 3. Pliki w katalogach /res/raw i /res/xml. 4. Baza danych SQLite. 5. Zadanie. 1. SharedPreferences.

Bardziej szczegółowo

Informatyka I. Standard JDBC Programowanie aplikacji bazodanowych w języku Java

Informatyka I. Standard JDBC Programowanie aplikacji bazodanowych w języku Java Informatyka I Standard JDBC Programowanie aplikacji bazodanowych w języku Java dr inż. Andrzej Czerepicki Politechnika Warszawska Wydział Transportu 2017 Standard JDBC Java DataBase Connectivity uniwersalny

Bardziej szczegółowo

Badania poziomu bezpieczeństwa portalu dostępowego do infrastruktury projektu PL-Grid

Badania poziomu bezpieczeństwa portalu dostępowego do infrastruktury projektu PL-Grid Badania poziomu bezpieczeństwa portalu dostępowego do infrastruktury projektu PL-Grid Tomasz Kuczyński Dział Aplikacji Tomasz Nowak Zespół Bezpieczeństwa Wrocław, 2.12.2010 r. Konferencja i3: internet

Bardziej szczegółowo

Kurs WWW 1. Paweł Rajba pawel@ii.uni.wroc.pl http://pawel.ii.uni.wroc.pl/

Kurs WWW 1. Paweł Rajba pawel@ii.uni.wroc.pl http://pawel.ii.uni.wroc.pl/ Kurs WWW 1 Paweł Rajba pawel@ii.uni.wroc.pl http://pawel.ii.uni.wroc.pl/ 1 Na podstawie: Hougland, D. i Tavistock A., JSP. Tworzenie stron WWW, RM, Warszawa 2002 Wprowadzenie Technologia po stronie serwera

Bardziej szczegółowo

Podstawowe wykorzystanie Hibernate

Podstawowe wykorzystanie Hibernate Podstawowe wykorzystanie Hibernate Cel Wykonanie prostej aplikacji webowej przedstawiającą wykorzystanie biblioteki. Aplikacja sprawdza w zależności od wybranej metody dodaje, nową pozycje do bazy, zmienia

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo frameworków WEBowych Java na przykładzie ataku CSRF

Bezpieczeństwo frameworków WEBowych Java na przykładzie ataku CSRF Bezpieczeństwo frameworków WEBowych Java na przykładzie ataku CSRF O mnie 12 lat doświadczenia w systemach WEB Java/JEE (ISC) 2 CISSP CTO w J-LABS GET / HTTP/1.1 Host: bank.pl User-Agent: Mozilla/5.0

Bardziej szczegółowo

Java wybrane technologie spotkanie nr 5. Java Server Pages

Java wybrane technologie spotkanie nr 5. Java Server Pages Java wybrane technologie spotkanie nr 5 Java Server Pages 1 Składnia dowolny HTML (template) 2

Bardziej szczegółowo

BAZY DANYCH. Obsługa bazy z poziomu języka PHP. opracowanie: Michał Lech

BAZY DANYCH. Obsługa bazy z poziomu języka PHP. opracowanie: Michał Lech BAZY DANYCH Obsługa bazy z poziomu języka PHP opracowanie: Michał Lech Plan wykładu 1. PHP - co to jest? 2. Bazy danych obsługiwane przez PHP 3. Podstawowe polecenia 4. Sesje 5. Przykład - dodawanie towaru

Bardziej szczegółowo

Język JAVA podstawy. wykład 2, część 1. Jacek Rumiński. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna

Język JAVA podstawy. wykład 2, część 1. Jacek Rumiński. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna Język JAVA podstawy wykład 2, część 1 1 Język JAVA podstawy Plan wykładu: 1. Rodzaje programów w Javie 2. Tworzenie aplikacji 3. Tworzenie apletów 4. Obsługa archiwów 5. Wyjątki 6. Klasa w klasie! 2 Język

Bardziej szczegółowo

Facelets ViewHandler

Facelets ViewHandler JSF i Facelets Wprowadzenie JSP (JavaServer Pages) są natywną i najczęściej używaną technologią do tworzenia warstwy prezentacyjnej dla JSF (JavaServer Faces) Istnieją alternatywne technologie opisu wyglądu

Bardziej szczegółowo

Programowanie Multimediów. Programowanie Multimediów JAVA. wprowadzenie do programowania (3/3) [1]

Programowanie Multimediów. Programowanie Multimediów JAVA. wprowadzenie do programowania (3/3) [1] JAVA wprowadzenie do programowania (3/3) [1] Czym jest aplikacja Java Web Start? Aplikacje JAWS są formą pośrednią pomiędzy apletami a aplikacjami Javy. Nie wymagają do pracy przeglądarki WWW, jednak mogą

Bardziej szczegółowo

Programowanie w Ruby

Programowanie w Ruby Programowanie w Ruby Wykład 13 Marcin Młotkowski 16 stycznia 2013 Plan wykładu Testowanie aplikacji w Ruby on Rails Testowanie modeli Testy funkcjonalne: testowanie kontrolerów Testy integracyjne Testowanie

Bardziej szczegółowo

Testowanie aplikacji. Kurs języka Ruby

Testowanie aplikacji. Kurs języka Ruby Testowanie aplikacji Kurs języka Ruby Rodzaje testów Testy jednostkowe Testy funkcjonalne Testy integracyjne Testy jednostkowe (unit tests) Testy sprawdzające pojedyncze funkcjonalności (metodę, funkcję

Bardziej szczegółowo

Java Server Faces narzędzie do implementacji w wy prezentacji

Java Server Faces narzędzie do implementacji w wy prezentacji Java Server Faces narzędzie do implementacji w wy prezentacji pojęcie komponentu powiązanie z modelem danych widok (View) jako drzewo komponentów obiekty pomocnicze: konwertery, walidatory, obsługa zdarzeń

Bardziej szczegółowo

Aplikacje internetowe - laboratorium

Aplikacje internetowe - laboratorium Aplikacje internetowe - laboratorium Administracja serwerem aplikacji. Celem ćwiczenia jest zainstalowanie i administracja prostym serwerem aplikacji. Ćwiczenie zostanie wykonane przy użyciu popularnego

Bardziej szczegółowo

2) W wyświetlonym oknie należy zaznaczyć chęć utworzenia nowej aplikacji (wygląd okna może się różnić od powyższego); kliknąć OK

2) W wyświetlonym oknie należy zaznaczyć chęć utworzenia nowej aplikacji (wygląd okna może się różnić od powyższego); kliknąć OK Zaawansowane aplikacje internetowe EJB 2 Celem tego laboratorium jest pokazanie, w jaki sposób aplikacje stworzone w różnych technologiach mogą korzystać z funkcjonalności udostępnianej przez komponenty

Bardziej szczegółowo

CGI i serwlety. Plan wykładu. Wykład prowadzi Mikołaj Morzy. Przykład: serwlety vs. szablony. Implementacja logiki prezentacji

CGI i serwlety. Plan wykładu. Wykład prowadzi Mikołaj Morzy. Przykład: serwlety vs. szablony. Implementacja logiki prezentacji Wykład prowadzi Mikołaj Morzy CGI i serwlety Plan wykładu Metody konstrukcji logiki prezentacji Programy CGI Serwlety Java implementacja korzystanie z nagłówków obsługa zmiennych Cookies obsługa sesji

Bardziej szczegółowo

Rozproszone systemy internetowe. Wprowadzenie. Koncepcja zdalnego wywołania procedury

Rozproszone systemy internetowe. Wprowadzenie. Koncepcja zdalnego wywołania procedury Rozproszone systemy internetowe Wprowadzenie. Koncepcja zdalnego wywołania procedury Zakres tematyczny przedmiotu Aplikacje rozproszone Technologie /standardy internetowe Programowanie obiektowe 2 Co będzie

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane aplikacje internetowe laboratorium

Zaawansowane aplikacje internetowe laboratorium Zaawansowane aplikacje internetowe laboratorium Web Services (część 1). Celem ćwiczenia jest przygotowanie prostej aplikacji internetowej wykorzystującej technologię usług sieciowych (ang. Web Services).

Bardziej szczegółowo

Aplikacje WWW - laboratorium

Aplikacje WWW - laboratorium Aplikacje WWW - laboratorium JavaServer Pages Standard Tag Library Celem ćwiczenia jest zapoznanie ze standardową biblioteką znaczników JSTL. W ramach ćwiczenia zostanie skonstruowany prosty sklep internetowy

Bardziej szczegółowo

Java Database Connectivity

Java Database Connectivity Java Database Connectivity Celem ćwiczenia jest zbudowanie kilku prostych serwletów z użyciem technologii JDBC. Podczas ćwiczenia zbudowane zostaną serwlety ilustrujące podstawowe techniki łączenia się

Bardziej szczegółowo

Technologie sieciowe Sprawozdanie z labolatorium. Lista 5

Technologie sieciowe Sprawozdanie z labolatorium. Lista 5 Politechnika Wrocławska Wydział Podstawowych Problemów Techniki Technologie sieciowe Sprawozdanie z labolatorium Lista 5 Autor: Piotr Kosytorz IIrokInf. indeks: 166174 Prowadzący: dr inż. Łukasz Krzywiecki

Bardziej szczegółowo

Gatesms.eu Mobilne Rozwiązania dla biznesu

Gatesms.eu Mobilne Rozwiązania dla biznesu Mobilne Rozwiązania dla biznesu SPECYFIKACJA TECHNICZNA WEB API-USSD GATESMS.EU wersja 0.9 Opracował: Gatesms.eu Spis Historia wersji dokumentu...3 Bezpieczeństwo...3 Wymagania ogólne...3 Mechanizm zabezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Architektury Usług Internetowych. Laboratorium 1. Servlety

Architektury Usług Internetowych. Laboratorium 1. Servlety Architektury Usług Internetowych Laboratorium 1. Servlety Wstęp Celem laboratorium jest zapoznanie się z modelem klient-serwer (żądanie-odpowiedź) na przykładzie serwletów. Kontener webowy Kontener webowy

Bardziej szczegółowo

Programowanie 3 - Funkcje, pliki i klasy

Programowanie 3 - Funkcje, pliki i klasy Instytut Informatyki Uniwersytetu Śląskiego Laborki funkcja; parametry funkcji; typ zwracany; typ void; funkcje bez parametrów; napis.length() - jako przykład funkcji. Zadania funkcja dodająca dwie liczby;

Bardziej szczegółowo

4 Web Forms i ASP.NET...149 Web Forms...150 Programowanie Web Forms...150 Możliwości Web Forms...151 Przetwarzanie Web Forms...152

4 Web Forms i ASP.NET...149 Web Forms...150 Programowanie Web Forms...150 Możliwości Web Forms...151 Przetwarzanie Web Forms...152 Wstęp...xv 1 Rozpoczynamy...1 Co to jest ASP.NET?...3 W jaki sposób ASP.NET pasuje do.net Framework...4 Co to jest.net Framework?...4 Czym są Active Server Pages (ASP)?...5 Ustawienia dla ASP.NET...7 Systemy

Bardziej szczegółowo

PHP: bloki kodu, tablice, obiekty i formularze

PHP: bloki kodu, tablice, obiekty i formularze 1 PHP: bloki kodu, tablice, obiekty i formularze SYSTEMY SIECIOWE Michał Simiński 2 Bloki kodu Blok if-else Switch Pętle Funkcje Blok if-else 3 W PHP blok if i blok if-else wyglądają tak samo i funkcjonują

Bardziej szczegółowo

Sesje i logowanie. 1. Wprowadzenie

Sesje i logowanie. 1. Wprowadzenie Sesje i logowanie 1. Wprowadzenie Żądania od nawet tego samego użytkownika na serwerze nie są domyślnie w żaden sposób łączone ze sobą. Każde jest w pewnym sensie nowe i serwer nie jest w stanie stwierdzić,

Bardziej szczegółowo

Testowanie aplikacji Java Servlets

Testowanie aplikacji Java Servlets Borland Developer Days 2004 2-3 czerwca 2004 Testowanie aplikacji Java Servlets Bartosz Walter mailto: Bartek.Walter@man.poznan.pl Agenda Aplikacje Java Servlets TM Jak testować aplikacje internetowe?

Bardziej szczegółowo

Podejście obiektowe do relacyjnych baz danych Hibernate.

Podejście obiektowe do relacyjnych baz danych Hibernate. Podejście obiektowe do relacyjnych baz danych Hibernate. Plan wykładu Czym jest Hibernate? Jakie są zalety pracy z Hibernate? Jak skonfigurować Hibernate? Jak korzystać z Hibernate? Praktyczne przykłady

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 1. Wzorce oprogramowania lab1, Zofia Kruczkiewicz

Laboratorium 1. Wzorce oprogramowania lab1, Zofia Kruczkiewicz Aplikacja internetowa zbudowana w oparciu o środowisko Visual Web Java Server Faces. Zarządzanie obiektami typu SesionBeans, RequestBeen i ApplicationBeans, Laboratorium 1 Wzorce oprogramowania lab1, Okres

Bardziej szczegółowo

Angular, cz. II. Tworzenie serwisów Web 2.0. dr inż. Robert Perliński rperlinski@icis.pcz.pl

Angular, cz. II. Tworzenie serwisów Web 2.0. dr inż. Robert Perliński rperlinski@icis.pcz.pl ngular, cz. II 1/24 Angular, cz. II Tworzenie serwisów Web 2.0 dr inż. Robert Perliński rperlinski@icis.pcz.pl Politechnika Częstochowska Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej 10 kwietnia 2015

Bardziej szczegółowo

Serwlety Java: zagadnienia zaawansowane. Data Sources. Data Sources. Przykład pliku data-sources.xml

Serwlety Java: zagadnienia zaawansowane. Data Sources. Data Sources. Przykład pliku data-sources.xml Serwlety Java: zagadnienia zaawansowane Data Sources Data Sources Przykład pliku data-sources.xml Obiekt Data Source stanowi logiczną definicję bazy danych programista korzysta z obiektu Data Source serwer

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 7 Blog: dodawanie i edycja wpisów

Laboratorium 7 Blog: dodawanie i edycja wpisów Laboratorium 7 Blog: dodawanie i edycja wpisów Dodawanie nowych wpisów Tworzenie formularza Za obsługę formularzy odpowiada klasa Zend_Form. Dla każdego formularza w projekcie tworzymy klasę dziedziczącą

Bardziej szczegółowo

Obiektowy PHP. Czym jest obiekt? Definicja klasy. Składowe klasy pola i metody

Obiektowy PHP. Czym jest obiekt? Definicja klasy. Składowe klasy pola i metody Obiektowy PHP Czym jest obiekt? W programowaniu obiektem można nazwać każdy abstrakcyjny byt, który programista utworzy w pamięci komputera. Jeszcze bardziej upraszczając to zagadnienie, można powiedzieć,

Bardziej szczegółowo

Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości

Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości część 2 Zaprojektowaliśmy stronę dodaj_dzial.aspx proszę jednak spróbować dodać nowy dział nie podając jego nazwy

Bardziej szczegółowo

prepared by: pawel@kasprowski.pl Programowanie WWW Model-View-Controller

prepared by: pawel@kasprowski.pl Programowanie WWW Model-View-Controller Programowanie WWW Model-View-Controller Przypomnienie problemu Aplikacja do liczenia kredytów Klasa Kredyt Formatka do wprowadzania danych (czysty HTML) Skrypt liczący ratę (JSP wykorzystujące klasę Kredyt)

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane aplikacje WWW - laboratorium

Zaawansowane aplikacje WWW - laboratorium Zaawansowane aplikacje WWW - laboratorium Przetwarzanie XML (część 2) Celem ćwiczenia jest przygotowanie aplikacji, która umożliwi odczyt i przetwarzanie pliku z zawartością XML. Aplikacja, napisana w

Bardziej szczegółowo

Aplikacje Internetowe

Aplikacje Internetowe Aplikacje Internetowe Bazy danych, JSTL JDBC JDBC API pozwala na: Ustalenie połączenia z bazą Wysyłanie poleceń SQL Przetwarzanie rezultatów Sposób działania JDBC Załaduj sterownik Class.forName( DriverClassName);

Bardziej szczegółowo

Kurs programowania aplikacji bazodanowych

Kurs programowania aplikacji bazodanowych Wykład 2 Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski Plan wykładu Połączenie za pomocą JNDI i DataSource Połączenie za pomocą JNDI i DataSource Krótki wstęp do usług katalogowych Dotychczas w celu uzyskania

Bardziej szczegółowo

Serwlety i JSP na platformie Java EE. Damian Makarow

Serwlety i JSP na platformie Java EE. Damian Makarow Serwlety i JSP na platformie Java EE Damian Makarow Przebieg prezentacji Serwlety JSP Serwlety a aplikacje Java EE Sesje Ciasteczka Cykl życia Znaczniki Scope JSTL Serwlety+JSP Serwlety i JSP na platformie

Bardziej szczegółowo

Kontrola sesji w PHP HTTP jest protokołem bezstanowym (ang. stateless) nie utrzymuje stanu między dwoma transakcjami. Kontrola sesji służy do

Kontrola sesji w PHP HTTP jest protokołem bezstanowym (ang. stateless) nie utrzymuje stanu między dwoma transakcjami. Kontrola sesji służy do Sesje i ciasteczka Kontrola sesji w PHP HTTP jest protokołem bezstanowym (ang. stateless) nie utrzymuje stanu między dwoma transakcjami. Kontrola sesji służy do śledzenia użytkownika podczas jednej sesji

Bardziej szczegółowo

Programowanie współbieżne i rozproszone

Programowanie współbieżne i rozproszone Programowanie współbieżne i rozproszone WYKŁAD 11 dr inż. CORBA CORBA (Common Object Request Broker Architecture) standard programowania rozproszonego zaproponowany przez OMG (Object Management Group)

Bardziej szczegółowo

Logika prezentacji III

Logika prezentacji III Logika prezentacji III wykład prowadzi Mikołaj Morzy Logika prezentacji 1 Plan wykładu Szablony JSP cykl życia deklaracje dyrektywy skryptlety język EL Inne technologie szablonów Velocity WebMacro FreeMarker

Bardziej szczegółowo

Diagramy klas. dr Jarosław Skaruz http://ii3.uph.edu.pl/~jareks jaroslaw@skaruz.com

Diagramy klas. dr Jarosław Skaruz http://ii3.uph.edu.pl/~jareks jaroslaw@skaruz.com Diagramy klas dr Jarosław Skaruz http://ii3.uph.edu.pl/~jareks jaroslaw@skaruz.com O czym będzie? Notacja Ujęcie w różnych perspektywach Prezentacja atrybutów Operacje i metody Zależności Klasy aktywne,

Bardziej szczegółowo

Leszek Stasiak Zastosowanie technologii LINQ w

Leszek Stasiak Zastosowanie technologii LINQ w Leszek Stasiak Zastosowanie technologii LINQ w C# 1. Wstęp - połączenie Do naszych zadań będziemy używać Microsoft Visual Studio 2010. Stwórzmy nowy projekt Windows Form Application. Mając do dyspozycji

Bardziej szczegółowo

Architektury Usług Internetowych. Laboratorium 1 Servlety

Architektury Usług Internetowych. Laboratorium 1 Servlety Architektury Usług Internetowych Laboratorium 1 Servlety Wstęp Celem laboratorium jest zapoznanie się z modelem klient-serwer (żądanieodpowiedź) na przykładzie serwletów. Kontener webowy Kontener webowy

Bardziej szczegółowo

HttpRequest Aplikacja Czat

HttpRequest Aplikacja Czat HttpRequest Aplikacja Czat Za pomocą obiektu HttpRequest można wykonywać żądania http z aplikacji windows phone. W pierwszej kolejności należy utworzyć aplikację i dodać do niej dwie kontrolki: Buton i

Bardziej szczegółowo

Pawel@Kasprowski.pl Języki skryptowe - PHP. PHP i bazy danych. Paweł Kasprowski. pawel@kasprowski.pl. vl07

Pawel@Kasprowski.pl Języki skryptowe - PHP. PHP i bazy danych. Paweł Kasprowski. pawel@kasprowski.pl. vl07 PHP i bazy danych Paweł Kasprowski pawel@kasprowski.pl Użycie baz danych Bazy danych używane są w 90% aplikacji PHP Najczęściej jest to MySQL Funkcje dotyczące baz danych używają języka SQL Przydaje się

Bardziej szczegółowo

JAX-RS czyli REST w Javie. Adam Kędziora

JAX-RS czyli REST w Javie. Adam Kędziora JAX-RS czyli REST w Javie Adam Kędziora Webservice Usługa sieciowa (ang. web service) komponent programowy niezależny od platformy i implementacji, dostarczający określonej funkcjonalności. SOAP,UDDI,XML,WSDL

Bardziej szczegółowo

Java Enterprise Edition spotkanie nr 3. Serwlety c.d.

Java Enterprise Edition spotkanie nr 3. Serwlety c.d. Java Enterprise Edition spotkanie nr 3 Serwlety c.d. 1 Wzorzec obserwator ServletRequestAttributeListener void attributeadded(servletrequestattributeevent ev) void attributeremoved(servletrequestattributeevent

Bardziej szczegółowo

Tworzenie stron internetowych z wykorzystaniem HTM5, JavaScript, CSS3 i jquery. Łukasz Bartczuk

Tworzenie stron internetowych z wykorzystaniem HTM5, JavaScript, CSS3 i jquery. Łukasz Bartczuk Tworzenie stron internetowych z wykorzystaniem HTM5, JavaScript, CSS3 i jquery Łukasz Bartczuk Moduł 6 JavaScript w przeglądarce Agenda Skrypty na stronie internetowej Model DOM AJAX Skrypty na stronie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do technologii Web Services: SOAP, WSDL i UDDI

Wprowadzenie do technologii Web Services: SOAP, WSDL i UDDI Wprowadzenie do technologii Web Services: SOAP, WSDL i UDDI Maciej Zakrzewicz PLOUG mzakrz@cs.put.poznan.pl Plan prezentacji Wprowadzenie do architektury zorientowanej na usługi Charakterystyka technologii

Bardziej szczegółowo

Kurs programowania. Wykład 7. Wojciech Macyna. 25 kwietnia 2017

Kurs programowania. Wykład 7. Wojciech Macyna. 25 kwietnia 2017 Wykład 7 25 kwietnia 2017 Dokumentowanie kodu Program javadoc Java jest wyposażona w generator dokumentacji który na podstawie odpowiednio napisanych komentarzy w kodzie programu (które jednak nie sa konieczne),

Bardziej szczegółowo

J2EE wzorce projektowe. Alicja Truszkowska

J2EE wzorce projektowe. Alicja Truszkowska J2EE wzorce projektowe Alicja Truszkowska Motywacja Znaczące miejsce J2EE pośród systemów biznesowych Bogactwo narzędzi i technologii Dobre praktyki projektowania aplikacji Każde, nawet najdoskonalsze

Bardziej szczegółowo

AXIS2 - tworzenie usługi sieciowej i klienta Axis Data Binding. dr inż. Juliusz Mikoda mgr inż. Anna Wawszczak

AXIS2 - tworzenie usługi sieciowej i klienta Axis Data Binding. dr inż. Juliusz Mikoda mgr inż. Anna Wawszczak AXIS2 - tworzenie usługi sieciowej i klienta Axis Data Binding dr inż. Juliusz Mikoda mgr inż. Anna Wawszczak Ustawienie zmiennych środowiskowych Przed rozpoczęciem pracy z pakietem AXIS należy ustalić

Bardziej szczegółowo

Tomasz Dobek. t.dobek@students.mimuw.edu.pl

Tomasz Dobek. t.dobek@students.mimuw.edu.pl Spring Framework Tomasz Dobek t.dobek@students.mimuw.edu.pl Plan prezentacji Spring z lotu ptaka Kontener Spring IoC Spring AOP Menedżer transakcji w Springu Spring DAO Testy integracyjne Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Doctrine ORM

Wprowadzenie do Doctrine ORM Wprowadzenie do Doctrine ORM Przygotowanie środowiska Do wykonania ćwiczenia konieczne będzie zainstalowanie narzędzia Composer i odpowiednie skonfigurowanie Netbeans (Tools->Options->Framework & Tools->Composer,

Bardziej szczegółowo

Plan. Stan sesji (1/2) Stan sesji (2/2) Stan sesji Tworzenie przycisku Integracja prostego formularza z raportem Tworzenie formularza z raportem

Plan. Stan sesji (1/2) Stan sesji (2/2) Stan sesji Tworzenie przycisku Integracja prostego formularza z raportem Tworzenie formularza z raportem 5 Integracja stron aplikacji, tworzenie zintegrowanych formularzy i raportów Plan Stan sesji Tworzenie przycisku Integracja prostego formularza z raportem Tworzenie formularza z raportem 2 Stan sesji (1/2)

Bardziej szczegółowo

Wybrane działy Informatyki Stosowanej

Wybrane działy Informatyki Stosowanej Wybrane działy Informatyki Stosowanej Java Enterprise Edition. WebServices. Język XML. Serwer aplikacji GlassFish. Dr inż. Andrzej Czerepicki a.czerepicki@wt.pw.edu.pl http://www2.wt.pw.edu.pl/~a.czerepicki

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja implementacyjna aplikacji serwerowej

Specyfikacja implementacyjna aplikacji serwerowej Projekt: System wspomagania osób studiujących Strona: 1 / 7 Opracowali: Zatwierdzili: Spis treści Damian Głuchowski Krzysztof Krajewski Krzysztof Krajewski dr inż. Sławomir Skoneczny Spis treści... 1 1.

Bardziej szczegółowo

Wstęp Budowa Serwlety JSP Podsumowanie. Tomcat. Kotwasiński. 1 grudnia 2008

Wstęp Budowa Serwlety JSP Podsumowanie. Tomcat. Kotwasiński. 1 grudnia 2008 Adam 1 grudnia 2008 Wstęp Opis Historia Apache kontener serwletów rozwijany w ramach projektu Apache jeden z bardziej popularnych kontenerów Web open source, Apache Software License rozwijany przez ASF

Bardziej szczegółowo

Baza danych sql. 1. Wprowadzenie

Baza danych sql. 1. Wprowadzenie Baza danych sql 1. Wprowadzenie Do tej pory operowaliście na listach. W tej instrukcji pokazane zostanie jak stworzyć bazę danych. W zadaniu skorzystamy z edytora graficznego struktury bazy danych, który

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium Architektura Spring.

Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium Architektura Spring. Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium Architektura Spring. Celem ćwiczenia jest przygotowanie prostej aplikacji internetowej wykorzystującej architekturę Spring. Aplikacja składa się z jednego

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH. KL III TI 4 godziny tygodniowo (4x30 tygodni =120 godzin ),

PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH. KL III TI 4 godziny tygodniowo (4x30 tygodni =120 godzin ), PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH KL III TI 4 godziny tygodniowo (4x30 tygodni =120 godzin ), Program 351203 Opracowanie: Grzegorz Majda Tematyka zajęć 1. Wprowadzenie do aplikacji internetowych

Bardziej szczegółowo

Dostosowywanie wyglądu aplikacji czytelnika w oparciu o oprogramowanie dlibra 5.0

Dostosowywanie wyglądu aplikacji czytelnika w oparciu o oprogramowanie dlibra 5.0 Dostosowywanie wyglądu aplikacji czytelnika w oparciu o oprogramowanie dlibra 5.0 Mariusz Stanisławczyk VII Warsztaty Biblioteki Cyfrowe Plan prezentacji Przykłady istniejących bibliotek cyfrowych Pojęcia

Bardziej szczegółowo

Instrukcja implementacji sterownika wirtualnego portu szeregowego dla systemu Android. Opracowanie: Elzab Soft sp. z o.o.

Instrukcja implementacji sterownika wirtualnego portu szeregowego dla systemu Android. Opracowanie: Elzab Soft sp. z o.o. Instrukcja implementacji sterownika wirtualnego portu szeregowego dla systemu Android. Opracowanie: Elzab Soft sp. z o.o. 29.06.2015 2 Spis treści 1. Wymagania...4 2. Uprawnienia systemowe...4 3. Uprawnienie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do JSP. Marcin Apostoluk, Tadeusz Pawlus, Wojciech Walczak. Technologie Biznesu Elektronicznego, 7 marzec 2006

Wprowadzenie do JSP. Marcin Apostoluk, Tadeusz Pawlus, Wojciech Walczak. Technologie Biznesu Elektronicznego, 7 marzec 2006 Marcin Apostoluk Tadeusz Pawlus Wojciech Walczak Technologie Biznesu Elektronicznego, 7 marzec 2006 Plan prezentacji 1 2 3 4 5 6 7 Kto się tym zajmuje? Opis serwletu Przykład Serwlety inne niż HTTP Aplikacje

Bardziej szczegółowo

Kurs programowania. Wykład 2. Wojciech Macyna. 17 marca 2016

Kurs programowania. Wykład 2. Wojciech Macyna. 17 marca 2016 Wykład 2 17 marca 2016 Dziedziczenie Klasy bazowe i potomne Dziedziczenie jest łatwym sposobem rozwijania oprogramowania. Majac klasę bazowa możemy ja uszczegółowić (dodać nowe pola i metody) nie przepisujac

Bardziej szczegółowo

Internet. Celem zajęć laboratoryjnych jest stopniowe tworzenie aplikacji webowej opartej o technologię ASP.NET MVC.

Internet. Celem zajęć laboratoryjnych jest stopniowe tworzenie aplikacji webowej opartej o technologię ASP.NET MVC. 1. Wprowadzenie Aplikacje webowe są aplikacjami typu klient-serwer, czyli w uproszczeniu w odległym miejscu ustawiony został serwer podłączony do sieci internet. Serwer ten ma nadany unikatowy adres sieciowy,

Bardziej szczegółowo

SOAP. Autor: Piotr Sobczak

SOAP. Autor: Piotr Sobczak SOAP Autor: Piotr Sobczak AGENDA: Trochę o Web Services Wprowadzenie do SOAP Anatomia komunikatu SOAP Wysyłanie i otrzymywanie komunikatu SOAP oraz API Javy w przykładach SOAP z załącznikami SOAP-RPC Obsługa

Bardziej szczegółowo

prepared by: Java Server Pages Sesje, cookies, znaczniki

prepared by: Java Server Pages Sesje, cookies, znaczniki Java Server Pages Sesje, cookies, znaczniki Sesje Problem: http jest bezstanowe Za każdym razem klient nawiązuje połączenie na nowo Zwykle konieczne jest zapamiętywanie co klient robił wcześniej Rozwiązanie:

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe

Programowanie obiektowe Programowanie obiektowe Laboratorium 1. Wstęp do programowania w języku Java. Narzędzia 1. Aby móc tworzyć programy w języku Java, potrzebny jest zestaw narzędzi Java Development Kit, który można ściągnąć

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane Aplikacje Internetowe

Zaawansowane Aplikacje Internetowe framework Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Łódź, 13 października 2010 1 Wprowadzenie Informacje organizacyjne 2 3 4 Informacje o przedmiocie Informacje organizacyjne Dokładne informacje

Bardziej szczegółowo

Java Server Faces - wprowadzenie

Java Server Faces - wprowadzenie Java Server Faces - wprowadzenie Java Server Faces (JSF) jest najpopularniejszą technologią opartą o język JAVA, służącą do tworzenia aplikacji webowych (dynamicznych stron WWW). pomimo że JSF i EJB wchodzą

Bardziej szczegółowo

Aplikacje WWW - laboratorium

Aplikacje WWW - laboratorium Aplikacje WWW - laboratorium JavaServer Pages Standard Tag Library Celem ćwiczenia jest zapoznanie ze standardową biblioteką znaczników JSTL. W ramach ćwiczenia zostanie skonstruowany prosty sklep internetowy

Bardziej szczegółowo

Stripes & Stripernate. Zbigniew Skowron 13 kwietnia 2007

Stripes & Stripernate. Zbigniew Skowron 13 kwietnia 2007 Stripes & Stripernate Zbigniew Skowron Stripes & Stripernate Stripes: Framework do budowania aplikacji webowych. Założenia: prostota i minimum konfiguracji. Zbudowany na technologiach Javy 5.0: Serlvet

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja techniczna. mprofi Interfejs API

Specyfikacja techniczna. mprofi Interfejs API Warszawa 09.04.2015. Specyfikacja techniczna mprofi Interfejs API wersja 1.0.2 1 Specyfikacja techniczna mprofi Interfejs API wersja 1.0.2 WERSJA DATA STATUTS AUTOR 1.0.0 10.03.2015 UTWORZENIE DOKUMENTU

Bardziej szczegółowo

ZPKSoft WDoradca. 1. Wstęp 2. Architektura 3. Instalacja 4. Konfiguracja 5. Jak to działa 6. Licencja

ZPKSoft WDoradca. 1. Wstęp 2. Architektura 3. Instalacja 4. Konfiguracja 5. Jak to działa 6. Licencja ZPKSoft WDoradca 1. Wstęp 2. Architektura 3. Instalacja 4. Konfiguracja 5. Jak to działa 6. Licencja 1. Wstęp ZPKSoft WDoradca jest technologią dostępu przeglądarkowego do zasobów systemu ZPKSoft Doradca.

Bardziej szczegółowo

Dostęp do baz danych z serwisu www - PHP. Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej Joanna Paszkowska, 4 rok FK

Dostęp do baz danych z serwisu www - PHP. Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej Joanna Paszkowska, 4 rok FK Dostęp do baz danych z serwisu www - PHP Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej Joanna Paszkowska, 4 rok FK Bazy Danych I, 8 Grudzień 2009 Plan Trochę teorii Uwagi techniczne Ćwiczenia Pytania Trójwarstwowy

Bardziej szczegółowo

Aspekty bezpieczeństwa aplikacji internetowych

Aspekty bezpieczeństwa aplikacji internetowych Aspekty bezpieczeństwa aplikacji internetowych Kamil Witecki (kamil@witecki.net.pl) Wojciech Wodo (wojciech.wodo@gmail.com) 21 kwietnia 2010 Kto, co, dlaczego? Popularne typy ataków Kim jesteśmy i dlaczego

Bardziej szczegółowo

PCSHEMATIC AUTOMATION Instalacja aktualizacji baz aparatury

PCSHEMATIC AUTOMATION Instalacja aktualizacji baz aparatury PCSHEMATIC AUTOMATION Instalacja aktualizacji baz aparatury W jaki sposób zainstalować aktualizacje baz aparatury w programie PCSCHEMATIC Automation. 07-2017 Kopiowanie tego podręcznika bez zgody firmy

Bardziej szczegółowo

Programowanie zaawansowane

Programowanie zaawansowane Programowanie zaawansowane Ćwiczenie 6 Komunikacja silnie typowana I. Utwórz aplikację okienkową realizującą proste obliczenia arytmetyczne. Obsługa zdarzeń w aplikacji typu Windows Form Application odbywa

Bardziej szczegółowo