ITA-103 Aplikacje Internetowe. Piotr Bubacz. Moduł 5. Wersja 1. Kontrolki serwerowe

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ITA-103 Aplikacje Internetowe. Piotr Bubacz. Moduł 5. Wersja 1. Kontrolki serwerowe"

Transkrypt

1 Piotr Bubacz Moduł 5 Wersja 1 Spis treści... 1 Informacje o module... 2 Przygotowanie teoretyczne... 3 Przykładowy problem... 3 Podstawy teoretyczne... 3 Przykładowe rozwiązanie... 9 Porady praktyczne Uwagi dla studenta Dodatkowe źródła informacji Laboratorium podstawowe Problem 1 (czas realizacji 20 min) Problem 2 (czas realizacji 20 min) Problem 3 (czas realizacji 10 min) Laboratorium rozszerzone Zadanie 1 (czas realizacji 90 min)... 24

2 Informacje o module Opis modułu W tym module znajdziesz informacje dotyczące kontrolek dostępnych w ASP.NET. Poznasz różnice między kontrolkami serwerowymi HTML a kontrolkami Web. Nauczysz się wykorzystywad nie tylko różne kontrolki serwerowe, ale również walidowad wprowadzone dane po stronie klienta lub/i po stronie serwera. Cel modułu Celem modułu jest przedstawienie możliwości programowego wykorzystania kontrolek serwerowych oraz prostej walidacji danych po stronie klienta. Uzyskane kompetencje Po zrealizowaniu modułu będziesz: umiał programowo odwoływad się do złożonych kontrolek serwerowych potrafił walidowad dane wprowadzane po stronie klienta umiał wykorzystywad rozbudowane kontrolki, takie jak MultiView i AdRotator wiedział co to jest cykl życia strony i w jaki sposób możesz sprawdzid, czy strona jest przesłana po raz pierwszy do klienta Wymagania wstępne Przed przystąpieniem do pracy z tym modułem powinieneś: znad podstawy języka XHTML. znad zasady pracy w środowisku Visual Studio, w szczególności tworzenia stron internetowych Mapa zależności modułu Zgodnie z mapą zależności przedstawioną na Rys. 1, przed przystąpieniem do realizacji tego modułu należy zapoznad się z materiałem zawartym w modułach Podstawy HTML, Kaskadowe Arkusze Stylów CSS i Wprowadzenie do ASP.NET. MODUŁ 14 MODUŁ 13 MODUŁ 1 MODUŁ 12 MODUŁ 2 MODUŁ 11 MODUŁ 5 MODUŁ 3 MODUŁ 10 MODUŁ 4 MODUŁ 9 MODUŁ 8 MODUŁ 6 Rys. 1 Mapa zależności modułu Strona 5-2

3 Przygotowanie teoretyczne Przykładowy problem Posiadamy już wiedzę dotyczącą tworzenia aplikacji internetowych, dodawania prostych kontrolek do strony, dodawania stron do aplikacji oraz przesyłania informacji między stronami. Nadszedł czas na poważniejsze zadania. Podstawowym problemem, z jakim spotykają się twórcy aplikacji internetowych, jest sprawdzanie poprawności danych wprowadzanych przez użytkownika. Walidację powinniśmy zawsze realizowad po stronie serwera, istnieją jednak sytuacje, w których wstępne sprawdzenie danych warto przeprowadzid już po stronie klienta, np. gdy chcemy upewnid się, czy wymagane pola zostały wypełnione lub czy format wprowadzonych danych jest prawidłowy. Możemy to zrealizowad przy pomocy własnych skryptów napisanych w JavaScript, jednak najpierw musimy poznad ten język, a najczęściej również różnice w jego interpretacji przez różne przeglądarki. Na szczęście programiście ASP.NET do podstawowej walidacji wystarczy jedynie znajomośd kilku kontrolek. Innym problemem, z jakim możemy się spotkad, jest koniecznośd prezentowania różnych elementów na stronie w zależności od potrzeb. W module 3 wykorzystaliśmy dwie dodatkowe strony do wyświetlenia ankiety w zależności od płci użytkownika. Na pewno istnieje lepsze rozwiązanie tego problemu. Podstawy teoretyczne ASP.NET możemy podzielid na dwie grupy: kontrolki Web i kontrolki HTML. Komponentów z tej pierwszej grupy używaliśmy już w module 3. Kontrolki HTML to zwykłe elementy HTML, do których możemy odwoływad się w kodzie strony. Niezależnie od rodzaju kontrolki, przed przesłaniem do klienta jest ona przekształcana na kod znaczników zgodny ze standardem XHTML. Wygenerowany kod może wyglądad różnie, gdyż ASP.NET stara się dostosowad go do możliwości, jakie oferuje przeglądarka użytkownika. Programista ma wpływ nie tylko na wygląd kontrolki,, ale może również określid pewne jej zachowania, np. która kontrolka będzie aktywna po wywołaniu strony. Kontrolki HTML Serwerowe kontrolki HTML definiuje się jak zwykłe elementy HTML, nadając im dodatkowo atrybut runat="server". W celu identyfikacji kontrolki oraz możliwości programowego odwoływania się do niej należy nadad jej atrybut ID. Kontrolki te muszą byd umieszczone w znaczniku <form>, który również musi posiadad atrybut runat="server". Serwerowe kontrolki HTML umożliwiają m.in.: programowe odwoływanie się do kontrolek z poziomu kodu aplikacji obsługę zdarzeo po stronie serwera współpracę z walidatorami wiązanie właściwości ze źródłem danych Kontrolki Web Kontrolki Web, w porównaniu do kontrolek serwerowych HTML, opisują elementy strony na wyższym poziomie abstrakcji. Chod po stronie klienta widoczne są jako standardowe znaczniki HTML, po stronie serwera udostępniają wiele zaawansowanych funkcjonalności. Podstawowe kontrolki Web Do podstawowych kontrolek należą: Label wyświetla statyczny tekst Strona 5-3

4 TextBox wyświetla pole tekstowe Button wyświetla przycisk LinkButton wyświetla odnośnik zachowujący się jak przycisk ImageButton wyświetla obrazek, który po kliknięciu myszką działa jak przycisk HyperLink wyświetla odnośnik, który użytkownik może kliknąd aby przenieśd się na inną stronę DropDownList wyświetla rozwijaną listę wyboru ListBox wyświetla listę wielokrotnego wyboru CheckBox wyświetla pole wyboru CheckBoxList wyświetla listę złożoną z pól wyboru Image wyświetla obrazek ImageMap wyświetla obrazek z opcjonalnie zdefiniowaną mapą aktywnych obszarów Table wyświetla tabelę BulletedList wyświetla listę numerowaną lub wypunktowaną HiddenField tworzy ukryte pole Literal wyświetla statyczną zawartośd Rozbudowane kontrolki Web Środowisko ASP.NET udostępnia nie tylko podstawowe kontrolki Web, ale również bardziej złożone komponenty. Przykładem takiej rozbudowanej kontrolki Web jest kontrolka MultiView. Kontrolka ta umożliwia dynamiczne prezentowanie i ukrywanie zawartości przed użytkownikiem. Definiuje ona widoki, reprezentowanych przez kontrolkę View. Tylko jeden widok może byd w danej chwili widoczny dla użytkownika. Przykładowo kontrolki MultiView możemy użyd następująco: <asp:multiview ID="MultiView1" runat="server"> <asp:view ID="stronaView" runat="server"> </asp:view> <asp:view ID="produktyView" runat="server"> </asp:view> <asp:view ID="dziekujemyView" runat="server"> </asp:view> </asp:multiview> Zmiana aktualnie wyświetlonego widoku możliwa jest po komunikacji z serwerem za pomocą metody SetActiveView. MultiView1.SetActiveView(stronaView); Kontrolki MultiView można również zagnieżdżad, tworząc złożone struktury umożliwiające praktycznie dowolne manipulowanie zawartością strony. Innym przykładem rozbudowanej kontrolki Web jest kontrolka AdRotator. Umożliwia ona wyświetlanie elementów graficznych z odnośnikami (najczęściej reklam) na stronie. AdRotator losowo wybiera grafikę z uprzednio przygotowanej listy. Możliwe jest również śledzenie ilości kliknięd. Aby skorzystad z kontrolki należy przygotowad elementy graficzne oraz odnośniki do zasobów. Następnie należy przygotowad plik XML, w którym określimy wcześniej przygotowane informacje, np.: <Advertisements> <Ad> <ImageUrl>~/Adv/Adv1.png</ImageUrl> <NavigateUrl>http://www.asp.net</NavigateUrl> Strona 5-4

5 <AlternateText>Strona główna ASP.NET </AlternateText> </Ad> <Ad> <ImageUrl>~/Adv/Adv2.png</ImageUrl> <NavigateUrl>http://www.codeplex.com</NavigateUrl> <AlternateText>Projekty OpenSource - CodePlex </AlternateText> </Ad> </Advertisements> Plik XML zawiera predefiniowane atrybuty umieszczone w Tab. 1. Tylko atrybut ImageUrl jest wymagany. Tab. 1 Atrybuty pliku XML dla kontrolki AdRotator Atrybut Opis ImageUrl Height Width NavigateUrl AlternateText Keyword Impressions Adres URL wyświetlanego obrazka. Wysokośd obrazka w pikselach. Szerokośd obrazka w pikselach. Adres URL, do którego zostanie przekierowany użytkownik po kliknięciu na kontrolkę. Tekst wyświetlany w przypadku, kiedy obrazek nie jest dostępny. Kategoria dla reklamy. Jest używana w kontrolce AdRotator do filtrowania listy reklam dla określonej kategorii. Wartośd określająca, jak często reklama jest wyświetlana w stosunku do innych reklam. Im większa wartośd, tym większa częstotliwośd wyświetlania reklamy. Suma wszystkich wartości nie może przekroczyd Sprawdzanie poprawności wpisywanych danych Typowym zadaniem przy projektowaniu stron Web jest walidacja danych wprowadzonych przez użytkownika. Użytkownik może celowo lub przez pomyłkę podad błędne dane, które mogą spowodowad niepożądane działanie aplikacji. W ASP.NET są dostępne specjalne kontrolki, które w prosty sposób umożliwiają implementację sprawdzania poprawności wpisanych danych. Kontrolki sprawdzające poprawność danych wprowadzanych przez użytkownika Kontrolki do sprawdzania poprawności danych wprowadzanych przez użytkownika nazywane są walidatorami. Walidator jest powiązany z wybraną kontrolką na stronie, która umożliwia wprowadzanie danych przez użytkownika. Ze względu na różne typy wpisywanych danych, istnieją różne kontrolki sprawdzające. Jedna kontrolka wejściowa może byd nadzorowana przez kilka walidatorów (kontrolujących np. czy wprowadzono wartośd oraz czy dana wartośd jest poprawna). Dodatkowo przygotowano kontrolkę wyświetlającą podsumowanie błędów na stronie. Każdy walidator posiada następujące właściwości: ControlToValidate ustawia lub zwraca identyfikator kontrolki, którą sprawdza walidator Display ustawia lub zwraca sposób wyświetlania i rezerwowania miejsca na stronie na komunikaty o błędach ErrorMessage ustawia lub zwraca treśd komunikatu błędu sprawdzania poprawności umieszczonego w podsumowaniu błędów IsValid ustawia lub zwraca informacje o poprawności weryfikowanych danych Strona 5-5

6 Text ustawia lub zwraca treśd komunikatu błędu sprawdzenia poprawności wyświetlanego na stronie Kontrolka RequiredFieldValidation W celu sprawdzenia, czy użytkownik wypełnił wymagane pole, wykorzystuje się kontrolkę RequiredFieldValidation: <asp:requiredfieldvalidator ID="RequiredFieldValidator1" runat="server" ControlToValidate="imieStronaTextBox" ErrorMessage="Pole Imię jest wymagane">* </asp:requiredfieldvalidator> Najważniejsze elementy konfiguracji kontrolki to: ControlToValidate="imieStronaTextBox" ID kontrolki do sprawdzenia ErrorMessage="Pole Imię jest wymagane" komunikat pojawiający się w polu podsumowania informujący użytkownika o błędzie * symbol wyświetlany w miejscu walidatora w przypadku nie wpisania wartości w polu Kontrolka CompareValidator W celu porównania wartości między sobą, wykorzystuje się kontrolkę CompareValidator. Kontrolki tej używa się m.in. do sprawdzenia wieku użytkownika lub porównywania wprowadzonych danych ze zdefiniowaną stałą. Zachowanie kontrolki zależy od następujących właściwości: ValueToCompare zawiera stałą, z jaką porównywana jest wartośd wprowadzona przez użytkownika ControlToCompare zawiera ID kontrolki, z jaką ma byd porównana wartośd w sprawdzanej kontrolce Typ definiuje typ porównywanych danych, możliwe typy danych: String (domyślny) typ łaocuchowy Integer typ całkowity Double typ zmiennoprzecinkowy Currency typ waluty Date typ daty Operator określa sposób porównania: Equal sprawdza, czy wartości są sobie równe (ustawione domyślnie) NotEqual sprawdza, czy wartości są różne GreaterThan sprawdza, czy jedna wartośd jest większa od drugiej GreaterThanEqual sprawdza, czy jedna wartośd jest większa lub równa drugiej LessThan sprawdza, czy jedna wartośd jest mniejsza od drugiej LessThanEqual sprawdza, czy jedna kontrolka jest mniejsza lub równa drugiej DataTypeCheck sprawdza poprawnośd typów danych Przykładowo by sprawdzid, czy podana ilośd lat jest większa niż 18, możemy użyd następującej definicji: <asp:comparevalidator runat="server" id="comparevalidator1" ControlToValidate=" wiektextbox " ValueToCompare="18" Operator="GreaterThanEqual" Type="Integer" ErrorMessage="Musisz mieć co najmniej 18 lat."> * </asp:comparevalidator> Strona 5-6

7 Kontrolka RangeValidator W celu sprawdzenia, czy podana wartośd mieści się w określonym zakresie, wykorzystuje się kontrolkę RangeValidator. Najważniejsze właściwości kontrolki to: MinimumValue wartośd minimalna zakresu MaximumValue wartośd maksymalna zakresu Type typ danych Dla przykładu by sprawdzid, czy podana liczba mieści się w zakresie od 1 do 5, możemy skonfigurowad walidator następująco: <asp:rangevalidator ID="RangeValidator1" runat="server" ControlToValidate="ocenaStronaTextBox" ErrorMessage="Podaj liczbę w przedziale od 1 do 5" MinimumValue="1" MaximumValue="5" Type="Integer">* </asp:rangevalidator> Kontrolka RegularExpressionValidator W celu sprawdzenia, czy wprowadzona wartośd pasuje do określonego wzorca, wykorzystuje się kontrolkę RegularExpressionValidator. Kontrolki tę używa się do sprawdzania, czy poprawnie podano kod pocztowy, adres mailowy, numer NIP itp. Do sprawdzenia poprawności należy podad w atrybucie ValidationExpression wyrażenie regularne (ang. regular expression). Przykładowo walidator zdefiniowany jak poniżej może zostad użyty do sprawdzenia, czy użytkownik wprowadził w polu tekstowym poprawny adres <asp:regularexpressionvalidator ID="RegularExpressionValidator2" runat="server" ControlToValidate=" ProduktyTextBox" ErrorMessage="Podaj poprawny adres " ValidationExpression= </asp:regularexpressionvalidator> Podczas projektowania w Visual Studio mamy możliwośd wyboru gotowego wyrażenia regularnego spośród najczęściej używanych (Rys. 2). Rys. 2 Edytor wyrażeo regularnych Kontrolka CustomValidator W celu sprawdzenia bardziej złożonych warunków wykorzystuje się kontrolkę CustomValidator. By sprawdzid poprawnośd danych, wywołuje ona funkcje dostarczone przez programistę. Strona 5-7

8 Kontrolka ValidationSummary Do wyświetlenia podsumowania błędów na stronie wykorzystuje się kontrolkę ValidationSummary. Wyświetla ona komunikaty zawarte w atrybutach ErrorMessage walidatorów, które wykryły błędy w nadzorowanych kontrolkach. Przykład: <asp:validationsummary ID="ValidationSummary1" runat="server" HeaderText="Błędy na stronie:" ShowSummary="true" DisplayMode="BulletList"/> Zapamiętywanie stanu kontrolki Przeglądając kod HTML wygenerowany na podstawie formularza ASP.NET nie sposób przeoczyd ukrytego pola VIEWSTATE, które może wyglądad tak: <input type="hidden" name=" VIEWSTATE" id=" VIEWSTATE" value="/wepdwujnzgzndmwntmzzgqlb8soeikatu0we7qlkzitec5wtq==" /> ViewState można przetłumaczyd jako stan strony. Przechowuje on informację dotyczące umieszczonych na niej kontrolek, np. zawartośd pola tekstowego czy indeks listy z wynikami wyszukiwania. ViewState domyślnie jest zapamiętywany w kodzie strony. Przy dużej liczba kontrolek na stronie może to prowadzid do znacznego zwiększenie rozmiaru dokumentu HTML przesyłanego do klienta. Należy również wiedzied, że pole to nie jest szyfrowane, a jedynie kodowane przy pomocy Base64. Za pomocą odpowiednich aplikacji można podejrzed jego zawartośd. Na szczęście ViewState można wyłączyd dla wybranych stron lub kontrolek, korzystając z atrybutu EnableViewState lub właściwości o tej samej nazwie. Wykorzystanie zdarzeń związanych ze stroną W module 3 poznaliśmy zdarzenia związane z interakcją użytkownika z kontrolkami. Wspomnieliśmy, że istnieje również grupa zdarzeo związanych z aplikacją oraz stroną. W tym miejscu przyjrzymy się zdarzeniom związanym ze stroną. W momencie, gdy użytkownik zażąda wyświetlenia wybranego formularza ASP.NET, następuje seria zdarzeo związanych ze stroną. Występują one zawsze w tej samej kolejności, która jest opisywana jako cykl życia strony. Do najważniejszych zdarzeo związanych z cyklem życia strony należą: 1. Init jest wywoływane, gdy strona jest inicjowana. 2. Load jest wywoływane, gdy kontrolki na stronie zostały utworzone i zainicjalizowane. 3. Zdarzenia kontrolek są wywoływane np. w przypadku zmiany wartości na liście lub kliknięcia przycisku. 4. Unload jest wywoływane po przesłaniu kodu HTML do klienta, gdy obiekt strony jest wyładowywany z pamięci. Zdarzenia te następują po sobie w takiej kolejności, w jakiej zostały wymienione. W ASP.NET formularz jest zaprojektowany do wysyłania informacji do strony w celu jej przetwarzania. Proces nazywa się komunikacja zwrotną (ang. postback). Komunikacja zwrotna może wystąpid przy określonym działaniu użytkownika. Standardowo inicjują ją kontrolki przycisków, np. Button lub LinkButton. Możliwe jest również przesłanie strony po interakcji z innymi kontrolkami w tym celu należy ustawid właściwośd AutoPostBack. Dla przykładu jeśli chcemy, aby zmiana w liście rozwijanej spowodowała przesłanie strony do serwera, należy użyd następującej definicji: Strona 5-8

9 <asp:dropdownlist ID="plecDropDownList" runat="server" AutoPostBack="True"> <asp:listitem Value="K">Kobieta</asp:ListItem> <asp:listitem Value="M">Mężczyzna</asp:ListItem> </asp:dropdownlist> Po stronie serwera będziemy mogli wykonad kod np. w metodzie obsługi zdarzenia SelectedIndexChanged obiektu listy. Czasem zachodzi potrzeba wykrycia, czy strona jest ładowana po raz pierwszy. Jest to ważne m.in. ze względu na potrzebę inicjalizacji wartości kontrolek przy pierwszym przesłaniu ich do klienta. W kolejnych żądaniach zależy nam już tylko na sprawdzeniu tego, co użytkownik zmienił na stronie. W celu sprawdzenia, czy strona jest po raz pierwszy przesłana do klienta, należy użyd właściwości IsPostBack, zwracającej wartośd true kiedy strona jest po raz kolejny wysyłana do klienta (po komunikacji zwrotnej) lub false, kiedy jest przesyłana do niego po raz pierwszy. Przykład wykorzystania: private void Page_Load(object sender, System.EventArgs e) { if (!IsPostBack) { // ten kod wykona się tylko przy pierwszym wysyłaniu do klienta } // ten kod wykona się przy każdym żądaniu klienta } Podsumowanie W tym rozdziale przedstawione zostały informacje dotyczące kontrolek serwerowych a ASP.NET. Dowiedziałeś się, jak używad rozbudowanych kontrolek tj. MulitView i AdRotator oraz poznałeś zasady pracy z kontrolkami umożliwiającymi walidację danych. Dodatkowo wiesz już, jak wygląda cykl życia strony i w jaki sposób możesz sprawdzid, czy strona jest po raz pierwszy przesyłana do klienta. Przykładowe rozwiązanie Wykorzystywanie osadzonych kontrolek MulitView Zobaczmy, jak można wykorzystad zaawansowane kontrolki ASP.NET do rozwiązania typowego problemu, z jakim możemy się spotkad w pracy programisty aplikacji Web. W tym celu posłużymy się bardziej rozbudowanym przykładem, w którym osadzimy kilka kontrolek MultiView w sobie. Wyobraźmy sobie, że chcemy zaprojektowad ankietę, która posiada częśd wspólną i częśd zależną np. od wybranego elementu na stronie. Przykładowo na podstawie wybranej płci chcemy zadad odpowiednie pytania. Dodatkowo chcemy mied możliwośd wyświetlenia podsumowania wpisanych przez użytkownika informacji. Zacznijmy od idei rozwiązania. Głównymi elementami naszej strony są: ankieta i podsumowanie. W ankiecie na podstawie wybranej z listy rozwijanej płci chcemy wyświetlid odpowiednie pytania. Szkic kontrolek prezentuje Rys. 3. Strona 5-9

10 Rys. 3 Szkic kontrolek Tworzenie strony rozpoczynamy od zewnętrznej kontrolki MulitView. Dodajemy do niej dwie kontrolki View o ID odpowiednio: Ankieta i Podsumowanie: <asp:multiview ID="Multiview1" runat="server"> <asp:view ID="Ankieta" runat="server"> </asp:view> <asp:view ID="Podsumowanie" runat="server"> </asp:view> </asp:multiview> Następnie do kontrolki o ID="Ankieta" dodajemy listę rozwijaną umożliwiającą określenie płci. Dodatkowo chcemy zapewnid, aby po zmianie wyświetlanej wartości nastąpiło wysłanie strony do serwera i zmiana wyświetlanego widoku. Aby to umożliwid musimy określid właściwośd AutoPostBack="True": <asp:dropdownlist ID="plecDropDownList" runat="server" AutoPostBack="True"> <asp:listitem Value="K">Kobieta</asp:ListItem> <asp:listitem Value="M">Mężczyzna</asp:ListItem> </asp:dropdownlist> Dodajmy również zagnieżdżoną kontrolkę MultiView zawierającą odpowiednie widoki dla kobiet i dla mężczyzn: <asp:multiview ID="MultiView2" runat="server"> <asp:view ID="Kobieta" runat="server"> Pytania dla kobiet </asp:view> <asp:view ID="Mezczyzna" runat="server"> Pytania dla mężczyzn </asp:view> </asp:multiview> Teraz, aby możliwe było wybranie odpowiedniego widoku w kontrolce MultiView2, musimy napisad metodę obsługi zdarzenia SelectedIndexChanged kontrolki plecdropdownlist. Aby ją dodad, należy w oknie Properties wybrad ikonę Events, a następnie dwukrotnie kliknąd SelectedIndexChanged. Do metody należy dodad następujący kod: if (plecdropdownlist.selectedvalue=="k") { MultiView2.SetActiveView(Kobieta); } else if (plecdropdownlist.selectedvalue == "M") { MultiView2.SetActiveView(Mezczyzna); } Strona 5-10

11 Teraz musimy zapewnid, że przy pierwszym przesłaniu strony do klienta zostanie wybrany widok ankiety (MultiView1) oraz części przeznaczonej dla kobiet (ze względu na domyślną wartośd wybraną w liście rozwijanej). W tym celu do metody Page_Load należy dodad następujący kod: if (!IsPostBack) { Multiview1.SetActiveView(Ankieta); MultiView2.SetActiveView(Kobieta); } Na koniec musimy jeszcze dodad przycisk, który wyśle ankietę do serwera. W metodzie obsługi zdarzenia Click zmienimy widok na Posumowanie: Multiview1.SetActiveView(Podsumowanie); Możemy teraz uruchomid stronę i sprawdzid, czy wszystko działa jak należy. Losowe wyświetlanie reklam na stronie Często zachodzi potrzeba wyświetlania na stronie reklam naszych produktów bądź też reklam prowadzących do innych witryn. W ASP.NET możemy w tym celu wykorzystad kontrolkę AdRotator. Do poprawnego działania wymaga ona co najmniej podania adresu URL obrazka, który ma zostad wyświetlony w charakterze reklamy. Dodatkowo możemy sprecyzowad inne informacje. Wszystkie wymagane dane umieszczamy w pliku XML o dowolnej nazwie, np. adv.xml. Przykład zawartości pliku: <Advertisements> <Ad> <ImageUrl>~/Adv/Adv1.png</ImageUrl> <NavigateUrl>http://www.asp.net</NavigateUrl> <AlternateText>Strona główna ASP.NET </AlternateText> </Ad> </Advertisements> Zarówno adres URL obrazka (ImageUrl), jak i miejsca docelowego (NavigateUrl), do którego zostanie przeniesiony użytkownik po kliknięciu reklamy, może byd względny lub bezwzględny. W celu zapewnienia zgodności z XHTML 1.0 należy również zdefiniowad tekst zastępczy (AlternateText), który będzie wyświetlany przez przeglądarkę użytkownika podczas ładowania obrazka lub gdy nie zostanie on odnaleziony. Porady praktyczne Używanie kontrolek Staraj się nadawad kontrolkom znaczące nazwy, np. WyslijButton zamiast Button1. Ułatwi to Tobie i innym programistom zrozumienie kodu i przeznaczenia poszczególnych elementów na stronie. Wielu programistów do nazw kontrolek dodaje ich typ, np. w formie przyrostka. W ten sposób pisząc kod mogą oni szybko zorientowad się, do jakiego rodzaju elementów się odwołują. Możliwośd szybkiego określenia typu kontrolki jest szczególnie ważna, gdy korzysta się w Visual Studio z okna Document Outline, przedstawiającego hierarchię elementów na stronie. Zdarza się również, że programiści w nazwach kontrolek stosują tzw. notację węgierską, czyli prefiksują je skrótem właściwym dla typu elementu, np. btn dla przycisków lub lbl dla etykiet. Dzięki temu kontrolki tego samego rodzaju są wyświetlane jedna po drugiej na liście prezentowanej przez dostępny w Visual Studio mechanizm autouzupełniania. Powinieneś rozważyd stosowanie jednej z tych konwencji przy nazywaniu elementów. Najlepiej nadawaj kontrolkom nazwy tuż po wstawieniu ich na stronę. Visual Studio wykorzystuje właściwośd ID m.in. do automatycznego generowania nazw dla metod obsługi Strona 5-11

12 zdarzeo. Jeśli zmienisz identyfikator kontrolki, nazwy tych metod nie zostaną zaktualizowane, zaś ich ręczna zmiana może byd kłopotliwa, gdyż wymaga przeróbek w kilku miejscach. Kontrolek HTML używaj wtedy, gdy chcesz mied większą kontrolę nad kodem generowanym dla klienta. Pamiętaj, że najważniejsze z nich mają swoje odpowiedniki wśród kontrolek Web, które oferują większe możliwości i bardziej abstrakcyjny model programowania. Jeżeli nie jesteś pewien, jakiego rodzaju kontrolkę wybrad, korzystniej będzie zdecydowad się na kontrolkę Web. By móc odwoływad się do wybranego elementu HTML w kodzie po stronie serwera, musisz nadad mu atrybut runat="server" oraz unikatowe ID. Jeśli zapomnisz o pierwszym z atrybutów, wartośd ID będzie traktowana wyłącznie jako identyfikator elementu w wynikowym dokumencie HTML, w efekcie będziesz mógł odwoływad się do niego jedynie w kodzie JavaScript wykonywanym po stronie klienta. W kontrolkach DropDownList oraz CheckBoxList staraj się dla każdego elementu listy określid nie tylko właściwośd Text, ale również Value. Dzięki temu w kodzie będziesz mógł odwoływad się do nich nie polegając na tym, jak są ułożone lub wyświetlane użytkownikowi. Kontrolki inicjujące komunikację zwrotną z serwerem, takie jak Button lub LinkButton, mogą byd użyte w połączeniu z ASP.NET AJAX do wysyłania żądao asynchronicznych. W kontrolce MultiView ustalając widoczną kontrolkę używaj metody SetActiveView i nazwy kontrolki View, a nie właściwości ActiveViewIndex. Kontrolkę AdRotator można wykorzystad nie tylko do wyświetlania losowych banerów reklamowych równie dobrze mogą to byd zwykłe obrazki. Jeśli na stronie używasz kontrolki AdRotator i chcesz, by wynikowy dokument był zgodny ze standardem XHTML, powinieneś dla każdego wyświetlanego obrazka określid właściwośd AlternateText. Walidacja danych Walidację danych po stronie klienta powinieneś stosowad jedynie w celu ograniczenia ruchu do serwera, by w ten sposób zmniejszyd koszty utrzymania aplikacji i zwiększyd czas jej odpowiedzi w przypadku wprowadzenia przez użytkownika nieprawidłowych informacji. Po otrzymaniu danych po stronie serwera powinieneś zawsze walidowad je ponownie. Użytkownik może stosunkowo łatwo obejśd zabezpieczenia po stronie klienta i wymusid lub upozorowad komunikację zwrotną. Jeśli nie zabezpieczysz aplikacji po stronie serwera, może ona paśd ofiarą groźnych ataków, takich jak SQL Injection czy XSS (ang. Cross Site Scripting). Zdecydowana większośd walidatorów wymaga, abyś określił ich właściwośd ControlToValidate. Wyjątkiem jest CustomValidator, który może służyd do sprawdzania poprawności danych wprowadzonych w wielu różnych kontrolkach. Korzystając z CompareValidator do sprawdzenia poprawności danych po stronie klienta powinieneś pamiętad, że format liczb zmiennoprzecinkowych, daty oraz wartości walutowych zależy od ustawieo przeglądarki lub systemu operacyjnego użytkownika. Dane uznane za poprawne po stronie klienta mogą w związku z tym spowodowad błąd walidacji po stronie serwera. Pamiętaj, że gdy korzystasz z walidacji po stronie klienta, wyrażenie regularne używane do sprawdzania poprawności danych przez RegularExpressionValidator musi byd zrozumiałe zarówno dla silnika wyrażeo regularnych używanego po stronie serwera, jak i tego, który jest dostępny w przeglądarce użytkownika. Powinieneś zatem ograniczyd się do pewnego podzbioru języka wyrażeo, który jest interpretowany tak samo przez najpopularniejsze przeglądarki oraz klasy do obsługi wyrażeo regularnych dostępne w.net. Obsługa zdarzeń związanych ze stroną Każde zdarzenie związane ze stroną możesz obsłużyd na przynajmniej dwa sposoby. Pierwszym, bardziej popularnym, jest przygotowanie metody o odpowiedniej sygnaturze. Strona 5-12

13 Metoda taka powinny mied zdefiniowany typ wartości zwracanej jako void, przyjmowad dwa parametry pierwszy typu object, drugi typu EventArgs oraz posiadad nazwę utworzoną poprzez dodanie do nazwy zdarzenia przedrostka Page_. Przykładem tak zdefiniowanej metody jest generowana automatycznie przez Visual Studio metoda Page_Load, która służy do obsługi zdarzenia Load strony. Ten sam efekt możesz uzyskad przysłaniając (ang. override) metodę wirtualną, której nazwa utworzona jest poprzez dodanie do nazwy zdarzenia przedrostka On, np. OnLoad. Musisz wówczas pamiętad, by w jej ciele wywoład odpowiednią metodę z klasy bazowej, korzystając ze słowa kluczowego base. Za automatyczne kojarzenie metod ze zdarzeniami strony odpowiada mechanizm zwany AutoEventWireup. Wiąże się on z pewnym narzutem, dlatego twórcy ASP.NET udostępnili możliwośd wyłączenia go z poziomu Pamiętaj, że jeśli tak postąpisz, będziesz musiał samodzielnie kojarzyd zdarzenia strony z odpowiednimi funkcjami obsługi lub przysłaniad odpowiadające im metody wirtualne. Zazwyczaj nie ma potrzeby wyłączania mechanizmu AutoEventWireup. Uwagi dla studenta Jesteś przygotowany do realizacji laboratorium jeśli: rozumiesz jak działają kontrolki serwerowe w ASP i w jaki sposób możesz się programowo do nich odwoład umiesz tworzyd zaawansowane strony internetowe bazujące na kontrolce MultiView i wielu widokach wiesz jak sprawdzad poprawnośd danych wprowadzonych przez użytkownika wiesz jak wygląda cykl życia strony oraz w jaki sposób sprawdzid, czy strona jest po raz pierwszy wysyłana do użytkownika Pamiętaj o zapoznaniu się z uwagami i poradami zawartymi w tym module. Upewnij się, że rozumiesz omawiane w nich zagadnienia. Jeśli masz trudności ze zrozumieniem tematu zawartego w uwagach, przeczytaj ponownie informacje z tego rozdziału i zajrzyj do notatek z wykładów. Dodatkowe źródła informacji 1. ASP.NET QuickStart Tutorials, Na stronie w sekcji ASP.NET Control Reference znajdziesz podstawowe informacje i przykłady użycia wszystkich kontrolek dostępnych w ASP.NET. 2. Walkthrough: Displaying and Tracking Advertisements with the AdRotator Control, Na stronie zawarty jest opis możliwości wykorzystania kontrolki AdRotator, ze szczególnym uwzględnieniem możliwości śledzenia ilości kliknięd kontrolki. 3. MultiView and View Web Server Controls Overview, Na stronie zawarty jest opis kontrolki MultiView oraz przykłady kodu. 4. Michał Jankowski, Walidacja danych w ASP.NET, Encyklopedyczny przegląd walidatorów w języku polskim. 5. Anand Narayanaswamy, Performing Validations with ASP.NET, Dwuczęściowy artykuł zawierający dużo praktycznych przykładów wykorzystania walidatorów. Strona 5-13

14 Laboratorium podstawowe Problem 1 (czas realizacji 20 min) Jesteś właścicielem niewielkiej firmy komputerowej wykonującej różnego rodzaju zlecenia. Dzisiaj przyszedł do Ciebie prezes dużego koncernu produkującego rowery i zaproponował, abyś przygotował ankietę dla ich sklepu internetowego. Jeśli się postarasz, to może otrzymasz super kontrakt na przygotowanie i wdrożenie całej witryny sklepu. Z jednej strony ma to byd ankieta dla nowych klientów, planujących dopiero zakup roweru, z drugiej zaś firma myśli o osobach, które już nabyły rower i chciałaby ich zachęcid do wspólnego podróżowania, tworząc społecznośd użytkowników jej produktów. W tym celu musi pozyskad informację o preferencjach tej grupy klientów. W ankiecie dla potencjalnego klienta powinieneś pobrad następujące informacje: imię płed wiek adres telefon adres zamieszkania wzrost rama roweru, do wyboru: damska męska nie ma znaczenia marka, do wyboru (można zaznaczyd kilka odpowiedzi): Cateye Giant Kenda Kross nie ma znaczenia rodzaj roweru, do wyboru: górski miejski szosowy BMX dziecięcy nie wiem kwota planowanych wydatków preferowany sposób kontaktu W ankiecie dla osób już posiadających rower firmę interesują takie dane, jak: imię płed wiek adres telefon adres zamieszkania Strona 5-14

15 rodzaj posiadanego roweru: górski miejski szosowy BMX dziecięcy nie wiem data ostatniej wycieczki data następnej wycieczki ilośd kilometrów średnio na jednej wycieczce poziom umiejętności preferowany sposób kontaktu Zadanie 1. Utwórz nową stronę w Visual Web Developer 2008 Express Edition 2. Wstaw linki do ankiet na stronie głównej aplikacji 3. Dodaj stronę Ankieta.aspx do projektu. 4. Dodaj główną kontrolkę MultiView Tok postępowania Otwórz Visual Web Developer 2008 Express Edition. Z menu wybierz File -> New Web Site. Z listy Visual Studio installed templates wybierz ASP.NET Web Site. Z listy Location wybierz File System, a w polu obok określ lokalizację dla pliku w dowolnym miejscu na dysku. Z listy Language wybierz Visual C#. Kliknij OK. Na stronie Default.aspx wstaw dwa odnośniki wskazujące na ankietę dla nowych klientów planujących zakup nowego roweru oraz ankietę dla osób już posiadających rowery. W tym celu w widoku Source dodaj: <a href="ankieta.aspx?view=nowy">ankieta dla nowych klientów</a> <br /> <a href="ankieta.aspx?view=wycieczki">ankieta dla osób posiadających rower</a> Wybierz Website -> Add New Item. Z listy Visual Studio installed templates wybierz Web Form. W polu Name wpisz Ankieta.aspx. Z listy Language wybierz Visual C#. Upewnij się, że opcja Place code in separate file jest zaznaczona. Upewnij się, że opcja Select master page nie jest zaznaczona. Kliknij OK. Do formularza dodaj kontrolkę MultiView, a następnie w oknie Properties określ właściwośd ID na mainmultiview. Dodaj do kontrolki MultiView dwie kontrolki View, nazywając je po kolei: ankietaglowna i podsumowanie. Strona 5-15

16 5. Przygotuj wspólną początkową częśd obu ankiet 6. Dodaj kontrolkę MultiView Zauważ, że można wyłonid częśd wspólną obydwu ankiet. W kontrolce ankietaglowna w widoku Design napisz Imię: i naciśnij Enter, a następnie umieśd kontrolkę TextBox i ponownie przejdź do nowej linii. W oknie Properties określ właściwośd (ID) na imietextbox. W dodanej linii na formularzu napisz Płed: i umieśd kontrolkę DropDownList. W oknie Properties określ właściwośd (ID) na plecdropdownlist. Kliknij Smart Tag dodanej kontrolki i wybierz Edit Items. Wciśnij przycisk Add, a następnie w obszarze ListItem properities: w polu Text wpisz Kobieta w polu Value wpisz K Wciśnij przycisk Add, a następnie w obszarze ListItem properities: w polu Text wpisz Mężczyzna w polu Value wpisz M Wciśnij przycisk Add, a następnie w obszarze ListItem properities: w polu Text wpisz Nie podaję w polu Value wpisz N w polu Selected wybierz True Wciśnij OK. Do formularza dodaj kontrolki TextBox umożliwiające pobranie od użytkownika następujących danych: (ID: textbox) telefon (ID: teltextbox) ulica (ID: ulicatextbox) numer domu (ID: domtextbox) numer mieszkania (ID: miesztextbox) kod pocztowy (ID: kodtextbox) miejscowośd (ID: miejsctextbox) W kontrolce View o ID=AnkietaGlowna poniżej dodanych kontrolek dodaj kontrolkę MultiView i nazwij ją ankietamultiview. Dodaj do kontrolki MultiView dwie kontrolki View, nazywając je po kolei: nowyview i wycieczkiview. Strona 5-16

17 7. Dodaj kontrolki do kontrolki View - Nowy Ustaw kursor wewnątrz kontrolki View o ID="nowyView". Wpisz Wzrost: i w nowej linii dodaj kontrolkę TextBox o ID="wzrostTextBox". Wpisz Rama roweru: i dodaj kontrolkę DropDownList o ID="ramaDropDownList". Kliknij Smart Tag i wybierz Edit Items. Dodaj elementy o następujących właściwościach, po czym zamknij okno: tekst wyświetlany: Damska, wartośd: D tekst wyświetlany: Męska, wartośd: M tekst wyświetlany: Nie ma znaczenia, wartośd: N, zaznaczenie Wpisz Marka: i dodaj kontrolkę ListBox o ID="markaListBox". Kliknij Smart Tag i wybierz Edit Items. Dodaj elementy o następujących właściwościach, po czym zamknij okno: tekst wyświetlany: Cateye, wartośd: C tekst wyświetlany: Giant, wartośd: G tekst wyświetlany: Kenda, wartośd: Ke tekst wyświetlany: Kross, wartośd: Kr tekst wyświetlany: Nie ma znaczenia, wartośd: N, zaznaczenie Wpisz Rodzaj roweru: i dodaj kontrolkę ListBox o ID="rodzajListBox". Kliknij Smart Tag i wybierz Edit Items. Dodaj elementy o następujących właściwościach, po czym zamknij okno: tekst wyświetlany: Górski, wartośd: G tekst wyświetlany: Miejski, wartośd: M tekst wyświetlany: Szosowy, wartośd: S tekst wyświetlany: BMX, wartośd: B tekst wyświetlany: Dziecięcy, wartośd: D tekst wyświetlany: Nie wiem, wartośd: N, zaznaczenie Wpisz Kwota planowanych wydatków: i dodaj kontrolkę RadioButtonList o ID="cenaRadioButtonList". Dodaj do listy elementy o następujących właściwościach: tekst wyświetlany: Nie ma znaczenia, wartośd: 0, zaznaczenie tekst wyświetlany: do 500 zł, wartośd: 5 tekst wyświetlany: zł, wartośd: 10 tekst wyświetlany: , wartośd: 15 tekst wyświetlany: pow. 1500, wartośd: 20 tekst wyświetlany: Zakres:, wartośd: 1 Poniżej kontrolki cenaradiobuttonlist wpisz od: i dodaj kontrolkę TextBox o ID="odTextBox", a następnie w tej samej linii wpisz do: i dodaj kontrolkę TextBox o ID="doTextBox". Strona 5-17

18 8. Dodaj kontrolki do kontrolki View Stary 9. Dodaj wspólną częśd koocową 10. Dodaj podsumowanie ankiety Ustaw kursor wewnątrz kontrolki View o ID="wycieczkiView". Wpisz Rodzaj posiadanego roweru: i dodaj kontrolkę ListBox o ID="posiadaListBox". Dodaj do listy elementy o następujących właściwościach: tekst wyświetlany: Górski, wartośd: G tekst wyświetlany: Miejski, wartośd: M tekst wyświetlany: Szosowy, wartośd: S tekst wyświetlany: BMX, wartośd: B tekst wyświetlany: Dziecięcy, wartośd: D tekst wyświetlany: Nie wiem, wartośd: N, zaznaczenie Wpisz Data ostatniej wycieczki i dodaj poniżej kontrolkę Calendar o ID="ostatniaCalendar". Wpisz Data następnej wycieczki: i dodaj poniżej kontrolkę Calendar o ID="nastepnaCalendar". Wpisz Ilośd kilometrów średnio na jednej wycieczce: i dodaj kontrolkę TextBox o ID="kmTextBox". Wpisz Poziom umiejętności: i dodaj kontrolkę DropDownList o ID="poziomDropDownList". Dodaj do listy elementy o następujących właściwościach: tekst wyświetlany: Początkujący, wartośd: P tekst wyświetlany: Średniozaawansowany, wartośd: S tekst wyświetlany: Zaawansowany, wartośd: Z Poniżej kontrolki ankietamultiview w nowym wierszu wpisz Preferowany rodzaj kontaktu: i dodaj kontrolkę CheckBoxList o ID="kontaktCheckBoxList". Dodaj do listy elementy o następujących właściwościach: tekst wyświetlany: , wartośd: E tekst wyświetlany: Telefon, wartośd: T tekst wyświetlany: Osobisty, wartośd: O Poniżej dodaj kontrolkę Button i w oknie Properities w polu Text wpisz Wyświetl, a w polu (ID) wyswietlbutton. W kontrolce View o ID="Podsumowanie" w widoku Design napisz Dziękujemy za wypełnienie ankiety i wstaw odnośnik do strony głównej. Odnośniki do stron projektu można szybko dodawad przeciągając dany plik z okna Solution Explorer. Strona 5-18

19 11. Dodaj kod umożliwiający wybranie odpowiedniej kontrolki View w zależności od parametru wywołania strony 12. Dodaj obsługę wysłania wypełnionej ankiety do serwera 13. Test działania strony W widoku Design dwukrotnie kliknij formularz lub otwórz plik Ankieta.aspx.cs. W metodzie Page_Load dodaj kod sprawdzający, czy strona nie jest po komunikacji zwrotnej. Jeśli nie, to prezentowany jest pierwszy widok kontrolki mainmultiview oraz, w zależności od parametru wywołania, odpowiedni widok kontrolki ankietamultiview: if (!IsPostBack) { mainmultiview..setactiveview(ankietaglowna); if (Request.QueryString["view"] == "nowy") ankietamultiview.setactiveview(nowyview); else if (Request.QueryString["view"] == "wycieczki") ankietamultiview.setactiveview(wycieczkiview); else Response.Redirect("~/Default.aspx"); } Dwukrotnie kliknij kontrolkę Button o ID="wyslijButton". Visual Studio otworzy edytor kodu strony i umieści kursor w metodzie wyslijbutton_click. Do metody dodaj kod aktywujący widok Podsumowanie w kontrolce o ID="mainMultiView": mainmultiview.setactiveview(podsumowanie); Zapisz zmiany i przetestuj działanie strony Strona 5-19

20 Problem 2 (czas realizacji 20 min) Ponieważ chciałbyś się maksymalnie wykazad, postanowiłeś rozszerzyd stronę o zabezpieczenia formularzy przed błędnym wypełnieniem pól, jak również określając niektóre pola jako wymagane. Bez tych informacji zbieranie danych w ankiecie raczej nie ma sensu. Określiłeś następujące pola wymagane: imię adres Sprawdzenie poprawności wpisanych danych powinno odbywad się w następujących polach: adres (poprawny adres w formacie telefon (same cyfry w formacie ) wzrost (liczba od 50 do 250 cm) cena od i do (zarówno wartośd, jak i porównanie wpisanych wartości od<do) Zadanie 1. Dodaj kontrolki sprawdzające, czy pole zostało wypełnione 2. Dodaj kontrolkę wyświetlającą informacje o błędach Tok postępowania Do wcześniej utworzonego formularza Ankieta.aspx w widoku Design wstaw obok kontrolki imietextbox kontrolkę RequiredFieldValidator z okna Toolbox (kategoria Validation). Wybierz dodaną kontrolkę i w oknie Properties: w polu ControlToValidate z listy rozwijanej wybierz imietextbox w polu ErrorMessage wpisz Pole Imię jest wymagane w polu Text wpisz * Wstaw obok kontrolki textbox kontrolkę RequiredFieldValidator Wybierz dodaną kontrolkę i w oknie Properties: w polu ControlToValidate z listy rozwijanej wybierz textbox w polu ErrorMessage wpisz Pole jest wymagane w polu Text wpisz * Zapisz zmiany i przetestuj możliwośd wysłania formularza bez wypełnienia informacji w polach Imię i . Czy sprawdzenie wpisania danych to odbywa się po stronie serwera czy klienta? Zobacz źródło strony. W jaki sposób jest realizowane to sprawdzenie? Co jest wypisywane obok kontrolki? Czy pojawia się komunikat wpisany w polu ErrorMessage? Do formularza Ankieta.aspx na koocu (za kontrolką MultiView - mainmultiview) wstaw kontrolkę ValidationSummary z okna Toolbox (kategoria Validation). Zapisz zmiany i przetestuj możliwośd wysłania formularza bez wypełnienia informacji w polach Imię i . Czy pojawia się komunikat wpisany w polu ErrorMessage? Jeśli tak, to gdzie i dlaczego? Wród do edycji strony i przetestuj inne możliwości wyświetlania kontrolki ValidationSummary zmieniając w oknie Properties jej właściwośd DisplayMode. Strona 5-20

Ćwiczenie 8. Kontrolki serwerowe

Ćwiczenie 8. Kontrolki serwerowe Ćwiczenie 8 Temat: Kontrolki serwerowe ASP.NET cz.2 Cel ćwiczenia: W ramach tego ćwiczenie student zapozna się z kolejnymi kontrolkami serwerowymi oraz z metodami ich walidacji, a także z kontrolkami umożliwiającymi

Bardziej szczegółowo

Aplikacje Internetowe

Aplikacje Internetowe Aplikacje Internetowe ITA-103 Wersja 1 Warszawa, październik 2008 2008 Piotr Bubacz. Autor udziela prawa do bezpłatnego kopiowania i dystrybuowania wśród pracowników uczelni oraz studentów objętych programem

Bardziej szczegółowo

Aplikacje internetowe i rozproszone - laboratorium

Aplikacje internetowe i rozproszone - laboratorium Aplikacje internetowe i rozproszone - laboratorium ASP.NET Do realizacji projektu potrzebne jest zintegrowane środowisko programistyczne Microsoft Visual Studio 2005 oraz dostęp do bazy danych z tabelą

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. Tworzenie nowej "strony sieci WEB". Będziemy korzystad ze stron w technologii ASP.NET.

Zadanie 1. Tworzenie nowej strony sieci WEB. Będziemy korzystad ze stron w technologii ASP.NET. Zadanie 1. Tworzenie nowej "strony sieci WEB". Będziemy korzystad ze stron w technologii ASP.NET. Ważne! Przy pierwszym uruchomieniu Visual Studio zostaniemy zapytani, jaki ma byd podstawowy język programowania

Bardziej szczegółowo

Infrastruktura aplikacji WWW

Infrastruktura aplikacji WWW ASP.NET WebForms Infrastruktura aplikacji WWW Gotowe rozwiązania architektoniczne i szkielety aplikacji zwalniają twórców aplikacji z implementacji infrastruktury, zwiększając ich produktywność Stanowy,

Bardziej szczegółowo

Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości

Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości część 2 Zaprojektowaliśmy stronę dodaj_dzial.aspx proszę jednak spróbować dodać nowy dział nie podając jego nazwy

Bardziej szczegółowo

Aplikacje Internetowe

Aplikacje Internetowe Aplikacje Internetowe ITA-103 Wersja 1 Warszawa, październik 2008 Spis treści Wprowadzenie i-4 Moduł 1 Podstawy HTML 1-1 Moduł 2 Kaskadowe Arkusze Stylów CSS 2-1 Moduł 3 Podstawy JavaScript 3-1 Moduł 4

Bardziej szczegółowo

Microsoft.NET: LINQ to SQL, ASP.NET AJAX

Microsoft.NET: LINQ to SQL, ASP.NET AJAX Microsoft.NET: LINQ to SQL, ASP.NET AJAX Do realizacji projektu potrzebne jest zintegrowane środowisko programistyczne Microsoft Visual Studio 2008 oraz serwer bazy danych SQL Server Express 2005 (lub

Bardziej szczegółowo

Rys. 3. Kod elementów na stronie po dodaniu kontrolek podstawowych.

Rys. 3. Kod elementów na stronie po dodaniu kontrolek podstawowych. 1 2 Kontrolki standardowe WP7 Michał Ręczkowicz, Opublikowano: 2012-02-08 http://msdn.microsoft.com/pl-pl/library/rozpoczecie-pracy-z-windows-phone--kontrolki-standardowe W tym samouczku dowiesz się, jakie

Bardziej szczegółowo

Technologia WebParts

Technologia WebParts Piotr Bubacz Moduł 12 Wersja 1 Spis treści... 1 Informacje o module... 2 Przygotowanie teoretyczne... 3 Przykładowy problem... 3 Podstawy teoretyczne... 3 Uwagi dla studenta... 7 Dodatkowe źródła informacji...

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium

Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium Web Services (część 3). Do wykonania ćwiczeń potrzebne jest zintegrowane środowisko programistyczne Microsoft Visual Studio 2005. Ponadto wymagany jest

Bardziej szczegółowo

Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do przeprowadzania ankiet internetowych

Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do przeprowadzania ankiet internetowych Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do przeprowadzania ankiet internetowych widok ankiety w przeglądarce Rozpoczniemy od zaprojektowania bazy danych w programie SYBASE/PowerDesigner umieszczamy

Bardziej szczegółowo

Kurs WWW ASP.NET. Paweł Rajba. pawel@ii.uni.wroc.pl http://pawel.ii.uni.wroc.pl/

Kurs WWW ASP.NET. Paweł Rajba. pawel@ii.uni.wroc.pl http://pawel.ii.uni.wroc.pl/ ASP.NET Paweł Rajba pawel@ii.uni.wroc.pl http://pawel.ii.uni.wroc.pl/ Wprowadzenie Z czego składa się aplikacja w ASP.NET? ASP.NET Web Forms (.aspx) ASP.NET Web services (.asmx) Klas, stron,,code-behind''

Bardziej szczegółowo

Obiektowy PHP. Czym jest obiekt? Definicja klasy. Składowe klasy pola i metody

Obiektowy PHP. Czym jest obiekt? Definicja klasy. Składowe klasy pola i metody Obiektowy PHP Czym jest obiekt? W programowaniu obiektem można nazwać każdy abstrakcyjny byt, który programista utworzy w pamięci komputera. Jeszcze bardziej upraszczając to zagadnienie, można powiedzieć,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie stanem w aplikacjach ASP.NET

Zarządzanie stanem w aplikacjach ASP.NET Piotr Bubacz Moduł 11 Wersja 1 Zarządzanie stanem w aplikacjach ASP.NET Spis treści... 1 Informacje o module... 2 Przygotowanie teoretyczne... 3 Przykładowy problem... 3 Podstawy teoretyczne... 3 Uwagi

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE

WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Instrukcja instalacji generatora wniosku o dofinansowanie projektu ze środków EFRR w ramach I osi priorytetowej Regionalnego

Bardziej szczegółowo

ASP.NET MVC. Podstawy. Zaawansowane programowanie internetowe Instrukcja nr 3

ASP.NET MVC. Podstawy. Zaawansowane programowanie internetowe Instrukcja nr 3 3 ASP.NET MVC Podstawy 1 1. Cel zajęć Celem zajęć jest zapoznanie się z podstawami ASP.NET MVC 2.0 Framework. 2. Zadanie Proszę zbudować prostą aplikację WWW przy zastosowaniu framework a ASP.NET MVC 2.0

Bardziej szczegółowo

Aplikacje internetowe - laboratorium ASP.NET praca z bazą danych

Aplikacje internetowe - laboratorium ASP.NET praca z bazą danych Aplikacje internetowe - laboratorium ASP.NET praca z bazą danych Do realizacji projektu potrzebne jest zintegrowane środowisko programistyczne Microsoft Visual Studio 2010 oraz dostęp do bazy danych z

Bardziej szczegółowo

ITA-103 Aplikacje Internetowe. Piotr Bubacz. Moduł 13. Wersja 1 ASP.NET AJAX

ITA-103 Aplikacje Internetowe. Piotr Bubacz. Moduł 13. Wersja 1 ASP.NET AJAX Piotr Bubacz Moduł 13 Wersja 1 Spis treści... 1 Informacje o module... 2 Przygotowanie teoretyczne... 3 Przykładowy problem... 3 Podstawy teoretyczne... 3 Uwagi dla studenta... 7 Dodatkowe źródła informacji...

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do ASP.NET

Wprowadzenie do ASP.NET ITA- 103 Aplikacje internetowe Piotr Bubacz Moduł 4 Wersja 1 Spis treści... 1 Informacje o module... 2 Przygotowanie teoretyczne... 3 Przykładowy problem... 3 Podstawy teoretyczne... 3 Przykładowe rozwiązanie...

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do zdjęć. Instrukcja krok po kroku umieszczania zdjęd na aukcji bez ograniczeo. MD-future. md-future@o2.pl

Instrukcja do zdjęć. Instrukcja krok po kroku umieszczania zdjęd na aukcji bez ograniczeo. MD-future. md-future@o2.pl Instrukcja do zdjęć 2011 Instrukcja krok po kroku umieszczania zdjęd na aukcji bez ograniczeo. md-future@o2.pl Spis treści Krok 1. Dopasowanie rozmiaru zdjęcia do standardów.... 3 Krok 2. Wstawianie zdjęcia

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania. Ćwiczenie. Pojęcia bazowe. Języki programowania. Środowisko programowania Visual Studio

Podstawy programowania. Ćwiczenie. Pojęcia bazowe. Języki programowania. Środowisko programowania Visual Studio Podstawy programowania Ćwiczenie Pojęcia bazowe. Języki programowania. Środowisko programowania Visual Studio Tematy ćwiczenia algorytm, opis języka programowania praca ze środowiskiem, formularz, obiekty

Bardziej szczegółowo

News gadget dla urzędu Jak szybko i skutecznie dostarczyd informacje?

News gadget dla urzędu Jak szybko i skutecznie dostarczyd informacje? 00 News gadget dla urzędu Jak szybko i skutecznie dostarczyd informacje? Instrukcja dla pracowników urzędu Stowarzyszenie PEMI 00-05-4 Spis treści. Opis... 3. Zastosowanie... 3.. Wymagania dotyczące źródeł

Bardziej szczegółowo

Aplikacje WWW - laboratorium

Aplikacje WWW - laboratorium Aplikacje WWW - laboratorium ASP.NET. Do wykonania ćwiczeń potrzebne jest zintegrowane środowisko programistyczne Microsoft Visual Studio 2005 oraz dostęp do serwera Microsoft SQL Server 2005. Treść ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja programu

Konfiguracja programu Spis treści Konfiguracja programu... 1 Import wyciągu bankowego... 5 Kilka syntetyk kontrahenta... 13 Rozliczanie i uzgadnianie kontrahenta... 14 Reguły księgowania... 16 Konfiguracja programu Po uruchomieniu

Bardziej szczegółowo

ASP.NET AJAX Control Toolkit

ASP.NET AJAX Control Toolkit Piotr Bubacz Moduł 14 Wersja 1 Spis treści... 1 Informacje o module... 2 Przygotowanie teoretyczne... 3 Przykładowy problem... 3 Podstawy teoretyczne... 3 Przykładowe rozwiązanie... 4 Uwagi dla studenta...

Bardziej szczegółowo

Elektroniczny Urząd Podawczy

Elektroniczny Urząd Podawczy Elektroniczny Urząd Podawczy Dzięki Elektronicznemu Urzędowi Podawczemu Beneficjent może wypełnić i wysłać formularz wniosku o dofinansowanie projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa

Bardziej szczegółowo

4. Proste przekazywanie stanu

4. Proste przekazywanie stanu 4. Proste przekazywanie stanu 4.1. Cel przedsięwzięcia i zasada działania W celu sprawdzenia tradycyjnego sposobu przekazywania parametrów między stronami wykonamy teraz nieskomplikowane ćwiczenie Kwadraty

Bardziej szczegółowo

Projektowanie serwisów internetowych

Projektowanie serwisów internetowych Piotr Bubacz Moduł 6 Wersja 1 Spis treści Projektowanie serwisów internetowych... 1 Informacje o module... 2 Przygotowanie teoretyczne... 3 Przykładowy problem... 3 Podstawy teoretyczne... 3 Przykładowe

Bardziej szczegółowo

1. Logowanie się do panelu Adminitracyjnego

1. Logowanie się do panelu Adminitracyjnego Spis treści 1. Logowanie się do panelu Adminitracyjnego...1 2. Tworzenie i zarządzenie kategoriami...4 2.1 Nawigowanie po drzewie kategorii...5 2.2 Tworzenie kategorii...6 2.3 Usuwanie kategorii...9 3.

Bardziej szczegółowo

Komponent Formularz. Rys. 1. Strona programu Joomla - http://joomla.pl. Rys. 2. Instalacja komponentu

Komponent Formularz. Rys. 1. Strona programu Joomla - http://joomla.pl. Rys. 2. Instalacja komponentu Komponent Formularz Instalacja Aby wykorzystać gotowy komponent do tworzenia formularzy w systemie CMS (Joomla), naleŝy uprzednio zaimplementować go, postępując według poniŝszego schematu: 1. Wejść na

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 7 Blog: dodawanie i edycja wpisów

Laboratorium 7 Blog: dodawanie i edycja wpisów Laboratorium 7 Blog: dodawanie i edycja wpisów Dodawanie nowych wpisów Tworzenie formularza Za obsługę formularzy odpowiada klasa Zend_Form. Dla każdego formularza w projekcie tworzymy klasę dziedziczącą

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 8,9: BAZA DANYCH MS-ACCESS

LABORATORIUM 8,9: BAZA DANYCH MS-ACCESS UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI INSTYTUT INFORMATYKI I ELEKTROTECHNIKI ZAKŁAD INŻYNIERII KOMPUTEROWEJ Przygotowali: mgr inż. Arkadiusz Bukowiec mgr inż. Remigiusz Wiśniewski LABORATORIUM 8,9: BAZA DANYCH MS-ACCESS

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja Użytkownika Systemu

Dokumentacja Użytkownika Systemu Dokumentacja Użytkownika Systemu Porównywarki cen Liquid Wersja 2016.2 Spis treści 1 WSTĘP... 3 2 OPIS OBSZARU... 4 2.1 TOWARY... 5 2.2 RELACJE... 5 2.3 EDYTUJ... 6 2.3.1 KONFIGURACJA... 6 2.3.2 KATEGORIE...

Bardziej szczegółowo

Podręcznik Użytkownika LSI WRPO

Podręcznik Użytkownika LSI WRPO Podręcznik użytkownika Lokalnego Systemu Informatycznego do obsługi Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 2013 w zakresie wypełniania wniosków o dofinansowanie Wersja 1 Podręcznik

Bardziej szczegółowo

Doładowania telefonów

Doładowania telefonów Doładowania telefonów 1. Nowe doładowanie W celu zdefiniowania nowego przelewu na doładowanie telefonu pre-paid należy: Z menu systemu wybrać opcję Doładowania telefonów -> Nowe doładowanie Lub W oknie

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007)

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007) Instrukcja numer D2/08_01 Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007) Opiekun pracowni internetowej cz. 2 (D2) Określanie właściwości stron WWW (domyślne pliki startowe, katalogi wirtualne,

Bardziej szczegółowo

Karty pracy. Ustawienia. W tym rozdziale została opisana konfiguracja modułu CRM Karty pracy oraz widoki i funkcje w nim dostępne.

Karty pracy. Ustawienia. W tym rozdziale została opisana konfiguracja modułu CRM Karty pracy oraz widoki i funkcje w nim dostępne. Karty pracy W tym rozdziale została opisana konfiguracja modułu CRM Karty pracy oraz widoki i funkcje w nim dostępne. Ustawienia Pierwszym krokiem w rozpoczęciu pracy z modułem Karty Pracy jest definicja

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dla usługi ModeView

Instrukcja dla usługi ModeView Instrukcja dla usługi ModeView Spis treści 1. Aplikacja Easy Photo... 2 1.1. Sprawdzenie komunikacji z usługą internetowa ModeView... 2 1.1.1. Brak autoryzacji... 2 1.1.2. Usługa dostępna... 2 1.2. Wysyłanie

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja Skryptu Mapy ver.1.1

Dokumentacja Skryptu Mapy ver.1.1 Dokumentacja Skryptu Mapy ver.1.1 2 Dokumentacja Skryptu Mapy ver.1.1 Spis treści Dokumentacja skryptu... 3 Dodatkowe informacje i kontakt... 7 3 Dokumentacja Skryptu Mapy ver.1.1 Dokumentacja skryptu

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instal Dokument przedstawia sposób instalacji programu Sokrates na komputerze PC z systemem operacyjnym Windows. Instalacja pracuje w

Instrukcja instal Dokument przedstawia sposób instalacji programu Sokrates na komputerze PC z systemem operacyjnym Windows. Instalacja pracuje w Instrukcja instal Dokument przedstawia sposób instalacji programu Sokrates na komputerze PC z systemem operacyjnym Windows. Instalacja pracuje w sieci LAN. acji Instrukcja użytkownika dla systemu Android

Bardziej szczegółowo

Cash Flow System Instrukcja

Cash Flow System Instrukcja Cash Flow System Instrukcja Wersja 1.17 Instalacja Instalacja programu Cash Flow System polega na wywołaniu programu instalatora. Następnie postępujemy zgodnie z sugestiami proponowanymi przez program

Bardziej szczegółowo

enova Systemowe Narzędzia Projektowe

enova Systemowe Narzędzia Projektowe enova Systemowe Narzędzia Projektowe Sebastian Wabnik Spis treści Opis rozwiązania...3 Dostęp do narzędzia...3 Wywoływanie narzędzia...4 Zakładka Logi czasu...4 SQL Stat...5 Zakładka Liczniki...7 Zakładka

Bardziej szczegółowo

Soneta Sp. z o.o. Standardowe kreatory CRM

Soneta Sp. z o.o. Standardowe kreatory CRM Soneta Sp. z o.o. Standardowe kreatory CRM Spis treści 1. Wstęp...2 2. Kreatory w enova CRM...2 3. Uruchomienie kreatora...3 4. Formularz kreatora Kampania z korespondencją...3 5. Formularz kreatora Nowy

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do programu DoUPS 1.0

Instrukcja do programu DoUPS 1.0 Instrukcja do programu DoUPS 1.0 Program DoUPS 1.0 pozwala w prosty sposób wykorzystać dane z systemu sprzedaży Subiekt GT do generowania listów przewozowych dla firmy kurierskiej UPS w połączeniu z bezpłatnym

Bardziej szczegółowo

Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości

Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości Rozpoczniemy od zaprojektowania bazy danych w programie SYBASE/PowerDesigner umieszczamy dwie Encje (tabele) prawym

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do programu DoDPD 1.0

Instrukcja do programu DoDPD 1.0 Instrukcja do programu DoDPD 1.0 Program DoDPD 1.0 pozwala w prosty sposób wykorzystać dane z systemu sprzedaży Subiekt GT do generowania listów przewozowych dla firmy kurierskiej DPD z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Tworzenie okna dialogowego w edytorze raportu SigmaNEST część 2

Tworzenie okna dialogowego w edytorze raportu SigmaNEST część 2 Tworzenie okna dialogowego w edytorze raportu SigmaNEST część 2 W ostatniej części newslettera wyjaśniliśmy czym jest okno dialogowe oraz w jaki sposób można je utworzyć. Przy pomocy edytora raportów SigmaNEST

Bardziej szczegółowo

ELF. Instrukcja użytkownika. (System wspomagający wypełnianie wniosków elektronicznych)

ELF. Instrukcja użytkownika. (System wspomagający wypełnianie wniosków elektronicznych) ELF Instrukcja użytkownika (System wspomagający wypełnianie wniosków elektronicznych) Agencja Rynku Rolnego 2015 ELF - Instrukcja użytkownika Strona 2 z 13 Spis Treści 1. Opis systemu 3 2. Wymagania systemowe

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika. Aplikacja Smart Paczka DPD

Instrukcja użytkownika. Aplikacja Smart Paczka DPD Instrukcja użytkownika Aplikacja Smart Paczka DPD Instrukcja użytkownika Aplikacja Smart Paczka DPD Wersja 2.0 Warszawa, Wrzesień 2015 Strona 2 z 9 Instrukcja użytkownika Aplikacja Smart Paczka DPD Spis

Bardziej szczegółowo

e-wsparcie Barbara Muszko Aktualizacja Twojej witryny internetowej tak prosta, jak obsługa Worda

e-wsparcie Barbara Muszko Aktualizacja Twojej witryny internetowej tak prosta, jak obsługa Worda e-wsparcie Barbara Muszko Aktualizacja Twojej witryny internetowej tak prosta, jak obsługa Worda Logowanie do panelu administracyjnego Aby móc zarządzać stroną, należy zalogować się do panelu administracyjnego.

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Karta pracy 1

Bazy danych Karta pracy 1 Bazy danych Karta pracy 1 Bazy danych Karta pracy 1 1. Utwórz katalog Bazy danych służący do przechowywania wszelkich danych dotyczących kursu. 2. W katalogu Bazy danych stwórz podkatalog BD1 służący jako

Bardziej szczegółowo

Data wydania: 2013-06-12. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Data wydania: 2013-06-12. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Wersja 1.0 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Tytuł dokumentu: Dokumentacja dla administratora strony

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA INSTALACJI APLIKACJI PROF- EAN 2

INSTRUKCJA INSTALACJI APLIKACJI PROF- EAN 2 INSTRUKCJA INSTALACJI APLIKACJI PROF- EAN 2 1. Instalacja programu PROF-EAN 2 Instalacje uruchamiamy poprzez plik:, wówczas kreator automatycznie poprowadzi nas przez proces instalacji. 2. Deklaracja instalacji

Bardziej szczegółowo

Utworzenie aplikacji mobilnej Po uruchomieniu Visual Studio pokazuje się ekran powitalny. Po lewej stronie odnośniki do otworzenia lub stworzenia

Utworzenie aplikacji mobilnej Po uruchomieniu Visual Studio pokazuje się ekran powitalny. Po lewej stronie odnośniki do otworzenia lub stworzenia Utworzenie aplikacji mobilnej Po uruchomieniu Visual Studio pokazuje się ekran powitalny. Po lewej stronie odnośniki do otworzenia lub stworzenia nowego projektu (poniżej są utworzone projekty) Po kliknięciu

Bardziej szczegółowo

4 Web Forms i ASP.NET...149 Web Forms...150 Programowanie Web Forms...150 Możliwości Web Forms...151 Przetwarzanie Web Forms...152

4 Web Forms i ASP.NET...149 Web Forms...150 Programowanie Web Forms...150 Możliwości Web Forms...151 Przetwarzanie Web Forms...152 Wstęp...xv 1 Rozpoczynamy...1 Co to jest ASP.NET?...3 W jaki sposób ASP.NET pasuje do.net Framework...4 Co to jest.net Framework?...4 Czym są Active Server Pages (ASP)?...5 Ustawienia dla ASP.NET...7 Systemy

Bardziej szczegółowo

Rys.2.1. Drzewo modelu DOM [1]

Rys.2.1. Drzewo modelu DOM [1] 1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest przedstawienie możliwości wykorzystania języka JavaScript do tworzenia interaktywnych aplikacji działających po stronie klienta. 2. MATERIAŁ NAUCZANIA 2.1. DOM model

Bardziej szczegółowo

Technologie Internetowe Raport z wykonanego projektu Temat: Internetowy sklep elektroniczny

Technologie Internetowe Raport z wykonanego projektu Temat: Internetowy sklep elektroniczny Technologie Internetowe Raport z wykonanego projektu Temat: Internetowy sklep elektroniczny AiRIII gr. 2TI sekcja 1 Autorzy: Tomasz Bizon Józef Wawrzyczek 2 1. Wstęp Celem projektu było stworzenie sklepu

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie modułu płatności eservice. dla systemu Zen Cart 1.3.9 1.5

Wdrożenie modułu płatności eservice. dla systemu Zen Cart 1.3.9 1.5 Wdrożenie modułu płatności eservice dla systemu Zen Cart 1.3.9 1.5 - dokumentacja techniczna Wer. 01 Warszawa, styczeń 2014 1 Spis treści: 1 Wstęp... 3 1.1 Przeznaczenie dokumentu... 3 1.2 Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie modułu płatności eservice. dla systemu oscommerce 2.3.x

Wdrożenie modułu płatności eservice. dla systemu oscommerce 2.3.x Wdrożenie modułu płatności eservice dla systemu oscommerce 2.3.x - dokumentacja techniczna Wer. 01 Warszawa, styczeń 2014 1 Spis treści: 1 Wstęp... 3 1.1 Przeznaczenie dokumentu... 3 1.2 Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Tworzenie i wykorzystanie usług sieciowych

Tworzenie i wykorzystanie usług sieciowych Ćwiczenie 14 Temat: Tworzenie i wykorzystanie usług sieciowych Cel ćwiczenia: W trakcie ćwiczenia student zapozna się z procedurą tworzenia usługi sieciowej w technologii ASP.NET oraz nauczy się tworzyć

Bardziej szczegółowo

Podręcznik użytkownika. Użytkownik niezalogowany

Podręcznik użytkownika. Użytkownik niezalogowany Podręcznik użytkownika Użytkownik niezalogowany 2011 1 2 Zawartość 1. Kategorie... 5 1.1. Wstęp... 5 2. Artykuły... 6 2.1. Widok artykułu... 6 3. Zamówienia publiczne... 9 3.1. Przeglądanie zamówieo publicznych...

Bardziej szczegółowo

AUDYT DOSTĘPNOŚCI STRONY INTERNETOWEJ

AUDYT DOSTĘPNOŚCI STRONY INTERNETOWEJ Poznań, 2012-10-04 AUDYT DOSTĘPNOŚCI STRONY INTERNETOWEJ NAZWA ADRES STRONY ILOŚĆ BŁĘDÓW WCAG 33 ILOŚĆ OSTRZEŻEŃ WCAG 3 TYP DOKUMENTU UŻYTY FORMAT (X)HTML JĘZYK OWANIE STRONY Urząd Marszałkowski Województwa

Bardziej szczegółowo

Opis konfiguracji Sz@rk ST do współpracy z kolektorem DENSO BHT 8000

Opis konfiguracji Sz@rk ST do współpracy z kolektorem DENSO BHT 8000 Opis konfiguracji Sz@rk ST do współpracy z kolektorem DENSO BHT 8000 1. Wstęp Program Sz@rk ST od wersji 10.10.20 został rozbudowany o możliwośd współpracy z kolektorami typu DENSO BHT 80xx z zainstalowanym

Bardziej szczegółowo

16) Wprowadzenie do raportowania Rave

16) Wprowadzenie do raportowania Rave 16) Wprowadzenie do raportowania Rave Tematyka rozdziału: Przegląd wszystkich komponentów Rave Tworzenie nowego raportu przy użyciu formatki w środowisku Delphi Aktywacja środowiska Report Authoring Visual

Bardziej szczegółowo

MS Excell 2007 Kurs podstawowy Filtrowanie raportu tabeli przestawnej

MS Excell 2007 Kurs podstawowy Filtrowanie raportu tabeli przestawnej MS Excell 2007 Kurs podstawowy Filtrowanie raportu tabeli przestawnej prowadzi: dr inż. Tomasz Bartuś Kraków: 2008 04 04 Przygotowywanie danych źródłowych Poniżej przedstawiono zalecenia umożliwiające

Bardziej szczegółowo

Jak posługiwać się edytorem treści

Jak posługiwać się edytorem treści Jak posługiwać się edytorem treści Edytor CKE jest bardzo prostym narzędziem pomagającym osobom niezaznajomionym z językiem HTML w tworzeniu interaktywnych treści stron internetowych. Razem z praktyka

Bardziej szczegółowo

5-6. Struktura dokumentu html. 2 Określenie charakteru i tematyki strony. Rodzaje witryn. Projekt graficzny witryny. Opracowanie skryptów

5-6. Struktura dokumentu html. 2 Określenie charakteru i tematyki strony. Rodzaje witryn. Projekt graficzny witryny. Opracowanie skryptów Aplikacje internetowe KL. III Rok szkolny: 013/01 Nr programu: 31[01]/T,SP/MENIS/00.06.1 Okres kształcenia: łącznie ok. 170 godz. lekcyjne Moduł Bok wprowadzający 1. Zapoznanie z programem nauczania i

Bardziej szczegółowo

1 LINQ. Zaawansowane programowanie internetowe Instrukcja nr 1

1 LINQ. Zaawansowane programowanie internetowe Instrukcja nr 1 1 LINQ 1 1. Cel zajęć Celem zajęć jest zapoznanie się z technologią LINQ oraz tworzeniem trójwarstwowej aplikacji internetowej. 2. Zadanie Proszę przygotować aplikację WWW, która: będzie pozwalała na generowanie

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja systemu NTP rekrut. Autor: Sławomir Miller

Dokumentacja systemu NTP rekrut. Autor: Sławomir Miller Dokumentacja systemu NTP rekrut Autor: Sławomir Miller 1 Spis treści: 1. Wstęp 1.1 Wprowadzenie 1.2 Zakres dokumentu 2. Instalacja 2.1 Wymagania systemowe 2.2 Początek 2.3 Prawa dostępu 2.4 Etapy instalacji

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi Zaplecza epk w zakresie zarządzania tłumaczeniami opisów procedur, publikacji oraz poradników przedsiębiorcy

Instrukcja obsługi Zaplecza epk w zakresie zarządzania tłumaczeniami opisów procedur, publikacji oraz poradników przedsiębiorcy Instrukcja obsługi Zaplecza epk w zakresie zarządzania tłumaczeniami opisów procedur, publikacji oraz poradników przedsiębiorcy Spis treści: 1 WSTĘP... 3 2 DOSTĘP DO SYSTEMU... 3 3 OPIS OGÓLNY SEKCJI TŁUMACZENIA...

Bardziej szczegółowo

Zbieranie kontaktów.

Zbieranie kontaktów. Zbieranie kontaktów. Autor: Roman Przydatek Silvanet Hanna Kumpicka Polskie prawo zabrania wysyłania ofert handlowych na adresy e-mail, których właściciele nie wyrazili na to jednoznacznie zgody. W celu

Bardziej szczegółowo

Poradnik zetula.pl. Jak założyć konto na zetula.pl. i zabezpieczyć dane na swoim komputerze?

Poradnik zetula.pl. Jak założyć konto na zetula.pl. i zabezpieczyć dane na swoim komputerze? Poradnik zetula.pl Jak założyć konto na zetula.pl i zabezpieczyć dane na swoim komputerze? 1.Wejdź na stronę www.zetula.pl 2.Kliknij na odnośniku Utwórz nowe konto 3.Wypełnij formularz rejestracyjny. Pola

Bardziej szczegółowo

BearingNet - AutoUpload

BearingNet - AutoUpload Zawartość BearingNet AutoUpload... 2 Opcja 1 - Tworzenie i formatowanie własnego spisu katalogowego... 2 Przesyłanie spisu katalogowego... 5 Przesyłanie za pomocą protokołu FTP (użytkownicy zaawansowani)...

Bardziej szczegółowo

System epon Dokumentacja użytkownika

System epon Dokumentacja użytkownika System epon Dokumentacja użytkownika Prawa autorskie tego opracowania należą do MakoLab S.A. Dokument ten, jako całość, ani żadna jego część, nie może być reprodukowana lub rozpowszechniana w jakiejkolwiek

Bardziej szczegółowo

Tak przygotowane pliki należy umieścić w głównym folderze naszego programu. Klub IKS www.informatyka.edu.pl

Tak przygotowane pliki należy umieścić w głównym folderze naszego programu. Klub IKS www.informatyka.edu.pl To jeden z ostatnich odcinków naszego kursu. Mam nadzieję, że pisanie własnego programu było ciekawym doświadczeniem. Zaproponowana w tym odcinku funkcja uatrakcyjni twój program. Stworzymy tak zwane okno

Bardziej szczegółowo

Materiały oryginalne: ZAWWW-2st1.2-l11.tresc-1.0kolor.pdf. Materiały poprawione

Materiały oryginalne: ZAWWW-2st1.2-l11.tresc-1.0kolor.pdf. Materiały poprawione Materiały oryginalne: ZAWWW-2st1.2-l11.tresc-1.0kolor.pdf Materiały poprawione Rozwiązanie zadania w NetBeans IDE 7.4: Jarosław Ksybek, Adam Miazio Celem ćwiczenia jest przygotowanie prostej aplikacji

Bardziej szczegółowo

Wstęp - Prosta aplikacja internetowa w technologii Java EE 5. Programowanie komponentowe 1

Wstęp - Prosta aplikacja internetowa w technologii Java EE 5. Programowanie komponentowe 1 Wstęp - Prosta aplikacja internetowa w technologii Java EE 5 Programowanie komponentowe 1 Przykład 1- Wykonanie prostej aplikacji internetowej w technologii JavaEE w środowisku Netbeans 5.5 z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 050. Crystal Reports. Ćwiczenie 1. Otwarte pozycje

Laboratorium 050. Crystal Reports. Ćwiczenie 1. Otwarte pozycje Laboratorium 050 Crystal Reports Ćwiczenie 1 Otwarte pozycje 1. Uruchomić Microsoft.NET 2. Wybrać New Project, preferowany język (np. VB), Reporting, Crystal Reports Application i w polu Name (nazwa projektu)

Bardziej szczegółowo

Podręcznik użytkownika

Podręcznik użytkownika Podręcznik użytkownika Moduł kliencki Kodak Asset Management Software Stan i ustawienia zasobów... 1 Menu Stan zasobów... 2 Menu Ustawienia zasobów... 3 Obsługa alertów... 7 Komunikaty zarządzania zasobami...

Bardziej szczegółowo

Instalacja systemu zarządzania treścią (CMS): Joomla

Instalacja systemu zarządzania treścią (CMS): Joomla Instalacja systemu zarządzania treścią (CMS): Joomla Na stronie http://www.cba.pl/ zarejestruj nowe konto klikając na przycisk:, następnie wybierz nazwę domeny (Rys. 1a) oraz wypełnij obowiązkowe pola

Bardziej szczegółowo

1. Przypisy, indeks i spisy.

1. Przypisy, indeks i spisy. 1. Przypisy, indeks i spisy. (Wstaw Odwołanie Przypis dolny - ) (Wstaw Odwołanie Indeks i spisy - ) Przypisy dolne i końcowe w drukowanych dokumentach umożliwiają umieszczanie w dokumencie objaśnień, komentarzy

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do projektu QualitySpy

Wprowadzenie do projektu QualitySpy Wprowadzenie do projektu QualitySpy Na podstawie instrukcji implementacji prostej funkcjonalności. 1. Wstęp Celem tego poradnika jest wprowadzić programistę do projektu QualitySpy. Będziemy implementować

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU IRF DLA BIURA RACHUNKOWEGO. Program Symfonia. Strona0

INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU IRF DLA BIURA RACHUNKOWEGO. Program Symfonia. Strona0 INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU IRF DLA BIURA RACHUNKOWEGO Program Symfonia Strona0 Strona1 1. Zaloguj się na konto IRF, na adres: http://irf-system.pl 2. Hasło można zmienid, klikając w ustawienia. Strona2

Bardziej szczegółowo

Programowanie Obiektowe GUI

Programowanie Obiektowe GUI Programowanie Obiektowe GUI Swing Celem ćwiczenia jest ilustracja wizualnego tworzenia graficznego interfejsu użytkownika opartego o bibliotekę Swing w środowisku NetBeans. Ponadto, ćwiczenie ma na celu

Bardziej szczegółowo

IIIIIIIIIIIIIIIMMIMMIII

IIIIIIIIIIIIIIIMMIMMIII IIIIIIIIIIIIIIIMMIMMIII O programie Program Itelix itender Manager przeznaczony jest do zarządzania zapytaniami ofertowymi przesyłanymi za pomocą poczty elektronicznej przez firmy korzystające z systemu

Bardziej szczegółowo

Certyfikat niekwalifikowany zaufany Certum Silver. Instalacja i użytkowanie pod Windows Vista. wersja 1.0 UNIZETO TECHNOLOGIES SA

Certyfikat niekwalifikowany zaufany Certum Silver. Instalacja i użytkowanie pod Windows Vista. wersja 1.0 UNIZETO TECHNOLOGIES SA Certyfikat niekwalifikowany zaufany Certum Silver Instalacja i użytkowanie pod Windows Vista wersja 1.0 Spis treści 1. POBRANIE CERTYFIKATU SILVER... 3 2. IMPORT CERTYFIKATU DO PROGRAMU POCZTA SYSTEMU

Bardziej szczegółowo

LINQ TO SQL w dużym skrócie jest to zintegrowany język zapytao pozwalający na mapowanie relacyjnych baz danych na model obiektowy.

LINQ TO SQL w dużym skrócie jest to zintegrowany język zapytao pozwalający na mapowanie relacyjnych baz danych na model obiektowy. LINQ TO SQL w dużym skrócie jest to zintegrowany język zapytao pozwalający na mapowanie relacyjnych baz danych na model obiektowy. Zanim ktokolwiek postanowi użyd tego w swoim projekcie, należy zaznaczyd

Bardziej szczegółowo

System Obsługi Zleceń

System Obsługi Zleceń System Obsługi Zleceń Podręcznik Administratora Atinea Sp. z o.o., ul. Chmielna 5/7, 00-021 Warszawa NIP 521-35-01-160, REGON 141568323, KRS 0000315398 Kapitał zakładowy: 51.000,00zł www.atinea.pl wersja

Bardziej szczegółowo

Przewodnik... Tworzenie Landing Page

Przewodnik... Tworzenie Landing Page Przewodnik... Tworzenie Landing Page Spis treści Kreator strony landing page Stwórz stronę Zarządzaj stronami 2 Kreator strony landing page Kreator pozwala stworzyć własną stronę internetową z unikalnym

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do programu Do7ki 1.0

Instrukcja do programu Do7ki 1.0 Instrukcja do programu Do7ki 1.0 Program Do7ki 1.0 pozwala w prosty sposób wykorzystać dane z systemu sprzedaży Subiekt GT do generowania listów przewozowych dla firmy kurierskiej SIÓDEMKA w połączeniu

Bardziej szczegółowo

Laboratorium programowania urządzeń mobilnych

Laboratorium programowania urządzeń mobilnych Laboratorium programowania urządzeń mobilnych Wprowadzenie Hierarcha klas dla aplikacji typu Silverlight tworzonej przez Visual Studio jest następująca: Obsługa ekranu W urządzeniach z Windows Phone 7

Bardziej szczegółowo

Pomoc. BIP strona portalu

Pomoc. BIP strona portalu Pomoc BIP strona portalu Biuletyn Informacji Publicznej powstał w celu powszechnego udostępnienia informacji publicznej w postaci elektronicznej. Głównym zadaniem portalu jest przekazywanie informacji

Bardziej szczegółowo

Asystent To WebMobile7 wersja 0.9.20

Asystent To WebMobile7 wersja 0.9.20 Instrukcja obsługi aplikacji Asystent To WebMobile7 wersja 0.9.20 Dział Nowych Projektów, 2012 Strona 1 Spis treści 1 WSTĘP O APLIKACJI... 3 2 INSTALACJA... 4 3 PANEL GŁÓWNY... 5 3.1 IMPORT PLIKU CSV...

Bardziej szczegółowo

Tworzenie okna dialogowego w edytorze raportu SigmaNEST. część 1

Tworzenie okna dialogowego w edytorze raportu SigmaNEST. część 1 Tworzenie okna dialogowego w edytorze raportu SigmaNEST część 1 Edytor raportu SigmaNEST to wszechstronne narzędzie umożliwiające zarówno dostosowanie każdego raportu pod specyficzne oczekiwania klienta,

Bardziej szczegółowo

Mobilny CRM BY CTI 1

Mobilny CRM BY CTI 1 Mobilny CRM BY CTI 1 Spis treści 1. Wstęp...3 2. Instrukcja do programu...3 2.1. Lewe menu...4 2.1.1. Zakładka klient...5 2.1.2. Zakładka spotkania... 10 2.1.3. Zakładka kalendarz... 17 2.1.4. Zakładka

Bardziej szczegółowo

LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika

LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika Prowadzący: Dr inż. Jacek Habel Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Zakład Projektowania Procesów

Bardziej szczegółowo