Centrum Badań Kosmicznych PAN

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Centrum Badań Kosmicznych PAN"

Transkrypt

1 Centrum Badań Kosmicznych PAN Warszawa Ul. Bartycka 18a Prezentacja - Barbara Popielawska Targi Pracy na HoŜej, 25.IV.2009 Wydział Fizyki UW 1

2 Podstawowe dane Centrum powstało w 1977 r Główna siedziba w Warszawie, ul. Bartycka 18a (zdjęcie) Obserwatorium Astrogeodynamiczne - Borowiec k/poznania Zakład Fizyki Słońca - Wrocław Obserwatorium Geodynamiki w KsiąŜu 2

3 Pracownicy Zatrudnienie: ok. 120 osób Pracownicy naukowi: 40 w tym: profesorowie 12 (nauk fiz., techn., o Ziemi) dr. hab doktorzy - 13 InŜynierowie i specjaliści: 41 w tym ze stopniem dr - 15 Administracja

4 Kierunki badawcze Fizyka Słońca Fizyka Plazmy Kosmicznej Planetologia Fizyka Układu Słonecznego i Astrofizyka Geodezja Planetarna Technologie kosmiczne- 4 zespoły inŝynierskie (1 teledetekcji, 1 elektroniczny, 1 mechaniczny, 1 detektorów promieniowania X) Laboratoria, centrum obliczeniowe (klaster 48 procesorowy + 12 dodatkowych procesorów) 4

5 Osiągnięcia Instytut I kategorii wg. klasyfikacji MNiSW, posiada prawa do nadawania stopnia dr hab. nauk fizycznych (geofizyka) 60 instrumentów wysłanych w kosmos na rakietach i satelitach Ponad 190 publikacji z listy JCR w latach Udział w najwaŝniejszych misjach kosmicznych Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA): Cassini- Huygens, Mars-Express, Venus-Express, Integral, Rosetta, Herschel, Bepi-Colombo Umowy dwustronne: udział CBK w misji Demeter, Taranis(F), Interball, Koronas, Koronas-Foton (Ru), Chandrayaan-1 (Indie), IBEX (NASA, USA) Udział w 10 projektach UE w 6 i 7 PR Udział w około 10 projektach PECS (współpraca z ESA) 5

6 Projekty technologii kosmicznych realizowane w CBK PAN Dr Roman Wawrzaszek - sensory termiczne, - penetratory do badań planetarnych, - zasilacze dla instrumentów satelitarnych, - spektrometry fourierowskie, - analizy fizyczne, strukturalne i termiczne przyrządów kosmicznych, - prace rozwojowe i koncepcyjne z zakresu mechaniki teoretycznej i kontroli. XII Uniwersyteckie Spotkania z Rynkiem Pracy, kwiecień 2009, UW, Warszawa 6

7 Sensory termiczne do badań planetarnych Sensory termiczne penetratora MUPUS misji Rosetta do komety. Czujniki struktury napylone na folię kaptonową 25 mm Sensory THP dla misji Cassini-Huygens Czujniki drut platynowy o średnicy 10µm i 25µm Copper paths Titanium thin layer kapton length = 325 mm active area = 1 dcm 2 THP sensors XII Uniwersyteckie Spotkania z Rynkiem Pracy, kwiecień 2009, UW, Warszawa 7

8 Spektrometry fourierowskie MPOI/MERTIS/BepiColombo Planetary Fourier Spectrometer MARS EXPRESS VENUS EXPRESS UWAGA! Poza projektem MERTIS, w CBK realizowany jest obecnie projekt multispektralnego systemu obserwacji Ziemi projekt SPEKTROP z POIG Spektrometr dla misji do Merkurego!! XII Uniwersyteckie Spotkania z Rynkiem Pracy, kwiecień 2009, UW, Warszawa 8

9 Zasilacze dla instrumentów satelitarnych System zasilania przyrządów mikrosatelity DEMETER, przeznaczonego dla pomiarów perturbacji jonosferycznych wywoływanych przez aktywność sejsmiczną i wulkaniczną Ziemi. System zasilania lokalnego oscylatora przyrządu HiFi misji HERSCHEL. UWAGA! Aktualnie prowadzone projekty koncentrują się na analizie właściwości i realizacji zasilaczy z cyfrową pętlą sprzęŝenia zwrotnego z wykorzystaniem FPGA XII Uniwersyteckie Spotkania z Rynkiem Pracy, kwiecień 2009, UW, Warszawa 9

10 Prace rozwojowe i koncepcyjne z zakresu mechaniki teoretycznej i kontroli Dynamika manipulatorów kosmicznych i systemów nieholonomicznych Polozenie czlonu roboczego [m] PrRee x PrRee y Ree y Ree x Czas [s] XII Uniwersyteckie Spotkania z Rynkiem Pracy, kwiecień 2009, UW, Warszawa 10

11 Prace rozwojowe i koncepcyjne z zakresu mechaniki teoretycznej i kontroli Formacje satelitarne dynamika i kontrola Ω r R F A F B ω r 3 z F z R ω r 2 S 2 y R S 3 r r 2 3 r 1 _ ω r 1 x F S 1 x R Formacja Elektromagnetyczna (Electromagnetic Formation Flight EMFF) koncepcja polegająca na wykorzystaniu oddziaływań magnetycznych dla kontroli orientacji i połoŝeń wzajemnych satelitów operujących w ciasnej formacji. XII Uniwersyteckie Spotkania z Rynkiem Pracy, kwiecień 2009, UW, Warszawa y F 11

12 Badania podstawowe w zakresie fizyki plazmy kosmicznej - Zespół Fizyki Plazmy udział w wielu misjach kosmicznych 12

13 Jakie fundamentalne procesy zachodzące w przestrzeni kosmicznej badamy? Turbulencja plazmowa-kaskada energii w plazmie kosmicznej Nieliniowe oddziaływanie fala-fala oraz fala cząstka w przestrzeni kosmicznej Rekoneksja pola magnetycznego Przyspieszanie cząstek w Kosmosie Grzanie plazmy kosmicznej Maser relatywistyczny w obiektach astrofizycznych Anomalne procesy transportu w plazmie kosmicznej Filamentacja plazmy kosmicznej. 13

14 14

15 15

16 Detekcja i charakterystyka TLEs 16

17 Zespół Fizyki Układu Słonecznego i Astrofizyki Główne kierunki badawcze: Fizyka heliosfery Nieliniowa analiza danych 17

18 Ze Słońca bucha szybki i porywisty strumień plazmy wiatr słoneczny Przy Ziemi jest gęsty, dalej szybko rozrzedza się, lecz nie hamuje Od strony Gwiazdozbioru Herkulesa napływa do nas ciepły gaz międzygwiazdowy trochę jonów, trochę atomów neutralnych Zderzenie hamowanie opływ leci dym, który staramy się badać Klasyczna astronomia - fotony My otwieramy nowe okno obserwacji kosmosu: Informację niosą nam atomy neutralne. Uczymy się, jak je wykorzystać Co to jest heliosfera? 18

19 Czym zajmujemy się w ZFUSiA Atomy neutralne jako narzędzie diagnostyki heliosfery Pył kosmiczny w heliosferze i wokół niej Symulacje MHD struktury heliosfery Promieniowanie kosmiczne w heliosferze Populacje cięŝkich jonów w heliosferze Oddziaływanie atomów neutralnych z plazmą heliosferyczną Fizyka i dynamika plazmy międzygwiazdowej Promieniowanie radiowe w heliosferze i jego źródła Inne astrosfery pyły, dyski resztkowe 19

20 Heliosfera przedmiotem badań przez NASA i ESA Na przestrzeni ostatnich 3 cykli słonecznych (30 lat): kilkanaście misji kosmicznych: Pioneer, Voyager, Helios, IMP, SOHO, Ulysses, ACE, Wind, Stereo, Planowane następne! Mamy dostęp do danych! Najnowszy start: Interstellar Boundary Explorer (IBEX) IBEX obok Voyagera jest obecnie najwaŝniejszą misją heliosferyczną CBK w Zespole Naukowym (Co-I) Przygotowanie oprogramowania Symulacje Astronawigacja Opracowanie wyników (najciekawsze!) 20

21 Zespół Fizyki Układu Słonecznego i Astrofizyki - Grupa Nieliniowej Analizy Danych Prof. dr hab. Wiesław Macek Dr Marek Strumik Mgr Anna Wawrzaszek Turbulencja plazmowa w heliosferze Turbulencja z punktu widzenia teorii nieliniowych układów dynamicznych i chaosu deterministycznego Analiza szeregów czasowych Fale nieliniowe w plazmie kosmicznej 16/03/2009

22 Turbulencja w wietrze słonecznym (bliska i daleka heliosfera) Badanie niejednorodnego transferu energii (zjawisko intermitencji) Modele multifraktalne kaskad energii Opis właściwości skalowania przy uŝyciu charakterystyk multifraktalnych i teorii procesów Markowa Widma multifraktalne Markowski charakter kaskady Skalowanie PDF 16/03/2009

23 Analiza danych z nieliniowych układów dynamicznych Chaos i intermitencja w układach dynamicznych Obliczanie wymiarów, entropi, wykładników Lapunowa, itp. na podstawie szeregów czasowych Opis multifraktalny Układ Lorenza Układ Rösslera Wpływ szumu na nieliniowe układy dynamiczne 16/03/2009

24 Pracownia Dynamiki Układu Słonecznego S i Planetologii Główne kierunki badawcze Fizyka planet Fizyka komet Dynamika Układu Słonecznego Tematyka badawcza Atmosfery kometarne Jądra kometarne Atmosfery planetarne Geologia planetarna Fizyka powierzchni ciał Układu Słonecznego Dynamika małych ciał Układu Słonecznego Dysk Rozproszony i Obłok Oorta CBK Grupa planetologiczna 24

25 Aktualnie gorące tematy badawcze Skąd się wzięły komety w Pasie Głównym Planetoid? Czy składem chemicznym róŝnią się zasadniczo od asteroid? Co jest źródłem ich aktywności? Słowa kluczowe: efekty niegrawitacyjne w kometach, efekt YORP dla planetoid, dynamika komet i planetoid, nowa populacja komet- Main Belt Comets Jakie są relacje dynamiczne pomiędzy róŝnymi populacjami komet i planetoid w Układzie Słonecznym? Słowa kluczowe: komety długookresowe, Dysk Rozproszony, Obłok Oorta, symulacje Monte Carlo, ewolucja dynamiczna Co nowego o kometach i ich pierwotnej materii dowiemy się z Misji Herschel? Na ile ich skład izotopowy wody róŝni się od ziemskiego? Słowa kluczowe: koma kometarna, profile linii emisyjnych w zakresie radiowym, transfer promieniowania, symulacje Monte Carlo Misja Herschel (Herschel Space Observatory) teleskop kosmiczny do obserwowania obiektów astronomicznych róŝnych skal w submilimetrowym zakresie widma detekcja linii emisyjnych, głównie wody start maj 2009 CBK Grupa planetologiczna 25

26 UCZESTNICZYMY W SPEKTROMETRYCZNYCH EKSPERYMENTACH KILKU MISJI KOSMICZNYCH : BEPICOLOMBO W CBK REALIZOWANE SĄ BADANIA ATMOSFER I POWIERZCHNI PLANET: Badania atmosfer : analiza transportu promieniowania w zakresie widzialnym i podczerwieni. Przeprowadzamy symulacje numeryczne gęstości promieniowania w atmosferach zawierających gazy, aerozole i pył. Porównanie wyników modelowania z pomiarami spektrometrów kosmicznych pozwala na analizę istniejących i daje moŝliwość ewentualnego wykrycia nowych składników (np. metanu w atmosferze Marsa) CBK GRUPA PLANETOLOGICZNA 26 26

27 Badanie powierzchni planet: analiza danych satelitarnych pod kątem wykrywania struktury i składu mineralogicznego powierzchni planet (Mars, Wenus, Merkury) - badanie wpływu własności optycznych powierzchni planet na zmierzone/modelowane widma - analogi planetarne i ich badania laboratoryjne - modelowanie i analiza laboratoryjnych pomiarów własności odbijających i emisyjnych skał i minerałów CBK Grupa planetologiczna 27 27

28 Program europejski GMES - Global Monitoring for Environment and Security Udział Centrum Badań Kosmicznych w projektach GMES w ramach 6 i 7 Programu Ramowego UE Katarzyna Urbańska Centrum Badań Kosmicznych PAN Centrum Badań Kosmicznych PAN

29 PEARL (Port Environmental Information Collector), To projekt badawczy Komisji Europejskiej, którego głównym zadaniem jest stworzenie platformy dla zarządzania środowiskiem portowym, wykorzystującej i integrującej dane satelitarne, lotnicze oraz dane z pomiarów in situ. Menu Bar Wind speed & direction Sensor details Monitor status Layer selector Event Viewer 29

30 G-MOSAIC (GMES services for Management of Operations, Situation Awareness and Intelligence for regional Crises) Oferuje przygotowanie serwisów informacyjnych w obszarze bezpieczeństwo zewnętrzne Unii. Zadaniem projektu jest monitorowanie wydarzeń, które mogą prowadzić do kryzysów regionalnych lub międzynarodowych; monitorowanie infrastruktury krytycznej, głównych dróg, granic i szlaków migracyjnych, szlaków nielegalnego przemytu, w tym broni nuklearnej, które mogą wpłynąć na stan bezpieczeństwa wewnętrznego UE. 30

31 GALILEO- europejski system nawigacji satelitarnej, udział CBK w budowie Galileo. Marta Krywanis Centrum Badań Kosmicznych PAN XII Uniwersyteckie Spotkania z Rynkiem Pracy Warszawa, 22 kwietnia 2009 r. 31

32 EGNOS i GALILEO EGNOS- Jest prekursorem europejskiego, globalnego systemu nawigacji satelitarnej Galileo. EGNOS ma trzy zadania: monitorowanie statusu systemu GPS; Przesyłanie w czasie rzeczywistym danych o swoim statusie uŝytkownikom, poprawienie ogólnej dokładności systemu. GALILEO- W przeciwieństwie do istniejącego obecnie amerykańskiego GPS i rosyjskiego Glonass, które są projektami wojskowymi, Galileo będzie pierwszym cywilnym systemem nawigacji satelitarnej. Galileo będzie wykorzystany do oferowania następujących funkcji: świadczenia usługi otwartej (tj. dostarczania informacji niezbędnych do pozycjonowania), świadczenia usługi związanej z ochronąŝycia, oferowania usługi regulowanej publicznie uczestniczenie w usługach poszukiwawczych i ratowniczych. XII Uniwersyteckie Spotkania z Rynkiem Pracy Warszawa, 22 kwietnia 2009 r.

33 Współpraca Polski z ESA: 24 styczeń porozumienie o współpracy między Polską a ESA w dziedzinie badania i uŝytkowania przestrzeni kosmicznej do celów pokojowych ratyfikacja porozumienia między Polską a ESA o Europejskim Państwie Współpracującym- ECS, podpisano program PECS co najmniej 1.2 mln euro rocznie, 5 lat GALILEO budowane rękoma Polaków: Obserwatorium Astrogeodynamiczne Centrum Badań Kosmicznych PAN w Borowcu buduje skalę czasu dla systemu Galileo. Obserwatorium zajmuje się tworzeniem odbiorników czasu Galileo, opracowuje metody przesyłania danych, analizuje wydajność i dokładność prototypowej skali czasu. Centrum Badań Kosmicznych PAN w Warszawie jest gospodarzem stacji referencyjnej EGNOS a (prekursora systemu Galileo)- RIMS, jak równieŝ stacji testowej Galileo (GESS- Galileo Experimental Sensor XII Uniwersyteckie Station) Spotkania z Rynkiem Pracy Warszawa, 22 kwietnia 2009 r.

34 34

35 Wykłady ogólne dla wszystkich doktorantów Semestr I 1. Ziemia we Wszechświecie- prof. Stanisław Grzędzielski - 30 godz. 2. NajbliŜsze otoczenie Ziemi - atmosfera, jonosfera, magnetosfera- Doc. Jan Błęcki - 20 godz. 3. Budowa i dynamika Układu Słonecznego prof. Grzegorz Sitarski, Dr Małgorzata Królikowska- 30 godz. 4. Struktura i dynamika globu ziemskiego -prof. Aleksander Brzeziński, doc. Milena Rutkowska - 30 godz. 5. Podstawy technologii projektów kosmicznych -dr Piotr Orleański, 15h 6. Metody statystyki matematycznej - prof. Andrzej Wernik, doc. Wiesław Kosek, prof. Aleksander Brzeziński - 20godz. 7. Wybrane zagadnienia z teorii równań róŝniczkowych cząstkowych doc. Romana Ratkiewicz - 30 godz. 8. Sieć informatyczna CBK, zasady korzystania i zasoby Dr Mirosław Denis - 4 godz. Razem 179 godzin 35

36 Semestr II 1. Podstawy fizyki plazmy kosmicznej - doc. Jan Błęcki - 30 h 2. Pole grawitacyjne i inercja - prof. Janusz B. Zieliński - 30 h 3. Metody geofizyki satelitarnej doc. Jolanta Nastula - 30 h 4. Fizyka planet - doc. Marek Banaszkiewicz, prof. Andrzej Jurewicz - 30 godz. 5. Operacyjne systemy satelitarne - prof. Zbigniew Kłos, prof. Janusz Zieliński - 20 h 6. Fale jako narzędzie diagnostyczne - doc. Jan Błęcki, prof. Andrzej Wernik 20 h Razem 160 godzin 36

37 Wykłady specjalistyczne i monograficzne Kierunek FIZYKA KOSMICZNEGO OTOCZENIA ZIEMI Fizyka magnetosfer planet - doc. Barbara Popielawska Słońce i plazma międzyplanetarna - prof. Stanisław Grzędzielski Fale, niestabilności i turbulencja w plazmie kosmicznej doc. Jan Błęcki Physics and dynamics of small Solar System bodies - w jęz. ang., prof. Hans Rickman Pogoda kosmiczna (wspólnie z profilem II) - prof. Zbigniew Kłos, doc. Barbara Popielawska Dynamika nieliniowa i chaos (wspólnie z profilem II) - prof. Wiesław Macek Metody teledetekcji (wspólnie z profilem II) - doc. Marek Banaszkiewicz, prof. Andrzej Jurewicz Teledetekcja Środowiska - (wspólnie z profilem II) - prof. Katarzyna Dąbrowska-Zielińska, dr inŝ. Stanisław Lewiński IGiK Fizyka jonosfery Fizyka heliosfery Transfer promieniowania w atmosferach 37

38 Dziękuję za uwagę 38

Program europejski GMES

Program europejski GMES Program europejski GMES Udział Centrum Badań Kosmicznych w projektach GMES w ramach 6 i 7 Programu Ramowego UE Katarzyna Urbańska Centrum Badań Kosmicznych PAN Centrum Badań Kosmicznych PAN CBK w projektach

Bardziej szczegółowo

WYŚLIJ ZDJĘCIE W KOSMOS!

WYŚLIJ ZDJĘCIE W KOSMOS! Warszawa, 9.01.2013 WYŚLIJ ZDJĘCIE W KOSMOS! Możesz się znaleźć na "pokładzie" polskiego satelity! Dzięki uruchomionej właśnie akcji WYŚLIJ ZDJĘCIE W KOSMOS każdy może wziąć symboliczny udział w misji

Bardziej szczegółowo

Słońce to juŝ polska specjalność

Słońce to juŝ polska specjalność Słońce to juŝ polska specjalność 9 sierpnia 2005 r. Słońce - wielka elektrownia termojądrowa - produkuje nieustannie, od prawie pięciu miliardów lat, niewyobraŝalne ilości energii. "Jego moc, czyli całkowita

Bardziej szczegółowo

III PROGRAM STUDIÓW. 1) Liczba punktów ECTS konieczna do uzyskania kwalifikacji: 120 2) Liczba semestrów: 4 3) Opis poszczególnych modułów kształcenia

III PROGRAM STUDIÓW. 1) Liczba punktów ECTS konieczna do uzyskania kwalifikacji: 120 2) Liczba semestrów: 4 3) Opis poszczególnych modułów kształcenia III PROGRAM STUDIÓW 1) Liczba punktów konieczna do uzyskania kwalifikacji: 120 2) Liczba semestrów: 4 3) Opis poszczególnych modułów kształcenia 1. Moduł: Język angielski (obowiązkowy 90 h, 5 ). Moduł

Bardziej szczegółowo

Ramowy Program Specjalizacji MODELOWANIE MATEMATYCZNE i KOMPUTEROWE PROCESÓW FIZYCZNYCH Studia Specjalistyczne (III etap)

Ramowy Program Specjalizacji MODELOWANIE MATEMATYCZNE i KOMPUTEROWE PROCESÓW FIZYCZNYCH Studia Specjalistyczne (III etap) Ramowy Program Specjalizacji MODELOWANIE MATEMATYCZNE i KOMPUTEROWE PROCESÓW FIZYCZNYCH Studia Specjalistyczne (III etap) Z uwagi na ogólno wydziałowy charakter specjalizacji i możliwość wykonywania prac

Bardziej szczegółowo

54 lata Ery Kosmicznej. Robert R. Gałązka Instytut Fizyki PAN

54 lata Ery Kosmicznej. Robert R. Gałązka Instytut Fizyki PAN 54 lata Ery Kosmicznej Robert R. Gałązka Instytut Fizyki PAN 1. Wstęp historia, finanse, dane statystyczne 2. Ziemia z Kosmosu teledetekcja, telekomunikacja, geodezja misja do planety Ziemia 3. Układ planetarny

Bardziej szczegółowo

Geodezja i geodynamika - trendy nauki światowej (1)

Geodezja i geodynamika - trendy nauki światowej (1) - trendy nauki światowej (1) Glob ziemski z otaczającą go atmosferą jest skomplikowanym systemem dynamicznym stały monitoring tego systemu interdyscyplinarność zasięg globalny integracja i koordynacja

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI ««*» ( # * *»»

SPIS TREŚCI ««*» ( # * *»» ««*» ( # * *»» CZĘŚĆ I. POJĘCIA PODSTAWOWE 1. Co to jest fizyka? 11 2. Wielkości fizyczne 11 3. Prawa fizyki 17 4. Teorie fizyki 19 5. Układ jednostek SI 20 6. Stałe fizyczne 20 CZĘŚĆ II. MECHANIKA 7.

Bardziej szczegółowo

Zespół ds. Wykorzystania Przestrzeni Kosmicznej MNiSW

Zespół ds. Wykorzystania Przestrzeni Kosmicznej MNiSW Polski potencjał i zamierzenia w obszarze technologii i eksploracji kosmosu Z. Kłos (CBK PAN). Zespół ds. Wykorzystania Przestrzeni Kosmicznej MNiSW. SPACE in EUROPE Aktywność space-related Satelity Ziemi

Bardziej szczegółowo

Wstęp do astrofizyki I

Wstęp do astrofizyki I Wstęp do astrofizyki I Wykład 9 Tomasz Kwiatkowski 1 grudnia 2010 r. Tomasz Kwiatkowski, Wstęp do astrofizyki I, Wykład 9 1/1 Plan wykładu Tomasz Kwiatkowski, Wstęp do astrofizyki I, Wykład 9 2/1 Odkrycie

Bardziej szczegółowo

Fizyka z astronomią. Klasa I C Profil matematyczny

Fizyka z astronomią. Klasa I C Profil matematyczny Fizyka z astronomią Klasa I C Profil matematyczny Klasa matematyczna Przedmioty rozszerzone matematyka, fizyka Języki obce: język angielski, do wyboru język niemiecki lub rosyjski Obowiązkowe przedmioty

Bardziej szczegółowo

Misje Kosmiczne ESA Cosmic Vision Program

Misje Kosmiczne ESA Cosmic Vision Program Misje klasy S - małe Misje Kosmiczne ESA Cosmic Vision Program Misje klasy M średnie Misje klasy L - duże Wybór tematu badawczego misji i propozycje instrumentów Misje Kosmiczne ESA Preliminary Requirements

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program właściwy dla standardowej ścieżki kształcenia na kierunku astronomia. Semestr I. 60 120 14 Egzamin. 45 75 9 Egzamin 75 2.

Szczegółowy program właściwy dla standardowej ścieżki kształcenia na kierunku astronomia. Semestr I. 60 120 14 Egzamin. 45 75 9 Egzamin 75 2. B3. Program studiów liczba punktów konieczna dla uzyskania kwalifikacji (tytułu zawodowego) określonej dla rozpatrywanego programu kształcenia - 180 łączna liczba punktów, którą student musi uzyskać na

Bardziej szczegółowo

Informacje o projekcie BRITEBRITE-PL

Informacje o projekcie BRITEBRITE-PL LEM pierwszy polski satelita naukowy Informacje o projekcie BRITEBRITE-PL Warszawa, listopad 2013, @CBK, CAMK Zdjęcie: A. Pamiatnych Spis treści 1. Krótka notatka... 2 2. Dane kontaktowe dla mediów...

Bardziej szczegółowo

STUDIA I STOPNIA NA KIERUNKU FIZYKA UW

STUDIA I STOPNIA NA KIERUNKU FIZYKA UW STUDIA I STOPNIA NA KIERUNKU FIZYKA UW I. CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW Studia pierwszego stopnia na kierunku fizyka UW trwają trzy lata i kończą się nadaniem tytułu licencjata (licencjat akademicki). II. SYLWETKA

Bardziej szczegółowo

Moduły ultraszybkiego pozycjonowania GNSS

Moduły ultraszybkiego pozycjonowania GNSS BUDOWA MODUŁÓW WSPOMAGANIA SERWISÓW CZASU RZECZYWISTEGO SYSTEMU ASG-EUPOS Projekt rozwojowy MNiSW nr NR09-0010-10/2010 Moduły ultraszybkiego pozycjonowania GNSS Paweł Wielgosz Jacek Paziewski Katarzyna

Bardziej szczegółowo

mgr Roman Rusin nauczyciel fizyki w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 w Kwidzynie

mgr Roman Rusin nauczyciel fizyki w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 w Kwidzynie Indywidualny plan nauczania z przedmiotu Fizyka, opracowany na podstawie programu,,ciekawi świata autorstwa Adama Ogazy, nr w Szkolnym Zestawie Programów Nauczania 12/NPP/ZSP1/2012 dla kl. I TL a na rok

Bardziej szczegółowo

STUDIA I STOPNIA NA KIERUNKU ASTRONOMIA UW

STUDIA I STOPNIA NA KIERUNKU ASTRONOMIA UW STUDIA I STOPNIA NA KIERUNKU ASTRONOMIA UW I.CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW Studia pierwszego stopnia na kierunku astronomia UW trwają trzy lata i kończą się nadaniem tytułu licencjata. II.SYLWETKA ABSOLWENTA

Bardziej szczegółowo

STUDIA INDYWIDUALNE I STOPNIA NA KIERUNKU ASTRONOMIA UW

STUDIA INDYWIDUALNE I STOPNIA NA KIERUNKU ASTRONOMIA UW STUDIA INDYWIDUALNE I STOPNIA NA KIERUNKU ASTRONOMIA UW I.CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW Studia indywidualne pierwszego stopnia na kierunku astronomia UW trwają trzy lata i kończą się nadaniem tytułu licencjata

Bardziej szczegółowo

CD-ROM pt.: Ziemia we Wszechœwiecie spis treœci

CD-ROM pt.: Ziemia we Wszechœwiecie spis treœci I. WSZECHŒWIAT Struktura Wszechœwiata Co to jest Wszechœwiat? Jak zbudowany jest Wszechœwiat? Rozk³ad materii we Wszechœwiecie Pary galaktyk Lokalna Grupa Galaktyk Gromady Galaktyk Supergromady galaktyk

Bardziej szczegółowo

Elementy astronomii w nauczaniu przyrody. dr Krzysztof Rochowicz Zakład Dydaktyki Fizyki UMK 2011

Elementy astronomii w nauczaniu przyrody. dr Krzysztof Rochowicz Zakład Dydaktyki Fizyki UMK 2011 Elementy astronomii w nauczaniu przyrody dr Krzysztof Rochowicz Zakład Dydaktyki Fizyki UMK 2011 Szkic referatu Krótki przegląd wątków tematycznych przedmiotu Przyroda w podstawie MEN Astronomiczne zasoby

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu. Mechanika układów planetarnych (Ukł. Słonecznego)

Plan wykładu. Mechanika układów planetarnych (Ukł. Słonecznego) Mechanika nieba Marcin Kiraga: kiraga@astrouw.edu.pl 30 godzin wykładu + 30 godzin ćwiczeń wykłady poniedziałki - godzina 15:15 ćwiczenia wtorki - godzina 12:15 Warunki zaliczenia ćwiczeń: prace domowe

Bardziej szczegółowo

Olsztyński Park Naukowo-Technologiczny Centrum Propagacji Fal Radiowych w Jonosferze

Olsztyński Park Naukowo-Technologiczny Centrum Propagacji Fal Radiowych w Jonosferze Olsztyński Park Naukowo-Technologiczny Centrum Propagacji Fal Radiowych w Jonosferze wsparcie naukowe Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie Andrzej Krankowski, Wydział Geodezji i Gospodarki Przestrzennej,,

Bardziej szczegółowo

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor.

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. DKOS-5002-2\04 Anna Basza-Szuland FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. WYMAGANIA NA OCENĘ DOPUSZCZAJĄCĄ DLA REALIZOWANYCH TREŚCI PROGRAMOWYCH Kinematyka

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA I STAN AKTUALNY REALIZACJI

ZAŁOŻENIA I STAN AKTUALNY REALIZACJI ZAŁOŻENIA I STAN AKTUALNY REALIZACJI PROJEKTU ASG+ Figurski M., Bosy J., Krankowski A., Bogusz J., Kontny B., Wielgosz P. Realizacja grantu badawczo-rozwojowego własnego pt.: "Budowa modułów wspomagania

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania. Studia: I stopnia (inżynierskie)

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania. Studia: I stopnia (inżynierskie) Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia I stopnia (inżynierskie) Temat: Skalowanie czujników prędkości kątowej i orientacji przestrzennej 1. Analiza właściwości czujników i układów

Bardziej szczegółowo

Udział studentów WFiIS w projekcie ESMO (European Student Moon Orbiter) Łukasz Chmiel Michał Międzobrodzki

Udział studentów WFiIS w projekcie ESMO (European Student Moon Orbiter) Łukasz Chmiel Michał Międzobrodzki Udział studentów WFiIS w projekcie ESMO (European Student Moon Orbiter) Łukasz Chmiel Michał Międzobrodzki 18 Państw Członkowskich Austria, Belgia, Czechy, Dania, Finlandia, Francja, Niemcy, Grecja, Irlandia,

Bardziej szczegółowo

Obszar badawczy i zadania geodezji satelitarnej

Obszar badawczy i zadania geodezji satelitarnej Obszar badawczy i zadania geodezji satelitarnej [na podstawie Seeber G., Satellite Geodesy ] dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie cirm.am.szczecin.pl Literatura: 1. Januszewski J., Systemy

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie systemu EGNOS w nawigacji lotniczej w aspekcie uruchomienia serwisu Safety-of-Life

Wykorzystanie systemu EGNOS w nawigacji lotniczej w aspekcie uruchomienia serwisu Safety-of-Life UNIWERSYTET WARMIŃSKO-MAZURSKI w Olsztynie Wydział Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Katedra Geodezji Satelitarnej i Nawigacji Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych w Dęblinie Wykorzystanie systemu

Bardziej szczegółowo

Niezwykle silne burze pogody kosmicznej: październik-listopad 2003

Niezwykle silne burze pogody kosmicznej: październik-listopad 2003 Niezwykle silne burze pogody kosmicznej: październik-listopad 2003 Obserwacje i modelowanie Opracowanie: M. Bojanowska i B. Popielawska, Centrum Badań Kosmicznych P.A.N. Prezentacja na posiedzeniu plenarnym

Bardziej szczegółowo

Inicjatywy integrujące środowisko sektora kosmicznego w Polsce Klaster technologii kosmicznych (Mazovia) Polska Platforma Technologii Kosmicznych

Inicjatywy integrujące środowisko sektora kosmicznego w Polsce Klaster technologii kosmicznych (Mazovia) Polska Platforma Technologii Kosmicznych Inicjatywy integrujące środowisko sektora kosmicznego w Polsce Klaster technologii kosmicznych (Mazovia) Polska Platforma Technologii Kosmicznych Europejskie poza-techniczne moŝliwości edukacyjne w obszarze

Bardziej szczegółowo

Astronomiczny elementarz

Astronomiczny elementarz Astronomiczny elementarz Pokaz dla uczniów klasy 5B Szkoły nr 175 Agnieszka Janiuk 25.06.2013 r. Astronomia najstarsza nauka przyrodnicza Stonehenge w Anglii budowla z okresu 3000 lat p.n.e. Starożytni

Bardziej szczegółowo

Termowizyjne systemy obserwacyjne wyniki prac badawczych i rozwojowych w latach 2007-2013

Termowizyjne systemy obserwacyjne wyniki prac badawczych i rozwojowych w latach 2007-2013 Seminarium Termowizja - projekty badawcze i wdroŝenia przemysłowe Termowizyjne systemy obserwacyjne wyniki prac badawczych i rozwojowych w latach 2007-2013 Henryk MADURA Tomasz SOSNOWSKI Grzegorz BIESZCZAD

Bardziej szczegółowo

Astrofizyka promieniowania gamma najwyższych energii w IFJ PAN. Jacek Niemiec (NZ-43)

Astrofizyka promieniowania gamma najwyższych energii w IFJ PAN. Jacek Niemiec (NZ-43) Astrofizyka promieniowania gamma najwyższych energii w IFJ PAN Jacek Niemiec (NZ-43) Astrofizyka promieniowania gamma najwyższych energii w IFJ PAN: dr Jacek Niemiec dr Michał Dyrda - badania teoretyczne

Bardziej szczegółowo

STUDIA INDYWIDUALNE I STOPNIA NA KIERUNKU FIZYKA UW

STUDIA INDYWIDUALNE I STOPNIA NA KIERUNKU FIZYKA UW STUDIA INDYWIDUALNE I STOPNIA NA KIERUNKU FIZYKA UW Ι.CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW Studia indywidualne pierwszego stopnia na kierunku fizyka UW trwają trzy lata i kończą się nadaniem tytułu licencjata (licencjat

Bardziej szczegółowo

Fizyka komputerowa(ii)

Fizyka komputerowa(ii) Instytut Fizyki Fizyka komputerowa(ii) Studia magisterskie Prowadzący kurs: Dr hab. inż. Włodzimierz Salejda, prof. PWr Godziny konsultacji: Poniedziałki i wtorki w godzinach 13.00 15.00 pokój 223 lub

Bardziej szczegółowo

Zasady studiów magisterskich na kierunku astronomia

Zasady studiów magisterskich na kierunku astronomia Zasady studiów magisterskich na kierunku astronomia Sylwetka absolwenta Absolwent jednolitych studiów magisterskich na kierunku astronomia powinien: posiadać rozszerzoną wiedzę w dziedzinie astronomii,

Bardziej szczegółowo

Astroexpress 26. Waldemar Zwierzchlejski

Astroexpress 26. Waldemar Zwierzchlejski Astroexpress 26 Waldemar Zwierzchlejski Częstochowa, 23.01.2015 Sondy kosmiczne 2014 Waldemar Zwierzchlejski Częstochowa, 23.01.2015 STEREO = Solar TErrestrial RElations Observatory [2006] STEREO STEREO

Bardziej szczegółowo

ZIMOWE WARSZTATY BADAWCZE FIZYKI ATMOSFERY SIECI NAUKOWEJ POLAND-AOD

ZIMOWE WARSZTATY BADAWCZE FIZYKI ATMOSFERY SIECI NAUKOWEJ POLAND-AOD ZIMOWE WARSZTATY BADAWCZE FIZYKI ATMOSFERY SIECI NAUKOWEJ POLAND-AOD 1 Celem warsztatów jest poznanie procesów fizycznych z udziałem aerozolu atmosferycznego zachodzących w dolnej troposferze w rejonie

Bardziej szczegółowo

Aktualne i planowane projekty w obszarze GMES dla potrzeb bezpieczeństwa Unii Europejskiej Klaudia Bielińska Maria Górzyńska

Aktualne i planowane projekty w obszarze GMES dla potrzeb bezpieczeństwa Unii Europejskiej Klaudia Bielińska Maria Górzyńska Aktualne i planowane projekty w obszarze GMES dla potrzeb bezpieczeństwa Unii Europejskiej Klaudia Bielińska Maria Górzyńska GMES Global Monitoring for Environment and Security Globalny monitoring na rzecz

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska i gospodarka Pomorza wspólne wyzwania rozwojowe

Politechnika Gdańska i gospodarka Pomorza wspólne wyzwania rozwojowe Politechnika Gdańska i gospodarka Pomorza wspólne wyzwania rozwojowe Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej Gdańsk, 08.05.2012 1. STRATEGIA ROZWOJU WYDZIAŁU Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki

Bardziej szczegółowo

Ocena osiągnięć naukowych i aktywności naukowej dr inż. Mirosława Rataja w związku z postępowaniem o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego

Ocena osiągnięć naukowych i aktywności naukowej dr inż. Mirosława Rataja w związku z postępowaniem o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego Warszawa, dnia 01 czerwca 2015 roku Prof. dr hab. inż. Zbigniew Jaroszewicz Zakład Optyki Fizycznej Instytut Optyki Stosowanej ul. Kamionkowska 18, 03-805 Warszawa tel. 0228700585 e-mail: mmtzjaroszewicz@post.pl

Bardziej szczegółowo

Zasady studiów zawodowych na kierunku fizyka

Zasady studiów zawodowych na kierunku fizyka Zasady studiów zawodowych na kierunku fizyka Studia zawodowe na Wydziale Fizyki trwają 3 lata. Istnieją 3 specjalności: Metody Komputerowe Fizyki, Fizyka Środowiska, Fizyka Materiałowa i Optyka. Studia

Bardziej szczegółowo

Geodezja i Kartografia I stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny)

Geodezja i Kartografia I stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Systemy pozycjonowania i nawigacji Nazwa modułu w języku angielskim Navigation

Bardziej szczegółowo

Nawigacja Satelitarna szansą na Twoje produkty i usługi

Nawigacja Satelitarna szansą na Twoje produkty i usługi Nawigacja Satelitarna szansą na Twoje produkty i usługi Innowacyjne obszary zastosowań systemów nawigacyjnych (GNSS) Nowe serwisy wykorzystujące Galileo M. Banaszek, P. Koza, M. Krywanis-Brzostowska, Astri

Bardziej szczegółowo

"Czy Polska może e i powinna być aktywnym uczestnikiem programów w kosmicznych?"

Czy Polska może e i powinna być aktywnym uczestnikiem programów w kosmicznych? "Czy Polska może e i powinna być aktywnym uczestnikiem programów w kosmicznych?" Piotr Wolański KOMITET BADAŃ KOSMICZNYCH I SATELITARNYCH PAN Warszawa 21-06 06-2007 Historia W tym roku obchodzimy 50-lecie

Bardziej szczegółowo

Odkrywania i poza Układ Słoneczny w polskim

Odkrywania i poza Układ Słoneczny w polskim Odkrywania i poza Układ Słoneczny w polskim Exploring the Solar System and Beyond in Polish Opracowany przez Nam Nguyen Głębokie Pole Hubble'a Ultra strzał 2014 Exploring the Solar System, a celem Beyond

Bardziej szczegółowo

Creotech Instruments doświadczenia w sektorze kosmicznym

Creotech Instruments doświadczenia w sektorze kosmicznym Creotech Instruments doświadczenia w sektorze kosmicznym Obserwacje i wnioski dot. biznesu kosmicznego Globalny charakter konieczność konkurowania z większymi i bardziej doświadczonymi firmami światowymi

Bardziej szczegółowo

Wyzwania wobec polskiego sektora kosmicznego. Marek Banaszkiewicz

Wyzwania wobec polskiego sektora kosmicznego. Marek Banaszkiewicz Wyzwania wobec polskiego sektora kosmicznego Marek Banaszkiewicz Nakłady na działalność kosmiczną Budżety państw OECD na działalność kosmiczną w miliardach USD (2005) Podział budżetów kosmicznych państw

Bardziej szczegółowo

Oferta badawcza Politechniki Gdańskiej dla przedsiębiorstw

Oferta badawcza Politechniki Gdańskiej dla przedsiębiorstw KATEDRA AUTOMATYKI kierownik katedry: dr hab. inż. Kazimierz Kosmowski, prof. nadzw. PG tel.: 058 347-24-39 e-mail: kazkos@ely.pg.gda.pl adres www: http://www.ely.pg.gda.pl/kaut/ Systemy sterowania w obiektach

Bardziej szczegółowo

Fizyka i Chemia Ziemi

Fizyka i Chemia Ziemi Fizyka i Chemia Ziemi Temat 3: Układ Słoneczny cz. 1 T.J. Jopek jopek@amu.edu.pl IOA UAM 1 Układ Słoneczny we Wszechświecie 2 Układ Słoneczny Układ Słoneczny stanowią: Układ Planetarny Słońce, planety,

Bardziej szczegółowo

Formy doskonalenia. zawodowego z zakresu. edukacji przyrodniczej. w roku szkolnym

Formy doskonalenia. zawodowego z zakresu. edukacji przyrodniczej. w roku szkolnym Formy doskonalenia zawodowego z zakresu edukacji przyrodniczej w roku szkolnym 2014/2015 Dział: wychowanie przedszkolne i edukacja wczesnoszkolna Nr formy:79 Rodzaj formy i tytuł: Warsztaty metodyczne

Bardziej szczegółowo

Kosmos! Kontrakty ESA dostępne dla polskich przedsiębiorców

Kosmos! Kontrakty ESA dostępne dla polskich przedsiębiorców 2013 Kamila Matela Kosmos! Kontrakty ESA dostępne dla polskich przedsiębiorców Warszawa, 5 czerwca 2013 Ziemia widziana z Marsa Warszawa, 5 czerwca 2013 Upstream Integrator satelity Downstream Satelitarne

Bardziej szczegółowo

Podstawy elektroniki i miernictwa

Podstawy elektroniki i miernictwa Podstawy elektroniki i miernictwa Kod modułu: ELE Rodzaj przedmiotu: podstawowy; obowiązkowy Wydział: Informatyki Kierunek: Informatyka Poziom studiów: pierwszego stopnia Profil studiów: ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Katedra Systemów Decyzyjnych. Kierownik: prof. dr hab. inż. Zdzisław Kowalczuk ksd@eti.pg.gda.pl

Katedra Systemów Decyzyjnych. Kierownik: prof. dr hab. inż. Zdzisław Kowalczuk ksd@eti.pg.gda.pl Katedra Systemów Decyzyjnych Kierownik: prof. dr hab. inż. Zdzisław Kowalczuk ksd@eti.pg.gda.pl 2010 Kadra KSD profesor zwyczajny 6 adiunktów, w tym 1 z habilitacją 4 asystentów 7 doktorantów Wydział Elektroniki,

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych w roku akademickim 2012/2013 zgłoszone w Zakładzie Systemów Rozproszonych

Tematy prac dyplomowych w roku akademickim 2012/2013 zgłoszone w Zakładzie Systemów Rozproszonych Tematy prac dyplomowych w roku akademickim 2012/2013 zgłoszone w Zakładzie Systemów Rozproszonych L.p. Opiekun pracy Temat 1. dr hab. inż. Franciszek Grabowski 2. dr hab. inż. Franciszek Grabowski 3. dr

Bardziej szczegółowo

Treści prezentowane w filmie:

Treści prezentowane w filmie: PRZEWODNIK DLA NAUCZYCIELI PRZEWODNIK PO FILMIE DLA NAUCZYCIELI Hubble 3D to trójwymiarowy film dokumentalny, przedstawiający wyprawę serwisową do Kosmicznego Teleskopu Hubble a. Teleskop juŝ od 20 lat

Bardziej szczegółowo

Fale elektromagnetyczne w medycynie i technice

Fale elektromagnetyczne w medycynie i technice V Edycja Od Einsteina Do... Temat XI Podaj własne opracowanie dowolnego tematu technicznego. Fale elektromagnetyczne w medycynie i technice Prace wykonały : -Marcelina Grąbkowska -Marcelina Misiak -Edyta

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej

Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej Krzysztof Karsznia Leica Geosystems Polska XX Jesienna Szkoła Geodezji im Jacka Rejmana, Polanica

Bardziej szczegółowo

Profil dyplomowania: Systemy multimedialne

Profil dyplomowania: Systemy multimedialne Profil dyplomowania: Systemy multimedialne Zespół Kierownik Katedry - prof. zw. dr hab. inż. Andrzej Czyżewski historia: 1968 początek historii budowy specjalności 1997 - Katedra Inżynierii Dźwięku 2000

Bardziej szczegółowo

ETAP II. Astronomia to nauka. pochodzeniem i ewolucją. planet i gwiazd. na wydarzenia na Ziemi.

ETAP II. Astronomia to nauka. pochodzeniem i ewolucją. planet i gwiazd. na wydarzenia na Ziemi. ETAP II Konkurencja I Ach te definicje! (każda poprawnie ułożona definicja warta jest aż dwa punkty) Astronomia to nauka o ciałach niebieskich zajmująca się badaniem ich położenia, ruchów, odległości i

Bardziej szczegółowo

Ocena zmian powierzchni lasów w Polsce na podstawie danych GUS. Artur Łączyński Dyrektor Departamentu Rolnictwa GUS

Ocena zmian powierzchni lasów w Polsce na podstawie danych GUS. Artur Łączyński Dyrektor Departamentu Rolnictwa GUS Ocena zmian powierzchni lasów w Polsce na podstawie danych GUS Artur Łączyński Dyrektor Departamentu Rolnictwa GUS Plan prezentacji Organizacja i realizacja badań statystycznych Sprawozdawczość dotycząca

Bardziej szczegółowo

Wenus na tle Słońca. Sylwester Kołomański Tomasz Mrozek. Instytut Astronomiczny Uniwersytetu Wrocławskiego

Wenus na tle Słońca. Sylwester Kołomański Tomasz Mrozek. Instytut Astronomiczny Uniwersytetu Wrocławskiego Wenus na tle Słońca Sylwester Kołomański Tomasz Mrozek Instytut Astronomiczny Uniwersytetu Wrocławskiego Instytut Astronomiczny UWr Czym się zajmujemy? uczymy studentów, prowadzimy badania naukowe (astrofizyka

Bardziej szczegółowo

GMES i polski plan działania. Marek Banaszkiewicz Centrum Badań Kosmicznych

GMES i polski plan działania. Marek Banaszkiewicz Centrum Badań Kosmicznych GMES i polski plan działania Marek Banaszkiewicz Centrum Badań Kosmicznych GMES - fakty GMES = Global Monitoring for Environment and Security Program globalnego monitorowania dla potrzeb środowiska i bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Narzędzia wspierające system EGNOS Paweł Seliga

Narzędzia wspierające system EGNOS Paweł Seliga Narzędzia wspierające system EGNOS Paweł Seliga 17 luty 2015 2 EGNOS Miasto, dnia 3 EGNOS - European Geostationary Navigation Overlay System Europejski system satelitarny wspomagający działanie systemów

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI ROZWOJU POLSKIEGO SEKTORA KOSMICZNEGO

KIERUNKI ROZWOJU POLSKIEGO SEKTORA KOSMICZNEGO KIERUNKI ROZWOJU POLSKIEGO SEKTORA KOSMICZNEGO Dla Zespołu ds. Wykorzystania Przestrzeni Kosmicznej przy Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego dokument przygotowali: Marek Banaszkiewicz i zespół Polskiego

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS. Planowanie inwestycji drogowych w Małopolsce w latach 2007-2013 Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Bardziej szczegółowo

Plan realizacji materiału z fizyki.

Plan realizacji materiału z fizyki. Plan realizacji materiału z fizyki. Ze względu na małą ilość godzin jaką mamy do dyspozycji w całym cyklu nauczania fizyki pojawił się problem odpowiedniego doboru podręczników oraz podziału programu na

Bardziej szczegółowo

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIĄŻENIA GODZINOWE:

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIĄŻENIA GODZINOWE: Załącznik Nr 6 Standardy nauczania dla kierunku studiów: geodezja i kartografia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku geodezja i kartografia trwają nie mniej niż 5 lat

Bardziej szczegółowo

KONKURS ASTRONOMICZNY

KONKURS ASTRONOMICZNY SZKOLNY KLUB PRZYRODNICZY ALTAIR KONKURS ASTRONOMICZNY ETAP PIERWSZY 1. Jakie znasz ciała niebieskie? Gwiazdy, planety, planety karłowate, księŝyce, planetoidy, komety, kwazary, czarne dziury, ciemna materia....

Bardziej szczegółowo

Fale elektromagnetyczne to zaburzenia pola elektrycznego i magnetycznego.

Fale elektromagnetyczne to zaburzenia pola elektrycznego i magnetycznego. Fale elektromagnetyczne to zaburzenia pola elektrycznego i magnetycznego. Zmienne pole magnetyczne wytwarza zmienne pole elektryczne i odwrotnie zmienne pole elektryczne jest źródłem zmiennego pola magnetycznego

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia I stopnia (inżynierskie)

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia I stopnia (inżynierskie) Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia I stopnia (inżynierskie) Temat: Pomiar prędkości kątowych samolotu przy pomocy czujnika ziemskiego pola magnetycznego 1. Analiza właściwości

Bardziej szczegółowo

Systemy przyszłościowe. Global Navigation Satellite System Globalny System Nawigacji Satelitarnej

Systemy przyszłościowe. Global Navigation Satellite System Globalny System Nawigacji Satelitarnej Systemy przyszłościowe Global Navigation Satellite System Globalny System Nawigacji Satelitarnej 1 GNSS Dlaczego GNSS? Istniejące systemy satelitarne przeznaczone są do zastosowań wojskowych. Nie mają

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTY STUDIÓW STACJONARNYCH II STOPNIA

PRZEDMIOTY STUDIÓW STACJONARNYCH II STOPNIA PRZEDMIOTY STUDIÓW STACJONARNYCH II STOPNIA Tabela 1-1 Matematyka - Metody numeryczne 30 15 4 2a 2b Teoria sterowania (kierunek AUTOMATYKA i ROBOTYKA) Systemy mikroprocesorowe w mechatronice (kierunek

Bardziej szczegółowo

LHC i po co nam On. Piotr Traczyk CERN

LHC i po co nam On. Piotr Traczyk CERN LHC i po co nam On Piotr Traczyk CERN LHC: po co nam On Piotr Traczyk CERN Detektory przy LHC Planowane są 4(+2) eksperymenty na LHC ATLAS ALICE CMS LHCb 5 Program fizyczny LHC 6 Program fizyczny LHC

Bardziej szczegółowo

AKTUALNY STAN REALIZACJI PROJEKTU ASG+

AKTUALNY STAN REALIZACJI PROJEKTU ASG+ AKTUALNY STAN REALIZACJI PROJEKTU ASG+ Figurski Mariusz Centrum Geomatyki Stosowanej WAT Wydział Inżynierii Lądowej i Geodezji WAT Realizacja grantu badawczo-rozwojowego własnego pt.: "Budowa modułów wspomagania

Bardziej szczegółowo

ZNACZENIE TELEKOMUNIKACJI SATELITARNEJ DLA POLSKIEJ GOSPODARKI

ZNACZENIE TELEKOMUNIKACJI SATELITARNEJ DLA POLSKIEJ GOSPODARKI ZNACZENIE TELEKOMUNIKACJI SATELITARNEJ DLA POLSKIEJ GOSPODARKI Justyna Romanowska, Zastępca Dyrektora Departamentu Telekomunikacji, Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji WARSZAWA, 12 GRUDNIA 2014 R.

Bardziej szczegółowo

Program Obliczeń Wielkich Wyzwań Nauki i Techniki (POWIEW)

Program Obliczeń Wielkich Wyzwań Nauki i Techniki (POWIEW) Program Obliczeń Wielkich Wyzwań Nauki i Techniki (POWIEW) Maciej Cytowski, Maciej Filocha, Maciej E. Marchwiany, Maciej Szpindler Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego

Bardziej szczegółowo

W poszukiwaniu życia pozaziemskiego

W poszukiwaniu życia pozaziemskiego W poszukiwaniu życia pozaziemskiego Czy istnieje życie we Wszechświecie? 1473 1543 r. TAK, bo: zasada kopernikaoska mówi, że Ziemia nie jest wyróżnionym miejscem we Wszechświecie Biblioteka Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA i FINANSE KATEDRA INFORMATYKI TEORETYCZNEJ

INFORMATYKA i FINANSE KATEDRA INFORMATYKI TEORETYCZNEJ INFORMATYKA i FINANSE KATEDRA INFORMATYKI TEORETYCZNEJ dr hab. Czesław Bagiński, prof. PB Kierownik KIT dr hab. Wiktor Dańko, prof. PB dr hab. Piotr Grzeszczuk, prof. PB dr Ryszard Mazurek dr Jolanta Koszelew

Bardziej szczegółowo

Studia w systemie 3+2 Propozycja zespołu Komisji ds. Studenckich i Programów Studiów

Studia w systemie 3+2 Propozycja zespołu Komisji ds. Studenckich i Programów Studiów Studia w systemie 3+2 Propozycja zespołu Komisji ds. Studenckich i Programów Studiów Polecenie Rektora nakłada na Wydział obowiązek przygotowania programu studiów w systemie 3-letnich studiów licencjackich

Bardziej szczegółowo

Podstawy fizyki wykład 6

Podstawy fizyki wykład 6 Podstawy fizyki wykład 6 Dr Piotr Sitarek Instytut Fizyki, Politechnika Wrocławska Elementy termodynamiki Temperatura Rozszerzalność cieplna Ciepło Praca a ciepło Pierwsza zasada termodynamiki Gaz doskonały

Bardziej szczegółowo

Moduł IV Fizyka dr Aneta Mika

Moduł IV Fizyka dr Aneta Mika Moduł IV Fizyka dr Aneta Mika 1. Program kursu. 1.1 Cele ogólne. Zapoznanie z podstawowymi pojęciami fizycznymi opisującymi cechy przyrody. Zapoznanie z podstawowymi metodami i technikami badawczymi służącymi

Bardziej szczegółowo

Komputerowe systemy pomiarowe. Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium

Komputerowe systemy pomiarowe. Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium Komputerowe systemy pomiarowe Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium 1 - Cel zajęć - Orientacyjny plan wykładu - Zasady zaliczania przedmiotu - Literatura Klasyfikacja systemów pomiarowych

Bardziej szczegółowo

Globalny monitoring na rzecz środowiska i bezpieczeństwa (GMES) Anna Badurska 12 czerwca 2008

Globalny monitoring na rzecz środowiska i bezpieczeństwa (GMES) Anna Badurska 12 czerwca 2008 Globalny monitoring na rzecz środowiska i bezpieczeństwa (GMES) status wdrożenia w kontekście usług downstream i możliwych modeli biznesowych Anna Badurska 12 czerwca 2008 GMES = Global Monitoring for

Bardziej szczegółowo

Udział Polski w badaniach kosmicznych

Udział Polski w badaniach kosmicznych NAUKA 3/2008 65-78 PIOTR WOLAŃSKI 1, MAREK BANASZKIEWICZ 2, ZBIGNIEW KŁOS 2, JANUSZ ZIÓŁKOWSKI 3, ANDRZEJ ZDZIARSKI 3 Udział Polski w badaniach kosmicznych Wprowadzenie Kosmos zawsze fascynował ludzi,

Bardziej szczegółowo

Praktyczne aspekty zastosowania telekomunikacji satelitarnej przez administrację publiczną

Praktyczne aspekty zastosowania telekomunikacji satelitarnej przez administrację publiczną Praktyczne aspekty zastosowania telekomunikacji satelitarnej przez administrację publiczną H e r t z S y s t e m s Lt d Sp. z o. o. A l. Z j e d n o c z e n i a 1 1 8 A 65-1 2 0 Z i e l o n a G ó r a Te

Bardziej szczegółowo

Spis treści PRZEDMOWA DO WYDANIA PIERWSZEGO...

Spis treści PRZEDMOWA DO WYDANIA PIERWSZEGO... Spis treści PRZEDMOWA DO WYDANIA PIERWSZEGO....................... XI 1. WPROWADZENIE DO GEODEZJI WYŻSZEJ..................... 1 Z historii geodezji........................................ 1 1.1. Kształt

Bardziej szczegółowo

WiComm dla innowacyjnego Pomorza

WiComm dla innowacyjnego Pomorza Centrum Doskonałości WiComm WiComm dla innowacyjnego Pomorza Michał Mrozowski wicomm@wicomm.pl Centrum Doskonałości WiComm Inżynieria Systemów Komunikacji Bezprzewodowej Politechnika Gdańska Ul. Narutowicza

Bardziej szczegółowo

Słooce. Tomasz Mrozek Instytut Astronomiczny UWr Zakład Fizyki Słooca CBK PAN

Słooce. Tomasz Mrozek Instytut Astronomiczny UWr Zakład Fizyki Słooca CBK PAN Słooce Tomasz Mrozek Instytut Astronomiczny UWr Zakład Fizyki Słooca CBK PAN Słooce - gwiazda Promień 696 000 km (109 promieni ziemskich) Okres obrotu 27 dni (równik) do 31 dni (okolice biegunów) Temperatura

Bardziej szczegółowo

Jaki jest Wszechświat?

Jaki jest Wszechświat? 1 Jaki jest Wszechświat? Od najmłodszych lat posługujemy się terminem KOSMOS. Lubimy gry komputerowe czy filmy, których akcja rozgrywa się w Kosmosie, na przykład Gwiezdne Wojny. Znamy takie słowa, jak

Bardziej szczegółowo

Fizyka i Chemia Ziemi

Fizyka i Chemia Ziemi Fizyka i Chemia Ziemi Temat 2: Natura obserwacji astronomicznych T.J. Jopek jopek@amu.edu.pl IOA UAM 2012-01-26 T.J.Jopek, Fizyka i chemia Ziemi 1 Modele Wszechświata Dlaczego współczesne modele są bliższe

Bardziej szczegółowo

Dane i produkty zintegrowanego systemu satelitarnej teledetekcji Morza Bałtyckiego- SatBałtyk.

Dane i produkty zintegrowanego systemu satelitarnej teledetekcji Morza Bałtyckiego- SatBałtyk. Dane i produkty zintegrowanego systemu satelitarnej teledetekcji Morza Bałtyckiego- SatBałtyk. Mirosław Darecki Marek Kowalewski, Jerzy Dera, Mirosława Ostrowska, Bogdan Woźniak Instytut Oceanologii Polskiej

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2010/11

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2010/11 Załącznik nr 7 STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2010/11 Jednostka: KATEDRA GEODEZJI SATELITARNEJ I NAWIGACJI PROMOTOR Prof. dr hab. inż. Stanisław Oszczak PROMOTOR Mieczysław Bakuła 1.

Bardziej szczegółowo

dr inż. Krzysztof Karsznia Zastosowanie technik satelitarnych GNSS w monitoringu strukturalnym

dr inż. Krzysztof Karsznia Zastosowanie technik satelitarnych GNSS w monitoringu strukturalnym dr inż. Krzysztof Karsznia Zastosowanie technik satelitarnych GNSS w monitoringu strukturalnym Wrocław 2.06.2011 Zintegrowany monitoring geodezyjny Główne założenia - Świat nie jest regularny - Nic nie

Bardziej szczegółowo

Ultra szybkie pozycjonowanie GNSS z zastosowaniem systemów GPS, GALILEO, EGNOS i WAAS

Ultra szybkie pozycjonowanie GNSS z zastosowaniem systemów GPS, GALILEO, EGNOS i WAAS Ultra szybkie pozycjonowanie GNSS z zastosowaniem systemów GPS, GALILEO, EGNOS i WAAS Jacek Paziewski Paweł Wielgosz Katarzyna Stępniak Katedra Astronomii i Geodynamiki Uniwersytet Warmińsko Mazurski w

Bardziej szczegółowo

POLSKI UDZIAŁ W BUDOWIE GALILEO - CZAS

POLSKI UDZIAŁ W BUDOWIE GALILEO - CZAS ZESPÓŁ DO SPRAW WYKORZYSTANIA PRZESTRZENI KOSMICZNEJ WARSZAWA 13 MARCA 2008 POLSKI UDZIAŁ W BUDOWIE GALILEO - CZAS Jerzy Nawrocki, Centrum Badań Kosmicznych, Obserwatorium Astrogeodynamiczne, Polska Akademia

Bardziej szczegółowo