WYBRANE UWARUNKOWANIA PRAWNE I SKUTKI ODSZKODOWAWCZE BUDOWY URZĄDZEŃ INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WYBRANE UWARUNKOWANIA PRAWNE I SKUTKI ODSZKODOWAWCZE BUDOWY URZĄDZEŃ INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ"

Transkrypt

1 str. 1 WYBRANE UWARUNKOWANIA PRAWNE I SKUTKI ODSZKODOWAWCZE BUDOWY URZĄDZEŃ NA CUDZYCH NIERUCHOMOŚCIACH Zdzisław Małecki, Magdalena Małecka-Pilujska Poznań, marzec 2007

2 str. 2 STRESZCZENIE Na tysiącach nieruchomości w Polsce znajdują się urządzenia infrastruktury technicznej - energetycznej, gazowej, wodociągowej, kanalizacyjnej, telekomunikacyjnej i inne, zlokalizowane tam w latach poprzednich. Ze swojej natury obiekty i inwestycje w zakresie infrastruktury mają charakter liniowy. Zlokalizowane są w przewadze na gruntach prywatnych właścicieli bez żadnego tytułu prawnego. Sytuacja ta stanowi pozostałość lat poprzednich, na przestrzeni których ochrona własności była ignorowana. Z oczywistych powodów na tle zmian ustrojowych i rosnącej świadomości przysługujących praw, właściciele nieruchomości dochodzą swoich roszczeń wobec zakładów przesyłowych, które korzystają z ich nieruchomości, ograniczając lub uniemożliwiając wykonywanie prawa własności. W opracowaniu dokonano przeglądu podstaw prawnych tych roszczeń i ich uwarunkowań oraz przedstawiono orzecznictwo dotyczące tego złożonego tematu. Analiza orzecznictwa Sadu Najwyższego wykazuje bardzo wyraźną ewolucję. Linia tego orzecznictwa w ostatnich kilku latach, zwłaszcza w ostatnim okresie, uległa zmianie od daleko idącej ochrony właścicieli gruntów na których zlokalizowane są urządzenia przesyłowe, do orzeczeń i rozstrzygnięć niekorzystnych dla właścicieli gruntów. Na podkreślenie zasługuje wyrok Sądu Najwyższego z 8 września 2006 r. sygn. II CSK112/2006. Zgodnie z nim służebność gruntowa może być ustanowiona także na rzecz przedsiębiorstwa, a nie tylko na rzecz właściciela innej nieruchomości. Nowy kierunek wykładni dopuszcza ustanowienie służebności gruntowej dla korzystania z urządzenia, które wchodzi w skład przedsiębiorstwa, tak jak stacja trafo. Otwiera to drogę do uzyskania takiej służebności poprzez zasiedzenie, jeśli takie trwałe i widoczne urządzenie znajdowało się na cudzym gruncie wystarczająco długo. Zasiedzenie następuje automatycznie, wskutek upływu czasu, bez wynagrodzenia na rzecz właściciela nieruchomości obciążonej służebnością. W wyroku sygn. akt SK 42/2005 z 7 listopada 2006 r. na temat urządzeń przesyłowych na prywatnym gruncie wypowiedział się także Trybunał Konstytucyjny. Trybunał potwierdził po raz kolejny konstytucyjność art. 49 kodeksu cywilnego. Artykuł ten wprowadza wyjątek od zasady, że wszystko, co jest trwale związane z gruntem, jest własnością właściciela gruntu. Zwrócono uwagę na najnowszy projekt Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego zgodnie z którym po odpowiedniej nowelizacji kodeksu cywilnego urządzenia doprowadzające do nieruchomości gaz, prąd, wodę czy parę będą mogły być przedmiotem nowej służebności przesyłowej. Przedsiębiorstwa przesyłowe uzyskają trwałe prawo do korzystania z cudzych gruntów, za wynagrodzeniem dla właściciela.

3 str. 3 W postępowaniach sadowych występują i nadal będą występować - jak należy sadzi z tendencją rosnącą, roszczenia na tle urządzeń infrastruktury na cudzych nieruchomościach a obok tego postępowania mające na celu ochronę interesów właścicieli tych urządzeń. Dokonany przegląd pozwali rzeczoznawcy majątkowemu zorientować się wstępnie w szczególnie złożonej tematyce dotyczącej tego obszaru. 1. Podstawy i uwarunkowania prawne budowy urządzeń i obiektów infrastruktury technicznej Podstawy prawne. Podstawy prawne budowy urządzeń i obiektów infrastruktury technicznej a także uwarunkowania wynikające z ich charakteru w tym faktu zajmowania na cele ich budowy nieruchomości, których prawa przypisane są innym podmiotom, reguluje szereg przepisów, w szczególności: a. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, b. ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, c. ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, d. ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, e. rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, f. ustaw z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, g. ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, h. ustawa z dnia r. Prawo wodne, i. rozporządzenie Rady Ministrów z r. w sprawie wysokości opłat rocznych za oddawanie w użytkowanie wieczyste gruntów pokrytych wodami Główne przesłanki. Podstawowa przesłanka skutków i następstw w przypadku budowy sieci uzbrojeniowych i urządzeń towarzyszących wynika z faktu, czy wybudowanie na nieruchomości urządzeń infrastruktury nastąpiło zgodnie z prawem, czy odwrotnie z naruszeniem prawa. Wymaga podkreślenia, że zgodność z prawem, wobec zajmowania na te cele w przewadze nieruchomości nie stanowiących własności przedsiębiorstwa, nie oznacza jedynie uzyskania przez budującego wymaganych dokumentów lokalizujących inwestycję i zezwalających na budowę, ale przede wszystkim nienaruszenia przysługujących innym podmiotom prawa własności lub odpowiednio prawa użytkowania wieczystego.

4 str Budowa urządzeń i obiektów infrastruktury w świetle przepisów prawa budowlanego Okres lat poprzednich. W poprzednich latach na budowę każdej inwestycji sieciowej należało uzyskać pozwolenie na budowę. Wymaga podkreślenia, że do 1974 roku dysponent mediów nie musiał mieć prawa do dysponowania terenem (zgody właściciela nieruchomości na inwestycję), aby uzyskać pozwolenie na budowę, - nie przewidywało tego obowiązujące wówczas prawo budowlane. Dopiero od 1974 r., po wprowadzeniu nowego prawa budowlanego, uzyskanie pozwolenie na budowę zostało uzależnione od posiadania prawa do dysponowania gruntem Dysponowanie nieruchomością na cele budowlane Istnieje bogate orzecznictwo w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane Dysponowania nieruchomością na cele budowlane na podstawie tytułu administracyjnego Zezwolenie na wejście na grunt sąsiedni Skutki prawne zrealizowania inwestycji bez tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane:

5 str Uzyskanie tytułu do nieruchomości w drodze umowy Cywilnoprawne tytuły do dysponowania nieruchomością na cele budowy możliwe do uzyskania w drodze umowy z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym: - sprzedaż, - zamiana, - darowizna, - użytkowanie, - służebność, - użyczenie Konieczna treść umów cywilnoprawnych ustanawiających prawa inne niż własność lub u.w. mających na celu uzgodnienie zarówno warunków korzystania z nieruchomości w okresie realizacji inwestycji jak i w szczególności dalsze korzystanie z nieruchomości w przyszłości: - sposób i przestrzenny zasięg zajęcia nieruchomości, - sposób korzystania z nieruchomości w trakcie eksploatacji inwestycji, - wynagrodzenie za udostępnienie nieruchomości dla realizacji inwestycji, - wynagrodzenie za szkody wyrządzone, - wynagrodzenie za trwałe zmniejszenie się wartości nieruchomości, - określenie tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości zajętej pod urządzenie, - zasady odpłatności za ustanowiony tytuł prawny, - inne istotne, np. rozliczenia w przypadku rozwiązania umowy lub jej wygaśnięcia. 4. Realizacja budowy obiektów infrastruktury w oparciu o tytuły uzyskane w drodze decyzji administracyjnej Infrastruktura jako cel publiczny Wywłaszczenie na realizację celu publicznego i jego uwarunkowania Ograniczenie praw rzeczowych na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami Odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości.

6 str Status prawny urządzeń infrastruktury w świetle kodeksu cywilnego i orzecznictwa SN Regulacje Kodeksu cywilnego. Stosownie do art. 49 k.c.: Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych gruntu lub budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu. Art. 49 jest wyjątkiem od reguły zawartej w art. 191, według której własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową. Uwarunkowania prawne wynikające z art. 49 k.c.: 5.2. Zmiana linii orzeczniczej SN i jej skutki. W ostatnich latach doszło do istotnej zmiany linii orzecznictwa Sądu Najwyższego w zakresie ustalania stanu własnościowego urządzeń infrastruktury, z przecięciem sporów tym zakresie. Do szczególnie ważnych należy Wyrok Sądu Najwyższego Wbrew dotychczasowym poglądom, art. 49 k.c. nie przesądza, że istnieje jakikolwiek automatyzm w przejściu prawa własności. Podkreśla to przytaczany wyrok Sadu Najwyższego: Do rozstrzygających należy Uchwała Składu Siedmiu Sędziów SN. 6. Roszczenie właściciela o wykup nieruchomości w trybie art. 231 Kc w świetle orzecznictwa SN Art i art K.c Roszczenia właściciela gruntu z art K.c. a roszczenia z art. 124 ust 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

7 str Roszczenie właściciela nieruchomości w przypadku bezprawnego zajęcia nieruchomości Roszczenia w trybie art. 222 kc Roszczenia w trybie art. 224 i 225 kc Roszczenia w trybie art. 227 kc Ograniczenia terminowe roszczeń z art. 229 kc. W przypadku zwrotu rzeczy W wyroku (brak daty) z 2006 r., Roszczenia w trybie art K.c Roszczenia w trybie art. 415.K.c. 8. Ochrona interesów właściciela urządzeń infrastruktury zlokalizowanych na cudzej nieruchomości. Istniejące przepisy pozwalają właścicielom sieci i urządzeń infrastruktury na ochronę ich interesów. Warunkiem koniecznym jest ułożenie się właściciela urządzeń z właścicielem nieruchomości, na której znajdują się urządzenia infrastruktury. Do wykorzystania pozostają stronom niektóre ograniczone prawa rzeczowe lub prawa o charakterze zobowiązaniowym Ograniczone prawa rzeczowe. Stosunkowo najbezpieczniejszym sposobem zabezpieczenia interesów właścicieli majątku sieciowego zlokalizowanego na cudzych nieruchomościach jest ustanowienie na jego rzecz ograniczonego prawa rzeczowego w postaci służebności gruntowej lub użytkowania. a. Cechy i uwarunkowania praw ograniczonych:

8 str. 8 b. Użytkowanie: c. Służebność: d. Zasiedzenie służebności: e. Służebność konieczna Prawa zobowiązaniowe. Obok ograniczonych praw rzeczowych skutecznym sposobem zabezpieczenia interesów właścicieli majątku sieciowego jest zawarcie z właścicielem nieruchomości na której położony jest majątek sieciowy umowy o charakterze zobowiązaniowym, w szczególności umowy najmu lub umowy użyczenia. a. Cechy i uwarunkowania praw zobowiązaniowych: b. Umowa najmu: c. Umowa użyczenia: 9. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. 10. Uwarunkowania terminowe roszczeń. 11. Podatek od budowli sieciowych jak od nieruchomości. 12. Opodatkowanie odszkodowania.

9 str Nowa instytucja Kodeksu cywilnego: służebność przesyłu. Zdzisław Małecki Główny Specjalista AiM PROPERTY Zdzisław jest rzeczoznawcą majątkowym (jednym z pierwszych w Polsce, nr uprawnień 20), z kilkudziesięcioletnim doświadczeniem na rynku nieruchomości. Zdzisław jest uznanym ekspertem prawa nieruchomościowego w Polsce. Magdalena Małecka-Pilujska REV Dyrektor Wykonawczy AiM PROPERTY Magda jest rzeczoznawca majątkowym z prawie 10 letnim doświadczeniem na rynku nieruchomości. Magda posiada tytuł europejskiego uznania zawodowego Recognised European Valuer (REV). Materiał ukazał się na XVII Krajowej Konferencji Rzeczoznawców Majątkowych w Poznaniu we wrześniu 2008 r.

Rozdział I Zagadnienia wprowadzające 1. Urządzenia przesyłowe 1.1. Regulacja z art. 49 k.c. w ujęciu historycznoporównawczym

Rozdział I Zagadnienia wprowadzające 1. Urządzenia przesyłowe 1.1. Regulacja z art. 49 k.c. w ujęciu historycznoporównawczym Spis treści Wykaz skrótów Wstęp Rozdział I Zagadnienia wprowadzające 1. Urządzenia przesyłowe 1.1. Regulacja z art. 49 k.c. w ujęciu historycznoporównawczym 1.2. Zakres pojęcia "urządzenie przesyłowe"

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk. Protokolant Katarzyna Bartczak

UCHWAŁA. SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk. Protokolant Katarzyna Bartczak Sygn. akt III CZP 9/14 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 6 czerwca 2014 r. SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk Protokolant Katarzyna

Bardziej szczegółowo

SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU- INFORMACJE PODSTAWOWE

SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU- INFORMACJE PODSTAWOWE SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU- INFORMACJE PODSTAWOWE Służebność przesyłu to ograniczone prawo rzeczowe (prawo na rzeczy cudzej) które zapewnia uprawnionemu (przedsiębiorcy przesyłowemu np. Zakładowi Energetycznemu)

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XIV/187/11 RADY MIASTA GDAŃSKA. z dnia 30 czerwca 2011 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami Miasta Gdańska

UCHWAŁA NR XIV/187/11 RADY MIASTA GDAŃSKA. z dnia 30 czerwca 2011 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami Miasta Gdańska UCHWAŁA NR XIV/187/11 RADY MIASTA GDAŃSKA z dnia 30 czerwca 2011 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami Miasta Gdańska Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit a ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

Bardziej szczegółowo

Kancelaria radców prawnych Tomasz Ogłódek Marzena Czarnecka Zapraszam

Kancelaria radców prawnych Tomasz Ogłódek Marzena Czarnecka Zapraszam Kancelaria radców prawnych Tomasz Ogłódek Marzena Czarnecka Zapraszam Radca Prawny Dr Jacek Zrałek E-mail: jacek.zralek@ocz.pl tel./ fax. (32) 253 61 83 Praktyczne aspekty służebności przesyłu Przygotowali:

Bardziej szczegółowo

Prawo rzeczowe. Ograniczone prawa rzeczowe Użytkowanie

Prawo rzeczowe. Ograniczone prawa rzeczowe Użytkowanie Prawo rzeczowe Ograniczone prawa rzeczowe Użytkowanie Ograniczone prawa rzeczowe pojęcie Obciążenie prawa własności Prawa na rzeczy cudzej Ograniczony zakres uprawnień Polegają na Korzystaniu z rzeczy

Bardziej szczegółowo

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Rodzaj dokumentu interpretacja indywidualna Sygnatura ITPB4/4511-340/15/AS Data 2015.11.10 Autor Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy Temat Podatek dochodowy od osób fizycznych à Zwolnienia przedmiotowe

Bardziej szczegółowo

Wykaz ewidencji i rejestrów prowadzonych w Wydziale Skarbu

Wykaz ewidencji i rejestrów prowadzonych w Wydziale Skarbu Wykaz ewidencji i rejestrów prowadzonych w Wydziale Skarbu Wykaz ewidencji i rejestrów wydziału: Wydział Skarbu - Referat Nieruchomości Gminy i Referat Nieruchomości Skarbu Państwa L.p. 1 Rejestr użytkowników

Bardziej szczegółowo

Zaszłości inwestycyjne

Zaszłości inwestycyjne Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Zaszłości inwestycyjne Umiejętność właściwego równoważenia interesów właścicieli gruntów oraz przedsiębiorstw sieciowych

Bardziej szczegółowo

Gorzów Wielkopolski, dnia 11 marca 2016 r. Poz. 556 UCHWAŁA NR XX/70/2016 RADY GMINY WYMIARKI. z dnia 4 marca 2016 r.

Gorzów Wielkopolski, dnia 11 marca 2016 r. Poz. 556 UCHWAŁA NR XX/70/2016 RADY GMINY WYMIARKI. z dnia 4 marca 2016 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO Gorzów Wielkopolski, dnia 11 marca 2016 r. Poz. 556 UCHWAŁA NR XX/70/2016 RADY GMINY WYMIARKI z dnia 4 marca 2016 r. w sprawie zasad nabywania, zbywania i obciążania

Bardziej szczegółowo

OBCIĄŻENIE HIPOTEKĄ SPÓŁDZIELCZEGO WŁASNOŚCIOWEGO PRAWA DO LOKALU

OBCIĄŻENIE HIPOTEKĄ SPÓŁDZIELCZEGO WŁASNOŚCIOWEGO PRAWA DO LOKALU REKOMENDACJA WDROŻENIOWA FUNDACJI NA RZECZ KREDYTU HIPOTECZNEGO dotyczy: OBCIĄŻENIE HIPOTEKĄ SPÓŁDZIELCZEGO WŁASNOŚCIOWEGO PRAWA DO LOKALU (W ZWIĄZKU Z UCHWAŁĄ SKŁADU SIEDMIU SĘDZIÓW SĄDU NAJWYŻSZEGO Z

Bardziej szczegółowo

PRAWO NIERUCHOMOŚCI ZBIÓR PRZEPISÓW

PRAWO NIERUCHOMOŚCI ZBIÓR PRZEPISÓW z paragra em eria PRAWO NIERUCHOMOŚCI ZBIÓR PRZEPISÓW UŻYTKOWANIE WIECZYSTE, SŁUŻEBNOŚCI, EGZEKUCJA Z NIERUCHOMOŚCI GOSPODARKA NIERUCHOMOŚCIAMI PLANOWANIE I ZAGOSPODAROWANIE PRZESTRZENNE KSIĘGI WIECZYSTE

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY GMINY SZTABIN. z dnia... 2014 r. w sprawie określenia zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości stanowiących własność

UCHWAŁA NR... RADY GMINY SZTABIN. z dnia... 2014 r. w sprawie określenia zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości stanowiących własność Projekt z dnia 16 września 2014 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... RADY GMINY SZTABIN z dnia... 2014 r. w sprawie określenia zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości stanowiących własność

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 17. Wstęp... 21

Spis treści. Wykaz skrótów... 17. Wstęp... 21 Spis treści Wykaz skrótów................................. 17 Wstęp....................................... 21 Rozdział I. Zarys ogólny problematyki................. 23 1. Nieruchomości podstawowe pojęcia...................

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05

Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05 Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05 Sędzia SN Elżbieta Skowrońska-Bocian (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Barbara Myszka Sędzia SN Marek Sychowicz Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Skarbu

Bardziej szczegółowo

Edward Janeczko. Podatek od nabycia prawa przez zasiedzenie

Edward Janeczko. Podatek od nabycia prawa przez zasiedzenie Rejent. rok 8. nr 10(90) październiki 998 r. Edward Janeczko Podatek od nabycia prawa przez zasiedzenie Jak wiadomo, zasiedzenie polega na nabyciu prawa przez nieuprawnionego posiadacza wskutek faktycznego

Bardziej szczegółowo

Ekspert: Magdalena Małecka MRICS REV

Ekspert: Magdalena Małecka MRICS REV Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Określanie wartości szkód i wynagrodzeń należnych z tytułu lokalizacji, posadowienia i korzystania z nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Umowa o PPP 8. Polska

Umowa o PPP 8. Polska Umowa o PPP 8 Polska Wrocław, 9 grudnia 2010 Tytuł prezentacji: Umowa o partnerstwie publiczno-prywatnym I Prelegent: Witold Grzybowski 2 Zawartość prezentacji: Umowa - aspekty. Charakter umowy o ppp Struktura

Bardziej szczegółowo

4. Sprawy z zakresu wywłaszczeń 4.1. Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę.

4. Sprawy z zakresu wywłaszczeń 4.1. Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę. 4. Sprawy z zakresu wywłaszczeń 4.1. Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę. W ramach spraw wywłaszczeniowych należy przywołać mający precedensowe znaczenie

Bardziej szczegółowo

Spis treści Ustawa o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 115, poz. 741) Dział I. Przepisy ogólne

Spis treści Ustawa o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 115, poz. 741) Dział I. Przepisy ogólne Przedmowa.............................................. XIII Wykaz skrótów........................................... Ustawa o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 115, poz.

Bardziej szczegółowo

Prawa rzeczowe. dr Magdalena Habdas

Prawa rzeczowe. dr Magdalena Habdas Prawa rzeczowe dr Magdalena Habdas Pojęcie rzeczy art. 45 k.c. wyłącznie przedmioty materialne na tyle wyodrębnione z przyrody, iż mogą stanowić samodzielny przedmiot obrotu Brak materialności: dobra niematerialne,

Bardziej szczegółowo

Ekspert: Magdalena Małecka MRICS REV

Ekspert: Magdalena Małecka MRICS REV Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Wycena Nieruchomości prawidłowy operat szacunkowy 27 28 stycznia 2016r., Warszawa Centrum Ekspert: Magdalena Małecka

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 5 grudnia 2013 r. Poz. 6240 UCHWAŁA NR XLVI/254/13 RADY GMINY ŁAGIEWNIKI. z dnia 28 listopada 2013 r.

Wrocław, dnia 5 grudnia 2013 r. Poz. 6240 UCHWAŁA NR XLVI/254/13 RADY GMINY ŁAGIEWNIKI. z dnia 28 listopada 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 5 grudnia 2013 r. Poz. 6240 UCHWAŁA NR XLVI/254/13 RADY GMINY ŁAGIEWNIKI z dnia 28 listopada 2013 r. w sprawie zasad gospodarowania mieniem gminy

Bardziej szczegółowo

Ograniczone prawo rzeczowe - służebność przesyłu

Ograniczone prawo rzeczowe - służebność przesyłu Ograniczone prawo rzeczowe - służebność przesyłu Ustanawianie ograniczonego prawa rzeczowego jakim jest służebność przesyłu dość często stwarza problem konfliktu pomiędzy właścicielem obciążanej i przedsiębiorstwem

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR X/60/2015 RADY POWIATU JELENIOGÓRSKIEGO. z dnia 29 września 2015 r.

UCHWAŁA NR X/60/2015 RADY POWIATU JELENIOGÓRSKIEGO. z dnia 29 września 2015 r. UCHWAŁA NR X/60/2015 RADY POWIATU JELENIOGÓRSKIEGO z dnia 29 września 2015 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Powiatu Jeleniogórskiego Na podstawie art. 12 pkt 8 lit.

Bardziej szczegółowo

D R K A T A R Z Y N A A N N A D A D A Ń S K A U N I W E R S Y T E T S Z C Z E C I Ń S K I

D R K A T A R Z Y N A A N N A D A D A Ń S K A U N I W E R S Y T E T S Z C Z E C I Ń S K I Ochrona własności D R K A T A R Z Y N A A N N A D A D A Ń S K A U N I W E R S Y T E T S Z C Z E C I Ń S K I Konstrukcja prawna ochrony własności OCHRONA WŁASNOŚCI Pomoc własna Ochrona sądowa Samoobrona

Bardziej szczegółowo

Kwalifikacja gruntów gminnych dla celów VAT przysparza problemów zarówno organom podatkowym, jak i sądom.

Kwalifikacja gruntów gminnych dla celów VAT przysparza problemów zarówno organom podatkowym, jak i sądom. Kwalifikacja gruntów gminnych dla celów VAT przysparza problemów zarówno organom podatkowym, jak i sądom. Kwalifikacja gruntów gminnych dla celów VAT przysparza problemów zarówno organom podatkowym, jak

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 13 Wstęp... 15

Spis treści. Wykaz skrótów... 13 Wstęp... 15 Spis treści Spis treści Wykaz skrótów............................................................ 13 Wstęp..................................................................... 15 ROZDZIAŁ I. Prawa rzeczowe...............................................

Bardziej szczegółowo

Opinia. dotycząca Poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (druk sejmowy nr 2209)

Opinia. dotycząca Poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (druk sejmowy nr 2209) Warszawa, 7 września 2009 r. Opinia dotycząca Poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (druk sejmowy nr 2209) 1. Streszczenie 1) Projektowana ustawa zawiera przepisy mające

Bardziej szczegółowo

Spis treści SPIS TREŚCI

Spis treści SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI KODEKS CYWILNY KSIĘGA PIERWSZA. CZĘŚĆ OGÓLNA Tytuł I. Przepisy wstępne (art. 1-7) 9 Tytuł II. Osoby 10 Dział I. Osoby fizyczne 10 Rozdział I. Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... V

Spis treści. Przedmowa... V Przedmowa..................................................... V Wykaz skrótów.................................................. XIII Rozdział I. Użytkowanie wieczyste.................................

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02)

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Warszawa, dnia 16 grudnia 2002 r. Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Stosownie do zlecenia z dnia 18 listopada

Bardziej szczegółowo

Wycena Nieruchomości Prawidłowy operat szacunkowy

Wycena Nieruchomości Prawidłowy operat szacunkowy 29 30 29 sierpnia - 30 czerwca 2016r., 2016r., Warszawa, Warszawa Centrum Centrum Konferencyjne BusinessRoom Wycena Nieruchomości Stan prawa w zakresie wyceny nieruchomości, zasady i wymagania w zakresie

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) Sygn. akt V CSK 167/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 13 lutego 2014 r. SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt III CK 277/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 30 listopada 2005 r. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Grzelka SSN Iwona

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA PFRN. Kontakt z PFRN: 22 654 58 69 (71); e-mail: federacja@pfrn.pl; http://www.pfrn.pl

SZKOLENIA PFRN. Kontakt z PFRN: 22 654 58 69 (71); e-mail: federacja@pfrn.pl; http://www.pfrn.pl SZKOLENIA PFRN UMOWY POŚREDNICTWA ZAWIERANE Z DEWELOPEREM zagadnienia prawne, wzajemne relacje deweloper pośrednik, właściwa treść umowy pośrednictwa i załączników do umowy a odpowiedzialność pośrednika

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 72/12. Dnia 6 grudnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 72/12. Dnia 6 grudnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 72/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 6 grudnia 2012 r. SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) Sygn. akt I CSK 354/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 21 lutego 2013 r. SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) w sprawie z wniosku Miejskiego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski

UCHWAŁA. SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski Sygn. akt III CZP 81/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 12 grudnia 2012 r. SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

POLSKA FEDERACJA STOWARZYSZEŃ RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY SPECJALISTYCZNY KSWS

POLSKA FEDERACJA STOWARZYSZEŃ RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY SPECJALISTYCZNY KSWS POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY SPECJALISTYCZNY KSWS OKREŚLANIE WARTOŚCI SŁUŻEBNOŚCI PRZESYŁU ORAZ WYNAGRODZENIA ZA BEZUMOWNE KORZYSTANIE Z NIERUCHOMOŚCI PRZEZ PRZEDSIĘBIORCÓW

Bardziej szczegółowo

SKUTKI PRAWNE UCHWALENIA PLANU MIEJSCOWEGO

SKUTKI PRAWNE UCHWALENIA PLANU MIEJSCOWEGO SKUTKI PRAWNE UCHWALENIA PLANU MIEJSCOWEGO Skutki uchwalenia planu w odniesieniu do mocy obowiązującej poprzedniego planu i wydanych decyzji o warunkach zabudowy Art. 34 ust. 1 u.p.z.p. Wejście w życie

Bardziej szczegółowo

Zestawienie orzecznictwa w sprawach cywilnych za listopad 2014 r.

Zestawienie orzecznictwa w sprawach cywilnych za listopad 2014 r. Zestawienie orzecznictwa w sprawach cywilnych za listopad 2014 r. Wybrane orzeczenia Sądu Najwyższego opublikowane w Orzecznictwie Sądu Najwyższego Izba Cywilna zeszyt 11: 1. INTERES PRAWNY DO ZASKARŻENIA

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) Sygn. akt III CZP 101/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 20 lutego 2013 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) w sprawie z

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do dziewiątego wydania... V. Wykaz literatury... XXI

Spis treści. Przedmowa do dziewiątego wydania... V. Wykaz literatury... XXI Przedmowa do dziewiątego wydania... V Wykaz skrótów... XVII Wykaz literatury... XXI Rozdział I. Ogólne wiadomości o prawie rzeczowym... 1 1. Pojęcie i ogólna charakterystyka podmiotowych praw rzeczowych...

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE GOSPODAROWANIA ŚCIEKAMI OPADOWYMI I ROZTOPOWYMI

UWARUNKOWANIA PRAWNE GOSPODAROWANIA ŚCIEKAMI OPADOWYMI I ROZTOPOWYMI UWARUNKOWANIA PRAWNE GOSPODAROWANIA ŚCIEKAMI OPADOWYMI I ROZTOPOWYMI r.pr. Łukasz Ciszewski Kancelaria Radców Prawnych Z. Jerzmanowski i Wspólnicy sp. k. Słupsk 28 listopada 2013 r. WODY OPADOWE I ROZTOPOWE

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSN Maria Szulc

POSTANOWIENIE. SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSN Maria Szulc Sygn. akt V CZ 161/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 28 marca 2012 r. SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa Alicji

Bardziej szczegółowo

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Rodzaj dokumentu Interpretacja indywidualna Sygnatura - WF-RWPIO.310.1.2013 Data - 28.01.2013 r. Autor - Prezydent Miasta Kalisza Temat - Opodatkowanie myjni podatkiem od nieruchomości Słowa kluczowe -

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSN Anna Owczarek

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSN Anna Owczarek Sygn. akt II CSK 573/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 7 sierpnia 2014 r. SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSN Anna

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Słowo wstępne... 15. Wprowadzenie... 17. CZĘŚĆ PIERWSZA. Umowny podział majątku wspólnego... 27

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Słowo wstępne... 15. Wprowadzenie... 17. CZĘŚĆ PIERWSZA. Umowny podział majątku wspólnego... 27 Spis treści Spis treści Wykaz skrótów.............................................. 13 Słowo wstępne.............................................. 15 Wprowadzenie..............................................

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział 1. Wprowadzenie do prawa rzeczowego Rozdział 2. Własność i stosunki własnościowe

Spis treści Rozdział 1. Wprowadzenie do prawa rzeczowego Rozdział 2. Własność i stosunki własnościowe Wstęp... XIII Wykaz skrótów... Wykaz literatury... XIX Rozdział 1. Wprowadzenie do prawa rzeczowego... 1 1. Pojęcie prawa rzeczowego... 1 I. Definicja... 1 II. Źródła prawa rzeczowego... 2 2. Prawa podmiotowe

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt I CSK 22/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 4 listopada 2011 r. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSA

Bardziej szczegółowo

Zasiedzenie nieruchomości, terminy.

Zasiedzenie nieruchomości, terminy. WARSZAWA czerwiec 2012 Zasiedzenie nieruchomości, terminy. Marek Konrad Stachowski mstachowski@prawnakancelaria.eu Sposób w jaki można dokonać zasiedzenia nieruchomości określają przepisy art. 172 k.c.

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu zamówienia

Opis przedmiotu zamówienia Załącznik nr 1 do SIWZ DOA-ZP-VII.271.37.2015 Opis przedmiotu zamówienia Główny kod CPV: 70-00-00-00-1 usługi w zakresie nieruchomości Przedmiotem niniejszego postępowania jest: Część I: Wykonanie operatów

Bardziej szczegółowo

Hipoteka na nieruchomości. Zakres zabezpieczenia i sposób dochodzenia wierzytelności od dłużnika hipotecznego

Hipoteka na nieruchomości. Zakres zabezpieczenia i sposób dochodzenia wierzytelności od dłużnika hipotecznego Hipoteka na nieruchomości Zakres zabezpieczenia i sposób dochodzenia wierzytelności od dłużnika hipotecznego Hipoteka jest powszechnym sposobem zabezpieczenia wierzytelności pieniężnych. O pewności zabezpieczenia

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V CSK 190/13. Dnia 19 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V CSK 190/13. Dnia 19 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt V CSK 190/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 19 lutego 2014 r. SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Anna Owczarek (sprawozdawca) w sprawie z wniosku T. S.A.

Bardziej szczegółowo

Prawo cywilne. Pojęcie. Numerus clausus 2012-05-13. Ogólna charakterystyka ograniczonych praw rzeczowych Użytkowanie. Ograniczone prawa rzeczowe I

Prawo cywilne. Pojęcie. Numerus clausus 2012-05-13. Ogólna charakterystyka ograniczonych praw rzeczowych Użytkowanie. Ograniczone prawa rzeczowe I Prawo cywilne Ogólna charakterystyka ograniczonych praw rzeczowych Użytkowanie Pojęcie Ograniczone prawa rzeczowe I Prawna forma korzystania z rzeczy (cudzej) Dająca uprawnionemu możliwość korzystania

Bardziej szczegółowo

NIERUCHOMOŚCI. Zagadnienia prawne. pod redakcją Heleny Kisilowskiej. Wydanie IV. Wydawnictwo Prawnicze r LexisNexis 1

NIERUCHOMOŚCI. Zagadnienia prawne. pod redakcją Heleny Kisilowskiej. Wydanie IV. Wydawnictwo Prawnicze r LexisNexis 1 NIERUCHOMOŚCI Zagadnienia prawne pod redakcją Heleny Kisilowskiej Wydanie IV Wydawnictwo Prawnicze r LexisNexis 1 Warszawa 2007 SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 13 WSTĘP 15 Rozdział I. NIERUCHOMOŚCI ZARYS OGÓLNY

Bardziej szczegółowo

Prawo cywilne. Nieruchomość wspólna Odrębna własność lokali - wprowadzenie

Prawo cywilne. Nieruchomość wspólna Odrębna własność lokali - wprowadzenie Prawo cywilne Odrębna własność lokali Użytkowanie wieczyste Prawo zabudowy - projekt Odrębna własność lokali - wprowadzenie Nieruchomością może być część budynku W naszym prawie - tylko lokal Nie są odrębnymi

Bardziej szczegółowo

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IX KADENCJA. Warszawa, dnia 14 kwietnia 2016 r. Druk nr 152

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IX KADENCJA. Warszawa, dnia 14 kwietnia 2016 r. Druk nr 152 SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IX KADENCJA Warszawa, dnia 14 kwietnia 2016 r. Druk nr 152 KOMISJA PRAW CZŁOWIEKA, PRAWORZĄDNOŚCI I PETYCJI Pan Stanisław KARCZEWSKI MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Bardziej szczegółowo

WYKUP GRUNTU Z 98% BONIFIKATĄ w Spółdzielni Mieszkaniowej WIDOK. Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące wykupu gruntu.

WYKUP GRUNTU Z 98% BONIFIKATĄ w Spółdzielni Mieszkaniowej WIDOK. Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące wykupu gruntu. WYKUP GRUNTU Z 98% BONIFIKATĄ w Spółdzielni Mieszkaniowej WIDOK Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące wykupu gruntu. INFORMACJE PODSTAWOWE Kraków, 20. 10. 2014r. 1) Pyt.: Kogo dotyczy wykup

Bardziej szczegółowo

CZASOWE ZAJĘCIE NIERUCHOMOŚCI

CZASOWE ZAJĘCIE NIERUCHOMOŚCI CZASOWE ZAJĘCIE NIERUCHOMOŚCI Czasowe zajęcie nieruchomości może mieć miejsce na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy od dnia zajęcia nieruchomości, w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia

Bardziej szczegółowo

Aktualne wyzwania sektora gazowego wynikające ze zmian otoczenia prawnego

Aktualne wyzwania sektora gazowego wynikające ze zmian otoczenia prawnego Aktualne wyzwania sektora gazowego wynikające ze zmian otoczenia prawnego PRAKTYCZNE ASPEKTY METODYKI WYLICZANIA WYNAGRODZEŃ DLA WŁAŚCICIELI NIERUCHOMOŚCI OBJĘTYCH SŁUŻEBNOŚCIĄ PRZESYŁU dr inż. Dariusz

Bardziej szczegółowo

Zestawienie orzecznictwa w sprawach cywilnych za październik 2014 r.

Zestawienie orzecznictwa w sprawach cywilnych za październik 2014 r. Zestawienie orzecznictwa w sprawach cywilnych za październik 2014 r. Wybrane orzeczenia Sądu Najwyższego opublikowane w Orzecznictwie Sądu Najwyższego Izba Cywilna zeszyt 10: 1. DOPUSZCZALNOŚĆ ZAWARCIA

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt II CSK 469/08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 19 lutego 2009 r. SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

1.1. Pojęcie prawa cywilnego 1.2. Stosunek cywilnoprawny 1.3. Zdarzenia powodujące powstanie stosunków cywilnoprawnych

1.1. Pojęcie prawa cywilnego 1.2. Stosunek cywilnoprawny 1.3. Zdarzenia powodujące powstanie stosunków cywilnoprawnych Podstawy prawa cywilnego z umowami w administracji. (red.), (red.) Oddawany do rąk Czytelników podręcznik stanowi syntetyczny wykład podstawowych instytucji prawa cywilnego w odniesieniu do działalności

Bardziej szczegółowo

Spis treściwykaz skrótów

Spis treściwykaz skrótów Spis treści Spis treściwykaz skrótów........................................................... 11 Przedmowa do wydania ósmego........................................... 13 ROZDZIAŁ I Część ogólna...............................................

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca)

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) Sygn. akt III CZP 26/11 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 13 lipca 2011 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

Dr Anna Fogel. Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa Warszawa

Dr Anna Fogel. Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa Warszawa Dr Anna Fogel Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa Warszawa Prawne uwarunkowania poddawania terenów ochronie instrumenty odszkodowawcze i roszczenie o wykup nieruchomości Przyroda a teren

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) Warszawa, dnia 30 czerwca 2010 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) I. Cel i przedmiot ustawy

Bardziej szczegółowo

w sprawie z wniosku P. S.A. w W. (poprzednio: P. O. S.A. w K.) przy uczestnictwie A. C. i Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta C.

w sprawie z wniosku P. S.A. w W. (poprzednio: P. O. S.A. w K.) przy uczestnictwie A. C. i Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta C. Uchwała SN z 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt III CZP 87/13 Sygn. akt V CSK 276/12 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz

UCHWAŁA. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz Sygn. akt III CZP 100/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 17 stycznia 2013 r. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa Gminy

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Antoni Górski SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Antoni Górski SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca) Sygn. akt IV CSK 30/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 23 października 2013 r. SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Antoni Górski SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca) w sprawie z

Bardziej szczegółowo

7. Zmiana wartości nieruchomości na skutek uchwalenia planu miejscowego

7. Zmiana wartości nieruchomości na skutek uchwalenia planu miejscowego Zmiana wartości nieruchomości na skutek uchwalenia planu miejscowego 7. Zmiana wartości nieruchomości na skutek uchwalenia planu miejscowego 7.1. Opłata planistyczna z tytułu wzrostu wartości nieruchomości

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXVII/188/2013 RADY POWIATU W NOWYM DWORZE GDAŃSKIM. z dnia 18 marca 2013 r.

UCHWAŁA NR XXVII/188/2013 RADY POWIATU W NOWYM DWORZE GDAŃSKIM. z dnia 18 marca 2013 r. UCHWAŁA NR XXVII/188/2013 RADY POWIATU W NOWYM DWORZE GDAŃSKIM z dnia 18 marca 2013 r. w sprawie określenia zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawienia lub wynajmowania

Bardziej szczegółowo

SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU I DOSTĘP DO URZĄDZEŃ ELEKTROENERGETYCZNYCH (artykuł dedykowany branży energetycznej)

SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU I DOSTĘP DO URZĄDZEŃ ELEKTROENERGETYCZNYCH (artykuł dedykowany branży energetycznej) Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej Nr 35 XXXVIII Konferencja Naukowo - Techniczna GDAŃSKIE DNI ELEKTRYKI 2013 Stowarzyszenie Elektryków Polskich Oddział Gdański

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt II CSK 674/08. Dnia 15 maja 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt II CSK 674/08. Dnia 15 maja 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt II CSK 674/08 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 15 maja 2009 r. SSN Helena Ciepła (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Myszka SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z wniosku Wspólnoty

Bardziej szczegółowo

Konspekt szkolenia. Służebność przesyłu w realizacji inwestycji liniowych. Zagadnienia cywilnoprawne i administracyjnoprawne

Konspekt szkolenia. Służebność przesyłu w realizacji inwestycji liniowych. Zagadnienia cywilnoprawne i administracyjnoprawne Konspekt szkolenia Służebność przesyłu w realizacji inwestycji liniowych. Zagadnienia cywilnoprawne i administracyjnoprawne Materiały i prowadzenie: Jolanta Wawrzyniak radca prawny Gdańsk, dnia 11 marca

Bardziej szczegółowo

Pojęcie nieruchomości w świetle przepisów prawa

Pojęcie nieruchomości w świetle przepisów prawa Pojęcie nieruchomości w świetle przepisów prawa Pojecie nieruchomości w Polsce regulują przepisy ustawy Kodeks cywilny 1, o gospodarce nieruchomościami 2 oraz o własności lokali 3. Ustawa z dnia 23 kwietnia

Bardziej szczegółowo

O GOSPODARCE MAJĄTKIEM NIERUCHOMYM MIASTA. od dnia 1 lipca 2004r. do 31 grudnia 2004r. UPOWAŻNIENIA RADY MIEJSKIEJ KATOWIC.

O GOSPODARCE MAJĄTKIEM NIERUCHOMYM MIASTA. od dnia 1 lipca 2004r. do 31 grudnia 2004r. UPOWAŻNIENIA RADY MIEJSKIEJ KATOWIC. Załącznik do uchwały nr XXXVIII/797/05 Rady Miasta Katowice z dnia 21 marca 2005r. SPRAWOZDANIE PREZYDENTA MIASTA KATOWICE O GOSPODARCE MAJĄTKIEM NIERUCHOMYM MIASTA od dnia 1 lipca 2004r. do 31 grudnia

Bardziej szczegółowo

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Rodzaj dokumentu Interpretacja indywidualna Sygnatura - WF-RWPIO.310.1.2013 Data - 28.03.2014 r. Autor - Prezydent Miasta Kalisza Temat - Opodatkowanie myjni podatkiem od nieruchomości Słowa kluczowe -

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 2005 Nr 167 poz. 1398

Dz.U. 2005 Nr 167 poz. 1398 Kancelaria Sejmu s. 1/34 Dz.U. 2005 Nr 167 poz. 1398 USTAWA z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Opracowano na podstawie: tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594, Nr 152, poz.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V CSK 549/11. Dnia 24 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V CSK 549/11. Dnia 24 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt V CSK 549/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 24 stycznia 2013 r. SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 25 listopada 2011 r., III CZP 65/11

Uchwała z dnia 25 listopada 2011 r., III CZP 65/11 Uchwała z dnia 25 listopada 2011 r., III CZP 65/11 Sędzia SN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) Sędzia SN Mirosław Bączyk Sędzia SN Marta Romańska (sprawozdawca) Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Janusza

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ .. Sygn. akt I CSK 495/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 maja 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak SSN Marta

Bardziej szczegółowo

Kiedy umowa najmu samochodu może zostać uznana na gruncie prawa podatkowego za umowę leasingu?

Kiedy umowa najmu samochodu może zostać uznana na gruncie prawa podatkowego za umowę leasingu? Kiedy umowa najmu samochodu może zostać uznana na gruncie prawa podatkowego za umowę leasingu? Do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć wydatki związane z eksploatacją samochodu osobowego nie będącego

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Księga IV Spadki

SPIS TREŚCI. Księga IV Spadki SPIS TREŚCI Księga pierwsza Część ogólna...10 Tytuł I Przepisy wstępne...10 Tytuł II Osoby...11 Dział I Osoby fizyczne...11 Rozdział I Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych...11 Rozdział II

Bardziej szczegółowo

Dział II. Gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostki samorządu terytorialnego

Dział II. Gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostki samorządu terytorialnego Przedmowa Wprowadzenie Wykaz skrótów Komentarz Ustawa o gospodarce nieruchomościami Dział I. Przepisy ogólne Art. 1. Zakres regulacji Art. 2. Inne ustawy Art. 3. Organ centralny i doradczy Art. 4. Słowniczek

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo, Zapraszamy do lektury newslettera czerwcowego, poświęconego podatkom. Zespół, Łatała i Wspólnicy Doradztwo Podatkowe Sp. z o.o.

Szanowni Państwo, Zapraszamy do lektury newslettera czerwcowego, poświęconego podatkom. Zespół, Łatała i Wspólnicy Doradztwo Podatkowe Sp. z o.o. Szanowni Państwo, Zapraszamy do lektury newslettera czerwcowego, poświęconego podatkom. Zespół, Łatała i Wspólnicy Doradztwo Podatkowe Sp. z o.o. NOWE INTERPRETACJE OGÓLNE WYDANE PRZEZ MINISTRA FINANSÓW

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty windykacji wierzytelności bankowych Ujęcie praktyczne

Wybrane aspekty windykacji wierzytelności bankowych Ujęcie praktyczne Wybrane aspekty windykacji wierzytelności bankowych Ujęcie praktyczne Prowadzący: Michał Krawczyk Partner Zarządzający kancelarii Krawczyk i Wspólnicy www.krawczyk-legal.com Specyfika windykacji bankowej?

Bardziej szczegółowo

Postanowienie Sądu Najwyższego z 03.02.2010, II CSK 465/09

Postanowienie Sądu Najwyższego z 03.02.2010, II CSK 465/09 Postanowienie Sądu Najwyższego z 03.02.2010, II CSK 465/09 Teza: Nie jest możliwe skrócenie, na podstawie art. 10 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 55, poz. 321,

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V CSK 331/13. Dnia 29 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V CSK 331/13. Dnia 29 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt V CSK 331/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 29 maja 2014 r. SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI 1. Podstawowe pojęcia dotyczące nieruchomości Prawne uwarunkowania gospodarki nieruchomościami Zasoby nieruchomości...

SPIS TREŚCI 1. Podstawowe pojęcia dotyczące nieruchomości Prawne uwarunkowania gospodarki nieruchomościami Zasoby nieruchomości... SPIS TREŚCI Od autorów... 9 1. Podstawowe pojęcia dotyczące nieruchomości... 11 1.1. Mienie... 11 1.2. Rodzaje mienia... 14 1.3. Definicja nieruchomości... 15 1.4. Granice nieruchomości... 15 1.5. Rodzaje

Bardziej szczegółowo

WYKUP GRUNTU Z 98% BONIFIKATĄ w Spółdzielni Mieszkaniowej WIDOK. Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące wykupu gruntu.

WYKUP GRUNTU Z 98% BONIFIKATĄ w Spółdzielni Mieszkaniowej WIDOK. Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące wykupu gruntu. WYKUP GRUNTU Z 98% BONIFIKATĄ w Spółdzielni Mieszkaniowej WIDOK Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące wykupu gruntu. INFORMACJE PODSTAWOWE 1) Pyt.: Kogo dotyczy wykup Odp.: Sprzedaż nieruchomości

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska

UCHWAŁA. SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska Sygn. akt III CZP 29/13 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 27 czerwca 2013 r. SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska k w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Przedmowa do wydania siódmego... 13 ROZDZIAŁ I CZĘŚĆ OGÓLNA... 15

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Przedmowa do wydania siódmego... 13 ROZDZIAŁ I CZĘŚĆ OGÓLNA... 15 Wykaz skrótów........................................................... 11 Przedmowa do wydania siódmego......................................... 13 ROZDZIAŁ I CZĘŚĆ OGÓLNA.............................................

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY PRAWA CYWILNEGO Systematyka prawa cywilnego

ELEMENTY PRAWA CYWILNEGO Systematyka prawa cywilnego Prawo cywilne składa się z następujących działów: CZĘŚĆ I - OGÓLNA - charakteryzuje podmioty prawa cywilnego: osoby fizyczne oraz osoby prawne. OSOBA FIZYCZNA to po prostu człowiek, który ze względu na

Bardziej szczegółowo

ODDZIAŁ 1. USTANAWIANIE KORYTARZY PRZESYŁOWYCH

ODDZIAŁ 1. USTANAWIANIE KORYTARZY PRZESYŁOWYCH ROZDZIAŁ 5. REALIZACJA INWESTYCJI CELU PUBLICZNEGO Z ZAKRESU INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ ODDZIAŁ 1. USTANAWIANIE KORYTARZY PRZESYŁOWYCH Art. 354. 1. Infrastrukturę techniczną z zakresu sieci przesyłowych

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział I. Ogólna charakterystyka spółek kapitałowych 1. Podstawy wyodrębnienia spółek kapitałowych

Spis treści Rozdział I. Ogólna charakterystyka spółek kapitałowych 1. Podstawy wyodrębnienia spółek kapitałowych str. Przedmowa.................................................... V Wykaz skrótów................................................. XIII Rozdział I. Ogólna charakterystyka spółek kapitałowych............

Bardziej szczegółowo

SEKCJA III: INFORMACJE O CHARAKTERZE PRAWNYM, EKONOMICZNYM, FINANSOWYM I TECHNICZNYM

SEKCJA III: INFORMACJE O CHARAKTERZE PRAWNYM, EKONOMICZNYM, FINANSOWYM I TECHNICZNYM 1 z 5 2012-02-27 14:34 Sosnowiec: Wycena nieruchomości Numer ogłoszenia: 45221-2012; data zamieszczenia: 27.02.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy:

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXI/181/14 RADY GMINY BIAŁOWIEŻA. z dnia 29 maja 2014 r.

UCHWAŁA NR XXXI/181/14 RADY GMINY BIAŁOWIEŻA. z dnia 29 maja 2014 r. UCHWAŁA NR XXXI/181/14 RADY GMINY BIAŁOWIEŻA z dnia 29 maja 2014 r. w sprawie zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony

Bardziej szczegółowo