WYBRANE UWARUNKOWANIA PRAWNE I SKUTKI ODSZKODOWAWCZE BUDOWY URZĄDZEŃ INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WYBRANE UWARUNKOWANIA PRAWNE I SKUTKI ODSZKODOWAWCZE BUDOWY URZĄDZEŃ INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ"

Transkrypt

1 str. 1 WYBRANE UWARUNKOWANIA PRAWNE I SKUTKI ODSZKODOWAWCZE BUDOWY URZĄDZEŃ NA CUDZYCH NIERUCHOMOŚCIACH Zdzisław Małecki, Magdalena Małecka-Pilujska Poznań, marzec 2007

2 str. 2 STRESZCZENIE Na tysiącach nieruchomości w Polsce znajdują się urządzenia infrastruktury technicznej - energetycznej, gazowej, wodociągowej, kanalizacyjnej, telekomunikacyjnej i inne, zlokalizowane tam w latach poprzednich. Ze swojej natury obiekty i inwestycje w zakresie infrastruktury mają charakter liniowy. Zlokalizowane są w przewadze na gruntach prywatnych właścicieli bez żadnego tytułu prawnego. Sytuacja ta stanowi pozostałość lat poprzednich, na przestrzeni których ochrona własności była ignorowana. Z oczywistych powodów na tle zmian ustrojowych i rosnącej świadomości przysługujących praw, właściciele nieruchomości dochodzą swoich roszczeń wobec zakładów przesyłowych, które korzystają z ich nieruchomości, ograniczając lub uniemożliwiając wykonywanie prawa własności. W opracowaniu dokonano przeglądu podstaw prawnych tych roszczeń i ich uwarunkowań oraz przedstawiono orzecznictwo dotyczące tego złożonego tematu. Analiza orzecznictwa Sadu Najwyższego wykazuje bardzo wyraźną ewolucję. Linia tego orzecznictwa w ostatnich kilku latach, zwłaszcza w ostatnim okresie, uległa zmianie od daleko idącej ochrony właścicieli gruntów na których zlokalizowane są urządzenia przesyłowe, do orzeczeń i rozstrzygnięć niekorzystnych dla właścicieli gruntów. Na podkreślenie zasługuje wyrok Sądu Najwyższego z 8 września 2006 r. sygn. II CSK112/2006. Zgodnie z nim służebność gruntowa może być ustanowiona także na rzecz przedsiębiorstwa, a nie tylko na rzecz właściciela innej nieruchomości. Nowy kierunek wykładni dopuszcza ustanowienie służebności gruntowej dla korzystania z urządzenia, które wchodzi w skład przedsiębiorstwa, tak jak stacja trafo. Otwiera to drogę do uzyskania takiej służebności poprzez zasiedzenie, jeśli takie trwałe i widoczne urządzenie znajdowało się na cudzym gruncie wystarczająco długo. Zasiedzenie następuje automatycznie, wskutek upływu czasu, bez wynagrodzenia na rzecz właściciela nieruchomości obciążonej służebnością. W wyroku sygn. akt SK 42/2005 z 7 listopada 2006 r. na temat urządzeń przesyłowych na prywatnym gruncie wypowiedział się także Trybunał Konstytucyjny. Trybunał potwierdził po raz kolejny konstytucyjność art. 49 kodeksu cywilnego. Artykuł ten wprowadza wyjątek od zasady, że wszystko, co jest trwale związane z gruntem, jest własnością właściciela gruntu. Zwrócono uwagę na najnowszy projekt Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego zgodnie z którym po odpowiedniej nowelizacji kodeksu cywilnego urządzenia doprowadzające do nieruchomości gaz, prąd, wodę czy parę będą mogły być przedmiotem nowej służebności przesyłowej. Przedsiębiorstwa przesyłowe uzyskają trwałe prawo do korzystania z cudzych gruntów, za wynagrodzeniem dla właściciela.

3 str. 3 W postępowaniach sadowych występują i nadal będą występować - jak należy sadzi z tendencją rosnącą, roszczenia na tle urządzeń infrastruktury na cudzych nieruchomościach a obok tego postępowania mające na celu ochronę interesów właścicieli tych urządzeń. Dokonany przegląd pozwali rzeczoznawcy majątkowemu zorientować się wstępnie w szczególnie złożonej tematyce dotyczącej tego obszaru. 1. Podstawy i uwarunkowania prawne budowy urządzeń i obiektów infrastruktury technicznej Podstawy prawne. Podstawy prawne budowy urządzeń i obiektów infrastruktury technicznej a także uwarunkowania wynikające z ich charakteru w tym faktu zajmowania na cele ich budowy nieruchomości, których prawa przypisane są innym podmiotom, reguluje szereg przepisów, w szczególności: a. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, b. ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, c. ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, d. ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, e. rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, f. ustaw z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, g. ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, h. ustawa z dnia r. Prawo wodne, i. rozporządzenie Rady Ministrów z r. w sprawie wysokości opłat rocznych za oddawanie w użytkowanie wieczyste gruntów pokrytych wodami Główne przesłanki. Podstawowa przesłanka skutków i następstw w przypadku budowy sieci uzbrojeniowych i urządzeń towarzyszących wynika z faktu, czy wybudowanie na nieruchomości urządzeń infrastruktury nastąpiło zgodnie z prawem, czy odwrotnie z naruszeniem prawa. Wymaga podkreślenia, że zgodność z prawem, wobec zajmowania na te cele w przewadze nieruchomości nie stanowiących własności przedsiębiorstwa, nie oznacza jedynie uzyskania przez budującego wymaganych dokumentów lokalizujących inwestycję i zezwalających na budowę, ale przede wszystkim nienaruszenia przysługujących innym podmiotom prawa własności lub odpowiednio prawa użytkowania wieczystego.

4 str Budowa urządzeń i obiektów infrastruktury w świetle przepisów prawa budowlanego Okres lat poprzednich. W poprzednich latach na budowę każdej inwestycji sieciowej należało uzyskać pozwolenie na budowę. Wymaga podkreślenia, że do 1974 roku dysponent mediów nie musiał mieć prawa do dysponowania terenem (zgody właściciela nieruchomości na inwestycję), aby uzyskać pozwolenie na budowę, - nie przewidywało tego obowiązujące wówczas prawo budowlane. Dopiero od 1974 r., po wprowadzeniu nowego prawa budowlanego, uzyskanie pozwolenie na budowę zostało uzależnione od posiadania prawa do dysponowania gruntem Dysponowanie nieruchomością na cele budowlane Istnieje bogate orzecznictwo w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane Dysponowania nieruchomością na cele budowlane na podstawie tytułu administracyjnego Zezwolenie na wejście na grunt sąsiedni Skutki prawne zrealizowania inwestycji bez tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane:

5 str Uzyskanie tytułu do nieruchomości w drodze umowy Cywilnoprawne tytuły do dysponowania nieruchomością na cele budowy możliwe do uzyskania w drodze umowy z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym: - sprzedaż, - zamiana, - darowizna, - użytkowanie, - służebność, - użyczenie Konieczna treść umów cywilnoprawnych ustanawiających prawa inne niż własność lub u.w. mających na celu uzgodnienie zarówno warunków korzystania z nieruchomości w okresie realizacji inwestycji jak i w szczególności dalsze korzystanie z nieruchomości w przyszłości: - sposób i przestrzenny zasięg zajęcia nieruchomości, - sposób korzystania z nieruchomości w trakcie eksploatacji inwestycji, - wynagrodzenie za udostępnienie nieruchomości dla realizacji inwestycji, - wynagrodzenie za szkody wyrządzone, - wynagrodzenie za trwałe zmniejszenie się wartości nieruchomości, - określenie tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości zajętej pod urządzenie, - zasady odpłatności za ustanowiony tytuł prawny, - inne istotne, np. rozliczenia w przypadku rozwiązania umowy lub jej wygaśnięcia. 4. Realizacja budowy obiektów infrastruktury w oparciu o tytuły uzyskane w drodze decyzji administracyjnej Infrastruktura jako cel publiczny Wywłaszczenie na realizację celu publicznego i jego uwarunkowania Ograniczenie praw rzeczowych na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami Odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości.

6 str Status prawny urządzeń infrastruktury w świetle kodeksu cywilnego i orzecznictwa SN Regulacje Kodeksu cywilnego. Stosownie do art. 49 k.c.: Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych gruntu lub budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu. Art. 49 jest wyjątkiem od reguły zawartej w art. 191, według której własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową. Uwarunkowania prawne wynikające z art. 49 k.c.: 5.2. Zmiana linii orzeczniczej SN i jej skutki. W ostatnich latach doszło do istotnej zmiany linii orzecznictwa Sądu Najwyższego w zakresie ustalania stanu własnościowego urządzeń infrastruktury, z przecięciem sporów tym zakresie. Do szczególnie ważnych należy Wyrok Sądu Najwyższego Wbrew dotychczasowym poglądom, art. 49 k.c. nie przesądza, że istnieje jakikolwiek automatyzm w przejściu prawa własności. Podkreśla to przytaczany wyrok Sadu Najwyższego: Do rozstrzygających należy Uchwała Składu Siedmiu Sędziów SN. 6. Roszczenie właściciela o wykup nieruchomości w trybie art. 231 Kc w świetle orzecznictwa SN Art i art K.c Roszczenia właściciela gruntu z art K.c. a roszczenia z art. 124 ust 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

7 str Roszczenie właściciela nieruchomości w przypadku bezprawnego zajęcia nieruchomości Roszczenia w trybie art. 222 kc Roszczenia w trybie art. 224 i 225 kc Roszczenia w trybie art. 227 kc Ograniczenia terminowe roszczeń z art. 229 kc. W przypadku zwrotu rzeczy W wyroku (brak daty) z 2006 r., Roszczenia w trybie art K.c Roszczenia w trybie art. 415.K.c. 8. Ochrona interesów właściciela urządzeń infrastruktury zlokalizowanych na cudzej nieruchomości. Istniejące przepisy pozwalają właścicielom sieci i urządzeń infrastruktury na ochronę ich interesów. Warunkiem koniecznym jest ułożenie się właściciela urządzeń z właścicielem nieruchomości, na której znajdują się urządzenia infrastruktury. Do wykorzystania pozostają stronom niektóre ograniczone prawa rzeczowe lub prawa o charakterze zobowiązaniowym Ograniczone prawa rzeczowe. Stosunkowo najbezpieczniejszym sposobem zabezpieczenia interesów właścicieli majątku sieciowego zlokalizowanego na cudzych nieruchomościach jest ustanowienie na jego rzecz ograniczonego prawa rzeczowego w postaci służebności gruntowej lub użytkowania. a. Cechy i uwarunkowania praw ograniczonych:

8 str. 8 b. Użytkowanie: c. Służebność: d. Zasiedzenie służebności: e. Służebność konieczna Prawa zobowiązaniowe. Obok ograniczonych praw rzeczowych skutecznym sposobem zabezpieczenia interesów właścicieli majątku sieciowego jest zawarcie z właścicielem nieruchomości na której położony jest majątek sieciowy umowy o charakterze zobowiązaniowym, w szczególności umowy najmu lub umowy użyczenia. a. Cechy i uwarunkowania praw zobowiązaniowych: b. Umowa najmu: c. Umowa użyczenia: 9. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. 10. Uwarunkowania terminowe roszczeń. 11. Podatek od budowli sieciowych jak od nieruchomości. 12. Opodatkowanie odszkodowania.

9 str Nowa instytucja Kodeksu cywilnego: służebność przesyłu. Zdzisław Małecki Główny Specjalista AiM PROPERTY Zdzisław jest rzeczoznawcą majątkowym (jednym z pierwszych w Polsce, nr uprawnień 20), z kilkudziesięcioletnim doświadczeniem na rynku nieruchomości. Zdzisław jest uznanym ekspertem prawa nieruchomościowego w Polsce. Magdalena Małecka-Pilujska REV Dyrektor Wykonawczy AiM PROPERTY Magda jest rzeczoznawca majątkowym z prawie 10 letnim doświadczeniem na rynku nieruchomości. Magda posiada tytuł europejskiego uznania zawodowego Recognised European Valuer (REV). Materiał ukazał się na XVII Krajowej Konferencji Rzeczoznawców Majątkowych w Poznaniu we wrześniu 2008 r.

PRÓBA APLIKACJI NOWYCH STANDARDÓW WYCENY DO OKREŚLANIA WYSOKOŚCI ODSZKODOWANIA ZA PRZESYŁ NA NIERUCHOMOŚCI O FUNKCJI KOMERCYJNEJ NA ETAPIE NEGOCJACJI

PRÓBA APLIKACJI NOWYCH STANDARDÓW WYCENY DO OKREŚLANIA WYSOKOŚCI ODSZKODOWANIA ZA PRZESYŁ NA NIERUCHOMOŚCI O FUNKCJI KOMERCYJNEJ NA ETAPIE NEGOCJACJI str. 1 PRÓBA APLIKACJI NOWYCH STANDARDÓW WYCENY DO OKREŚLANIA WYSOKOŚCI ODSZKODOWANIA ZA PRZESYŁ NA NIERUCHOMOŚCI O FUNKCJI KOMERCYJNEJ NA ETAPIE NEGOCJACJI J Magdalena Małecka-Pilujska, Jerzy Adamiczka

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Zagadnienia wprowadzające 1. Urządzenia przesyłowe 1.1. Regulacja z art. 49 k.c. w ujęciu historycznoporównawczym

Rozdział I Zagadnienia wprowadzające 1. Urządzenia przesyłowe 1.1. Regulacja z art. 49 k.c. w ujęciu historycznoporównawczym Spis treści Wykaz skrótów Wstęp Rozdział I Zagadnienia wprowadzające 1. Urządzenia przesyłowe 1.1. Regulacja z art. 49 k.c. w ujęciu historycznoporównawczym 1.2. Zakres pojęcia "urządzenie przesyłowe"

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSN Marian Kocon (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSN Marian Kocon (sprawozdawca) Sygn. akt II CSK 401/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 5 kwietnia 2012 r. SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSN Marian Kocon (sprawozdawca) w sprawie z wniosku C. A.,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk. Protokolant Katarzyna Bartczak

UCHWAŁA. SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk. Protokolant Katarzyna Bartczak Sygn. akt III CZP 9/14 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 6 czerwca 2014 r. SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk Protokolant Katarzyna

Bardziej szczegółowo

POLSKIE ORZECZNICTWO DOTYCZĄCE WŁADANIA NIERUCHOMOŚCIAMI 1

POLSKIE ORZECZNICTWO DOTYCZĄCE WŁADANIA NIERUCHOMOŚCIAMI 1 POLSKIE ORZECZNICTWO DOTYCZĄCE WŁADANIA NIERUCHOMOŚCIAMI 1 Orzeczenie TK z dnia 8 maja 1990 r. (K 1/90) Artykuł 7 Konstytucji RP ustanawia konstytucyjną, a więc wzmożoną ochronę własności, dopuszczając

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk

POSTANOWIENIE. SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk Sygn. akt III CZP 93/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 9 lutego 2012 r. SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z

Bardziej szczegółowo

Służebność przesyłu. Jakie masz prawa dotyczące wynagrodzenia. za służebność i obowiązki podatkowe

Służebność przesyłu. Jakie masz prawa dotyczące wynagrodzenia. za służebność i obowiązki podatkowe Służebność przesyłu Jakie masz prawa dotyczące wynagrodzenia za służebność i obowiązki podatkowe Jakie masz prawa dotyczące wynagrodzenia za służebność i obowiązki podatkowe VAT oraz rozliczanie 22 518

Bardziej szczegółowo

SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU- INFORMACJE PODSTAWOWE

SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU- INFORMACJE PODSTAWOWE SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU- INFORMACJE PODSTAWOWE Służebność przesyłu to ograniczone prawo rzeczowe (prawo na rzeczy cudzej) które zapewnia uprawnionemu (przedsiębiorcy przesyłowemu np. Zakładowi Energetycznemu)

Bardziej szczegółowo

Spis treści Przedmowa Wykaz skrótów Bibliografia Orzecznictwo Rozdział I. Pojęcie nieruchomości gruntowej oraz jej podziału

Spis treści Przedmowa Wykaz skrótów Bibliografia Orzecznictwo Rozdział I. Pojęcie nieruchomości gruntowej oraz jej podziału Przedmowa... XI Wykaz skrótów... XV Bibliografia... XXI Orzecznictwo... XXXV Rozdział I. Pojęcie nieruchomości gruntowej oraz jej podziału... 1 1. Uwagi wprowadzające... 1 2. Wyodrębnienie oraz granice

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt II CSK 626/12. Dnia 26 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt II CSK 626/12. Dnia 26 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt II CSK 626/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 26 czerwca 2013 r. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Szulc SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

Kancelaria radców prawnych Tomasz Ogłódek Marzena Czarnecka Zapraszam

Kancelaria radców prawnych Tomasz Ogłódek Marzena Czarnecka Zapraszam Kancelaria radców prawnych Tomasz Ogłódek Marzena Czarnecka Zapraszam Radca Prawny Dr Jacek Zrałek E-mail: jacek.zralek@ocz.pl tel./ fax. (32) 253 61 83 Praktyczne aspekty służebności przesyłu Przygotowali:

Bardziej szczegółowo

Zaszłości inwestycyjne

Zaszłości inwestycyjne Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Zaszłości inwestycyjne Umiejętność właściwego równoważenia interesów właścicieli gruntów oraz przedsiębiorstw sieciowych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XIV/187/11 RADY MIASTA GDAŃSKA. z dnia 30 czerwca 2011 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami Miasta Gdańska

UCHWAŁA NR XIV/187/11 RADY MIASTA GDAŃSKA. z dnia 30 czerwca 2011 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami Miasta Gdańska UCHWAŁA NR XIV/187/11 RADY MIASTA GDAŃSKA z dnia 30 czerwca 2011 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami Miasta Gdańska Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit a ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Katarzyna Bartczak

UCHWAŁA. Protokolant Katarzyna Bartczak Sygn. akt III CZP 81/13 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 13 grudnia 2013 r. SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZ 1/17. Dnia 9 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZ 1/17. Dnia 9 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt III CZ 1/17 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 9 lutego 2017 r. SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSN Kazimierz Zawada w sprawie z wniosku Z.

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 31 grudnia 2013 r. Poz UCHWAŁA NR XXIX/175/2013 RADY GMINY RUJA. z dnia 19 grudnia 2013 r.

Wrocław, dnia 31 grudnia 2013 r. Poz UCHWAŁA NR XXIX/175/2013 RADY GMINY RUJA. z dnia 19 grudnia 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 31 grudnia 2013 r. Poz. 6667 UCHWAŁA NR XXIX/175/2013 RADY GMINY RUJA z dnia 19 grudnia 2013 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt II CSK 412/16. Dnia 27 kwietnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt II CSK 412/16. Dnia 27 kwietnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt II CSK 412/16 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 27 kwietnia 2017 r. SSN Wojciech Katner (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Karol Weitz w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

Spis treści. III. Odpowiedzialność administracji publicznej za działania legalne. w prawie francuskim... 61

Spis treści. III. Odpowiedzialność administracji publicznej za działania legalne. w prawie francuskim... 61 Przedmowa... V Wykaz skrótów... XIII Rozdział I. Geneza i zarys ewolucji odpowiedzialności państwa... 1 1. Uwagi terminologiczne... 4 2. Geneza odpowiedzialności odszkodowawczej państwa od czasów rzymskich

Bardziej szczegółowo

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Rodzaj dokumentu interpretacja indywidualna Sygnatura ITPB4/4511-340/15/AS Data 2015.11.10 Autor Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy Temat Podatek dochodowy od osób fizycznych à Zwolnienia przedmiotowe

Bardziej szczegółowo

Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie:

Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Służebność Przesyłu i wynagrodzenie za bezumowne korzystanie w praktyce przedsiębiorstw sieciowych Najnowsze, wszechstronne

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ODPŁATNEGO PRZEKAZYWANIA URZADZEŃ WODOCIAGOWYCH I/LUB KANALIZACYJNYCH WYBUDOWANYCH PRZEZ INWESTORÓW ZEWNĘTRZNYCH NA TERENIE MIASTA IŁAWA

REGULAMIN ODPŁATNEGO PRZEKAZYWANIA URZADZEŃ WODOCIAGOWYCH I/LUB KANALIZACYJNYCH WYBUDOWANYCH PRZEZ INWESTORÓW ZEWNĘTRZNYCH NA TERENIE MIASTA IŁAWA REGULAMIN ODPŁATNEGO PRZEKAZYWANIA URZADZEŃ WODOCIAGOWYCH I/LUB KANALIZACYJNYCH WYBUDOWANYCH PRZEZ INWESTORÓW ZEWNĘTRZNYCH NA TERENIE MIASTA IŁAWA 1 1. Niniejszy Regulamin określa zasady odpłatnego przejmowania

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Maria Szulc

POSTANOWIENIE. SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Maria Szulc Sygn. akt IV CSK 616/12. POSTANOWIENIE Dnia 16 maja 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

Prawo rzeczowe. Ograniczone prawa rzeczowe Użytkowanie

Prawo rzeczowe. Ograniczone prawa rzeczowe Użytkowanie Prawo rzeczowe Ograniczone prawa rzeczowe Użytkowanie Ograniczone prawa rzeczowe pojęcie Obciążenie prawa własności Prawa na rzeczy cudzej Ograniczony zakres uprawnień Polegają na Korzystaniu z rzeczy

Bardziej szczegółowo

LexisNexis Polska Sp. z o.o.

LexisNexis Polska Sp. z o.o. Redaktor prowadzący: Agnieszka M. Zagozda Opracowanie redakcyjne: Michał Dymiński Redakcja techniczna: Małgorzata Duda Projekt okładki i stron tytułowych: Michał Piotrowski Copyright by LexisNexis Polska

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt IV CSK 132/15. Dnia 16 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt IV CSK 132/15. Dnia 16 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt IV CSK 132/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 16 grudnia 2015 r. SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku E.

Bardziej szczegółowo

Windykacja zaległości podatkowych zabezpieczonych hipoteką przymusową. Tomasz Jasiński Wydział Podatków i Opłat UM w Gliwicach

Windykacja zaległości podatkowych zabezpieczonych hipoteką przymusową. Tomasz Jasiński Wydział Podatków i Opłat UM w Gliwicach Windykacja zaległości podatkowych zabezpieczonych hipoteką przymusową Tomasz Jasiński Wydział Podatków i Opłat UM w Gliwicach zabezpieczonych hipoteką przymusową Skutki wyroku TK z dnia 8 października

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o ustanowienie służebności przesyłu na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego UZASADNIENIE

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o ustanowienie służebności przesyłu na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego UZASADNIENIE Sygn. akt III CZP 101/12 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o ustanowienie służebności przesyłu na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego Czy roszczenie z art. 305 2 kc o ustanowienie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XVI/104/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻYWCU. z dnia 30 grudnia 2015 r.

UCHWAŁA NR XVI/104/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻYWCU. z dnia 30 grudnia 2015 r. UCHWAŁA NR XVI/104/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻYWCU z dnia 30 grudnia 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu uchwały w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy Żywiec

Bardziej szczegółowo

Planowane rozwiązania prawne w zakresie ustanawiania służebności przesyłu - Projekt ustawy o korytarzach przesyłowych

Planowane rozwiązania prawne w zakresie ustanawiania służebności przesyłu - Projekt ustawy o korytarzach przesyłowych Planowane rozwiązania prawne w zakresie ustanawiania służebności przesyłu - Projekt Departament Energetyki Ministerstwo Gospodarki Stan obecny Długotrwały proces inwestycyjny Pozyskanie prawa do gruntu

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote. Protokolant Katarzyna Bartczak

POSTANOWIENIE. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote. Protokolant Katarzyna Bartczak Sygn. akt III CZP 5/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 22 kwietnia 2015 r. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote Protokolant Katarzyna

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt II CSK 100/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 sierpnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSN Dariusz

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Maria Szulc (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Bartczak

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Maria Szulc (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Bartczak Sygn. akt III CZP 31/16 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 29 czerwca 2016 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Maria Szulc (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Bartczak

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Protokolant Izabela Czapowska

POSTANOWIENIE. Protokolant Izabela Czapowska Sygn. akt IV CSK 521/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 10 kwietnia 2014 r. SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Anna Owczarek Protokolant Izabela Czapowska

Bardziej szczegółowo

Wykaz ewidencji i rejestrów prowadzonych w Wydziale Skarbu

Wykaz ewidencji i rejestrów prowadzonych w Wydziale Skarbu Wykaz ewidencji i rejestrów prowadzonych w Wydziale Skarbu Wykaz ewidencji i rejestrów wydziału: Wydział Skarbu - Referat Nieruchomości Gminy i Referat Nieruchomości Skarbu Państwa L.p. 1 Rejestr użytkowników

Bardziej szczegółowo

SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU. Służebność przesyłu. i roszczenia uzupełniające. Wzory wniosków i pozwów sądowych Przepisy. Roman Dziczek

SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU. Służebność przesyłu. i roszczenia uzupełniające. Wzory wniosków i pozwów sądowych Przepisy. Roman Dziczek SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU Służebność przesyłu i roszczenia uzupełniające Wzory wniosków i pozwów sądowych Przepisy Roman Dziczek Wydanie 1, 2013 Redaktor prowadzący: Katarzyna Bojarska Opracowanie redakcyjne:

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski

POSTANOWIENIE. SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski Sygn. akt IV CSK 672/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 13 czerwca 2013 r. SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

OBCIĄŻENIE HIPOTEKĄ SPÓŁDZIELCZEGO WŁASNOŚCIOWEGO PRAWA DO LOKALU

OBCIĄŻENIE HIPOTEKĄ SPÓŁDZIELCZEGO WŁASNOŚCIOWEGO PRAWA DO LOKALU REKOMENDACJA WDROŻENIOWA FUNDACJI NA RZECZ KREDYTU HIPOTECZNEGO dotyczy: OBCIĄŻENIE HIPOTEKĄ SPÓŁDZIELCZEGO WŁASNOŚCIOWEGO PRAWA DO LOKALU (W ZWIĄZKU Z UCHWAŁĄ SKŁADU SIEDMIU SĘDZIÓW SĄDU NAJWYŻSZEGO Z

Bardziej szczegółowo

OGRANICZONE PRAWA RZECZOWE

OGRANICZONE PRAWA RZECZOWE OGRANICZONE PRAWA RZECZOWE Literatura: red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Zarys prawa cywilnego, Warszawa 2014 red. E Gniewek, Kodeks Cywilny. Komentarz, Wydanie 4, Warszawa 2010 Opracowała mgr Irena Krauze

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt II CSK 258/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 12 stycznia 2012 r. SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Marian Kocon (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

Gorzów Wielkopolski, dnia 11 marca 2016 r. Poz. 556 UCHWAŁA NR XX/70/2016 RADY GMINY WYMIARKI. z dnia 4 marca 2016 r.

Gorzów Wielkopolski, dnia 11 marca 2016 r. Poz. 556 UCHWAŁA NR XX/70/2016 RADY GMINY WYMIARKI. z dnia 4 marca 2016 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO Gorzów Wielkopolski, dnia 11 marca 2016 r. Poz. 556 UCHWAŁA NR XX/70/2016 RADY GMINY WYMIARKI z dnia 4 marca 2016 r. w sprawie zasad nabywania, zbywania i obciążania

Bardziej szczegółowo

UŻYTKOWANIE WIECZYSTE

UŻYTKOWANIE WIECZYSTE UŻYTKOWANIE WIECZYSTE Literatura: red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Zarys prawa cywilnego, Warszawa 2014 red. E Gniewek, Kodeks Cywilny. Komentarz, Wydanie 4, Warszawa 2010 Opracowała mgr Irena Krauze

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 1714/2014 PREZYDENTA MIASTA RACIBÓRZ. z dnia 12 lutego 2014 r.

ZARZĄDZENIE NR 1714/2014 PREZYDENTA MIASTA RACIBÓRZ. z dnia 12 lutego 2014 r. ZARZĄDZENIE NR 1714/2014 PREZYDENTA MIASTA RACIBÓRZ z dnia 12 lutego 2014 r. w sprawie ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomości położonej w Raciborzu przy ul. Juliusza Słowackiego Na podstawie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska. Protokolant Katarzyna Bartczak

UCHWAŁA. SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska. Protokolant Katarzyna Bartczak Sygn. akt III CZP 31/13 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 27 czerwca 2013 r. SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska Protokolant Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Przyłączenie do sieci wodociągowo-kanalizacyjnej : aspekty prawne / Henryk Palarz. Warszawa, Spis treści

Przyłączenie do sieci wodociągowo-kanalizacyjnej : aspekty prawne / Henryk Palarz. Warszawa, Spis treści Przyłączenie do sieci wodociągowo-kanalizacyjnej : aspekty prawne / Henryk Palarz. Warszawa, 2015 Spis treści Wykaz skrótów 13 Wstęp 17 Rozdział I Definicje 19 1. Przyłącze wodociągowe 19 2. Przyłącze

Bardziej szczegółowo

PRAWO NIERUCHOMOŚCI ZBIÓR PRZEPISÓW

PRAWO NIERUCHOMOŚCI ZBIÓR PRZEPISÓW z paragra em eria PRAWO NIERUCHOMOŚCI ZBIÓR PRZEPISÓW UŻYTKOWANIE WIECZYSTE, SŁUŻEBNOŚCI, EGZEKUCJA Z NIERUCHOMOŚCI GOSPODARKA NIERUCHOMOŚCIAMI PLANOWANIE I ZAGOSPODAROWANIE PRZESTRZENNE KSIĘGI WIECZYSTE

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote Sygn. akt III CSK 266/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 22 kwietnia 2015 r. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 2118/2014 PREZYDENTA MIASTA RACIBÓRZ. z dnia 7 listopada 2014 r.

ZARZĄDZENIE NR 2118/2014 PREZYDENTA MIASTA RACIBÓRZ. z dnia 7 listopada 2014 r. ZARZĄDZENIE NR 2118/2014 PREZYDENTA MIASTA RACIBÓRZ z dnia 7 listopada 2014 r. w sprawie ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie nr 54 i 55, położonej w Raciborzu przy

Bardziej szczegółowo

Ograniczone prawo rzeczowe - służebność przesyłu

Ograniczone prawo rzeczowe - służebność przesyłu Ograniczone prawo rzeczowe - służebność przesyłu Ustanawianie ograniczonego prawa rzeczowego jakim jest służebność przesyłu dość często stwarza problem konfliktu pomiędzy właścicielem obciążanej i przedsiębiorstwem

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt III CSK 158/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 września 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Bogumiła

Bardziej szczegółowo

4. Sprawy z zakresu wywłaszczeń 4.1. Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę.

4. Sprawy z zakresu wywłaszczeń 4.1. Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę. 4. Sprawy z zakresu wywłaszczeń 4.1. Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę. W ramach spraw wywłaszczeniowych należy przywołać mający precedensowe znaczenie

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 20/2016 Starosty Braniewskiego z dnia 22 marca 2016 r.

Zarządzenie Nr 20/2016 Starosty Braniewskiego z dnia 22 marca 2016 r. Zarządzenie Nr 20/2016 Starosty Braniewskiego z dnia 22 marca 2016 r. w sprawie ustalenia zasad udostępniania nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa położonych na terenie Powiatu Braniewskiego,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 17. Wstęp... 21

Spis treści. Wykaz skrótów... 17. Wstęp... 21 Spis treści Wykaz skrótów................................. 17 Wstęp....................................... 21 Rozdział I. Zarys ogólny problematyki................. 23 1. Nieruchomości podstawowe pojęcia...................

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05

Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05 Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05 Sędzia SN Elżbieta Skowrońska-Bocian (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Barbara Myszka Sędzia SN Marek Sychowicz Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Skarbu

Bardziej szczegółowo

Ekspert: Magdalena Małecka MRICS REV

Ekspert: Magdalena Małecka MRICS REV Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Wycena Nieruchomości prawidłowy operat szacunkowy 27 28 stycznia 2016r., Warszawa Centrum Ekspert: Magdalena Małecka

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 37/13. Dnia 24 lipca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 37/13. Dnia 24 lipca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 37/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 24 lipca 2013 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Nowe inwestycje liniowe oraz zaszłości inwestycyjne PROGRAM

Nowe inwestycje liniowe oraz zaszłości inwestycyjne PROGRAM Nowe inwestycje liniowe oraz zaszłości inwestycyjne PROGRAM Poniedziałek, 23 listopada 2015 r.: 9.00-9.30 rejestracja uczestników, kawa powitalna 9.30 11.00 Wiadomości wprowadzające. Możliwości prawne

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I CSK 495/08. Dnia 5 czerwca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I CSK 495/08. Dnia 5 czerwca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt I CSK 495/08 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 5 czerwca 2009 r. SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Dariusz Zawistowski w sprawie

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Maria Szulc (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote. Protokolant Izabella Janke

POSTANOWIENIE. SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Maria Szulc (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote. Protokolant Izabella Janke Sygn. akt V CSK 5/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 14 października 2015 r. SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Maria Szulc (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote Protokolant Izabella

Bardziej szczegółowo

Prawa rzeczowe. dr Magdalena Habdas

Prawa rzeczowe. dr Magdalena Habdas Prawa rzeczowe dr Magdalena Habdas Pojęcie rzeczy art. 45 k.c. wyłącznie przedmioty materialne na tyle wyodrębnione z przyrody, iż mogą stanowić samodzielny przedmiot obrotu Brak materialności: dobra niematerialne,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Marian Kocon (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Bartczak

UCHWAŁA. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Marian Kocon (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Bartczak Sygn. akt III CZP 77/14 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 5 listopada 2014 r. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Marian Kocon (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Bartczak w

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) Sygn. akt IV CSK 446/10 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 14 kwietnia 2011 r. SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Wykaz aktów prawnych Wykaz literatury Wykaz orzecznictwa Wprowadzenie

Spis treści Wykaz skrótów Wykaz aktów prawnych Wykaz literatury Wykaz orzecznictwa Wprowadzenie Wykaz skrótów... Wykaz aktów prawnych... Wykaz literatury... Wykaz orzecznictwa... XXXIII Wprowadzenie... XI XV XIX XLIII Rozdział I. Nieruchomość rolna jako składnik gospodarstwa rolnego... 1 1. Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 23 lipca 2004 r., III CZP 34/04

Uchwała z dnia 23 lipca 2004 r., III CZP 34/04 Uchwała z dnia 23 lipca 2004 r., III CZP 34/04 Sędzia SN Józef Frąckowiak (przewodniczący) Sędzia SN Antoni Górski (sprawozdawca) Sędzia SN Irena Gromska-Szuster Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Parafii

Bardziej szczegółowo

Ekspert: Magdalena Małecka MRICS REV

Ekspert: Magdalena Małecka MRICS REV Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Określanie wartości szkód i wynagrodzeń należnych z tytułu lokalizacji, posadowienia i korzystania z nieruchomości

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka. Protokolant Bożena Kowalska

UCHWAŁA. SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka. Protokolant Bożena Kowalska Sygn. akt III CZP 86/14 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 26 listopada 2014 r. SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka Protokolant Bożena

Bardziej szczegółowo

Edward Janeczko. Podatek od nabycia prawa przez zasiedzenie

Edward Janeczko. Podatek od nabycia prawa przez zasiedzenie Rejent. rok 8. nr 10(90) październiki 998 r. Edward Janeczko Podatek od nabycia prawa przez zasiedzenie Jak wiadomo, zasiedzenie polega na nabyciu prawa przez nieuprawnionego posiadacza wskutek faktycznego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz

UCHWAŁA. SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz Sygn. akt III CZP 43/11 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 8 września 2011 r. SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

Przekazuję przyjęte przez Radę Ministrów stanowiska wobec poselskich projektów ustaw:

Przekazuję przyjęte przez Radę Ministrów stanowiska wobec poselskich projektów ustaw: SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-272(5)/08 DSPA-140-273(5)/08 Warszawa, 19 stycznia 2009 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję

Bardziej szczegółowo

D R K A T A R Z Y N A A N N A D A D A Ń S K A U N I W E R S Y T E T S Z C Z E C I Ń S K I

D R K A T A R Z Y N A A N N A D A D A Ń S K A U N I W E R S Y T E T S Z C Z E C I Ń S K I Ochrona własności D R K A T A R Z Y N A A N N A D A D A Ń S K A U N I W E R S Y T E T S Z C Z E C I Ń S K I Konstrukcja prawna ochrony własności OCHRONA WŁASNOŚCI Pomoc własna Ochrona sądowa Samoobrona

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt III CK 277/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 30 listopada 2005 r. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Grzelka SSN Iwona

Bardziej szczegółowo

Kwalifikacja gruntów gminnych dla celów VAT przysparza problemów zarówno organom podatkowym, jak i sądom.

Kwalifikacja gruntów gminnych dla celów VAT przysparza problemów zarówno organom podatkowym, jak i sądom. Kwalifikacja gruntów gminnych dla celów VAT przysparza problemów zarówno organom podatkowym, jak i sądom. Kwalifikacja gruntów gminnych dla celów VAT przysparza problemów zarówno organom podatkowym, jak

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Karol Weitz (przewodniczący) SSN Monika Koba (sprawozdawca) SSN Roman Trzaskowski. Protokolant Iwona Budzik

UCHWAŁA. SSN Karol Weitz (przewodniczący) SSN Monika Koba (sprawozdawca) SSN Roman Trzaskowski. Protokolant Iwona Budzik Sygn. akt III CZP 3/17 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 13 kwietnia 2017 r. SSN Karol Weitz (przewodniczący) SSN Monika Koba (sprawozdawca) SSN Roman Trzaskowski Protokolant Iwona Budzik w sprawie

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE U Z A S A D N I E N I E

ZAGADNIENIE PRAWNE U Z A S A D N I E N I E 1 Sygn. akt III CZP 31/12 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie z powództwa Firmy B. A. M. S. spółki jawnej z siedzibą w G. przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie Wielkopolskiemu o zapłatę na skutek apelacji powódki

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 13 Wstęp... 15

Spis treści. Wykaz skrótów... 13 Wstęp... 15 Spis treści Spis treści Wykaz skrótów............................................................ 13 Wstęp..................................................................... 15 ROZDZIAŁ I. Prawa rzeczowe...............................................

Bardziej szczegółowo

Wycena Nieruchomości Prawidłowy operat szacunkowy

Wycena Nieruchomości Prawidłowy operat szacunkowy 29 30 29 sierpnia - 30 czerwca 2016r., 2016r., Warszawa, Warszawa Centrum Centrum Konferencyjne BusinessRoom Wycena Nieruchomości Stan prawa w zakresie wyceny nieruchomości, zasady i wymagania w zakresie

Bardziej szczegółowo

Służebność Przesyłu najnowsze trendy w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Sądów administracyjnych

Służebność Przesyłu najnowsze trendy w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Sądów administracyjnych I miejsce w rankingu firm szkoleniowych wg Gazety Finansowej 20 listopada 2017r., Warszawa Służebność Przesyłu Najaktualniejsze wiadomości z orzecznictwa sądów powszechnych w zakresie ustanawiania i zasiedzenia

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Marian Kocon (sprawozdawca) Protokolant Izabela Czapowska

POSTANOWIENIE. SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Marian Kocon (sprawozdawca) Protokolant Izabela Czapowska Sygn. akt IV CSK 88/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 12 września 2013 r. SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Marian Kocon (sprawozdawca) Protokolant Izabela

Bardziej szczegółowo

Problematyka ta jest szczególnie istotna dla jednostek samorządu terytorialnego.

Problematyka ta jest szczególnie istotna dla jednostek samorządu terytorialnego. Problematyka ta jest szczególnie istotna dla jednostek samorządu terytorialnego. Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów oddawanie gruntów w użytkowanie wieczyste podlega opodatkowaniu VAT. Opodatkowaniu

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu zamówienia

Opis przedmiotu zamówienia Załącznik nr 1 do SIWZ DOA-ZP-V.271.87.2014 Opis przedmiotu zamówienia Główny kod CPV: 70-00-00-00-1 usługi w zakresie nieruchomości Przedmiotem niniejszego postępowania jest: Część I: Wykonanie operatów

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 8 września 2011 r., III CZP 43/11

Uchwała z dnia 8 września 2011 r., III CZP 43/11 Uchwała z dnia 8 września 2011 r., III CZP 43/11 Sędzia SN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) Sędzia SN Jan Górowski (sprawozdawca) Sędzia SN Bogumiła Ustjanicz Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stanisławy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY GMINY SZTABIN. z dnia... 2014 r. w sprawie określenia zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości stanowiących własność

UCHWAŁA NR... RADY GMINY SZTABIN. z dnia... 2014 r. w sprawie określenia zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości stanowiących własność Projekt z dnia 16 września 2014 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... RADY GMINY SZTABIN z dnia... 2014 r. w sprawie określenia zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości stanowiących własność

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 11 lutego 2004 r., III CZP 103/03

Uchwała z dnia 11 lutego 2004 r., III CZP 103/03 Uchwała z dnia 11 lutego 2004 r., III CZP 103/03 Sędzia SN Kazimierz Zawada (przewodniczący) Sędzia SN Bronisław Czech (sprawozdawca) Sędzia SN Iwona Koper Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

UŻYTKOWANIE. Opracowała mgr Irena Krauze Lisowiec

UŻYTKOWANIE. Opracowała mgr Irena Krauze Lisowiec UŻYTKOWANIE Literatura: red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Zarys prawa cywilnego, Warszawa 2014 red. E Gniewek, Kodeks Cywilny. Komentarz, Wydanie 4, Warszawa 2010 Opracowała mgr Irena Krauze Lisowiec Treść

Bardziej szczegółowo

Prawne aspekty gospodarowania i obrotu nieruchomościami, Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Prawne aspekty gospodarowania i obrotu nieruchomościami, Ustawa o gospodarce nieruchomościami 27 28 lutego 2017r., Warszawa Centrum Prawne aspekty gospodarowania i obrotu nieruchomościami, Ustawa o gospodarce nieruchomościami Ramy prawne gospodarowania i obrotu nieruchomościami Cywilnoprawne formy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. III. Sytuacje sporne pomiędzy małżonkami Podsumowanie Wnioski Indeks rzeczowy

Spis treści. III. Sytuacje sporne pomiędzy małżonkami Podsumowanie Wnioski Indeks rzeczowy Wprowadzenie... Wykaz skrótów... Bibliografia... XIII XIX XXIII Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające... 1 1. Rodzina jako wartość konstytucyjna... 1 I. Konstytucyjna ochrona rodziny... 1 II. Standardy

Bardziej szczegółowo

Spis treści SPIS TREŚCI

Spis treści SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI KODEKS CYWILNY KSIĘGA PIERWSZA. CZĘŚĆ OGÓLNA Tytuł I. Przepisy wstępne (art. 1-7) 9 Tytuł II. Osoby 10 Dział I. Osoby fizyczne 10 Rozdział I. Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Monika Koba SSA Agata Zając (sprawozdawca) Protokolant Bożena Kowalska

UCHWAŁA. SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Monika Koba SSA Agata Zając (sprawozdawca) Protokolant Bożena Kowalska Sygn. akt III CZP 49/16 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 22 marca 2017 r. SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Monika Koba SSA Agata Zając (sprawozdawca) Protokolant Bożena Kowalska w sprawie

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) Protokolant Hanna Kamińska

POSTANOWIENIE. SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) Protokolant Hanna Kamińska Sygn. akt IV CSK 144/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 2 grudnia 2015 r. SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) Protokolant Hanna Kamińska w

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Marian Wolanin Sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

Wstęp. Marian Wolanin Sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Marian Wolanin Sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Zbiór przepisów prawnych Nieruchomości Edycja Sądowa przeznaczony jest dla osób zajmujących się szeroko rozumianą prawną problematyką nieruchomości.

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 10 listopada 2005 r., III CZP 80/05

Uchwała z dnia 10 listopada 2005 r., III CZP 80/05 Uchwała z dnia 10 listopada 2005 r., III CZP 80/05 Sędzia SN Tadeusz Domińczyk (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Józef Frąckowiak Sędzia SN Antoni Górski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Bogusławy

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 5 grudnia 2013 r. Poz. 6240 UCHWAŁA NR XLVI/254/13 RADY GMINY ŁAGIEWNIKI. z dnia 28 listopada 2013 r.

Wrocław, dnia 5 grudnia 2013 r. Poz. 6240 UCHWAŁA NR XLVI/254/13 RADY GMINY ŁAGIEWNIKI. z dnia 28 listopada 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 5 grudnia 2013 r. Poz. 6240 UCHWAŁA NR XLVI/254/13 RADY GMINY ŁAGIEWNIKI z dnia 28 listopada 2013 r. w sprawie zasad gospodarowania mieniem gminy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... V

Spis treści. Przedmowa... V Przedmowa..................................................... V Wykaz skrótów.................................................. XIII Rozdział I. Użytkowanie wieczyste.................................

Bardziej szczegółowo

Opinia. dotycząca Poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (druk sejmowy nr 2209)

Opinia. dotycząca Poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (druk sejmowy nr 2209) Warszawa, 7 września 2009 r. Opinia dotycząca Poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (druk sejmowy nr 2209) 1. Streszczenie 1) Projektowana ustawa zawiera przepisy mające

Bardziej szczegółowo

POZYSKIWANIE I REGULACJA STANU PRAWNEGO NIERUCHOMOŚCI POD PARKI WIATROWE Warszawa,

POZYSKIWANIE I REGULACJA STANU PRAWNEGO NIERUCHOMOŚCI POD PARKI WIATROWE Warszawa, POZYSKIWANIE I REGULACJA STANU PRAWNEGO NIERUCHOMOŚCI POD PARKI WIATROWE Warszawa, 23 24.01.2012 Poniedziałek, 23.01.2012: 10.00 10.30 recepcja szkolenia/kawa powitalna 10.30 12.00 Podstawowe definicje

Bardziej szczegółowo

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10 lipca 2014 r. w sprawie obwodów łowieckich.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10 lipca 2014 r. w sprawie obwodów łowieckich. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10 lipca 2014 r. w sprawie obwodów łowieckich. Prof. nadzw. dr hab. Adam Habuda Instytut Nauk Prawnych PAN Zakład Prawa Ochrony Środowiska we Wrocławiu Okoliczności, które

Bardziej szczegółowo

POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY SPECJALISTYCZNY KSWS

POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY SPECJALISTYCZNY KSWS POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY SPECJALISTYCZNY KSWS OKREŚLANIE WARTOŚCI SŁUŻEBNOŚCI PRZESYŁU I WYNAGRODZENIA ZA JEJ USTANOWIENIE ORAZ WYNAGRODZENIA ZA BEZUMOWNE KORZYSTANIE

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR RADY GMINY MIELEC. z dnia..

UCHWAŁA NR RADY GMINY MIELEC. z dnia.. UCHWAŁA NR RADY GMINY MIELEC z dnia.. w sprawie określenia zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości, ich wydzierżawiania, wynajmowania lub użyczania na czas oznaczony dłuższy niż trzy lata

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Uwagi wstępne... 29

Spis treści. 1. Uwagi wstępne... 29 Wykaz skrótów... XIII Wykaz literatury... XVII Wstęp... 1 Rozdział I. Ewolucja instytucji zarządu... 19 1. Formy dysponowania nieruchomościami publicznymi na rzecz jednostek bez osobowości prawnej w dwudziestoleciu

Bardziej szczegółowo

SKUTKI PRAWNE UCHWALENIA PLANU MIEJSCOWEGO

SKUTKI PRAWNE UCHWALENIA PLANU MIEJSCOWEGO SKUTKI PRAWNE UCHWALENIA PLANU MIEJSCOWEGO Skutki uchwalenia planu w odniesieniu do mocy obowiązującej poprzedniego planu i wydanych decyzji o warunkach zabudowy Art. 34 ust. 1 u.p.z.p. Wejście w życie

Bardziej szczegółowo

Spis treści Ustawa o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 115, poz. 741) Dział I. Przepisy ogólne

Spis treści Ustawa o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 115, poz. 741) Dział I. Przepisy ogólne Przedmowa.............................................. XIII Wykaz skrótów........................................... Ustawa o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 115, poz.

Bardziej szczegółowo