PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ: szansą na sukces rządu, gospodarki, przedsiębiorstw, społeczeństwa

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ: szansą na sukces rządu, gospodarki, przedsiębiorstw, społeczeństwa"

Transkrypt

1 PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ: szansą na sukces rządu, gospodarki, przedsiębiorstw, społeczeństwa

2

3 PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ: szansą na sukces rządu, gospodarki, przedsiębiorstw, społeczeństwa pod redakcją Krzysztofa Piecha Marcina Kulikowskiego Warszawa 2003

4 Ksiązka została opublikowana dzięki wsparciu finansowemu: Narodowego Banku Polskiego w ramach Programu Edukacji Ekonomicznej oraz Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w ramach programu dotacji wspierających rozwój przedsiębiorczości. Praca zbiorowa pod redakcją: Recenzenci: dr. Krzysztofa Piecha i mgr. Marcina Kulikowskiego prof. dr hab. Jacek Brdulak prof. dr hab. Jan Kaja Opracowanie komputerowe: Projekt okładki: Jana Pieriegud Łukasz Wódkowski Łukasz Wódkowski Copyright by Instytut Wiedzy, Warszawa 2003 ISBN: Wydawca: Instytut Wiedzy Adres: SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA Al. Niepodległości Warszawa

5 Spis treści: Słowo wstępne i podziękowania... 7 Artykuły wprowadzające Rozwijanie przedsiębiorczości wybrane koncepcje Jan D. Antoszkiewicz Rola edukacji ekonomicznej w kształtowaniu przedsiębiorczości młodych Jacek Brdulak, Andrzej Muszyński Część 1: Polityka gospodarcza: szansą na rozwój przedsiębiorczości w Polsce Cele i kierunki polityki rządowej wobec sektora MSP oraz jego możliwości rozwojowe w kontekście integracji Polski z Unią Europejską Irena Dudzik-Lewicka Założenia do systemu wspierania małych i średnich przedsiębiorstw Sławomir Jankiewicz Oczekiwania przedsiębiorców a możliwości korzystania z usług e-administracji w Polsce Marek Urbaniak Antydumping i WTO: doświadczenia europejskich gospodarek okresu transformacji Michał Kruszka Część 2: Przedsiębiorczość: szansą na sukces gospodarki Zagraniczne inwestycje bezpośrednie a konkurencyjność przemysłowa Polski oraz wybranych krajów Europy Środkowej i Wschodniej Anna Golejewska Zadania i działanie izb gospodarczych w Polsce Michał Konwicki Stymulowanie przedsiębiorczości w polskich regionach Marcin Kulikowski Determinanty rozwoju społeczno-ekonomicznego na przykładzie regionów wschodniej i zachodniej Polski Joanna Łucja Bodak Imperatyw konkurencji na rynku usług medycznych Iga Rudawska Rola internetu w działalności gospodarczej na przykładzie sektora turystycznego Anna Tokarz Część 3: Przedsiębiorczość: szansą na sukces przedsiębiorstw Zarządzanie nowoczesną technologią w przedsiębiorstwie Barbara Lubas Wpływ Internetu na systemy międzynarodowej dystrybucji produktów Anna M. Zarzycka

6 Struktury organizacyjne polskich przedsiębiorstw w kontekście współczesnych trendów konfiguracji Artur Piotrowicz, Iwona Sobczak Wpływ eurotransformacji na strategię zarządzania sprzedażą i marketingiem w sektorze MŚP Robert Loranc Wpływ rozwoju nowoczesnych technologii i globalizacji na nowoczesne koncepcje marketingowe w przedsiębiorstwach Jacek Brzozowski Using of IS/IT in industrial Logistic Josef Šunka, Jaroslav Rompotl Rola marki w tworzeniu przewagi konkurencyjnej w zmienionych warunkach otoczenia Honorata Howaniec Small and medium enterprises in the south Moravian region and their information systems Stanislav Skapa, Jiri Lunacek Bariery rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw (na podstawie badań w aglomeracji łódzkiej) Marek Matejun Wykorzystanie usług telekomunikacyjnych jako instrumentu promocji i sprzedaży usług hotelarskich stosowanego przez biura podróży Daniel Szostak Ocena sytuacji przedsiębiorcy poprzez pryzmat gwarancji bankowej Łukasz Boberek Część 4: Przedsiębiorczość: szansą na sukces społeczeństwa Program rozwoju zasobów ludzkich elementem wspierającym zatrudnialność, zdolności adaptacyjne i przedsiębiorczość Patrycja Zwiech Znaczenie kapitału ludzkiego jako składnika kapitału intelektualnego Marek Kunasz Portret osób przedsiębiorczych Edyta Gąsiorowska, Danuta Witczak-Roszkowska Przedsiębiorczość, innowacyjność, własna firma kluczem do sukcesu studentów? Sylwia Pangsy-Kania, Monika Grottel Sposoby uaktywnienia i wspierania przedsiębiorczości wśród młodych Dorota Machnik Przedsiębiorczość a nonprofit rozwój zawodowy w organizacjach niekomercyjnych Michał Przedlacki Współczesne strategie negocjacji Magdalena Soboń Załączniki

7 SŁOWO WSTĘPNE Celem niniejszej książki jest zaprezentowanie dorobku naukowego autorstwa młodych ekonomistów polskich z zakresu szeroko rozumianej przedsiębiorczości. Zebrane tu prace są efektem VII Konferencji Naukowej Młodych Ekonomistów pt. Przedsiębiorczość kluczem do sukcesu młodych, która odbyła się w styczniu 2003 r. w Warszawie. Uczestniczyli w niej doktorzy, doktoranci, asystenci uczelni wyższych i wyróżniający się studenci uczelni i wydziałów ekonomicznych w całym kraju. Zaprezentowane tutaj teksty zostały podzielone na kilka części zgodnie z ich tematyką, ułożone zostały w kolejności od najbardziej ogólnej problematyki dotyczącej kwestii relacji pomiędzy przedsiębiorczością a rządem i polityką gospodarczą (część pierwsza), a także samym stanem gospodarki (część druga), przechodząc do zagadnień związanych z przedsiębiorstwami (część trzecia), przedsiębiorcami i innymi przedstawicielami społeczeństwa (część czwarta). Wszystkie te teksty poprzedzone są dwoma artykułami wprowadzającymi, autorstwa bardziej utytułowanych i doświadczonych naukowców, jednocześnie konsultantów i doradców przedsiębiorstw, organizacji społecznych, administracji rządowej. W niniejszej książce zaprezentowano przekrój przez wiele rozmaitych zagadnień związanych z przedsiębiorczością, zarówno od strony politycznej, społecznej, makroekonomicznej, jak i mikroekonomicznej. Zakres tematyczny artykułów obrazuje zainteresowania badawcze młodych osób z wielu różnych kręgów akademickich. Mamy nadzieję, że zarówno różnorodność artykułów i szeroki zakres tematyczny, spotkają się z zainteresowaniem Czytelników. Na zakończenie chcielibyśmy zaprosić na stronę internetową poświęconą serii konferencji naukowych młodych ekonomistów: Krzysztof Piech, Marcin Kulikowski Londyn-Warszawa, styczeń 2003 r.

8 PODZIĘKOWANIA Na początek długiej listy podziękowań, chcielibyśmy je złożyć wszystkim uczestnikom konferencji. Ponadto, chcielibyśmy podziękować wszystkim Autorom za współpracę z nami w procesie wydawniczym, wykazaną cierpliwość, związaną z długością jego trwania. Chcielibyśmy podziękować wszystkim instytucjom i ich władzom, które przyczyniły się do pomyślnej realizacji konferencji: Narodowemu Bankowi Polskiemu, Państwowej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, Szkole Głównej Handlowej, Polskiemu Towarzystwu Ekonomicznemu, Uniwersytetowi Szczecińskiemu, Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Wydziałowi Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego. Chcielibyśmy również podziękować poszczególnym osobom, dzięki którym udało się zrealizować nasze przedsięwzięcie: członkom Rady Programowej konferencji: prof. prof. Janowi D. Antoszkiewiczowi, Jackowi Brdulakowi, Janowi Golińskiemu, Janowi Kaji, Elżbiecie Kaweckiej-Wyżykowskiej, dr. Andrzejowi Muszyńskiemu, dr. hab. Jerzemu Wierzbińskiemu, dr. hab. Jerzemu Żyżyńskiemu. Chcielibyśmy bardzo podziękować mówcom i wykładowcom konferencji: prof. dr hab. Janowi D. Antoszkiewiczowi, prof. dr hab. Jackowi Brdulakowi, dr Andrzejowi Muszyńskiemu, dyr. Michałowi Konwickiemu z Krajowej Izby Gospodarczej i dyr. Tomaszowi Uchmanowi z Business Centre Club oraz firmie Cap Gemini Ernst & Young za przeprowadzenie warsztatów na temat przystosowania polskiego przedsiębiorstwa do procesu integracji z Unią Europejską. Dziękujemy patronom medialnym konferencji oraz mediom, które zamieściły informacje nt. realizowanego przez nas projektu. Były to: Gazeta Giełdy Parkiet, serwis internetowy Kariera.wprost.pl, The Warsaw Voice, Polskie Radio Program I, Semestr, Prawo Przedsiębiorcy oraz lokalne gazety akademickie i serwisy internetowe uczelni wyższych. Dziękujemy za wsparcie finansowo-rzeczowe firmom: PKO BP S.A., Polsnack Sp. z o.o. (dystrybutor Chio Chips) oraz instytucjom: Urzędowi Komitetu Integracji Europejskiej i Ministerstwu Edukacji Narodowej i Sportu. w składzie: mgr Marcin Kulikowski Przewodniczący Komitetu Organizacyjnego VII Konferencji Naukowej Młodych Ekonomistów pt. Przedsiębiorczość kluczem do sukcesu młodych dr Tomasz Bernat, dr Krzysztof Piech, dr Sławomir Jankiewicz, mgr Łukasz Wódkowski, mgr Dominik Sobczak, mgr Dariusz Jagiełło, mgr Marek Kunasz, mgr Arkadiusz Psyk, mgr Łukasz Boberek, dr Michał Kruszka, mgr Marcin Kowalski, Aleksandra Piech, Łukasz Kubicki, Marta Zielińska.

9 ARTYKUŁY WPROWADZAJĄCE

10

11 Jan D. Antoszkiewicz Zakład Przedsiębiorczości Szkoła Główna Handlowa Rozwijanie przedsiębiorczości wybrane koncepcje 1. Rozwijanie przedsiębiorczości Tworzenie programów przedsiębiorczości oraz jej rozwój we wszystkich organizacjach gospodarczych i administracyjnych jest wyzwaniem dla Polski. Stan wiedzy i umiejętności Polaków jest na tyle dostatni, że poprzez przedsiębiorczość, może go łatwiej przeorientować i ukierunkować na te obszary działalności gospodarczej i społecznej, które przyniosą większe efekty. Dzięki przedsiębiorczości, jedne kraje, przedsiębiorstwa czy osoby uzyskują lepsze wyniki, niż inne, chociaż zarówno, jedni jak i drudzy wykorzystują podobne systemy ekonomiczne czy technologie. Przedsiębiorczość jako podejście, aktywność i umiejętność, znalazła pole dla łatwiejszego udzielania się, przenikania i stosowania, a co ważniejsze, pomnażania się. oraz rozmnażania się. Rewitalizuje ona wcześniej opracowane (nawet skostniałe) systemy czy programy ekonomiczne lub strategicznie, ułatwiając rozwój ekonomiczny, społeczny, cywilizacyjny. Przedsiębiorczość nieodłącznie prowadzi do zmian. Potrzebne jest zatem skuteczne zarządzanie ludźmi pracującymi w zmieniającej się organizacji (zarządzanie poprzez zmiany), aby nie wprowadzić chaosu w firmie. Wiele centrów gospodarczych angażuje znaczące ośrodki akademickie, aby rozwijać przedsiębiorczość wśród swoich pracowników. Wychodzi się tutaj z założenia, że rozwijając przedsiębiorczość łatwiej sprostać konkurencji na turbulentnym rynku. W nowszych podejściach nie utożsamia się już przedsiębiorczości z przedsiębiorcą, czy też funkcjonowaniem small businessu. Wszystkie definicje można podzielić na trzy główne kategorie: 1 1. Kryteria uwzględniające funkcje ekonomiczne, które ujmują: a) ocenę szans przedsięwzięcia, jego uruchomienia i rozwoju (lub tylko rozwój), b) ocenę szans na uzyskanie efektu, c) oszacowanie oczekiwanych zagrożeń i ryzyka, d) oszacowanie innowacyjności. 2. Kryteria uwzględniające cechy osobowe osoby przedsiębiorczej. Identyfikują one jej predyspozycje oraz kierunki jej kształcenia, doskonalenia i rozwoju oraz kreatywności i innowacyjności. 3. Kryteria uwzględniające zestaw cech kierowniczych, które są rozróżniane w zależności od pracy indywidualnej (np. przedsiębiorca, rzemieślnik, artysta) oraz osób funkcjonujących w systemach zorganizowanych (kierownicy, specjaliści i wykonawcy). 1 B. Piasecki, Przedsiębiorczość i mała firma. Teoria i praktyka, Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1998.

12 12 Jan D. Antoszkiewicz Przedsiębiorczość osób usytuowanych na wszystkich szczeblach organizacyjnych firmy jako efekt synergetyczny prowadzi do wypracowania wyższej wartości firmy. Należy tu rozpatrywać przenikanie się oczekiwań organizacji, zarządzających (różnych szczebli) oraz wykonawców. Sytuacja ta może powodować wiele konfliktów, które dodatkowo utrudniają wzrost przedsiębiorczości. W tym sensie obejmuje ona zarówno możliwości własne, jak i innych, a w szczególności zespołów zadaniowych. Człowiek może wykorzystywać przedsiębiorczość dla osiągnięcia własnych oczekiwań, bądź dla realizacji oczekiwań swojego przywódcy, jeżeli skłonny jest dla niego działać. Należy zatem odróżniać przedsiębiorczość od przywództwa. 2. Predyspozycje w rozwoju przedsiębiorczości Przedsiębiorczość wymaga istnienia w człowieku kilku istotnych predyspozycji, których synergia wspomaga niezbędną siłę w realizacji oczekiwań. Kształcąc ludzi lub inaczej mówiąc rozwijając ich przedsiębiorczość trzeba odkrywać, wspomagać i pomnażać ich predyspozycje, których synergia pozwala dostrzec i wykorzystać szansę.. Drucker słusznie powiada, że produkty (czy usługi), które firma wytwarza to tylko koszty a niekiedy i złom jeśli kierownik nie potrafi dostrzec szans aby ten produkt sprzedać. Pierwszą predyspozycją jest wizjonerstwo. Warto przy tym podkreślić, że każdy człowiek ma predyspozycje wizjonerskie, ale nie zawsze chce lub potrafi wykorzystać je dla siebie czy innych. Jest to zdolność tworzenia wizji lub umiejętność przejmowania wizji innych. Szczególne znaczenie przypada przy tym intuicji, która jest niezależna od procesu analizy i racjonalnego myślenia. Intuicja to wiedza uzyskana bez udziału racjonalnego myślenia. To właśnie dzięki intuicji możemy w sposób mniej lub bardziej klarowny dążyć do posiadanych obrazów przyszłości. Druga predyspozycja to umiejętność tworzenia celów określających oczekiwania. Cele są wyrażane w sposób świadomy bądź podświadomy, jednakże zawsze lepsze wyniki uzyskuje się przy świadomym ich określaniu. Cele rzadko są formułowane w sposób wymierny. Miara celu powinna wynikać z jednoznacznego sposobu jego pomiaru. Wymierność celu podnosi skuteczność i efektywność jego osiągnięcia. Cele mogą też być formułowane lub wyrażane w postaci pewnych idei czy obrazów do osiągnięcia w przyszłości i pozwalają na organizowanie siebie, a także innych w ukierunkowane działania na osiąganie tych celów. Dla praktycznej realizacji przedsiębiorczości potrzeba również stratyfikacji celów, co umożliwia właściwe wykorzystanie potencjału i możliwości zarówno osobistych jednostki przedsiębiorczej, jak i współpracujących z nią ludzi. Istnieje zatem bezpośredni związek pomiędzy celami, a podnoszeniem przedsiębiorczości zarówno indywidualnej jak i organizacyjnej. Trzecią predyspozycją jest kreatywność w sposobie formułowania rozwiązań dla osiągania wyznaczonych celów. Kreatywność należy tu rozumieć jako umiejętność wykorzystania zarówno znanych wariantów, jak i tworzenia innych, nieznanych dotychczas wartości. Niezbędna jest przy tym wyobraźnia pozwalająca dostrzec możliwości tkwiące w potencjale dnia dzisiejszego, które zostaną wykorzystane w warunkach nadchodzącej przyszłości, czyli nieustanne poszukiwanie korzyści.

13 Rozwijanie przedsiębiorczości wybrane koncepcje 13 Czwartą predyspozycją osoby przedsiębiorczej jest zdolność podejmowania ryzyka dla realizacji posiadanej wizji i wypracowanych celów. Piątą predyspozycją osoby przedsiębiorczej jest siła perswazji, obejmująca specyficzny sposób motywowania. Oznacza umiejętność tworzenia energii dla kreowania i wzmacniania siły w osiąganiu celów. Energia ta musi wzmacniać siłę motywacji z różnym ukierunkowaniem. Najistotniejsza jednak jest energia do motywacji siebie samego, pozwalająca dochować sobie wierności. Kolejna energia zużytkowana jest na motywację zwolenników celów. Potrzebna jest również energia dla motywowania przeciwników, aby zminimalizować ich negatywne działania. Niezbędna jest przy tym energia konieczna dla zaktywizowania obojętnych i przeprowadzenia ich na swoją stronę, aby zechcieli nie przeszkadzać, a raczej aby współdziałali przy realizacji założeń. Szósty rodzaj predyspozycji stanowi autokonsulting. Jest to umiejętność pomagania sobie oraz innym i wpływania na nich poprzez stosowanie wobec nich działalności konsultingowej ukierunkowanej na cele aktywności przedsiębiorczej. Autokonsulting obejmuje szkolenia siebie ukierunkowane na realizację celów, a także doskonalenie siebie, czyli nabywanie umiejętności praktycznego osiągania wizji. Autokonsulting jest również sposobem tworzenia metody wyróżnionej dla rozwiązywania problemów pojawiających się przy realizacji celów. W tym sensie jest to modyfikacja znanych metod rozwiązywania problemów pozwalająca adaptować je do bieżących uwarunkowań i możliwości w realizacji celów. Siódmą predyspozycją jest umiejętność motywacji do realizacji wytkniętych celów. Ważna jest zarówno automotywacja jak stałe napędzanie siebie do działania oraz umiejętność motywowania innych jako zdolność pociągnięcia innych do realizacji zadań. 3. Przedmiot badań w zakresie przedsiębiorczości Pojęcie przedsiębiorczość łączy w sobie różne rodzaje aktywności, które wymagają badań, opracowań i dyskusji. Badania takie powinny być wykonywane przez poszczególne osoby, wyspecjalizowane jednostki naukowe, a także przez mieszane grupy problemowe tworzone z różnych uniwersytetów, jednostek badawczych krajowych i zagranicznych. Szczególnie istotne znaczenie należy przypisać międzynarodowym zespołom zadaniowym. Ich rola jest szczególnie istotna, gdyż wnoszą elementy rozwojowe dzięki mieszaniu kultur. W ten sposób dokonuje się wymiana doświadczeń i punktów odniesienia z pozycji różnorodnych kultur. Proponowana systematyka kierunków badawczych: 1. Przedsiębiorczość własna, nazywana także indywidualną. Obejmuje ona przedsiębiorczość w odniesieniu do konkretnej osoby z wyróżnieniem także jej przywództwa. 2. Przedsiębiorczość małego biznesu. Opisuje predyspozycje do tworzenia i prowadzenia, a także do współdziałania w małych firmach. Obejmuje również funkcjonowanie w zespołach zadaniowych. 3. Przedsiębiorczość gospodarczych systemów zorganizowanych. Obejmuje zagadnienie funkcjonowania ludzi w konkretnej organizacji, tworzenie systemu służącego do rozwijania wyzwalania przedsiębiorczości, tworzenie systemów

14 14 Jan D. Antoszkiewicz motywacyjnych dla potrzeb przedsiębiorstwa, a także inne sposoby i możliwości organizowania działań w tym zakresie. 4. Przedsiębiorczość w administracji rządowej i lokalnej ujmuje ten aspekt stworzenia systemu wyzwalania przedsiębiorczości, motywowania dla jej rozwoju oraz innych rozwiązań organizacyjnych, które charakteryzują jej odmienność właściwą instytucjom typu administracyjnego. Osobną grupę zagadnień stanowią sposoby, programy i systemy motywacyjne jednostek i zbiorowości nadzorowanych przez jednostki administracji rządowej czy lokalnej. 5. Przedsiębiorczość w sektorze organizacji społecznych zwanych również non-profit obejmuje specyficzny rodzaj przedsiębiorczości pozwalający funkcjonować w jednostkach i organizacjach społecznych, charytatywnych, stowarzyszeniach twórczych, związkach sportowych itp. 6. Przedsiębiorczość międzynarodowa obejmuje zagadnienia tworzenia przedsiębiorczości wewnątrz państw, a także poza ich terytoriami. 4. Rodzaje badań Omówiony uprzednio przedmiot zainteresowań prac badawczych z zakresu przedsiębiorczości powinien być uporządkowany w odniesieniu do następujących rodzajów: a. Programy badawczo-rozwojowego, które należy rozwijać, jako opracowania diagnostyczne, projektowe i implementacyjne: prace projektowe, organizowanie przedsięwzięć przedsiębiorczych w firmach, organizacja i zarządzanie przedsiębiorczością, ekonomiczne aspekty przedsiębiorczości, inne. b. Szkolenie, które jest przekazywaniem wiedzy z zakresu przedsiębiorczości. Obejmuje opracowania dydaktyczne z zakresu kształcenia szkolnego i uniwersyteckiego, ze zróżnicowaniem zależnym od kierunku studiów. c. Doskonalenie, które jest nabywaniem umiejętności w stosowaniu przedsiębiorczości. Obejmuje różne formy kształcenia przeznaczone dla praktyków (pracowników i dyrektorów) funkcjonujących aktualnie w gospodarce i administracji. d. Autokonsulting obejmuje prace usługowe z zakresu tworzenia i rozwoju przedsiębiorczości wraz z rozwojem określonych przedsiębiorstw i instytucji administracyjnych. e. Trening dla trenerów przedsiębiorczości.

15 5. Zakończenie Rozwijanie przedsiębiorczości wybrane koncepcje 15 O życiu zarówno jednostek jak i całych narodów decyduje ich przedsiębiorczość. Dlatego uważamy, że prace badawcze, rozwojowe, kształcenie i konsulting w tym zakresie wymagają starannych opracowań. Przedsiębiorczość wyraża sobą miarę siły, która decyduje o bieżącym funkcjonowaniu zarówno jednostki ludzkiej, jak gospodarczej czy administracyjnej. Co ważniejsze, przedsiębiorczość jest wyznacznikiem napędu dla rozwoju firmy i jej funkcjonowania w przyszłości. Przejście na inny poziom rozwoju firmy wymaga wytworzenia wartości dodatkowej, którą możemy uzyskać tylko przez rozwój przedsiębiorczości. Stanowi to zatem wyznacznik działania dla jednostki, firmy czy państwa, aby mogło ono istnieć, przetrwać, a przede wszystkim dalej się rozwijać w przyszłości. Ważna rola przypada przy tym zespołom międzynarodowym, które dzięki różnicom kulturowym mają większą szansę dostrzeżenia istotnych wskazań dla rozwoju, także badań i implementacji przedsiębiorczości. Już rewolucja przemysłowa udowodniła, że tylko niektóre kraje są rzeczywiście przygotowane do właściwej absorbcji nadchodzącej zmiany. Inne państwa dopiero z czasem mogły zostać włączone w nurt przedsiębiorczości. Podjęcie ukierunkowanych prac badawczych nad przedsiębiorczością może przyspieszyć proces wchodzenia na wyższy poziom rozwoju, a także eliminować wiele oporów i przeszkód.

16

17 Jacek Brdulak Szkoła Główna Handlowa, Polskie Towarzystwo Ekonomiczne Andrzej Muszyński Polskie Towarzystwo Ekonomiczne Rola edukacji ekonomicznej w kształtowaniu przedsiębiorczości młodych Wprowadzenie Rola edukacji ekonomicznej w kształtowaniu przedsiębiorczości młodych wynika wprost z koncepcji gospodarki opartej na wiedzy, umiejętnościach i zaufaniu. Gospodarka ta jak wskazywaliśmy w poprzednich publikacjach charakteryzować będzie się preferowaniem przedsiębiorczości intelektualnej, nowoczesności i wrażliwości społecznej oraz lokalnych środowisk innowacyjnych. Będzie też planowała swój rozwój co jest szczególnie istotne coraz częściej wykorzystując podejście holistyczne, pozwalające łączyć właściwości podejścia systemowego i przestrzennego. Wielowymiarowość edukacji skłania do koncentracji uwagi na mechanizmach regulujących gospodarkę wiedzą w relacji edukacja-przedsiębiorczość. Z tego powodu głównym przedmiotem prezentowanych badań jest związek przyczynowo-skutkowy edukacji ekonomicznej z przedsiębiorczością, przy czym przykłady i studia empiryczne oparto na wiedzy o społecznym procesie gospodarowania w Polsce po pierwszym okresie transformacji, którego zakończenie przypada na początek XXI wieku i wiąże się z VII Kongresem Ekonomistów Polskich. Praktycznym celem badawczym jest też poszukiwanie teoretycznych ujęć procesu gospodarowania wiedzą w nowej epoce, nazywanej często epoką cywilizacji informacyjnej (ECI), a konkurencyjnością przedsiębiorstw i efektywnością gospodarowania. Przedsiębiorstwo XXI wieku będzie w społeczeństwie uczącym się planowało swój rozwój w warunkach globalizacji i dominacji standardów międzynarodowych (m.in. transparentności, jakości, rachunkowości). Przyjęto, że związek procesów rozwojowych gospodarki i przedsiębiorczości jest równie istotny i zasługuje na odrębną analizę. Część badań oparta jest o szerzej nieznane doświadczenia społeczne, a konkretnie trzy lata współpracy PTE i SGH. Edukacja jest w tych doświadczeniach procesem społecznym, który obok celów indywidualnych uwzględnia cele społeczne i sposób ich realizacji przez strukturę. Pozwala to na sformułowanie hipotezy, że przedsiębiorczość intelektualna to endogenna kategoria współczesnego rozwoju społeczno-gospodarczego, w społecznej gospodarce rynkowej opartej na wiedzy, umiejętnościach i zaufaniu. W uproszczeniu przyjęto, że empiryczną egzemplifikacją efektywności gospodarowania jest atrakcyjność inwestycyjna środowisk lokalnych, budowana z jednej strony w wymiarze sukcesów gospodarczych i przyrodniczych (ekologicznych), a z drugiej edukacyjnych (rankingi, konkursy) i naukowo-badawczych.

18 18 Jacek Brdulak, Andrzej Muszyński W gospodarce opartej na wiedzy społeczeństwo uczy się w szczególności racjonalizacji gospodarowania, co nie jest sprawne i efektywne bez rozwijania społecznej edukacji ekonomicznej oraz podejścia holistycznego, opartego na kulturze i predyspozycjach organizacyjnych lokalnych środowisk innowacyjnych. 1. Poprawa klimatu współpracy i zaufania w środowiskach nauki i edukacji inicjatywy społeczne Podejście do problemu zaufania opartego w idei regionalizmu na bazie partnerstwa i pracy organicznej ma już w Polsce pewną tradycję. W środowiskach edukacji i nauki jest rozwijane w stowarzyszeniach zawodowych, zwłaszcza w Polskim Towarzystwie Ekonomicznym. Zakłada się w szczególności, że przy takim podejściu nie tylko przedsiębiorcy, ale i naukowcy mogą uzyskać dodatkowe zaufanie i zwiększyć wartość kapitału społecznego w swoich środowiskach, m.in. regionalnych 1. W ramach współpracy z organizacjami pozarządowymi, w tym stowarzyszeniami wyższej użyteczności publicznej, jak w przypadku PTE i SGH, ułatwia to transfer wiedzy i tworzy więzi oparte na zasadach racjonalnego gospodarowania. Otwarte pozostaje natomiast pytanie: czy grupy uprzywilejowane społecznie, np. organizacyjnie, w ramach konkretnego programu rozwoju przedsiębiorczości młodych mogą efektywniej rywalizować w konkursach krajowych i międzynarodowych oraz kreować endogennie specjalizacje i specjalistów, nie naruszając ogólnej zasady równości szans, czy też praktykowanej zasady szlachetnej rywalizacji olimpijskiej? Odpowiedzi są zależne od wielu zmiennych, w tym od podejścia do oceny mechanizmu podziału dochodu narodowego przez państwo, zwłaszcza wyboru beneficjentów przy pomocy kryteriów publicznych. Nie wszystkie aspekty współczesnego podziału są też już w pełni rozpoznane. Niemniej, w niniejszym opracowaniu, uwzględniliśmy pytanie teoretyczne o nowe reguły międzynarodowego podziału pracy, zwłaszcza umysłowej w nadchodzącej, nowej epoce cywilizacji informacyjnej. Jest ważne, aby inicjować badania i studia w tym zakresie. W obecnej fazie badań sformułowanie problemu wymaga nawiązania do refleksji związanych ze współpracą wiodącej obecnie uczelni ekonomicznej w Polsce Szkoły Głównej Handlowej (SGH) z najliczniejszym obecnie zawodowym stowarzyszeniem ekonomistów w Polsce Polskim Towarzystwem Ekonomicznym (PTE) 2. Ważną część tych refleksji związano też z poszukiwaniem odpowiedzi na pytanie, czy społeczne formy kreacji młodych ekonomistów mogą być przykładem określonego społecznie uprzywilejowania? Jeżeli tak, to czy istniejące, cząstkowe uprzywilejowanie laureatów Olimpiady Wiedzy Ekonomicznej (OWE) przez SGH świadczy o optymalnym przebiegu procesu kilkuletniej współpracy PTE i SGH? 1 2 Pojęcie regionu nie musi w tym przypadku przyjmować znaczenia konkretnego w sensie terytorialnym czy podmiotowym (np. powiat, gmina). Skoncentrujemy się przy tym na stymulatorach przedsiębiorczości intelektualnej i transferze wiedzy.

19 Rola edukacji ekonomicznej w kształtowaniu przesiębiorczości młodych 19 Studium przypadku oparto na przekonaniu, że dobrym przykładem analizy bazy społecznej edukacji ekonomicznej a nawet społecznego ruchu ekonomicznego jest cały kompleks przedsięwzięć PTE związanych z rozwojem młodzieży, z Ogólnopolską Olimpiadą Wiedzy Ekonomicznej 3 oraz konkursami dla młodzieży i pracowników nauki 4. Sama OWE jest przy tym nie tylko oryginalnym dorobkiem społecznym Polski, ale też ważną szansą dynamizacji rozwoju koncepcji społeczeństwa uczącego się i społecznej partycypacji w kreacji lokalnych środowisk innowacyjnych. Transfer wiedzy ekonomicznej z SGH do młodzieży szkół średnich jest w tym ujęciu szerszy i efektywniejszy, a studenci rekrutujący się z olimpiad dobrymi studentami i pracownikami SGH. W ujęciu makro teza, że społeczeństwo uczące się jest optymalnym kreatorem gospodarki opartej na wiedzy prowadzi do rozwinięcia warunków rozwoju przedsiębiorczości młodych ekonomistów w kierunku wyznaczonym przez modelowanie Euroekonomisty XXI wieku (EE-XXI w.) w europejskiej przestrzeni społeczno-gospodarczej. To rozwinięcie pozwala uzasadnić hipotezę, że społeczne uprzywilejowanie prowadzi do dynamizacji procesu zawodowego i wzrostu konkurencyjności polskich ekonomistów na europejskim rynku pracy i wiedzy. 2. Społeczny mechanizm akumulacji i wymiany wiedzy ekonomicznej we współczesnym ujęciu przestrzennym 2.1. Społeczny wymiar modelu edukacji EE-XXI wieku w Polsce Społeczny wymiar polskiego modelu edukacji ma tą właściwość, że niedobór kapitałów finansowych państwa uzupełniają kapitały organizacji pozarządowych, np. PTE, inwestującego w takie formy, jak olimpiady i konkursy. Problem polega na tym, czy odpowiednio skutecznie koordynuje się te inwestycje społeczne z inwestycjami publicznymi. Pozytywnym sygnałem w tym zakresie jest Ogólnopolski Ranking Szkół Średnich 5, negatywnym opinie na temat reformy systemu edukacji narodowej. W modelach zjednoczonej Europy zakłada orientację strategii gospodarczych na cele społeczne. Właściwe zrozumienie społecznego wymiaru edukacji polskiego ekonomisty jako euroekonomisty XXI wieku wymaga zatem przyjęcia założenia Olimpiada ta zorganizowana z inspiracji PTE i corocznie wspomagana przez regionalne oddziały PTE jest ważnym procesem wzmacniającym narodowe możliwości kreacji najlepszych młodych polskich ekonomistów jako euroekonomistów XXI wieku (EE-XXI). W ramach badań opublikowanych w Zeszycie RN PTE badano hipotezę, że zdecydowanie efektywniejszy jest ten ruch w sytuacji, gdy zorganizowane zostało ponownie współdziałanie PTE z SGH, tym bardziej, że rektor SGH kieruje Kapitułą Rankingu Szkół Średnich, zbudowanego na bazie olimpiad. Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej i cały Społeczny Ruch Olimpiad Przedmiotowych (SROP) są w tym modelu integralnymi komponentami polskiego systemu edukacji narodowej. Ogólnopolski Ranking Szkół Średnich (ORSŚ) jest już oficjalnie uznany przez MENiS. W zakończeniu jego piątej edycji 8 stycznia 2003 r. przyznano m.in. specjalną nagrodę MENiS dla najlepszej szkoły olimpijskiej z miejscowości do 5000 mieszkańców, która otrzymał Zespół Szkół Rolniczych Centrum Kształcenia Praktycznego im. W. Witosa w Nawojowej (woj. małopolskie).

20 20 Jacek Brdulak, Andrzej Muszyński ogólnego, że w procesach edukacji i specjalizacji zawodowej społeczne rozwiązania mogą wspierać rozwiązania rynkowe. Potwierdzają i uzasadniają to podejście ostatnie seminaria Rady Naukowej PTE, w tym nt. społecznej gospodarki rynkowej 6. Ważne są też inne doświadczenia europejskie, w tym naukowe uogólnienia związane z modelem niemieckiej, socjalnej gospodarki rynkowej. Warto jednak zauważyć, że jedynie w Polsce funkcjonuje społeczny ruch edukacyjny, łączący olimpiady i konkursy dla młodzieży ze społecznymi strukturami, metodyką i formami inwestowania w rozwój kapitału ludzkiego. Społeczna gospodarka rynkowa Polski jest oparta m.in. na społecznej edukacji ekonomicznej i samorządności. Można przyjąć, że przy słabym ekonomicznie państwie i samorządzie terytorialnym społeczna gospodarka rynkowa może być w Polsce budowana od podstaw pod warunkiem ograniczenia dysproporcji rozwojowych i bezrobocia. W wymiarze narodowym splata ona ekonomiczną i moderacyjną rolę państwa z kreatywną rolą nauki. Istota związku kapitału społecznego z działalnością edukacyjną państwa wyraża się zarówno przez Ogólnopolską Olimpiadę Wiedzy Ekonomicznej organizowana corocznie dla młodzieży szkół średnich i studiów policealnych, jak i przez działalność regionalnych struktur PTE na rzecz szkół, studentów i samorządu terytorialnego. Nie wyraża się natomiast w polityce społecznej państwa. Z tego punktu widzenia warto skoncentrować uwagę na mechanizmie akumulacji wiedzy ekonomicznej w ujęciu społecznego procesu edukacyjnego i równocześnie dynamicznego procesu zarządzania interesami narodowymi, związanymi z konkurencyjnością zawodową specjalistów polskich na rynkach pracy i wartości niematerialnych 7. Pomocne w tej obserwacji jest makro i mikroekonomiczne spojrzenie na EE- XXI wieku Makro i mikroekonomiczne spojrzenie na młodych polskich ekonomistów, jako EE-XXI wieku Z założenia, iż gospodarka rynkowa Polski jest oparta na społecznej edukacji ekonomicznej i samorządzie terytorialnym wynika, że społeczny ruch ekonomiczny, zwłaszcza wokół PTE, może być znaczącym wzmocnieniem procesu realizacji zadań edukacyjnych przez samorząd terytorialny. Ponieważ w mniejszym stopniu niż w modelu niemieckim rozwinięty jest system osłon i świadczeń społecznych dla pracowników sektora publicznego, cześć dochodów publicznych można z powodzeniem transferować do takich, jak PTE, organizacji pozarządowych, powierzając im zadania o charakterze edukacyjnym i motywacyjnym (olimpiady, konkursy, rankingi) Por. Społeczna gospodarka rynkowa, Zeszyty Rady Naukowej PTE nr 1-4/2002. Wartości niematerialne i prawne jako produkty twórczości i pracy intelektualnej tworzą nowy, niezwykle interesujący rynek globalny, ale chroniony narodowymi i korporacyjnymi prawami dostępu. Por. VII Kongres Ekonomistów Polskich, Problemy rozwoju regionalnego, J. Brdulak (red.), tom V seria okolicznościowa PTE, PTE-BELLONA, Warszawa Por. M. Rocki, A. Muszyński, Olimpiady, konkursy i rankingi szkół w polskim systemie edukacji i kształcenia ekonomicznego aspekty regionalne, Zeszyt Rady Naukowej PTE nr 5/2002.

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr II / semestr 4 Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu w systemie USOS 10000000

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY UMIEJSCOWIENIE KIERUNKU W OBSZARZE Kierunek studiów zarządzanie

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów /semestr

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Zarządzanie stopnia I

Efekty kształcenia dla kierunku Zarządzanie stopnia I Efekty kształcenia dla kierunku Zarządzanie stopnia I 1. Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia: kierunek należy do obszaru kształcenia w zakresie nauk społecznych. 2. Profil kształcenia: ogólnoakademicki.

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych,

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ. nazwa przedmiotu SYLABUS A. Informacje ogólne

PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ. nazwa przedmiotu SYLABUS A. Informacje ogólne PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów /semestr Wymagania

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność jako obszar polityki rozwoju Małopolski STRATEGIA MAŁOPOLSKA 2020

Innowacyjność jako obszar polityki rozwoju Małopolski STRATEGIA MAŁOPOLSKA 2020 Innowacyjność jako obszar polityki rozwoju Małopolski STRATEGIA MAŁOPOLSKA 2020 Konferencja Regionalna SMART+ Innowacje w małych i średnich przedsiębiorstwach oraz promocja badań i rozwoju technologicznego

Bardziej szczegółowo

Szukanie wspólnej wartości (korzyści) w klastrze

Szukanie wspólnej wartości (korzyści) w klastrze Szukanie wspólnej wartości (korzyści) w klastrze Struktura klastrowa M. Porter - klastry to geograficzne koncentracje wzajemnie powiązanych przedsiębiorstw, wyspecjalizowanych dostawców (w tym dostawców

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Znaczenie klastrow dla innowacyjności gospodarki w Polsce

Znaczenie klastrow dla innowacyjności gospodarki w Polsce Znaczenie klastrow dla innowacyjności gospodarki w Polsce Arkadiusz Michał Kowalski 4. OFICYNA WYDAWNICZA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE OFONAWTDAWN^ WARSZAWA 2013 SPIS TREŚCI wstęp : 9 1. Przedmiot,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia)

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji województwa lubuskiego. Dokument przedstawia

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) obowiązuje od 01.10.2015 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych,

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia

Kierunkowe efekty kształcenia Kierunkowe efekty kształcenia Kierunek: ekonomia Obszar kształcenia: nauki społeczne Poziom kształcenia: studia drugiego stopnia Profil kształcenia: ogólnoakademicki Uzyskane kwalifikacje: magister Symbol

Bardziej szczegółowo

Jednostka Koordynująca Wdrażanie RIS. Śląska Rada Innowacji - Komisja Ekspertów ds. Programu Wykonawczego Ustalenia strategiczne

Jednostka Koordynująca Wdrażanie RIS. Śląska Rada Innowacji - Komisja Ekspertów ds. Programu Wykonawczego Ustalenia strategiczne Jednostka Koordynująca Wdrażanie RIS Śląska Rada Innowacji - Komisja Ekspertów ds. Programu Wykonawczego 2009-2010 Ustalenia strategiczne Programu Wykonawczego 2009-2010 dla Regionalnej Strategii Innowacji

Bardziej szczegółowo

Sieć społeczna przedsiębiorcy w teorii i praktyce zarządzania małą firmą

Sieć społeczna przedsiębiorcy w teorii i praktyce zarządzania małą firmą 1 2 Politechnika Częstochowska Piotr Tomski Sieć społeczna przedsiębiorcy w teorii i praktyce zarządzania małą firmą Monografia Częstochowa 2016 3 Recenzenci: Prof. dr hab. inż. Stanisław Nowosielski Prof.

Bardziej szczegółowo

Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu

Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu Wsparcie rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Tomasz Napiórkowski Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Analiza i modelowanie_nowicki, Chomiak_Księga1.indb :03:08

Spis treści. Analiza i modelowanie_nowicki, Chomiak_Księga1.indb :03:08 Spis treści Wstęp.............................................................. 7 Część I Podstawy analizy i modelowania systemów 1. Charakterystyka systemów informacyjnych....................... 13 1.1.

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Organizacja i Zarządzanie

Organizacja i Zarządzanie Kazimierz Piotrkowski Organizacja i Zarządzanie Wydanie II rozszerzone Warszawa 2011 Recenzenci prof. dr hab. Waldemar Bańka prof. dr hab. Henryk Pałaszewski skład i Łamanie mgr. inż Ignacy Nyka PROJEKT

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

CZĘŚĆ I. UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Nowoczesne podejście do zarządzania organizacjami. redakcja naukowa Anna Wasiluk Książka podejmuje aktualną problematykę zarządzania organizacjami w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu. Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia drugiego stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia drugiego stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia drugiego stopnia) Obowiązuje od 01.10.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie

Bardziej szczegółowo

WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FINANSE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FINANSE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FINANSE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Kierunek studiów finanse należy do obszaru kształcenia

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek studiów Zarządzanie reprezentuje dziedzinę

Bardziej szczegółowo

System programowania strategicznego w Polsce

System programowania strategicznego w Polsce System programowania strategicznego w Polsce Dr Piotr Żuber Dyrektor Departamentu Koordynacji Polityki Strukturalnej Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, listopad 2007 r. 1 Podstawowe zalety programowania

Bardziej szczegółowo

Cel Działania: Podniesienie i dostosowanie kwalifikacji i umiejętności osób pracujących do potrzeb regionalnej gospodarki.

Cel Działania: Podniesienie i dostosowanie kwalifikacji i umiejętności osób pracujących do potrzeb regionalnej gospodarki. Priorytet VIII Regionalne kadry gospodarki Działanie 8.1 Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie Cel Działania: Podniesienie i dostosowanie kwalifikacji i umiejętności osób pracujących do potrzeb

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE Efekty kształcenia dla kierunku MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE - studia drugiego stopnia - profil ogólnoakademicki Forma Studiów: stacjonarne i niestacjonarne Wydział Gospodarki Międzynarodowej Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą

Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą KONFERENCJA w ramach projektu WYPRZEDZIĆ ZMIANĘ - PARTNERSTWO LOKALNE DLA ROZWOJU GOSPODARCZEGO POWIATU CHOJNICKIEGO Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą Alicja Zajączkowska 6

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 11

Spis treści. Wstęp... 11 Spis treści Wstęp... 11 Rozdział 1. Pojęcie i znaczenie handlu międzynarodowego... 13 1.1. Elementy handlu zagranicznego... 13 1.1.1. Pojęcie i funkcje handlu zagranicznego... 13 1.1.2. Formy handlu zagranicznego...

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław)

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław) STUDIA PODYPLOMOWE Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Celem studiów jest przygotowanie specjalistów z zakresu administrowania kadrami i płacami. Studia mają pogłębić wiedzę z dziedziny

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1 Kapitał ludzki w organizacji wiedzy

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1 Kapitał ludzki w organizacji wiedzy Elastyczne zarządzanie kapitałem ludzkim w organizacji wiedzy. pod redakcją naukową Marty Juchnowicz Profesjonalny zespół autorów: Marta Juchnowicz, Lidia Jabłonowska, Hanna Kinowska, Beata Mazurek-Kucharska,

Bardziej szczegółowo

Wstęp 1. Dwugłos o zarządzaniu 2. Współczesny świat w erze turbulencji (Alojzy Z. Nowak) 3. Przedsiębiorczość (Beata Glinka)

Wstęp 1. Dwugłos o zarządzaniu 2. Współczesny świat w erze turbulencji (Alojzy Z. Nowak) 3. Przedsiębiorczość (Beata Glinka) Wstęp 1. Dwugłos o zarządzaniu 1.1. Ewolucja podejść do zarządzania (Włodzimierz Piotrowski) 1.1.1. Kierunek klasyczny 1.1.2. Kierunek human relations (szkoła stosunków międzyludzkich) 1.1.3. Podejście

Bardziej szczegółowo

KWALIFIKACJE ABSOLWENTA: Absolwent specjalności Branding jest przygotowany do realizacji zadań zawodowych w trzech obszarach:

KWALIFIKACJE ABSOLWENTA: Absolwent specjalności Branding jest przygotowany do realizacji zadań zawodowych w trzech obszarach: PLAN STUDIÓW NA KIERUNKU: Komunikacja wizerunkowa (reklama, public relations, branding) Studia niestacjonarne II stopnia (magisterskie) SPECJALNOŚĆ: branding PROGRAM OBOWIĄZUJĄCY OD ROKU AKADEMICKIEGO

Bardziej szczegółowo

Programowanie perspektywy finansowej w Wielkopolsce. Oś Priorytetowa I- Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka

Programowanie perspektywy finansowej w Wielkopolsce. Oś Priorytetowa I- Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka 1 Programowanie perspektywy finansowej 2014-2020 w Wielkopolsce Oś Priorytetowa I- Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka 2 Alokacja środków na WRPO 2014+ WRPO 2014+ 2 450,2 mln euro (EFRR 1 760,9 mln

Bardziej szczegółowo

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców 2011 Anna Tarnawa Kierownik Sekcji Badań i Analiz Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców Warszawa, 22 listopada 2011 r. Działalność

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych KIERUNEK FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ studia stacjonarne i niestacjonarne licencjackie (I stopnia)

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych KIERUNEK FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ studia stacjonarne i niestacjonarne licencjackie (I stopnia) Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych KIERUNEK FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ studia stacjonarne i niestacjonarne licencjackie (I stopnia) Specjalności: finanse przedsiębiorstw informatyka w finansach Ulotka

Bardziej szczegółowo

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki 476,46 mln euro (ok. 1,95 mld PLN ) z EFRR na rozwój gospodarczy regionu

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

Strategia Zintegrowanego Rozwoju Łodzi 2020+

Strategia Zintegrowanego Rozwoju Łodzi 2020+ Strategia Zintegrowanego Rozwoju Łodzi 2020+ Strategia Zintegrowanego rozwoju Łodzi 2020+ będzie: odpowiedzią na długookresowe wyzwania rozwojowe, narzędziem planowania działań i inwestycji miejskich,

Bardziej szczegółowo

W gospodarce rynkowej szczególnie ważną rolę odgrywają małe i średnie. firmy, tworzone przez indywidualnych przedsiębiorców.

W gospodarce rynkowej szczególnie ważną rolę odgrywają małe i średnie. firmy, tworzone przez indywidualnych przedsiębiorców. PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ Jak założyć i prowadzić własną firmę? Autor: red. Hanna Godlewska-Majkowska, Wstęp W gospodarce rynkowej szczególnie ważną rolę odgrywają małe i średnie firmy, tworzone przez indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

Mojemu synowi Rafałowi

Mojemu synowi Rafałowi Mojemu synowi Rafałowi Recenzenci: dr hab. Wiesław Gumuła, prof. UJ dr hab. Tomasz Grzegorz Grosse, prof. UW Redakcja i korekta: Magdalena Pluta Projekt okładki: Katarzyna Juras Zdjęcie na okładce: lblechman

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Dokumenty List od Premiera Czasy, w których żyjemy, to czasy komputerów, telefonów komórkowych, SMSów, czatów, Internetu i serwisów społecznościowych.

Bardziej szczegółowo

P Zal. I Zk zarządzaniu 3. Matematyka P Zk 4. Ekonomia P E 5. Podstawy zarządzania

P Zal. I Zk zarządzaniu 3. Matematyka P Zk 4. Ekonomia P E 5. Podstawy zarządzania KIERUNEK: GOSPODARKA PRZESTRZENNA Specjalność: Gospodarka lokalna i globalna Lp. Nazwa przedmiotu Grupa I ROK STUDIÓW 1. Geografia ekonomiczna P 2 20 - Zal 2. Technologie informacyjne \ Informatyka w I

Bardziej szczegółowo

6 Metody badania i modele rozwoju organizacji

6 Metody badania i modele rozwoju organizacji Spis treści Przedmowa 11 1. Kreowanie systemu zarządzania wiedzą w organizacji 13 1.1. Istota systemu zarządzania wiedzą 13 1.2. Cechy dobrego systemu zarządzania wiedzą 16 1.3. Czynniki determinujące

Bardziej szczegółowo

Bogusław Kotarba. Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska

Bogusław Kotarba. Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska Bogusław Kotarba Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska 2014-2020 Europejska współpraca terytorialna (EWT) EWT stanowi jeden z dwóch celów polityki spójności

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r.

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 23 stycznia 2014 r. Założenia PO IR Najważniejsze założenia Programu: realizacja projektów B+R w konsorcjach biznesu i nauki,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego. Dokument przedstawia w formie tabelarycznej szacunkową

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie i doktorzy habilitowani Prof. dr hab. Stanisław CZAJA Prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 Spis treści Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 1.1. Wprowadzenie...11 1.2. System zarządzania jakością...11 1.3. Standardy jakości w projekcie

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Studia Podyplomowe Zarządzanie bezpieczeństwem państwa

Studia Podyplomowe Zarządzanie bezpieczeństwem państwa Studia Podyplomowe Zarządzanie bezpieczeństwem państwa I. Informacje ogólne II. Rekrutacja III. Charakterystyka studiów kwalifikacyjnych IV. Treści programowe V. Efekty kształcenia I. Informacje ogólne

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Wybór specjalności. Stosunki Gospodarcze

Wybór specjalności. Stosunki Gospodarcze Wydział Nauk Ekonomicznych Studia niestacjonarne II stopnia, rok akademicki 2013/2014 Wybór specjalności na kierunku: Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze Katedry organizujące dydaktykę na kierunku MSG

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA UCZĄCA SIĘ TO KOLEJNA MODA W ZARZĄDZANIU CZY COŚ WIĘCEJ? dr hab. Joanna Ejdys dr Joanna Samul dr Andrzej Pawluczuk

ORGANIZACJA UCZĄCA SIĘ TO KOLEJNA MODA W ZARZĄDZANIU CZY COŚ WIĘCEJ? dr hab. Joanna Ejdys dr Joanna Samul dr Andrzej Pawluczuk ORGANIZACJA UCZĄCA SIĘ TO KOLEJNA MODA W ZARZĄDZANIU CZY COŚ WIĘCEJ? dr hab. Joanna Ejdys dr Joanna Samul dr Andrzej Pawluczuk Liczba artykułów dotyczących organizacji uczących się w latach 1970-2015 300

Bardziej szczegółowo

KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ECTS) KIERUNEK ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA

KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ECTS) KIERUNEK ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ) KIERUNEK ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA Legnica 2011/2012 Kierunek: Zarządzanie Zarządzanie przedsiębiorstwem Absolwenci specjalności zarządzanie przedsiębiorstwem

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki studia drugiego stopnia profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń: S1A obszar

Bardziej szczegółowo

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Maciej Tarkowski Sympozjum Wsi Pomorskiej. Obszary wiejskie - rozwój lokalnego rynku pracy - przykłady, szanse, bariery 31 maja - 1 czerwca

Bardziej szczegółowo

STYMULOWANIE DZIAŁALNOŚCI BADAWCZEJ I INNOWACYJNOŚCI GOSPODARKI

STYMULOWANIE DZIAŁALNOŚCI BADAWCZEJ I INNOWACYJNOŚCI GOSPODARKI SPIS TREŚCI Wstęp 9 KREATYWNOŚĆ, PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ I KAPITAŁ LUDZKI Jan Koch 13 Metody generowania nowych pomysłów Krzysztof B. Matusiak, Łukasz Arendt 29 Kadry dla nowoczesnej gospodarki wyzwania dla

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1. WPROWADZENIE

ROZDZIAŁ 1. WPROWADZENIE Przyszłość jest prezentem, jaki robi nam przeszłość. Andre Maleaux ROZDZIAŁ 1. STRATEGIA słowo przeniesione z terminologii wojskowej na grunt organizacji, zarządzania, ekonomii, jest dziś symbolem dobrej

Bardziej szczegółowo

Część I. Kryteria oceny programowej

Część I. Kryteria oceny programowej Część I Kryteria oceny programowej 1. Jednostka formułuje koncepcję rozwoju ocenianego kierunku. 1) Koncepcja kształcenia nawiązuje do misji Uczelni oraz odpowiada celom określonym w strategii jednostki,

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorcza Łomża otwarci na Biznes

Przedsiębiorcza Łomża otwarci na Biznes PROGRAM ROZWOJU MIASTA ŁOMŻA DO ROKU 2020 PLUS CEL HORYZONTALNY I: KULTURA, EDUKACJA I SPORT JAKO BAZA ROZWOJU SPOŁECZNO GOSPODARCZEGO CEL HORYZONTALNY II: INFRASTRUKTURA JAKO BAZA ROZWOJU SPOŁECZNO -

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Miasta - Piotrków Trybunalski 2020

Strategia Rozwoju Miasta - Piotrków Trybunalski 2020 Strategia Rozwoju Miasta - Piotrków Trybunalski 2020 Kontekst otoczenia strategicznego Piotrków Trybunalski, 05 listopada 2013 r. Polityka spójności 2014-2020 Propozycja KE, aby strategie stały się warunkiem

Bardziej szczegółowo

Katedra Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu KIEROWNIK KATEDRY: DR HAB. JOANNA SZWACKA MOKRZYCKA PROF. SGGW

Katedra Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu KIEROWNIK KATEDRY: DR HAB. JOANNA SZWACKA MOKRZYCKA PROF. SGGW Katedra Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu KIEROWNIK KATEDRY: DR HAB. JOANNA SZWACKA MOKRZYCKA PROF. SGGW Struktura Katedry Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu

Bardziej szczegółowo

EKONOMIKA I FINANSOWANIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

EKONOMIKA I FINANSOWANIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ Program specjalności dla studentów studiów stacjonarnych I stopnia Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego UŁ nt. EKONOMIKA I FINANSOWANIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ Opiekun specjalności: dr Artur Sajnóg Katedra

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia Wydział: Zarządzanie i Finanse Nazwa kierunku kształcenia: Zarządzanie Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Opiekun: dr Robert Nowacki Poziom studiów (I lub II stopnia): II stopnia Tryb studiów: Niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 69 /2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 31 maja 2012 roku

Uchwała Nr 69 /2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 31 maja 2012 roku Uchwała Nr 69 /2012 Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia 31 maja 2012 roku w sprawie określenia efektów kształcenia dla kierunku zarządzanie na poziomie drugiego stopnia o profilu

Bardziej szczegółowo

MODEL I FUNKCJE WOJEWÓDZKICH OŚRODKÓW BADAŃ REGIONALNYCH

MODEL I FUNKCJE WOJEWÓDZKICH OŚRODKÓW BADAŃ REGIONALNYCH Konferencja Ogólnopolska Statystyka publiczna w służbie samorządu terytorialnego Wrocław, dn. 7-8 marca 2011 r. MODEL I FUNKCJE WOJEWÓDZKICH OŚRODKÓW Dominika Rogalińska Departament Badań Regionalnych

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw prof. dr hab. Krystyna Poznańska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Katedra Zarządzania Innowacjami Poziom innowacyjności Polski na tle UE W raporcie

Bardziej szczegółowo

Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami... 13

Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami... 13 Spis treści Słowo wstępne (Marek Matejun).................................................. 11 Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami.................................

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Regionalny Program Operacyjny Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 Marcin Twardokus Departament Programów Regionalnych Główny Punkt

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji AID Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji Pod redakcją Elizy Frejtag-Mika SPIS TREŚCI Wstęp 7 l t Przyczyny rozwoju bezpośrednich inwestycji zagranicznych w świetle teorii... 9 1.1. Wstęp.\

Bardziej szczegółowo

Tematyka seminarium licencjackiego dla studentów kierunku. Ekonomia w roku ak. 2014/2015

Tematyka seminarium licencjackiego dla studentów kierunku. Ekonomia w roku ak. 2014/2015 Tematyka seminarium licencjackiego dla studentów kierunku Zapisy 18.02.2014 r. godz. 13.15 prof. dr hab. Urszula Wich - pok. 515 Ekonomia w roku ak. 2014/2015 Uwarunkowania konkurencyjności regionów w

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorcza Łomża otwarci na Biznes

Przedsiębiorcza Łomża otwarci na Biznes PROGRAM ROZWOJU MIASTA ŁOMŻA DO ROKU 2020 PLUS CEL HORYZONTALNY I: KULTURA, EDUKACJA I SPORT JAKO BAZA ROZWOJU SPOŁECZNO GOSPODARCZEGO CEL HORYZONTALNY II: INFRASTRUKTURA JAKO BAZA ROZWOJU SPOŁECZNO -

Bardziej szczegółowo

Opis kierunkowych efektów kształcenia

Opis kierunkowych efektów kształcenia Efekty kształcenia na kierunku Opis kierunkowych efektów kształcenia Odniesienie efektów kształcenia do obszaru wiedzy Filozofia bezpieczeństwa (W, Ćw, S, B) Geografia bezpieczeństwa (W, Ćw, S, B) Historia

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata

POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata ZINTEGROWANE DZIAŁANIA NA RZECZ ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU OBSZARÓW MIEJSKICH POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata 2014-2020 Komisja Europejska przyjęła propozycje ustawodawcze dotyczące polityki spójności na lata 2014-2020

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

mgr Jarosław Hermaszewski (koncepcja pracy-tezy)

mgr Jarosław Hermaszewski (koncepcja pracy-tezy) mgr Jarosław Hermaszewski Inwestycje samorządu terytorialnego i ich wpływ na funkcjonowanie i rozwój gminy Polkowice w latach dziewięćdziesiątych (koncepcja pracy-tezy) Prawne podstawy funkcjonowania organów

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA LIZBOŃSKA A POLITYKA ZATRUDNIENIA W POLSCE

STRATEGIA LIZBOŃSKA A POLITYKA ZATRUDNIENIA W POLSCE STRATEGIA LIZBOŃSKA A POLITYKA ZATRUDNIENIA W POLSCE Wpływ funduszy unijnych na tworzenie nowych miejsc pracy dr Jerzy Kwieciński Podsekretarz Stanu Warszawa, 17 maja 2007 r. 1 Odnowiona Strategia Lizbońska

Bardziej szczegółowo

1. Organizacje pozarządowe w gospodarce rynkowej... 11

1. Organizacje pozarządowe w gospodarce rynkowej... 11 Spis treści Wstęp... 7 1. Organizacje pozarządowe w gospodarce rynkowej... 11 1.1. Interdyscyplinarność badań naukowych organizacji pozarządowych... 11 1.2. Cechy i funkcje organizacji pozarządowych...

Bardziej szczegółowo

Działania Regionalnej Izby Gospodarczej Pomorza na rzecz wspierania przedsiębiorców. Starogard Gdański, 28 maja 2015 r.

Działania Regionalnej Izby Gospodarczej Pomorza na rzecz wspierania przedsiębiorców. Starogard Gdański, 28 maja 2015 r. www.rigp.pl Działania Regionalnej Izby Gospodarczej Pomorza na rzecz wspierania przedsiębiorców Starogard Gdański, 28 maja 2015 r. REGIONALNA IZBA GOSPODRACZA POMORZA Jest organizacją samorządu gospodarczego,

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji 2010 Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji Paweł Czyż Warszawa, maj 2010 WPROWADZENIE Ewolucja teorii wzrostu gospodarczego i podejścia do innowacji Od podejścia neoklasycznego

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE październik 2008 Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze dobro

Bardziej szczegółowo

Część 1. Podstawy kształtowania przewagi konkurencyjnej i konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw... 13

Część 1. Podstawy kształtowania przewagi konkurencyjnej i konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw... 13 Wstęp (Anna Adamik)... 11 Część 1. Podstawy kształtowania przewagi konkurencyjnej i konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw... 13 Rozdział 1. Konkurencyjność i przewaga konkurencyjna MSP w teorii

Bardziej szczegółowo

Polityka wspierania klastrów w województwie pomorskim Karolina N. Lipińska, Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego

Polityka wspierania klastrów w województwie pomorskim Karolina N. Lipińska, Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego Polityka wspierania klastrów w województwie pomorskim Karolina N. Lipińska, Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego Seminarium dotyczące wyboru klastrów kluczowych krajowych Warszawa, 5 czerwca 2014

Bardziej szczegółowo

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne ze szczególnym uwzględnieniem Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Warszawa, 28 stycznia 2007 1 Narodowe Strategiczne

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo