BPS TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH S.A. OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BPS TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH S.A. OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY"

Transkrypt

1 OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY Wstęp BPS Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. (dalej: Towarzystwo ) zwraca Państwa uwagę w szczególności na fakt, iż przy każdej inwestycji w instrumenty finansowe występuje ryzyko. Poziom tego ryzyka jest różny i zależy od rodzaju instrumentu finansowego, który jest przedmiotem inwestycji. W związku z powyższym każdorazowo przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnej należy rozważyć, jaki może być spodziewany przyszły dochód oraz jakie ryzyko się z nim wiąże. Charakterystyczne dla instrumentów finansowych jest to, że im wyższe wiąże się z danym instrumentem ryzyko, tym wyższa jest oczekiwana przez inwestorów stopa zwrotu. Jednak z wyższym poziomem ryzyka wiąże się oczywiście wyższa potencjalna strata. Uogólniając można stwierdzić, że najniższy poziom ryzyka wiąże się z inwestycją w instrumenty rynku pieniężnego. W następnej kolejności możemy wskazać obligacje. Najniższym ryzykiem charakteryzują się w tych dwóch grupach instrumenty posiadające gwarancję np. Skarbu Państwa, NBP, czy też innej rządowej lub międzynarodowej instytucji o wysokim ratingu kredytowym (wysoka wiarygodność kredytobiorcy; rating to ocena tej wiarygodności przyznawana przez agencje ratingowe). Wyższe ryzyko wiąże się z inwestycjami w instrumenty rynku pieniężnego oraz obligacje emitowane przez korporacje. Natomiast najwyższe ryzyko inwestycyjne wiąże się z inwestowaniem w akcje oraz instrumenty pochodne. Dlatego też inwestorzy oczekują tu zdecydowanie wyższych potencjalnych zysków niż na rynku pieniężnym czy obligacyjnym. Mając powyższe na uwadze, Towarzystwo informuje, że: 1) inwestowanie środków w instrumenty finansowe może wiązać się z ryzykiem utraty części lub całości zainwestowanych środków, a nawet koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów; 2) informacje o wysokiej stopie zwrotu z danego instrumentu lub usługi uzyskane w przeszłości nie stanowią gwarancji jej osiągnięcia tak obecnie, jak i w przyszłości, dlatego też nie powinny być one traktowane, jako zapowiedź osiągnięcia takich wyników; 3) przed podjęciem decyzji inwestycyjnej, powinni Państwo dokładnie zapoznać się z informacjami na temat poszczególnych instrumentów finansowych oraz ryzyk z nimi związanymi; 3) przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych powinni Państwo mieć świadomość, iż na cenę danego instrumentu finansowego mogą mieć wpływ czynniki niezależne od emitentów i wyników ich działalności, np.: zmieniające się warunki ekonomiczne, prawne, polityczne i podatkowe.

2 Niniejszy dokument zawiera ogólne informacje na temat poszczególnych rodzajów instrumentów finansowych oraz związanych z nimi ryzyk. Towarzystwo dokonało podziału instrumentów ze względu na ich konstrukcję i poziom ryzyk z nimi związanych. Szczegółowe informacje na temat opisanych poniżej instrumentów finansowych i związanych z nimi ryzyk znajdują się w prospektach emisyjnych, memorandach informacyjnych oraz warunkach obrotu i emisji udostępnianych przez emitentów. W/w informacje znajdują się również na stronach internetowych Komisji Nadzoru Finansowego i Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Informacje zamieszczone w niniejszym dokumencie nie zawierają opisu wszystkich ryzyk, jakie mogą mieć wpływ na wartość inwestycji.

3 Definicje 1. - krótka charakterystyka danego instrumentu uwzględniająca cechy wyróżniające go wśród innych instrumentów finansowych; 2. - wielkość wyrażona stosunkiem rzeczywistej wartości instrumentu finansowego do ceny, którą płaci klient tzn.: im większa jest dźwignia finansowa, tym większe ryzyko inwestycyjne; 3. Gwarancja dla instrumentu finansowego - wskazanie czy instrument może być gwarantowany przez podmioty trzecie (inne niż jego emitent lub wystawca); 4. Ryzyko rynkowe - jest to ryzyko związane z możliwością spadku wartości lokat w wyniku niekorzystnego kształtowania się kursów rynkowych instrumentów finansowych. Na ogólne ryzyko rynkowe instrumentu finansowego wpływa ryzyko systematyczne oraz ryzyko specyficzne. Ryzyko systematyczne instrumentu finansowego zależy od zachowania rynku, w kolei ryzyko specyficzne jest związane z emitentem bądź wystawcą instrumentu finansowego. Tylko ryzyko specyficzne zostać wyeliminowane przez dywersyfikację instrumentów w portfelu. 5. Ryzyko kredytowe - obejmuje ryzyko niewypłacalności emitentów oraz ryzyko kontrahenta. Ryzyko niewypłacalności emitentów, charakterystyczne dla instrumentów dłużnych, związane jest z sytuacją finansową emitenta mogącą mieć negatywny wpływ na cenę wyemitowanych instrumentów finansowych. Wiąże się również z trwałą lub czasową niezdolnością emitenta do obsługi zadłużenia, w tym do zapłaty odsetek lub wykupu wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych. Ryzyko kontrahenta związane jest z możliwością nie wywiązania się drugiej strony zawartej przez inwestora transakcji ze zobowiązań wynikających z zawartych umów. Ryzyko to występuje głównie w transakcjach terminowych (instrumenty pochodne), w których termin realizacji następuje po dacie dokonania transakcji. 6. Ryzyko płynności - związane z niemożnością realizacji transakcji na rynku przy obowiązujących poziomach cen. Ryzyko to występuje najczęściej w sytuacji niskich obrotów na giełdzie lub rynku międzybankowym uniemożliwiających kupno lub sprzedaż w krótkim czasie dużego pakietu papierów wartościowych bez istotnych zmian cen. 7. Ryzyko walutowe - źródłem powyższego ryzyka są inwestycje w aktywa denominowane w walucie obcej. Istotny wpływ na wartość rynkową takich aktywów będzie miał wyrażony w walucie polskiej poziom kursów poszczególnych walut obcych. Fluktuacje kursów walutowych mogą przyczynić się do wzmocnienia lub osłabienia zyskowności zagranicznych inwestycji. Wysoka zmienność kursów walut obcych może powodować zwiększoną zmienność wartości inwestycji. 8. Ryzyko inflacji - realna stopa zwrotu z inwestycji zależy od wysokości stopy inflacji, która pomniejsza nominalną stopę zwrotu z zainwestowanego kapitału. Wzrost inflacji może więc spowodować spadek realnej stopy zwrotu z inwestycji. Może się również bezpośrednio przyczynić do spadku wartości instrumentów dłużnych.

4 9. Zmienność cen - jest to statystyczna miara ryzyka instrumentu finansowego obliczana jako wielkość wahań cen od wartości średniej w danym przedziale czasu. Zmienność cen pokazuje jak duże są zmiany wartości instrumentu finansowego w wybranym okresie czasu.

5 Opis instrumentów finansowych INSTRUMENTY RYNKU PIENIĘŻNEGO Rynek pieniężny to najbardziej płynny rynek aktywów finansowych, dlatego jego uczestnicy, wykorzystując dostępne na nim instrumenty, mogą zarządzać swoją płynnością, czyli dostosowywać posiadany kapitał obrotowy do swoich potrzeb płatniczych. Przykładowo, jeśli instytucja dysponuje nadmiarem środków płatniczych, to może je ulokować na rynku pieniężnym (co przynosi dochód). Analogicznie, jeśli zaistnieje sytuacja chwilowego niedoboru takich środków, to miejscem, gdzie można je relatywnie tanio zdobyć, jest właśnie rynek pieniężny. Tanio, ponieważ charakteryzuje się on silną konkurencją, co z kolei warunkuje jego płynność, gdyż duża liczba uczestników implikuje niskie koszty i łatwość zawierania transakcji. Wyróżnia go także niskie ryzyko w związki z zawieranymi umowami. Instrumenty rynku pieniężnego emitowane są na okres nie przekraczający 1 roku (52 tygodnie). Do instrumentów rynku pieniężnego zalicza się: bankowe depozyty krótkoterminowe i odgrywające coraz większą rolę w zarządzaniu płynnością transakcje repo, a także bony skarbowe, bony pieniężne, bony komercyjne przedsiębiorstw i certyfikaty depozytowe. 1. DEPOZYTY KRÓTKOTERMINOWE Transakcja polegająca na ulokowaniu w banku określonej wielkości środków finansowych na okres do 1 roku, za co, po wycofaniu tych środków, depozytariusz (inwestor powierzający bankowi pieniądze) otrzymuje kwotę wkładu powiększoną o stopę jego oprocentowania (np. WIBID). Do najbardziej powszechnych depozytów należy zaliczyć: 1) overnight (O/N) rozpoczyna się w dniu zawarcia transakcji a zapada następnego dnia (dzień roboczy); 2) tomorrow next (T/N) rozpoczyna się w pierwszym dniu następującym po zawarciu transakcji a zapada w dniu kolejnym; 3) spot next (S/N) rozpoczyna się drugiego dnia po zawarciu transakcji a zapada w dniu kolejnym. Pozostałe depozyty krótkoterminowe rozpoczynają się jak S/N - trwają do 1 roku a oprocentowanie ich rośnie w miarę wydłużania się okresu zapadalności. Ryzyka związane z instrumentami 1. Ryzyko stopy procentowej podstawowa kategoria ryzyk w przypadku inwestycji w depozyty krótkoterminowe. W przypadku stałego oprocentowania depozytu niekorzystne z naszego punktu widzenia są wzrosty stóp procentowych, ponieważ powodują one spadek atrakcyjności naszej inwestycji w porównaniu z innymi

6 (wzrasta koszt alternatywny kapitału). Z kolei w przypadku depozytów o zmiennym oprocentowaniu niekorzystny jest spadek stóp procentowych wywołujący spadek odsetek, które otrzymujemy. Jednak w przypadku depozytów krótkoterminowych (szczególnie O/N czy T/N) ryzyko to jest bardzo ograniczone. 2. Ryzyko kredytowe istnieje ryzyko niedotrzymania warunków umowy (tzn. bank nie będzie nam płacił odsetek), które wynika ze złej sytuacji finansowej tego podmiotu, a co za tym idzie jego niewielkiej wiarygodności. Taki rodzaj ryzyka również ogranicza krótkoterminowy charakter transakcji depozytowych na rynku pieniężnym. 3. Ryzyko płynności chociaż depozyty jednodniowe są najbardziej płynnym aktywem zaraz po pieniądzu gotówkowym, należy wspomnieć, że w przypadku niskich obrotów na rynku międzybankowym nie będzie możliwości dokonywania dużych transakcji. 4. Ryzyko walutowe istnieje w przypadku depozytów denominowanych w walutach obcych. Dokładny opis tego rodzaju ryzyka znajduje się w Definicjach. Możliwość zaciągnięcia zobowiązań finansowych pod zastaw instrumentu Dokument informacyjny miejsce umieszczenia dokumentu NIE Wewnętrzne regulacje banków dostępne na ich stronach internetowych (jednak zobowiązania banków w Polsce do określonej wysokości gwarantuje Bankowy Fundusz Gwarancyjny) 2. TRANSAKCJE REPO Transakcje REPO polegają na zaciąganiu krótkoterminowych pożyczek i dokonywaniu krótkoterminowych lokat (bardzo krótkie terminy zwykle od 1 do 7 dni) przy pomocy jednoczesnego zawierania dwóch przeciwstawnych transakcji sprzedaży i zakupu papierów wartościowych (często bonów skarbowych). Z perspektywy jednego podmiotu, pożyczką na rynku repo można nazwać sprzedaż instrumentów drugiemu podmiotowi z jednoczesnym zobowiązaniem ich odkupienia w określonym terminie po ustalonej cenie (na rynku terminowym). Z kolei, aby dokonać lokaty na rynku repo (takie transakcje określa się także jako reverse repo) należy kupić instrument w transakcji kasowej i równolegle sprzedać go w transakcji terminowej. Ryzyka związane z instrumentami Rodzaje ryzyka związanego z operacjami repo i reverse repo pokrywają się z ryzykami odnoszącymi się do depozytów krótkoterminowych. Należy zwrócić uwagę na ryzyko

7 stopy procentowej, gdyż zabezpieczeniem tego typu transakcji są zwykle papiery dłużne (bony skarbowe), jednak w przypadku transakcji krótkoterminowych (do 1 tygodnia) ryzyko to jest bardzo ograniczone. Dodatkowym rodzajem ryzyka jest jeszcze ryzyko kontrahenta, który może nie wywiązać się z warunków umowy, przykładowo pożyczkobiorca może nie odkupić bonów. Jednak ryzyko zaistnienia takiej sytuacji jest ograniczone. Możliwość zaciągnięcia zobowiązań finansowych pod zastaw instrumentu Dokument informacyjny miejsce umieszczenia dokumentu NIE Umowa 3. BONY SKARBOWE (BS) Bon skarbowy to instrument dłużny emitowany przez Skarb Państwa (SP) na okres 13, 26 lub 52 tygodni. Pośrednikiem emisji jest Ministerstwa Finansów (MF), a jednostką odpowiedzialną za organizację emisji i dokonywanie rozliczeń jest Narodowy Bank Polski (NBP). Bon skarbowy jest instrumentem zerokuponowym (sprzedawanym z dyskontem), co oznacza, że płatność równa wielkości nominalnej papieru następuje w dniu jego wykupu. Dyskontem jest właśnie różnica między wartością nominalną bonu a wartością, po której go nabyto (bieżąca cena rynkowa). Ryzyka związane z instrumentami Bony skarbowe cechują się relatywnie najniższym poziomem ryzyka, gdyż ich emitentem jest Skarb Państwa, a okres inwestycji jest krótki, przez co opisane przy obligacjach ryzyko stopy procentowej odgrywa tu małą rolę. Ryzyko stopy procentowej wiąże się z ryzykiem ceny, gdybyśmy chcieli sprzedać bon przed terminem wykupu, a w trakcie inwestycji zmieniła się rynkowa stopa procentowa wymagana przy tym instrumencie. Ryzyko to nie występuje, gdy bon jest trzymany do terminu wykupu (posiadacz otrzymuje znaną wartość nominalną). Możliwość zaciągnięcia zobowiązań finansowych pod zastaw instrumentu Dokument informacyjny miejsce umieszczenia dokumentu TAK (BS) Rozporządzenie Ministra Finansów, umieszczone na stronie internetowej MF

8 5&dzial=724&wysw=5&sub=sub3 4. KRÓTKOTERMINOWE CERTYFIKATY DEPOZYTOWE (CD) Papiery wartościowe o stałym oprocentowaniu, emitowane przez banki na okres od 1 miesiąca do 1 roku, które można określić jako depozyt podlegający obrotowi (papiery na okaziciela), ponieważ posiadacz certyfikatu nie musi go trzymać do terminu wykupu, ale może go sprzedać na rynku wtórnym. Ryzyka związane z instrumentami Ryzyko związane z inwestowaniem z krótkoterminowe certyfikaty depozytowe jest zbliżone do ryzyka związanego z zakładaniem depozytu. W przypadku krótkoterminowych certyfikatów depozytowych dodatkowa ma znaczenie ryzyko ceny (w przypadku gdybyśmy chcieli sprzedaż instrument na rynku wtórnym, przed terminem wykupu). Ryzyko ceny ze względu na krótki czas inwestycji jest jednak mocno ograniczone. Możliwość zaciągnięcia zobowiązań finansowych pod zastaw instrumentu Dokument informacyjny miejsce umieszczenia dokumentu TAK List emisyjny 5. BONY KOMERCYJNE(BK) Emitentem bonów komercyjnych są przedsiębiorstwa, które zdobywając krótkoterminowy kapitał chcą zwiększyć swoją płynność. Emitent zobowiązany jest do wykupu papieru według podanej w nim wartości nominalnej w określonym terminie. Ma on charakter pożyczki bez zabezpieczenia. Zazwyczaj bony komercyjne mają charakter zerokuponowy, ale zdarzają się też papiery o stałym oprocentowaniu. Przedsiębiorstwo zainteresowane emisją takich papierów jest zobowiązane do przedstawienia odpowiedniej informacji na temat swojej sytuacji finansowej, a wymaga się także by wartość nominalna emisji była ograniczona z góry pewnym limitem. Ryzyka związane z instrumentami Rodzaje ryzyka są identyczne jak przy bonach skarbowych. Przy czym wyższe jest tu ryzyko kredytowe, czyli ryzyko niewywiązania się emitenta z warunków.

9 Możliwość zaciągnięcia zobowiązań finansowych pod zastaw instrumentu Dokument informacyjny miejsce umieszczenia dokumentu TAK (BK) Strona internetowa biura maklerskiego, które jest organizatorem emisji (agentem) INSTRUMENTY DŁUŻNE 1. OBLIGACJE Obligacja to instrument finansowy o charakterze dłużnym (poświadczający wierzytelność), w którym jedna strona, zwana emitentem obligacji, stwierdza, że jest dłużnikiem drugiej strony, zwanej obligatariuszem (właściciel obligacji) i zobowiązuje się wobec niego do wykupu obligacji. Kapitałodawcą jest obligatariusz, czyli właściciel obligacji, a kapitałobiorcą jest emitent obligacji. Pożyczkę tą spłaca się, jako należność pieniężna w ściśle określonym czasie (terminie wykupu) wraz z odsetkami, których sposób naliczania jest określony w warunkach emisji obligacji. Wielkość tej pożyczki to wartość nominalna obligacji, a termin jego zwrotu przez emitenta to termin wykupu obligacji. Najważniejszymi cechami obligacji są: 1) termin wykupu - jest to termin, po upływie którego emitent zobowiązany jest dokonać wykupu, tzn. zwrócić zaciągnięty dług właścicielowi obligacji; 2) wartość (cena) nominalna - jest to wartość, od której nalicza się odsetki i którą emitent zwraca w dniu wykupu; 3) cena emisyjna - jest to cena, po której obligacja jest sprzedawana w momencie emisji pierwszemu właścicielowi; 4) oprocentowanie - określa wielkość odsetek od zaciągniętego zobowiązania wypłacanych obligatariuszowi; wyrażone jest w procentach wartości nominalnej (w skali roku); zwykle odsetki płacone są regularnie, np. co rok, co pół roku, co kwartał. Ze względu na oprocentowanie wyróżniamy obligacje: 1) stałym oprocentowaniu można dokładnie określić wszystkie płatności z tytułu posiadania instrumentu w momencie jego zakupu;

10 2) zmiennym oprocentowaniu (obligacje kuponowe) oprocentowanie zmienia się w kolejnych okresach odsetkowych i zależy od stopy referencyjnej, za którą przyjmuje się zwykle stopę kredytową na rynku międzybankowym (np. WIBOR) lub stopę rentowności bonów skarbowych; 3) obligacje indeksowane (w ramach obligacji o zmiennym oprocentowaniu) oprocentowanie za dany okres zależy od wartości określonego indeksu a zwykle jest nim stopa inflacji (obligacje indeksowane stopą inflacji) 4) obligacje zerokuponowe z tytułu ich posiadania nie są płacone odsetki; mają one charakter dyskontowy jej cena stanowi różnicę między wartością nominalną a premią terminową, wyrażającą koszt alternatywny kapitału, oraz premią z ryzyko. Obligacje mogą być sprzedawane zarówno na rynku pierwotnym, jak i wtórnym. Emitentem obligacji może być zarówno państwo reprezentowane przez Skarb Państwa, jak również inne instytucje, m.in. banki (listy zastawne), podmioty gospodarcze posiadające osobowość prawną (obligacje przedsiębiorstw), gminy i samorządy lokalne (obligacje komunalne). Ryzyka związane z instrumentem Możemy wyróżnić dwa podstawowe rodzaje ryzyka związanego z inwestycją w obligacje: ryzyko kredytowe i stopy procentowej. Nie są to oczywiście wszystkie ryzyka związane z tą inwestycją. 1. Ryzyko kredytowe jest to ryzyko niewypłacalności emitenta obligacji (default risk), kiedy dłużnik nie ma możliwości wywiązania się z przyjętych na siebie zobowiązań. Wielkość tego ryzyka zależy od wiarygodności emitenta najmniej ryzykowne są obligacje Skarbu Państwa (OSP), następnie obligacje komunalne (OK), długoterminowe certyfikaty depozytowe (DCD) a najbardziej obligacje przedsiębiorstw (OP). 2. Ryzyko stopy procentowej cena obligacji jest odwrotnie proporcjonalna do wymaganej stopy zwrotu, tzn. jeśli inwestorzy wymagają wyższej rentowności z danej inwestycji to automatycznie spada cena obligacji już wyetmitowanych. Zatem możemy tu mówić o ryzyku ceny, które występuje, jeśli chcemy sprzedać obligację przed terminem wykupu. Załóżmy, że inwestorzy wymagają obecnie przy nowej emisji obligacji 5-letnich o stałym dochodzie rentowności 6%. Jeśli znajdujące się już w obrocie obligacje były emitowane przy rentowności 5%, to wzrost stopy rynkowej do 6% powoduje spadek ceny tej obligacji. Powodów, dla których wymagana jest wyższa stopa zwrotu z obligacji jest bardzo wiele (wyższa inflacja bieżąca i oczekiwana, wzrost stopy referencyjnej NBP, wzrost awersji do ryzyka na świecie, czyli ryzyko rynkowe oraz inne). Odwrotna zależność też jest prawdziwa. Czyli jeśli obligacja była pierwotnie wyemitowana przy rentowności 7%, a teraz inwestorom dla takiej samej obligacji, ale nowej emisji wystarczy już stopa zwrotu w wysokości 6%, to cena będącej już w obrocie obligacji rośnie wraz ze spadkiem rynkowej stopy.. Podsumowując: w przypadku wzrostu stóp procentowych cena papierów dłużnych maleje, i odwrotnie. W przypadku bonów skarbowych i papierów wartościowych o zmiennym oprocentowaniu ryzyko to jest niskie. Im dłuższy

11 jest czas do wykupu instrumentów o stałym oprocentowaniu, tym to ryzyko jest większe. Ryzyko ceny nie występuje, jeśli przetrzymujemy obligację do terminu wykupu (otrzymujemy znaną wcześniej wartość nominalną). Ryzyko stopy procentowej jest duże dla obligacji zero kuponowych oraz stało kuponowych, z kolei dla papierów zmienno kuponowych jest niewielkie. 3. Ryzyko reinwestycji ryzyko polegające na tym, iż zakładana przez inwestora stopa zwrotu z papierów dłużnych nie zostanie zrealizowana za sprawą reinwestycji środków otrzymanych z wypłat kuponów w instrumenty o niższym oprocentowaniu. Obligacje odznaczają się ograniczoną zmiennością cen. Możliwość zaciągnięcia zobowiązań finansowych pod zastaw instrumentu Dokument informacyjny miejsce umieszczenia dokumentu TAK (OSP) strona internetowa MF 5&dzial=207&wysw=6&sub=sub3#n (OK) (OP) (DCD) list emisyjny udostępniany przez emitenta Wyżej wymienione rodzaje obligacji są do siebie podobne pod względem konstrukcji, a różnią się profilem emitenta. Poniżej prezentujemy jeszcze dwa instrumenty dłużne, które są nieco odmienne od powyższych obligacje zamienne i listy zastawne. 2. OBLIGACJE ZAMIENNE Papier dłużny emitowany przez przedsiębiorstwa o stałym lub zmiennym oprocentowaniu i określonym terminie wykupu, który po spełnieniu określonych warunków może zostać zamieniony na ustaloną liczbę akcji. Instrument ten ma charakter opcyjny, gdyż wzrost cen akcji emitenta może doprowadzić do wzrostu wartości obligacji ponad wartość zaciągniętego długu, natomiast granicę spadku ceny obligacji wyznacza poziom tego długu.

12 Ryzyka związane z instrumentem Ryzyka są tu takie same jak przy obligacjach. Dodatkowo dochodzi ryzyko związane z wbudowaną opcją kupna akcji emitenta (opis ryzyka związanego z opcją poniżej, przy omawianiu opcji). Jednak ryzyko opcji jest to ograniczone, gdyż granicę spadku ceny obligacji zmiennej wyznacza poziom tego długu. TAK średnia Jeśli zmienia się cena akcji emitenta, to cena obligacji zamiennej może rosnąć lub spadać bardziej niż cena zwykłej obligacji emitenta w podobnych warunkach rynkowych. Możliwość zaciągnięcia zobowiązań finansowych pod zastaw instrumentu Dokument informacyjny miejsce umieszczenia dokumentu TAK Memorandum Informacyjne udostępniane przez emitenta lub organizatora emisji. Mogą być gwarantowane, a szczegóły na ten temat powinny być zawarte w Memorandum Informacyjnym 3. LISTY ZASTAWNE Instrument dłużny rynku kapitałowego o stałym lub zmiennym oprocentowaniu i określonym terminie wykupu, emitowany przez banki hipoteczne a jego zabezpieczenie stanowią aktywa emitenta np. nieruchomości będące zabezpieczeniem udzielonych przez dany bank kredytów hipotecznych. Ryzyka związane z instrumentem Ryzyka są tu takie same jak przy obligacjach. Dodatkowo dochodzi ryzyko związane ze zmianą wartości zabezpieczenia instrumentu.

13 Możliwość zaciągnięcia zobowiązań finansowych pod zastaw instrumentu TAK Dokument informacyjny miejsce umieszczenia dokumentu List emisyjny udostępniany przez emitenta, jednak posiadacze listów zastawnych mają pierwszeństwo w zaspokajaniu swoich wierzytelności z określonych aktywów banku przed innymi jego wierzycielami, jeśli jest niewypłacalny INSTRUMENTY UDZIAŁOWE 1. AKCJE Akcje są udziałowym instrumentem finansowym odzwierciedlającym prawo do własności części majątku spółki. Emitentem akcji jest spółka akcyjna. Akcja, jako prawo udziałowe oznacza członkostwo w spółce akcyjnej, a jej właściciel staje się akcjonariuszem spółki. Z posiadaniem akcji związane są konkretne prawa i obowiązki akcjonariusza. Akcje mogą być imienne lub na okaziciela, zwykłe lub uprzywilejowane. Akcjonariusz posiada dwa rodzaje uprawnień: majątkowe i korporacyjne. Do uprawnień majątkowych można zaliczyć np.: prawo do dywidendy, prawo do odpowiedniej części majątku spółki w przypadku jej likwidacji. Uprawnieniami korporacyjnymi są m.in.: prawo do informacji o działalności spółki, prawo głosu, prawo do udziału w walnym zgromadzeniu spółki. Ryzyka związane z instrumentem Podstawowym ryzykiem związanym z posiadaniem akcji jest zmienność ich wyceny dokonywanej przez rynek. Przykładowo, gdy wyniki finansowe spółki są dobre, wówczas wraz ze wzrostem wartości spółki może rosnąć cena jej akcji. Jednak w sytuacji, gdy w spółce wystąpią trudności np. ze sprzedażą produktów czy usług, a co za tym idzie wystąpi spadek zysków lub pojawi się strata, akcje takiej spółki mogą tracić na wartości, czasem gwałtownie. Akcjonariusz powinien mieć świadomość, że z posiadaniem akcji może wiązać się zarówno szybki i duży zysk, jak i możliwość spadku ich wartości

14 rynkowej, a także całkowitej utraty wartości akcji spółki (np. w przypadku upadłości spółki). 1. Ryzyko ceny Głównymi czynnikami ryzyka inwestycji w akcje są czynniki dotyczące kondycji finansowej spółek będących ich emitentami. Na ryzyko to mają wpływ następujące czynniki: 1) ryzyko specyficzne spółki związane jest z działalnością spółki, jej kondycją finansową, osiąganymi wynikami finansowymi. Wysokość i stabilność wyników finansowych spółki ma podstawowy wpływ na ryzyko inwestycyjne oraz na przyszłe stopy zwrotu z wybranych akcji. Im słabsze wyniki finansowe osiąga spółka, tym większe prawdopodobieństwo poniesienia przez akcjonariusza straty oraz większa zmienność notowań akcji. Z ryzykiem tym wiążą się też takie elementy jak np.: ocena pracy zarządu, zmiany strategii lub modelu biznesowego spółki, polityka w zakresie ładu korporacyjnego, polityka dywidendowa, konflikty w akcjonariacie i inne; 2) kapitalizacja spółki wartość giełdowa spółki równa iloczynowi aktualnego kursu akcji i liczby akcji spółki. Im mniejsza kapitalizacja spółki tym większe prawdopodobieństwo dużych zmian notowań i mniejsza płynność; 3) płynność spółki średnia wielkość obrotów spółki w wybranym okresie czasu, wpływa często na zmienność notowań. Im mniejsza wartość obrotów spółki tym z reguły większa zmienność notowań; 4) ryzyko branżowe związane jest z postrzeganiem przez inwestorów konkretnej branży, w której działa dana spółka. Największe ryzyko wiąże się z inwestycją w spółki działające w branży schyłkowej. Wówczas nawet przy dobrej kondycji finansowej samej spółki istnieje duże ryzyko spadku kursu jej akcji. W poszczególnych branżach można obserwować np.: wzrost konkurencji, spadek popytu na produkty, zmiany technologiczne itp. 5) ryzyko rynkowe ryzyko rynkowe wynika z natury samego rynku kapitałowego, który do wyceny aktywów oprócz czynnika racjonalnego używa także czynnika emocjonalnego, psychologicznego. Dodatkowo na ryzyko rynkowe ma wpływ globalne powiązania rynków, co może powodować, że spadki na ważnym światowym rynku kapitałowym rynku mogą mieć istotny wpływ na notowania rodzimych spółek, mimo ich dobrej kondycji finansowej. Wartość inwestycji zależy więc do pewnego stopnia od zachowania całego rynku. Nie można wyeliminować go poprzez dywersyfikację portfela papierów wartościowych. 6) ryzyko makroekonomiczne wynika z wrażliwości danego rynku kapitałowego na krajowe i światowe procesy makroekonomiczne, w szczególności takie, jak: tempo wzrostu gospodarczego, stopień nierównowagi makroekonomicznej (deficyty budżetowe, handlowe i

15 obrotów bieżących), wielkość popytu konsumpcyjnego, poziom inwestycji, wysokość stóp procentowych, wielkość i kształtowanie się poziomu inflacji, wielkość i kształtowanie się poziomu cen surowców, czy sytuacja geopolityczna. 2. Ryzyko płynności Ryzyko płynności polega na niemożliwości kupna lub sprzedaży instrumentu bez znaczącego wpływu na jego cenę. W przypadku ryzyka płynności należy pamiętać, że: 1) specyfika obrotu regulowanego sprawia, że zlecenia kupna lub sprzedaży instrumentów finansowych mogą zostać niezrealizowane lub zrealizowane w części; 2) może wystąpić ryzyko rozliczenia, czyli możliwości nieterminowego rozliczenia zawartej transakcji, ze względu na nie wywiązanie się kontrahenta z zobowiązania w określonym terminie. 3. Ryzyko zawieszenia bądź ryzyko wycofania z obrotu zorganizowanego Na zwiększenie ryzyka inwestycyjnego wpływa również możliwość zawieszenia notowań, wycofania lub wykluczenia instrumentów finansowych z obrotu na rynku regulowanym. Taka sytuacja w znaczący sposób może wpłynąć na rynkową wycenę instrumentów finansowych. Akcje odznaczają się znaczącą zmiennością cen, zwłaszcza w krótkim okresie czasu, co jest równoznaczne z wysokim ryzykiem inwestycyjnym. Pozostałe informacje Możliwość zaciągnięcia zobowiązań finansowych pod zastaw instrumentu Dokument informacyjny miejsce umieszczenia dokumentu TAK Prospekt emisyjny udostępniany przez oferującego lub emitenta. Dodatkowo emitenci akcji na rynku regulowanym mają obowiązek przekazywania określone przepisami prawa informacje bieżące i okresowe. W przypadku akcji notowanych na rynku zorganizowanym - nieregulowanym remitenci mogą mieć obowiązek udostępniania do publicznej wiadomości określonych przepisami obowiązującymi

16 na tym rynku informacji i dokumentów informacyjnych. 2. PRAWA DO AKCJI (PDA) Prawo do akcji to prawo majątkowe przysługujące inwestorom giełdowym w odniesieniu do akcji danej spółki akcyjnej, którego wartość (cena) jest ściśle powiązana z wartością (ceną) akcji już objętych przez nich w ofercie publicznej tejże spółki, aczkolwiek niedopuszczonych jeszcze do obrotu giełdowego (np. z uwagi na jeszcze nieuprawomocnienie ewidencyjne nowych serii tychże akcji). PDA uprawniają inwestora do automatycznego otrzymania akcji nowej emisji spółki publicznej, we wskazanym wcześniej terminie. Prawa te powstają z chwilą dokonania przydziału tych akcji i wygasają z chwilą zarejestrowania akcji w depozycie papierów wartościowych albo z dniem uprawomocnienia się postanowienia sądu rejestrowego odmawiającego wpisu podwyższenia kapitału zakładowego do rejestru przedsiębiorców. PDA daje możliwość odsprzedaży akcji przed jej pierwszym notowaniem. W przypadku nabycia PDA inwestor jednak powinien się liczyć z ryzykiem nie dojścia do skutku emisji. W wypadku, gdy dana emisja nie dojdzie do skutku, tzn. nowe akcje nie zostaną dopuszczone do obrotu, emitent ma obowiązek odkupić PDA za cenę emisyjną danej akcji, niezależnie od ceny zapłaconej za samo PDA. Prawa wynikające z posiadanie PDA nie są równe prawom wynikającym z posiadania akcji. Ryzyka związane z instrumentem Ryzyka związane z inwestowaniem w PDA są tożsame z ryzykami związanymi z inwestowaniem w akcje, przy czym wyższe jest ryzyko płynności. Dodatkowo inwestor może ponieść ryzyko nie dojścia do skutku emisji (o którym mowa powyżej). PDA odznaczają się znaczącą zmiennością cen, często wyższą od akcji tej samej spółki. W przypadku zarejestrowania przez sąd nowej emisji akcji, wydłużenie horyzontu inwestycyjnego zrównuje poziom zmienności PDA do zmienności typowej dla akcji tej samej spółki. Możliwość zaciągnięcia zobowiązań finansowych pod zastaw instrumentu NIE Dokument informacyjny miejsce Taki sam jak dla akcji sprzedawanych

17 umieszczenia dokumentu w ofercie publicznej 3. PRAWA POBORU Prawo poboru jest odzwierciedleniem zasady umożliwiającej co najmniej zachowanie przez dotychczasowych akcjonariuszy proporcjonalnego udziału w kapitale akcyjnym spółki akcyjnej, która przeprowadza nową emisję akcji. Według tej reguły objęcie przez akcjonariuszy odpowiedniej ilości nowych akcji zależy ściśle od liczby już posiadanych akcji i odbywa się w terminie specjalnie wyznaczonym przez spółkę. Oznacza ono przywilej pierwszeństwa przy zakupie nowych akcji przez dotychczasowych akcjonariuszy. Korzystając z prawa poboru akcjonariusze mają możliwość zachowania dotychczasowego "stanu posiadania akcji" w spółce akcyjnej. Akcjonariusze niezainteresowani nowo emitowanymi akcjami tej spółki mogą za pośrednictwem giełdy zbywać swoje prawa poboru osobom trzecim, w przypadku dostępności akcji tej spółki w obrocie publicznym. Walne Zgromadzenie spółki podczas podejmowania uchwał w zakresie nowej emisji akcji może zadecydować o wyłączeniu prawa poboru dla dotychczasowych akcjonariuszy. Ryzyka związane z instrumentem Ryzyka związane z inwestowaniem w prawa poboru są tożsame z ryzykami związanymi z inwestowaniem w akcje. Dodatkowo prawa poboru cechują się wysoką dźwignią finansową. Wynika ona z faktu, iż cena rynkowa prawa poboru zależy od różnicy między bieżącym kursem akcji na giełdzie a ceną, po jakiej obejmowane będą akcje z nowej emisji. Działanie dźwigni finansowej jest szerzej opisane przy kontraktach terminowych. Dodatkowo inwestor powinien pamiętać, iż czas notowań praw poboru jest zazwyczaj bardzo krótki. Inwestor najpóźniej w ostatnim dniu notowań powinien rozważyć potrzebę zapisania się na akcje nowej emisji wykorzystując posiadane prawa. W przypadku nie dokonania zapisu w wyznaczonym terminie, prawa poboru wygasają. Jeśli inwestor nie złoży zapisu na akcje nowej emisji lub ich nie sprzeda w trakcie trwania obrotu na rynku zorganizowanym, nie otrzyma żadnej zapłaty w momencie ich wygaśnięcia. Prawa poboru odznaczają się bardzo znaczącą zmiennością cen, w większości przypadków wyższą od zmienności akcji tej samej spółki. WYSOKA Możliwość zaciągnięcia zobowiązań NIE finansowych pod zastaw instrumentu Dokument informacyjny miejsce Spółki notowane na rynku regulowanym obowiązane są

18 umieszczenia dokumentu przekazywać stosowne informacje o warunkach przyznania praw poboru obecnym akcjonariuszom do publicznej wiadomości. 4. JEDNOSTKI UCZESTNICTWA Jednostka uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym to prawny tytuł do udziału w aktywach funduszu inwestycyjnego otwartego lub specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego (jednostki uczestnictwa reprezentują jednakowe prawa majątkowe), który nie jest papierem wartościowym i nie może być zbywany na rzecz osób trzecich. Jednostki uczestnictwa podlegają dziedziczeniu, jak też mogą być przedmiotem zabezpieczenia zobowiązań. Jednostka uczestnictwa to wielkość umowna, część aktywów funduszu inwestycyjnego, którą można nabyć. Nabycie jednostki uczestnictwa jest jednoznaczne z inwestycją w fundusz inwestycyjny otwarty lub specjalistyczny funduszu inwestycyjny otwarty. Jednostki uczestnictwa są odkupywane na żądanie inwestora. W momencie realizacji (zakończenia) inwestycji, jednostki uczestnictwa w funduszu są umarzane. Jednostki uczestnictwa nie mogą być przedmiotem obrotu zorganizowanego. Ryzyka związane z instrumentem Stopień ryzyka przy inwestowaniu w jednostki uczestnictwa jest uzależniony od kategorii, do której dany fundusz należy tj. czy jest to fundusz rynku pieniężnego, obligacyjny, zrównoważony, czy akcyjny. Z reguły im większa część portfela może być inwestowana na rynku akcji tym ryzyko inwestycji jest większe. Zarządzający danym funduszem stara się, poprzez odpowiednią dywersyfikację i aktywne zarządzanie portfelem, dobierać optymalne instrumenty z punktu widzenia polityki inwestycyjnej funduszu oraz oczekiwań, co do przyszłych stóp zwrotu z różnych klas aktywów. Niemniej jednak należy być świadomym, że zarządzający funduszem może popełnić błędy, które mogą okazać się kosztowne dla inwestora. Ponadto nawet najlepiej zdywersyfikowany portfel nie uchroni przed ryzykiem rynkowym. Wartość lokat funduszu w bardzo dużym stopniu zależy od zachowania całego rynku czy to akcji, czy obligacji. Nie można tego ryzyka wyeliminować poprzez dywersyfikację portfela papierów wartościowych. Pozostałe ryzyka: 1) Ryzyko selekcji instrumentów finansowych zarządzający funduszem może podjąć błędne decyzje, co do selekcji papierów wartościowych do portfela inwestycyjnego funduszu. Ryzyko selekcji instrumentów finansowych ograniczane jest poprzez dywersyfikację portfela inwestycyjnego oraz wewnętrzne procedury towarzystwa funduszy inwestycyjnych.

19 2) Ryzyko nie osiągnięcia celu inwestycyjnego fundusz nie gwarantuje osiągnięcia celu inwestycyjnego, a indywidualna stopa zwrotu uzależniona jest od wartości jednostki uczestnictwa w momencie jej zbycia i odkupienia przez funduszu oraz od wysokości opłaty manipulacyjnej i podatku od dochodów kapitałowych. Zmienność wycen jednostek uczestnictwa jest zróżnicowana w zależności od typu funduszu. Możliwość zaciągnięcia zobowiązań finansowych pod zastaw instrumentu Dokument informacyjny miejsce umieszczenia dokumentu TAK Podstawowymi dokumentami informacyjnymi dla klientów są prospekty, statuty funduszy. Można je znaleźć na stronach internetowych Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych.. Jednakże działalność funduszy inwestycyjnych w Polsce jest ściśle regulowana i kontrolowana poprzez odpowiednie organy państwowe (Komisja Nadzoru Finansowego). 5. CERTYFIKATY INWESTYCYJNE Certyfikaty inwestycyjne to papiery wartościowe emitowane przez fundusze inwestycyjne zamknięte. Są one niepodzielne i reprezentują równe prawa. Certyfikaty są papierami wartościowymi na okaziciela, dlatego też mogą być notowane na giełdzie. Wartość certyfikatów inwestycyjnych uzależniona jest od wartości portfela inwestycyjnego funduszu. Fundusz inwestycyjny zamknięty dokonuje wyceny aktywów funduszu nie rzadziej niż raz na trzy miesiące oraz na siedem dni przed rozpoczęciem zbywania certyfikatów kolejnej emisji. Z chwilą wykupienia certyfikatów przez fundusz są one umarzane z mocy prawa. Fundusze inwestycyjne zamknięte w porównaniu do funduszy otwartych posiadają znacznie szersze możliwości inwestycyjne, co daje szerszą elastyczność w selekcji strategii oraz inwestycji dla zarządzających. Ryzyka związane z instrumentem

20 Certyfikaty inwestycyjne charakteryzują się wszystkimi czynnikami ryzyka związanymi z jednostkami uczestnictwa. W związku z szerszymi możliwościami inwestycyjnymi fundusze inwestycyjne zamknięte i związane z nimi certyfikaty inwestycyjne mogą być bardziej ryzykowne w porównaniu do funduszy inwestycyjnych otwartych. Pozostałe ryzyka: 1) Ryzyko płynności z zasady płynność certyfikatów inwestycyjnych jest niska. 2) Ryzyko nie osiągnięcia celu inwestycyjnego. Zmienność cen certyfikatów inwestycyjnych jest zróżnicowana w zależności od typu funduszu. Możliwość zaciągnięcia zobowiązań finansowych pod zastaw instrumentu Dokument informacyjny miejsce umieszczenia dokumentu TAK Podstawowymi dokumentami informacyjnymi dla klientów są prospekty, statuty funduszy. Można je znaleźć na stronach internetowych Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych.. Jednakże działalność funduszy inwestycyjnych w Polsce jest ściśle regulowana i kontrolowana poprzez odpowiednie organy państwowe (Komisja Nadzoru Finansowego). INSTRUMENTY POCHODNE 6. KONTRAKTY TERMINOWE Kontrakty terminowe to pochodne instrumenty finansowe, będące rodzajem umowy, zawartej pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do kupna a druga do sprzedaży w określonym czasie i po ustalonej cenie, określonej ilości instrumentu bazowego lub dokonania równoważnego rozliczenia pieniężnego. Cena, o której jest mowa w umowie, jest określana już w momencie zawarcia umowy Przedmiotem obrotu w przypadku kontraktów terminowych nie są fizyczne przedmioty bądź papiery wartościowe, lecz umowy (kontrakty) na transakcje, które zostaną wykonane w przyszłości.

Ogólna informacja o instrumentach finansowych oraz o ryzykach związanych z inwestowaniem w te instrumenty

Ogólna informacja o instrumentach finansowych oraz o ryzykach związanych z inwestowaniem w te instrumenty Ogólna informacja o instrumentach finansowych oraz o ryzykach związanych z inwestowaniem w te instrumenty Akcje Papier wartościowy udziałowy, odzwierciedlający prawo do własności części majątku spółki,

Bardziej szczegółowo

Instrumenty Rynku Pieniężnego

Instrumenty Rynku Pieniężnego Rodzaje i opis instrumentów finansowych wchodzących w skład portfeli Definicje pojęć użytych w opisie instrumentów Zmienność ceny miara niepewności co do przyszłej wartości instrumentu finansowego, im

Bardziej szczegółowo

Ze względu na przedmiot inwestycji

Ze względu na przedmiot inwestycji INWESTYCJE Ze względu na przedmiot inwestycji Rzeczowe (nieruchomości, Ziemia, złoto) finansowe papiery wartościowe polisy, lokaty) INWESTYCJE Ze względu na podmiot inwestowania Prywatne Dokonywane przez

Bardziej szczegółowo

Informacje podstawowe

Informacje podstawowe OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY PRZEKAZYWANY PRZEZ BIURO MAKLERSKIE ING BANKU ŚLĄSKIEGO SA W ZWIĄZKU Z USŁUGAMI MAKLERSKIMI ŚWIADCZONYMI

Bardziej szczegółowo

Ogólny opis typów instrumentów finansowych i ryzyk związanych z inwestycjami w te instrumenty.

Ogólny opis typów instrumentów finansowych i ryzyk związanych z inwestycjami w te instrumenty. Ogólny opis typów instrumentów finansowych i ryzyk związanych z inwestycjami w te instrumenty. 1. AKCJE Emitowane przez spółki akcyjne papiery wartościowe dające uprawnienia korporacyjne charakterystyczne

Bardziej szczegółowo

Ogólny opis istoty instrumentów finansowych oraz ryzyka związanego z inwestowaniem w te instrumenty finansowe

Ogólny opis istoty instrumentów finansowych oraz ryzyka związanego z inwestowaniem w te instrumenty finansowe Ogólny opis istoty instrumentów finansowych oraz ryzyka związanego z inwestowaniem w te instrumenty finansowe Akcje Papier wartościowy dający prawo do własności części majątku spółki, łączący w sobie prawa

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG

INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG Załącznik nr 1 do Procedury współpracy z Klientem INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG Informacje dotyczące IPOPEMA Securities S.A. oraz świadczonych usług, przekazywane

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG

INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG Informacje dotyczące IPOPEMA Securities S.A. oraz świadczonych usług, przekazywane klientowi na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów

Bardziej szczegółowo

Katalog instrumentów finansowych będących w ofercie DM PKO Banku Polskiego

Katalog instrumentów finansowych będących w ofercie DM PKO Banku Polskiego Załącznik nr 7 do Broszury informacyjnej o wymogach MiFID dla Klientów Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego Spółki Akcyjnej (dla Klientów Domu Maklerskiego PKO Banku Polskiego) Katalog instrumentów

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa:

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: 1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: akcje, obligacje i bony skarbowe 3,92% 6 prawa poboru 0,00% 0 jednostki uczestnictwa 94,12% 144 dywidendy 1,96% 3 2. W grupie

Bardziej szczegółowo

OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY FINANSOWE

OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY FINANSOWE OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY FINANSOWE Spis treści: 1. AKCJE 2. PRAWA DO AKCJI (PDA) 3. PRAWA POBORU 4. KONTRAKTY TERMINOWE 5. OPCJE

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC BETA Specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianach

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R. Niniejszym Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A.

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A. OPISY PRODUKTÓW Rabobank Polska S.A. Warszawa, marzec 2010 Wymiana walut (Foreign Exchange) Wymiana walut jest umową pomiędzy bankiem a klientem, w której strony zobowiązują się wymienić w ustalonym dniu

Bardziej szczegółowo

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia.

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia. Opcje na GPW (II) Wbrew ogólnej opinii, inwestowanie w opcje nie musi być trudne. Na rynku tym można tworzyć strategie dla doświadczonych inwestorów, ale również dla początkujących. Najprostszym sposobem

Bardziej szczegółowo

Wykład: Rynki finansowe część I. prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015

Wykład: Rynki finansowe część I. prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015 Wykład: Rynki finansowe część I prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015 Zasadnicza część rynku finansowego służy pozyskiwaniu kapitału Rynek pozyskiwania kapitału to: 1. Rynek pozyskiwania

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego

Bardziej szczegółowo

Obligacje. Nieograniczone możliwości inwestowania

Obligacje. Nieograniczone możliwości inwestowania Obligacje Nieograniczone możliwości inwestowania Spis treści Obligacje... Kryteria podziału Obligacji... Rentowność a cena... Obligacje z Dyskontem i Premią... Przykład Obligacji... Jak inwestować w Obligacje?...

Bardziej szczegółowo

Rynki i Instrumenty Finansowe. Warszawa, 30 listopada 2011 r.

Rynki i Instrumenty Finansowe. Warszawa, 30 listopada 2011 r. Rynki i Instrumenty Finansowe Warszawa, 30 listopada 2011 r. Rynek Finansowy Rynek Finansowy, Rynek Kapitałowy RYNEK FINANSOWY RYNEK KAPITAŁOWY RYNEK INSTRUMENTÓW POCHODNYCH RYNEK PIENIĘŻNY 3 Rynek Finansowy

Bardziej szczegółowo

Informacje o Instrumentach Finansowych

Informacje o Instrumentach Finansowych Informacje o Instrumentach Finansowych Opis istoty oraz ryzyka związanego z inwestowaniem w instrumenty finansowe wykorzystywane w ramach świadczenia przez Towarzystwo usług w zakresie zarządzania portfelami,

Bardziej szczegółowo

KATALOG INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH BĘDĄCYCH W OFERCIE DM PKO BANKU POLSKIEGO (CHARAKTERYSTYKA INSTRUMENTÓW I ZWIĄZANEGO Z NIMI RYZYKA INWESTYCYJNEGO)

KATALOG INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH BĘDĄCYCH W OFERCIE DM PKO BANKU POLSKIEGO (CHARAKTERYSTYKA INSTRUMENTÓW I ZWIĄZANEGO Z NIMI RYZYKA INWESTYCYJNEGO) Załącznik nr 7 do Broszury informacyjnej o wymogach MiFID dla Klientów Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego Spółki Akcyjnej (dla Klientów Domu Maklerskiego PKO Banku Polskiego) KATALOG INSTRUMENTÓW

Bardziej szczegółowo

OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY FINANSOWE

OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY FINANSOWE OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY FINANSOWE Ogólny opis istoty instrumentów finansowych 1 Dla potrzeby opisu ryzyka związanego z inwestowaniem

Bardziej szczegółowo

NOTA - 1 Polityka rachunkowości Funduszu

NOTA - 1 Polityka rachunkowości Funduszu NOTA - 1 Polityka rachunkowości Funduszu Rachunkowość Funduszu prowadzona jest zgodnie z przepisami Ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (Dz. U. z 2002 roku Nr 76 poz. 694 z późniejszymi

Bardziej szczegółowo

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE Zasady Działania Funduszy i Planów Inwestycyjnych Załącznik do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Indywidualne Ubezpieczenie na Życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianie statutu DFE Pocztylion Plus

Ogłoszenie o zmianie statutu DFE Pocztylion Plus Ogłoszenie o zmianie statutu DFE Pocztylion Plus Warszawa, 2014-07-18 Na podstawie 42 pkt 4 statutu Dobrowolnego Funduszu Emerytalnego Pocztylion Plus ( Fundusz ) Pocztylion-Arka Powszechne Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

Ryzyko Inwestycyjne. Rodzaje aktywów finansowych

Ryzyko Inwestycyjne. Rodzaje aktywów finansowych Ryzyko Inwestycyjne NWAI Dom Maklerski S.A. informuje, że ryzyko inwestycyjne jest nieodłącznym elementem każdej decyzji inwestycji. Poszczególne rodzaje instrumentów finansowych cechują się zróżnicowanymi

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH

REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH Stanowiący integralną część ogólnych warunków ubezpieczeń na życie, jeżeli są związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (grupa 3 działu I ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH

REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH UL/Regulamin_UFK/05-2014/G REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH Stanowiący integralną część ogólnych warunków ubezpieczeń na życie, jeżeli są związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym

Bardziej szczegółowo

OPIS ISTOTY POSZCZEGÓLNYCH INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYK ZWIĄZANYCH Z INWESTOWANIEM W INSTRUMENTY FINANSOWE:

OPIS ISTOTY POSZCZEGÓLNYCH INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYK ZWIĄZANYCH Z INWESTOWANIEM W INSTRUMENTY FINANSOWE: OPIS ISTOTY POSZCZEGÓLNYCH INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYK ZWIĄZANYCH Z INWESTOWANIEM W INSTRUMENTY FINANSOWE: I. INFORMACJE OGÓLNE: Dom Maklerski Noble Securities S.A. informuje, że inwestowanie środków

Bardziej szczegółowo

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options).

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options). Opcje na GPW (I) Opcje (ang. options) to podobnie jak kontrakty terminowe bardzo popularny instrument notowany na rynkach giełdowych. Ich konstrukcja jest nieco bardziej złożona od kontraktów. Opcje można

Bardziej szczegółowo

Katalog instrumentów finansowych będących w ofercie DM PKO Banku Polskiego (charakterystyka instrumentów i związanego z nimi ryzyka inwestycyjnego)

Katalog instrumentów finansowych będących w ofercie DM PKO Banku Polskiego (charakterystyka instrumentów i związanego z nimi ryzyka inwestycyjnego) Załącznik nr 7 do Broszury informacyjnej o wymogach MiFID dla Klientów Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego Spółki Akcyjnej (dla Klientów Domu Maklerskiego PKO Banku Polskiego) Katalog instrumentów

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji 1. Wycena Aktywów Funduszu oraz ustalenie Wartości Aktywów

Bardziej szczegółowo

OGÓLNY OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ TOWARÓW GIEŁDOWYCH W POLSKIM DOMU MAKLERSKIM S.A.

OGÓLNY OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ TOWARÓW GIEŁDOWYCH W POLSKIM DOMU MAKLERSKIM S.A. OGÓLNY OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ TOWARÓW GIEŁDOWYCH W POLSKIM DOMU MAKLERSKIM S.A. (obowiązuje od 16 maja 2016r.) Przedstawione poniżej opisy dla poszczególnych towarów giełdowych i instrumentów

Bardziej szczegółowo

Podstawy finansów i inwestowania w biznesie. Wykład 6

Podstawy finansów i inwestowania w biznesie. Wykład 6 Podstawy finansów i inwestowania w biznesie Wykład 6 Plan wykładu Cechy inwestycji finansowych: dochód ryzyko płynność Depozyty bankowe Fundusze inwestycyjne 2015-11-05 2 Najważniejszymi cechami inwestycji

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH

REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH Stanowiący integralną część ogólnych warunków ubezpieczeń na życie, jeżeli są związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (grupa 3 działu I ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE

TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE Bank Millennium S.A. z siedzibą w Warszawie, ul. Stanisława Żaryna 2A, 02-593 Warszawa, wpisany pod nr KRS 0000010186

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

Cel inwestycyjny i zasady polityki inwestycyjnej Funduszu

Cel inwestycyjny i zasady polityki inwestycyjnej Funduszu Zgodnie z 38 ust.1 pkt 2 Statutu Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego CitiPłynnościowy, Fundusz ogłasza następujące zmiany w treści Statutu: Cel inwestycyjny i zasady polityki inwestycyjnej

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Charakterystyka:

Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Charakterystyka: ogół transakcji kupna-sprzedaŝy, których przedmiotem są instrumenty finansowe o okresie wykupu dłuŝszym od roku; środki uzyskane z emisji tych instrumentów mogą być przeznaczone na działalność rozwojową

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH TYPU E

REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH TYPU E IKE/Regulamin_UFK/05-2014/G REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH TYPU E Stanowiący integralną część ogólnych warunków ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, zwanych

Bardziej szczegółowo

Informacje o instrumentach finansowych i ryzyku

Informacje o instrumentach finansowych i ryzyku ING BANK ŚLĄSKI Spółka Akcyjna ul. Sokolska 34, 40-086 Katowice ING BANK ŚLĄSKI BIURO MAKLERSKIE KRS 0000005459 Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w Katowicach Wydział VIII Gospodarczy NIP 634-013-54-75 Kapitał

Bardziej szczegółowo

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem.

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem. Opcje na GPW 22 września 2003 r. Giełda Papierów Wartościowych rozpoczęła obrót opcjami kupna oraz opcjami sprzedaży na indeks WIG20. Wprowadzenie tego instrumentu stanowi uzupełnienie oferty instrumentów

Bardziej szczegółowo

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego).

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego). Kontrakt terminowy (z ang. futures contract) to umowa pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do kupna, a druga do sprzedaży, w określonym terminie w przyszłości (w tzw. dniu wygaśnięcia)

Bardziej szczegółowo

2. Fundusz jest przeznaczony dla osób oczekujących długoterminowego wzrostu wartości oszczędności, które decyzję co do struktury aktywów Funduszu

2. Fundusz jest przeznaczony dla osób oczekujących długoterminowego wzrostu wartości oszczędności, które decyzję co do struktury aktywów Funduszu OGŁOSZENIE Zarząd ING Powszechne Towarzystwo Emerytalne Spółka Akcyjna informuje, że Komisja Nadzoru Finansowego decyzją nr DLU/WFE/612/22/5/14/KM z dnia 8 września 2014 roku wyraziła zgodę na zmianę Statutu

Bardziej szczegółowo

UFK SELEKTYWNY. Fundusz Inwestycyjny: ALTUS Absolutnej Stopy Zwrotu Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Obligacji 1

UFK SELEKTYWNY. Fundusz Inwestycyjny: ALTUS Absolutnej Stopy Zwrotu Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Obligacji 1 Opis FIZ: UFK SELEKTYWNY UFK Selektywny to aktywnie zarządzany poprzez Trigon Dom Maklerski S.A. Ubezpieczeniowy Fundusz Kapitałowy, którego aktywa mogą stanowić Certyfikaty Inwestycyjne ośmiu Funduszy

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 TREŚĆ: Poz.: KOMUNIKATY KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH: 27 Komunikat Nr 20 Komisji Egzaminacyjnej

Bardziej szczegółowo

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom,

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, Obligacje Obligacje Teraz pora zająć się obligacjami.. Wbrew pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, jak i emitentom. Definicja

Bardziej szczegółowo

Informacja o instrumentach finansowych i opis ryzyka

Informacja o instrumentach finansowych i opis ryzyka Informacja o instrumentach finansowych i opis ryzyka Opisy dla poszczególnych instrumentów finansowych zaprezentowane poniżej nie wyczerpują wszystkich związanych z ich nabyciem ryzyk. Kategorie zaprezentowane

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. art. 12 ust. 2 Statutu Brzmienie dotychczasowe: 2. Cel Subfunduszu Global Partners Kredyt

Bardziej szczegółowo

OPIS RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INSTRUMENTAMI I PRODUKTAMI FINANSOWYMI DLA OSÓB FIZYCZNYCH W BANKU MILLENNIUM S.A.

OPIS RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INSTRUMENTAMI I PRODUKTAMI FINANSOWYMI DLA OSÓB FIZYCZNYCH W BANKU MILLENNIUM S.A. OPIS RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INSTRUMENTAMI I PRODUKTAMI FINANSOWYMI DLA OSÓB FIZYCZNYCH W BANKU MILLENNIUM S.A. SPIS TREŚCI I. Opis ryzyka związanego z Instrumentami i Produktami finansowymi...1 II. Katalog

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na akcje

Kontrakty terminowe na akcje Kontrakty terminowe na akcje Zawartość prezentacji podstawowe informacje o kontraktach terminowych na akcje, zasady notowania, wysokość depozytów zabezpieczających, przykłady wykorzystania kontraktów,

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Allianz Akcji. Kluczowe informacje dla Inwestorów. Kategorie jednostek uczestnictwa: A, B, C, D. Cele i polityka inwestycyjna

Allianz Akcji. Kluczowe informacje dla Inwestorów. Kategorie jednostek uczestnictwa: A, B, C, D. Cele i polityka inwestycyjna Kluczowe informacje dla Inwestorów Niniejszy dokument zawiera kluczowe informacje dla Inwestorów dotyczące tego subfunduszu. Nie są to materiały marketingowe. Dostarczenie tych informacji jest wymogiem

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO GLOBALNEJ MAKROEKONOMII fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 9/2013)

Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO GLOBALNEJ MAKROEKONOMII fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 9/2013) Warszawa, dnia 13 czerwca 2013 roku Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO GLOBALNEJ MAKROEKONOMII fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 9/2013) 1. w artykule 3 ust. 7 otrzymuje następujące brzmienie:

Bardziej szczegółowo

ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH

ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH Obowiązuje od 5.11.2012 r. ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH W związku z rozszerzeniem oferty Towarzystwa o nowe ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe przedstawiamy Aneks do Regulaminu

Bardziej szczegółowo

Rodzaje strategii inwestycyjnych oferowanych przez Firmę Inwestycyjną

Rodzaje strategii inwestycyjnych oferowanych przez Firmę Inwestycyjną Załącznik do Uchwały Zarządu nr 34/2015 z dnia 10 grudnia 2015 r. Załącznik nr 1 do Regulaminu świadczenia usług zarządzania portfelem przez RDM Wealth Management S.A. na rzecz Klienta Detalicznego Rodzaje

Bardziej szczegółowo

OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH OBJĘTYCH WYMOGAMI MIFID W BANKU OCHRONY ŚRODOWISKA S.A.

OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH OBJĘTYCH WYMOGAMI MIFID W BANKU OCHRONY ŚRODOWISKA S.A. OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH OBJĘTYCH WYMOGAMI MIFID W BANKU OCHRONY ŚRODOWISKA S.A. 1 SPIS TREŚCI A. Transakcje zabezpieczające ryzyko walutowe 3 Transakcje FX Forward 3 B. Transakcje zabezpieczające

Bardziej szczegółowo

PPE/Regulamin UFK/05-2014/G

PPE/Regulamin UFK/05-2014/G PPE/Regulamin UFK/05-2014/G REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH TYPU E OFEROWANYCH W RAMACH GRUPOWEGO UBEZPIECZENIA NA ŻYCIE Z UBEZPIECZENIOWYM FUNDUSZEM KAPITAŁOWYM PPE PRO Stanowiący integralną

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w obligacje

Inwestowanie w obligacje Inwestowanie w obligacje Ile zapłacić za obligację aby uzyskać oczekiwaną stopę zwrotu? Jaką stopę zwrotu uzyskamy kupując obligację po danej cenie? Jak zmienią się ceny obligacji, kiedy Rada olityki ieniężnej

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.PrivateVentures Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 31 lipca 2013 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.PrivateVentures Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 31 lipca 2013 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.PrivateVentures Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 31 lipca 2013 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie, ogłasza

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO Obligacji Korporacyjnych fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 5/2013)

Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO Obligacji Korporacyjnych fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 5/2013) Warszawa, dnia 24 kwietnia 2013 roku Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO Obligacji Korporacyjnych fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 5/2013) 1. - w artykule 3 pkt 6 otrzymuje następujące brzmienie:

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE OBLIGACJI KORPORACYJNYCH

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE OBLIGACJI KORPORACYJNYCH Załącznik nr 2 z 2 do Warunków Ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym Obligacje Korporacyjne Plus Kod warunków: UB_OGIJ129 REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE

Bardziej szczegółowo

1 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Stabilny str 2-3. 2 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Wzrostowy str 4-5

1 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Stabilny str 2-3. 2 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Wzrostowy str 4-5 REGULAMINY FUNDUSZY 1 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Stabilny str 2-3 2 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Wzrostowy str 4-5 3 Regulamin UFK ING Akcji str 6-7 4 Regulamin UFK ING (L) Ameryki

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Finansowe Subfunduszu SKOK Fundusz Funduszy za okres od 1 stycznia 2010 do 13 lipca 2010 roku. Noty objaśniające

Sprawozdanie Finansowe Subfunduszu SKOK Fundusz Funduszy za okres od 1 stycznia 2010 do 13 lipca 2010 roku. Noty objaśniające Noty objaśniające Nota-1 Polityka Rachunkowości Subfunduszu Sprawozdanie finansowe Subfunduszu na dzień 13 lipca 2010 roku zostało sporządzone na podstawie przepisów ustawy o rachunkowości z dnia 29 września

Bardziej szczegółowo

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu:

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu: DODATKOWE INFORMACJE i OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 18 GRUDNIA 2003 ROKU DO 31 GRUDNIA 2004 ROKU DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO STABILNEGO WZROSTU 1. Dane uzupełniające

Bardziej szczegółowo

Polityka angażowania środków w inwestycje finansowe

Polityka angażowania środków w inwestycje finansowe Załącznik do Uchwały Nr 12/IV/14 Zarządu Banku Spółdzielczego w Końskich z dnia 20 lutego 2014 r. Załącznik do Uchwały Nr 13/I/14 Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Końskich z dnia 21 lutego 2014 r.

Bardziej szczegółowo

UFK SELEKTYWNY. Fundusz Inwestycyjny: ALTUS Absolutnej Stopy Zwrotu Fundusz Inwestycyjny Zamknięty GlobAl

UFK SELEKTYWNY. Fundusz Inwestycyjny: ALTUS Absolutnej Stopy Zwrotu Fundusz Inwestycyjny Zamknięty GlobAl UFK SELEKTYWNY UFK Selektywny to aktywnie zarządzany poprzez Trigon Dom Maklerski S.A. Ubezpieczeniowy Fundusz Kapitałowy, którego aktywa mogą stanowić Certyfikaty Inwestycyjne ośmiu Funduszy Inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r.

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. w sprawie ustalenia zakresu tematycznego egzaminu na agenta firmy inwestycyjnej Na podstawie art. 128 ust.

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe powiązane z indeksem S&P 500 ze 100% gwarancją zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii Certyfikatów Depozytowych

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O INSTRUMENTACH FINANSOWYCH I RYZYKU

INFORMACJE O INSTRUMENTACH FINANSOWYCH I RYZYKU INFORMACJE O INSTRUMENTACH FINANSOWYCH I RYZYKU RYZYKO Dom Maklerski informuje, że nieodłączną częścią każdej inwestycji jest ryzyko. Poziom tego ryzyka jest zróżnicowany i zależy od rodzaju instrumentu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE BY1

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE BY1 Załącznik nr 2 z 2 do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia indywidualnego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE BY1 Kod OWU: UB_OLIJ114 Poniższe definicje

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO RYNKU PIENIĘŻNEGO

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO RYNKU PIENIĘŻNEGO SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO RYNKU PIENIĘŻNEGO za okres sprawozdawczy od 1 stycznia do 31 grudnia 2004 roku. 1. Zdarzenia istotnie wpływające na działalność

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A.

Kontrakty terminowe. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A. Kontrakty terminowe Slide 1 Podstawowe zagadnienia podstawowe informacje o kontraktach zasady notowania, depozyty zabezpieczające, przykłady wykorzystania kontraktów, ryzyko związane z inwestycjami w kontrakty,

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z 36 ust.1 pkt 2 Statutu Funduszu Inwestycyjnego Otwartego CitiPieniężny Fundusz ogłasza następujące zmiany w treści Statutu:

Zgodnie z 36 ust.1 pkt 2 Statutu Funduszu Inwestycyjnego Otwartego CitiPieniężny Fundusz ogłasza następujące zmiany w treści Statutu: Zgodnie z 36 ust.1 pkt 2 Statutu Funduszu Inwestycyjnego Otwartego CitiPieniężny Fundusz ogłasza następujące zmiany w treści Statutu: Cel inwestycyjny i zasady polityki inwestycyjnej Funduszu 1. Celem

Bardziej szczegółowo

Opis Transakcji na Dłużnych Papierach Wartościowych

Opis Transakcji na Dłużnych Papierach Wartościowych Opis Transakcji na Dłużnych Papierach Wartościowych mbank.pl Spis treści 1. Definicje...3 2. Rachunki...3 3. Zawieranie Transakcji...3 4. Wykonywanie Transakcji...3 5. Niedostarczenie...4 6. Ogólny opis

Bardziej szczegółowo

OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH DZIENNIK URZĘDOWY NBP NR 2-83 - poz. 3 Załącznik nr 8 do uchwały nr 1/2007 Komisji Nadzoru Bankowego z dnia 13 marca 2007 r. (poz. 3) OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW

Bardziej szczegółowo

Kluczowe Informacje dla Inwestorów

Kluczowe Informacje dla Inwestorów Kluczowe Informacje dla Inwestorów Niniejszy dokument zawiera kluczowe informacje dla inwestorów dotyczące tego subfunduszu. Nie jest to materiał marketingowy. Dostarczenie tych informacji jest wymogiem

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 25 października 2013 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE

TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE Bank Millennium S.A. Data: z siedzibą w Warszawie, ul. Stanisława Żaryna 2A, 2-593 Warszawa, wpisany pod nr KRS 1186

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 października 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

R NKI K I F I F N N NSOW OPCJE

R NKI K I F I F N N NSOW OPCJE RYNKI FINANSOWE OPCJE Wymagania dotyczące opcji Standard opcji Interpretacja nazw Sposoby ustalania ostatecznej ceny rozliczeniowej dla opcji na GPW OPCJE - definicja Kontrakt finansowy, w którym kupujący

Bardziej szczegółowo

PORTFEL MODELOWY STRATEGIA ŻÓŁTA (średnie ryzyko)

PORTFEL MODELOWY STRATEGIA ŻÓŁTA (średnie ryzyko) PORTFEL MODELOWY STRATEGIA ŻÓŁTA (średnie ryzyko) Portfel Modelowy Strategia Żółta (średnie ryzyko) to aktywnie zarządzany poprzez Trigon Dom Maklerski S.A. Ubezpieczeniowy Fundusz Kapitałowy, którego

Bardziej szczegółowo

Podręcznik: Z. Makieła, T. Rachwał, Podstawy Przedsiębiorczości. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym, Nowa Era, Warszawa 2005.

Podręcznik: Z. Makieła, T. Rachwał, Podstawy Przedsiębiorczości. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym, Nowa Era, Warszawa 2005. 1.. 2. Giełda Papierów Wartościowych Uczeń zna a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości pojęcie giełdy, papieru wartościowego, rodzaje rynków, rodzaje papierów wartościowych. Uczeń potrafi: wyjaśnić rolę giełdy,

Bardziej szczegółowo

Rynek finansowy w Polsce

Rynek finansowy w Polsce finansowy w Polsce finansowy jest miejscem, na którym są zawierane transakcje kupna i sprzedaży różnych form kapitału pieniężnego, na różne terminy w oparciu o instrumenty finansowe. Uczestnikami rynku

Bardziej szczegółowo

OGÓLNY OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ TOWARÓW GIEŁDOWYCH W DOMU MAKLERSKIM CONSUS S.A.

OGÓLNY OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ TOWARÓW GIEŁDOWYCH W DOMU MAKLERSKIM CONSUS S.A. OGÓLNY OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ TOWARÓW GIEŁDOWYCH W DOMU MAKLERSKIM CONSUS S.A. (obowiązuje od 02.01.2014r.) Przedstawione poniżej opisy dla poszczególnych towarów giełdowych i instrumentów

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo