Instrukcja obsługi programu Gauss To jest pierwsza wersja (autor: Dobromił Serwa)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Instrukcja obsługi programu Gauss To jest pierwsza wersja (autor: Dobromił Serwa)"

Transkrypt

1 Instrukcja obsługi programu Gauss To jest pierwsza wersja (autor: Dobromił Serwa) Wstęp Program Gauss stanowi środowisko do obliczeń matematycznych, statystycznych i ekonometrycznych. Polecenia i sposób funkcjonowania programu jest podobny jak w programach Matlab, Octave, czy Scilab. Program Gauss jest szczególnie popularny wśród ekonometryków, ponieważ umożliwia budowanie złożonych modeli ekonometrycznych, testów statystycznych i symulacji. Ponadto wiele skomplikowanych procedur zostało już zaprogramowanych w Gaussie i udostępnionych w sieci internetowej. Wersja akademicka i biznesowa programu jest płatna. Można jednak z serwisu FTP firmy Aptech pobrać wersję light, której podstawowym ograniczeniem jest brak możliwości wykorzystania do obliczeń macierzy danych o dużych rozmiarach. Sposób pobierania programu z serwisu FTP jest następujący. W menu Start należy wybrać opcję Uruchom, a następnie wpisać w okienku edycji: ftp ftp.aptech.com Kiedy ukaże się kolejne okienko edycji i serwer FTP poprosi o podanie danych użytkownika, należy wpisać wyrażenie anonymous i nacisnąć enter, a potem wpisać swój adres poczty internetowej i nacisnąć enter. Login: anonymous Password: Użytkownik zostanie zalogowany do serwera FTP, a w kolejnej linijce ukaże się napis ftp> i migający kursor. Wtedy należy po kolei wpisać sekwencję poleceń służących do pobrania plików GAUSS_Light_9.0_Win.zip i GAUSS_7.0_Manual.zip na własny komputer. ftp> binary ftp> get /outgoing/gauss_light_9.0_win.zip ftp> get /outgoing/gauss_7.0_manual.zip ftp> bye Ostatnie polecenie służy do zakończenia połączenia z serwerem FTP. Kiedy pliki zostaną skopiowane na dysk lokalny, można je rozpakować w dowolnym tymczasowym katalogu i zainstalować program Gauss na komputerze. 1

2 Podstawowe polecenia W Gaussie możliwe jest wykonywanie prostych obliczeń matematycznych. Działania (np. 1+1) należy wpisać w okienku poleceń na końcu naciskając klawisz enter. Program Gauss sam dopisze średnik na końcu polecenia i wydrukuje wynik obliczenia.» 1+10^2; » log(12)+sqrt(25); Jeżeli chcemy sprawdzić, jakie funkcje matematyczne są dostępne dla użytkownika, to możemy nacisnąć klawisz F1 lub wybrać w menu pozycję Help i opcję User s Guide. Potem można skorzystać ze spisu treści lub wyszukać polecenie samemu. Przydatna jest możliwość definiowania zmiennych i wykonywania działań przy ich pomocy. Nazwy zmiennych (a także funkcji i macierzy) nie mogą mieć więcej niż 32 znaki. W najprostszy sposób zmienne definiuje się poprzez przypisanie im wartości.» a=1;» b=2;» a+b*a^(1/b); Możliwe jest też przeprowadzanie działań na macierzach. Zdefiniowanie macierzy danych wymaga użycia nawiasów klamrowych (wyrażenie let nie jest konieczne) lub zdefiniowania rozmiarów macierzy w nawiasach kwadratowych (np. x[2,3]). Spacje oddzielają wartości w wierszu, a przecinki oddzielają kolejne kolumny.» let aa = {1 2 3, 4 5 6};» aa; » cc = {1 2 3, 1 2 3};» let x[2,3] = ;» x; Takie przypisywanie wartości elementom macierzy jest często kłopotliwe i czasochłonne. Dlatego istnieje szereg funkcji, które ułatwiają przypisywanie wartości macierzom.» jedynki = ones(2,4); //macierz 2x4 z samych jedynek;» zera = zeros(1,2); //macierz 1x2 z samych zer;» sekwencja = seqa(1,1,5); //wektor pionowy 5x1 przyjmujący; //wartości ciągu arytmetycznego od 1 do 5;» sekwencja2 = seqm(2,6,4); //wektor pionowy 4x1 przyjmujący; //wartości ciągu geometrycznego: 2,12,,432;» qq = eye(4); //macierz jednostkowa o wymiarach 4x4;» losowe = rndu(2,4); //macierz 2x4 liczb pseudo-losowych z rozkładu //jednostajnego U(0,1);» losowe_n = rndn(5,2); //macierz 5x2 liczb pseudo-losowych z rozkładu //normalnego N(0,1); 2

3 Parametry funkcji ones, zeros, eye, rndu, rndn zapisane w okrągłych nawiasach oznaczają odpowiednie rozmiary macierzy. Symbolem // oddzielone są komentarze do działań. Komentarza program nie traktuje jak polecenia i nie próbuje go wykonywać. Innym sposobem komentowania jest wprowadzenie wyrażenia /* na początku komentowanego tekstu, oraz */ na jego końcu. Taki sposób komentowania jest szczególnie przydatny przy pisaniu dłuższych programów, składających się z wielu linijek poleceń. Sposób zapisywania działań na macierzach jest intuicyjny, a samo wykonywanie działań jest bardzo szybkie. Dostępne są operatory sumowania (+), odejmowania (-), mnożenia (*), dzielenia przez skalar (/), łączenia poziomego (~) i pionowego ( ) macierzy, potęgowania (^), mnożenia i dzielenia macierzy element po elemencie (odpowiednio.* i./ ), iloczynu Kroneckera (.*.), transponowania ( ), silni (!) i inne.» aa+cc; » (aa cc)'; » aa./cc; » aa^cc; //do potęgowania elementu przez element nie trzeba.^; Odwołania do poszczególnych elementów macierzy dokonuje się wykorzystując nawiasy kwadratowe. W komentarzach przedstawiono znaczenie poszczególnych poleceń.» aa[2,2] //element z 2. wiersza i 2. kolumny; » aa[.,2 3] //elementy ze wszystkich wierszy i kolumn 2 i 3; » aa[1,1:3] //elementy z 1. wiersza i kolumn od 1 do 3; Często potrzebna jest też wiedza na temat liczby wierszy i kolumn macierzy.» rows(x); //liczba wierszy macierzy x; » cols(x); //liczba kolumn macierzy x; Inne ważne funkcje często użyteczne przy budowaniu procedur i symulacji ekonometrycznych przedstawiono poniżej.» diag(eye(2)); //wektor elementów diagonalnych macierzy eye(2); » let v[2,2]= ;» vec(v)'; //wektor z kolumn macierzy ustawionych na sobie; 3

4 » vecr(v)'; //wektor z wierszy macierzy ustawionych na sobie (szybsza); » inv(v); //odwrotność macierzy v (funkcja invpd jest szybsza); » det(v); //wyznacznik z macierzy v; » vcx(rndn(100,2)); //macierz kowariancji dla kolumn z macierzy; » meanc(rndn(100,2))'; //transponowany wektor średnich z kolumn; » sumc(aa)'; //transponowana suma z elementów z kolumn macierzy; » minc(cc)'; //transponowane minimum z każdej kolumny cc; » maxc(aa)'; //transponowane maksimum z każdej kolumny aa; » stdc(rndn(100,3))'; //odchylenia standardowe z każdej kolumny macierzy; Programy i procedury Praca w programie Gauss najczęściej polega na pisaniu i wykonywaniu wielu poleceń. Można zautomatyzować ten proces poprzez napisanie w dowolnym edytorze tekstu kolejnych linijek poleceń i potraktowanie ich łącznie jak jednego programu. Gauss najpierw skompiluje a później wykona taki program linijka po linijce. Pliki z programami napisanymi w języku Gaussa nie mają predefiniowanych rozszerzeń. Najczęściej stosuje się rozszerzenia *.g, *.gss, czy *.txt. Aplikacja Gauss zawiera własny wbudowany edytor tekstu, który ułatwia pisanie i uruchamianie programów dzięki wbudowanym funkcjom (np. rozpoznawanie funkcji, słów kluczowych itp.). Podobnie, możliwe jest definiowanie procedur, które zawierać mogą szereg poleceń. Następnie, każda procedura może być wywołana wielokrotnie, w dowolnym miejscu programu, za każdym razem przy użyciu pojedynczego polecenia. Dodatkowo, procedury (analogicznie do funkcji) mogą zwracać dowolną liczbę wartości w postaci macierzy, wektorów, skalarów itp. Procedura składa się z następujących poleceń: proc local retp endp. Poniższa procedura przyjmuje dwa argumenty i zwraca trzy wartości. proc (3) = moja_procedura(a, b); local x,y,z; x = rndn(1,1)*a; y = rndn(1,1)*b; z = 1; wykonuje procedurę ; retp(x,y,z); endp; moja_procedura(1, 1); call moja_procedura(2,2); //definiuje procedurę, argumenty: a, b //definiuje wszystkie potrzebne zmienne //procedura zwraca wartości x, y, z //koniec definicji procedury //wyświetli tekst i 3 wartości liczbowe //wyświetli tylko tekst 4

5 Polecenie call przed nazwą wywoływanej procedury zmusza komputer do jej wykonania bez zwracania żadnych wartości. Pętle i polecenia warunkowe Wielokrotne wykonywanie sekwencji poleceń możliwe jest dzięki zastosowaniu pętli. Wyrażenie for nazwa_zmiennej(start,stop,step) endfor pozwala wykonywać grupę poleceń aż do momentu, kiedy zmienna nazwa_zmiennej osiągnie wartość stop. Zmienna nazwa_zmiennej na początku przyjmuje wartość start i przy kolejnym wykonaniu pętli zmienia się o wartość step. a = 0; // definiuje zmienną a for i(1,3,1); // wykona pętlę 3 razy To jest pętla numer i; // wydrukuje napis i numer pętli a = a + i; // do aktualnej wartości a doda i endfor; // koniec pętli a; // po wykonaniu pętli wydrukuje wynik: 6 Warto zwrócić uwagę, że wystarczy zapisać tekst w cudzysłowie, żeby komputer potraktował go jako polecenie do wydrukowania. Wydruk wynikowy w programie Gauss wygląda następująco: To jest pętla numer To jest pętla numer To jest pętla numer » Podobnie zdefinowane są wyrażenia do while warunek endo, oraz do until warunek endo. Pierwsze wyrażenie wykonuje pętlę między do i endo, kiedy warunek jest prawdziwy, a drugie wyrażenie wykonuje pętlę, kiedy warunek jest fałszywy. a = 0; i = 1; do while i<4; To jest pętla numer i; a = a + i; i = i + 1; endo; a; a = 0; i = 1; do until i==4; To jest pętla numer i; a = a + i; i = i + 1; endo; a; Warto zwrócić uwagę na operator relacyjny ==, który oznacza równość zmiennych po obu stronach operatora. Warunek i==4 jest prawdziwy, kiedy i równe jest 4. Inne operatory relacyjne to <, >, <=, /= (dla tekstu wszystkie są poprzedzone znakiem $, a dla porównania poszczególnych elementów macierzy poprzedzone są znakiem.). Prawdziwe wyrażenie zwraca wartość 1, a fałszywe wyrażenie zwraca 0. Polecenia warunkowe wykonywane są przy pomocy wyrażenia if warunek elseif warunek_2 elseif warunek_n else endif. Jeśli warunek jest prawdziwy to wykonywana jest grupa poleceń po tym warunku. Jeśli warunek jest fałszywy to sprawdzany jest warunek_2 i gdy jest prawdziwy, to wykonywane są polecenia po tym 5

6 warunku. Jeśli warunek_2 jest fałszywy, to sprawdzany jest kolejny warunek, itd. Jeśli żaden warunek nie jest prawdziwy to wykonywane są polecenia po komendzie else. Wyrażenia elseif warunek i else nie są obowiązkowe. a = 1; if a==1; a = 1 ; //wydrukuje ten tekst a = a + 1; elseif a==2; //nie sprawdzi tego warunku a = 2 ; //nie wydrukuje tego tekstu else; a <> 1 i 2 ; //nie wydrukuje tego tekstu endif; a; //wykrukuje 2 W trakcie wykonywania powyższego programu komputer wydrukuje następujący wynik. a = Grafika Tworzenie wykresów w Gaussie wymaga użycia w programie biblioteki pgraph. Przed stworzeniem pierwszego wykresu należy zadeklarować bibliotekę poleceniem library pgraph, a następnie ustawić domyślne wartości odpowiednich zmiennych globalnych zapisując polecenie graphset. library pgraph; //w tej linijce dodajemy też po przecinku inne biblioteki graphset; t = seqa(1,1,100); x = sin(t).*t; xy(t,x); //wykres liniowy Efektem wykonania takiego programu będzie następujący wykres. Inne polecenia do tworzenia wykresów to bar (wykres słupkowy), box (wykres pudełkowy), contour (wykres warstwic), hist (histogram), histp (histogram 6

7 procentowy ), histf (histogram częstościowy ), loglog (wykres z obiema osiami w skali logarytmicznej), logx i logy (odpowiednie osie w skali logarytmicznej), polar (wykres w biegunowym układzie współrzędnych), xyz (wykres 3D), surface (wykres powierzchniowy 3D). Inne ważne polecenia dotyczą tworzenia paneli wykresów (np. kilku wykresów w jednym okienku): begwind, endwind, window, makewind, setwind, nextwind, getwind. Istnieją także polecenia pozwalające stworzyć podpisy i legendy do wykresów, zmieniać kształt i rozmiar wykresów, itp. Szacowanie parametrów modeli metodą MNW Dla ekonometryków bardzo użyteczne są biblioteki maxlik i cml (nowsze wersje mając nieco zmienione nazwy). Nie są niestety dostępne w podstawowej wersji Gaussa, ale trzeba je dokupić oddzielnie. Pierwsza biblioteka służy do rozwiązywania problemów optymalizacyjnych związanych z maksymalizacją funkcji wiarygodności (lub np. minimalizacji sumy kwadratów reszt) w modelach ekonometrycznych. Jest zatem przydatna przy szacowaniu parametrów modeli nieliniowych, czy budowaniu bardziej złożonych testów statystycznych. Druga biblioteka służy do tego samego, ale dodatkowo umożliwia nakładanie warunków ograniczających na szukane wartości parametrów. Chcąc wykorzystać bibliotekę maxlik do oszacowania parametrów wybranego modelu należy na początku zadeklarować użycie tej biblioteki i zainicjować jej działanie (np. nadać odpowiednim zmiennym globalnym wartości startowe). W tym celu, przed uruchomieniem pierwszej procedury optymalizacyjnej (najczęściej jednak na początku programu w Gaussie), należy wpisać odpowiednie polecenia. library maxlik; //w tej linijce dodajemy też po przecinku inne biblioteki #include maxlik.ext; //dodaje definicje zmiennych globalnych maxset; //ustawia wartości startowe zmiennych globalnych W przypadku biblioteki cml polecenia są analogiczne. library cml; //w tej linijce dodajemy też po przecinku inne biblioteki #include cml.ext; //dodaje definicje zmiennych globalnych cmlset; //ustawia wartości startowe zmiennych globalnych Następnym krokiem jest zdefiniowanie maksymalizowanej funkcji (np. funkcji wiarygodności). Funkcja taka w Gaussie jest zdefiniowana jako procedura z dwoma argumentami. Poniższy przykład definiuje funkcję wiarygodności dla regresji liniowej. proc ml(a,z); //a = wektor parametrów, z = macierz danych local y,x,u,s2; //zmienne lokalne, używane tylko w procedurze ml y=z[.,1]; //w 1. kolumnie ukryto wartości zmiennej y x=z[.,2:(cols(z))]; //2. kolumna zawiera wartości x u=y-x*a[1:(rows(a)-1)]; //prawie wszystkie elementy wektora a //to parametry regresji s2=a[rows(a)]; //ostatni element wektora a to wariancja // składnika losowego 7

8 endp; retp(- 0.5*ln(2*pi*s2) -(u.*u)/(s2*2)); //koniec procedury //procedura zwraca wartość //funkcji wiarygodności Przed wywołaniem procedury maksymalizującej zadaną funkcję warto wybrać odpowiedni algorytm optymalizacyjny nadając odpowiednią wartość zmiennej globalnej _max_algorithm : 1 metoda najszybszego wzrostu, 2 metoda BFGS (Broyden, Fletcher, Goldfarb, Shanno), 3 metoda DFP (Davidon, Fletcher, Powell), 4 metoda Newtona- Raphsona, 5 metoda BHHH (Berndt, Hall, Hall, Hausman), 6 metoda PRCG (Polak- Ribiere Conjugate Gradient). Odpowiednik _max_algorithm w bibliotece cml to _cml_algorithm (odpowiednie numery algorytmów mogą się tutaj różnić). Następnym krokiem jest wybór wartości startowych dla poszukiwanych wartości parametrów argumentów optymalizowanej funkcji. Procedura służąca do przeprowadzenia optymalizacji to maxlik, natomiast prosty wydruk wyników możliwy jest przy użyciu procedury maxprt (por. program w pliku ml_ex1.txt). a0= { 1, 1, 1, 1, 8 }; //wartości startowe funkcji celu _max_algorithm = 1; //wybór algorytmu optymalizacji {b,f,g,cov,retcode} = maxlik(z,0,&ml,a0); //procedura maksymalizacji call maxprt(b,f,g,cov,retcode); //wydruk wyników Argumentami procedury maxlik są, odpowiednio, macierz danych z, wektor nazw zmiennych (tutaj przyjęto wartość 0), nazwa optymalizowanej funkcji (poprzedzona symbolem &, tutaj &ml), pionowy wektor wartości startowych parametrów (tutaj a0). Procedura maxlik zwraca, odpowiednio, optymalne wartości parametrów (b), maksymalną wartość funkcji celu (f), gradient funkcji celu w optimum (g), macierz kowariancji oszacowań parametrów (cov), kod zakończenia procedury (retcode). Ładowanie i zapisywanie zbiorów danych W Gaussie możliwe jest ładowanie i zapisywanie w macierzach danych ze zbiorów z plików różnych typów: tekstowego (w formacie ASCII), plików programu Microsoft Excel, własnych plików danych. Ładowanie danych z pliku tekstowego do macierzy polega na wykonaniu polecenia load. load x[] = data1.txt; //ładuje dane z pliku do wektora Nx1 x = reshape(x,100,5); //można później zmienić kształt macierzy load z[50,2] = data2.txt; //od razu wybieramy rozmiar macierzy Polecenia load i loadm mogą służyć do ładowania macierzy z plików z rozszerzeniem.fmt, w których przechowywane są macierze. load x = data1.fmt; loadm z = data2; //rozszerzenie.fmt jest domyślne load path = /aaa x,y; // czyta z plików x.fmt, y.fmt w katalogu aaa Czasami może być wymagane zamienienie separatora ścieżki dostępu / na \\ i zapisanie całej ścieżki dostępu w cudzysłowie. 8

9 Czytanie danych z archiwów (tzn. plików typu Gauss Data Archive, GDA) możliwe jest dzięki następującym poleceniom: y = gdaread("myfile.gda","x1"); //czyta macierz x1 z pliku archiwum y = gdareadbyindex("myfile.gda",1); //czyta zmienną o indeksie 1 Czytanie danych z plików programu Microsoft Excel również jest bardzo proste. ma1 = xlsreadm("dane.xls", "a1:b200",1,""); //czyta dane z arkusza nr 1 ma2 = SpreadsheetReadM("dane.xls", "a1:b200",1); Zapisywanie danych w pliku tekstowym wymaga wykonania następujących poleceń. 1 format /rd 8,2; //formatuje wygląd liczb (także na ekranie) outwidth 132; //ustawia maksymalną liczbę kolumn na 132 output file = myfile.asc reset; //otwiera i resetuje plik tekstowy z danymi screen off; //wyłącza wyświetlanie wyników na ekranie print x; // drukuje macierz w otworzonym pliku output off; //zamyka plik z danymi screen on; //włącza wyświetlanie wyników na ekranie Część poleceń jest nieobowiązkowa (np. screen off, screen on, format, outwidth). Zapisanie macierzy w specjalnym pliku do przechowywania danych z macierzy (plików z rozszerzeniem.fmt ) wymaga użycia polecenia save. save /data/mydata1 = x, y; //zapisze x w pliku mydata1.fmt, a y w y.fmt Czasami może być wymagane zamienienie separatora ścieżki dostępu / na \\ i zapisanie całej ścieżki dostępu w cudzysłowie. Tworzenie, zapisywanie i uaktualnianie archiwum danych GDA odbywa się przy użyciu następujących komend. ret = gdacreate("a.gda",1); //parameter 1 nadpisuje istniejący plik ret = gdasave("a.gda","x*",0,1,3); ret = gdawrite("a.gda",rndn(100,50),"x1"); //zapisuje dane jako x1 ret = gdaupdate("a.gda",rndn(1000,100),"x1"); //zmienia x1 w archiwum Polecenie w drugim wierszu zapisuje w archwium a.gda wszystkie zmienne, których nzawy zaczynają się na literę x. Stare zmienne są nadpisywane, a całość zmian jest raportowana. Sposób przeprowadzania zapisywania może być zmieniany poprzez zmianę wartości parametrów 0,1,3. Zapisywanie danych w pliku.xls wymaga wyboru numeru arkusza i pola startowego: ret = xlswritem( x,"dane.xls","a1",1,""); //zwraca 0 kiedy sukces Lista instrukcji pozwalających czytać i zapisywać dane w plikach jest dużo większa. W Gaussie możliwe jest na przykład czytanie i zapisywanie w zbiorach danych tekstów, procedur, funkcji, słów kluczowych. Informacje szczegółowe znaleźć można w zakładce pomocy Gaussa. 1 Poniższe polecenia zaczerpnięto z Gauss 10 Manual dział 21. File I/O 9

MATLAB Podstawowe polecenia

MATLAB Podstawowe polecenia MATLAB Podstawowe polecenia W MATLABie możliwe jest wykonywanie prostych obliczeń matematycznych. Działania (np. +) należy wpisać w okienku poleceń na końcu naciskając klawisz enter. Program MATLAB wydrukuje

Bardziej szczegółowo

SKRYPTY. Zadanie: Wyznaczyć wartość wyrażenia arytmetycznego

SKRYPTY. Zadanie: Wyznaczyć wartość wyrażenia arytmetycznego 1 SKRYPTY Zadanie: Wyznaczyć wartość wyrażenia arytmetycznego z = 1 y + 1+ ( x + 2) 3 x 2 + x sin y y + 1 2 dla danych wartości x = 12.5 i y = 9.87. Zadanie to można rozwiązać: wpisując dane i wzór wyrażenia

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Wprowadzenie do programu Octave

Ćwiczenie 1. Wprowadzenie do programu Octave Politechnika Wrocławska Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Przetwarzanie sygnałów laboratorium ETD5067L Ćwiczenie 1. Wprowadzenie do programu Octave Mimo że program Octave został stworzony do

Bardziej szczegółowo

1 Podstawy c++ w pigułce.

1 Podstawy c++ w pigułce. 1 Podstawy c++ w pigułce. 1.1 Struktura dokumentu. Kod programu c++ jest zwykłym tekstem napisanym w dowolnym edytorze. Plikowi takiemu nadaje się zwykle rozszerzenie.cpp i kompiluje za pomocą kompilatora,

Bardziej szczegółowo

1 Podstawy c++ w pigułce.

1 Podstawy c++ w pigułce. 1 Podstawy c++ w pigułce. 1.1 Struktura dokumentu. Kod programu c++ jest zwykłym tekstem napisanym w dowolnym edytorze. Plikowi takiemu nadaje się zwykle rozszerzenie.cpp i kompiluje za pomocą kompilatora,

Bardziej szczegółowo

Matlab Składnia + podstawy programowania

Matlab Składnia + podstawy programowania Matlab Składnia + podstawy programowania Matlab Matrix Laboratory środowisko stworzone z myślą o osobach rozwiązujących problemy matematyczne, w których operuje się na danych stanowiących wielowymiarowe

Bardziej szczegółowo

Metody numeryczne Laboratorium 2

Metody numeryczne Laboratorium 2 Metody numeryczne Laboratorium 2 1. Tworzenie i uruchamianie skryptów Środowisko MATLAB/GNU Octave daje nam możliwość tworzenia skryptów czyli zapisywania grup poleceń czy funkcji w osobnym pliku i uruchamiania

Bardziej szczegółowo

Podstawowe operacje na macierzach

Podstawowe operacje na macierzach Podstawowe operacje na macierzach w pakiecie GNU octave. (wspomaganie obliczeń inżynierskich) Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z tworzeniem macierzy i wektorów w programie GNU octave.

Bardziej szczegółowo

Widoczność zmiennych Czy wartości każdej zmiennej można zmieniać w dowolnym miejscu kodu? Czy można zadeklarować dwie zmienne o takich samych nazwach?

Widoczność zmiennych Czy wartości każdej zmiennej można zmieniać w dowolnym miejscu kodu? Czy można zadeklarować dwie zmienne o takich samych nazwach? Część XVIII C++ Funkcje Widoczność zmiennych Czy wartości każdej zmiennej można zmieniać w dowolnym miejscu kodu? Czy można zadeklarować dwie zmienne o takich samych nazwach? Umiemy już podzielić nasz

Bardziej szczegółowo

Matlab, zajęcia 3. Jeszcze jeden przykład metoda eliminacji Gaussa dla macierzy 3 na 3

Matlab, zajęcia 3. Jeszcze jeden przykład metoda eliminacji Gaussa dla macierzy 3 na 3 Matlab, zajęcia 3. Pętle c.d. Przypomnijmy sobie jak działa pętla for Możemy podać normalnie w Matlabie t=cputime; for i=1:20 v(i)=i; e=cputime-t UWAGA: Taka operacja jest bardzo czasochłonna i nieoptymalna

Bardziej szczegółowo

Mathcad c.d. - Macierze, wykresy 3D, rozwiązywanie równań, pochodne i całki, animacje

Mathcad c.d. - Macierze, wykresy 3D, rozwiązywanie równań, pochodne i całki, animacje Mathcad c.d. - Macierze, wykresy 3D, rozwiązywanie równań, pochodne i całki, animacje Opracował: Zbigniew Rudnicki Powtórka z poprzedniego wykładu 2 1 Dokument, regiony, klawisze: Dokument Mathcada realizuje

Bardziej szczegółowo

Diary przydatne polecenie. Korzystanie z funkcji wbudowanych i systemu pomocy on-line. Najczęstsze typy plików. diary nazwa_pliku

Diary przydatne polecenie. Korzystanie z funkcji wbudowanych i systemu pomocy on-line. Najczęstsze typy plików. diary nazwa_pliku Diary przydatne polecenie diary nazwa_pliku Polecenie to powoduje, że od tego momentu sesja MATLAB-a, tj. polecenia i teksty wysyłane na ekran (nie dotyczy grafiki) będą zapisywane w pliku o podanej nazwie.

Bardziej szczegółowo

Skrypty powłoki Skrypty Najcz ciej u ywane polecenia w skryptach:

Skrypty powłoki Skrypty Najcz ciej u ywane polecenia w skryptach: Skrypty powłoki Skrypty są zwykłymi plikami tekstowymi, w których są zapisane polecenia zrozumiałe dla powłoki. Zadaniem powłoki jest przetłumaczenie ich na polecenia systemu. Aby przygotować skrypt, należy:

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 3 ALGORYTMY OBLICZENIOWE W ELEKTRONICE I TELEKOMUNIKACJI. Wprowadzenie do środowiska Matlab

LABORATORIUM 3 ALGORYTMY OBLICZENIOWE W ELEKTRONICE I TELEKOMUNIKACJI. Wprowadzenie do środowiska Matlab LABORATORIUM 3 ALGORYTMY OBLICZENIOWE W ELEKTRONICE I TELEKOMUNIKACJI Wprowadzenie do środowiska Matlab 1. Podstawowe informacje Przedstawione poniżej informacje maja wprowadzić i zapoznać ze środowiskiem

Bardziej szczegółowo

Przykład 1 -->s="hello World!" s = Hello World! -->disp(s) Hello World!

Przykład 1 -->s=hello World! s = Hello World! -->disp(s) Hello World! Scilab jest środowiskiem programistycznym i numerycznym dostępnym za darmo z INRIA (Institut Nationale de Recherche en Informatique et Automatique). Jest programem podobnym do MATLABa oraz jego darmowego

Bardziej szczegółowo

PRZETWARZANIE I ORGANIZOWANIE DANYCH: ARKUSZ KALKULACYJNY

PRZETWARZANIE I ORGANIZOWANIE DANYCH: ARKUSZ KALKULACYJNY PRZETWARZANIE I ORGANIZOWANIE DANYCH: ARKUSZ KALKULACYJNY Dr inż. Marcin Witczak Uniwersytet Zielonogórski Przetwarzanie i organizowanie danych: arkusz kalkulacyjny 1 PLAN WPROWADZENIA Profesjonalne systemy

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania skrót z wykładów:

Podstawy programowania skrót z wykładów: Podstawy programowania skrót z wykładów: // komentarz jednowierszowy. /* */ komentarz wielowierszowy. # include dyrektywa preprocesora, załączająca biblioteki (pliki nagłówkowe). using namespace

Bardziej szczegółowo

Uwagi dotyczące notacji kodu! Moduły. Struktura modułu. Procedury. Opcje modułu (niektóre)

Uwagi dotyczące notacji kodu! Moduły. Struktura modułu. Procedury. Opcje modułu (niektóre) Uwagi dotyczące notacji kodu! Wyrazy drukiem prostym -- słowami języka VBA. Wyrazy drukiem pochyłym -- inne fragmenty kodu. Wyrazy w [nawiasach kwadratowych] opcjonalne fragmenty kodu (mogą być, ale nie

Bardziej szczegółowo

Podstawy Programowania Podstawowa składnia języka C++

Podstawy Programowania Podstawowa składnia języka C++ Podstawy Programowania Podstawowa składnia języka C++ Katedra Analizy Nieliniowej, WMiI UŁ Łódź, 3 października 2013 r. Szablon programu w C++ Najprostszy program w C++ ma postać: #include #include

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Scilab: macierze

Wprowadzenie do Scilab: macierze Wprowadzenie do Scilab: macierze Narzędzia Informatyki Magdalena Deckert Izabela Szczęch Barbara Wołyńska Bartłomiej Prędki Politechnika Poznańska Instytut Informatyki Agenda Definiowanie macierzy Funkcje

Bardziej szczegółowo

Metody optymalizacji - wprowadzenie do SciLab a

Metody optymalizacji - wprowadzenie do SciLab a Metody optymalizacji - wprowadzenie do SciLab a 1 Zmienne Nazwy: dozwolone nazwy zawierają znaki: od a do z, od A do Z, od 0 do 9 oraz _, #,!, $,? Operator przypisania wartości zmiennej = Przykład x=2

Bardziej szczegółowo

Podstawy języka C++ Maciej Trzebiński. Praktyki studenckie na LHC IFJ PAN. Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk. M. Trzebiński C++ 1/16

Podstawy języka C++ Maciej Trzebiński. Praktyki studenckie na LHC IFJ PAN. Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk. M. Trzebiński C++ 1/16 M. Trzebiński C++ 1/16 Podstawy języka C++ Maciej Trzebiński Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk Praktyki studenckie na LHC IFJ PAN 6lipca2015 Uruchomienie maszyny w CC1 M. Trzebiński C++ 2/16

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Informatyki i Programowania Laboratorium: Lista 1 Środowisko programowania

Wstęp do Informatyki i Programowania Laboratorium: Lista 1 Środowisko programowania Wstęp do Informatyki i Programowania Laboratorium: Lista 1 Środowisko programowania Przemysław Kobylański Polecenie 1 Zaloguj się do systemu Linux i uruchom okno terminala. Polecenie 2 Utwórz za pomocą

Bardziej szczegółowo

Administracja sieciowymi systemami operacyjnymi III Klasa - Linux

Administracja sieciowymi systemami operacyjnymi III Klasa - Linux Administracja sieciowymi systemami operacyjnymi III Klasa - Linux SKRYPTY POWŁOKI mgr inż. Tomasz Borowiec SKRYPTY POWŁOKI - PODSTAWY W Linuksie skrypt jest plikiem tekstowym zawierającym polecenia systemowe

Bardziej szczegółowo

Baltie 3. Podręcznik do nauki programowania dla klas I III gimnazjum. Tadeusz Sołtys, Bohumír Soukup

Baltie 3. Podręcznik do nauki programowania dla klas I III gimnazjum. Tadeusz Sołtys, Bohumír Soukup Baltie 3 Podręcznik do nauki programowania dla klas I III gimnazjum Tadeusz Sołtys, Bohumír Soukup Czytanie klawisza lub przycisku myszy Czytaj klawisz lub przycisk myszy - czekaj na naciśnięcie Polecenie

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ KALKULACYJNY komórka

ARKUSZ KALKULACYJNY komórka ARKUSZ KALKULACYJNY Arkusz kalkulacyjny program służący do obliczeń, kalkulacji i ich interpretacji graficznej w postaci wykresów. Przykłady programów typu Arkusz Kalkulacyjny: - Ms Excel (*.xls; *.xlsx)

Bardziej szczegółowo

WyŜsza Szkoła Zarządzania Ochroną Pracy MS EXCEL CZ.2

WyŜsza Szkoła Zarządzania Ochroną Pracy MS EXCEL CZ.2 - 1 - MS EXCEL CZ.2 FUNKCJE Program Excel zawiera ok. 200 funkcji, będących predefiniowanymi formułami, słuŝącymi do wykonywania określonych obliczeń. KaŜda funkcja składa się z nazwy funkcji, która określa

Bardziej szczegółowo

Arkusz kalkulacyjny EXCEL

Arkusz kalkulacyjny EXCEL ARKUSZ KALKULACYJNY EXCEL 1 Arkusz kalkulacyjny EXCEL Aby obrysować tabelę krawędziami należy: 1. Zaznaczyć komórki, które chcemy obrysować. 2. Kursor myszy ustawić na menu FORMAT i raz kliknąć lewym klawiszem

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programu Mathcad 15 cz. 1

Wprowadzenie do programu Mathcad 15 cz. 1 Wpisywanie tekstu Wprowadzenie do programu Mathcad 15 cz. 1 Domyślnie, Mathcad traktuje wpisywany tekst jako wyrażenia matematyczne. Do trybu tekstowego można przejść na dwa sposoby: Zaczynając wpisywanie

Bardziej szczegółowo

Makropolecenia w Excelu

Makropolecenia w Excelu Makropolecenia w Excelu Trochę teorii Makropolecenie w skrócie nazywane makro ma za zadanie automatyczne wykonanie powtarzających się po sobie określonych czynności. Na przykładzie arkusza kalkulacyjnego

Bardziej szczegółowo

Niezwykłe tablice Poznane typy danych pozwalają przechowywać pojedyncze liczby. Dzięki tablicom zgromadzimy wiele wartości w jednym miejscu.

Niezwykłe tablice Poznane typy danych pozwalają przechowywać pojedyncze liczby. Dzięki tablicom zgromadzimy wiele wartości w jednym miejscu. Część XIX C++ w Każda poznana do tej pory zmienna może przechowywać jedną liczbę. Jeśli zaczniemy pisać bardziej rozbudowane programy, okaże się to niewystarczające. Warto więc poznać zmienne, które mogą

Bardziej szczegółowo

Programowanie komputerowe. Zajęcia 1

Programowanie komputerowe. Zajęcia 1 Programowanie komputerowe Zajęcia 1 Code::Blocks - tworzenie projektu Create New Project Console Application -> C++ Wybierz nazwę projektu Stworzy się nowy projekt z wpisaną funkcją main Wpisz swój program

Bardziej szczegółowo

Warunki logiczne instrukcja if

Warunki logiczne instrukcja if Warunki logiczne instrukcja if Prowadzący: Łukasz Dunaj, strona kółka: atinea.pl/kolko 1. Wejdź na stronę kółka, uruchom edytor i wpisz: use console; def test::main() { var y; y = 1; while (y

Bardziej szczegółowo

MATLAB tworzenie własnych funkcji

MATLAB tworzenie własnych funkcji MATLAB tworzenie własnych funkcji Definiowanie funkcji anonimowych Własne definicje funkcji możemy tworzyć bezpośrednio w Command Window, są to tzw. funkcje anonimowe; dla funkcji jednej zmiennej składnia

Bardziej szczegółowo

Metody i analiza danych

Metody i analiza danych 2015/2016 Metody i analiza danych Macierze Laboratorium komputerowe 2 Anna Kiełbus Zakres tematyczny 1. Funkcje wspomagające konstruowanie macierzy 2. Dostęp do elementów macierzy. 3. Działania na macierzach

Bardziej szczegółowo

Podstawy Programowania C++

Podstawy Programowania C++ Wykład 3 - podstawowe konstrukcje Instytut Automatyki i Robotyki Warszawa, 2014 Wstęp Plan wykładu Struktura programu, instrukcja przypisania, podstawowe typy danych, zapis i odczyt danych, wyrażenia:

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Algorytmy Obliczeniowe. Lab. 9 Prezentacja wyników w Matlabie

Laboratorium Algorytmy Obliczeniowe. Lab. 9 Prezentacja wyników w Matlabie Laboratorium Algorytmy Obliczeniowe Lab. 9 Prezentacja wyników w Matlabie 1. Wyświetlanie wyników na ekranie: W Matlabie możliwe są następujące sposoby wyświetlania wartości zmiennych: a. wpisując w programie

Bardziej szczegółowo

1 Przygotował: mgr inż. Maciej Lasota

1 Przygotował: mgr inż. Maciej Lasota Laboratorium nr 1 1/7 Język C Instrukcja laboratoryjna Temat: Programowanie w powłoce bash (shell scripting) 1 Przygotował: mgr inż. Maciej Lasota 1) Wprowadzenie do programowania w powłoce Skrypt powłoki

Bardziej szczegółowo

Metody Numeryczne. Laboratorium 1. Wstęp do programu Matlab

Metody Numeryczne. Laboratorium 1. Wstęp do programu Matlab Metody Numeryczne Laboratorium 1 Wstęp do programu Matlab 1. Wiadomości wstępne liczby, format Program Matlab używa konwencjonalną notację dziesiętną, z kropka dziesiętną. W przypadku notacji naukowej

Bardziej szczegółowo

Diagnoza Szkolna Pearsona. Instrukcja obsługi

Diagnoza Szkolna Pearsona. Instrukcja obsługi Diagnoza Szkolna Pearsona Instrukcja obsługi 1. Logowanie Aby skorzystać z systemu Diagnoza Szkolna Pearsona należy najpierw wejść na stronę diagnoza.pearson.pl i wybrać przycisk Logowanie. Następnie należy

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Wstawianie skryptu na stroną: 2. Komentarze: 3. Deklaracja zmiennych

Laboratorium Wstawianie skryptu na stroną: 2. Komentarze: 3. Deklaracja zmiennych 1. Wstawianie skryptu na stroną: Laboratorium 1 Do umieszczenia skryptów na stronie służy znacznik: //dla HTML5 ...instrukcje skryptu //dla HTML4 ...instrukcje

Bardziej szczegółowo

Maxima i Visual Basic w Excelu

Maxima i Visual Basic w Excelu 12 marca 2013 Maxima - zapoznanie z programem Maxima to program - system algebry komputerowej. Podstawowa różnica w stosunku do klasycznych programów obliczeniowych jest możliwość wykonywania obliczeń

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Matlab podstawy (1) Matlab firmy MathWorks to uniwersalny pakiet do obliczeń naukowych i inżynierskich, analiz układów statycznych

Ćwiczenie 1. Matlab podstawy (1) Matlab firmy MathWorks to uniwersalny pakiet do obliczeń naukowych i inżynierskich, analiz układów statycznych 1. Matlab podstawy (1) Matlab firmy MathWorks to uniwersalny pakiet do obliczeń naukowych i inżynierskich, analiz układów statycznych i dynamicznych, symulacji procesów, przekształceń i obliczeń symbolicznych

Bardziej szczegółowo

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main.

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main. Część XVI C++ Funkcje Jeśli nasz program rozrósł się już do kilkudziesięciu linijek, warto pomyśleć o jego podziale na mniejsze części. Poznajmy więc funkcje. Szybko się przekonamy, że funkcja to bardzo

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Scilab: macierze

Wprowadzenie do Scilab: macierze Wprowadzenie do Scilab: macierze Narzędzia Informatyki Magdalena Deckert Izabela Szczęch Barbara Wołyńska Bartłomiej Prędki Politechnika Poznańska Instytut Informatyki Agenda Definiowanie macierzy Funkcje

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania w języku Visual Basic dla Aplikacji (VBA)

Podstawy programowania w języku Visual Basic dla Aplikacji (VBA) Podstawy programowania w języku Visual Basic dla Aplikacji (VBA) Instrukcje Język Basic został stworzony w 1964 roku przez J.G. Kemeny ego i T.F. Kurtza z Uniwersytetu w Darthmouth (USA). Nazwa Basic jest

Bardziej szczegółowo

Instrukcja korzystania z portalu Diagnoza Nowej Ery

Instrukcja korzystania z portalu Diagnoza Nowej Ery Instrukcja korzystania z portalu Diagnoza Nowej Ery 1. Przypisanie szkoły do nauczyciela Po zalogowaniu się lub rejestracji nowego konta należy wybrać zakładkę Szkoły u góry ekranu. Przejdziesz do okna

Bardziej szczegółowo

Akademia Górniczo-Hutnicza Wydział Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki

Akademia Górniczo-Hutnicza Wydział Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki Akademia Górniczo-Hutnicza Wydział Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki Przetwarzanie Sygnałów Studia Podyplomowe, Automatyka i Robotyka Podstawy MATLABA MATLAB jest zintegrowanym środowiskiem

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OBSŁUGI ARKUSZA KALKULACYJNEGO

PODSTAWY OBSŁUGI ARKUSZA KALKULACYJNEGO PODSTAWY OBSŁUGI ARKUSZA KALKULACYJNEGO 1. Wstęp Arkusz kalkulacyjny jest programem służącym do wykonywania wszelkiego rodzaju obliczeń matematycznych, statystycznych, finansowych, tworzenia zestawień,

Bardziej szczegółowo

Część XVII C++ Funkcje. Funkcja bezargumentowa Najprostszym przypadkiem funkcji jest jej wersja bezargumentowa. Spójrzmy na przykład.

Część XVII C++ Funkcje. Funkcja bezargumentowa Najprostszym przypadkiem funkcji jest jej wersja bezargumentowa. Spójrzmy na przykład. Część XVII C++ Funkcje Funkcja bezargumentowa Najprostszym przypadkiem funkcji jest jej wersja bezargumentowa. Spójrzmy na przykład. 2 3 Tworzymy deklarację i definicję funkcji o nazwie pobierzln() Funkcja

Bardziej szczegółowo

Autor: dr inż. Katarzyna Rudnik

Autor: dr inż. Katarzyna Rudnik Bazy danych Wykład 2 MS Access Obiekty programu, Reprezentacja danych w tabeli, Indeksy, Relacje i ich sprzężenia Autor: dr inż. Katarzyna Rudnik Obiekty programu MS ACCESS Obiekty typu Tabela są podstawowe

Bardziej szczegółowo

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Podstawowe informacje o skoroszycie Excel jest najczęściej wykorzystywany do tworzenia skoroszytów. Skoroszyt jest zbiorem informacji, które są przechowywane w

Bardziej szczegółowo

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 2

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 2 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 2 Slajd 1 Excel Slajd 2 Redagowanie danych Wprowadzanie danych do pustej komórki Po kliknięciu na komórkę

Bardziej szczegółowo

Projektowanie aplikacji internetowych Pisanie skryptów wiersza poleceń - pętle

Projektowanie aplikacji internetowych Pisanie skryptów wiersza poleceń - pętle Instrukcja numer 06 Projektowanie aplikacji internetowych Pisanie skryptów wiersza poleceń - pętle Zadanie 06 Pętle w skryptach wiersza poleceń Zadanie omawia zagadnienia związane ze stosowaniem instrukcji

Bardziej szczegółowo

Komentarze w PHP (niewykonywane fragmenty tekstowe, będące informacją dla programisty)

Komentarze w PHP (niewykonywane fragmenty tekstowe, będące informacją dla programisty) Komentarze w PHP (niewykonywane fragmenty tekstowe, będące informacją dla programisty) // to jest pojedynczy komentarz (1-linijkowy) to jest wielolinijkowy komentarz Budowa "czystego" skryptu PHP (tak

Bardziej szczegółowo

Excel 2007 PL. Pierwsza pomoc

Excel 2007 PL. Pierwsza pomoc . Pierwsza pomoc Autor: Bartosz Gajda ISBN: 978-83-246-1095-2 Format: A5, stron: 92 Kto w dzisiejszych zwariowanych czasach chcia³by traciæ cenne godziny na robienie papierowych sprawozdañ i zestawieñ?

Bardziej szczegółowo

Jak napisać program obliczający pola powierzchni różnych figur płaskich?

Jak napisać program obliczający pola powierzchni różnych figur płaskich? Część IX C++ Jak napisać program obliczający pola powierzchni różnych figur płaskich? Na początku, przed stworzeniem właściwego kodu programu zaprojektujemy naszą aplikację i stworzymy schemat blokowy

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO ŚRODOWISKA SCILAB

WPROWADZENIE DO ŚRODOWISKA SCILAB Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki WPROWADZENIE DO ŚRODOWISKA SCILAB Materiały pomocnicze do ćwiczeń laboratoryjnych Opracowanie: Paweł Lieder Gdańsk, 007 Podstawy pracy z Scilab.

Bardziej szczegółowo

Język C : programowanie dla początkujących : przewodnik dla adeptów programowania / Greg Perry, Dean Miller. Gliwice, cop

Język C : programowanie dla początkujących : przewodnik dla adeptów programowania / Greg Perry, Dean Miller. Gliwice, cop Język C : programowanie dla początkujących : przewodnik dla adeptów programowania / Greg Perry, Dean Miller. Gliwice, cop. 2016 Spis treści Wprowadzenie 11 Adresaci książki 12 Co wyróżnia tę książkę na

Bardziej szczegółowo

Szukanie rozwiązań funkcji uwikłanych (równań nieliniowych)

Szukanie rozwiązań funkcji uwikłanych (równań nieliniowych) Szukanie rozwiązań funkcji uwikłanych (równań nieliniowych) Funkcja uwikłana (równanie nieliniowe) jest to funkcja, która nie jest przedstawiona jawnym przepisem, wzorem wyrażającym zależność wartości

Bardziej szczegółowo

TABLICA (ang. array) pojedyncza zmienna z wieloma komórkami, w których można zapamiętać wiele wartości tego samego typu danych.

TABLICA (ang. array) pojedyncza zmienna z wieloma komórkami, w których można zapamiętać wiele wartości tego samego typu danych. Złożone typy danych - TABLICE TABLICA (ang. array) pojedyncza zmienna z wieloma komórkami, w których można zapamiętać wiele wartości tego samego typu danych. * Może przechowywać dowolny typ danych, typ

Bardziej szczegółowo

Podstawy MATLABA, cd.

Podstawy MATLABA, cd. Akademia Górniczo-Hutnicza Wydział Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki Przetwarzanie Sygnałów Studia Podyplomowe, Automatyka i Robotyka Podstawy MATLABA, cd. 1. Wielomiany 1.1. Definiowanie

Bardziej szczegółowo

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 2

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 2 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Excel Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 2 Slajd 1 Slajd 2 Wprowadzanie danych do pustej komórki Po kliknięciu na komórkę rozpoczynamy wprowadzanie

Bardziej szczegółowo

Przewodnik dla każdego po: Dla każdego coś miłego Microsoft Excel 2010

Przewodnik dla każdego po: Dla każdego coś miłego Microsoft Excel 2010 Przewodnik dla każdego po: Dla każdego coś miłego Microsoft Excel 2010 Czym jest Excel 2010 Excel jest programem umożliwiającym tworzenie tabel, a także obliczanie i analizowanie danych. Należy do typu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. I. Skuteczne. Od autora... Obliczenia inżynierskie i naukowe... Ostrzeżenia...XVII

Spis treści. I. Skuteczne. Od autora... Obliczenia inżynierskie i naukowe... Ostrzeżenia...XVII Spis treści Od autora..................................................... Obliczenia inżynierskie i naukowe.................................. X XII Ostrzeżenia...................................................XVII

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do formuł i funkcji

Wprowadzenie do formuł i funkcji Wprowadzenie do formuł i funkcji Wykonywanie obliczeń, niezależnie od tego, czy są one proste czy złożone, może być nużące i czasochłonne. Przy użyciu funkcji i formuł programu Excel można z łatwością

Bardziej szczegółowo

Część XII C++ Warunki zagnieżdżone Ćwiczenie 1 nazwisko40 2. nie przepisując komentarzy!

Część XII C++ Warunki zagnieżdżone Ćwiczenie 1 nazwisko40 2. nie przepisując komentarzy! Część XII C++ Warunki zagnieżdżone Czasami zachodzi konieczność wykonania różnych instrukcji w zależności od spełnienia nie jednego, ale kilku warunków. To tak, jakbyśmy kupowali upominek - na początku

Bardziej szczegółowo

W przeciwnym wypadku wykonaj instrukcję z bloku drugiego. Ćwiczenie 1 utworzyć program dzielący przez siebie dwie liczby

W przeciwnym wypadku wykonaj instrukcję z bloku drugiego. Ćwiczenie 1 utworzyć program dzielący przez siebie dwie liczby Część XI C++ W folderze nazwisko36 program za każdym razem sprawdza oba warunki co niepotrzebnie obciąża procesor. Ten problem można rozwiązać stosując instrukcje if...else Instrukcja if wykonuje polecenie

Bardziej szczegółowo

Obliczenie pola wieloboku na podstawie współrzędnych wierzchołków

Obliczenie pola wieloboku na podstawie współrzędnych wierzchołków Obliczenie pola wieloboku na podstawie współrzędnych wierzchołków Algorytmy 1. Metoda pierwsza wzory Gaussa - dla każdego punktu mnożymy współrzędną przez różnicę drugich współrzędnych punktu następnego

Bardziej szczegółowo

Blockly Kodowanie pomoc.

Blockly Kodowanie pomoc. 1 Blockly Kodowanie pomoc. Słowniczek: Zmienna posiada nazwę wywoływaną w programie oraz miejsce na przechowywanie wartości. Instrukcja warunkowa pozwala na wykonanie instrukcji w zależności od warunku

Bardziej szczegółowo

JAVAScript w dokumentach HTML - przypomnienie

JAVAScript w dokumentach HTML - przypomnienie Programowanie obiektowe ćw.1 JAVAScript w dokumentach HTML - przypomnienie JavaScript jest to interpretowany, zorientowany obiektowo, skryptowy język programowania. Skrypty JavaScript są zagnieżdżane w

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Programowania Lista 1

Wstęp do Programowania Lista 1 Wstęp do Programowania Lista 1 1 Wprowadzenie do środowiska MATLAB Zad. 1 Zapoznaj się z podstawowymi oknami dostępnymi w środowisku MATLAB: Command Window, Current Folder, Workspace i Command History.

Bardziej szczegółowo

Usługi Informatyczne "SZANSA" - Gabriela Ciszyńska-Matuszek ul. Świerkowa 25, Bielsko-Biała

Usługi Informatyczne SZANSA - Gabriela Ciszyńska-Matuszek ul. Świerkowa 25, Bielsko-Biała Usługi Informatyczne "SZANSA" - Gabriela Ciszyńska-Matuszek ul. Świerkowa 25, 43-305 Bielsko-Biała NIP 937-22-97-52 tel. +48 33 488 89 39 zwcad@zwcad.pl www.zwcad.pl Aplikacja do rysowania wykresów i oznaczania

Bardziej szczegółowo

Kolumna Zeszyt Komórka Wiersz Tabela arkusza Zakładki arkuszy

Kolumna Zeszyt Komórka Wiersz Tabela arkusza Zakładki arkuszy 1 Podstawowym przeznaczeniem arkusza kalkulacyjnego jest najczęściej opracowanie danych liczbowych i prezentowanie ich formie graficznej. Ale formuła arkusza kalkulacyjnego jest na tyle elastyczna, że

Bardziej szczegółowo

Arkusz kalkulacyjny Excel

Arkusz kalkulacyjny Excel Arkusz kalkulacyjny Excel Ćwiczenie 1. Sumy pośrednie (częściowe). POMOC DO ĆWICZENIA Dzięki funkcji sum pośrednich (częściowych) nie jest konieczne ręczne wprowadzanie odpowiednich formuł. Dzięki nim

Bardziej szczegółowo

Zawartość. Wstęp. Moduł Rozbiórki. Wstęp Instalacja Konfiguracja Uruchomienie i praca z raportem... 6

Zawartość. Wstęp. Moduł Rozbiórki. Wstęp Instalacja Konfiguracja Uruchomienie i praca z raportem... 6 Zawartość Wstęp... 1 Instalacja... 2 Konfiguracja... 2 Uruchomienie i praca z raportem... 6 Wstęp Rozwiązanie przygotowane z myślą o użytkownikach którzy potrzebują narzędzie do podziału, rozkładu, rozbiórki

Bardziej szczegółowo

Informacja o języku. Osadzanie skryptów. Instrukcje, komentarze, zmienne, typy, stałe. Operatory. Struktury kontrolne. Tablice.

Informacja o języku. Osadzanie skryptów. Instrukcje, komentarze, zmienne, typy, stałe. Operatory. Struktury kontrolne. Tablice. Informacja o języku. Osadzanie skryptów. Instrukcje, komentarze, zmienne, typy, stałe. Operatory. Struktury kontrolne. Tablice. Język PHP Język interpretowalny, a nie kompilowany Powstał w celu programowania

Bardziej szczegółowo

1 Powtórzenie wiadomości

1 Powtórzenie wiadomości 1 Powtórzenie wiadomości Zadanie 1 Napisać program, który w trybie dialogu z użytkownikiem przyjmie liczbę całkowitą, a następnie wyświetli informację czy jest to liczba parzysta czy nieparzysta oraz czy

Bardziej szczegółowo

FORMUŁY AUTOSUMOWANIE SUMA

FORMUŁY AUTOSUMOWANIE SUMA Wskazówki do wykonania Ćwiczenia 1, ocena sprawdzianu (Excel 2007) Autor: dr Mariusz Giero 1. Pobierz plik do pracy. W pracy należy wykonać obliczenia we wszystkich żółtych polach oraz utworzyć wykresy

Bardziej szczegółowo

4.Arkusz kalkulacyjny Calc

4.Arkusz kalkulacyjny Calc 4.Arkusz kalkulacyjny Calc 4.1. Okno programu Calc Arkusz kalkulacyjny Calc jest zawarty w bezpłatnym pakiecie OpenOffice.org 2.4. Można go uruchomić, podobnie jak inne aplikacje tego środowiska, wybierając

Bardziej szczegółowo

Naukę zaczynamy od poznania interpretera. Interpreter uruchamiamy z konsoli poleceniem

Naukę zaczynamy od poznania interpretera. Interpreter uruchamiamy z konsoli poleceniem Moduł 1 1. Wprowadzenie do języka Python Python jest dynamicznym językiem interpretowanym. Interpretowany tzn. że kod, który napiszemy możemy natychmiast wykonać bez potrzeby tłumaczenia kodu programistycznego

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do MS Excel

Wprowadzenie do MS Excel Wprowadzenie do MS Excel Czym jest Excel? Excel jest programem umożliwiającym tworzenie tabel, a także obliczanie i analizowanie danych. Należy do typu programów nazywanych arkuszami kalkulacyjnymi. W

Bardziej szczegółowo

WEKTORY I MACIERZE. Strona 1 z 11. Lekcja 7.

WEKTORY I MACIERZE. Strona 1 z 11. Lekcja 7. Strona z WEKTORY I MACIERZE Wektory i macierze ogólnie nazywamy tablicami. Wprowadzamy je:. W sposób jawny: - z menu Insert Matrix, - skrót klawiszowy: {ctrl}+m, - odpowiedni przycisk z menu paska narzędziowego

Bardziej szczegółowo

Cw.12 JAVAScript w dokumentach HTML

Cw.12 JAVAScript w dokumentach HTML Cw.12 JAVAScript w dokumentach HTML Wstawienie skryptu do dokumentu HTML JavaScript jest to interpretowany, zorientowany obiektowo, skryptowy język programowania.skrypty Java- Script mogą być zagnieżdżane

Bardziej szczegółowo

Schematy blokowe I. 1. Dostępne bloki: 2. Prosty program drukujący tekst.

Schematy blokowe I. 1. Dostępne bloki: 2. Prosty program drukujący tekst. Schematy blokowe I Jeżeli po schematach blokowych będzie używany język C, to należy używać operatorów: '&&', ' ', '!=', '%' natomiast jeśli Ruby to 'and', 'or', '%', '!='. 1. Dostępne bloki: a) początek:

Bardziej szczegółowo

2. LICZBY RZECZYWISTE Własności liczb całkowitych Liczby rzeczywiste Procenty... 24

2. LICZBY RZECZYWISTE Własności liczb całkowitych Liczby rzeczywiste Procenty... 24 SPIS TREŚCI WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE RÓWNANIA I NIERÓWNOŚCI ALGEBRAICZNE 7 Wyrażenia algebraiczne 0 Równania i nierówności algebraiczne LICZBY RZECZYWISTE 4 Własności liczb całkowitych 8 Liczby rzeczywiste

Bardziej szczegółowo

Instrukcje sterujące mgr Tomasz Xięski, Instytut Informatyki, Uniwersytet Śląski Katowice, 2012

Instrukcje sterujące mgr Tomasz Xięski, Instytut Informatyki, Uniwersytet Śląski Katowice, 2012 Instrukcje sterujące mgr Tomasz Xięski, Instytut Informatyki, Uniwersytet Śląski Katowice, 2012 if (warunek) instrukcja1; if (warunek) instrukcja1; else instrukcja2; if (warunek) instrukcja1; else if (warunek2)

Bardziej szczegółowo

Pascal - wprowadzenie

Pascal - wprowadzenie Pascal - wprowadzenie Ogólne informacje o specyfice języka i budowaniu programów Filip Jarmuszczak kl. III c Historia Pascal dawniej jeden z najpopularniejszych języków programowania, uniwersalny, wysokiego

Bardziej szczegółowo

Zasady programowania Dokumentacja

Zasady programowania Dokumentacja Marcin Kędzierski gr. 14 Zasady programowania Dokumentacja Wstęp 1) Temat: Przeszukiwanie pliku za pomocą drzewa. 2) Założenia projektu: a) Program ma pobierać dane z pliku wskazanego przez użytkownika

Bardziej szczegółowo

Sposób tworzenia tabeli przestawnej pokażę na przykładzie listy krajów z podstawowymi informacjami o nich.

Sposób tworzenia tabeli przestawnej pokażę na przykładzie listy krajów z podstawowymi informacjami o nich. Tabele przestawne Tabela przestawna to narzędzie służące do tworzenia dynamicznych podsumowań list utworzonych w Excelu lub pobranych z zewnętrznych baz danych. Raporty tabeli przestawnej pozwalają na

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu SWWS autorstwa Michała Krzemińskiego

Instrukcja obsługi programu SWWS autorstwa Michała Krzemińskiego Instrukcja obsługi programu SWWS autorstwa Michała Krzemińskiego Krótkie informacje o programie można znaleźć zarówno w pliku readme.txt zamieszczonym w podkatalogu DANE jak i w zakładce O programie znajdującej

Bardziej szczegółowo

Najmniejszą możliwą macierzą jest macierz 1 x 2 lub 2 x 1 składająca się z dwóch przyległych komórek.

Najmniejszą możliwą macierzą jest macierz 1 x 2 lub 2 x 1 składająca się z dwóch przyległych komórek. (Na podstawie pomocy OpenOffice.org) Funkcje macierzowe - wstęp Co to jest macierz Macierz jest połączonym zakresem komórek arkusza zawierającym wartości. Kwadratowy zakres komórek składający się z 3 wierszy

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej.

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Dział Zagadnienia Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Arkusz kalkulacyjny (Microsoft Excel i OpenOffice) Uruchomienie

Bardziej szczegółowo

Rejestracja faktury VAT. Instrukcja stanowiskowa

Rejestracja faktury VAT. Instrukcja stanowiskowa Rejestracja faktury VAT Instrukcja stanowiskowa 1. Uruchomieni e formatki Faktury VAT. Po uruchomieniu aplikacji pojawi się okno startowe z prośbą o zalogowanie się. Wprowadzamy swoją nazwę użytkownika,

Bardziej szczegółowo

FTP przesył plików w sieci

FTP przesył plików w sieci FTP przesył plików w sieci 7.5 FTP przesył plików w sieci Podstawowe pojęcia FTP (File Transfer Protocol) jest usługą sieciową pozwalającą na wymianę plików w sieci Internet. Osoby chcące wymienić między

Bardziej szczegółowo

Technologia Informacyjna

Technologia Informacyjna Technologia Informacyjna dr inż. Paweł Myszkowski arkusz kalkulacyjny Microsoft Excel Arkusz kalkulacyjny Microsoft Excel Przechowywanie danych: Komórka autonomiczna jednostka organizacyjna, służąca do

Bardziej szczegółowo

Spis treści. tel.: 782 580 850 e-mail: kontakt@e-zaplecze.pl 2

Spis treści. tel.: 782 580 850 e-mail: kontakt@e-zaplecze.pl 2 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Szybkie wystawienie aukcji w szablonie bez konieczności instalacji szablonu na koncie allegro... 4 3. Wystawianie aukcji w szablonie z instalacją szablonu na koncie allegro...

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: JavaScript Cookies (3x45 minut)

Ćwiczenie: JavaScript Cookies (3x45 minut) Ćwiczenie: JavaScript Cookies (3x45 minut) Cookies niewielkie porcje danych tekstowych, które mogą być przesyłane między serwerem a przeglądarką. Przeglądarka przechowuje te dane przez określony czas.

Bardziej szczegółowo

Programowanie w języku C++ Grażyna Koba

Programowanie w języku C++ Grażyna Koba Programowanie w języku C++ Grażyna Koba Kilka definicji: Program komputerowy to ciąg instrukcji języka programowania, realizujący dany algorytm. Język programowania to zbiór określonych instrukcji i zasad

Bardziej szczegółowo