Antropomorficzny - zwierzę, roślina, przedmiot, zjawisko posiadające cechy ludzkie.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Antropomorficzny - zwierzę, roślina, przedmiot, zjawisko posiadające cechy ludzkie."

Transkrypt

1 Wisiorek antropomorficzny, Gdańsk X-XIII w. Antropomorficzny - zwierzę, roślina, przedmiot, zjawisko posiadające cechy ludzkie.

2 Akwamanile [łac. aquamanile], rzem. artyst. naczynie metalowe lub ceramiczne na wodę o kształcie zwierzęcia lub człowieka, służące do polewania rąk; znane w Persji i w krajach islamu od VII w.; w Europie IX XVI w. wykorzystywane również przy obrzędach liturgicznych. Akwamanile były często używane podczas posiłków (w połączeniu z misą na wodę) i służyły obmywaniu rąk podczas jedzenia. W średniowieczu większość posiłków jadano palcami, stąd konieczność częstego mycia rąk. Akwamanila z brązu w postaci rycerza siedzącego na koniu. Wykonywane z brązu akwamanile były często robione dla zamożnych rycerzy czy mieszczan. Przedstawiona obok akwamanila datowana jest na XIII w. i pochodzi z okolic Hexham, Anglia. Trustees of the British Museum

3 Denar Władysława Łokietka Kraków Srebrny denar, śred. 13,2 mm Awers: Ukoronowana głowa króla w prawo Legenda otokowa: VLADISLAVS R (Władysław król) Rewers: Orzeł Legenda: REX POLONIE (król polski) Kurs monet i jednostek rozliczeniowych Pogrubione wartości wyrażone są w monecie grzywna wiardunek skojec grosz denar

4 Półgrosz (Kwartnik) Kazimierza Wielkiego Kraków Awers monety: wizerunek Kazimierza Wielkiego w koronie, z insygniami władzy, berłem i jabłkiem, siedzącego na tronie. W otoku napis: MONETA KAZIMIRI - Moneta Kazimierza. Rewers monety: orzeł polski w koronie. W otoku napis: REGIS POLONIE - Króla Polski. Kwartniki były monetami srebrnymi, nawiązującymi do tradycyjnego polskiego systemu pieniężnego, w którym grzywna dzieliła się na wiadrunki i skojce. Jedna czwarta część skojca była kwartą, czyli kwartnikiem, ważącym około 1,5-1,6 grama i w ówczesnym systemie pieniężnym, odpowiadającym połowie grosza. Kwartniki wprowadził do mennictwa polskiego Kazimierz Wielki ( ). W ostatnich latach jego panowania biła je mennica w Krakowie, a prawdopodobnie także w Poznaniu i Kaliszu. Kwartniki przez ponad wiek były, obok denarów, najważniejszą polską monetą w obrocie pieniężnym.

5 Grosz Kazimierza Wielkiego Kraków Moneta była wzorowana na groszu praskim zarówno co do wartości jak i typologii. Na awersie widniała korona i napis w podwójnym otoku: KAZIMIRVS PRIMUS DEI GRATIA) REX POLONIE (Kazimierz Pierwszy z łaski Boga Król Polski). Rewers zdobił piękny orzeł otoczony napisem GROSSI CRACOVIENSSES (grosz krakowski). Wprowadzenie grosza krakowskiego wiązało się z przeprowadzaną przez króla reformą monetarną. W zjednoczonym po rozbiciu dzielnicowym państwie, w obrocie znajdowały się najróżniejsze monety, bite według różnorodnych stóp menniczych. Ogólnokrajowy zasięg posiadały jedynie grosze praskie. Kazimierz zdawał sobie sprawę, że jego grosz nie ma szans konkurować z czeską monetą, której dominacja opierała się obfitych złożach srebra w Kutnej Horze. W praktyce grosz krakowski był bity ze względów prestiżowych. Bardzo krótko i w małych ilościach, gdyż jego emisja była nieopłacalna. Główną ideą wprowadzenia grosza było ujednolicenie systemu monetarnego, którego grosz stał się podstawową jednostką obliczeniową, a realną funkcję monety pełnił grosz praski. Według tego systemu jeden grosz był wart dwa kwartniki, stąd często nazywano je półgroszami. Trudności jakie miała mennica krakowska ze srebrem spowodowały, że stopy tej nie udało się utrzymać i niebawem za jeden grosz praski żądano w obiegu handlowym czterech kwartników. Kolejną jednostką były ćwierćgrosze. Cztery na grosz i dwa na kwartnik. Stąd nazywane czasami półkwartnikami. Ćwierćgrosz równał się z kolei czterem denarom (16 denarów na grosz). Najmniejszą jednostką stał się obol. Na grosz potrzebne były 32 obole, czyli osiem na ćwierćgrosz, a dwa na denara. Wyższą jednostką, wyłącznie obrachunkową, był skojec, na który wchodziły dwa grosze. Reforma, z powodu braku w Polsce kruszcu spełniła tylko połowicznie swe zadanie. Wprowadzonym systemem posługiwano się praktycznie tylko w handlu lokalnym (miasto i okoliczne wsie). Handel międzymiastowy oraz międzynarodowy i tak, jak wszędzie w średniowieczu, opierał się na rzeczywistych relacjach zawartości kruszcu w monetach. Grosz krakowski jest, w związku z tym co napisano wyżej, bardzo cenną monetą numizmatyczną. Współcześnie znane jest mniej niż 50 egzemplarzy. Na aukcjach numizmatycznych pojawia się bardzo rzadko, stąd trudno określić jego aktualną wartość.

6 Szeląg Wielki Mistrz Michał Küchmeister Kraków Od początku istnienia państwa krzyżackiego istniał także jego własny pieniądz. Był to bardzo mały, jednostronnie bity fenig. 12 takich fenigów określano mianem szeląga, choć takiej monety nie było. Rozwój życia gospodarczego w państwie krzyżackim wymagał reformy monetarnej. Koniecznością było wprowadzenie większej monety, gdyż małe fenigi nie spełniały swej roli. Podobnie jak w Polsce, w powszechnym użyciu były szerokie grosze praskie. Wielki Mistrz Winrich von Kniprode ( ) zaczyna około 1370 roku bić szelągi. Nie były to monety najlepsze, gdyż postanowiono świadomie je fałszować aby otrzymywać dodatkowe dochody. Z 1 grzywny chełmińskiej bito zamiast 60, 120 lub więcej szelągów. Szelągi miały średnicę około 22 mm i wagę około 1,6g. Co ciekawe, pieniądz ten produkowany przez 150 lat, prawie nie zmienił swojej formy plastycznej. Przedstawiona tutaj kopia szeląga krzyżackiego bita była przez Wielkiego Mistrza Michała Kuchmeister von Sternberg ( ). Awers monety przedstawia tarczę Wielkiego Mistrza z legendą MAGST. MICHAEL PRIM (Mistrz Michał Pierwszy) zaś rewers tarczę zakonu z legendą MONETA DNORVM PRVC (moneta panów Prus).

7 Trzeciak Ziemowita IV ( ) Trzeciak (zwany także ternarem) był dzieckiem reformy groszowej. Moneta ta powstała jako 6 część grosza czyli miała wartość 3 denarów. Stąd nazwa. Ternar wypełniał lukę pomiędzy półgroszem a małym denarem. Pierwsze trzeciaki bili król Polski Władysław II Jagiełło ( ) oraz Książe mazowiecki Ziemowit IV ( ). Samodzielne Księstwo Mazowieckie położone pomiędzy Polską, Litwą i państwem zakonnym posługiwało się monetą polską, czeską i krzyżacką. Własnych monet poza dwoma przypadkami książęta mazowieccy nie bili. Nie było takiej potrzeby ekonomicznej. W roku 1354 Książe mazowiecki Ziemowit III wybił półgrosza mazowieckiego z okazji zjednoczenia pod jego panowaniem wszystkich ziem Mazowsza. Jego moneta z legendą: MONETA SEMOVITI DVCIS MAZOVIE (moneta Ziemowita, księcia Mazowsza) należy do największych rzadkości numizmatycznych. Drugim władcą księstwa mazowieckiego wybijającego własne monety był Ziemowit IV. Jego działalność w tym zakresie ograniczyła się tylko do bicia malutkich trzeciaków. Monety te miały jedynie podnieść autorytet księcia. Wpływu na gospodarkę nie miały. I choć księstwo mazowieckie przetrwało do 1526 roku, trzeciaki Ziemowita IV są ostatnimi znanymi monetami mazowieckimi. Trzeciak ten miał średnicę około 14,1 mm, i ciężar około 0,65g.. Awers przedstawia inicjał S ( Siemovitvs ) czyli Ziemowit. Legenda: DUCIS SEMOVITI (księcia Ziemowita). Na rewersie widnieje orzeł oraz legenda: MONETA PLOCAN (moneta Płocka)

8 Półgrosz koronny Władysława Jagiełły ( ) Wielki sukces reformy monetarnej Wacława II Czeskiego dał Europie środkowo-wschodniej nową monetę: szeroki grosz praski. Grosz ten odpowiadał na zapotrzebowanie gwałtownie rozwijającego się życia gospodarczego. Przy ogromnej produkcji wkrótce stał się podstawowym środkiem płatniczym tej części Europy. W Polsce, reforma monetarna Kazimierza Wielkiego wprowadziła do obiegu odpowiednik szerokiego grosza praskiego - grosz krakowski. Jednak brak własnych kopalń srebra spowodował, że do produkcji groszy krakowskich musiano używać monet obcych, w tym także groszy praskich. Aby utrzymać opłacalność produkcji zamiast całych groszy bito półgrosze, do których dodawano odpowiedniej ilość miedzi. W ten sposób 2 półgrosze odpowiadały wartością 1 groszowi lecz zawierały mniej srebra. 1 półgrosz dzielił się na trzy trzeciaki lub 9 denarów. Władysław Jagiełło ( ) w początkach swego panowania nie bił półgroszy. Ich produkcję w ogromnych ilościach rozpoczęto w roku 1399 i kontynuowano przez 15 lat. Srebro początkowo 7 próby, (czyli 7 części srebra na 9 części miedzi) ulega pogorszeniu i dochodzi pod koniec emisji do próby 5. Półgrosze te na wiele lat stały się podstawowym pieniądzem w kraju. Miały około 22 mm średnicy i ciężar około 2g.. 96 tych monet szło na grzywnę półgroszy. Dla przykładu: zbroja zakupiona przez dwór Jagiełły kosztowała trochę ponad 8 grzywien półgroszy. Przedstawiona tutaj kopia prezentuje półgrosze z pierwszych 7 lat produkcji ( ). Były to monety lepiej wykonane i z lepszego srebra. Awers kopii przedstawia koronę królewską. Legenda: MONETA WLADISLAI (moneta Władysława). Na rewersie orzeł w koronie. Legenda: REGIS POLONIE (króla Polski).

Monety - Rzeczpospolita Obojga Narodów XVII w.

Monety - Rzeczpospolita Obojga Narodów XVII w. Monety - Rzeczpospolita Obojga Narodów XVII w. Boratynki Moneta na zdjęciu to szeląg litewski Jana Kazimierza - tzw. BORATYNKA. Materiał - miedź Waga - około 1 g Średnica - około 16 mm Kiedy w 1656 roku,

Bardziej szczegółowo

SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA

SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Monety kolekcjonerskie SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Wacław Ii Czeski SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Wyjątkowa seria złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominałach 500 zł i 50 zł SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA

Bardziej szczegółowo

POLSKI PIENIĄDZ. Monetarnie po raz drugi. Grosz znaczy gruby. Rozwój gospodarczy Europy spowodował PRZEZ WIEKI

POLSKI PIENIĄDZ. Monetarnie po raz drugi. Grosz znaczy gruby. Rozwój gospodarczy Europy spowodował PRZEZ WIEKI POLSKI PIENIĄDZ PRZEZ WIEKI Monetarnie po raz drugi Historia pieniądza jest nader ciekawa i pouczająca. Pieniądz to nie tylko środek płatniczy. To często obiekt tezauryzacji, miernik wartości, ale i przedmiot,

Bardziej szczegółowo

Skarby Stanisława Augusta

Skarby Stanisława Augusta Monety kolekcjonerskie Skarby Stanisława Augusta Kazimierz III Wielki (1333 1370) Skarby Stanisława Augusta Wyjątkowa seria złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominałach 500 zł i 50 zł Skarby

Bardziej szczegółowo

SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA

SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Monety kolekcjonerskie SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Bolesław Chrobry SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Wyjątkowa seria złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominałach 500 zł i 50 zł SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA

Bardziej szczegółowo

DARIUSZ MARZĘTA HERBY I ZNAKI MENNICZE NA SZELĄGACH POLSKICH I Z POLSKĄ ZWIĄZANYCH

DARIUSZ MARZĘTA HERBY I ZNAKI MENNICZE NA SZELĄGACH POLSKICH I Z POLSKĄ ZWIĄZANYCH DARIUSZ MARZĘTA HERBY I ZNAKI MENNICZE NA SZELĄGACH POLSKICH I Z POLSKĄ ZWIĄZANYCH Lublin 2014 Dariusz Marzęta 2014 Redakcja Agnieszka Łagowska Projekt okładki Dariusz Marzęta Zdjęcia Małgorzata Marzęta

Bardziej szczegółowo

HISTORIA. Cracoviana na polskich monetach KRAKÓW URZĄD MIASTA KRAKOWA. www.krakow.pl

HISTORIA. Cracoviana na polskich monetach KRAKÓW URZĄD MIASTA KRAKOWA. www.krakow.pl Cracoviana na polskich monetach KRAKÓW HISTORIA URZĄD MIASTA KRAKOWA www.krakow.pl Cracoviana na polskich monetach Tymf (1 złoty nominalnie wart 30 groszy, ale rzeczywista wartość była o połowę mniejsza)

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Bohatyrewicz, Ciekawe monety ze skarbu znalezionego w Liwie

Tadeusz Bohatyrewicz, Ciekawe monety ze skarbu znalezionego w Liwie Tadeusz Bohatyrewicz, Ciekawe monety ze skarbu znalezionego w Liwie Tadeusz Bohatyrewicz (Siedlce) CIEKAWE MONETY ZE SKARBU ZNALEZIONEGO W LIWIE W październiku 2003 roku, podczas robót drogowych w Liwie

Bardziej szczegółowo

Mateusz Nowak, II rok studiów, grupa 1.

Mateusz Nowak, II rok studiów, grupa 1. Mateusz Nowak, II rok studiów, grupa 1. Poziom kształcenia (podkreślić): szkoła podstawowa, gimnazjum, szkoła ponadgimnazjalna. Klasa: IV. Podstawa programowa: Podstawa programowa z komentarzami. Tom 4.

Bardziej szczegółowo

Zmodernizowane zabezpieczenia polskich banknotów

Zmodernizowane zabezpieczenia polskich banknotów zabezpieczenia polskich banknotów banknoty Narodowy Bank Polski zaprezentował banknoty powszechnego obiegu o nominałach 0, 0, 0 i 00 złotych ze zmodernizowanymi zabezpieczeniami. Najważniejsze zmiany,

Bardziej szczegółowo

Zmodernizowane zabezpieczenia polskich banknotów

Zmodernizowane zabezpieczenia polskich banknotów zabezpieczenia polskich banknotów banknoty Narodowy Bank Polski zaprezentował banknoty powszechnego obiegu o nominałach 0, 0, 0 i 00 złotych ze zmodernizowanymi zabezpieczeniami. Najważniejsze zmiany,

Bardziej szczegółowo

POLSKIE TOWARZYSTWO ARCHEOLOGICZNE I NUMIZMATYCZNE. Stanisław Suchodolski. Denar w kalecie OSSOLINEUM

POLSKIE TOWARZYSTWO ARCHEOLOGICZNE I NUMIZMATYCZNE. Stanisław Suchodolski. Denar w kalecie OSSOLINEUM POLSKIE TOWARZYSTWO ARCHEOLOGICZNE I NUMIZMATYCZNE Stanisław Suchodolski Denar w kalecie OSSOLINEUM POLSKIE TOWARZYSTWO ARCHEOLOGICZNE I NUMIZMATYCZNE Stanisław Suchodolski Denar w kalecie TRZY PIERWSZE

Bardziej szczegółowo

Zmodernizowane zabezpieczenia polskich banknotów

Zmodernizowane zabezpieczenia polskich banknotów zabezpieczenia polskich banknotów banknoty Narodowy Bank Polski zaprezentował banknoty powszechnego obiegu o nominałach 0, 0, 0 i 00 złotych ze zmodernizowanymi zabezpieczeniami. Najważniejsze zmiany,

Bardziej szczegółowo

Złoto. Korzystna inwestycja w bezpieczną przyszłość. Trwała forma kapitału. Niebanalny prezent

Złoto. Korzystna inwestycja w bezpieczną przyszłość. Trwała forma kapitału. Niebanalny prezent Złoto Korzystna inwestycja w bezpieczną przyszłość Jeśli szukasz zróżnicowanych form lokowania kapitału lub po prostu chcesz czuć wartość swoich pieniędzy, zainwestuj w złoto. Inwestycja w złoto od zarania

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Opolski Wydział Historyczno Pedagogiczny. Paweł Słysz. III rok historii studia zaoczne DENARY KRZYŻOWE

Uniwersytet Opolski Wydział Historyczno Pedagogiczny. Paweł Słysz. III rok historii studia zaoczne DENARY KRZYŻOWE Uniwersytet Opolski Wydział Historyczno Pedagogiczny Paweł Słysz III rok historii studia zaoczne DENARY KRZYŻOWE Kędzierzyn - Koźle 2005 Spis treści. Wstęp....3 Rozdział I...4 Ogólna charakterystyka denarów

Bardziej szczegółowo

POCZĄTKI POLITYKI PIENIĘŻNEJ NA ZIEMIACH POLSKICH

POCZĄTKI POLITYKI PIENIĘŻNEJ NA ZIEMIACH POLSKICH Mateusz Rolski Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach POCZĄTKI POLITYKI PIENIĘŻNEJ NA ZIEMIACH POLSKICH Wprowadzenie Pieniądz należy do tego rodzaju kategorii ekonomicznych, które posiadają nadzwyczajny

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenia polskich banknotów

Zabezpieczenia polskich banknotów Zabezpieczenia polskich banknotów www.nbp.pl Banknoty obiegowe emitowane przez NBP z serii Władcy polscy 0 złotych Książe Mieszko I Denar srebrna moneta z okresu panowania Mieszka I 0 mm x 0 mm 0 złotych

Bardziej szczegółowo

Skarby Stanisława Augusta

Skarby Stanisława Augusta Monety kolekcjonerskie Skarby Stanisława Augusta Ludwik Węgierski (1370 1382) Skarby Stanisława Augusta Wyjątkowa seria złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominałach 500 zł i 50 zł Skarby Stanisława

Bardziej szczegółowo

Dziewiętnastowieczni badacze i kolekcjonerzy monet halicko-ruskich.

Dziewiętnastowieczni badacze i kolekcjonerzy monet halicko-ruskich. Dr Jacek Feduszka Muzeum Zamojskie Dziewiętnastowieczni badacze i kolekcjonerzy monet halicko-ruskich. Celem niniejszego opracowania jest prezentacja badaczy i kolekcjonerów żyjących i tworzących w XIX

Bardziej szczegółowo

Skarby Stanisława Augusta

Skarby Stanisława Augusta Monety kolekcjonerskie Skarby Stanisława Augusta Jan Olbracht (1492 1501) Skarby Stanisława Augusta Wyjątkowa seria złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominałach 500 zł i 50 zł Skarby Stanisława

Bardziej szczegółowo

Witold Borowski, Głos w kwestii datowania półgroszy koronnych Władysława Jagiełły GŁOS W KWESTII DATOWANIA PÓŁGROSZY KORONNYCH WŁADYSŁAWA JAGIEŁŁY

Witold Borowski, Głos w kwestii datowania półgroszy koronnych Władysława Jagiełły GŁOS W KWESTII DATOWANIA PÓŁGROSZY KORONNYCH WŁADYSŁAWA JAGIEŁŁY Witold Borowski, Głos w kwestii datowania półgroszy koronnych Władysława Jagiełły Witold Borowski (Sieraków Wlkp.) GŁOS W KWESTII DATOWANIA PÓŁGROSZY KORONNYCH WŁADYSŁAWA JAGIEŁŁY Wzrost zainteresowania

Bardziej szczegółowo

Koniec autonomii walutowej. Królestwa Polskiego.

Koniec autonomii walutowej. Królestwa Polskiego. POLSKI PIENIĄDZ PRZEZ WIEKI Koniec autonomii walutowej Królestwa Polskiego Upadek powstania listopadowego miał istotne konsekwencje dla politycznych i gospodarczych losów Królestwa Polskiego. Car zawiesił

Bardziej szczegółowo

Kontry miast pomorskich na szelągach (1/48 tal.) Karola XI

Kontry miast pomorskich na szelągach (1/48 tal.) Karola XI Kontry miast pomorskich na szelągach (1/48 tal.) Karola XI Pasjonaci detektoryzmu a zarazem historii Pomorza dość często spotykają się w luźnych znaleziskach z drobną monetą pomorską, oznakowaną wybitym

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Walutowa wieża Babel Dr Grzegorz Wojtkowiak Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 6 listopada 2014 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Pieniądze

Bardziej szczegółowo

Złoty Polski po I Wojnie Światowej.

Złoty Polski po I Wojnie Światowej. Złoty (skrót zł, lub aktualny kod ISO 4217 PLN), to podstawowa jednostka monetarna w Polsce, która dzieli się na 100 groszy. Nazwę polskiej jednostki monetarnej wprowadzono w 1919 roku, parytet złota określono

Bardziej szczegółowo

Wystawa prezentuje złote i srebrne monety polskie od X wieku do czasów współczesnych. Jej celem

Wystawa prezentuje złote i srebrne monety polskie od X wieku do czasów współczesnych. Jej celem Wstęp Wystawa prezentuje złote i srebrne monety polskie od X wieku do czasów współczesnych. Jej celem jest spopularyzowanie dziejów polskich monet kruszcowych nie tylko jako przedmiotu kultury materialnej,

Bardziej szczegółowo

Miejsce Zjazdu: Zamek Niepołomice w Niepołomicach. Data Zjazdu: 4-5 października 2014 roku.

Miejsce Zjazdu: Zamek Niepołomice w Niepołomicach. Data Zjazdu: 4-5 października 2014 roku. UNIWERSAŁ trzecich Wici zwołłujjąccy sszllacchettnycch Pollaków do Niepołomic na dwudniiowy Sejm Walny w dniach 4-5 października 2014r.. Wojciech Edward Leszczyński Fundacja im. Króla Stanisława Leszczyńskiego

Bardziej szczegółowo

MOTYWY HISTORYCZNE NA ZASTĘPCZYCH MONETACH ZIĘBIC

MOTYWY HISTORYCZNE NA ZASTĘPCZYCH MONETACH ZIĘBIC GROSZ 115/2008 Dariusz Ejzenhart MOTYWY HISTORYCZNE NA ZASTĘPCZYCH MONETACH ZIĘBIC Wśród wielu odmian monet zastępczych Ziębic na szczególną uwagę zasługują wyemitowane przez Magistrat Miasta ze względu

Bardziej szczegółowo

POLSKIE TOWARZYSTWO NUMIZMATYCZNE ODDZIAŁ WARSZAWSKI IM. KAROLA BEYERA

POLSKIE TOWARZYSTWO NUMIZMATYCZNE ODDZIAŁ WARSZAWSKI IM. KAROLA BEYERA POLSKIE TOWARZYSTWO NUMIZMATYCZNE ODDZIAŁ WARSZAWSKI IM. KAROLA BEYERA WARSZAWA WRZESIEŃ 2015 STYCZEŃ 2016 PLAN ODCZYTÓW I TERMINARZ ZEBRAŃ ODDZIAŁU WARSZAWSKIEGO PTN W OKRESIE WRZESIEŃ 2015 STYCZEŃ 2016

Bardziej szczegółowo

DARIUSZ EJZENHART HERBY I ZNAKI MENNICZE NA TROJAKACH POLSKICH

DARIUSZ EJZENHART HERBY I ZNAKI MENNICZE NA TROJAKACH POLSKICH DARIUSZ EJZENHART HERBY I ZNAKI MENNICZE NA TROJAKACH POLSKICH WROCŁAW 2008 Copyright by Dariusz Ejzenhart 2 Za recenzje oraz cenne wskazówki autor dziękuje: Panu Profesorowi Stefanowi K. Kuczyńskiemu

Bardziej szczegółowo

De moneta in Regno currente Mennictwo polskie Kazimierza Wielkiego

De moneta in Regno currente Mennictwo polskie Kazimierza Wielkiego De moneta in Regno currente 31 ROCZNIKI HISTORYCZNE Rocznik LXXIV 2008 BORYS PASZKIEWICZ (Wrocław) De moneta in Regno currente Mennictwo polskie Kazimierza Wielkiego I. OD MITU DO HISTORII: PRZEGLĄD OPINII

Bardziej szczegółowo

AN + S. II. Ćwiczenia i zadania. A. Rozwiąż rebus: Słowo to oznaczę wymianę towaru za towar, bez udziału pieniędzy. B. Rozwiąż krzyżówkę 5. 6.

AN + S. II. Ćwiczenia i zadania. A. Rozwiąż rebus: Słowo to oznaczę wymianę towaru za towar, bez udziału pieniędzy. B. Rozwiąż krzyżówkę 5. 6. Dukaty Decjusza to projekt popularyzujący wiedzę o ekonomii w perspektywie historycznej i współczesnej, obejmujący historię i rolę pieniądza, politykę monetarną i numizmatykę. Adresowany jest do uczniów

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Wnęk, Nieznany typ grosza z mennicy wrocławskiej NIEZNANY TYP GROSZA Z MENNICY WROCŁAWSKIEJ

Krzysztof Wnęk, Nieznany typ grosza z mennicy wrocławskiej NIEZNANY TYP GROSZA Z MENNICY WROCŁAWSKIEJ Krzysztof Wnęk, Nieznany typ grosza z mennicy wrocławskiej Krzysztof Wnęk (Bączal Dolny) NIEZNANY TYP GROSZA Z MENNICY WROCŁAWSKIEJ 15 listopada 1523 roku, w Preszburgu (dzisiejszej Bratysławie), królowa

Bardziej szczegółowo

TRAKTAT O REFORMIE MONETARNEJ PRUS KRÓLEWSKICH I KSIĄŻĘCYCH ZASADY BICIA MONETY przed kwietniem 1526 r.

TRAKTAT O REFORMIE MONETARNEJ PRUS KRÓLEWSKICH I KSIĄŻĘCYCH ZASADY BICIA MONETY przed kwietniem 1526 r. TRAKTAT O REFORMIE MONETARNEJ PRUS KRÓLEWSKICH I KSIĄŻĘCYCH ZASADY BICIA MONETY przed kwietniem 1526 r. Autor: Mikołaj Kopernik Tłumaczenie: Ewa Jolanta Głębicka Wstęp: Damian Koniarek Instytut Misesa

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 25 marca 2014 r. Poz. 240

Warszawa, dnia 25 marca 2014 r. Poz. 240 Warszawa, dnia 25 marca 2014 r. Poz. 240 ZARZĄDZENIE NR 7/2014 PREZESA NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie ustalenia wzorów i wielkości emisji banknotów nominalnej wartości 10

Bardziej szczegółowo

SYSTEM MONETARNY w POLSCE.

SYSTEM MONETARNY w POLSCE. SYSTEM MONETARNY w POLSCE. SYSTEM MONETARNY w Polsce. Moneta własna, w kraju pod stemplem monarszym bita, ukazała się za Mieczka I zarazem z wiarą chrześcijańską i wpływami cywilizacji zachodniej. Dochodziły

Bardziej szczegółowo

Zasady obrotu wyrobami

Zasady obrotu wyrobami Zasady obrotu wyrobami Zasady wprowadzania do obrotu wyrobów z metali szlachetnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Ustawa z dnia 1 kwietnia 2011 r. Prawo probiercze (Dz. U. Nr 92, poz. 529 oraz

Bardziej szczegółowo

one penny 1944 strona 1 one penny 1944 monety europy do 1945r

one penny 1944 strona 1 one penny 1944 monety europy do 1945r strona 1 one penny 1944 one penny 1944 Datowanie przedmiotu: 1944 Opis przedmiotu: ONE PENNY 1944, George VI (1936-1952) Materiał : brąz Waga : 9.45 g Nakład : 42 600 000 Projekt awersu : T. H. Paget strona

Bardziej szczegółowo

Grupa A TEST Które terytorium było zależne od Królestwa Polskiego? TEST. Na podstawie mapy wykonaj zadanie 1.1. i 1.2.

Grupa A TEST Które terytorium było zależne od Królestwa Polskiego? TEST. Na podstawie mapy wykonaj zadanie 1.1. i 1.2. Grupa A Imię i nazwisko Data Klasa 3 Na podstawie mapy wykonaj zadanie 1.1. i 1.2. 1.1. Które terytorium było zależne od Królestwa Polskiego? A. Księstwa Wierchowskie. B. Mołdawia. C. Republika Nowogrodzka.

Bardziej szczegółowo

Złoto i srebro. we współczesnym portfelu inwestycyjnym. Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, Warren Buffett

Złoto i srebro. we współczesnym portfelu inwestycyjnym. Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, Warren Buffett Złoto i srebro we współczesnym portfelu inwestycyjnym Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, zakurzoną Ryzyko bierze szybę, się niż z przez niewiedzy czysto o umytą tym co szybę robisz przednią

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz szereg, w którym została zachowana właściwa kolejność:

Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz szereg, w którym została zachowana właściwa kolejność: Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz szereg, w którym została zachowana właściwa kolejność: A) chrzest Polski, wstąpienie na tron Mieszka I, bitwa pod Cedynią B) bitwa pod Cedynią, chrzest Polski, wstąpienie na

Bardziej szczegółowo

Lekcja powtórzeniowa Polska w XIII i XIV wieku

Lekcja powtórzeniowa Polska w XIII i XIV wieku Lekcja powtórzeniowa Polska w XIII i XIV wieku Lekcje: 1. Rozbicie dzielnicowe w Polsce 2. Gospodarka i społeczeostwo Polski w okresie rozbicia dzielnicowego 3. Odbudowa Królestwa Polskiego przez Władysława

Bardziej szczegółowo

Marjan Gumowski MONETY POLSKIE. Warszawa 1924 r.

Marjan Gumowski MONETY POLSKIE. Warszawa 1924 r. Marjan Gumowski MONETY POLSKIE Warszawa 1924 r. II. OKRES DENARAOWY Okres ten zaczyna się od chrztu Mieszka I i utworzenia pierwszej mennicy w Polsce, a kończy się z chwilą pojawienia się kwartników śląskich

Bardziej szczegółowo

POLSKIE TOWARZYSTWO NUMIZMATYCZNE Warszawa, ul. Jezuicka 6/8 tel.: AUKCJA 30

POLSKIE TOWARZYSTWO NUMIZMATYCZNE Warszawa, ul. Jezuicka 6/8  tel.: AUKCJA 30 POLSKIE TOWARZYSTWO NUMIZMATYCZNE 00-281 Warszawa, ul. Jezuicka 6/8 www.ptn.pl, ptn@ptn.pl, tel.:22 831 39 28 AUKCJA 30 sobota, 14 grudnia 2013 roku godz. 10.00 Miejsce Aukcji: POLSKIE TOWARZYSTWO NUMIZMATYCZNE

Bardziej szczegółowo

Pieniądz. Polityka monetarna

Pieniądz. Polityka monetarna Pieniądz. Polityka monetarna Definicja Pieniądz można więc najogólniej zdefiniować jako powszechnie akceptowany w danym kraju środek płatniczy. Istota pieniądza przejawia się w jego funkcjach: środka wymiany

Bardziej szczegółowo

Narodowy Bank Polski ma wyłączne prawo emitowania znaków pieniężnych w Polsce.

Narodowy Bank Polski ma wyłączne prawo emitowania znaków pieniężnych w Polsce. Narodowy Bank Polski ma wyłączne prawo emitowania znaków pieniężnych w Polsce. Wszystkie monety i banknoty emitowane przez NBP są prawnym środkiem płatniczym w Polsce. Informacje o planie emisji oraz sposobie

Bardziej szczegółowo

Początki rządów Jagiellonów

Początki rządów Jagiellonów Początki rządów Jagiellonów 1. Andegawenowie na polskim tronie Łokietek i Kazimierz Wielki dogadywali się w sprawie sukcesji z Węgrami (Kazimierz Wielki w 1339 r. w Wyszehradzie) 1370 r. umiera Kazimierz

Bardziej szczegółowo

Grosikowa Gazetka. Wydanie specjalne nr 3/2012

Grosikowa Gazetka. Wydanie specjalne nr 3/2012 Grosikowa Gazetka Wydanie specjalne nr 3/2012 Pan Grosik Pan Grosik znowu w ostrowskiej Dziewiątce zagościł i zaczął drugoklasistów uczyć oszczędności. Przez jedenaście miesięcy dzieci na ciekawych planetach

Bardziej szczegółowo

Numizmatyka bez tajemnic

Numizmatyka bez tajemnic Literatura numizmatyczna > Producent : - Autor w przystępny sposób wyjaśnia czym jest numizmatyka, opisuje pierwsze pieniądze na świecie. Książka posiada szereg ciekawostek np. informację o tym, skąd wzięły

Bardziej szczegółowo

Polityka pieniężna. Prof. dr hab. Marian Górski

Polityka pieniężna. Prof. dr hab. Marian Górski Polityka pieniężna Prof. dr hab. Marian Górski Spis wykładów Wykład 1 Pieniądz pochodzenie i formy współczesnego pieniądza Wykład 2 Dwuszczeblowy sektor bankowy gospodarki rynkowej Wykład 3 Podaż pieniądza

Bardziej szczegółowo

500 złotych r.

500 złotych r. strona 1 500 złotych 28.02.1919 r. 500 złotych 28.02.1919 r. strona 1 1000 Marek Polskich 23.08.1919 1000 Marek Polskich 23.08.1919 Opis przedmiotu: Rozmiar banknotu - 215 x 135 mm. strona 1 5000 Marek

Bardziej szczegółowo

Mateusz Bogucki Poprawianie stempli monet Bolesława Chrobrego i Mieszka II

Mateusz Bogucki Poprawianie stempli monet Bolesława Chrobrego i Mieszka II Mateusz Bogucki Poprawianie stempli monet Bolesława Chrobrego i Mieszka II Pomimo wielu lat badań prowadzonych przez najwybitniejszych znawców numizmatyki piastowskiej, mennictwo pierwszych władców Polski

Bardziej szczegółowo

Dr Jacek Feduszka Muzeum Zamojskie w Zamościu Monety Zachodniej Europy w XVI-XVII w. w zbiorach Muzeum Zamojskiego w Zamościu

Dr Jacek Feduszka Muzeum Zamojskie w Zamościu Monety Zachodniej Europy w XVI-XVII w. w zbiorach Muzeum Zamojskiego w Zamościu Dr Jacek Feduszka Muzeum Zamojskie w Zamościu Monety Zachodniej Europy w XVI-XVII w. w zbiorach Muzeum Zamojskiego w Zamościu Zbiory numizmatyczne i medalierskie, gromadzone są w Muzeum Zamojskim od początku

Bardziej szczegółowo

Choinka srebrna moneta kolekcjonerska Opis produktu:» Mennica Polska prezentuje wyjątkową monetę Choinka, zaprojektowaną z okazji świąt Bożego Narodzenia.» Idealna na gustowny i niezapomniany świąteczny

Bardziej szczegółowo

transakcje handlowe, nowa moneta musiała być większa od będących w obiegu denarów i półgroszy. też była unifikacja

transakcje handlowe, nowa moneta musiała być większa od będących w obiegu denarów i półgroszy. też była unifikacja polski pieniądz p r z e z w i e k i Złoty wiek XVI stulecie uważa się za złoty wiek państwa polskiego. Rzeczpospolita cieszyła się niespotykaną wcześniej ani później pomyślnością i spokojem. Znakomicie

Bardziej szczegółowo

WYPEŁNIA UCZEŃ Data urodzenia ucznia

WYPEŁNIA UCZEŃ Data urodzenia ucznia WYPEŁNIA UCZEŃ Data urodzenia ucznia dzień miesiąc rok Kod ucznia SPRAWDZIAN Z MATEMATYKI NA ROZPOCZĘCIE NAUKI W PIERWSZEJ KLASIE GIMNAZJUM Informacje dla ucznia ŚLADAMI POLSKICH KRÓLÓW 1. Sprawdź, czy

Bardziej szczegółowo

Powtórka przed egzaminem mapy

Powtórka przed egzaminem mapy Powtórka przed egzaminem mapy 1. Starożytność. a) Najstarsze starożytne cywilizacje. A Egipt, B Palestyna, Izrael, Jerozolima, C Mezopotamia, D Grecja b) Starożytna Grecja. A góra Olimp, B Ateny, C- Olimpia

Bardziej szczegółowo

1 pfennig 1807. strona 1 1 pfennig 1807. moneta niemiecka do 1871r

1 pfennig 1807. strona 1 1 pfennig 1807. moneta niemiecka do 1871r strona 1 1 pfennig 1807 1 pfennig 1807 Datowanie przedmiotu: 1807 Opis przedmiotu: 1 PFENNING 1807 MC, Brunswick-Wolfenbuttel, Niemcy - Friedrich Wilhelm (1806-1815)- Materiał : miedź Znak mennicy : M.C.

Bardziej szczegółowo

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Spis treści Do Czytelnika Przedmowa Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

Ziemie polskie w latach

Ziemie polskie w latach Ziemie polskie w latach1815-1830 1. Sprawa polska na kongresie wiedeńskim 1. Z części ziem Ks. Warszawskiego utworzono Królestwo Polskie związane unią personalną z Rosją 2. Z Krakowa i okolicznych ziem

Bardziej szczegółowo

CZY ISTNIEJĄ MONETY ZBIGNIEWA, SYNA WŁADYSŁAWA HERMANA?

CZY ISTNIEJĄ MONETY ZBIGNIEWA, SYNA WŁADYSŁAWA HERMANA? Wiadomości Numizmatyczne, R. XLIX 2005, z. 1 (179) Adam Kędzierski CZY ISTNIEJĄ MONETY ZBIGNIEWA, SYNA WŁADYSŁAWA HERMANA? Takie pytanie zadał przed ponad półwieczem Józef Jodkowski w swym krótkim tekście

Bardziej szczegółowo

MUZEUM MIEJSKIE XIII OGÓLNOPOLSKA SESJA NUMIZMATYCZNA W NOWEJ SOLI STEMPEL MONET OBRAZ A SŁOWO

MUZEUM MIEJSKIE XIII OGÓLNOPOLSKA SESJA NUMIZMATYCZNA W NOWEJ SOLI STEMPEL MONET OBRAZ A SŁOWO MUZEUM MIEJSKIE XIII OGÓLNOPOLSKA SESJA NUMIZMATYCZNA W NOWEJ SOLI STEMPEL MONET OBRAZ A SŁOWO NOWA SÓL 2006 3 MUZEUM MIEJSKIE W NOWEJ SOLI XIII OGÓLNOPOLSKA SESJA NUMIZMATYCZNA STEMPEL MONET - OBRAZ A

Bardziej szczegółowo

Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach. Historia pieniądza. zestawienie bibliograficzne w wyborze. Wybór i opracowanie Bożena Lewandowska

Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach. Historia pieniądza. zestawienie bibliograficzne w wyborze. Wybór i opracowanie Bożena Lewandowska Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach Historia pieniądza zestawienie bibliograficzne w wyborze Wybór i opracowanie Bożena Lewandowska Kielce 2010 2 Historia pieniądza na świecie wydawnictwa zwarte

Bardziej szczegółowo

narodziny Banku polskiego

narodziny Banku polskiego W pierwszych latach istnienia Królestwo Polskie było w niezwykle trudnej sytuacji gospodarczej ciążyły długi zaciągnięte w czasach Księstwa Warszawskiego, a dochody były niewielkie. W 1821 roku ministrem

Bardziej szczegółowo

HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA

HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA Scenariusz lekcji do filmu edukacyjnego Noc w galerii HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA. CZĘŚĆ I: WPROWADZENIE 2 Czas pracy: 45 minut.

Bardziej szczegółowo

Skóry zwierząt futerkowych stąd nazwa chorwackiej waluty kuna. Nawet po wprowadzeniu pieniądza w Wielkopolsce i Małopolsce płacono głowami wiewiórek

Skóry zwierząt futerkowych stąd nazwa chorwackiej waluty kuna. Nawet po wprowadzeniu pieniądza w Wielkopolsce i Małopolsce płacono głowami wiewiórek Pierwsze banknoty pojawiły się w Chinach w XVI wieku. W Europie od średniowiecza stosowano weksel, poprzednik bankotu. Słowo banknot pochodzi od włoskiego słowa banka lub łacińskiego bankus, oznaczającego

Bardziej szczegółowo

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH www.zamek.leczyca.pl MUZEUM W ŁĘCZYCY Zamek - siedziba łęczyckiego muzeum - został zbudowany przez króla Polski Kazimierza Wielkiego najprawdopodobniej

Bardziej szczegółowo

Złota Emerytura http://zlotaemerytura.blogspot.com

Złota Emerytura http://zlotaemerytura.blogspot.com Złota Emerytura http://zlotaemerytura.blogspot.com 1 Złota Emerytura W jakim wieku przejdziesz na emeryturę? Dzisiaj już nikt nie wie kiedy przejdziemy na emeryturę ani jakiej wielkości emeryturę dostaniemy.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 28 sierpnia 2015 r. Poz Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki społecznej 1) z dnia 17 sierpnia 2015 r.

Warszawa, dnia 28 sierpnia 2015 r. Poz Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki społecznej 1) z dnia 17 sierpnia 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 sierpnia 2015 r. Poz. 1252 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki społecznej 1) z dnia 17 sierpnia 2015 r. w sprawie odznaki honorowej i legitymacji

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) Projekt z dnia 4 lipca 2008 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzoru legitymacji służbowej i odznaki identyfikacyjnej inspektorów transportu

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia powtórzeniowe z historii i społeczeństwa - rozdział 1 i 2

Zagadnienia powtórzeniowe z historii i społeczeństwa - rozdział 1 i 2 Zagadnienia powtórzeniowe z historii i społeczeństwa - rozdział 1 i 2 Temat lekcji Zagadnienia Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca I. Tak jak Grecy i Rzymianie

Bardziej szczegółowo

Godło i sztandar Akademii Ekonomicznej w Poznaniu. Godło AEP

Godło i sztandar Akademii Ekonomicznej w Poznaniu. Godło AEP Załącznik 1 Godło i sztandar Akademii Ekonomicznej w Poznaniu Godło AEP Godło AEP jest barwną kompozycją słowno-graficzną w postaci płaskiego pierścienia z wypełnioną powierzchnią pierścieniową i wewnętrzną

Bardziej szczegółowo

Moja pierwsza historia Pasłęka

Moja pierwsza historia Pasłęka Moja pierwsza historia Pasłęka Witold Chrzanowski, Rysunki: Jan Solka Cześć, mam na imię Staś, i podobnie jak Wy, moi drodzy, jestem pasłęczaninem. No może jestem nim trochę dłużej od Was. Żyłem tutaj

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE CYKLU LEKCJI, ZREALIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU SEKRETY BANKÓW W GIMNAZJACH SPOŁECZNEGO TOWARZYSTWA OŚWIATOWEGO

SCENARIUSZE CYKLU LEKCJI, ZREALIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU SEKRETY BANKÓW W GIMNAZJACH SPOŁECZNEGO TOWARZYSTWA OŚWIATOWEGO SCENARIUSZE CYKLU LEKCJI, ZREALIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU SEKRETY BANKÓW W GIMNAZJACH SPOŁECZNEGO TOWARZYSTWA OŚWIATOWEGO I. Lekcje wprowadzające Zajęcia obejmują dwie godziny lekcyjne. W trakcie pierwszej

Bardziej szczegółowo

HYBRYDA KUJAWSKA HERBEM

HYBRYDA KUJAWSKA HERBEM TOMASZ PIETRAS HYBRYDA KUJAWSKA HERBEM NOWEGO WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO? W związku z reformą administracyjną, heraldyka samorządowa ostatnio bardzo odżyła - na bieżąco powstają nowe herby województw, powiatów

Bardziej szczegółowo

DYWERSYFIKACJA PORTFELA INWESTYCYJNEGO W DOBIE EKONOMICZNEGO KRYZYSU

DYWERSYFIKACJA PORTFELA INWESTYCYJNEGO W DOBIE EKONOMICZNEGO KRYZYSU DYWERSYFIKACJA PORTFELA INWESTYCYJNEGO W DOBIE EKONOMICZNEGO KRYZYSU Każda inwestycja Twojego kapitału powinna być poprzedzona skrupulatną analizą różnych form oszczędzania i budowania majątku. Ponadto

Bardziej szczegółowo

Aw: Głowa Heraklesa w prawo, Rw: Zeus z berłem i sokołem w dłoni siedzący na tronie w lewo, przed nim

Aw: Głowa Heraklesa w prawo, Rw: Zeus z berłem i sokołem w dłoni siedzący na tronie w lewo, przed nim 1 2 STAROŻYTNOŚĆ GRECJA 1. Macedonia, Aleksander III 336-323 pne, tetradrachma ok. 315-294 pne, emisja pośmiertna, mennica Amphipolis, Aw: Głowa Heraklesa w prawo, Rw: Zeus z berłem i sokołem na dłoni

Bardziej szczegółowo

O OSZCZĘDZANIU. O ważnej roli pieniądza w życiu człowieka. Klasa IV VI Zajęcia 1 MATERIAŁY DLA NAUCZYCIELI

O OSZCZĘDZANIU. O ważnej roli pieniądza w życiu człowieka. Klasa IV VI Zajęcia 1 MATERIAŁY DLA NAUCZYCIELI O OSZCZĘDZANIU MATERIAŁY DLA NAUCZYCIELI Klasa IV VI Zajęcia 1 O ważnej roli pieniądza w życiu człowieka. ZAJĘCIA 1: O ważnej roli pieniądza w życiu człowieka. Grupa wiekowa: klasy IV VI, szkoła podstawowa

Bardziej szczegółowo

ETAP REJONOWY SZKOŁA PODSTAWOWA. 10 grudnia 2014 r. Zestaw zadań

ETAP REJONOWY SZKOŁA PODSTAWOWA. 10 grudnia 2014 r. Zestaw zadań XX OGÓLNOPOLSKI KONKURS HISTORYCZNY IM. MAJORA MARKA GAJEWSKIEGO LOSY ŻOŁNIERZA I DZIEJE ORĘŻA POLSKIEGO W LATACH 972 1514. OD CEDYNI DO ORSZY ETAP REJONOWY SZKOŁA PODSTAWOWA 10 grudnia 2014 r. Zestaw

Bardziej szczegółowo

Między Polską a Czechami

Między Polską a Czechami 1. Książę Przemysław I Noszak naczelnikiem związku książąt polskich Około 1383 roku powstał na Śląsku Związek Książąt Polskich, który za cel postawił sobie utrzymanie pokoju i bezpieczeństwa na Śląsku.

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie przychodów, wyniku operacyjnego i zysku netto Grupy Kapitałowej Mennicy Polskiej

Zwiększenie przychodów, wyniku operacyjnego i zysku netto Grupy Kapitałowej Mennicy Polskiej Zwiększenie przychodów, wyniku operacyjnego i zysku netto Grupy Kapitałowej Mennicy Polskiej Wyniki Mennicy Polskiej i Grupy Kapitałowej Mennicy Polskiej po 4Q2011 roku Spotkanie z Inwestorami Prezentują:

Bardziej szczegółowo

NAJSTARSZE BRAKTEATY ŚLĄSKIE. KATALOG BRAKTEATÓW MIESZKA MŁODEGO i BOLESŁAWA WYSOKIEGO

NAJSTARSZE BRAKTEATY ŚLĄSKIE. KATALOG BRAKTEATÓW MIESZKA MŁODEGO i BOLESŁAWA WYSOKIEGO Borys PASZKIEWICZ Uniwersytet Wrocławski WROCŁAWSKIE ZAPISKI NUMIZMATYCZNE Nr 2/2006 (30) NAJSTARSZE BRAKTEATY ŚLĄSKIE. KATALOG BRAKTEATÓW MIESZKA MŁODEGO i BOLESŁAWA WYSOKIEGO Bolesław Wysoki, syn Władysława

Bardziej szczegółowo

Konsolidacja uczelni: konieczność czy szansa? Jerzy Lis, AGH

Konsolidacja uczelni: konieczność czy szansa? Jerzy Lis, AGH Konsolidacja uczelni: konieczność czy szansa? Jerzy Lis, AGH Seminarium Konsolidacja uczelni wyższych, Warszawa, grudzień 2012 Zamiast wstępu: USTAWA podstawy prawne konsolidacji uczelni USTAWA z dnia

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System finansowy gospodarki Zajęcia nr 2 Pieniądz, Kreacja pieniądza Funkcje pieniądza Środek płatniczy (funkcja transakcyjna); Pośrednik wymiany (funkcja cyrkulacyjna); Środek przechowywania majątku (funkcja

Bardziej szczegółowo

O Kaliszu na Szlaku Bursztynowym i programie Kalisia 18 1/2. Kalisia 18 1/2

O Kaliszu na Szlaku Bursztynowym i programie Kalisia 18 1/2. Kalisia 18 1/2 O Kaliszu na Szlaku Bursztynowym i programie 1 Oto mapa Klaudiusza Ptolemeusza, zrekonstruowana w ostatnich latach, która służyła przez wieki, aż do średniowiecza, jako obraz świata. To na niej umieścił

Bardziej szczegółowo

KATALOG TALARÓW ZYGMUNTA III WAZY Z LAT 1618 1626 Z MENNICY BYDGOSKIEJ

KATALOG TALARÓW ZYGMUNTA III WAZY Z LAT 1618 1626 Z MENNICY BYDGOSKIEJ JAN DOSTYCH KATALOG TALARÓW ZYGMUNTA III WAZY Z LAT 1618 1626 Z MENNICY BYDGOSKIEJ AKTUALIZACJA NA DZIEŃ 15.11.2015 1 Jakub Jacobson von Emden, zarządca mennicy koronnej w Bydgoszczy do bicia talarów nie

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Piotrowski. Polskie projekty monet euro

Krzysztof Piotrowski. Polskie projekty monet euro Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Zarządzania, Informatyki i Finansów studia podyplomowe MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO Krzysztof Piotrowski Polskie projekty monet euro praca końcowa

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1 Spis treści Wstęp... XI DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R.... 1 Rozdział I. Monarchia patrymonialna... 3 Część I. Powstanie państwa polskiego... 3 Część II. Ustrój polityczny... 5 Część III. Sądownictwo...

Bardziej szczegółowo

polski pieniądz Banknot, który miał ocalić ojczyznę Uniwersał Tadeusza Kościuszki p r z e z w i e k i

polski pieniądz Banknot, który miał ocalić ojczyznę Uniwersał Tadeusza Kościuszki p r z e z w i e k i polski pieniądz p r z e z w i e k i Banknot, który miał ocalić ojczyznę Po raz pierwszy pieniądz papierowy pojawił się na polskich ziemiach w czasie insurekcji kościuszkowskiej. Wiązało się to z nadzwyczajnymi

Bardziej szczegółowo

Warunki Subskrypcji *

Warunki Subskrypcji * Złoto Inwestycyjne Warunki Subskrypcji * Minimalna wpłata 50.000 zł Czas trwania Subskrypcji około dwóch tygodni Opłata wstępna BRAK Opłata roczna za przechowanie złota** Gwarantowany odkup złota*** *

Bardziej szczegółowo

2a 20 uczniów prowadzące: mgr Magdalena Waligórska mgr Agnieszka Wrzesińska. 2c 23 uczniów prowadząca: mgr Alicja Homan-Ciszewska

2a 20 uczniów prowadzące: mgr Magdalena Waligórska mgr Agnieszka Wrzesińska. 2c 23 uczniów prowadząca: mgr Alicja Homan-Ciszewska 2a 20 uczniów prowadzące: mgr Magdalena Waligórska mgr Agnieszka Wrzesińska 2c 23 uczniów prowadząca: mgr Alicja Homan-Ciszewska 2d 20 uczniów prowadząca: Barbara Wodzińska Realizacja projektu trwała 10

Bardziej szczegółowo

Dukaty Decjusza Od pieniądza pierwotnego do pieniądza elektronicznego

Dukaty Decjusza Od pieniądza pierwotnego do pieniądza elektronicznego Dukaty Decjusza to projekt popularyzujący wiedzę o ekonomii w perspektywie historycznej i współczesnej, obejmujący historię i rolę pieniądza, politykę monetarną i numizmatykę. Adresowany jest do uczniów

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK do Ogólnopolskiej Odznaki Krajoznawczej PTTK Szlakiem Rezydencji Królów i Książąt

ZAŁĄCZNIK do Ogólnopolskiej Odznaki Krajoznawczej PTTK Szlakiem Rezydencji Królów i Książąt ZAŁĄCZNIK do Ogólnopolskiej Odznaki Krajoznawczej PTTK Szlakiem Rezydencji Królów i Książąt Wielkopolska LP Miejscowość Gmina Powiat Pobyt monarchy (ów) 1. Giecz Dominowo średzki 2. Gniezno Gniezno gnieźnieński

Bardziej szczegółowo

KATALOG TALARÓW MEDALOWYCH ZYGMUNTA III WAZY

KATALOG TALARÓW MEDALOWYCH ZYGMUNTA III WAZY JAN DOSTYCH KATALOG TALARÓW MEDALOWYCH ZYGMUNTA III WAZY AKTUALIZACJA NA DZIEŃ 15.11.2015 1 Co to są talary medalowe? Są to medale które z różnych powodów nie mogą być nazwane monetami. Bo żeby produkt

Bardziej szczegółowo

Ekslibris, (łac. ex libris - z książek) - znak własnościowy danego egzemplarza książki, najczęściej ozdobny, wykonany w technice graficznej, z

Ekslibris, (łac. ex libris - z książek) - znak własnościowy danego egzemplarza książki, najczęściej ozdobny, wykonany w technice graficznej, z Ekslibris, (łac. ex libris - z książek) - znak własnościowy danego egzemplarza książki, najczęściej ozdobny, wykonany w technice graficznej, z imieniem i nazwiskiem właściciela księgozbioru (np. stylizowanymi

Bardziej szczegółowo

48. Proszę omówić sytuację w Rzeczypospolitej po drugim rozbiorze. 49. Proszę opisać przebieg insurekcji kościuszkowskiej i jej skutki. 50.

48. Proszę omówić sytuację w Rzeczypospolitej po drugim rozbiorze. 49. Proszę opisać przebieg insurekcji kościuszkowskiej i jej skutki. 50. TEMATY ZAGADNIEŃ EGZAMINACYJNYCH Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA DLA SŁUCHACZY Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych Semestr III klasa IIB 2015/16 1. Proszę wymienić cechy charakterystyczne

Bardziej szczegółowo

I Ułamki zwykłe i dziesiętne. Zadania: 1.Działania na ułamkach zwykłych i dziesiętnych 1.1. Oblicz:

I Ułamki zwykłe i dziesiętne. Zadania: 1.Działania na ułamkach zwykłych i dziesiętnych 1.1. Oblicz: I Ułaki zwykłe i dziesiętne..działania na ułakach zwykłych i dziesiętnych.. Oblicz: a) 0, b) 7, 7 c), 7 7 6 d) (,,) e) 7 0 : f) (,) : 6.. Najdłuższą jaszczurką na Ziei jest waran paskowaty. Ciało największego

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Adam Kosiński Kolekcja numizmatów w Dziale Historii. Rocznik Muzeum Narodowego w Kielcach 24, 95-110

Tadeusz Adam Kosiński Kolekcja numizmatów w Dziale Historii. Rocznik Muzeum Narodowego w Kielcach 24, 95-110 Tadeusz Adam Kosiński Kolekcja numizmatów w Dziale Historii Rocznik Muzeum Narodowego w Kielcach 24, 95-110 2009 Rocznik Muzeum Narodowego w Kielcach Tom 24, Kielce 2009 Tadeusz Adam Kosiński Kolekcja

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDSIĘBIORCZOŚCI klasa 4

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDSIĘBIORCZOŚCI klasa 4 WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDSIĘBIORCZOŚCI klasa 4 Ocenę dopuszczająca otrzyma uczeń, który zna pojęcia opisuje wielkość i wartość monet omawia i charakteryzuje strony monety awers i rewers wykonuje obliczenia

Bardziej szczegółowo