Francuski system kwalifikacji

Podobne dokumenty
Luksemburski system kwalifikacji

System kwalifikacji narzędzie rozwoju Polski i Europy. SESJA Rola interesariuszy w systemie kwalifikacji. Instytut Badań Edukacyjnych.

KRÓTKA INFORMACJA O POLSKIM SYSTEMIE EDUKACJI 2017/18

Przepisy ogólne. Użyte w uchwale określenia oznaczają:

Ścieżki kształcenia PO SZKOLE PODSTAWOWEJ

Europejskie Ramy kwalifikacji a Polska Rama Kwalifikacji. Standardy Kompetencji Zawodowych.

UCHWAŁA NR 327/V/VI/2015 SENATU PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W KONINIE. z dnia 9 czerwca 2015 r.

Uchwała Senatu PG nr 236/2019/XXIV z 16 stycznia 2019 r.

W kierunku integracji systemu kwalifikacji w Polsce: rola szkolnictwa wyższego i szanse rozwoju

Zintegrowany System Kwalifikacji

Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości w Warszawie ul. Kaleńska 3, Warszawa

REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ

REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ W AKADEMII MUZYCZNEJ IM. KAROLA LIPIŃSKIEGO WE WROCŁAWIU

WYŻSZA SZKOŁA EDUKACJI I TERAPII REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ

Wdrażanie Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Warszawa, 28 listopada 2016 r.

Radom 1 września 2012 roku

Zintegrowany System Kwalifikacji. Szczecin 25 października 2017r.

R E GUL A MI N POTWIE R D ZANIA EFE KTÓW UCZE NI A SIĘ

Zmiany w szkolnictwie zawodowym w kontekście uczenia się przez całe życie i mobilności zawodowej absolwentów szkół zawodowych

SŁOWNIK POJĘĆ ZASADY POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ

Uchwała Senatu PG nr 228/2014/XXIII z 19 listopada 2014 r.

Europejski system przenoszenia i akumulowania osiągnięć w kształceniu i szkoleniu zawodowym (ECVET)

Zintegrowany system kwalifikacji. Bożena Belcar

Agenda: Ocena efektów uczenia się -przykłady dobrych praktyk. Uznanie efektów uczenia się poza edukacją formalną

Omówienie zasadniczych rozwiązań systemowych w ustawie o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji

w zakresie kształcenia zawodowego

IMPLEMENTACJA ZŁOŻEŃ SYSTEMU ECVET W ZINTEGROWANYM SYSTEMIE KWALIFIKACJI

Podwyższanie kwalifikacji ogólnych, kluczem do dalszego rozwoju zawodowego

Nowa struktura szkolnictwa ponadgimnazjalnego

I POSTANOWIENIA OGÓLNE. 1) Studia wyższe studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie.

System ECTS a Studia Doktoranckie

kształcenia zawodowego w Polsce

Uchwała nr 322/2019 z dnia 26 września 2019 r. Senatu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

Krajowe Ramy Kwalifikacji: Walidacja

REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ

Regulamin potwierdzania na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu efektów uczenia się uzyskanych poza systemem studiów

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

Polska Rama Kwalifikacji szansą na kompetencje dostosowane do potrzeb rynku pracy

Włączanie studiów podyplomowych do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji

System potwierdzania efektów uczenia się oraz mechanizmy zapewniające jakość kwalifikacji Podsumowanie obszaru 3.: Model Polskiej Ramy Kwalifikacji

Kształcenie zawodowe a wymagania państwa wobec szkół

REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ

REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ

Obszar 3. Katarzyna Trawińska-Konador. Elżbieta Lechowicz

Struktura szkolnictwa ponadgimnazjalnego. Jak pomóc dziecku w wyborze szkoły ponadgimnazjalnej?

PROJEKTOWANIE PROGRAMU STUDIÓW W OPARCIU O EFEKTY KSZTAŁCENIA W WARUNKACH ISTNIENIA RAM KWALIFIKACJI

Regulamin potwierdzania efektów uczenia się w Wyższej Szkole Kosmetyki i Nauk o Zdrowiu w Łodzi zdobywanych w systemach pozaformalnych i nieformalnych

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ

Zintegrowany System Kwalifikacji 11 kwietnia 2019 r w Warszawie odbyło się seminarium dla kadr ministerstw w zakresie współpracy z interesariuszami

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

WYŻSZA SZKOŁA ZDROWIA, URODY I EDUKACJI w POZNANIU REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ

REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ

INWESTYCJE W SZKOLNICTWO ZAWODOWE. Wyzwania dla edukacji zawodowej w świetle zmian prawa oświatowego. Białystok, r.

Uchwała nr 1630 Senatu Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu z dnia 30 marca 2016 r.

UCHWAŁA NR R SENATU UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO WE WROCŁAWIU z dnia 20 grudnia 2018 r

Uchwała Senatu Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego. nr 53/WAT/2015 z dnia 25 czerwca 2015 r.

AKADEMIA MORSKA w GDYNI. SUPLEMENT DO DYPLOMU ważny z dyplomem nr..

Regulamin potwierdzania efektów uczenia się

Załącznik do Uchwały Nr 18/2019 Senatu SWPS Uniwersytetu Humanistycznospołecznego z dnia 22 marca 2019 roku

PROJEKTOWANIE PROGRAMU STUDIÓW W OPARCIU O EFEKTY KSZTAŁCENIA W WARUNKACH ISTNIENIA RAM KWALIFIKACJI

ABSOLWENT GIMNAZJUM PO WPROWADZENIU REFORMY SZKOLNICTWA ZAWODOWEGO

REGULAMIN ORGANIZACJI PROCESU POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ POSTANOWIENIA OGÓLNE

UCHWAŁA Nr 46/2015 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 25 marca 2015 r.

potwierdzanie efektów uczenia się Wnioskodawca Wydział Dziekan Uniwersytet 3

Jak budować zaplecze społeczne dla powstających Polskich Ram Kwalifikacji. Warszawa, 3 grudnia 2009 r.

Walidacja w obszarze rzemiosła jako przykład dobrej praktyki. Związek Rzemiosła Polskiego Warszawa, 29 marca 2011 r.

Walidacja i uznawanie efektów uczenia się zdobytych poza uczelnią

Uchwała Senatu PG nr 88/2013/XXIII z 22 maja 2013 r.

Modernizacja kształcenia zawodowego. Departament Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego

Ścieżki kształcenia dla absolwenta gimnazjum

Zasady i trybu potwierdzania efektów uczenia się

Procedury i zasady potwierdzania efektów uczenia się na Wydziale Edukacji Muzycznej UKW

ZINTEGROWANY SYSTEM KWALIFIKACJI

Regulamin. potwierdzania efektów uczenia się

UCHWAŁA Nr 2/VI/2015 SENATU PEDAGOGIUM WYŻSZEJ SZKOŁY NAUK SPOŁECZNYCH W WARSZAWIE. z dnia 29 czerwca 2015 r.

Zmiany w kształceniu zawodowym i ustawicznym a realizacja zadań z zakresu doradztwa zawodowego

Uchwała Nr 224/2015 Rady Wydziału Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 22 października 2015 r.

Nowy model kształcenia zawodowego

Rzemiosło we Francji

Krajowe Ramy Kwalifikacji a działanie i rozwój instytucji edukacyjnych

Załącznik do Uchwały Senatu PG nr 88/2013/XXIII z 22 maja 2013 r.

Uchwała nr 412 Senatu SGH z dnia 16 marca 2016 r.

Założenia Polskiej Ramy Kwalifikacji

ZARZĄDZENIE Nr 51. Rektora Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. z dnia 26 kwietnia 2016 r.

stanu na koniec okresu Bezrobotni według Osoby do 12 miesięcy nauki ogółem od dnia ukończenia

INFORMACJA LOKALNA O ZAWODZIE NAUCZYCIEL JĘZYKA ANGIELSKIEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ (KOD ) ANALIZA SYTUACJI NA RYNKU PRACY

KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI

Senat uchwala Regulamin potwierdzania efektów uczenia się w Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach, będący załącznikiem do niniejszej uchwały.

Szkocka rama kwalifikacji (SCQF) podstawowe informacje

UCHWAŁA nr 57/2018 SENATU PODHALAŃSKIEJ PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ w NOWYM TARGU z dnia 21 grudnia 2018 r.

Wybierz zawód, który lubisz. a nigdy nie będziesz musiał pracować. (Konfucjusz)

Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030

REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ

Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 27 września 2017 r.

podpisana w Warszawie dnia 28 maja 2008 r. (M.P. z dnia 16 kwietnia 2009 r.)

Kto może uczestniczyć w kwalifikacyjnym kursie zawodowym?

REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ w AKADEMII OBRONY NARODOWEJ

Współpraca przedsiębiorców ze szkołami zawodowymi. Doświadczenia polskie i krajów Unii Europejskiej.

Organizowanie mobilności edukacyjnej. Horacy Dębowski

Transkrypt:

Francuski system kwalifikacji Spis treści Wprowadzenie... 2 1. Francuski system kwalifikacji... 3 Krajowa Komisja Kwalifikacji Zawodowych (CNCP)... 4 Krajowy Rejestr Kwalifikacji Zawodowych (RNCP)... 5 Przykłady kwalifikacji na różnych poziomach Francuskiej Ramy Kwalifikacji:... 6 2. Kwalifikacje uzyskiwane w edukacji formalnej... 7 Edukacja podstawowa... 7 Kształcenie w szkołach ponadpodstawowych... 8 Szkolnictwo wyższe... 9 3. Kształcenie dorosłych i edukacja pozaformalna oraz uczenie się nieformalne... 10 Proces potwierdzania efektów uczenia się, osiągniętych w drodze edukacji pozaformalnej i nieformalnego uczenia się (VAE)... 11 Bibliografia... 12 1

Wprowadzenie Francja jako jeden z pierwszych krajów w Europie - obok Irlandii i Wielkiej Brytanii stworzyła ramę kwalifikacji jeszcze przed 2005 rokiem 1. Francuska Rama Kwalifikacji obejmuje tylko kwalifikacje zawodowe 2, zarówno te uzyskiwane w systemie szkolnym, jak i pochodzące z rynku pracy. Francuski system kwalifikacji nie jest tak wszechstronny jak systemy kwalifikacji opracowane przez te kraje Unii Europejskiej, które prace nad systemami kwalifikacji ukończyły w ciągu ostatnich lat 3 (poza ramą kwalifikacji pozostają tak istotne kwalifikacje z obszaru edukacji ogólnej jak np. odpowiednik polskiej matury). Zgodnie z przepisami określonymi we Francuskim Kodeksie Nauczania oraz we Francuskim Kodeksie Pracy 4 - Francuska Rama Kwalifikacji składa się z Narodowego Rejestru Kwalifikacji Zawodowych (RNCP - The Répertoire national des certifications professionnelles) i obejmuje wszystkie kwalifikacje zawodowe, w tym także kwalifikacje o profilu zawodowym z obszaru edukacji wyższej. Co do zasady, każda kwalifikacja wpisana do Krajowego Rejestru Kwalifikacji Zawodowych, musi być możliwa do uzyskania w drodze walidacji uczenia się nieformalnego i pozaformalnego w ramach systemu VAE (Validation for Experience Acquired) oraz zawierać informacje o procedurze walidacji. Francuzi prowadzą już prace nad zreformowaniem swojej pięciopoziomowej ramy kwalifikacji pochodzącej z 1969 roku - oraz stworzeniem systemu kwalifikacji nowej generacji, który prawdopodobnie będzie się już składał z siedmiu lub ośmiu poziomów 5. W opublikowanym w 2010 roku raporcie referencyjnym przedstawiono więc tylko tymczasowe odniesienie Francuskiej Ramy Kwalifikacji w obecnym kształcie - do Europejskiej Ramy Kwalifikacji 6. 1 Qualifications Framework In Europe: an instrument for transparency and change, s. 1. 2 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification for lifelong learning, s. 4. 3 Qualifications Framework In Europe: an instrument for transparency and change, s. 2. 4 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification for lifelong learning, s. 4. 5 Development of national qualifications frameworks in Europe. October 2011, Luxembourg, Publications Office of the European Union, 2012, s. 103. 6 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification for lifelong learning, s. 4. 2

Liczba mieszkańców PKB na 1 mieszkańca Nakłady na edukację (w euro) (% PKB) 65 350 000 7 25 770 8 6,0 9 1. Francuski system kwalifikacji Odniesienie poziomów Francuskiej Ramy Kwalifikacji do Europejskiej Ramy Kwalifikacji przedstawia poniższy schemat 10. nie dotyczy 1 nie dotyczy 2 V 3 IV 4 III 5 II poziom licencjata 6 I poziom magistra 7 I poziom doktora 8 W porównaniu z innymi krajami europejskimi obecna struktura Francuskiej Ramy Kwalifikacji jest bardzo mało przejrzysta 11. Podstawę odniesienia Francuskiej Ramy Kwalifikacji do Europejskiej Ramy Kwalifikacji stanowił system kwalifikacji wprowadzony we Francji w 1969 roku, który liczy pięć poziomów. Francuscy eksperci zdecydowali, że najlepszą metodą odniesienia ich ramy do Europejskiej Ramy Kwalifikacji, będzie odnoszenie poziomu do poziomu ( block to block basis) 12. Wyjątek stanowił poziom I, do którego zgodnie z Francuską Ramą Kwalifikacji przypisane są zarówno kwalifikacje magistra, jak i doktora. W tym wypadku uznano, że kwalifikacje magistra powinny być przypisane do poziomu 7, a doktora do poziomu 8 Europejskiej Ramy Kwalifikacji 13. Żadnych poziomów Francuskiej Ramy Kwalifikacji nie odniesiono do poziomu 1 i 2 Europejskiej Ramy Kwalifikacji. Niektóre kraje Unii Europejskiej publicznie wyraziły swoje 7 Dane na 1 stycznia 2012. Źródło: National Institute of Statistics and Economic Studies. 8 Dane za 2010 rok. Źródło: EconomyWatch.com 9 Dane za 2010 rok. Eurostat. http://epp.eurostat.ec.europa.eu/statistics_explained/index.php?title=file:total_general_government_expenditur e_on_recreation,_culture_and_education_by_country,_2002_and_2010_%28%25_of_gdp_and_millions_of_euro %29.png&filetimestamp=20120801092951 10 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification for lifelong learning, s. 45. 11 Development of national qualifications frameworks in Europe. October 2011, Luxembourg, Publications Office of the European Union, 2012, s. 110. 12 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification for lifelong learning, s. 4. 13 Ibidem, s. 4. 3

zaniepokojenie tą decyzją francuskiego rządu, ponieważ do najniższego poziomu, V, Francuskiej Ramy Kwalifikacji przypisane zostały również takie kwalifikacje, które biorąc pod uwagę efekty uczenia się, powinny być przypisane zarówno do poziomu 3, jak i do poziomu 2 Europejskiej Ramy Kwalifikacji 14. Członkowie Grupy Doradczej ds. Europejskiej Ramy Kwalifikacji (EQF Advisory Group) przekonywali z kolei, że brak odniesienia poziomów Francuskiej Ramy Kwalifikacji do najniższych poziomów Europejskiej Ramy Kwalifikacji może w najgorszym scenariuszu powstrzymać napływ imigrantów zarobkowych posiadających kwalifikacje na poziomie 1 i 2 Europejskiej Ramy Kwalifikacji. Problem ten powinien zostać rozwiązany wraz z wprowadzeniem 7 lub 8 poziomów we Francuskiej Ramie Kwalifikacji. Reforma systemu kwalifikacji nie jest jednak prosta. Jednym z problemów związanych z opracowaniem ramy kwalifikacji zbudowanej z większej liczby poziomów jest choćby prawo, na mocy którego kwalifikacje na poziomie V (obecnie najniższym) są skorelowane z przepisami o płacy minimalnej 15. Krajowa Komisja Kwalifikacji Zawodowych (CNCP) Funkcję Krajowego Punktu Koordynacyjnego (National Coordination Point) pełni Krajowa Komisja Kwalifikacji Zawodowych (Commission nationale de la certification professionnelle, CNCP) 16. W jej skład wchodzi mianowany przez premiera przewodniczący CNCP oraz 17 : 16 przedstawicieli ministrów (odpowiedzialnych za sprawy społeczne i zdrowie, rolnictwo, kulturę, obronność, przemysł, małe i średni firmy oraz zawody i rzemiosła, edukację, kształcenie zawodowe oraz szkolnictwo wyższe, środowisko, drogi, mosty oraz transport i budownictwo, służbę cywilną, młodzież i sport, turystykę, a także za kwestie pracy i zatrudnienia); 5 przedstawicieli najbardziej reprezentatywnej organizacji pracodawców; 5 przedstawicieli najbardziej reprezentatywnej organizacji pracowników; 3 wybranych przedstawicieli stałych zgromadzeń stowarzyszeń rolniczych, izb przemysłowo-handlowych oraz izb handlowych; 3 wybranych przedstawicieli regionów, w tym przewodniczący Komitetu ds. koordynacji regionalnych programów kształcenia zawodowego oraz praktyk 14 Development of national qualifications frameworks in Europe. October 2011, Luxembourg, Publications Office of the European Union, 2012, s. 109. 15 Ibidem, s. 110. 16 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification for lifelong learning, s. 7. 17 Ibidem, s. 51. 4

zawodowych oraz dwóch przedstawicieli powołanych na wniosek Stowarzyszenia Regionów Francji. Rolę doradczą w CNCP pełni również 12 innych osób 18 (m.in. przedstawiciele Rady Młodzieżowej, dyrektor organizacji Centre Inffo, dyrektor Centrum Studiów i Badań dotyczących kwalifikacji, a także reprezentanci konfederacji pracodawców oraz Europejskiej Konfederacji Związków Zawodowych). Krajowa Komisja Kwalifikacji Zawodowych (CNCP) pełni rolę strażnika (gate-keeper) Francuskiej Ramy Kwalifikacji. Prowadzi m.in. Krajowy Rejestr Kwalifikacji Zawodowych (La repertoire national des certifications professionnelles, RNCP), rozpatruje wnioski o rejestrację od podmiotów, które chciałyby uzyskać prawo do nadawania kwalifikacji uznawanych przez państwo, udostępnia firmom i osobom indywidualnym dostęp do aktualnych informacji na temat kwalifikacji zawodowych 19, a także określa warunki wpisywania do RNCP nowych kwalifikacji, zatwierdza nowe kwalifikacje 20 21 i odpowiada za ich jakość. Krajowy Rejestr Kwalifikacji Zawodowych (RNCP) Krajowy Rejestr Kwalifikacji Zawodowych (RNCP) został ustanowiony w ramach reformy systemu kwalifikacji zawodowych uchwalonej 17 stycznia 2002 roku. RNCP odgrywa we Francji niezwykle ważną rolę. Zawiera wykaz kwalifikacji, które opierają się na standardach kompetencji (standard of competences) 22 i są uznawane przez państwo na poziomie ogólnopaństwowym. W RNCP ujęte są wszystkie kwalifikacje zawodowe - niezależnie od sektora, z którego pochodzą, uzyskane zarówno w ramach edukacji formalnej, jak i pozaformalnej. RNCP zawiera trzy główne typy kwalifikacji 23 24 : 1) Kwalifikacje nadawane przez francuskie ministerstwa. Każde ministerstwo, które odpowiada za dziedzinę, w której można nadawać kwalifikacje, tworzy własny rejestr kwalifikacji (nadanie poziomu odbywa się poprzez wpisanie do rejestru). Kwalifikacje z tej grupy są sporządzane w ramach współpracy z partnerami 18 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification for lifelong learning, Appendix 3, Composition of the CNCP, s. 51. 19 www.cncp.gouv.fr. 20 Ibidem, s. 19-20. 21 Żadna klasyfikacja nie może zostać wpisana do RNCP bez zgody CNCP. Development of national qualifications frameworks in Europe. October 2011, Luxembourg, Publications Office of the European Union, 2012, s. 105. 22 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification for lifelong learning, Appendix 3, Composition of the CNCP,, s. 6. 23 Ibidem, s. 21-22 24 Development of national qualifications frameworks in Europe. October 2011, Luxembourg, Publications Office of the European Union, 2012, s. 104. 5

społecznymi (consultative vocational committees - CPCs 25 ) i są automatycznie wpisywane do Krajowego Rejestru Kwalifikacji Zawodowych; 2) Kwalifikacje nadawane przez organizacje szkoleniowe, izby zawodowe oraz ministerstwa, które nie zostały stworzone w ramach współpracy z CPC, ale zostały sprawdzone i zatwierdzone przez CNCP; 3) Kwalifikacje nadawane przez organizacje branżowe w ich własnym imieniu, które zostały zatwierdzone przez CNCP. Włączenie danej kwalifikacji do Krajowego Rejestru Kwalifikacji Zawodowych oznacza, że wszyscy interesariusze reprezentowani w Krajowej Komisji Kwalifikacji Zawodowych gwarantują ważność danej kwalifikacji 26. Do Krajowego Rejestru Kwalifikacji Zawodowych wpisano jak dotąd ponad 6400 kwalifikacji (certyfikatów) 27. Kwalifikacje wprowadzone do Krajowego Rejestru Kwalifikacji Zawodowych są pogrupowane według obszarów działalności oraz poziomów w ramie kwalifikacji 28. Przykłady kwalifikacji na różnych poziomach Francuskiej Ramy Kwalifikacji 29 : V mechanik wachtowy na statkach o mocy maszyn głównych poniżej 750 kw; IV oficer wachtowy na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000; III starszy oficer na statkach o pojemności brutto powyżej 3000; dyplom mistrzowski (brevet de maîtrise); II I kapitan żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000; licencjat; kapitan żeglugi wielkiej magister; doktor; 25 Pierwszy CPC powstał w 1972 r. Komitety te składają się z przedstawicieli pracowników, pracodawców, władz i specjalistów w danych dziedzinach i są podzielone według branż. Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification for lifelong learning, s. 28. 26 Procedury włączania nowych kwalifikacji do Krajowego Rejestru Kwalifikacji Zawodowych bazują na rozporządzeniach dotyczących kwalifikacji nadawanych przez państwo i w imieniu państwa lub na decyzjach wydanych przez Krajową Komisję Certyfikacji Zawodowej. 27 Development of national qualifications frameworks in Europe. October 2011, Luxembourg, Publications Office of the European Union, 2012, s. 104. 28 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification for lifelong learning, s. 24. 29 Ibidem, s. 36, s. 45-46. 6

2. Kwalifikacje uzyskiwane w edukacji formalnej Francuski system edukacji opiera się na kilku podstawowych zasadach 30 : zasadzie wolności nauczania kształcenie odbywa się zarówno w placówkach publicznych, jak i w instytucjach prywatnych, które podlegają kontroli Ministerstwu Edukacji Narodowej; obowiązku szkolnego nauka jest obowiązkowa dla dzieci w wieku od 4 do 16 lat; darmowej edukacji w szkołach publicznych; neutralności i świeckości edukacji publicznej. W ramach rozpoczętego w latach 80. XX wieku procesu decentralizacji władzom lokalnym przekazano odpowiedzialność m.in. za budowę i remonty szkół, organizację w szkołach zajęć edukacyjnych, sportowych i kulturalnych, a także za zatrudnianie pracowników technicznych i zarządzanie nimi. Władze centralne nadal odgrywają jednak decydującą rolę w procesie kształcenia. Ministerstwo Edukacji Narodowej definiuje ścieżki edukacyjne, opracowuje szczegółowe programy nauczania, wyznacza, jaką wiedzę i umiejętności powinni nabyć uczniowie, a także wydaje wytyczne w sprawie organizacji i metodyki nauczania poszczególnych przedmiotów. Rząd centralny jest również odpowiedzialny za rekrutację nauczycieli i zarządzanie kadrą nauczycielską 31. Ministerstwo Edukacji Narodowej nadzoruje również m.in. proces kształcenia, organizuje ogólnonarodowe egzaminy oraz wydaje państwowe świadectwa i dyplomy 32. Edukacja podstawowa Edukacja podstawowa odbywa się w szkole podstawowej połączonej z przedszkolem (francuskie dzieci mogą bezpłatnie uczęszczać do przedszkola od drugiego do szóstego roku życia) lub w samej tylko szkole podstawowej (dla dzieci w wieku 6-11 lat) 33. We Francji nie wydaje się świadectwa ukończenia szkoły podstawowej. 30 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification for lifelong learning, s. 9. 31 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification fo lifelong learning, s. 9-10. 32 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification fo lifelong learning, s. 9. 33 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification fo lifelong learning, s. 10 oraz s. 49. 7

Kształcenie w szkołach ponadpodstawowych Nauka w szkołach średnich jest podzielona na dwa etapy. Etap I. Szkoły średnie I stopnia (collège). Dla uczniów w wieku 11-15 lat. Nauka w nich trwa cztery lata i jest podzielona na trzy cykle: roczny cykl adaptacji (cycle d adaptation), dwuletni cykl utrwalania treści nauczania (cycle central) oraz roczny cykl orientacji (cycle d orientation) 34. Po ukończeniu ostatniej klasy w szkole średniej I stopnia, uczniowie mogą przystąpić do państwowego egzaminu, którego zdanie pozwoli im uzyskać świadectwo ukończenia szkoły średniej I stopnia (le diplôme national du brevet - DNB). Świadectwo ukończenia szkoły średniej I stopnia nie jest jeszcze przypisane do żadnego poziomu ramy kwalifikacji 35. Zdanie tego egzaminu nie jest wymagane, aby uczniowie mogli kontynuować naukę w szkole średniej II stopnia. Etap II. Szkoły średnie II stopnia. Po ukończeniu szkoły średniej I stopnia uczniowie mają do wyboru dwie ścieżki kształcenia 36 : ogólnokształcące lub techniczne nauka w lycée general lub lycée technique trwa trzy lata i kończy się egzaminem maturalnym (baccalauréat). zawodowe podczas trzech lat kształcenia w lycée professionnel uczniowie zdobywają zarówno wiedzę ogólną, jak i specjalistyczną wiedzę techniczną 37. Po dwóch latach nauki w liceum zawodowym uczniowie mają możliwość zdobycia następujących kwalifikacji 38 : - certyfikatu umiejętności zawodowych CAP(A) Le certificat d aptitude professionnelle (agricole); - certyfikatu zawodowego BEP (Le brevet d'études professionnelles). 34 Ibidem, s. 49. 35 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification for lifelong learning, s. 21. 36 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification for lifelong learning, s. 10. 37 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification for lifelong learning, s. 13. 38 Centre INFFO, www.centre-inffo.fr/international/spip.php?article37; 8

Po trzech latach nauki uczniowie mają możliwość zdania zawodowej matury BAC Pro (Le baccalauréat professionnel) 39 i kontynuowania nauki na wyższych uczelniach. Podczas kształcenia zawodowego uczniowie biorą udział w płatnych praktykach 40. Szkolnictwo wyższe Kształcenie na poziomie wyższym oferują m.in. państwowe uniwersytety, tzw. Grandes Ecoles (uważane za najbardziej prestiżowe francuskie szkoły wyższe), prywatne szkoły wyższe oraz prywatne instytuty, a także instytucje publiczne o charakterze administracyjnym (poza Ministerstwem Edukacji Narodowej podlegają nadzorowi innych ministerstw, np. Ministerstwa Rolnictwa lub Ministerstwa Zdrowia 41 ). Kwalifikacje uzyskiwane we francuskim szkolnictwie wyższym są zgodne z trzema cyklami bolońskimi (licencjat, magister, doktor) 42. W systemie edukacji wyższej stosowany jest Europejski System Transferu i Akumulacji Punktów (ECTS): po zdobyciu 180 punktów ECTS (zaliczeniu sześciu semestrów studiów) student może uzyskać tytuł licencjata; po zdobyciu 300 punktów ECTS (zaliczeniu dziesięciu semestrów studiów) student może uzyskać zawodowy dyplom magistra 43 (master proffesionnel), potwierdzający jednocześnie ukończenie studiów wyższych i kwalifikacje zawodowe lub dyplom magistra w dziedzinie badań naukowych, który otwiera drogę do kariery akademickiej; po zdobyciu 480 punktów ECTS (zaliczeniu sześciu semestrów studiów doktoranckich po studiach magisterskich) można uzyskać dyplom doktora 44 ; W ramach tzw. krótkiego cyklu możliwe jest (i zdobyciu 120 punktów ECTS) uzyskanie następujących kwalifikacji 45 : 39 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification for lifelong learning, s. 49. 40 Ibidem, s. 14. 41 Ibidem, s. 11. 42 Ibidem, s. 11. 43 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification for lifelong learning, s. 10. 44 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification for lifelong learning, s. 11. 45 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification for lifelong learning, s. 13. 9

dyplomu uniwersyteckiego w dziedzinie technologii DUT (Le diplôme universitaire de technologie), który wydawany jest w 25 specjalnościach z obszaru produkcji i usług; dyplomu technika BTS (Le brevet de technicien supérieur), który wydawany jest w 106 specjalnościach m.in. z obszaru przemysłu, hotelarstwa, zdrowia, zarządzania czy rolnictwa; Zgodnie z zaleceniami francuskiego Ministra Edukacji Narodowej wszystkie kierunki kształcenia w ramach szkolnictwa wyższego powinny być ukierunkowane na przygotowanie absolwentów do życia zawodowego. We Francji zatarciu ulega więc tradycyjne rozróżnienie na kształcenie ogólne i zawodowe, a kierunki artystyczne czy społeczne mają dawać studentom zarówno wiedzę naukową, jak i kompetencje, które mogą być wykorzystane na różnych stanowiskach zawodowych oraz w działalności gospodarczej 46. 3. Kształcenie dorosłych i edukacja pozaformalna oraz uczenie się nieformalne Francuski system doskonalenia zawodowego i kształcenia ustawicznego powstał na początku lat 70. XX wieku i obecnie gra bardzo istotną rolę we francuskim systemie gospodarczym (odpowiada za 1,7 proc. Francuskiego PKB 47 ). Od 2002 roku Francja stosuje system potwierdzania efektów uczenia się uzyskanych w edukacji pozaformalnej i nieformalnej (VAE) 48. Dzięki niemu osoby, które nabyły umiejętności poprzez uczenie się nieformalne (np. poprzez praktykę zawodową) lub w ramach edukacji pozaformalnej (np. podczas szkoleń dla osób poszukujących pracy) mogą uzyskać takie same kwalifikacje wpisane do Krajowego Rejestru Kwalifikacji Zawodowych jak podczas edukacji szkolnej i kształcenia zawodowego 49. Co do zasady, wszystkie kwalifikacje wpisane do Krajowego Rejestru Kwalifikacji Zawodowych, muszą być możliwe do zdobycia poprzez potwierdzenie efektów uczenia się uzyskanych poprzez uczenie się nieformalne i edukację pozaformalną 50. Wyjątkiem są kwalifikacje związane z zawodami regulowanymi, np. uprawnienia do wykonywania zawodu pielęgniarki/pielęgniarza. 51. 46 Ibidem, s. 14. 47 Centre INFFO, www.centre-inffo.fr/international/spip.php?article37. 48 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification for lifelong learning, s. 32. 49 Źródło: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification for lifelong learning, s. 6. 50 Ibidem, s. 17, s. 26. 51 Ibidem, s. 26. 10

Proces potwierdzania efektów uczenia się, osiągniętych w drodze edukacji pozaformalnej i nieformalnego uczenia się (VAE) O uznanie efektów uczenia się osiągniętych w drodze edukacji pozaformalnej i nieformalnego uczenia się i nadanie kwalifikacji w formie świadectwa lub dyplomu może się starać każda osoba z co najmniej trzyletnim doświadczeniem zawodowym 52 (ciągłym lub przerywanym) 53. Jeśli kandydat starający się o potwierdzenie efektów uczenia się osiągniętych poza systemem szkolnym i szkolnictwem wyższym wie, jaką kwalifikację chce uzyskać, kieruje wniosek o jej nadanie do konkretnego podmiotu nadającego dane kwalifikacje w formie i w terminie określonym przez ten podmiot i podanym do publicznej wiadomości 54. Kandydaci muszą skompletować wymaganą przez dany podmiot dokumentację, potwierdzającą ich doświadczenie zawodowe. Kandydaci są uprawnieni do otrzymania wskazówek przy gromadzeniu dokumentacji niezbędnej w procesie VAE. Doradca pomaga także kandydatom w opisaniu wykonywanej przez niego pracy i w wykazaniu powiązań między nabytymi efektami uczenia się a wiedzą, umiejętnościami i kompetencjami, które są konieczne do nabycia pożądanej kwalifikacji. Jeśli doradca uważa, że umiejętności zawodowe kandydata są niewystarczające do nabycia danej kwalifikacji, to musi go o tym poinformować. Decyzja o kontynuowaniu procesu walidacji lub jego przerwaniu należy jednak do kandydata 55. Kandydatowi przysługuje dwudniowy urlop na przygotowanie się do potwierdzenia efektów uczenia się pozaformalnego i nieformalnego oraz rozmowę z komisją walidacyjną 56. Francuscy pracownicy mogą być również wysłani na szkolenia zawodowe w ramach programu szkoleń opracowanego przez pracodawcę. Mogą również utrzymać urlop na realizację swojego indywidualnego programu szkoleniowego trwa on zazwyczaj rok i jest płatny (pracownik otrzymuje od 80 do 100 proc. wynagrodzenia). 52 Ibidem, s. 58. 53 Centre INFFO, www.centre-inffo.fr/international/spip.php?article40. 54 Centre INFFO, www.centre-inffo.fr/international/spip.php?article40. 55 Centre INFFO, www.centre-inffo.fr/international/spip.php?article40. 56 Centre INFFO, www.centre-inffo.fr/international/spip.php?article40. 11

Bibliografia Akty prawne: 1. Zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z dnia 28 kwietnia 2009 roku w sprawie ustanowienia europejskich ram kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie. Publikacje i broszury: 1. Raport: Referencing of the national Framework of French certification In the light of the European Framework of certification fo lifelong learning, French project working group, October 2010. 2. Development of national qualifications frameworks in Europe. October 2011, Luxembourg, Publications Office of the European Union, 2012. 3. Qualifications Framework In Europe: an instrument for transparenty and change. CEDEFOP, 2012. Strony internetowe: 1. Strona francuskiego Ministerstwa Edukacji Narodowej: www.education.gouv.fr. 2. The French National Qualifications Framework: http://www.rncp.cncp.gouv.fr/grandpublic/qualificationsframework. 3. Strona francuskiego urzędu statystycznego: www.insee.fr. 4. Strona Centre INFFO: www.centre-inffo.fr/international 5. Strona Eurostatu. http://epp.eurostat.ec.europa.eu/statistics_explained/index.php?title=file:total_general_government_ex penditure_on_recreation,_culture_and_education_by_country,_2002_and_2010_%28%25_of_gdp_and_ millions_of_euro%29.png&filetimestamp=20120801092951 6. EconomyWatch.com. 12