Konserwatorzy MNK mają mnóstwo pracy przed ponownym otwarciem Muzeum Książąt Czartoryskich

Podobne dokumenty
PROGRAM PRAC KONSERWATORSKO-RESTAURATORSKICH PRZY TRZECH FERETRONACH Z KOŚCIOŁA P. W. PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚWIĘTEGO W PRZECZNIE

MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY. Fot:

I. 1) NAZWA I ADRES: Muzeum Ziemi Kłodzkiej w Kłodzku, ul. Łukasiewicza 4, Kłodzko, woj.

Konserwacja warszawskiego obrazu Élisabeth Vigée le Brun

ze zbiorów MUZEUM ZAMOYSKICH W KOZŁÓWCE

Rothschild Foundation (Hanadiv) Europe

Konserwacja obrazu Hipolita Lipińskiego Procesja ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie

Lato w Muzeum Narodowym

Fot. 1 Kościół pw. św. Wawrzyńca w Łomnicy. Stan zachowania i przyczyny zniszczeń:

Treści podstawowe i przedmioty kierunkowe (przedmioty obowiązkowe)

STATUT Muzeum Narodowego w Krakowie

Treści podstawowe i przedmioty kierunkowe (przedmioty obowiązkowe)

Treści podstawowe i przedmioty kierunkowe (przedmioty obowiązkowe)

I SEMESTR NAZWA PRZEDMIOTU WYKŁAD ĆWI CZENIA

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia:

Irena Rodzik, ;

Muzeum w budynkach zabytkowych: wyzwania i możliwości. Janusz Czop Muzeum Narodowe w Krakowie

Załącznik nr 3 do SIWZ

ROTUNDA. RESKON - Pracownia Konserwacji Dzieł Sztuki

PROGRAM PRAC KONSERWATORSKICH ALBUMÓW ZE ZBIORÓW MUZEUM ETNOGRAFICZNEGO W KRAKOWIE

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia:

RATUNKOWA KONSERWACJA ELEWACJI DOMU LITERATURY

Umowa Nr. a... reprezentowanym przez... zwanym w dalszej części umowy Wykonawcą.

REKTOR. Biuro Rektora i Kanclerza. Biblioteka Główna. Galeria ASP. Wydawnictwo ASP. Archiwum ASP. Biuro Radców Prawnych. Dział Spraw Pracowniczych

Wykaz obowiązujących zaliczeń i egzaminów dla studentów WKiRDS ASP w Krakowie w roku akademickim 2015/2016

PAŁAC DZIEDUSZYCKICH W ZARZECZU WCZORAJ I DZIŚ. mała wystawa o wielkiej rzeczy

Królowie i sztuka muzea rezydencje w listopadzie zwiedzimy za darmo

PROGRAM PRAC KONSERWATORSKICH EMPORY ORGANOWEJ BAZYLIKI NAJŚWIĘTSZEGO ZBAWICIELA I WSZYSTKICH ŚWIĘTYCH W DOBRYM MIEŚCIE

Anna Małecka. Zamek Królewski w Warszawie wielokrotnie

JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ?

Z JASKINI DO GWIAZD! WSPOMNIENIA Z WYJAZDÓW NA WYSTAWY

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Wolontariusz WANTED!

Wykaz udzielonych dotacji celowych na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków.

8/0 Ocena --- dr hab. Witold Kasprzyk 0/8 Technologia i techniki malarskie mineralne. 0/8 --- Ocena dr hab. Witold Kasprzyk 6/4 Studium malarstwa

UDOSTĘPNIENIE ZBIORÓW MUZEALNYCH ZAMKU KRÓLEWSKIEGO W WARSZAWIE MUZEUM

Trasa wycieczki: Leszno po królewsku. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Harmonogram wydarzeń towarzyszących wystawie Życie sztuką. Gołuchów Izabeli z Czartoryskich Działyńskiej

Gabloty do wystawy stałej w Pałacu Muzeum Książąt Czartoryskich

ZAPYTANIE OFERTOWE. Mąkowarsko, dnia 17 sierpnia 2016 roku

Piękny gest 98-letniej łodzianki. Ufundowała Muzeum Miasta Łodzi obraz

SALA BALOWA. RESKON - Pracownia Konserwacji Dzieł Sztuki

8/0 Ocena --- dr hab. Witold Kasprzyk 0/8 Technologia i techniki malarskie mineralne. 0/8 --- Ocena dr hab. Witold Kasprzyk 6/4 Studium malarstwa

Darmowy listopad - nocne zwiedzanie i inne atrakcje w Łazienkach Królewskich

Nominacje w kategorii Zarządzanie i organizacja, w tym inwestycje muzealne :

Drobnoustroje i owady niszczące zabytki i ich zwalczanie - Alicja B. Strzelczyk i Joanna Karbowska-Beren

ZAMEK KRÓLEWSKI W WARSZAWIE - MUZEUM

ZAMEK KRÓLEWSKI W WARSZAWIE - MUZEUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA POSZCZEGÓLNYCH ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH OCEN Z PLASTYKI W KLASIE IV

Scenariusz nr 3. Autor scenariusza: Olga Lech. Blok tematyczny: Spotkania z ciekawymi ludźmi

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO. Warszawa, dnia 20 grudnia 2013 r. Pozycja 67

Dotyczy: zmiany treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia dla przetargu nieograniczonego na

Historia Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach

HISTORIA I PROGRAM PRAC KONSERWATORSKICH ZABYTKOWYCH DETALI WYSTROJU WNĘTRZ MAŁEJ SALI RADY I MAŁEJ SALI WETY RATUSZA GŁÓWNEGO MIASTA GDAŃSKA

Muzeum Okręgowe w Sieradzu. Zaprasza do składania ofert na wykonanie zamówienia o wartości szacunkowej do

1. Zamawiający: Parafia Rzymskokatolicka p.w. Świętego Jakuba Apostoła w Toruniu. 2. Osoba do kontaktu: ks. Wojciech Kiedrowicz - tel.

Organ prowadzący rejestr: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

PROGRAM PRAC KONSERWATORSKICH TAPISERII FOTELI Z SALI JADALNEJ BIAŁEGO DOMKU ŁKr 199/2-5

Pałac Myślewicki otwarty dla zwiedzających

MUZEUM DLA PRZEDSZKOLAKA

DOKUMENTACJA BADAŃ STRATYGRAFII WARSTW MALARSKICH

Beneficjenci II edycji

Czytanie ze zrozumieniem - test dla kl VI

"Ludwiki", czyli pomysł na wnętrze w stylu francuskim

Piękna nasza Rydzyna cała

PROGRAM IMPREZ WAKACYJNYCH W 2014 r. Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie

Laboratorium Analiz i Nieniszczących Kraków Badań Obiektów Zabytkowych Muzeum Narodowe w Krakowie ul. Piłsudskiego Kraków

Materiały z zajęć artystycznych dla klas II Klasowy quiz wiedzy o sztuce etap I test wyboru

PROGRAM PRAC KONSERWATORSKICH WNĘTRZ WRAZ Z WYPOSAŻENIEM

STYCZEŃ 2014 r. 3 odznaka srebrna i złota Dodatkowo: PAŁAC SZTUKI Towarzystwo Przyjaciół 3 wszystkie odznaki

Muzeum Romantyzmu w Opinogórze SKOROWIDZ EDUKACYJNY

STYLOWE MEBLE Z DUSZĄ

Wolontariusz WANTED!

A. Schody drewniane, polichromowane, usytuowane pomiędzy pierwszą a drugą kondygnacją, XIX wiek

Wymagania edukacyjne i kryteria ocen z plastyki w klasie IV


Drugie życie zabytkowych silników stacjonarnych

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

PROGRAM. PROGRAM CFW 2014 *szczegóły mogą ulec zmianie sobota

INSTYTUT HISTORII SZTUKI LICENCJACKIE STUDIA NIESTACJONARNE ROK I SEMESTR LETNI 2008/2009

KONSERWACJA OBRAZU Plac Zamkowy

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa

Muzeum Narodowe w Gdańsku i Muzeum Narodowe w Krakowie. zapraszają na sympozjum otwarte

ZAMKI i PAŁACE POŁUDNIOWEJ WIELKOPOLSKI

Konserwacje zostały wykonane w Warszawie

ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE DLA GIMNAZJUM SZKOLNA PRACOWNIA ARTYSTYCZNA -OBLICZA PLASTYKI PLAN WYNIKOWY

Radomsko. ikonografia w radomszczańskiej kolegiacie

KS: Jest połowa lipca 2012 roku, na jakim etapie są prace konserwatorskie, które firma rozpoczęła wiosną tego roku?

Święta Anna ul. Aleksandrówka Przyrów (Woj. Śląskie) Sanktuarium Świętej Anny

Wycieczka do Wrocławia

2. SZKATUŁA KRÓLEWSKA ZE ŚWIĄTYTNI SYBILLI W PUŁAWACH

Warszawa, dnia 8 czerwca 2012 r. Pozycja 28 ZARZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 8 czerwca 2012 r.

S T A T U T Ś L Ą S K A O P O L S K I E G O O P O L U

Versailles. Tomasz Majcherek staż

KATALOG OSTATNICH BADAŃ

Suknie historyczne. Mogą ważyć nawet kilkanaście kilogramów!

Numer ogłoszenia: Data dodania oferty: Urząd Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna. ul. Rynek 31, Muszyna

- ze środkowego pola dolnej kondygnacji ołtarza głównego, powstałego w 1607 roku z fundacji Teofila von Polentz i jego żony Elżbiety von Kreytzen.

BERAT MIASTO TYSIĄCA OKIEN

Transkrypt:

Konserwatorzy MNK mają mnóstwo pracy przed ponownym otwarciem Muzeum Książąt Czartoryskich Konserwatorka w białym fartuchu ze skupieniem pochyla się nad mikroskopem. Patrzy na złote tło, nieco smutną Madonnę w ciemnym granatowym płaszczu, Dzieciątko w różowej tunice, majestatycznych świętych. Precyzyjnie operuje pędzelkiem cieniutkim jak włos. Tak wyglądają prace nad tryptykiem florenckiego malarza Lippa di Benivieniego, jednym z około 1200 zabytków z kolekcji Książąt Czartoryskich, które po otwarciu wyremontowanego Muzeum Czartoryskich pod koniec 2019 roku trafią na stałą ekspozycję. Wszystkie dzieła sztuki, zanim będą mogli podziwiać je widzowie, muszą przejść przez ręce konserwatorów. Dzieła włoskich mistrzów nabierają blasku Dwiema setkami obrazów i drewnianych rzeźb zajmują się cztery specjalistki z Pracowni Konserwacji Malarstwa Muzeum Książąt Czartoryskich, jednej z kilkunastu pracowni konserwatorskich Muzeum Narodowego w Krakowie. Specjalistki z Pracowni Konserwacji Malarstwa Muzeum Książąt Czartoryskich. Na sztaludze rozramowany obraz Lorenza Credi To normalne procedury, zwłaszcza po długiej nieobecności na wystawie, podróżach czy przebywaniu w magazynie tłumaczy kierownik tej pracowni Katarzyna Novljaković. Na szczęście część z tych zabytków wymaga tylko konserwacji zabezpieczającej, czyli niewielkich zabiegów. Ale wiele obiektów ma zabrudzenia, nosi ślady dziewiętnastowiecznych konserwacji, dalekich od dzisiejszego rozumienia utrzymania dzieła sztuki w dobrym stanie, czy przemalowania. Tak jest na przykład w wypadku cennego zbioru wczesnorenesansowych włoskich obrazów na deskach. Aby ukazać w pełni blask

temperowych malowideł, tak odmiennych od tych wykonanych w technice olejnej, zdecydowaliśmy się na pełen zakres prac konserwatorskich. Właśnie do tej grupy zabytków należy tryptyk Benivieniego. To niewielkich rozmiarów obraz, malowany niezwykle precyzyjnie stąd konieczność używania mikroskopu i pędzelka o numerze 0/10, czyli złożonego praktycznie z jednego włosa. Dawna konserwacja oraz silne zabrudzenia mocno zafałszowały charakter tego dzieła. Za rok goście Muzeum Książąt Czartoryskich zobaczą je w pełnym blasku. Podobnie jak jeden z cenniejszych obrazów w polskich kolekcjach tondo Lorenza di Crediego z wizerunkiem Matki Boskiej adorującej Dzieciątko z małym św. Janem Chrzcicielem, oprawione w imponującą rzeźbioną i złoconą ramę. Nasza pracownia zdobywała przez lata doświadczenie i ma na swoim koncie trak znaczące realizacje, jak konserwacje Pejzażu z Miłosiernym Samarytaninem Rembrandta czy bardzo cennego i rzadkiego dzieła, jakim jest chorągiew moskiewska, według tradycji zdobycz wojenna hetmana Stefana Żółkiewskiego mówi Katarzyna Novljaković. Obecnie pracownia zajmuje się grupą portretów wybitnych Polaków i przedstawicieli arystokratycznych rodów. Obrazy te z okresu od XVII do XIX wieku są przykładem wysokiego artystycznego poziomu takich malarzy, jak Marcello Bacciarelli, Johann Baptist von Lampi, Pompeo Batoni, Jan Matejko. Pod opiekę konserwatorek z pracowni: Anny Grochowskiej-Angelus, Małgorzaty Chmielewskiej, Urszuli Węgrzynowicz, trafiają także drewniane rzeźby. Ich najświeższa duma to pełna konserwacja rzeźby przyściennej św. Katarzyny z fragmentarycznie zachowaną polichromią i złoceniami do tej pory zasłoniętymi przez dawne retusze i przemalowania. To przykład wysokiego poziomu antwerpskiego warsztatu z około 1500 roku. Rzeźbiarz precyzyjnie oddał skręt ciała w kontrapoście, fałdy sukni, młodą twarz okoloną spiralnie skręconymi włosami, a wszystko to w jednym pniu lipowego drewna wyjaśnia Katarzyna Novljaković. Chińskie i szwajcarskie technologie pomogą uratować chorągiew króla Stanisława Konserwatorską łamigłówkę muszą rozwiązać specjalistki zajmujące się w MNK tkaninami i malowidłami. W zbiorach Muzeum Książąt Czartoryskich znajdują się malowane dwustronnie na jedwabiach chorągwie reprezentacyjne województwa bełskiego i mazowieckiego z XVI wieku, noszone m.in. podczas ważnych uroczystości państwowych i kościelnych, a także niezwykle rzadka w zbiorach polskich chorągiew Gwardii Koronnej króla Stanisława Augusta Poniatowskiego z XVIII wieku. Ich zły stan zachowania jest wynikiem nie tylko naturalnych procesów starzenia białkowego włókna, narażonego przez wieki na różne czynniki niszczące, ale również dramatycznych losów. Chorągwie ratowali w XIX wieku introligatorzy, naklejając na tkaninę odpowiednio spreparowane pęcherze zwierzęce. Zabiegi te pozwoliły przetrwać obiektom do naszych czasów, ale dziś nastręczają konserwatorom dodatkowych kłopotów. Przez wieki jedwabna przędza utraciła swoje właściwości fizykochemiczne, a postępująca degradacja nie pozwala w obecnym stanie na ekspozycję cennych pamiątek historii Polski. Według konserwatorek z Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka, Marii Labut i Dominiki Petruk, oraz Anny Olkuśnik-Tabisz z Pracowni Konserwacji Tkanin i Ubiorów stan zachowania chorągwi jest wręcz fatalny, zabytki rozpadają się w rękach. Konieczne jest łączenie metod wywodzących się z konserwacji malarstwa sztalugowego z praktykami stosowanymi

przy ratowaniu tkanin, w tym archeologicznych mówi Anna Olkuśnik-Tabisz. Podjęte przez nas zabiegi uratują obiekty przed bezpowrotnym zniszczeniem, a opracowanie odpowiedniego sposobu wzmocnienia pozwoli na eksponowanie chorągwi w nowej aranżacji Muzeum Książąt Czartoryskich. W trosce o dobro tych unikatowych zabytków, prace konserwatorskie zakładają możliwie najmniejszą ingerencję. Z tego powodu w programie konserwatorskim nie przewidziano rekonstrukcji ubytków warstwy malarskiej czy tkaniny. Maria Labut i Dominika Petruk ratują od zniszczenia XVI-wieczną chorągiew W poszukiwaniu najlepszych rozwiązań i materiałów konserwatorki MNK nawiązały współpracę z chińskimi specjalistami, którzy opracowują i wdrażają nowoczesne materiały do konserwacji podobnie zdegradowanego jedwabiu. Inspiracji w projektowaniu sposobów ekspozycji krakowskie specjalistki będą szukać w szwajcarskiej fundacji Abegg-Stiftung, która kolekcjonuje, konserwuje i bada historyczne tekstylia. Pracownia Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach w czerwcu otworzy się dla widzów W czerwcu tego roku będzie można przyjrzeć się z bliska pracy muzealnych konserwatorów. W Sukiennicach rozpocznie się wówczas drugi etap konserwacji obrazu przedstawiającego bitwę pod Kaliszem w roku 1706. To nie lada wyzwanie ze względu na rozmiar płótna: ponad dwa i pół metra wysokości i szerokości. Podjął się go zespół Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach: Elżbieta Zygier, Gabriela Banach-Kielanowska, Dominika Sarkowicz i Marzena Sieklucka, Joanna Zwińczak. Z powodu swoich gabarytów obraz nie mógł być wniesiony do pracowni konserwatorskiej, dlatego prace postanowiono wykonać w sali wystaw zmiennych mieszczącej się przy Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach. Właśnie tu będą mogli odwiedzić konserwatorów goście galerii. Pracownia Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach, jedna z najstarszych, a zarazem najnowocześniejszych w Polsce, jest okresowo udostępniana do zwiedzania. Tak będzie także podczas drugiego etapu konserwacji Bitwy pod Kaliszem. Od wielu lat obrazu tego nie można było eksponować z powodu zniszczeń mówi kierownik pracowni Elżbieta Zygier. Stan jego zachowania wymagał pełnej konserwacji, ponieważ warstwa malarska uległa spękaniom i oddzielała się od płótna. Uwidoczniły się także retusze z poprzednich

konserwacji, w znaczący sposób obniżając walory dzieła. A samo płótno jest bardzo ciekawe, przedstawia zwycięską bitwę stoczoną 29 października 1706 roku przez Augusta II Sasa ze Szwedami i sprzymierzonym z nimi ówczesnym królem Polski Stanisławem Leszczyńskim i stanowi wierne powtórzenie malowidła o tych samych wymiarach w zamku w Podhorcach, należącego od roku 1726 do hetmana Stanisława Mateusza Rzewuskiego. Do konserwacji Bitwy pod Kaliszem trzeba było wygospodarować specjalne pomieszczenie obraz nie zmieścił się w pracowni Konserwację obrazu podzielono na etapy. Pierwszy obejmował m.in. wykonanie fotografii w światłach analitycznych: widzialnym, ultrafiolecie i podczerwieni. Wybrano stosowne materiały konserwatorskie i wykonano próby na ich skuteczność. Z obrazu usunięto doraźne zabezpieczenia bibułką japońską oraz podklejono spękania i odspojenia warstwy malarskiej i zaprawy od podłoża. Zabieg podklejania był bardzo pracochłonny, polegał na precyzyjnym wprowadzaniu kleju w miejscach odspojonych łusek farby. Obecnie trwa oczyszczanie powierzchni malarskiej z zabrudzeń, usuwane są także kity i retusze pochodzące z dawnych konserwacji oraz pożółkły werniks, który przyciemniał oryginalną kolorystykę. Drugi etap będzie polegał na uzupełnianiu ubytków w warstwie zaprawy. Na lico obrazu założony zostanie werniks, po czym konserwatorki przystąpią do retuszowania i rekonstrukcji w obrębie ubytków malatury. Właśnie tym pracom będą mogli przyglądać się widzowie w ramach tzw. pracowni otwartej. W Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach poddawane są konserwacji i restauracji także dwa inne obrazy z kolekcji Czartoryskich: Jan III Sobieski pod Wiedniem nieznanego autora z połowy XVIII wieku oraz Portret Augusta III Louisa de Silvestre a z 2. ćwierci XVIII wieku. Zespół konserwatorski, którym kieruję, chętnie podejmuje ciekawe wyzwania. W dorobku pracowni znajduje się wiele dużych projektów, m.in. konserwacja wielkoformatowych płócien Jana Matejki oraz Henryka Siemiradzkiego, w tym Pochodni Nerona mówi Elżbieta Zygier.

Intensywne prace konserwatorskie trwają również w innych muzealnych pracowniach: Pracowni Konserwacji Papieru i Skóry, Pracowni Konserwacji Rzemiosła Artystycznego, Pracowni Konserwacji Metalu i Broni, Pracowni Konserwacji Ram i Pozłotniczej, Pracowni Konserwacji Mebli i Tapicerskiej, Pracowni Konserwacji Rzeźby, a z wszystkim współpracuje zespół naukowców z muzealnego Laboratorium Analiz i Nieniszczących Badań Obiektów Zabytkowych LANBOZ, gdzie wykonywane są badania i analizy konserwowanych obiektów, jak również materiałów, które będą wykorzystane do tworzenie ekspozycji w Muzeum Książąt Czartoryskich. (MB) Zdjęcia: Muzeum Narodowe w Krakowie