WPROWADZENIE Powód wezbraniem, które przynosi straty gospodarcze i społeczne

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WPROWADZENIE Powód wezbraniem, które przynosi straty gospodarcze i społeczne"

Transkrypt

1 WPROWADZENIE Pod pojęciem powódź w języku potocznym rozumie się przede wszystkim wystąpienie rzeki z koryta i w konsekwencji zalanie terenów, na których normalnie woda nie występuje. W języku fachowym pojęcie powódź ma swoją definicję. Jest ona oparta o hydrologiczne pojęcie wezbrania. Pod pojęciem wezbrania rozumie się wyraźny wzrost stanów (a zatem i natęŝenia przepływu) wody w ciekach, spowodowane zwiększonym zasilaniem lub incydentalnym podpiętrzeniem zwierciadła wody, wywołanym zjawiskami naturalnymi. Powódź jest natomiast szczególnym przypadkiem wezbrania, tzn. wezbraniem, które przynosi straty gospodarcze i społeczne. Powódź jest więc zjawiskiem hydrologicznym o charakterze społeczno - gospodarczym. Powodziowe straty gospodarcze są dość oczywiste. Straty społeczne to utrata zdrowia (w tym psychicznego ze względu na stres), a w skrajnych przypadkach takŝe Ŝycia, utrata miejsca pracy, a w konsekwencji i moŝliwości zarobkowania, utrata moŝliwości komunikacji (przemieszczania się) tp. Powódź moŝe teŝ nieść powaŝne konsekwencje dla środowiska, np. w postaci zanieczyszczenia (skaŝenia) wód w sytuacji zalania np. oczyszczalni ścieków lub zakładów chemicznych. Jak wspomniano wyŝej kaŝda powódź jest wezbraniem, ale nie kaŝde wezbranie jest powodzią, nawet jeśli towarzyszy mu wystąpienie wody z koryta rzeki, o ile nie pociąga ono za sobą skutków finansowych lub/i społecznych. Jeśli więc wiemy, Ŝe powódź jest wezbraniem, to oczywiste staje się, Ŝe ma pewne cechy tego zjawiska hydrologicznego. Z punktu widzenia problemu ochrony przed powodzią fundamentalne znaczenie ma świadomość, Ŝe: wezbrania to zjawiska naturalne, z którymi nie tylko mamy do czynienia obecnie, ale które występowały zawsze i będą występować w przyszłości; niemoŝliwe jest całkowite zapobieŝenie powodziom, natomiast istnieje moŝliwość zredukowania ryzyka strat; proces kształtowania się wezbrań jest determinowany przez wiele czynników, które moŝna zakwalifikować do dwóch zasadniczych grup: zmiany klimatyczne i zmiany w warunkach odpływu zarówno ze zlewni jak i w samych korytach rzek, prowadzące do jego przyspieszenia, a w konsekwencji do wzrostu wartości natęŝenia przepływów kulminacyjnych. Jeśli mając w pamięci powyŝsze stwierdzenia uświadomimy sobie, Ŝe stale rośnie liczba ludności a w konsekwencji rozwoju cywilizacyjnego, takŝe ilość i wartość majątku zlokalizowanego w dolinach rzecznych, to fakt, iŝ w całym świecie straty powodziowe rosną, mimo postępu w dziedzinie ochrony przed powodzią, staje się oczywisty i zrozumiały. Wyrazistą ilustracją tej tendencji jest rys.1.1, przedstawiający wartość strat powodziowych w latach , w najbogatszym i najbardziej zaawansowanym technologicznie państwie, tzn. w Stanach Zjednoczonych. W ostatnich latach docierają do nas ze świata informacje o przeraŝających katastrofach naturalnych: trzęsieniach ziemi, huraganach, tsunami i tp. Warto jednak wiedzieć, Ŝe ciągle jeszcze wartość całkowitych, światowych strat powodziowych ma drugie (po huraganach) miejsce wśród wartości strat spowodowanych przyczynami naturalnymi (rys. 1.2). 1

2 Straty Powodziowe w USA straty [miliardy $] Rys Wartość strat powodziowych w USA w latach [..] struktura wysokosci globalnych strat w świecie % - powódź 15% - trzęsienia ziemi 36% - huragany 20% - inne 5 0 Rys Struktura strat wywołanych przez katastrofy naturalne w świecie [...] 2

3 struktura strat powodziowych w świecie straty ekonomiczne utrata Ŝycia ludzi straty w ramach ubezpieczeń Rys Struktura strat powodziowych w świecie Na rys.1.3 przedstawiono strukturę strat powodziowych w świecie, wyraŝonych w kategoriach finansowych. Jak widać, największy udział w całkowitej wartości strat mają straty finansowe wynikające z utraty Ŝycia przez ludzi. Finansową wartość Ŝycia ludzkiego potraktowano w tym przypadku umownie, jako wartość potencjalnego ubezpieczenia ludzi, którzy ponieśli śmierć na skutek powodzi. Udział tego elementu w całkowitych stratach finansowych jest tak duŝa, bo w powodziach na świecie giną tysiące ludzi (np. w powodzi, jaka wystąpiła w 1998 roku na rzece Jangcy w Chinach zginęło osób). Najmniejszą część strat stanowi wartość ubezpieczeń. Chodzi tu o szczególne ubezpieczenia na wypadek powodzi. Warto zauwaŝyć, Ŝe tak niski udział tego elementu w globalnych stratach powodziowych moŝe wskazywać z jednej strony na to, Ŝe nie są one rozpowszechnione, z drugiej zaś na to, Ŝe są skuteczne, bowiem stymulują działania zapobiegające stratom. Problemy zagroŝenia powodziowego, jego oceny oraz tworzenia skutecznego systemu ochrony przed powodzią są więc powaŝne, waŝne, aktualne i wymagające intensyfikacji prac nad procesem jego rozwiązywania (problemu nigdy nie rozwiąŝe się ostatecznie ma on charakter procesu trwałego). W dalszym ciągu niniejszej publikacji omówione zostaną podstawowe zagadnienia związane z ochroną przed powodzią zarówno o charakterze ogólnym, jak i szczegółowe przede wszystkim w dorzeczu górnej Wisły ale takŝe i w innych częściach Polski. 3

4 RODZAJE POWODZI Wezbrania (a zatem i powodzie) mogą mieć róŝne przyczyny. Geneza powstawania wezbrań (powodzi) determinowana jest przez okres ich występowania oraz lokalizację i zasięg terytorialny. Poszczególne typy genetyczne wezbrań mają ponadto odmienny przebieg. Ze względu na przyczyny powstawania wyróŝnia się cztery typy wezbrań (powodzi): opadowe (typ O), roztopowe (typ R), zimowe (typ Z) oraz sztormowe (typ S). Wezbrania (powodzie) opadowe Wezbrania (powodzie) wywoływane przez opady deszczu mogą róŝnić się istotnie przebiegiem i zasięgiem terytorialnym. I tak powodzie: wywołane przez nawalne opady, związane z lokalnymi burzami termicznymi, występują na potokach górskich i strugach nizinnych, o powierzchni zlewni A < 50 km 2 ; pojawiają się one zazwyczaj w lipcu i sierpniu (choć mogą występować w okresie od kwietnia do października) najczęściej na terenach wysoczyzn, wznoszących się nad płaskimi i podmokłymi obszarami; mają one krótkotrwały ale gwałtowny przebieg; bywają przyczyną znacznych strat w zagospodarowaniu przestrzennym terenu; w ostatnim okresie stają się coraz większym problemem, szczególnie w miastach Małopolski i Śląska; wywoływane przez opady rozlewne występują w terenach górskich, podgórskich i na nizinach w okresie od czerwca (czasem juŝ w maju) do września i charakteryzują się największym zasięgiem terytorialnym, obejmując nieraz całe dorzecze górnej Wisły lub Odry; podobnie scharakteryzować moŝna wezbrania wynikające z opadów frontalnych, występujących w strefie frontów atmosferycznych. Wezbrania (powodzie) roztopowe Powstają one wskutek gwałtownego tajania pokrywy śnieŝnej, które bywa niejednokrotnie przyspieszone przez deszcze padające w tym okresie. Wezbrania tego typu mają bardzo rozległy zasięg terytorialny. Najczęściej występują w marcu i kwietniu; mogą się jednak zdarzyć w ciągu całej zimy, podczas tzw. odwilŝy śródzimowych. Wezbrania (powodzie) zimowe Ten rodzaj wezbrań jest wynikiem spiętrzania się zwierciadła wody w wyniku nasilonych zjawisk lodowych, do których zalicza się np. intensywne tworzenie się śryŝu lub lodu dennego, powodujące zmniejszenie przekroju przepływu lub spiętrzanie się spływającej kry lodowej na ostrych zakrętach rzeki, w przekrojach mostowych i tp. Wezbrania tego typu zdarzają się zwykle w grudniu i styczniu (czasem równieŝ w lutym i marcu). W Polsce nie są one częste, choć na Noteci w przekroju Lipki zatory śryŝowe obserwuje się niemal corocznie. Przykładem wezbrania zatorowego była sytuacja powodziowa, jaka miała miejsce w styczniu 1982 r. na Wiśle pod Płockiem. Wezbrania (powodzie) sztormowe Są one spowodowane wiatrami sztormowymi, wiejącymi na wybrzeŝach morskich w kierunku lądu. Wiatry te utrudniają odpływ rzek uchodzących do morza, powodując spiętrzenie wody w korytach i na zalewach przymorskich. Wezbrania te najczęściej zdarzają się zimą (grudzień luty). 4

5 Okresy występowania poszczególnych typów wezbrań (powodzi) w Polsce zestawiono w tabeli 1.1, zaś zasięg terytorialny powodzi wiosenno - letnich na rysunku 1.4. Tab Okresy występowania poszczególnych rodzajów powodzi w Polsce Typ Pora pojawiania się wezbrań wezbrania I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII Opadowe nawalne Opadowe frontalne Opadowe rozlewne Roztopowe Sztormowe Zimowe śryŝowe Zimowe zatorowe Zimowe lodowe pora najczęstszego pojawiania się wezbrań pora moŝliwego pojawiania się wezbrań 5

6 Rys.1.4. Zasięg występowania powodzi wiosenno - letnich w Polsce 6

OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA TERENÓW ROLNICZYCH EDWARD HŁADKI Z-CA DYR. DS. TECHNICZNYCH RZGW SZCZECIN

OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA TERENÓW ROLNICZYCH EDWARD HŁADKI Z-CA DYR. DS. TECHNICZNYCH RZGW SZCZECIN EDWARD HŁADKI Z-CA DYR. DS. TECHNICZNYCH RZGW SZCZECIN RODZAJE POWODZI : POWODZIE RZECZNE spowodowane długotrwałymi deszczami lub topiącym się na wiosnę śniegiem, a w konsekwencji zalaniem terenów wzdłuż

Bardziej szczegółowo

Zakres ochrony budynków mieszkalnych od skutków PowodZi w ofercie krajowych towarzystw ubezpieczeń

Zakres ochrony budynków mieszkalnych od skutków PowodZi w ofercie krajowych towarzystw ubezpieczeń Zakres ochrony budynków mieszkalnych od skutków PowodZi w ofercie krajowych towarzystw ubezpieczeń G r z e G o r z st r u P c z e w s k i 48 Świat Nieruchomości 1. Wprowadzenie Katastrofa powodzi, która

Bardziej szczegółowo

JAK PRZYGOTOWAĆ SIĘ NA POWÓDŹ. www.rcb.gov.pl

JAK PRZYGOTOWAĆ SIĘ NA POWÓDŹ. www.rcb.gov.pl JAK PRZYGOTOWAĆ SIĘ NA POWÓDŹ INFORMACJE PRZYCZYNY RODZAJE POWODZI Powodzią nazywamy zalanie przez wodę terenów nadbrzeżnych, wzdłuż koryta rzeki lub brzegu morza, na skutek wezbrania wód. Jest jedną z

Bardziej szczegółowo

Powódź to zagroŝenie Ŝycia. fot. http://elchackal.wordpress.com

Powódź to zagroŝenie Ŝycia. fot. http://elchackal.wordpress.com ZagroŜenie powodziowe i strategie ochrony Roman Konieczny Małgorzata Siudak 2010 fot. www.ikarystyka.pl Powódź to zagroŝenie Ŝycia fot. http://elchackal.wordpress.com fot. arch. Szkoła Podstawowa Szczurowa

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZED POWODZIĄ. - kilka uwag. Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno- Przyrodniczy Zakład Zasobów Wodnych

OCHRONA PRZED POWODZIĄ. - kilka uwag. Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno- Przyrodniczy Zakład Zasobów Wodnych OCHRONA PRZED POWODZIĄ - kilka uwag Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno- Przyrodniczy Zakład Zasobów Wodnych KATAKLIZMY ZWIĄZANE Z WODĄ Powodzie Fale sztormowe Cyklony Osuwiska, lawiny błotne

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE Zarządzanie ryzykiem powodziowym

WPROWADZENIE Zarządzanie ryzykiem powodziowym WPROWADZENIE Zarządzanie ryzykiem powodziowym Witold Jaworski Centrum Modelowania Powodzi i Suszy w Krakowie Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy Radziejowice, 02.12.2014

Bardziej szczegółowo

Zmiany zasięgu zalewów w Dolinie Biebrzy w latach

Zmiany zasięgu zalewów w Dolinie Biebrzy w latach Zmiany zasięgu zalewów w Dolinie Biebrzy w latach 1951 2009 Czy grozi nam wielka powódź? dr Dorota Mirosław-Świątek mgr Mateusz Grygoruk SGGW w Warszawie Zakład Hydrologii i Zasobów Wodnych Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

DAŃSKI E. sp. z o.o. MELI ORACJE

DAŃSKI E. sp. z o.o. MELI ORACJE DAŃSKI E sp. z o.o. MELI ORACJE OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA MIASTA GDAŃSKA Andrzej Chudziak Obszar Żuław Gdańskich z lewej koniec XIII w; z prawej stan obecny Powodzie o katastrofalnych skutkach dla Gdańska

Bardziej szczegółowo

OCENA ZAGROśENIA I SYSTEM OCHRONY PRZED POWODZIĄ. Wykład 7 kwietnia 2008 roku część 1.

OCENA ZAGROśENIA I SYSTEM OCHRONY PRZED POWODZIĄ. Wykład 7 kwietnia 2008 roku część 1. OCENA ZAGROśENIA I SYSTEM OCHRONY PRZED POWODZIĄ Wykład 7 kwietnia 2008 roku część 1. Zakres: strefy zagroŝenia powodziowego 1. Podstawy prawne 2. Strefy zagroŝenia powodziowego 3. Hydrologiczne podstawy

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed powodzią

Ochrona przed powodzią Ochrona przed powodzią Zajęcia Temat liczba godzin 1 Charakterystyka zjawisk powodziowych, formowanie fali powodziowej (2,5) 2 Ochrona przeciwpowodziowa w zbiornikach wodnych, sterowanie przebiegiem (2,5)

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia meteorologiczne

Zagrożenia meteorologiczne Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy Warszawa, 2011 Zagrożenia meteorologiczne Wiatr Silny wiatr - wiatr, to naturalny poziomy ruch powietrza powstały wskutek różnic ciśnienia.

Bardziej szczegółowo

Biuro Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego

Biuro Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego PLAN ZARZĄDZANIA KRYZYSOWEGO M.ST. WARSZAWY I. PLAN GŁÓWNY ROZDZIAŁ 1. CHARAKTERYSTYKA ZAGROŻEŃ, OCENA RYZYKA, MAPY RYZYKA I ZAGROŻEŃ 2. Identyfikacja zagrożeń 1) Zagrożenia spowodowane siłami natury a)

Bardziej szczegółowo

Ocena aktualnej i prognozowanej sytuacji meteorologicznej i hydrologicznej na okres 24.07-28.07.2015r.

Ocena aktualnej i prognozowanej sytuacji meteorologicznej i hydrologicznej na okres 24.07-28.07.2015r. Warszawa, dn.24.07.2015 Ocena aktualnej i prognozowanej sytuacji meteorologicznej i hydrologicznej na okres 24.07-28.07.2015r. wg stanu na godz. 14:00 dnia 24.07.2015 r. 1. Prognoza pogody dla Polski na

Bardziej szczegółowo

dr inż. Ireneusz Dyka pok. 3.34 [ul. Heweliusza 4] http://pracownicy.uwm.edu.pl/i.dyka e-mail: i.dyka@uwm.edu.pl

dr inż. Ireneusz Dyka pok. 3.34 [ul. Heweliusza 4] http://pracownicy.uwm.edu.pl/i.dyka e-mail: i.dyka@uwm.edu.pl Katedra Geotechniki i Budownictwa Drogowego WYDZIAŁ NAUK TECHNICZNYCH Uniwersytet Warmińsko-Mazurski Budowle hydrotechniczne Wykład 12 Budowle hydrotechniczne w ochronie przeciwpowodziowej dr inż. Ireneusz

Bardziej szczegółowo

Rys Przekrój wodowskazowy

Rys Przekrój wodowskazowy Bajkiewicz - Grabowska E., Mikulski Z., 1999, Hydrologia Ogólna. PWN. Warszawa 2. STANY WODY 2. Stany Wody W zależności od intensywności zasilania (opadowego, roztopowego, lodowcowego) rzeka prowadzi różne

Bardziej szczegółowo

Mapy zagrożenia powodziowego od strony morza

Mapy zagrożenia powodziowego od strony morza Mapy zagrożenia powodziowego od strony morza Wyniki - Centrum Modelowania Powodzi i Suszy w Gdyni Monika Mykita IMGW PIB Oddział Morski w Gdyni 28.11.2012 r. Obszar działania CMPiS w Gdyni Obszar działania

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka zlewni

Charakterystyka zlewni Charakterystyka zlewni Zlewnia, dorzecze, bifurkacja Występujące na powierzchni lądów wody powierzchniowe: źródła, cieki, zbiorniki wodne, bagna stanowią siec wodną. Siec ta tworzy system wodny, ujęty

Bardziej szczegółowo

WARUNKI HYDROMETEOROLOGICZNE

WARUNKI HYDROMETEOROLOGICZNE WARUNKI HYDROMETEOROLOGICZNE METEOROLOGIA Warunki hydrometeorologiczne stanowią podstawę rozpoznania uwarunkowań funkcjonowania i przemian geoekosystemów. Dlatego jednym z podstawowych zadań realizowanych

Bardziej szczegółowo

Mapy Zagrożenia (powodzią sztormową)

Mapy Zagrożenia (powodzią sztormową) Mapy Zagrożenia (powodzią sztormową) Joanna Dudzińska-Nowak Uniwersytet Szczeciński Instytut Nauk o Morzu Mapa zagrożenia powodziowego opracowanie kartograficzne prezentujące przestrzenny zasięg strefy

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie obszarów zagrożonych powodzią - realizacja założeń Dyrektywy Powodziowej w ramach projektu ISOK. Monika Mykita

Wyznaczanie obszarów zagrożonych powodzią - realizacja założeń Dyrektywy Powodziowej w ramach projektu ISOK. Monika Mykita Wyznaczanie obszarów zagrożonych powodzią - realizacja założeń Dyrektywy Powodziowej w ramach projektu ISOK. Monika Mykita 13.04.2012 Główne zadania Centrum Modelowania Powodziowego w ramach projektu ISOK

Bardziej szczegółowo

Ważność: od godz. 19:30 dnia do godz. 19:30 dnia

Ważność: od godz. 19:30 dnia do godz. 19:30 dnia 2015-07-03 15:31 IMGW ws. sytuacji meteorologicznej i hydrologicznej (komunikat) - IMGW informuje: Ocena aktualnej i prognozowanej sytuacji meteorologicznej i hydrologicznej na okres 03.07-10.07.2015 wg

Bardziej szczegółowo

2. Podstawowe wiadomości z hydrologii

2. Podstawowe wiadomości z hydrologii 2. Podstawowe wiadomości z hydrologii W celu zrozumienia zależności hydrgeomorfologicznych potoku górskiego koniecznym jest poznanie podstawowych wiadomości z hydrologii. W rozdziale przedstawiono podstawowe

Bardziej szczegółowo

Opracowanie koncepcji budowy suchego zbiornika

Opracowanie koncepcji budowy suchego zbiornika Opracowanie koncepcji budowy suchego zbiornika Temat + materiały pomocnicze (opis projektu, tabele współczynników) są dostępne na stronie: http://ziw.sggw.pl/dydaktyka/ Zbigniew Popek/Ochrona przed powodzią

Bardziej szczegółowo

Noc poniedziałek/wtorek (28/29.01.2013) i wtorek (29.01.2013)

Noc poniedziałek/wtorek (28/29.01.2013) i wtorek (29.01.2013) Prognoza pogody dla Polski Na okres 28.01-04.02. 2013 Noc poniedziałek/wtorek (28/29.01.2013) i wtorek (29.01.2013) W nocy zachmurzenie duże i całkowite, we wschodniej połowie kraju opady śniegu miejscami

Bardziej szczegółowo

1. Stan zagroŝenia i ryzyka powodziowego obszaru śuław

1. Stan zagroŝenia i ryzyka powodziowego obszaru śuław 1. Stan zagroŝenia i ryzyka powodziowego obszaru śuław Ze względu na specyficzne warunki przyrodnicze i hydrologiczne (przyrodniczo-techniczne) oraz połoŝenie w depresyjnej delcie Wisły, śuławy funkcjonują

Bardziej szczegółowo

TYGODNIOWY BIULETYN HYDROLOGICZNY

TYGODNIOWY BIULETYN HYDROLOGICZNY INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY TYGODNIOWY BIULETYN HYDROLOGICZNY 19 25 września 2012 r. Spis treści: 1. Sytuacja hydrologiczna... 2 2. Temperatury ekstremalne w regionach

Bardziej szczegółowo

Prognoza meteorologiczna na okres i ocena aktualnej i prognozowanej sytuacji hydrologicznej. na okres

Prognoza meteorologiczna na okres i ocena aktualnej i prognozowanej sytuacji hydrologicznej. na okres Warszawa, dn. 1.08.2016 Prognoza meteorologiczna na okres 1 3.08.2016 i ocena aktualnej i prognozowanej sytuacji hydrologicznej na okres 1 4.08.2016 wg stanu na godz. 06:00 dnia 1.08.2016 r. KRÓTKOTERMINOWA

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA STANU PRZYGOTOWAŃ I ZABEZPIECZEŃ GMINY KRAPKOWICE W RAZIE WYSTĄPIENIA POWODZI

INFORMACJA DOTYCZĄCA STANU PRZYGOTOWAŃ I ZABEZPIECZEŃ GMINY KRAPKOWICE W RAZIE WYSTĄPIENIA POWODZI Urząd Miasta i Gminy Krapkowice Wydział Spraw Obywatelskich INFORMACJA DOTYCZĄCA STANU PRZYGOTOWAŃ I ZABEZPIECZEŃ GMINY KRAPKOWICE W RAZIE WYSTĄPIENIA POWODZI Krapkowice 2016 I. Wstęp Powódź jest jednym

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ASPEKTY SCALANIA JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH NA POTRZEBY PROCESU PLANOWANIA GOSPODARKI WODNEJ W ZLEWNI SANU

WYBRANE ASPEKTY SCALANIA JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH NA POTRZEBY PROCESU PLANOWANIA GOSPODARKI WODNEJ W ZLEWNI SANU Dubiecko Krzywcza Nozdrzec Dynów III Konferencja Naukowo Techniczna Błękitny San Dubiecko, 21 22 kwietnia 2006 Dydnia mgr inŝ. Tomasz BUKOWIEC dr inŝ. Jerzy GRELA mgr inŝ. Małgorzata OWSIANY REGIONALNY

Bardziej szczegółowo

Temat: Klęski żywiołowe

Temat: Klęski żywiołowe MODUŁ IV LEKCJA 3 Temat: Klęski żywiołowe Formy realizacji: Po zakończeniu zajęć uczeń: zna pojęcie katastrofy, klęski żywiołowej, potrafi wymienić rodzaje klęsk żywiołowych, wie, gdzie szukać pomocy,

Bardziej szczegółowo

Co to jest ustrój rzeczny?

Co to jest ustrój rzeczny? Co to jest ustrój rzeczny? Ustrój (reżim) rzeczny jest to ustalany na podstawie wieloletnich obserwacji rytm wahań przepływów rzeki oraz stanów wody, związany z rodzajem zasilania i zlodzeniem. Każda rzeka

Bardziej szczegółowo

VADEMECUM OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ

VADEMECUM OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ VADEMECUM OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ Autorzy: Stefan Bednarczyk Teresa Jarzębińska Stanisław Mackiewicz Elżbieta Wołoszyn Gdańsk. grudzień 2006 Spis treści str 1. 1.1. 1.1.1 1.1.2 1.1.3 1.2 1.3 1.3.1

Bardziej szczegółowo

POWÓDŹ W powiecie sandomierskim wały przeciwpowodziowe są przewidywane do przepływu wody stuletniej.

POWÓDŹ W powiecie sandomierskim wały przeciwpowodziowe są przewidywane do przepływu wody stuletniej. POWÓDŹ Wezbranie każdy znaczny wzrost stanów wody w ciekach i jeziorach wywołany: zwiększonym zasilaniem naturalnym tj. opadami deszczu, tajaniem śniegu, zahamowaniem odpływu przez zatory lodowe lub śryżowe,

Bardziej szczegółowo

Suche zbiorniki przeciwpowodziowe. Michał Szydłowski, prof.pg Kierownik Katedry Hydrotechniki Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska PG

Suche zbiorniki przeciwpowodziowe. Michał Szydłowski, prof.pg Kierownik Katedry Hydrotechniki Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska PG Michał Szydłowski, prof.pg Kierownik Katedry Hydrotechniki Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska PG Trzy integralne strategie ograniczania skutków powodzi Trzymać wodę z daleka od ludzi Trzymać ludzi

Bardziej szczegółowo

ZASADY POSTĘPOWANIA LUDNOŚCI W PRZYPADKU ZAGROŻENIA POWODZIOWEGO

ZASADY POSTĘPOWANIA LUDNOŚCI W PRZYPADKU ZAGROŻENIA POWODZIOWEGO ZASADY POSTĘPOWANIA LUDNOŚCI W PRZYPADKU ZAGROŻENIA POWODZIOWEGO W związku z zagrożeniem powodziowym przygotuj siebie, rodzinę i dobytek na wypadek ewakuacji. W tym celu : przenieś wartościowe rzeczy na

Bardziej szczegółowo

PRZYGOTOWANIE DANYCH HYDROLOGICZNYCH W ZAKRESIE NIEZBĘDNYM DO MODELOWANIA HYDRAULICZNEGO

PRZYGOTOWANIE DANYCH HYDROLOGICZNYCH W ZAKRESIE NIEZBĘDNYM DO MODELOWANIA HYDRAULICZNEGO PRZYGOTOWANIE DANYCH HYDROLOGICZNYCH W ZAKRESIE NIEZBĘDNYM DO MODELOWANIA HYDRAULICZNEGO Tamara Tokarczyk, Andrzej Hański, Marta Korcz, Agnieszka Malota Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy

Bardziej szczegółowo

Klasa maksymalnie 27 punktów. Botnicka, Śródziemne, Czad, Tygrys, Fundy, Tamiza, Bałtyckie, Tanganika. Rzeka Zatoka Jezioro Morze

Klasa maksymalnie 27 punktów. Botnicka, Śródziemne, Czad, Tygrys, Fundy, Tamiza, Bałtyckie, Tanganika. Rzeka Zatoka Jezioro Morze grupa a Wody Ziemi...................................... Imię i nazwisko Poniższy test składa się z 14 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową......... odpowiedź.

Bardziej szczegółowo

PLAN OPERACYJNY OCHRONY PRZED POWODZIĄ GMINY ZIELONA GÓRA

PLAN OPERACYJNY OCHRONY PRZED POWODZIĄ GMINY ZIELONA GÓRA Załącznik do Gminnego Planu Reagowania Kryzysowego Zatwierdzam Starosta Zielonogórski Zatwierdzam Wójt Gminy Zielona Góra... podpis i data... podpis i data PLAN OPERACYJNY OCHRONY PRZED POWODZIĄ GMINY

Bardziej szczegółowo

Ryzyko Powodziowe i strategia ograniczania skutków powodzi

Ryzyko Powodziowe i strategia ograniczania skutków powodzi Załącznik nr 1 do Oceny stanu zabezpieczenia przeciwpowodziowego za rok 2014 Ryzyko Powodziowe i strategia ograniczania skutków powodzi 1. W ostatnich latach w myśleniu o ograniczaniu skutków powodzi dokonała

Bardziej szczegółowo

Przykłady racjonalnego odwodnienia inwestycji liniowych w aspekcie ochrony środowiska. Józef Jeleński Ove Arup & Partners Ltd.

Przykłady racjonalnego odwodnienia inwestycji liniowych w aspekcie ochrony środowiska. Józef Jeleński Ove Arup & Partners Ltd. Przykłady racjonalnego odwodnienia inwestycji liniowych w aspekcie ochrony środowiska Józef Jeleński Ove Arup & Partners Ltd. Kierunki zmian środowiskowych: obniŝenie zwierciadła wód gruntowych, przyśpieszenie

Bardziej szczegółowo

ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI

ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI ZASOBY WODNE I PRZYRODNICZE MONOGRAFIA pod redakcją Jana Dojlido i Bohdana Wieprzkowicza WARSZAWA 2007 SPIS TREŚCI WSTĘP 7 1. ZASOBY WODNE 9 1.1. EWOLUCJA POGLĄDÓW NA GOSPODARKĘ

Bardziej szczegółowo

Ochrona środowiska przyrodniczego Krakowa, a problem lokalizacji spalarni

Ochrona środowiska przyrodniczego Krakowa, a problem lokalizacji spalarni Ochrona środowiska przyrodniczego Krakowa, a problem lokalizacji spalarni Kazimierz Walasz Małopolskie Towarzystwo Ornitologiczne Kraków Konferencja Społeczeństwo Obywatelskie w przeddzień rewolucji odpadowej

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie obszarów bezpośredniego zagroŝenia powodzią w zlewni Raby, jako integralnego elementu studium ochrony przeciwpowodziowej

Wyznaczenie obszarów bezpośredniego zagroŝenia powodzią w zlewni Raby, jako integralnego elementu studium ochrony przeciwpowodziowej REGIONALNY ZARZĄD GOSPODARKI WODNEJ W KRAKOWIE ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 22 Sekretariat: 12 628 41 06 31-109 Kraków fax: 12 423 21 53 30-960 Kraków 1, skrytka pocz. 331 Centrala: 12 628 41 00 Wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

KIK/37 TARLISKA GÓRNEJ RABY UTRZYMANIE RZEK GÓRSKICH

KIK/37 TARLISKA GÓRNEJ RABY UTRZYMANIE RZEK GÓRSKICH KIK/37 TARLISKA GÓRNEJ RABY UTRZYMANIE RZEK GÓRSKICH UTRZYMANIE RZEK W ŚWIETLE PRAWA WODNEGO PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI

Bardziej szczegółowo

Wpływ urbanizacji obszarów w rolniczych na wezbrania opadowe i jego prognozowanie przy zastosowaniu modelu symulacyjnego opracowanego w ITP

Wpływ urbanizacji obszarów w rolniczych na wezbrania opadowe i jego prognozowanie przy zastosowaniu modelu symulacyjnego opracowanego w ITP Wpływ urbanizacji obszarów w rolniczych na wezbrania opadowe i jego prognozowanie przy zastosowaniu modelu symulacyjnego opracowanego w ITP mgr inŝ. Katarzyna KręŜałek dr inŝ. Tomasz Szymczak Zakład Zasobów

Bardziej szczegółowo

Monika Ciak-Ozimek. Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego stan obecny i wdrażanie

Monika Ciak-Ozimek. Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego stan obecny i wdrażanie Monika Ciak-Ozimek Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego stan obecny i wdrażanie Informatyczny System Osłony Kraju przed nadzwyczajnymi zagrożeniami Projekt ISOK jest realizowany w ramach

Bardziej szczegółowo

Zagrożenie powodzią i erozją morską w warunkach zmiany klimatu a podejmowanie decyzji w obszarze przybrzeżnym

Zagrożenie powodzią i erozją morską w warunkach zmiany klimatu a podejmowanie decyzji w obszarze przybrzeżnym Zagrożenie powodzią i erozją morską w warunkach zmiany klimatu a podejmowanie decyzji w obszarze przybrzeżnym Andrzej Cieślak Urząd Morski w Gdyni cieslak@umgdy.gov.pl Przewidywane zmiany klimatyczne Wzrost

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA RZECZNA Konspekt wykładu

INŻYNIERIA RZECZNA Konspekt wykładu INŻYNIERIA RZECZNA Konspekt wykładu Wykład 2 Charakterystyka morfologiczna koryt rzecznych 1. Procesy fluwialne 2. Cechy morfologiczne koryta rzecznego 3. Klasyfikacja koryt rzecznych 4. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

KATASTROFY BUDOWLANE w 2009 roku

KATASTROFY BUDOWLANE w 2009 roku GŁÓWNY URZĄD NADZORU BUDOWLANEGO KATASTROFY BUDOWLANE w 9 roku Warszawa, luty 1 rok 1.Wstęp Katastrofą budowlaną jest niezamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu budowlanego lub jego części, a takŝe konstrukcyjnych

Bardziej szczegółowo

Jest jedną z podstawowych w termodynamice wielkości fizycznych będąca miarą stopnia nagrzania ciał, jest wielkością reprezentującą wspólną własność

Jest jedną z podstawowych w termodynamice wielkości fizycznych będąca miarą stopnia nagrzania ciał, jest wielkością reprezentującą wspólną własność TEMPERATURA Jest jedną z podstawowych w termodynamice wielkości fizycznych będąca miarą stopnia nagrzania ciał, jest wielkością reprezentującą wspólną własność dwóch układów pozostających w równowadze

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT O ZJAWISKACH LODOWYCH z dnia 07-03-2012 r.

KOMUNIKAT O ZJAWISKACH LODOWYCH z dnia 07-03-2012 r. Komunikat o zjawiskach lodowych z dnia 07-03-2012 r. KOMUNIKAT O ZJAWISKACH LODOWYCH z dnia 07-03-2012 r. Rzeka Odra jest wolna od lodu. Obecnie w związku ze wzrostem temperatury i opadami deszczu, które

Bardziej szczegółowo

Projekt Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław Etap I Miasto Elbląg

Projekt Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław Etap I Miasto Elbląg Projekt Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław Etap I Miasto Elbląg współfinansowany ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Beneficjent: Gmina

Bardziej szczegółowo

Dynamika Zlewni (Rzecznej)

Dynamika Zlewni (Rzecznej) Dynamika Zlewni (Rzecznej) Skąd pochodzi woda, której używasz? Czy tam gdzie mieszkasz jest wystarczająca ilość wody czy też jej dostawy są ograniczone? Jakie czynniki mają wpływ na ilość i jakość wody

Bardziej szczegółowo

Ograniczanie skutków powodzi technika i planowanie

Ograniczanie skutków powodzi technika i planowanie Ograniczanie skutków powodzi technika i planowanie Roman Konieczny Małgorzata Siudak 2010 fot. Bureau of Reclamation fot. EU-LIFE Project FlodScan Strategie ograniczania skutków powodzi Dla ograniczenia

Bardziej szczegółowo

Klimat zmienia się również w Gdańsku Czy jesteśmy przygotowani?

Klimat zmienia się również w Gdańsku Czy jesteśmy przygotowani? Seminarium Skutki zmian klimatu i ich znaczenie dla Rozwoju Gdańska i okolic Gdańsk, 18 grudnia 2007 Klimat zmienia się również w Gdańsku Czy jesteśmy przygotowani? Dorota Kaulbarsz, Zbigniew Kordalski

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA POPRAWY BEZPIECZEŃSTWA PRZECIWPOWODZIOWEGO W REJONIE MAŁY W GOCZAŁKOWICACH-ZDROJU

STRATEGIA POPRAWY BEZPIECZEŃSTWA PRZECIWPOWODZIOWEGO W REJONIE MAŁY W GOCZAŁKOWICACH-ZDROJU STRATEGIA POPRAWY BEZPIECZEŃSTWA PRZECIWPOWODZIOWEGO W REJONIE ZBIORNIKA RETENCYJNEGO RONTOK MAŁY W GOCZAŁKOWICACH-ZDROJU Seminarium podsumowujące realizację prac Kraków, 20.09.2010 W ramach opracowania

Bardziej szczegółowo

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to:

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to: WYDZIAŁ: GEOLOGII, GEOFIZYKI I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK STUDIÓW: OCHRONA ŚRODOWISKA RODZAJ STUDIÓW: STACJONARNE I STOPNIA ROK AKADEMICKI 2014/2015 WYKAZ PRZEDMIOTÓW EGZAMINACYJNYCH: I. Ekologia II.

Bardziej szczegółowo

2

2 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Średnia liczba dni z opadem 30 mm w województwie pomorskim wynosi w półroczu ciepłym od 0,5 w części południowej i wschodniej województwa do 1,5 w części zachodniej. Najwięcej takich

Bardziej szczegółowo

Adaptacja do zmian klimatu w Regionalnych Programach Operacyjnych

Adaptacja do zmian klimatu w Regionalnych Programach Operacyjnych Adaptacja do zmian klimatu w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Marta Majka Wiśniewska Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI

Bardziej szczegółowo

3. Warunki hydrometeorologiczne

3. Warunki hydrometeorologiczne 3. WARUNKI HYDROMETEOROLOGICZNE Monitoring zjawisk meteorologicznych i hydrologicznych jest jednym z najważniejszych zadań realizowanych w ramach ZMŚP. Właściwe rozpoznanie warunków hydrometeorologicznych

Bardziej szczegółowo

PUGP. Ćwiczenie 5 analiza uwarunkowao hydrograficznych. Zagadnienia powodzi i podtopieo

PUGP. Ćwiczenie 5 analiza uwarunkowao hydrograficznych. Zagadnienia powodzi i podtopieo PUGP Ćwiczenie 5 analiza uwarunkowao hydrograficznych. Zagadnienia powodzi i podtopieo Analiza uwarunkowań hydrograficznych Uwarunkowania hydrograficzne obejmują wszelkie elementy hydrogenetyczne i zjawiska,

Bardziej szczegółowo

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA Kraków: Program poprawy bezpieczeństwa powodziowego w dolinie Potoku Królewskiego. Numer ogłoszenia: 468808-2012; data zamieszczenia: 23.11.2012 OGŁOSZENIE O UDZIELENIU ZAMÓWIENIA - Usługi Zamieszczanie

Bardziej szczegółowo

Typologia zagrożeń. 1. powodzie: roztopowe, opadowe, sztormowe, zatorowe, wylewowe

Typologia zagrożeń. 1. powodzie: roztopowe, opadowe, sztormowe, zatorowe, wylewowe Typologia zagrożeń Zagrożenia naturalne Zagrożenia cywilizacyjne 1. powodzie: roztopowe, opadowe, sztormowe, zatorowe, wylewowe 2. katastrofy: budowlane (budynków, obiektów drogowych, budowli hydrotechnicznych

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY

INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY Powódź 2010 w Polsce przyczyny i przebieg Ryszard Kosierb 10.06.2011 Powodzie są zjawiskiem naturalnym, którego nie można uniknąć.

Bardziej szczegółowo

Przekop Wisły i jego znaczenie dla ochrony przeciwpowodziowej Żuław Wojciech Majewski Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej PIB Warszawa

Przekop Wisły i jego znaczenie dla ochrony przeciwpowodziowej Żuław Wojciech Majewski Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej PIB Warszawa Przekop Wisły i jego znaczenie dla ochrony przeciwpowodziowej Żuław Wojciech Majewski Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej PIB Warszawa WISŁA NAJWIĘKSZĄ RZEKĄ POLSKI Długość rzeki 1047 km Powierzchnia

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z WYKONANIA MAP ZAGROZ ENIA POWODZIOWEGO I MAP RYZYKA POWODZIOWEGO ZAŁĄCZNIK NR 6

RAPORT Z WYKONANIA MAP ZAGROZ ENIA POWODZIOWEGO I MAP RYZYKA POWODZIOWEGO ZAŁĄCZNIK NR 6 Nr Projektu: POIG.07.01.00 00 025/09 RAPORT Z WYKONANIA MAP ZAGROZ ENIA POWODZIOWEGO I MAP RYZYKA POWODZIOWEGO ZAŁĄCZNIK NR 6 OPIS WIZUALIZACJI KARTOGRAFICZNEJ MAP ZAGROŻENIA POWODZIOWEGO I MAP RYZYKA

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI: 1. DANE OGÓLNE...2 1.1. Przedmiot opracowania...2 1.2. Inwestor...2 1.3. Wykonawca uproszczonej dokumentacji technicznej:...2 1.4.

SPIS TREŚCI: 1. DANE OGÓLNE...2 1.1. Przedmiot opracowania...2 1.2. Inwestor...2 1.3. Wykonawca uproszczonej dokumentacji technicznej:...2 1.4. SPIS TREŚCI: 1. DANE OGÓLNE...2 1.1. Przedmiot opracowania...2 1.2. Inwestor...2 1.3. Wykonawca uproszczonej dokumentacji technicznej:...2 1.4. Zakres opracowania...2 2. OPIS STANU ISTNIEJĄCEGO...2 2.1

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia małej retencji w leśnictwie i rybactwie w działalności RZGW Gliwice. Franciszek Pistelok

Zagadnienia małej retencji w leśnictwie i rybactwie w działalności RZGW Gliwice. Franciszek Pistelok Zagadnienia małej retencji w leśnictwie i rybactwie w działalności RZGW Gliwice Franciszek Pistelok Definicja małej retencji Mała retencja wodna to zatrzymanie, przy zastosowaniu rozmaitych zabiegów, jak

Bardziej szczegółowo

ang. - lodołamanie Lodołamanie - podpis j. polski

ang. - lodołamanie Lodołamanie - podpis j. polski lodołamanie ang. - lodołamanie Od końca XIX wieku lodołamanie jest najskuteczniejszą metodą walki z lodowymi zatorami, zagrożeniem, z którym co roku przychodzi zmierzyć się Żuławom oraz Dolnej Wiśle. Przez

Bardziej szczegółowo

Zbiornik przeciwpowodziowy Boboszów

Zbiornik przeciwpowodziowy Boboszów Zbiornik przeciwpowodziowy Boboszów Spotkanie informacyjno - konsultacyjne 29 październik 2012 Obszar działania RZGW Wrocław Obszar działania RZGW we Wrocławiu wynosi 40 tys. km² (ok. 12,6 % powierzchni

Bardziej szczegółowo

PLAN OPERACYJNY OCHRONY PRZED POWODZIĄ

PLAN OPERACYJNY OCHRONY PRZED POWODZIĄ Urząd Miejski w Borku Wlkp. WPZK.5544.1.2014 ZATWIERDZAM Szef Obrony Cywilnej Gminy Borek Wlkp. Marian Jańczak Borek Wlkp., 03.03.2014 r. PLAN OPERACYJNY OCHRONY PRZED POWODZIĄ GMINY BOREK WLKP. OPRACOWAŁ:

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1 Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1 Na ocenę celującą uczeń powinien opanować następujące zagadnienia z działów: 1. Podstawy geografii 1.1. Czym zajmuje

Bardziej szczegółowo

Fig. 2. Arkusze mapy w skali 1: objęte opracowaniem,,identyfikacja obszarów o wysokim ryzyku podtopień

Fig. 2. Arkusze mapy w skali 1: objęte opracowaniem,,identyfikacja obszarów o wysokim ryzyku podtopień Tytuł: Kierunki wykorzystania Mapy obszarów zagroŝonych ryzykiem podtopień w majowej powodzi 2010 roku autorzy: dr Zbigniew Frankowski, mgr Piotr Gałkowski, mgr Krzysztof Majer, Streszczenie: Mapa GIS

Bardziej szczegółowo

Wykład Zagrożenie powodziowe i strategie ochrony

Wykład Zagrożenie powodziowe i strategie ochrony Wykład Zagrożenie powodziowe i strategie ochrony y do slajdów z prezentacji wspomagającej wykładowcę Autorzy Roman Konieczny Małgorzata Siudak 2010 Slajd 1. Zagrożenie powodziowe i strategie ochrony em

Bardziej szczegółowo

Komitet Sterujący Programu Bezpieczeństwa Powodziowego w Dorzeczu Wisły Środkowej

Komitet Sterujący Programu Bezpieczeństwa Powodziowego w Dorzeczu Wisły Środkowej Komitet Sterujący Programu Bezpieczeństwa Powodziowego w Dorzeczu Wisły Środkowej Stan prac nad strategicznym dokumentem programowym Włocławek,16.05.2012 r. Opracowanie Planowanie oparte na produktach

Bardziej szczegółowo

Koszalin, grudzień 2010 r.

Koszalin, grudzień 2010 r. Oferty alternatywnych form zatrudnienia i otwarte pośrednictwo pracy w agencjach zatrudnienia i Powiatowych Urzędach Pracy województwa zachodniopomorskiego w latach 2009-2010 Koszalin, grudzień 2010 r.

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ Państwowy Instytut Badawczy INSTITUTE OF METEOROLOGY AND WATER MANAGEMENT National Research Institute

INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ Państwowy Instytut Badawczy INSTITUTE OF METEOROLOGY AND WATER MANAGEMENT National Research Institute INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ Państwowy Instytut Badawczy INSTITUTE OF METEOROLOGY AND WATER MANAGEMENT National Research Institute TYTUŁ : SEMINARIUM SZKOLENIOWE DLA POLSKIEJ IZBY UBEZPIECZEŃ

Bardziej szczegółowo

Minóg ukraiński Eudontomyzon mariae (2484)

Minóg ukraiński Eudontomyzon mariae (2484) Minóg ukraiński Eudontomyzon mariae (2484) Koordynatorzy: Lidia Marszał, Antoni Amirowicz Eksperci: Kukuła Krzysztof, Marszał Lidia Gatunek był objęty monitoringiem w latach 2009-2010. Gatunek występuje

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE - NADZÓR - KOSZTORYSOWANIE w specjalności

PROJEKTOWANIE - NADZÓR - KOSZTORYSOWANIE w specjalności PROJEKTOWANIE - NADZÓR - KOSZTORYSOWANIE w specjalności wodno-melioracyjnej i instalacyjno-inŝynieryjnej mgr inŝ. Wojciech Kaźmierowski ul. Wróblewskiego 19/10 Regon 890345014 58-105 ŚWIDNICA NIP 884-102-09-10

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna wyniki prac

Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna wyniki prac Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna wyniki prac Monika Kłosowicz -

Bardziej szczegółowo

Czerniakowska Bis Wody. WIR Biuro Studiów Ekologicznych

Czerniakowska Bis Wody. WIR Biuro Studiów Ekologicznych Czerniakowska Bis Najwięcej obaw związanych z ochroną wód powierzchniowych budzi koncepcja odprowadzania oczyszczonych wód opadowych z ulicy Czerniakowska Bis do jeziorka Czerniakowskiego. Jest to niewątpliwie

Bardziej szczegółowo

Cele klimatyczne Warszawy\ kierunki rozwoju Miasta. Leszek Drogosz, Dyrektor Biura Infrastruktury, Urząd m.st. Warszawy

Cele klimatyczne Warszawy\ kierunki rozwoju Miasta. Leszek Drogosz, Dyrektor Biura Infrastruktury, Urząd m.st. Warszawy Cele klimatyczne Warszawy\ kierunki rozwoju Miasta Leszek Drogosz, Dyrektor Biura Infrastruktury, Urząd m.st. Warszawy Wyzwania Warszawy związane z polityką klimatyczną Dostosowanie gospodarki do zaostrzających

Bardziej szczegółowo

Problemy własnościowe rzeki Rawy. Franciszek Pistelok RZGW Gliwice

Problemy własnościowe rzeki Rawy. Franciszek Pistelok RZGW Gliwice Problemy własnościowe rzeki Rawy Franciszek Pistelok RZGW Gliwice Gospodarowanie ściekami w zlewni Rawy (śródło: Monografia rzeki Rawy, RPWiK Katowice) Kalendarium wydarzeń 1951 - utworzono Wojewódzkie

Bardziej szczegółowo

ZMIENNOŚĆ KLIMATU A PRZYCZYNY POWODZI W POLSCE SPOSOBY MINIMALIZOWANIA STRAT

ZMIENNOŚĆ KLIMATU A PRZYCZYNY POWODZI W POLSCE SPOSOBY MINIMALIZOWANIA STRAT ZMIENNOŚĆ KLIMATU A PRZYCZYNY POWODZI W POLSCE SPOSOBY MINIMALIZOWANIA STRAT dr hab. inż. Piotr Kowalczak Dyrektor Instytutu Środowiska Rolniczego i Leśnego, Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu Poznań 2011

Bardziej szczegółowo

Koreferat do załoŝeń Programu BPD Wisły Środkowej

Koreferat do załoŝeń Programu BPD Wisły Środkowej Koreferat do załoŝeń Programu BPD Wisły Środkowej Janusz Zaleski Biuro Koordynacji Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej Dorzecza Odry IMGW Warszawa - Zespół Ekspertów PBPDWŚ Kazimierz Dolny, 19.10.2011

Bardziej szczegółowo

KOMPENDIUM WIEDZY EKOSYSTEMY WODNE

KOMPENDIUM WIEDZY EKOSYSTEMY WODNE DRUGIE DNO H 2 O czyli woda w moim mieście KOMPENDIUM WIEDZY EKOSYSTEMY WODNE Tekst: Agnieszka Bańkowska, Anna Sikora Autorzy zdjęć: Anna Sikora (A.S), Agnieszka Bańkowska (A.B.), Michał Wasilewicz (M.W.),

Bardziej szczegółowo

2. CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W ROKU 2006

2. CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W ROKU 2006 Powietrze 17 2. CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W ROKU 2006 Charakterystykę warunków meteorologicznych województwa małopolskiego w roku 2006 przedstawiono na podstawie

Bardziej szczegółowo

Nie. Zapytanie 4. Prosimy o uzupełnienie przedstawionej szkodliwości o aktualnie założone rezerwy.

Nie. Zapytanie 4. Prosimy o uzupełnienie przedstawionej szkodliwości o aktualnie założone rezerwy. Zamawiający Gmina Miasto Suwałki - Zarząd Budynków Mieszkalnych w Suwałkach działając w imieniu własnym i Wspólnot Mieszkaniowych ul. Wigierska 32, 16-400 Suwałki, tel. 087 563-50-00, fax 087 563-50-79

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wodami opadowymi w Warszawie z punktu widzenia rzeki Wisły i jej dorzecza

Zarządzanie wodami opadowymi w Warszawie z punktu widzenia rzeki Wisły i jej dorzecza Zarządzanie wodami opadowymi w Warszawie z punktu widzenia rzeki Wisły i jej dorzecza Przemysław Nawrocki Fundacja WWF Polska Warsztaty WYKORZYSTANIE ZIELONEJ INFRASTRUKTURY W ZAGOSPODAROWANIU WÓD OPADOWYCH,

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. POZIOM NAUCZANIA: liceum ogólnokształcące kl. I (szkoła ponadgimnazjalna)

SCENARIUSZ LEKCJI. POZIOM NAUCZANIA: liceum ogólnokształcące kl. I (szkoła ponadgimnazjalna) Katarzyna Koczerba SCENARIUSZ LEKCJI TEMAT ZAJĘĆ: Rzeka Drawa (edukacja regionalna) POZIOM NAUCZANIA: liceum ogólnokształcące kl. I (szkoła ponadgimnazjalna) CZAS TRWANIA: 3 tygodnie CELE ZAJĘĆ Uczeń zna:

Bardziej szczegółowo

ZMIANY POZIOMÓW WODY W GDAŃSKU I NA ŻUŁAWACH WCZORAJ, DZIŚ I JUTRO. Konferencja Ochrona i zarządzanie ryzykiem powodziowym na Żuławach Gdańsk maj 2012

ZMIANY POZIOMÓW WODY W GDAŃSKU I NA ŻUŁAWACH WCZORAJ, DZIŚ I JUTRO. Konferencja Ochrona i zarządzanie ryzykiem powodziowym na Żuławach Gdańsk maj 2012 ZMIANY POZIOMÓW WODY W GDAŃSKU I NA ŻUŁAWACH WCZORAJ, DZIŚ I JUTRO Marzenna Sztobryn, Katarzyna Krzysztofik Biuro Prognoz Hydrologicznych, Oddział Morski IMGW w Gdyni przy współpracy Beaty Kowalskiej,

Bardziej szczegółowo

Katedra Ochrony Środowiska

Katedra Ochrony Środowiska Lp. Kierunek studiów stacjonarnych I stopnia Katedra Ochrony Środowiska Temat projektów inżynierskich 2016/2017 Opiekun pracy Nazwisko studenta 1. Ochrona środowiska Charakterystyka składu chemicznego

Bardziej szczegółowo

Zagrożenie powodziowe

Zagrożenie powodziowe Zagrożenie powodziowe Edukacja dla bezpieczeństwa PAMIETAJ!! TEKST PODKREŚLONY LUB WYTŁUSZCZONY JEST DO ZAPAMIĘTANIA Opracował mgr Mirosław Chorąży Co to jest powódź. Powódź zjawisko wezbrania wód - wylania:

Bardziej szczegółowo

Wpływ zmian klimatu na środowisko, gospodarkę i społeczeństwo

Wpływ zmian klimatu na środowisko, gospodarkę i społeczeństwo Projekt: KLIMAT Wpływ zmian klimatu na środowisko, gospodarkę i społeczeństwo (zmiany, skutki i sposoby ich ograniczania, wnioski dla nauki, praktyki inżynierskiej i planowania gospodarczego) Numer Zadania:

Bardziej szczegółowo

Wały przeciwpowodziowe.

Wały przeciwpowodziowe. Piotr Jermołowicz Inżynieria Środowiska Szczecin Wały przeciwpowodziowe. Wzbieranie wody w ciekach, zbiornikach i morzu jest to takie podniesienie poziomu wody, które nie powoduje zniszczeń i strat w terenach

Bardziej szczegółowo

Definicja ryzyka ubezpieczeniowego, cechy ryzyka, faktory ryzyka.

Definicja ryzyka ubezpieczeniowego, cechy ryzyka, faktory ryzyka. Podstawowe pojęcia ubezpieczeniowe. Klasyfikacja ubezpieczeń Ubezpieczenia dzielimy na: Społeczne, Gospodarcze. Ubezpieczenia społeczne naleŝą do sektora publicznego, są ściśle związane z pracownikiem

Bardziej szczegółowo

UPROSZCZONA DOKUMENTACJA TECHNICZNA

UPROSZCZONA DOKUMENTACJA TECHNICZNA Egz. nr 1 UPROSZCZONA DOKUMENTACJA TECHNICZNA TEMAT "Odbudowa opaski siatkowo-kamiennej chroniącej korpus drogi gminnej nr 642 017S Do Mostu w Rajczy Dolnej w km 0+055-0+150 w m. Rajcza, gm. Rajcza, pow.

Bardziej szczegółowo

Organy administracji rządowej i samorządowej powołane ustawowo do ochrony przed powodzią i zakres ich kompetencji Organy administracji rządowej i samorządowej powołane ustawowo do ochrony przed powodzią

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Lp. Zagadnienie str.

SPIS TREŚCI. Lp. Zagadnienie str. 1 SPIS TREŚCI Lp. Zagadnienie str. 1. Dokumenty odniesienia 4 2. Cel Gminnego Planu Zarządzania Kryzysowego 7 3. Arkusz uzgodnień. 8 4. Arkusz aktualizacji. 9 5. Opinia Gminnego Zespołu Zarządzania Kryzysowego...

Bardziej szczegółowo

Hydrologiczne podstawy gospodarowania wodą w środowisku przyrodniczym Dariusz Woronko

Hydrologiczne podstawy gospodarowania wodą w środowisku przyrodniczym Dariusz Woronko Hydrologiczne podstawy gospodarowania wodą w środowisku przyrodniczym Dariusz Woronko dworonko@uw.edu.pl ZAKŁAD HYDROLOGII http://www.wgsr.uw.edu.pl/hydrologia Pracownicy dr hab. Artur Magnuszewski, prof.

Bardziej szczegółowo