6 Testy sprawdzajàce (wersja a i b)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "6 Testy sprawdzajàce (wersja a i b)"

Transkrypt

1 Testy 61 6 Testy sprawdzajàce (wersja a i b) Przedstawione poni ej standardy wymagaƒ egzaminacyjnych obejmujà swym zakresem przedmioty matematyczno-przyrodnicze. Stanowià one podstaw do przeprowadzenia egzaminu gimnazjalnego. Zamieszczone w niniejszym rozdziale testy zosta y opracowane z uwzgl dnieniem tych standardów. Testy opracowa a Monika Zaleska. Testy sprawdzajàce przygotowano wed ug standardów wymagaƒ zalecanych przez Ministerstwo Edukacji i Nauki Standard I Umiej tne stosowanie terminów, poj ç i procedur z zakresu przedmiotów matematyczno-przyrodniczych, niezb dnych w praktyce yciowej i dalszym kszta ceniu. Uczeƒ: 1. stosuje terminy i poj cia matematyczno-przyrodnicze: czyta ze zrozumieniem, na przyk ad w podr cznikach lub w prasie, teksty, w których wyst pujà terminy i poj cia matematyczno-przyrodnicze, wybiera odpowiednie terminy i poj cia do opisu zjawisk, w aêciwoêci, zachowaƒ, obiektów i organizmów, stosuje terminy dotyczàce racjonalnego u ytkowania Êrodowiska; 2. wykonuje obliczenia w ró nych sytuacjach praktycznych: stosuje w asnoêci dzia aƒ, operuje procentami, pos uguje si przybli eniami, pos uguje si jednostkami miar; 3. pos uguje si w asnoêciami figur. Standard II Wyszukiwanie i stosowanie informacji. Uczeƒ: 1. odczytuje informacje przedstawione w formie: tekstu, mapy, tabeli, wykresu, rysunku, schematu, fotografii; 2. operuje informacjà: selekcjonuje, porównuje, analizuje, przetwarza, interpretuje, prezentuje w czytelny sposób, wykorzystuje w praktyce. Standard III Wskazywanie i opisywanie faktów, zwiàzków i zale noêci, w szczególnoêci przyczynowo-skutkowych, funkcjonalnych, przestrzennych i czasowych. Uczeƒ: 1. wskazuje prawid owoêci w procesach oraz w funkcjonowaniu uk adów i systemów: wyodr bnia dane zjawisko z kontekstu, okreêla warunki jego wyst powania, opisuje jego przebieg w czasie i przestrzeni, wykorzystuje zasady i prawa do objaêniania zjawisk; 2. pos uguje si j zykiem symboli i wyra eƒ algebraicznych; 3. pos uguje si funkcjami; 4. stosuje zintegrowanà wiedz w celu objaênienia zjawisk przyrodniczych: àczy zdarzenia w ciàgi przemian, wskazuje wspó czesne zagro enia dla zdrowia cz owieka i Êrodowiska przyrodniczego, analizuje przyczyny i skutki oraz proponuje sposoby przeciwdzia ania wspó czesnym zagro eniom cywilizacyjnym, potrafi umiejscowiç sytuacje dotyczàce Êrodowiska przyrodniczego w szerszym kontekêcie spo ecznym. Standard IV Stosowanie zintegrowanej wiedzy i umiej tnoêci do rozwiàzywania problemów. Uczeƒ: 1. stosuje techniki twórczego rozwiàzywania problemów: formu uje i sprawdza hipotezy, kojarzy ró norodne fakty, obserwacje i wyniki doêwiadczeƒ oraz wyciàga wnioski; 2. analizuje sytuacj problemowà: dostrzega i formu uje problem, okreêla wartoêci dane i szukane (okreêla cel); 3. tworzy modele sytuacji problemowej: wyró nia istotne wielkoêci i cechy sytuacji problemowej, zapisuje je w terminach nauk matematyczno- -przyrodniczych; 4. tworzy i realizuje plan rozwiàzania: rozwiàzuje równania i nierównoêci stanowiàce model problemu, uk ada i wykonuje procedury osiàgania celu; 5. opracowuje wyniki: ocenia, interpretuje, przedstawia.

2 grupa a Biologia nauka o yciu Test, który masz przed sobà, sk ada si z 11 zadaƒ. Przy ka dym poleceniu podano liczb punktów mo liwà do uzyskania za poprawnà odpowiedê. Za rozwiàzanie ca ego testu mo esz uzyskaç maksymalnie 23 punkty.... imi i nazwisko... klasa 1 Podane elementy wypisz zgodnie z kolejnoêcià wyst powania poziomów organizacji ycia. uk ad pokarmowy, organizm, tkanka nab onkowa, o àdek, komórka nab onka 2 Bartek jest naukowcem, który ca e dnie sp dza w laboratorium, prowadzàc obserwacje mikroskopowe. Bada budow komórki oraz sposób jej funkcjonowania. Podaj nazw dziedziny biologii, którà zajmuje si Bartek Zaznacz prawid owà definicj komórki. A. Stanowi podstawowy element budulcowy organizmów jednokomórkowych. B. Jest najwi kszà jednostkà budulcowà wszystkich organizmów. C. Jest najmniejszà jednostkà budujàcà ka dy organizm, zdolnà do samodzielnego ycia. D. To martwa struktura budujàca wszystkie organizmy. 4 Uzupe nij tabel. (0 5 p.) Organellum komórkowe Funkcja pe ni wa nà rol w procesie fotosyntezy Êciana komórkowa zawiera materia genetyczny, który odpowiada za prawid owe funkcjonowanie komórki wodniczka pe nià wa nà rol w procesie powstawania bia ek 5 Na podstawie opisu rozpoznaj rodzaj komórki. Komórk t od zewnàtrz otacza Êciana komórkowa, którà cz sto pokrywa otoczka Êluzowa zabezpieczajàca komórk przed wyschni ciem. Materia genetyczny wyst puje u niej w formie zwini tych nici i nazywany jest substancjà jàdrowà. Komórka ta mo e poruszaç si przy pomocy rz sek....

3 6 Rozpoznaj i podpisz rodzaje komórek przedstawionych na ilustracjach oraz podaj 2 cechy ró niàce te komórki. (0 4 p.) Êciana komórkowa jàdro komórkowe chloroplast wodniczka jàdro komórkowe wodniczka Êciana komórkowa A.... B Zaznacz prawid owe zakoƒczenie zdania. W komórce zwierz cej nie wyst pujà A. Êciana komórkowa i chloroplasty. B. b ona komórkowa i jàdro komórkowe. C. mitochondria i chloroplasty. D. cytoplazma i rybosomy. 8 Podaj nazw przedstawionego na ilustracji organellum komórkowego i okreêl jego funkcj SpoÊród podanych ni ej cech wybierz i zaznacz t, która dotyczy komórek grzybów. A. ObecnoÊç chitynowej Êciany komórkowej. B. Brak jàdra komórkowego. C. Wyst powanie materia u genetycznego w postaci substancji jàdrowej. D. ObecnoÊç u niektórych gatunków chloroplastów. 10 PodkreÊl rodzaje komórek, które zawierajà jàdro komórkowe. zwierz ca, roêlinna, bakterii, grzyba 11 Uzupe nij zdania, korzystajàc z podanych wyrazów. rzàd, rodzina, gatunek Podobne do siebie... grupuje si w rodzaje. Spokrewnione rodzaje àczy si w..., te z kolei tworzà....

4 grupa b Biologia nauka o yciu Test, który masz przed sobà, sk ada si z 11 zadaƒ. Przy ka dym poleceniu podano liczb punktów mo liwà do uzyskania za poprawnà odpowiedê. Za rozwiàzanie ca ego testu mo esz uzyskaç maksymalnie 23 punkty.... imi i nazwisko... klasa 1 Podane elementy wypisz zgodnie z kolejnoêcià wyst powania poziomów organizacji ycia. tkanka mi Êniowa, organizm, serce, uk ad krwionoêny, komórka mi Êniowa 2 Ewa jest naukowcem, którego pasjonujà problemy i mechanizmy zwiàzane z przekazywaniem cech i powstawaniem nowych gatunków. W swoim laboratorium prowadzi badania nad stworzeniem nowej odmiany pomidora. Podaj nazw dziedziny biologii, którà zajmuje si Ewa Zaznacz prawid owà definicj komórki. A. Jest martwà strukturà budujàcà ka dy organizm. B. To najmniejsza jednostka budujàca ka dy organizm, zdolna do samodzielnego ycia. C. To struktura budujàca tylko cia a zwierzàt wielokomórkowych. D. Jest najwi kszà jednostkà budujàcà organizmy, niezdolnà do samodzielnego ycia. Uzupe nij tabel. (0 5 p.) Organellum komórkowe Funkcja gromadzi sole, wod oraz niepotrzebne substancje pe nià wa nà rol w procesie powstawania bia ek mitochondrium aparat Golgiego zawiera materia genetyczny, który odpowiada za prawid owe funkcjonowanie komórki 5 Na podstawie opisu rozpoznaj rodzaj komórki. Komórk t od zewnàtrz otacza Êciana komórkowa zbudowana z chityny. Jej wn trze wype nia cytoplazma, w której wyst puje wiele wodniczek. Mo e ona zawieraç jedno lub kilka jàder komórkowych. Nie zawiera chloroplastów....

5 6 Rozpoznaj i podpisz rodzaje komórek przedstawionych na ilustracjach oraz podaj 2 cechy ró niàce te komórki. (0 4 p.) substancja jàdrowa jàdro komórkowe b ona komórkowa Êciana komórkowa otoczka Êluzowa mitochondrium A.... B Zaznacz prawid owe zakoƒczenie zdania. W komórce zwierz cej nie wyst pujà A. rybosomy i mitochondria. B. wodniczki i aparat Golgiego. C. chloroplasty i Êciana komórkowa. D. Êciana komórkowa i cytoplazma. 8 Podaj nazw przedstawionego na ilustracji organellum komórkowego i okreêl jego funkcj SpoÊród podanych ni ej cech wybierz i zaznacz t, która dotyczy komórki roêlinnej. A. Wyst powanie materia u genetycznego w postaci substancji jàdrowej. B. Wyst powanie Êciany komórkowej zbudowanej z celulozy. C. Brak chloroplastów. D. Wyst powanie wielu jàder komórkowych. 10 PodkreÊl rodzaje komórek, które zawierajà Êcian komórkowà. zwierz ca, roêlinna, bakterii, grzyba 11 Uzupe nij zdania, korzystajàc z podanych wyrazów. królestwo, typ, rzàd Wykazujàce pokrewieƒstwo... zwierzàt grupuje si w gromady. Gromady àczà si w..., a te z kolei tworzà najwy szà jednostk systematycznà, czyli....

6 grupa a JednoÊç i ró norodnoêç organizmów Test, który masz przed sobà, sk ada si z 11 zadaƒ. Przy ka dym poleceniu podano liczb punktów mo liwà do uzyskania za poprawnà odpowiedê. Za rozwiàzanie ca ego testu mo esz uzyskaç maksymalnie 20 punktów imi i nazwisko... klasa WyjaÊnij, na czym polega samo ywnoêç. Podaj przyk ad organizmu od ywiajàcego si w taki sposób. 2 Wpisz nazw procesu, dzi ki któremu organizm uzyskuje energi niezb dnà do ycia Podaj dwa sposoby wykorzystania przez roêlin glukozy wytwarzanej w procesie fotosyntezy. 4 Uzupe nij tabel, wpisujàc przyk ad organizmu oraz sposób zdobywania przez niego pokarmu. (0 4 p.) Organizm cudzo ywny drapie nik Przyk ad organizmu Sposób zdobywania pokarmu saprobiont 5 Uzupe nij tabel, wpisujàc znak + w odpowiednich rubrykach, w zale noêci od tego czy dana cecha dotyczy oddychania tlenowego czy beztlenowego. Lp. Charakterystyka Oddychanie tlenowe Oddychanie beztlenowe 1. W procesie tym zu ywane sà glukoza i tlen. 2. W procesie tym uwalniana jest niewielka iloêç energii. 3. W procesie tym powstaje zwiàzek (np. alkohol etylowy), w którym nadal zgromadzona jest cz Êç energii. 6 Wpisz nazw procesu, który jest êród em energii dla mi Ênia w czasie zbyt intensywnego wysi ku fizycznego Napisz, dlaczego w sypialni nie powinniêmy ustawiaç zbyt wielu roêlin doniczkowych.

7 8 Na schemacie przedstawiono zale noêç mi dzy fotosyntezà a oddychaniem u roêlin. woda dwutlenek w gla dwutlenek w gla woda energia energia fotosynteza oddychanie tlen zwiàzki organiczne zwiàzki organiczne tlen WyjaÊnij, na czym polega zale noêç mi dzy zwiàzkami powstajàcymi w procesie fotosyntezy (produktami fotosyntezy) a oddychaniem u roêlin Wpisz nazw opisanego poni ej sposobu rozmna ania i wypisz jego dwie charakterystyczne cechy. Na ciele organizmu macierzystego tworzy si uwypuklenie, które stopniowo rozwija si w nowego osobnika. Gdy ten oddzieli si od organizmu rodzicielskiego, rozpoczyna samodzielne ycie. Je eli jednak powstajàce w ten sposób osobniki pozostajà po àczone z organizmem macierzystym, wówczas tworzà koloni Zaznacz zdanie opisujàce samozap odnienie. A. Po àczenie plemnika z komórkà jajowà pochodzàcà od tego samego osobnika. B. Po àczenie gamet poza organizmem samicy. C. Rozwój zarodka z niezap odnionego jaja. D. Po àczenie plemnika z komórkà jajowà pochodzàcà od ró nych osobników. Uczniowie przeprowadzili obserwacj cyklu rozwojowego mszyc. Wyniki obserwacji wyglàda y nast pujàco: 1) wiosna, lato warunki pogodowe wzgl dnie sta e mszyce rozmna ajà si bezp ciowo. 2) jesieƒ warunki pogodowe zmienne mszyce rozmna ajà si p ciowo. WyjaÊnij, dlaczego w zmieniajàcych si warunkach mszyce rozmna ajà si p ciowo, a nie bezp ciowo.

8 grupa b JednoÊç i ró norodnoêç organizmów Test, który masz przed sobà, sk ada si z 11 zadaƒ. Przy ka dym poleceniu podano liczb punktów mo liwà do uzyskania za poprawnà odpowiedê. Za rozwiàzanie ca ego testu mo esz uzyskaç maksymalnie 20 punktów.... imi i nazwisko... klasa 1 WyjaÊnij, na czym polega cudzo ywnoêç. Podaj przyk ad organizmu od ywiajàcego si w ten sposób. 2 Napisz, jaki jest cel oddychania wewnàtrzkomórkowego. 3 Podaj dwa sposoby wykorzystania przez zwierz ta energii uwolnionej z po ywienia w procesie oddychania. 4 Uzupe nij tabel, wpisujàc przyk ad organizmu oraz sposób zdobywania przez niego pokarmu. (0 4 p.) Organizm cudzo ywny paso yt Przyk ad organizmu Sposób zdobywania pokarmu roêlino erca 5 Uzupe nij tabel, wpisujàc znak + w odpowiednich rubrykach, w zale noêci od tego czy dana cecha dotyczy oddychania tlenowego czy beztlenowego. Lp. Charakterystyka Oddychanie tlenowe Oddychanie beztlenowe 1. Glukoza ulega ca kowitemu rozk adowi. 2. W procesie tym powstaje zwiàzek (np. kwas mlekowy), w którym nadal zgromadzona jest cz Êç energii. 3. Uwalniana jest du a iloêç energii. 6 Zapisz, czym mogà byç spowodowane ból i sztywnoêç mi Êni po zbyt intensywnym wysi ku fizycznym. 7 WyjaÊnij, dlaczego w pokoju dziennym powinniêmy ustawiaç roêliny doniczkowe.

9 8 Na schemacie przedstawiono zale noêç mi dzy fotosyntezà a oddychaniem u roêlin. woda dwutlenek w gla dwutlenek w gla woda energia energia fotosynteza oddychanie tlen zwiàzki organiczne zwiàzki organiczne tlen WyjaÊnij, na czym polega zale noêç mi dzy zwiàzkami powstajàcymi w procesie oddychania (produktami oddychania) a fotosyntezà u roêlin. 9 Wpisz nazw opisanego poni ej sposobu rozmna ania i wypisz jego dwie charakterystyczne cechy. Organizm macierzysty wytwarza zarodnie, w których rozwijajà si specjalne komórki. Po dojrzeniu komórki te wypadajà. Je eli natrafià na odpowiednie warunki, kie kujà i rozwijajà si w organizmy potomne. Zarodniki produkowane sà w ogromnych iloêciach, aby zwi kszyç szans na to, e choç cz Êç z nich znajdzie dogodne warunki rozwoju Zaznacz zdanie opisujàce zap odnienie krzy owe. A. Wytwarzanie specjalnych komórek zwanych zarodnikami. B. Po àczenie si gamet wytwarzanych przez tego samego osobnika. C. Po àczenie si gamet wytwarzanych przez ró ne osobniki. D. Powstawanie osobnika identycznego z organizmem macierzystym. Uczniowie przeprowadzili obserwacj cyklu rozwojowego mszyc. Wyniki obserwacji wyglàda y nast pujàco: 1) wiosna, lato warunki pogodowe wzgl dnie sta e mszyce rozmna ajà si bezp ciowo. 2) jesieƒ warunki pogodowe zmienne mszyce rozmna ajà si p ciowo. WyjaÊnij, dlaczego w sta ych warunkach mszyce rozmna ajà si bezp ciowo, a nie p ciowo.

10 grupa a Bakterie i wirusy. Organizmy beztkankowe Test, który masz przed sobà, sk ada si z 11 zadaƒ. Przy ka dym poleceniu podano liczb punktów mo liwà do uzyskania za poprawnà odpowiedê. Za rozwiàzanie ca ego testu mo esz uzyskaç maksymalnie 27 punktów.... imi i nazwisko... klasa 1 Obok zdaƒ opisujàcych bakterie wpisz liter B, a obok opisujàcych wirusy liter W. (0 4 p.) Oddychajà tlenowo i beztlenowo w zale noêci od Êrodowiska ycia.... Poza komórkà gospodarza nie wykazujà oznak ycia.... Wprowadzajà swój materia genetyczny do komórki gospodarza.... Potrafià czerpaç energi z utleniania zwiàzków nieorganicznych Nauczyciel biologii us ysza rozmow dwojga uczniów Ani i GrzeÊka na temat znaczenia bakterii. Ania uwa a, e wszystkie bakterie nale a oby zniszczyç, gdy sà bardzo niebezpieczne i nie przynoszà ludziom adnych korzyêci. Grzesiek twierdzi, e sà one sprzymierzeƒcami ludzi, a Êwiat bez bakterii nie móg by istnieç. Podaj dwa argumenty, którymi popar byê poglàdy Ani. 3 4 PodkreÊl nazwy chorób wywo ywanych przez bakterie. choroba wrzodowa, grzybica, grypa, AIDS, gruêlica, angina Uzupe nij poni szà tabel, u ywajàc podanych okreêleƒ. zarodziec malaryczny; posiada Êcian komórkowà w postaci pancerzyka z o onego z wieczka i denka; pantofelek; pierwotniaki; porusza si za pomocà nibynó ek, które s u à równie do zdobywania pokarmu; glony (0 7 p.) Przedstawiciel protistów okrzemka ameba Grupa protistów pierwotniaki Charakterystyka przedstawiciela protistów jest organizmem cudzo ywnym, porusza si za pomocà rz sek rozmna a si we krwi cz owieka, pozbawiony jest organelli ruchu, przenoszà go komary 5 Podczas ciep ego lata w zbiorniku wodnym masowo pojawi y si glony, a po paru dniach zacz y ginàç ryby. Zaznacz najbardziej prawdopodobnà przyczyn Êmierci tych ryb. A. Podwy szenie yznoêci zbiornika wodnego. B. Zmniejszenie iloêci tlenu w wodzie. C. Pojawienie si innych organizmów. D. Zbyt wysoka temperatura wody.

11 6 Wpisz nazw elementu budowy pantofelka oznaczonego na schemacie symbolem X. OkreÊl jego funkcj.... jàdro du e rz ski X jàdro ma e wodniczka t tniàca Zaznacz grup organizmów, której dotyczà podane zdania. Protisty te sà saprobiontami. Ich komórki posiadajà wiele jàder komórkowych i nie wytwarzajà Êciany komórkowej. A. Pierwotniaki. B. Glony. C. Âluzowce. D. Grzyby. 8 Ilustracja przedstawia jeden ze sposobów rozmna ania bezp ciowego grzybów. Podaj jego nazw oraz przyk ad grzyba, który rozmna a si w ten sposób Opisz znaczenie grzybów w gospodarce cz owieka. 10 Sk adnikami porostu sà glon i grzyb. yjàc w symbiozie, dostarczajà sobie wzajemnie sk adników niezb dnych do ycia. Podaj nazw sk adnika porostu oznaczonego na ilustracji literà A. Napisz, jakà korzyêç osiàga dzi ki niemu drugi sk adnik porostu. A B dàc na wycieczce w lesie, zauwa y eê, e wyst puje tam bardzo du o porostów, szczególnie form listkowatych i krzaczkowatych. Napisz krótko, jaki wniosek o stanie powietrza mo na wysnuç na podstawie tych informacji.

12 grupa b Bakterie i wirusy. Organizmy beztkankowe Test, który masz przed sobà, sk ada si z 11 zadaƒ. Przy ka dym poleceniu podano liczb punktów mo liwà do uzyskania za poprawnà odpowiedê. Za rozwiàzanie ca ego testu mo esz uzyskaç maksymalnie 27 punktów.... imi i nazwisko... klasa 1 Obok zdaƒ opisujàcych bakterie wpisz liter B, a obok opisujàcych wirusy liter W. (0 4 p.) Nie zaliczamy ich do organizmów ywych.... Namna ajà si jedynie w komórkach gospodarza.... W niesprzyjajàcych warunkach Êrodowiska tworzà przetrwalniki.... Niektóre z nich sà samo ywne, jednak wi kszoêç jest cudzo ywna Nauczyciel biologii us ysza rozmow dwojga uczniów Ani i GrzeÊka na temat znaczenia bakterii. Ania uwa a, e wszystkie bakterie nale a oby zniszczyç, gdy sà bardzo niebezpieczne i nie przynoszà ludziom adnych korzyêci. Grzesiek twierdzi, e sà one sprzymierzeƒcami ludzi, a Êwiat bez bakterii nie móg by istnieç. Podaj dwa argumenty, którymi popar byê poglàdy GrzeÊka. 3 4 PodkreÊl nazwy chorób wywo ywanych przez wirusy. choroba wrzodowa, AIDS, ó taczka, malaria, gruêlica, odra Uzupe nij poni szà tabel, u ywajàc podanych okreêleƒ. ameba; glony; jest organizmem cudzo ywnym, porusza si za pomocà rz sek; euglena; posiada b on àczàcà wiç z komórkà, która u atwia poruszanie si we krwi ywiciela; pierwotniaki (0 7 p.) Przedstawiciel protistów Êwidrowiec gambijski pantofelek Grupa protistów pierwotniaki Charakterystyka przedstawiciela protistów jest organizmem cudzo ywnym, zdobywa pokarm i porusza si za pomocà nibynó ek w zale noêci od warunków Êrodowiska mo e byç organizmem samo- lub cudzo ywnym 5 Podczas ciep ego lata w zbiorniku wodnym masowo pojawi y si glony, a po paru dniach zacz y ginàç ryby. Zaznacz najbardziej prawdopodobnà przyczyn Êmierci ryb. A. Zbyt wysoka temperatura wody. B. Pojawienie si du ej liczby drapie ników. C. Pojawienie si innych organizmów. D. Zmniejszenie iloêci tlenu w wodzie.

13 6 Wpisz nazw elementu budowy pantofelka oznaczonego na schemacie symbolem Y. OkreÊl jego funkcj.... jàdro du e rz ski wodniczka pokarmowa jàdro ma e Y 7 Zaznacz grup organizmów, której dotyczy poni szy opis. Protisty te sà organizmami jednokomórkowymi posiadajàcymi zdolnoêç ruchu. Sà one cudzo ywne. A. Pierwotniaki. B. Glony. C. Âluzowce. D. Grzyby. 8 Ilustracja przedstawia jeden ze sposobów rozmna ania bezp ciowego grzybów. Podaj jego nazw oraz przyk ad grzyba, który rozmna a si w ten sposób Opisz znaczenie grzybów w przyrodzie. 10 Sk adnikami plechy porostu sà glon i grzyb. yjàc w symbiozie, dostarczajà sobie wzajemnie sk adników niezb dnych do ycia. Podaj nazw sk adnika porostu oznaczonego na ilustracji literà A. Napisz, jakà korzyêç osiàga dzi ki niemu drugi sk adnik porostu. A B dàc na wycieczce w lesie, zauwa y eê, e porosty wyst pujà tam bardzo rzadko, a te, które si pojawiajà, majà plech skorupiastà. Napisz krótko, jaki wniosek o stanie powietrza mo na wysnuç na podstawie tych informacji.

14 grupa a Âwiat roêlin Test, który masz przed sobà, sk ada si z 11 zadaƒ. Przy ka dym poleceniu podano liczb punktów mo liwà do uzyskania za poprawnà odpowiedê. Za rozwiàzanie ca ego testu mo esz uzyskaç maksymalnie 24 punkty.... imi i nazwisko... klasa 1 Obok zdaƒ zawierajàcych prawdziwe informacje dotyczàce zielenic wpisz liter P, a obok zawierajàcych fa szywe informacje liter F. Zielenice sà organizmami zarówno jedno-, jak i wielokomórkowymi.... Organami zielenic sà: korzeƒ, odyga i liêcie Zielony kolor nadaje zielenicom barwnik asymilacyjny zawarty w chloroplastach.... Uzupe nij tabel. Nazwa tkanki mi kisz asymilacyjny korek Charakterystyczne cechy komórki wyd u one zawierajàce du o chloroplastów komórki ywe, u o one jedne nad drugimi, ich Êciany poprzeczne zawierajà liczne otworki Rola tkanki chroni przed urazami i szkodliwymi czynnikami Êrodowiska transport substancji od ywczych 3 Wpisz nazw strefy korzenia oznaczonej na ilustracji literà A i podaj jej rol A... 4 WyjaÊnij mechanizm przemieszczania si czàsteczek wody z gleby do w oêników. 5 Wypisz dwie cechy budowy zewn trznej liêcia, Êwiadczàce o jego przystosowaniu do przeprowadzania procesu fotosyntezy.

15 6 Wpisz nazw systemu korzeniowego przedstawionego na ilustracji i opisz, czym on si charakteryzuje Podaj funkcje wymienionych korzeni. a) korzenie spichrzowe... b) korzenie powietrzne... 8 Dwóch dzia kowców, Pan X i Pan Y, hoduje te same odmiany pomidorów, zapewniajàc im jednakowe warunki rozwoju. U pana X pomidory sà bardzo wysokie, z jednym p dem g ównym, pozbawionym odga zieƒ bocznych. U Pana Y pomidory sà niskie, za to silnie rozkrzewione. WyjaÊnij, dlaczego pomidory dzia kowca X nie rozwin y p dów bocznych. 9 W dwóch doniczkach A i B uczniowie posadzili po jednej sadzonce fasoli. Doniczk A ustawiono blisko Êwiat a, na parapecie okiennym, doniczk B w miejscu oddalonym od okna. Po pewnym czasie p d roêliny z doniczki B zaczà zwracaç si w kierunku Êwiat a. P d roêliny A rosnàcej na parapecie pozosta bez zmian. Napisz, na jakie pytanie chcieli odpowiedzieç uczniowie, przeprowadzajàc takie doêwiadczenie. 10 Na ilustracjach przedstawiono pokolenia charakterystyczne dla cykli rozwojowych mchu i paproci. We w aêciwe miejsca wpisz litery odpowiadajàce gametofitowi mchu i paproci. Wymieƒ po dwie cechy charakterystyczne dla ka dego z nich. (0 6 p.) gametofit mchu gametofit paproci A. B. C. 11 Podaj nazw sposobu zapylania, do którego przystosowany jest opisany poni ej kwiat. Kwiat ten wytwarza bardzo du o lekkiego, sypkiego py ku.

16 grupa b Âwiat roêlin Test, który masz przed sobà, sk ada si z 11 zadaƒ. Przy ka dym poleceniu podano liczb punktów mo liwà do uzyskania za poprawnà odpowiedê. Za rozwiàzanie ca ego testu mo esz uzyskaç maksymalnie 24 punkty.... imi i nazwisko... klasa 1 Obok zdaƒ zawierajàcych prawdziwe informacje dotyczàce zielenic wpisz liter P, a obok zawierajàcych fa szywe informacje liter F. Cechà wspólnà wszystkich zielenic jest obecnoêç chloroplastów.... Wiele z nich wykazuje zdolnoêç poruszania si Zielenice sà organizmami wy àcznie jednokomórkowymi.... Uzupe nij tabel. Nazwa tkanki mi kisz spichrzowy Charakterystyczne cechy Rola tkanki gromadzi wod i substancje od ywcze komórki cienkoêcienne, przezroczyste, przylegajàce do siebie, niektóre tworzà aparaty szparkowe chroni przed urazami i szkodliwymi czynnikami Êrodowiska drewno martwe komórki, których Êciany poprzeczne zanikajà, tworzà d ugie przewody 3 Wpisz nazw strefy korzenia oznaczonej na ilustracji literà A i podaj jej rol.... A WyjaÊnij przyczyn przemieszczania si czàsteczek wody z gleby do korzenia Wypisz dwie cechy budowy wewn trznej liêcia, Êwiadczàce o jego przystosowaniach do przeprowadzania procesu fotosyntezy.

17 6 Wpisz nazw systemu korzeniowego przedstawionego na ilustracji i scharakteryzuj jego budow Podaj funkcje wymienionych korzeni. a) korzenie czepne... b) korzenie oddechowe... 8 Dwóch dzia kowców, Pan X i Pan Y, hoduje te same odmiany pomidorów, zapewniajàc im jednakowe warunki rozwoju. U pana X pomidory sà bardzo wysokie, z jednym p dem g ównym, pozbawionym odga zieƒ bocznych. U Pana Y pomidory sà niskie, za to silnie rozkrzewione. WyjaÊnij, co spowodowa o, e pomidory dzia kowca Y rozkrzewi y si. 9 W dwóch doniczkach A i B umieszczono po jednej sadzonce fasoli. Doniczk A ustawiono blisko Êwiat a, na parapecie okiennym, doniczk B w miejscu oddalonym od okna. Po pewnym czasie p d roêliny z doniczki B zaczà zwracaç si w kierunku Êwiat a. P d roêliny A rosnàcej na parapecie pozosta bez zmian. Wyciàgnij wniosek z przedstawionego doêwiadczenia. 10 Na ilustracjach przedstawiono pokolenia charakterystyczne dla cykli rozwojowych mchu i paproci. We w aêciwe miejsca wpisz litery odpowiadajàce sporofitowi mchu i paproci. Wypisz po dwie cechy charakterystyczne dla ka dego z nich. (0 6 p.) gametofit paproci sporofit paproci A. B. C. 11 Podaj nazw sposobu zapylania, do którego przystosowany jest opisany poni ej kwiat. Kwiat ten wytwarza barwny okwiat oraz niewiele, doêç ci kiego, lepkiego py ku.

18 grupa a Âwiat bezkr gowców Test, który masz przed sobà, sk ada si z 10 zadaƒ. Przy ka dym poleceniu podano liczb punktów mo liwà do uzyskania za poprawnà odpowiedê. Za rozwiàzanie ca ego testu mo esz uzyskaç maksymalnie 21 punktów.... imi i nazwisko... klasa 1 Po àcz rodzaje tkanek zwierz cych z ich opisem. tkanka chrz stna tkanka nerwowa tkanka mi Êniowa g adka Jej komórki otoczone sà specjalnà os onkà, zapewniajàcà szybki przep yw informacji. Sk ada si z du ej iloêci elastycznej substancji mi dzykomórkowej, dzi ki której jest odporna na rozciàganie. Jej komórki sà wype nione du ymi kroplami t uszczu. Sk ada si z pod u nych komórek, kurczàcych si niezale nie od naszej woli. 2 Wpisz nazw przedstawionej na ilustracji formy parzyde kowców. Podaj jej dwie charakterystyczne cechy. forma:... charakterystyczne cechy: Przeczytaj uwa nie poni szy tekst i wpisz nazw organizmów, które zosta y w nim opisane. yjà w oceanach, morzach i jeziorach. Najcz Êciej tworzà kolonie, w których trudno odró niç pojedyncze osobniki. Majà kszta t worka, rurki, kielicha lub bry y. Ich cia o sk ada si z wielu komórek luêno u o onych w galaretowatej substancji. Wi kszoêç z nich wytwarza szkielet wewn trzny, który ludzie wykorzystujà do mycia lub polerowania Wymieƒ dwie cechy p aziƒców, które u atwiajà im prowadzenie paso ytniczego trybu ycia. 5 SpoÊród wymienionych poni ej cech wybierz i zaznacz trzy, które dotyczà pierêcienic. A. Ich cia o zbudowane jest z segmentów. B. Narzàd oddechowy stanowià tchawki. C. Krew krà y w systemie zamkni tych naczyƒ krwionoênych. D. W budowie zewn trznej mo na wyró niç g ow, tu ów i odw ok. E. Posiadajà trzy pary odnó y krocznych. F. ObecnoÊç siode ka, które bierze udzia w rozmna aniu.

19 6 WyjaÊnij, jakie korzyêci daje nicieniom uk ad pokarmowy otwarty z dwóch stron. 7 Uczniowie na kó ku biologicznym wykonali doêwiadczenie. Do dwóch jednakowej wielkoêci pojemników A i B wsypali ziemi. W pojemniku B umieêcili kilkanaêcie d d ownic, a nast pnie do obu pojemników wysadzili po dwie sadzonki fasoli. Pojemniki ustawili na parapecie okiennym i regularnie podlewali. Przez kolejne dni prowadzili obserwacje rosnàcej fasoli. OkreÊl, w którym pojemniku fasola uros a wi ksza i napisz dlaczego. 8 Wymieƒ dwie ró nice wyst pujàce w budowie Êlimaków i g owonogów. 9 Uzupe nij tabel, wpisujàc nazw grupy stawonogów, do której nale y przedstawiony na ilustracji organizm oraz jej charakterystyczne cechy. (0 4 p.) Charakterystyczne cechy Grupa stawonogów:... cz Êci cia a liczba odnó y krocznych narzàd oddechowy 10 Na ilustracji przedstawiono rozwój owada z przeobra eniem zupe nym. Podaj nazw stadium rozwojowego oznaczonego literà C. D... C A B

20 grupa b Âwiat bezkr gowców Test, który masz przed sobà, sk ada si z 10 zadaƒ. Przy ka dym poleceniu podano liczb punktów mo liwà do uzyskania za poprawnà odpowiedê. Za rozwiàzanie ca ego testu mo esz uzyskaç maksymalnie 21 punktów.... imi i nazwisko... klasa 1 Po àcz rodzaje tkanek zwierz cych z ich opisem. tkanka nab onkowa tkanka nerwowa tkanka mi Êniowa poprzecznie prà kowana serca Budujà jà komórki, które ÊciÊle do siebie przylegajà. Jej komórki posiadajà dwa rodzaje wypustek: pojedynczà, d ugà oraz liczne, krótkie. Sk ada si z du ej iloêci elastycznej substancji mi dzykomórkowej, dzi ki której jest odporna na rozciàganie. Jej w ókna u o one sà przestrzennie, tworzàc g stà sieç i kurczà si niezale nie od naszej woli. 2 Wpisz nazw przedstawionej na ilustracji formy parzyde kowców. Podaj jej dwie charakterystyczne cechy. forma:... charakterystyczne cechy: Przeczytaj uwa nie poni szy tekst i wpisz nazw organizmów, które zosta y w nim opisane. Zwierz ta te wyst pujà wy àcznie w formie polipa. yjà w morzach, w miejscach ciep ych i dobrze naêwietlonych. Wyst pujà pojedynczo lub tworzà ogromne kolonie, które stanowià Êrodowisko ycia dla innych organizmów. Polujà na niewielkie skorupiaki, larwy owadów, a nawet drobne ryby. Wytwarzajà trwa y szkielet zbudowany ze zwiàzków wapnia, który ludzie wykorzystujà do wyrobu bi uterii Wymieƒ dwa przystosowania nicieni do paso ytniczego trybu ycia. 5 SpoÊród wymienionych ni ej cech, wybierz i zaznacz trzy, które dotyczà pierêcienic. A. Funkcj serca pe ni naczynie grzbietowe. B. Wiele z nich oddycha ca à powierzchnià cia a. C. Ostatni segment to siode ko. D. Pod worem pow okowo-mi Êniowym znajduje si chrz stny szkielet wewn trzny. E. Cia o sk ada si z wielu podobnych do siebie pierêcieni. F. Posiadajà otwarty uk ad krwionoêny.

21 6 WyjaÊnij, jakie korzyêci daje p aziƒcom wytwarzanie ogromnej iloêci jaj. 7 Uczniowie na kó ku biologicznym wykonali doêwiadczenie. Do dwóch jednakowej wielkoêci pojemników A i B nasypali ziemi. W jednym z pojemników umieêcili kilkanaêcie d d ownic, a nast pnie do obu pojemników wysadzili po dwie sadzonki fasoli. Pojemniki ustawili na parapecie okiennym i regularnie podlewali. Przez kolejne dni prowadzili obserwacje rosnàcej fasoli. W pojemniku B fasola by a wy sza i mia a wi ksze liêcie ni fasola w pojemniku A. OkreÊl, w którym pojemniku znajdowa y si d d ownice i uzasadnij odpowiedê. 8 Wymieƒ dwie ró nice wyst pujàce w budowie Êlimaków i ma y. 9 Uzupe nij tabel, wpisujàc nazw grupy stawonogów, do której nale y przedstawiony na ilustracji organizm oraz jej charakterystyczne cechy. (0 4 p.) Charakterystyczne cechy Grupa stawonogów:... cz Êci cia a liczba odnó y krocznych narzàd oddechowy 10 Na ilustracji przedstawiono rozwój owada z przeobra eniem zupe nym. Podaj nazw stadium rozwojowego oznaczonego literà B. D C A... B

22 grupa a Âwiat kr gowców Test, który masz przed sobà, sk ada si z 9 zadaƒ. Przy ka dym poleceniu podano liczb punktów mo liwà do uzyskania za poprawnà odpowiedê. Za rozwiàzanie ca ego testu mo esz uzyskaç maksymalnie 18 punktów.... imi i nazwisko... klasa 1 Obrysuj schemat przedstawiajàcy u o enie narzàdów w ciele bezkr gowca. Wpisz nazwy uk adów oznaczonych cyframi 1 i 2. A. B. 2 Uk ad pokarmowy 1 2 Uk ad pokarmowy Podaj nazw narzàdu ryby wskazanego na ilustracji i podkreêl podpunkt opisujàcy jego rol. A. Stanowi g ówne êród o nap du. B. Umo liwia p ywanie na okreêlonej g bokoêci. C. Umo liwia rejestrowanie ruchów wody. D. Bierze udzia w pompowaniu wody przez jamy skrzelowe. Od póênej jesieni do wiosny w naszej strefie klimatycznej nie spotyka si p azów. WyjaÊnij, jaki ma to zwiàzek z ich zmiennocieplnoêcià Uczniowie przez kilka dni obserwowali zachowanie 2 jaszczurek zwinek. Terrarium osobnika A znajdowa o si w pomieszczeniu, w którym temperatura powietrza wynosi a 15 C, osobnika B w pomieszczeniu, w którym temperatura powietrza wynosi a 22 C. Oba osobniki karmione by y tym samym po ywieniem i o tych samych porach, oba by y zdrowe, a jednak aktywnoêç jednego z nich by a znacznie mniejsza. Napisz, który z nich by mniej aktywny i uzasadnij swojà odpowiedê. 5 Scharakteryzuj budow skóry gadów i wyjaênij, jakà pe ni rol w przystosowaniu tych zwierzàt do ycia w Êrodowisku làdowym.

23 6 Podaj nazwy elementów budowy jaja oznaczonych literami A i B oraz napisz, jakà pe nià rol w rozwoju zarodkowym ptaka. A (0 4 p.) A B B 7 Do ogrodu zoologicznego przywieziono nowe ptaki o bardzo charakterystycznych dziobach. Pracownicy nie znali tych gatunków, wi c nie wiedzieli, czym je nakarmiç. Przygotowali ró ne rodzaje po ywienia. Pomó pracownikom ogrodu w doborze w aêciwego pokarmu, àczàc go z odpowiednimi dziobami. surowe mi so owady yjàce w glebie nasiona szyszek A. B. 8 Napisz, jakim rodzajem pokarmu (roêlinnym czy zwierz cym) ywi si zwierz, którego uz bienie przedstawiono na ilustracji. Podaj cech tego uz bienia b dàcà przystosowaniem do pobierania okreêlonego pokarmu Na ilustracjach przedstawiono narzàdy wymiany gazowej ró nych kr gowców. a) Obrysuj narzàdy oddechowe karpia. b) Scharakteryzuj obrysowane narzàdy wymiany gazowej. Omów je pod kàtem przystosowania do warunków ycia karpia. A. B. C. D

24 grupa b Âwiat kr gowców Test, który masz przed sobà, sk ada si z 9 zadaƒ. Przy ka dym poleceniu podano liczb punktów mo liwà do uzyskania za poprawnà odpowiedê. Za rozwiàzanie ca ego testu mo esz uzyskaç maksymalnie 18 punktów.... imi i nazwisko... klasa 1 Obrysuj schemat przedstawiajàcy u o enie narzàdów w ciele kr gowca. Wpisz nazwy uk adów oznaczonych cyframi 1 i 2. Uk ad pokarmowy A. B Uk ad pokarmowy Podaj nazw elementu budowy cia a ryby wskazanego na ilustracji i podkreêl podpunkt opisujàcy jego rol. A. Stanowi g ówne êród o nap du. B. Umo liwia p ywanie na okreêlonej g bokoêci. C. Umo liwia rejestrowanie ruchów wody. D. Bierze udzia w pompowaniu wody przez jamy skrzelowe W s oneczny, letni dzieƒ mo esz spotkaç gady wygrzewajàce si na s oƒcu. WyjaÊnij, jaki ma to zwiàzek z ich zmiennocieplnoêcià. 4 Uczniowie przez kilka dni obserwowali zachowanie 2 ropuch zielonych. Terrarium jednego osobnika znajdowa o si w pomieszczeniu, w którym temperatura powietrza wynosi a 15 C, drugiego w pomieszczeniu, w którym temperatura powietrza wynosi a 22 C. Oba osobniki karmione by y tym samym po ywieniem i o tych samych porach, oba by y zdrowe, a jednak aktywnoêç osobnika A by a znacznie mniejsza. Napisz, w którym terrarium znajdowa si osobnik A i uzasadnij swojà odpowiedê. 5 Scharakteryzuj budow skóry p azów i wyjaênij, jakà pe ni rol w przystosowaniu tych zwierzàt do ycia w Êrodowisku làdowym.

25 6 Podaj nazwy elementów budowy jaja oznaczonych literami A i B oraz napisz, jakà pe nià rol w rozwoju zarodkowym ptaka. B (0 4 p.) A B A 7 Do ogrodu zoologicznego przywieziono nowe ptaki, o bardzo charakterystycznych dziobach. Pracownicy nie znali tych gatunków, wi c nie wiedzieli, czym je nakarmiç. Przygotowali ró ne rodzaje po ywienia. Pomó pracownikom ogrodu w doborze w aêciwego pokarmu, àczàc go z odpowiednimi dziobami. surowe mi so nasiona szyszek roêliny wydobywane spod wody A. B. 8 Napisz, jakim rodzajem pokarmu (roêlinnym czy zwierz cym) ywi si zwierz, którego uz bienie przedstawiono na ilustracji. Podaj cech tego uz bienia b dàcà przystosowaniem do pobierania okreêlonego pokarmu Na ilustracjach przedstawiono narzàdy wymiany gazowej ró nych kr gowców. a) Obrysuj narzàdy oddechowe go bia. b) Scharakteryzuj obrysowane narzàdy wymiany gazowej. Omów je pod kàtem przystosowania do warunków ycia go bia. A. B. C. D

26 Klucz odpowiedzi a b Biologia nauka o yciu Nr zad. Standard wymagaƒ wersja a 1. II 2 komórka nab onka, tkanka nab onkowa, o àdek, uk ad pokarmowy, organizm Oczekiwana odpowiedê wersja b komórka mi Êniowa, tkanka mi Êniowa, serce, uk ad krwionoêny, organizm Kryterium punktowania za wpisanie wyrazów w prawid owej kolejnoêci 1 p. 2. I1 cytologia genetyka za podanie prawid owej odpowiedzi 1 p. 3. I1 C B za wybranie prawid owej odpowiedzi 1 p. 4. II 2 wiersz 1: chloroplast; wiersz 2: zabezpiecza komórk przed niekorzystnym wp ywem Êrodowiska; wiersz 3: jàdro komórkowe; wiersz 4: magazynuje wod, sole mineralne oraz niepotrzebne substancje; wiersz 5: rybosomy wiersz 1: wodniczka; wiersz 2: rybosomy; wiersz 3: bierze udzia w procesie uwalniania energii; wiersz 4: przechowuje i modyfikuje bia ka; wiersz 5: jàdro komórkowe za prawid owe wype nienie ka dej rubryki 1 p.; razem 5 p. 5. II 2 komórka bakteryjna komórka grzyba za prawid owe ustalenie rodzaju komórki 1 p. 6. II 2 A. komórka grzyba; B. komórka roêlinna np. obecnoêç chloroplastów w komórce roêlinnej / brak chloroplastów w komórce grzyba np. obecnoêç kilku jàder komórkowych w komórce grzyba / obecnoêç jednego jàdra komórkowego w komórce roêlinnej A. komórka bakterii; B. komórka zwierz ca np. obecnoêç Êciany komórkowej w komórce bakterii / brak Êciany komórkowej w komórce zwierz cej np. wyst powanie jàdra komórkowego w komórce zwierz cej / brak jàdra komórkowego w komórce bakterii za ka dà prawid owo podpisanà komórk 1 p.; za prawid owe podanie ka dej ró nicy 1 p.; razem 4 p. 7. I1 A C za wybranie prawid owej odpowiedzi 1 p. 8. II 1 I1 mitochondrium, wytwarza energi niezb dnà do ycia komórki chloroplast, jest miejscem zachodzenia procesu fotosyntezy za prawid owe nazwanie organellum 1 p., za prawid owe okreêlenie jego funkcji 1 p.; razem 2 p. 9. II 2 A B za wybranie prawid owej odpowiedzi 1 p. 10. II 2 zwierz ca, roêlinna, grzyba roêlinna, bakterii, grzyba za prawid owe podkreêlenie ka dej z komórek 1 p.; razem 3 p. 11. I1 gatunki, rodziny, rzàd rz dy, typy, królestwo za prawid owe wstawienie ka dego z wyrazów po 1 p.; razem 3 p. Proponowane kryteria oceniania Przedzia Ocena 0 30% niedostateczna 31 50% dopuszczajàca 51 70% dostateczna 71 80% dobra 81 95% bardzo dobra % celujàca

27 Klucz odpowiedzi a b JednoÊç i ró norodnoêç organizmów Nr zad. Standard wymagaƒ 1. I1 II 2 wersja a samo ywnoêç polega na wytwarzaniu przez organizmy zwiàzków organicznych (pokarmu) z wody i dwutlenku w gla; np. roêliny, sinice, niektóre bakterie Oczekiwana odpowiedê wersja b cudzo ywnoêç polega na pobieraniu z otoczenia gotowych zwiàzków organicznych (pokarmu); np. zwierz ta, grzyby 2. II 2 oddychanie uwalnianie z po ywienia energii niezb dnej do ycia 3. II 2 np. êród o energii, materia zapasowy, materia budulcowy 4. II 2 wiersz 1: np. wilk; chwyta i zabija ofiar (pokarm mi sny); wiersz 2: np. grzyby; rozk adajà martwà materi organicznà 5. II 2 tlenowe: wiersz 1 beztlenowe: wiersz 2, 3 6. III 1 oddychanie beztlenowe / fermentacja 7. III 4 pobierajà w nocy tlen do oddychania 8. II 2 Zwiàzki powstajàce w procesie fotosyntezy sà wykorzystywane podczas oddychania. 9. I1 II 2 pàczkowanie; nowy osobnik powstaje z uwypuklenia organizmu macierzystego; nowy osobnik mo e byç po àczony z organizmem macierzystym lub od àczyç si, tworzàc koloni np. poruszanie si, zdobywanie po ywienia, rozmna anie si, wzrost, transport substancji mi dzy komórkami wiersz 1: np. pch a; pobiera gotowe sk adniki pokarmowe z cia a ywiciela; wiersz 2: np. krowa; pobiera pokarm roêlinny tlenowe: wiersz 1, 3 beztlenowe: wiersz 2 nagromadzeniem kwasu mlekowego produkujà w dzieƒ tlen niezb dny nam do oddychania Zwiàzki powstajàce w procesie oddychania sà wykorzystywane w procesie fotosyntezy. rozmna anie przez zarodniki; organizm potomny powstaje z zarodnika wytworzonego przez organizm macierzysty; du a iloêç zarodników Kryterium punktowania za prawid owe wyjaênienie 1 p., za prawid owe podanie przyk adu 1 p.; razem 2 p. za prawid owà odpowiedê 1 p. za prawid owe podanie ka dego ze sposobów po 1 p.; razem 2 p. za prawid owe uzupe nienie ka dej rubryki w tabeli po 1 p.; razem 4 p. za ka de prawid owe zaznaczenie cechy po 1 p.; razem 3 p. za prawid owe wskazanie procesu 1 p. za prawid owe wyjaênienie 1 p. za prawid owe wyjaênienie 1 p. za prawid owe nazwanie formy rozmna ania 1 p., za prawid owe wypisanie ka dej z cech po 1 p.; razem 3 p. 10. I 1 A C za prawid owe wybranie odpowiedzi 1 p. 11. IV 1 Wymiana materia u genetycznego, która nast puje przy rozmna aniu p ciowym, zwi ksza szans na prze ycie potomstwa w zmieniajàcych si warunkach Êrodowiska. Nie zachodzi wówczas potrzeba wymiany materia u genetycznego, która zwi ksza szans na prze- ycie potomstwa w zmieniajàcych si warunkach Êrodowiska. Rozmna anie bezp ciowe jest atwiejsze ni p ciowe. za prawid owe wyjaênienie 1 p.

28 Klucz odpowiedzi a b Bakterie i wirusy. Organizmy beztkankowe Nr zad. Standard wymagaƒ wersja a Oczekiwana odpowiedê wersja b Kryterium punktowania 1. I1 wpisuje kolejno: B, W, W, B wpisuje kolejno: W, W, B, B za ka dà prawid owà odpowiedê po 1 p.; razem 4 p. 2. III 4 np. wywo ujà choroby; powodujà psucie si (gnicie) produktów spo ywczych 3. II 2 choroba wrzodowa, gruêlica, angina 4. I1 wiersz 1: pantofelek; pierwotniaki; wiersz 2: glony; jego Êciana komórkowa ma postaç pancerzyka z o onego z wieczka i denka; wiersz 3: zarodziec malaryczny; wiersz 4: glony; porusza si ruchem pe zakowatym, przelewajàc zawartoêç komórki np. sà wykorzystywane w przemyêle spo ywczym; pomagajà roêlino ercom trawiç pokarm; wytwarzajà witaminy AIDS, ó taczka, odra wiersz 1: posiada b on àczàcà wiç z komórkà, która u atwia poruszanie si we krwi ywiciela; wiersz 2: pierwotniaki; ameba; wiersz 3: pierwotniaki; jest organizmem cudzo ywnym; porusza si za pomocà rz sek; wiersz 4: glony; euglena za prawid owe podanie ka dego z argumentów po 1 p.; razem 2 p. za ka de prawid owe podkreêlenie po 1 p.; razem 3 p. za prawid owe uzupe nienie ka dej komórki tabeli po 1 p.; razem 7 p. 5. III 1 B D za zaznaczenie prawid owej odpowiedzi 1 p. 6. II 1 II 2 wodniczka pokarmowa trawi zdobyty pokarm wodniczka t tniàca usuwa nadmiar wody i szkodliwe produkty przemiany materii za prawid owe podanie nazwy 1 p., za prawid owe okreêlenie funkcji 1 p.; razem 2 p. 7. II 2 C A za zaznaczenie prawid owej odpowiedzi 1 p. 8. II 1 II 2 pàczkowanie; np. dro d e 9. II 2 np. stanowià pokarm, wykorzystywane sà do wyrobu ciast, produkcji serów, sà stosowane w medycynie 10. II 1 II 2 glon; grzyb otrzymuje od glonu pokarm 11. III 4 w okolicy jest czyste powietrze / brak zanieczyszczeƒ powietrza rozmna anie przez zarodniki; np. kropidlak np. rozk adajà szczàtki organizmów, u yêniajà gleb i stanowià pokarm dla innych organizmów grzyb; glon otrzymuje od grzyba wod z solami mineralnymi w okolicy powietrze jest zanieczyszczone za prawid owe nazwanie sposobu rozmna ania 1 p., za prawid owe podanie przyk adu 1 p.; razem 2 p. za prawid owà odpowiedê 2 p. za prawid owe nazwanie organizmu 1 p., za prawid owe podanie korzyêci 1 p.; razem 2 p. za prawid owà odpowiedê 1 p.

29 Klucz odpowiedzi a b Âwiat roêlin Nr zad. Standard wymagaƒ wersja a Oczekiwana odpowiedê wersja b Kryterium punktowania 1. I1 wpisuje kolejno: P, F, P wpisuje kolejno: P, P, F za prawid owe zaznaczenie ka dego z trzech zdaƒ po 1 p.; razem 3 p. 2. II 2 wiersz 1: zachodzi w nim fotosynteza; wiersz 2: komórki martwe, wype nione powietrzem, ÊciÊle przylegajàce do siebie; wiersz 3: yko 3. II 1 II 2 strefa w oênikowa; pobieranie wody i soli mineralnych; miejsce specjalizacji komórek 4. III 1 czàsteczki wody przemieszczajà si z gleby do w oêników na zasadzie osmozy (z roztworu o ni szym st eniu do roztworu o st eniu wy szym) 5. II 2 np. du a powierzchnia blaszki liêciowej, komórki skórki przezroczyste, obecnoêç aparatów szparkowych 6. II 1 II 2 7. II 2 system wiàzkowy; wiàzka jednakowych cienkich korzeni przybyszowych a) magazynowanie substancji pokarmowych; b) poch anianie wody z powietrza w postaci pary wodnej lub deszczu 8. III 4 Pan X nie usunà pàka wierzcho kowego, który wytwarza substancje hamujàce rozwój p dów bocznych. 9. IV 1 IV II 1 II 2 jak / czy Êwiat o wp ywa na kierunek wzrostu p du? B; np. postaç ulistnionej ody ki, przymocowanej do pod o a chwytnikami, wytwarza organy p ciowe, samo ywny; A; np. kszta t sercowatej blaszki, zielony, przyczepiony do pod o a chwytnikami, krótkotrwa y wiersz 1: komórki cienkoêcienne z du ymi wodniczkami; wiersz 2: skórka; wiersz 3: transportuje wod i sole mineralne strefa korzeni bocznych; utrzymywanie roêliny w pod o u wi ksze st enie roztworu w glebie ni w komórkach w oêników powoduje przemieszczanie si czàsteczek wody z gleby do w oêników na zasadzie osmozy np. obecnoêç mi kiszu asymilacyjnego, przestrzenie mi dzykomórkowe w mi kiszu gàbczastym system palowy; pojedynczy korzeƒ g ówny, od którego odchodzà korzenie boczne a) przymocowanie roêliny do pod o a; b) dostarczanie powietrza do systemu korzeniowego roêlin yjàcych na terenach podmok ych Pan Y usunà pàk wierzcho kowy, co pobudzi o pàki boczne do wytwarzania bocznych odga zieƒ. Êwiat o wp ywa na kierunek wzrostu p du / p d roênie w kierunku Êwiat a A; np. kszta t sercowatej blaszki, zielony, przyczepiony do pod o a chwytnikami, krótkotrwa y C; np. trwa a roêlina, odyga w postaci k àcza, du e blaszki liêciowe, na spodzie liêci zarodnie za prawid owe uzupe nienie ka dego wiersza w tabeli po 1 p.; razem 3 p. za podanie prawid owej nazwy 1 p., za prawid owe podanie roli 1 p.; razem 2 p. za prawid owe wyjaênienie 1 p. za prawid owe wypisanie ka dej z cech po 1 p.; razem 2 p. za prawid owe nazwanie systemu 1 p., za prawid owà charakterystyk 1 p.; razem 2 p. za prawid owe podanie ka dej z funkcji po 1 p.; razem 2 p. za prawid owe wyjaênienie 1 p. za prawid owe sformu owanie pytania / wniosku 1 p. za prawid owe odszukanie gametofitów po 1 p., za prawid owe podanie ka dej cechy 1 p.; razem 6 p. 11. I 1 wiatropylnoêç owadopylnoêç za prawid owe nazwanie 1 p.

30 Klucz odpowiedzi a b Âwiat bezkr gowców Nr zad. Standard wymagaƒ wersja a 1. I1 tkanka chrz stna Sk ada si z du ej iloêci elastycznej substancji mi dzykomórkowej, dzi ki której jest odporna na rozciàganie. tkanka nerwowa Jej komórki otoczone sà specjalnà os onkà, zapewniajàcà szybki przep yw informacji. tkanka mi Êniowa g adka Sk ada si z pod u nych komórek, kurczàcych si niezale nie od naszej woli. 2. I1 II 1 meduza; np. kszta t parasola, otwór g bowy po spodniej stronie cia a Oczekiwana odpowiedê wersja b tkanka nab onkowa Budujà jà komórki, które ÊciÊle do siebie przylegajà. tkanka nerwowa Jej komórki posiadajà dwa rodzaje wypustek: pojedynczà, d ugà oraz liczne, krótkie. tkanka mi Êniowa poprzecznie prà kowana serca Jej w ókna u o one sà przestrzennie, tworzà g stà sieç i kurczà si niezale nie od naszej woli. polip; np. kszta t worka, do pod- o a przymocowany stopà, otwór g bowy na szczycie cia a Kryterium punktowania za prawid owe dobranie ka dej pary po 1 p.; razem 3 p. za prawid owe okreêlenie formy 1 p., za prawid owe podanie ka dej cechy po 1 p.; razem 3 p. 3. II 1 gàbki koralowce za prawid owe nazwanie organizmów 1 p. 4. II 2 sp aszczenie cia a, obecnoêç narzàdów czepnych, brak uk adów: krwionoênego, oddechowego (oddychanie beztlenowe), pokarmowego (wch aniajà strawiony pokarm ca à powierzchnià cia a), obojnactwo, silny rozwój uk adu rozrodczego pokrycie cia a grubym oskórkiem, brak uk adów krwiono- Ênego i oddechowego (oddychanie beztlenowe), du a produkcja jaj za ka dà prawid owà cech po 1 p.; razem 2 p. 5. I1 A, C, F A, B, E za prawid owe wybranie ka dej z cech po 1 p.; razem 3 p. 6. III 1 umo liwia bardzo sprawne przetwarzanie pokarmu umo liwia pobieranie kolejnych porcji pokarmu, mimo e resztki pokarmowe z poprzednich porcji nie zosta y jeszcze usuni te 7. IV 1 Fasola uros a wi ksza w pojemniku B. D d ownice u yêni y gleb, ulepszajàc tym samym warunki rozwoju roêlin. 8. II 2 np. u Êlimaków wyst puje noga, a u g owonogów ramiona; u Êlimaków muszla jest spiralnie zwini ta i wyst puje na zewnàtrz cia a, a u g owonogów muszla ma postaç p ytki zag bionej w ciele 9. II 1 II 2 paj czaki; g owotu ów, odw ok; 4 pary / 8; p ucotchawki zwi ksza szans choç cz Êci jaj na dostanie si do cia a odpowiedniego ywiciela D d ownice znajdowa y si w pojemniku B. U yênia y gleb, dzi ki czemu fasola mia a lepsze warunki rozwoju i uros a wi ksza. np. u Êlimaków wyst puje noga, a u ma y nie; muszla Êlimaków jest jednocz Êciowa, a u ma y sk ada si z dwóch cz Êci owady; g owa, tu ów, odw ok; 3 pary / 6; tchawki za prawid owe wyjaênienie 1 p. za udzielenie prawid owej odpowiedzi 1 p. za prawid owe podanie ka dej z cech po 1 p.; razem 2 p. za prawid owe uzupe nienie ka dego wiersza tabeli po 1 p.; razem 4 p. 10. II 1 larwa poczwarka za prawid owe podanie nazwy 1 p.

31 Klucz odpowiedzi a b Âwiat kr gowców Nr zad. Standard wymagaƒ 1. II 1 I1 2. I1 II 1 wersja a A; 1 szkieletowy, 2 krwionoêny Oczekiwana odpowiedê wersja b B; 1 nerwowy, 2 szkieletowy Kryterium punktowania za prawid owy wybór schematu 1 p., za prawid owe nazwanie ka dego z uk adów po 1 p.; razem 3 p. linia boczna; C pokrywy skrzelowe; D za prawid owe nazwanie narzàdu 1 p., za prawid owe podkreêlenie roli 1 p.; razem 2 p. 3. III 1 Temperatura ich cia a jest uzale niona od temperatury otoczenia. Zimà zapadajà w stan hibernacji (obni ajà temperatur cia a, oddychajà wolniej, nie od ywiajà si, yjà kosztem zgromadzonego t uszczu), gdy temperatura jest za niska, aby mog y byç aktywne 4. IV 1 Mniej aktywny by osobnik A; aktywnoêç gadów zale y od temperatury ich cia a, a temperatura ich cia a zale y od temperatury otoczenia. W ni szej temperaturze gady sà mniej aktywne. 5. III 1 6. II 1 II 2 gruba, pokryta suchym, stwardnia ym naskórkiem, zapobiega parowaniu wody i chroni organizm przed wyschni ciem A skr tki bia kowe, utrzymujà zarodek we w aêciwym po o eniu; B ó tko, dostarcza zarodkowi substancji od ywczych 7. II 1 A owady yjàce w glebie; B surowe mi so 8. II 1 II 2 9. II 1 II 2 III 1 pokarm zwierz cy; silnie rozwini te k y, z by trzonowe o ostrych kraw dziach a) A b) narzàdy wymiany gazowej w jamie skrzelowej, skrzela op ukiwane wodà (silnie unaczynione blaszki skrzelowe, dzi ki czemu atwo pobierajà tlen z wody) Temperatura ich cia a zale y od temperatury otoczenia, wi c wygrzewajà si na s oƒcu, aby jà podwy szyç. Dzi ki temu wzrasta tempo przemiany materii i mogà byç bardziej aktywne, np. szybciej si poruszajà Osobnik A znajdowa si w terrarium, w którym by o 15 C. AktywnoÊç gadów zale y od temperatury ich cia a, a temperatura ich cia a zale y od temperatury otoczenia. W ni szej temperaturze gady sà mniej aktywne. pokryta Êluzem zabezpieczajàcym przed wysychaniem; dobrze ukrwiona i zaopatrzona w liczne pory, co pozwala na pobieranie tlenu i wody ze Êrodowiska; komórki barwnikowe umo liwiajà maskowanie si A bia ko, zapewnia zarodkowi Êrodowisko wodne; B skorupka, zapewnia ochron przed urazami i chroni przed wyschni ciem A roêliny wydobywane spod wody; B nasiona szyszek pokarm roêlinny; brak k ów, siekaczy górnych, du e i szerokie z by przedtrzonowe i trzonowe a) C b) p uca p cherzykowate po àczone z workami powietrznymi, zapewniajàcymi sta y dop yw Êwie ego powietrza do p uc, powierzchnia wymiany gazowej ukryta wewnàtrz cia a, aby nie wysch a. za prawid owe wyjaênienie 1 p. za prawid owy wniosek 1 p. za prawid owe wyjaênienie 1 p. za prawid owe nazwanie ka dego z elementów jaja po 1 p., za prawid owe podanie ka dej z ról po 1 p.; razem 4 p. za prawid owe dobranie dzioba do ka dego z pokarmów po 1 p.; razem 2 p. za prawid owe okreêlenie pokarmu 1 p.; za prawid owe wypisanie cechy 1 p.; razem 2 p. za prawid owe obrysowanie narzàdów 1 p., za prawid owe scharakteryzowanie 1 p.; razem 2 p.

I. Biologia- nauka o życiu. Budowa komórki.

I. Biologia- nauka o życiu. Budowa komórki. I. Biologia- nauka o życiu. Budowa komórki. Zaznacz prawidłową definicję komórki. A. jednostka budulcowa tylko bakterii i pierwotniaków B. podstawowa jednostka budulcowa i funkcjonalna wszystkich organizmów

Bardziej szczegółowo

Budowa organizmów zwierzęcych. Rozpoznaj i podpisz rodzaje komórek przedstawionych na ilustracjach oraz podaj 2 cechy róŝniące te komórki

Budowa organizmów zwierzęcych. Rozpoznaj i podpisz rodzaje komórek przedstawionych na ilustracjach oraz podaj 2 cechy róŝniące te komórki Budowa organizmów zwierzęcych Zadanie 1 Rozpoznaj i podpisz rodzaje komórek przedstawionych na ilustracjach oraz podaj 2 cechy róŝniące te komórki A) B) A) B)............ Zadanie 2 Obok X na rysunku podaj

Bardziej szczegółowo

Temat lekcji: Bakterie a wirusy.

Temat lekcji: Bakterie a wirusy. Anna Tomicka Scenariusz lekcji biologii Dział: Różnorodność organizmów. Klasa: I b Temat lekcji: Bakterie a wirusy. 1.Cele lekcji: Cel ogólny: Uczeń: omawia budowę komórki bakterii oraz wirusów, wyjaśnia

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia Dział programu I. Biologia nauka o życiu Temat 1. Biologia jako nauka Poziom wymagań konieczny podstawowy

Bardziej szczegółowo

XII KONKURS PRZEDMIOTOWY Z BIOLOGII. DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ETAP SZKOLNY (klucz odpowiedzi i schemat oceniania)

XII KONKURS PRZEDMIOTOWY Z BIOLOGII. DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ETAP SZKOLNY (klucz odpowiedzi i schemat oceniania) 1 Arkusz odpowiedzi Konkursu Biologicznego w województwie świętokrzyskim w roku szkolnym 2014/2015 XII KONKURS PRZEDMIOTOWY Z BIOLOGII Zasady oceniania: DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ETAP SZKOLNY (klucz odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

Komórka organizmy beztkankowe

Komórka organizmy beztkankowe Grupa a Komórka organizmy beztkankowe Poniższy test składa się z 12 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź. Za rozwiązanie całego testu możesz otrzymać

Bardziej szczegółowo

II BUDOWA I FUNKCJONOWANIE BAKTERII, PROTISTÓW, GRZYBÓW I WIRUSÓW

II BUDOWA I FUNKCJONOWANIE BAKTERII, PROTISTÓW, GRZYBÓW I WIRUSÓW II BUDOWA I FUNKCJONOWANIE BAKTERII, PROTISTÓW, GRZYBÓW I WIRUSÓW Zadanie 1. Jeśli zdanie jest prawdziwe, wpisz literę P; jeśli fałszywe, wpisz literę F. Wśród bakterii są organizmy samożywne i cudzożywne.

Bardziej szczegółowo

Konkurs Przedmiotowy z biologii dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego finał 2013. Model odpowiedzi, kryteria przyznawania punktów.

Konkurs Przedmiotowy z biologii dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego finał 2013. Model odpowiedzi, kryteria przyznawania punktów. Konkurs Przedmiotowy z biologii dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego finał 201 Model odpowiedzi, kryteria przyznawania punktów. Za rozwiązanie zadań z arkusza konkursowego można uzyskać 60 punktów.

Bardziej szczegółowo

Biologia Kalendarz przygotowaƒ do matury 2007

Biologia Kalendarz przygotowaƒ do matury 2007 Biologia Kalendarz przygotowaƒ do matury 2007 imi i nazwisko zakres podstawowy (wersja dla ucznia) wykonane Tyg. Dzia Tematy Zadania 2.10 1 6.10 Przygotowanie do pracy zapoznanie si z informacjami na temat

Bardziej szczegółowo

Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się organizmów

Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się organizmów Temat Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się Sposoby oddychania Sposoby rozmnażania się Bakterie a wirusy Protisty Glony przedstawiciele trzech królestw Wymagania na

Bardziej szczegółowo

Lp. Tematyka Liczba godzin I. Wymagania edukacyjne

Lp. Tematyka Liczba godzin I. Wymagania edukacyjne Anna Ulrych Plan wynikowy Przedmiot: Materiały fryzjerskie Kierunek : Technikum Usług Fryzjerskich- rok szkolny 05/ 06 Liczba godzin: 76 Liczba godzin w roku szkolnym: KL.II Lp. Tematyka Liczba godzin

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji biologii w gimnazjum

Scenariusz lekcji biologii w gimnazjum Scenariusz lekcji biologii w gimnazjum Temat: Zakres treści: Rozmnażanie się roślin okrytonasiennych. budowa i rola kwiatów, rodzaje kwiatostanów, sposoby zapylania roślin, zapłodnienie i jego znaczenie,

Bardziej szczegółowo

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO AKADEMIA MEDYCZNA 2006

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO AKADEMIA MEDYCZNA 2006 Zasady oceniania MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO AKADEMIA MEDYCZNA 006 Za rozwiązanie zadań z arkusza I można uzyskać maksymalnie 50 punktów. Model odpowiedzi uwzględnia jej

Bardziej szczegółowo

BUDOWA TKANKOWA ROÂLINY

BUDOWA TKANKOWA ROÂLINY UDOW TKNKOW ROÂLINY przekrój poprzeczny liêcia drewno gàbczasty yko tkanka wzmacniajàca przekrój poprzeczny odygi drewno w oski yko tkanka wzmacniajàca przekrój poprzeczny korzenia drewno yko perycykl

Bardziej szczegółowo

Zadanie 3. (0 2) Rysunek przedstawia głowę ryby. Wskazany strzałką narząd to... Narząd ten odpowiada za proces...

Zadanie 3. (0 2) Rysunek przedstawia głowę ryby. Wskazany strzałką narząd to... Narząd ten odpowiada za proces... Egzamin część I Zadanie 1. (0 1) Krokodyla przedstawionego można opisać następująco: A. wąż, zmiennocieplny, drapieżca, jajorodny B. gad, stałocieplny, wody ciepłe C. drapieżca, gad, zmiennocieplny, jajorodny

Bardziej szczegółowo

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Karta pracy III.. Imię i nazwisko klasa Celem nauki jest stawianie hipotez, a następnie ich weryfikacja, która w efekcie

Bardziej szczegółowo

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc PRAWA ZACHOWANIA Podstawowe terminy Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc a) si wewn trznych - si dzia aj cych na dane cia o ze strony innych

Bardziej szczegółowo

Egzamin gimnazjalny. Biologia. Także w wersji online TRENING PRZED EGZAMINEM. Sprawdź, czy zdasz!

Egzamin gimnazjalny. Biologia. Także w wersji online TRENING PRZED EGZAMINEM. Sprawdź, czy zdasz! Egzamin gimnazjalny 3 Biologia TRENING PRZED EGZAMINEM Także w wersji online Sprawdź, czy zdasz! Spis treści Zestaw 1: Związki chemiczne budujące organizmy oraz pozyskiwanie i wykorzystywanie energii 5

Bardziej szczegółowo

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Jak ju wspomniano, kinesiotaping mo e byç stosowany jako osobna metoda terapeutyczna, jak równie mo e stanowiç uzupe nienie innych metod fizjoterapeutycznych.

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA KLASA I GIMNAZJUM - wymagania edukacyjne.

BIOLOGIA KLASA I GIMNAZJUM - wymagania edukacyjne. BIOLOGIA KLASA I GIMNAZJUM - wymagania edukacyjne. DZIAŁ PROGRAMU I. Biologia nauka o życiu DOPUSZCZAJĄCY DOSTATECZNY DOBRY BARDZO DOBRY CELUJĄCY określa przedmiot badań biologii jako nauki podaje przykłady

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej Dział programu I. Biologia nauka o życiu Temat 1. Biologia jako nauka Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 89 5994 Poz. 827 i 828 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 14 maja 2003 r.

Dziennik Ustaw Nr 89 5994 Poz. 827 i 828 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 14 maja 2003 r. Dziennik Ustaw Nr 89 5994 Poz. 827 i 828 827 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 14 maja 2003 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie okreêlenia wzoru bankowego dokumentu p atniczego sk adek, do których

Bardziej szczegółowo

II. III. Środki dydaktyczne formularz testu. Scenariusz lekcji. I. Cele lekcji. Metoda pracy rozwiązywanie testu. Przebieg lekcji

II. III. Środki dydaktyczne formularz testu. Scenariusz lekcji. I. Cele lekcji. Metoda pracy rozwiązywanie testu. Przebieg lekcji Scenariusz lekcji I. Cele lekcji 1) Wiadomości Uczeń: zna pojęcia wydalanie, filtracja, wchłanianie zwrotne; zna funkcje jakie pełni układ moczowy; nazywa narządy układu moczowego; określa rolę nerki,

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 12 grudnia 2002 r.

Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 12 grudnia 2002 r. Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 12 grudnia 2002 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie wzorów deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i us ug oraz

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. 1. Wprowadzenie Barbara Bu hak-jachymczyk, Miros aw Jarosz... 15. 2. Energia Barbara Bu hak-jachymczyk... 32

Spis treêci. 1. Wprowadzenie Barbara Bu hak-jachymczyk, Miros aw Jarosz... 15. 2. Energia Barbara Bu hak-jachymczyk... 32 Spis treêci 1. Wprowadzenie Barbara Bu hak-jachymczyk, Miros aw Jarosz.... 15 1.1. Rys historyczny rozwoju norm ywienia.............. 16 1.2. Wspó czesne metody opracowywania norm............ 19 1.3. Rodzaje

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA - UROZMAICONA DIETA GWARANCJĄ NIEZBĘDNYCH SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH, MINERALNYCH ORAZ WITAMIN.

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA - UROZMAICONA DIETA GWARANCJĄ NIEZBĘDNYCH SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH, MINERALNYCH ORAZ WITAMIN. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA - UROZMAICONA DIETA GWARANCJĄ NIEZBĘDNYCH SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH, MINERALNYCH ORAZ WITAMIN. 1 Urozmaicenie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowej diety, która zapewnia

Bardziej szczegółowo

KLASA I. Wymagania podstawowe (ocena dostateczna)

KLASA I. Wymagania podstawowe (ocena dostateczna) KLASA I Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania Świat Biologii dla gimnazjum autorstwa Małgorzaty Liśkiewicz, wydawnictwo Nowa Era. Dział Zagadnienia Wymagania

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-30/02:29:36. Wpływ promieni słonecznych na zdrowie człowieka

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-30/02:29:36. Wpływ promieni słonecznych na zdrowie człowieka Wpływ promieni słonecznych na zdrowie człowieka Światło słoneczne jest niezbędne do trwania życia na Ziemi. Dostarcza energii do fotosyntezy roślinom co pomaga w wytwarzaniu tlenu niezbędnego do życia.

Bardziej szczegółowo

wewn trzne homeostaza

wewn trzne homeostaza start 31.10 27.10 26 9. owtórzenie poj ç, z którymi by y problemy, przy wykorzystaniu indeksu ademecum maturalnego. Rozwój cz owieka 8. Rozwiàzanie zadaƒ z zeszytu çwiczeƒ Biologia 1. Zakres podstawowy,

Bardziej szczegółowo

Budowa i rodzaje tkanek zwierzęcych

Budowa i rodzaje tkanek zwierzęcych Budowa i rodzaje tkanek zwierzęcych 1.WskaŜ prawidłową kolejność ukazującą stopniowe komplikowanie się budowy organizmów. A. komórka tkanka organizm narząd B. organizm narząd komórka tkanka C. komórka

Bardziej szczegółowo

Etap III Czas rozwiązania- 60 minut

Etap III Czas rozwiązania- 60 minut Kod ucznia... VII KONKURS BIOLOGICZNY 2009/ 2010 Etap III Czas rozwiązania- 60 minut Test, który otrzymałeś, składa się z 20 zadań. Część z nich to zadania wielokrotnego wyboru. Aby je rozwiązać, należy

Bardziej szczegółowo

KONKURS PRZEDMIOTOWY 2013/2014 Z PRZYRODĄ NA TY ETAP SZKOLNY

KONKURS PRZEDMIOTOWY 2013/2014 Z PRZYRODĄ NA TY ETAP SZKOLNY kod KONKURS PRZEDMIOTOWY 2013/2014 Z PRZYRODĄ NA TY ETAP SZKOLNY Liczba punktów Województwo kujawsko pomorskie Instrukcja dla ucznia. Test składa się z 27 zadań. Na jego rozwiązanie masz 60 minut. JeŜeli

Bardziej szczegółowo

I BIOLOGIA JAKO NAUKA

I BIOLOGIA JAKO NAUKA I BIOLOGIA JAKO NAUKA Zadanie 1. Przeczytaj opisy zakresu badań (I-IV) i przyporządkuj je odpowiednim dziedzinom biologii z zestawu A-E. Zakres badań: I Nazywa, opisuje i klasyfikuje organizmy. II Bada

Bardziej szczegółowo

Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej

Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej 3.1 Informacje ogólne Program WAAK 1.0 służy do wizualizacji algorytmów arytmetyki komputerowej. Oczywiście istnieje wiele narzędzi

Bardziej szczegółowo

Układ wydalniczy i skóra

Układ wydalniczy i skóra Układ wydalniczy i skóra 1. Zaznacz definicję wydalania. A. Usuwanie z organizmu szkodliwych produktów przemiany materii. B. Pobieranie przez organizm substancji niezbędnych do podtrzymywania funkcji Ŝyciowych

Bardziej szczegółowo

Temat: Funkcje. Własności ogólne. A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1

Temat: Funkcje. Własności ogólne. A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1 Temat: Funkcje. Własności ogólne A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1 Kody kolorów: pojęcie zwraca uwagę * materiał nieobowiązkowy A n n a R a

Bardziej szczegółowo

Biologia Kalendarz przygotowaƒ do matury 2007

Biologia Kalendarz przygotowaƒ do matury 2007 Biologia Kalendarz przygotowaƒ do matury 2007 imi i nazwisko zakres rozszerzony (wersja dla ucznia) Tyg. Dzia Tematy Zadania wykonane 2.10 1 6.10 Przygotowanie do pracy zapoznanie si z informacjami na

Bardziej szczegółowo

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Załącznik nr 1 do Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2008-2015 Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Przepisy ogólne 1 1. Walne Zebranie Członków

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne Dr inż. Andrzej Tatarek Siłownie cieplne 1 Wykład 3 Sposoby podwyższania sprawności elektrowni 2 Zwiększenie sprawności Metody zwiększenia sprawności elektrowni: 1. podnoszenie temperatury i ciśnienia

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej TESGAS S.A. w 2008 roku.

Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej TESGAS S.A. w 2008 roku. Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej TESGAS S.A. w 2008 roku. Rada Nadzorcza zgodnie z treścią Statutu Spółki składa się od 5 do 9 Członków powoływanych przez Walne Zgromadzenie w głosowaniu tajnym.

Bardziej szczegółowo

1. Podstawy budowania wyra e regularnych (Regex)

1. Podstawy budowania wyra e regularnych (Regex) Dla wi kszo ci prostych gramatyk mo na w atwy sposób napisa wyra enie regularne które b dzie s u y o do sprawdzania poprawno ci zda z t gramatyk. Celem niniejszego laboratorium b dzie zapoznanie si z wyra

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania. zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania. obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym.

Przedmiotowe zasady oceniania. zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania. obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym. Przedmiotowe zasady oceniania zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym. Przedmiot: biologia Nauczyciel przedmiotu: Anna Jasztal, Anna Woch 1. Formy sprawdzania

Bardziej szczegółowo

Prawidłowe odpowiedzi Punktacja Uwagi. Nr zad. Za poprawne wykonanie poleceń A, B, C i D po 1 pkt.

Prawidłowe odpowiedzi Punktacja Uwagi. Nr zad. Za poprawne wykonanie poleceń A, B, C i D po 1 pkt. Nr zad. KARTA ODPOWIEDZI KONKURS BIOLOGICZNY ETAP SZKOLNY Max punktów 1. 6 pkt. A. Wpływ natężenia światła na zawartość azotanów w roślinie. / Czy zawartość azotanów w roślinie zależy od ilości światła?

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Zarządzanie czasem TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU Zarządzanie czasem w projekcie /49 Czas w zarządzaniu projektami 1. Pojęcie zarządzania

Bardziej szczegółowo

1) Minister Ârodowiska kieruje dzia em administracji rzàdowej

1) Minister Ârodowiska kieruje dzia em administracji rzàdowej 795 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA 1) z dnia 16 maja 2005 r. w sprawie typów siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roêlin i zwierzàt, wymagajàcych ochrony w formie wyznaczenia obszarów Natura 2000

Bardziej szczegółowo

Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI

Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI SKLAROWANEGO SOKU JABŁKOWEGO Skutecznym sposobem leczenia soku

Bardziej szczegółowo

Dział programu I. Biologia nauka o życiu

Dział programu I. Biologia nauka o życiu Dział programu I. Biologia nauka o życiu Temat 1. Biologia jako nauka konieczny podstawowy rozszerzający Uczeń: potrafi korzystać z poszczególnych źródeł wiedzy rozróżnia próbę kontrolną i badawczą Uczeń:

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu. PESEL

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu. PESEL Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu. Uk ad graficzny CKE 0 KOD UCZNIA UZUPE NIA ZESPÓ NADZORUJ CY PESEL miejsce na naklejk z kodem

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej

Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej ...... pieczęć firmowa wnioskodawcy (miejscowość i data) Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej WNIOSEK PRACODAWCY O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA KSZTAŁCENIE USTAWICZNE

Bardziej szczegółowo

- Potrafi korzystać z poszczególnych źródeł wiedzy. - Podaje funkcje poszczególnych organelli - Wykonuje proste preparaty mikroskopowe

- Potrafi korzystać z poszczególnych źródeł wiedzy. - Podaje funkcje poszczególnych organelli - Wykonuje proste preparaty mikroskopowe Dział programu WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY I BIOLOGIA semestr 1 Lp. Temat Poziom wymagań na ocenę dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry 1. To jest biologia. Uczeń: - Określa przedmiot badań biologii

Bardziej szczegółowo

Nr zad. Prawidłowe odpowiedzi Punktacja Uwagi

Nr zad. Prawidłowe odpowiedzi Punktacja Uwagi Nr zad. KLUCZ ODPOWIEDZI konkurs biologiczny ETAP SZKOLNY Max punktów 1. 3 pkt. A. Wpływ niedoboru pierwiastków/ N, P, K na wzrost/ rozwój tytoniu w kulturze wodnej. Prawidłowe odpowiedzi Punktacja Uwagi

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Matematyki dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2012/2013

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Matematyki dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2012/2013 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Matematyki dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2012/2013 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: wojewódzki 4 marca 2013 r. 120 minut Informacje dla

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik dróg i mostów kolejowych 311[06]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik dróg i mostów kolejowych 311[06]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 14 Strona 2 z 14 Strona 3 z 14 Strona 4 z 14 Strona 5 z 14 Strona 6 z 14 Uwagi ogólne Egzamin praktyczny w zawodzie technik dróg i mostów kolejowych zdawały wyłącznie osoby w wieku wskazującym

Bardziej szczegółowo

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2.

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2. Od redakcji Niniejszy zbiór zadań powstał z myślą o tych wszystkich, dla których rozwiązanie zadania z fizyki nie polega wyłącznie na mechanicznym przekształceniu wzorów i podstawieniu do nich danych.

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja obejmuje następujące części:

Dokumentacja obejmuje następujące części: Załącznik nr 6 WYMAGANIA, JAKIM POWINNA ODPOWIADAĆ DOKUMENTACJA NIEZBĘDNA DO OCENY SUBSTANCJI CZYNNEJ JAKĄ SĄ MIKROORGANIZMY, W TYM TAKŻE WIRUSY I GRZYBY, ZAWARTE W PRODUKCIE BIOBÓJCZYM Wymagania ogólne.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum Dział programu: I. Biologia nauka o życiu II. Jedność i różnorodność organizmów Poziom wymagań podstawowy (oceny dopuszczający i dostateczny) ponadpodstawowy

Bardziej szczegółowo

Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE

Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE OKE Kraków 2012 Zadanie egzaminacyjne zostało opracowane

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

skąd pochodzi Nasz Kurczak

skąd pochodzi Nasz Kurczak Nasz Kurczak to mięso pochodzące od sprawdzonych dostawców. W większości to odbiorcy pasz marki Wipasz - znamy ich hodowle, wspieramy wiedzą, szkolimy. 1 Wiemy skąd pochodzi Nasz Kurczak Kontrolujemy jakość

Bardziej szczegółowo

Sanitariusz szpitalny kurs kwalifikacyjny PROGRAM Tryb nauki: e-learning + praktyka w szpitalu

Sanitariusz szpitalny kurs kwalifikacyjny PROGRAM Tryb nauki: e-learning + praktyka w szpitalu Sanitariusz szpitalny kurs kwalifikacyjny PROGRAM Tryb nauki: e-learning + praktyka w szpitalu CEL KSZTAŁCENIA Kurs Sanitariusz szpitalny przeznaczony jest dla osób, chcących podnieść swoje kwalifikacje

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. (2 p.) Uzupełnij tabelę, wpisując nazwę elementu komórki roślinnej pełniącego podaną funkcję.

Zadanie 1. (2 p.) Uzupełnij tabelę, wpisując nazwę elementu komórki roślinnej pełniącego podaną funkcję. Zadanie 1. (2 p.) Uzupełnij tabelę, wpisując nazwę elementu komórki roślinnej pełniącego podaną funkcję. Uwalnianie energii z pokarmu Magazynowanie wody i zbędnych substancji Kierowanie czynnościami życiowymi

Bardziej szczegółowo

10.10 6.10. Komórka i zachodzàce w niej procesy. Najprostsze formy ycia. w komórce

10.10 6.10. Komórka i zachodzàce w niej procesy. Najprostsze formy ycia. w komórce start Wra liwoêç roêlin fitohormony ransport substancji u roêlin RoÊliny okrytonasienne 17.10 13.10 28 Botanika RoÊliny nagonasienne RoÊliny zarodnikowe z dominujàcym sporofitem RoÊliny zarodnikowe z dominujàcym

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 Cel zadania: Zaplanować 20-letni plan rozwoju energetyki elektrycznej w Polsce uwzględniając obecny

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 1/2013 Rady Rodziców Szkoły Podstawowej nr 59 w Poznaniu z dnia 30 września 2013 roku w sprawie Regulaminu Rady Rodziców

Uchwała nr 1/2013 Rady Rodziców Szkoły Podstawowej nr 59 w Poznaniu z dnia 30 września 2013 roku w sprawie Regulaminu Rady Rodziców Uchwała nr 1/2013 Rady Rodziców Szkoły Podstawowej nr 59 w Poznaniu z dnia 30 września 2013 roku w sprawie Regulaminu Rady Rodziców 1. Na podstawie art.53 ust.4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie

Bardziej szczegółowo

X KONKURS BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ETAP SZKOLNY

X KONKURS BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ETAP SZKOLNY 1 X Konkurs Biologiczny w województwie świętokrzyskim w roku szkolnym 2012/2013... Imię i nazwisko... pieczątka nagłówkowa szkoły X KONKURS BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ETAP SZKOLNY Drogi Uczniu!

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

Wirtualna wycieczka do biblioteki

Wirtualna wycieczka do biblioteki Inne teksty kultury C.26 Wirtualna wycieczka do biblioteki Ma gorzata Zych Pomys na ciekawà lekcj Temat lekcji Cel ogólny Cele szczegó owe Wirtualna wycieczka do internetowych bibliotek. Samodzielne docieranie

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ.

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. I. UWAGI OGÓLNE. 1. Dostarczanie posiłków, ich przechowywanie i dystrybucja musza odbywać się w warunkach zapewniających

Bardziej szczegółowo

elero VarioTec Instrukcja obs ugi Instrukcj nale y zachowaç!

elero VarioTec Instrukcja obs ugi Instrukcj nale y zachowaç! VarioTec elero Instrukcja obs ugi Instrukcj nale y zachowaç! elero GmbH Antriebstechnik Linsenhofer Str. 59 63 D-72660 Beuren info@elero.de www.elero.com 309023 Nr. 18 100.3401/0604 Spis treêci Wskazówki

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik ochrony fizycznej osób i mienia 515[01]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik ochrony fizycznej osób i mienia 515[01]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 19 Strona 2 z 19 Strona 3 z 19 Strona 4 z 19 Strona 5 z 19 Strona 6 z 19 Strona 7 z 19 W pracy egzaminacyjnej oceniane były elementy: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej II. Założenia do projektu

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ Anna Gutt- Kołodziej ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI Podczas pracy

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ODŻYWIANIA

10 ZASAD ZDROWEGO ODŻYWIANIA ŻYJ ZDROWO! 10 ZASAD ZDROWEGO ODŻYWIANIA Jedz regularnie co 3 godziny. Jedz ostatni posiłek 2-3 godziny przed snem. Dbaj by twoja dieta była bogata we wszystkie składniki odżywcze(węglowodany, białko i

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Lublinie

Kuratorium Oświaty w Lublinie Kuratorium Oświaty w Lublinie ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW ROK SZKOLNY 2014/2015 KOD UCZNIA ETAP OKRĘGOWY Instrukcja dla ucznia 1. Zestaw konkursowy zawiera 12 zadań. 2. Przed

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 IM. ROMUALDA TRAUGUTTA W LUBLINIE. Postanowienia ogólne

REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 IM. ROMUALDA TRAUGUTTA W LUBLINIE. Postanowienia ogólne REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 IM. ROMUALDA TRAUGUTTA W LUBLINIE Postanowienia ogólne 1 Niniejszy Regulamin określa cele, zadania i organizację Rady Rodziców działającej w Szkole Podstawowej

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii Klasa I

Wymagania edukacyjne z biologii Klasa I Wymagania edukacyjne z biologii Klasa I D z i a ł : B I O L O G I A N A U K A O Ż Y C I U zalicza biologię do nauk przyrodniczych, określa przedmiot badań biologii, wymienia nazwy przyrządów optycznych

Bardziej szczegółowo

OGÓLNODOSTĘPNE IFORMACJE O WYNIKACH EGZAMINÓW I EFEKTYWNOŚCI NAUCZANIA W GIMNAZJACH przykłady ich wykorzystania i interpretowania

OGÓLNODOSTĘPNE IFORMACJE O WYNIKACH EGZAMINÓW I EFEKTYWNOŚCI NAUCZANIA W GIMNAZJACH przykłady ich wykorzystania i interpretowania Teresa Kutajczyk, WBiA OKE w Gdańsku Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku OGÓLNODOSTĘPNE IFORMACJE O WYNIKACH EGZAMINÓW I EFEKTYWNOŚCI NAUCZANIA W GIMNAZJACH przykłady ich wykorzystania i interpretowania

Bardziej szczegółowo

Grupaa. Substancje o znaczeniu biologicznym. I Wpisz znak X przy właêciwoêciach tłuszczu pochodzenia roêlinnego. 1 p.

Grupaa. Substancje o znaczeniu biologicznym. I Wpisz znak X przy właêciwoêciach tłuszczu pochodzenia roêlinnego. 1 p. Grupaa Substancje o znaczeniu biologicznym I Wpisz znak X przy właêciwoêciach tłuszczu pochodzenia roêlinnego. 1 p. nienasycony nasycony nie odbarwia wody bromowej 2 Oceƒ prawdziwoêç poni szych wniosków

Bardziej szczegółowo

Eksperyment,,efekt przełomu roku

Eksperyment,,efekt przełomu roku Eksperyment,,efekt przełomu roku Zapowiedź Kluczowe pytanie: czy średnia procentowa zmiana kursów akcji wybranych 11 spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (i umieszczonych już

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PRZEDMIOTOWE Z BIOLOGII. klasa pierwsza

WYMAGANIA PRZEDMIOTOWE Z BIOLOGII. klasa pierwsza klasa pierwsza OCENĘ CELUJĄCĄ sprostał wymaganiom na ocenę bardzo dobrą. twórczo i samodzielnie rozwija własne uzdolnienia i zainteresowania; sam proponuje oryginalne rozwiązania wykraczające poza materiał

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO

LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO 2 1. Cel ćwiczenia : Dokonać pomiaru zuŝycia tulei cylindrowej (cylindra) W wyniku opanowania treści ćwiczenia student

Bardziej szczegółowo

probiotyk o unikalnym składzie

probiotyk o unikalnym składzie ~s~qoy[jg probiotyk o unikalnym składzie ecovag, kapsułki dopochwowe, twarde. Skład jednej kapsułki Lactobacillus gasseri DSM 14869 nie mniej niż 10 8 CFU Lactobacillus rhamnosus DSM 14870 nie mniej niż

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WALNEGO ZEBRANIA STOWARZYSZENIA POLSKA UNIA UBOCZNYCH PRODUKTÓW SPALANIA

REGULAMIN WALNEGO ZEBRANIA STOWARZYSZENIA POLSKA UNIA UBOCZNYCH PRODUKTÓW SPALANIA REGULAMIN WALNEGO ZEBRANIA STOWARZYSZENIA POLSKA UNIA UBOCZNYCH PRODUKTÓW SPALANIA I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Regulamin Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Polska Unia Ubocznych Produktów Spalania

Bardziej szczegółowo

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA II A1, A4 (A1 arkusz standardowy, A4 arkusz dla s abo widz cych)

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA II A1, A4 (A1 arkusz standardowy, A4 arkusz dla s abo widz cych) MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA II A1, A4 (A1 arkusz standardowy, A4 arkusz dla s abo widz cych) Zasady oceniania Za rozwi zanie zada z arkusza II mo na uzyska maksymalnie 50 punktów. Model

Bardziej szczegółowo

FAKULTETY I TURA BIOLOGIA. Wykaz treści, które musisz znać na zakończenie Gimnazjum. Wszystkie były omawiane na lekcjach.

FAKULTETY I TURA BIOLOGIA. Wykaz treści, które musisz znać na zakończenie Gimnazjum. Wszystkie były omawiane na lekcjach. Nauczyciel prowadzący: Małgorzata Marzec (biologia MM) sala 28 FAKULTETY I TURA BIOLOGIA Wykaz treści, które musisz znać na zakończenie Gimnazjum. Wszystkie były omawiane na lekcjach. II. Budowa i funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

BAKTERIE I WIRUSY. ORGANIZMY BEZTKANKOWE

BAKTERIE I WIRUSY. ORGANIZMY BEZTKANKOWE BAKTERIE I WIRUSY. ORGANIZMY BEZTKANKOWE 1. Do chorób wirusowych zalicza się: a) grypę,malarię, AIDS; b) anginę, różyczkę, odrę; c) żółtaczkę, ospę wietrzną, grypę; d) czerwonkę, anginę, grypę. 2. Hubiak

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 7 grudnia 2007 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 7 grudnia 2007 r. 1765 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 7 grudnia 2007 r. w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç analizatory spalin samochodowych, oraz szczegó owego zakresu sprawdzeƒ wykonywanych podczas

Bardziej szczegółowo

XIII KONKURS MATEMATYCZNY

XIII KONKURS MATEMATYCZNY XIII KONKURS MTMTYZNY L UZNIÓW SZKÓŁ POSTWOWYH organizowany przez XIII Liceum Ogólnokształcace w Szczecinie FINŁ - 19 lutego 2013 Test poniższy zawiera 25 zadań. Za poprawne rozwiązanie każdego zadania

Bardziej szczegółowo

Temat: Rośliny i zwierzęta jako źródło zagrożeń dla zdrowia człowieka

Temat: Rośliny i zwierzęta jako źródło zagrożeń dla zdrowia człowieka MODUŁ II LEKCJA 4 Temat: Rośliny i zwierzęta jako źródło zagrożeń dla zdrowia człowieka Formy realizacji: œcie ka miêdzyprzedmiotowa. Cele szczegółowe: uzupe³nienie i usystematyzowanie wiadomoœci dotycz¹cych

Bardziej szczegółowo

Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok

Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok 1. KONTAKT DO AUTORA/AUTORÓW PROPOZYCJI ZADANIA (OBOWIĄZKOWE) UWAGA: W PRZYPADKU NIEWYRAŻENIA ZGODY PRZEZ

Bardziej szczegółowo

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą 1. 1. Opis Oferty 1.1. Oferta Usługi z ulgą (dalej Oferta ), dostępna będzie w okresie od 16.12.2015 r. do odwołania, jednak nie dłużej niż do dnia 31.03.2016 r.

Bardziej szczegółowo

Klucz odpowiedzi i kryteria oceniania etap szkolny 2014/2015 Biologia

Klucz odpowiedzi i kryteria oceniania etap szkolny 2014/2015 Biologia Klucz i kryteria oceniania etap szkolny 2014/2015 Biologia 1. Litera Nazwa sposobu ułożenia liści na Przykład rośliny łodydze A naprzeciwległe jasnota/ fuksja B skrętolegle krwawnik/ trzykrotka C okółkowe

Bardziej szczegółowo

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych DOPALACZE - nowa kategoria substancji psychoaktywnych CZYM SĄ DOPALACZE? Dopalacze stosowana w Polsce, potoczna nazwa różnego rodzaju produktów zawierających substancje psychoaktywne, które nie znajdują

Bardziej szczegółowo

Projektowanie bazy danych

Projektowanie bazy danych Projektowanie bazy danych Pierwszą fazą tworzenia projektu bazy danych jest postawienie definicji celu, założeo wstępnych i określenie podstawowych funkcji aplikacji. Każda baza danych jest projektowana

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z MATEMATYKI

ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z MATEMATYKI dysleksja Miejsce na naklejk z kodem szko y ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z MATEMATYKI Zestaw 1 POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy 180 minut Instrukcja dla zdajàcego 1. Sprawdê, czy arkusz zawiera 12 stron (zadania

Bardziej szczegółowo

4.3. Warunki życia Katarzyna Gorczyca

4.3. Warunki życia Katarzyna Gorczyca 4.3. Warunki życia Katarzyna Gorczyca [w] Małe i średnie w policentrycznym rozwoju Polski, G.Korzeniak (red), Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2014, str. 88-96 W publikacji zostały zaprezentowane wyniki

Bardziej szczegółowo

1. Najnowsze dane dotyczące zapotrzebowania energetycznego w okresie wzrostu

1. Najnowsze dane dotyczące zapotrzebowania energetycznego w okresie wzrostu 1. Najnowsze dane dotyczące zapotrzebowania energetycznego w okresie wzrostu Im wi kszy pies doros y, tym proporcjonalnie mniejsza waga urodzeniowa szczeni cia. Waga nowonarodzonego szczeni cia rasy Yorkshire

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

2.Prawo zachowania masy

2.Prawo zachowania masy 2.Prawo zachowania masy Zdefiniujmy najpierw pewne podstawowe pojęcia: Układ - obszar przestrzeni o określonych granicach Ośrodek ciągły - obszar przestrzeni którego rozmiary charakterystyczne są wystarczająco

Bardziej szczegółowo

II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia

II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia Odporność wzmacniamy, bo o zdrowe żywienie i higienę dbamy I tydzień: Uświadomienie dzieciom, co oznaczają pojęcia : zdrowie i choroba. Jakie są objawy choroby

Bardziej szczegółowo