EXHAUST POLLUTANT IN HELICOPTER S TAKE-OFF AREA SKAŻENIA POWIETRZA WYSTĘPUJĄCE NA POLU WZLOTÓW ŚMIGŁOWCÓW WYWOŁANE PRACĄ SILNIKÓW TURBINOWYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "EXHAUST POLLUTANT IN HELICOPTER S TAKE-OFF AREA SKAŻENIA POWIETRZA WYSTĘPUJĄCE NA POLU WZLOTÓW ŚMIGŁOWCÓW WYWOŁANE PRACĄ SILNIKÓW TURBINOWYCH"

Transkrypt

1 Journal of KONES Internal Combustion Engines 2003, vol. 10, 3-4 EXHAUST POLLUTANT IN HELICOPTER S TAKE-OFF AREA Krzysztof Brzozowski, Akademia Techniczno-Humanistyczna, Bielsko-Biała ul. Willowa 2, tel./fax +48 (0-33) , Wojciech Kotlarz Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych, Dęblin, tel. +48 (0-81) , fax +48 (0-81) , Abstract. The paper presents the exhaust pollutant in helicopter s take-off area during the typical flights in Polish Air Force Academy. The terrain shape and the characteristic climate for Dęblin airport were included. Data on emission of exhaust pollutant were obtained by measurements. Each helicopter is treated as an individual, moving point source of emission. The finite element volume method is used to solve the problem of exhaust pollutant dispersion. Results of computer simulation are presented. SKAŻENIA POWIETRZA WYSTĘPUJĄCE NA POLU WZLOTÓW ŚMIGŁOWCÓW WYWOŁANE PRACĄ SILNIKÓW TURBINOWYCH Streszczenie. W artykule przedstawiono skażenia powietrza występujące na polu wzlotów śmigłowców wywołane pracą turbinowych silników śmigłowcowych. Rozpatrzono charakterystyczne dla Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie warianty ustawienia śmigłowców do lotów szkolnych z uwzględnieniem typowych zadań i warunków lotniska. Śmigłowce potraktowano jako pojedyncze źródła emisji o zmiennym natężeniu. Rozkłady stężeń otrzymano w oparciu o model numeryczny rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń wykorzystujący metodę objętości skończonych. 1. Ogólna organizacja i ustawienie śmigłowców do lotów Od jesieni 2002r w Wyższej Szkole Oficerskiej Sił Powietrznych loty śmigłowców (podstawowym śmigłowcem WSOSP jest Mi-2) odbywają się z lotniska Dęblin. Loty wykonują aktualni piloci oraz podchorążowie kierowani na szkolenie praktyczne w powietrzu. Śmigłowce umieszczone są na linii startu (ustawienie związane jest z aktualnym kierunkiem wiatru - rys.1 przedstawia ustawienie dla kierunku 118 i zbliżonych) w odległościach około 50 metrów od siebie. Do uruchomień silników używa się zazwyczaj 2 lub 3 samochodowych urządzeń rozruchowych (LZZ). Każde z LZZ uruchamia nie więcej, niż 3-4 śmigłowce. W zależności od rodzaju wykonywanych zadań oraz od liczby śmigłowców biorących udział w lotach, linia startu może zostać rozłożona na kilka sposobów [1,2]: jeżeli śmigłowce mają do wykonania loty po kręgu, do strefy lub loty po trasie to linia startu składa się tylko z bramek (rys.1). Bramkę tworzą dwie chorągiewki ustawione w odległości metrów. Bramki rozłożone są na jednej prostej, odległość między nimi wynosi około 50 metrów - nie mniej niż dwie średnice wirnika śmigłowców biorących udział wlotach; w przypadku wykonywania lotów grupowych lub w szykach wyznacza się bramki wysunięte odległość między bramkami również wynosi około 50 metrów, ale bramki rozłożone są przemiennie w dwóch liniach odległych od siebie o 50 metrów; w wypadku wykonywania nauki manewrów i zwrotów w zawisie wyznaczane są

2 miejsca zwane kwadratami wybrane bramki, rozbudowane są do kwadratu o wymiarach 50x50m. Śmigłowce wykonują w nich: starty i lądowania, zawisy, poziome przemieszczenia, obroty na niewielkiej wysokości nie przekraczając wyznaczonego chorągiewkami obszaru (rys.2). Rys. 1. Ustawienie śmigłowców do lotów The helicopter s position to flights Rys. 2. Ustawienie śmigłowców do nauki manewrów i zwrotów w zawisie The helicopter s position to school training flights close to ground Biorąc pod uwagę zadania lotnicze realizowane w WSOSP oraz skażenia powietrza występujące na polu wzlotów śmigłowców wywołane pracą silników turbinowych

3 (najdłuższy czas pracy śmigłowców stojących na płaszczyźnie lotniska lub wykonujących zawisy) rozpatrzono trzy najbardziej charakterystyczne warianty przygotowania do lotów i ich przebiegu (dwa warianty obliczeniowe): Próby przedlotowe; Uruchomienia i rozlot śmigłowców; Uruchomienia, wyloty i wykonywanie manewrów w kwadratach Próby przedlotowe, uruchomienia i rozlot śmigłowców. Próby przedlotowe Śmigłowce umieszczone są w jednej linii (rys.1). Uruchomienie rozpoczynają śmigłowce stojące w bramkach 1, 5, 8 (licząc od lewej strony linii lewej strony rysunku), a następnie 2, 6, 9, itd. W chwili uruchamiania w 3, 7 i 10 bramce, śmigłowce 1, 5 i 8 wykonują już próbę w zawisie (sprawdzenie sterowności śmigłowca na wysokości kilku metrów), a śmigłowce 2, 6 i 9 znajdują się na zakresie biegu jałowego (MG). Uruchomienie śmigłowca odbywa się średnio co 3 5 minut, ponieważ do czasu uruchomienia obu silników należy doliczyć czas podłączenia i odłączenia LZZ do/od śmigłowca oraz czas przejazdu od jednej do drugiej bramki. Na każdym ze śmigłowców wykonuje się taką samą próbę - przebieg w czasie i utrzymywane parametry. Różne są tylko czasy początków uruchomień poszczególnych śmigłowców i ich silników. Próba przedlotowa ma następujący przebieg czasowy [2,3]: a) rozruch pierwszego silnika (zakresy przejściowe, do uzyskania prędkości obrotowej MG); b) rozruch drugiego silnika; w tym czasie pierwszy silnik jest podgrzewany na zakresie MG (n TS = 57 ±3 % obr/min max); po uruchomieniu drugiego silnika LZZ jest odłączany i przemieszcza się do następnej bramki; c) podgrzewanie silników (sprawdzenie urządzeń płatowca, instalacji, przyrządów pilotażowo-nawigacyjnych itp.) obydwa silniki pracują na zakresie MG (n TS = 57 ±3 % obr/min max); d) zwiększanie obrotów silników do zakresu mocy startowej (przyspieszanie silnika) (n TS = 96 % obr/min max; P = 294,2-5,8 kw); e) próba w zawisie (sprawdzenie sterowania śmigłowca, poprawności pracy instalacji i przyrządów pilotażowo-nawigacyjnych) (n TS = 96 % obr/min max; P = 294,2-5,8 kw); f) lądowanie i chłodzenie silników na ziemi po próbie, przygotowanie do wyłączenia śmigłowca; obydwa silniki pracują na zakresie MG (n TS = 57 ±3 % obr/min max). Średni czas próby 10 minut. Podgrzewanie silników w okresie zimowym jest dłuższe o około 1-2 minuty niż w lecie. Chłodzenie silników do wyłączenia w lecie może odbywać się 1-2 minuty dłużej niż w zimie. Uruchomienia i rozlot śmigłowców Ustawienie jak dla próby przedlotowej (rys.1). Uruchomienia i rozlot odbywają się najczęściej nie w kolejnych bramkach, ale w zależności od zgłoszonych gotowości załogi śmigłowców wykonują pojedyncze zadania typu lot po kręgu, wylot do strefy itp. Przykładowa schemat rozruchów może być następujący: rozpoczynają śmigłowce stojące w bramkach 1, 5 i 8, a następnie 2, 6 i 9, itd. Uruchomienia odbywają się zazwyczaj z akumulatorów pokładowych - tylko w przypadku nieudanego uruchomienia, używane jest LZZ. Po uruchomieniu śmigłowce pracują na zakresie MG, czekając na zgodę na start. Start odbywa się z konieczną separacją śmigłowców tzn. z zachowaniem koniecznej przerwy czasowej tak, aby śmigłowce wykonujące np. lot po kręgu nie przebywały w zbyt bliskiej odległości. Zazwyczaj stosuje się kilkunastosekundową separację. Kolejność startu

4 odpowiada zazwyczaj kolejności uruchomień (tzn. 1, 5 i 8 itd.), lecz nie jest to regułą. Tego typu loty mają zazwyczaj następujący przebieg czasowy [2,3]: a i b) - bez zmian; c) podgrzewanie silników obydwa silniki pracują na zakresie MG (n TS = 57 ±3 % obr/min max), Podgrzewanie trwa krócej ze względu na krótki czas przerwy w pracy silnika (od wyłączenia po próbie przedlotowej upłynęło nie więcej jak 30 minut). Sporadycznie zdarza się jednak iż czas wydłuża się, ponieważ ze względu na aktualną sytuację w powietrzu śmigłowiec po uruchomieniu oczekuje na zgodę do startu przez kilka minut; d) zwiększanie obrotów silników do zakresu mocy startowej -przyspieszanie silnika (n TS = 96 % obr/min max; P = 294,2-5,8 kw); e) od 2 15 start śmigłowca do wykonywania zadania (n TS = 96 % obr/min max; P = 294,2-5,8 kw). Wznoszenie i nabieranie prędkości, a następnie po wejściu na krąg (w zależności od wykonanego zadania) lot po kręgu, do strefy lub na trasę Uruchomienia, wyloty i wykonywanie manewrów w kwadratach. Uruchomienia do lotów i rozlot odbywają się podobnie jak w pkt.1.1. z tą różnicą, że na linii startu cztery bramki zamienione są na kwadraty 50x50m (rys.2.). Wykonywane są w nich manewry w zawisie według schematu: po uruchomieniu i podgrzaniu silników śmigłowiec wykonuje zawis. Następnie na zakresie startowym (n TS = 96 % obr/min max; P = 294,2-5,8 kw) przez 5-6 minut realizuje się serię manewrów (obroty i poziome przemieszczania śmigłowca) w obrębie kwadratu. Potem śmigłowiec ląduje i na zakresie MG chłodzi silniki 5 minut i znów wykonuje zadanie w zawisie. Taki schemat wykonywany jest kilkukrotnie, a następnie śmigłowiec zwalnia kwadrat wykonując lot po kręgu. Jego miejsce w kwadracie zajmuje inny śmigłowiec, który według powyższego schematu wykonuje zadanie w kwadracie itd. Tego typu loty mają zazwyczaj następujący przebieg czasowy [2,3] (dla śmigłowców w bramkach): a i b) - bez zmian; c) podgrzewanie silników obydwa silniki pracują na zakresie MG (n TS = 57 ±3 % obr/min max). Podgrzewanie trwa krócej - krótki czas przerwy w pracy silnika; d) zwiększanie obrotów silników do zakresu mocy startowej (przyspieszanie silnika) (n TS = 96 % obr/min max; P = 294,2-5,8 kw); e) wznoszenie śmigłowca na wysokość kilku metrów i wykonywanie zadania w kwadracie wiszeń śmigłowiec wykonuje serię manewrów i przemieszczanie w obrębie kwadratu (n TS = 96 % obr/min max; P = 294,2-5,8 kw); f) lądowanie i chłodzenie silników na zakresie MG (n TS = 57 ±3 % obr/min max); g) czynności z punktów e) i f) powtarzane są 3-4 razy; h) po wykonaniu zadania w kwadracie wiszeń następuje start śmigłowca (n TS = 96 % obr/min max; P = 294,2-5,8 kw) - wznoszenie i nabieranie prędkości, a następnie po wejściu na krąg (w zależności od wykonanego zadania) lot po kręgu, do strefy lub na trasę. 2. Stężenia zanieczyszczeń powietrza emitowanych podczas pracy turbinowych silników lotniczych Modele deterministyczne rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu bazują na równaniu adwekcji dyfuzji wyprowadzonym w oparciu o prawo zachowania masy. Równanie adwekcji dyfuzji w ogólnej formie może być zapisane w postaci [4,5,6]:

5 φ 2 + U φ + φ U = D φ + I, (1) t gdzie φ oznacza stężenie zanieczyszczenia w punkcie o współrzędnych ( x, y, z), U jest wektorem prędkości powietrza, φ U oznacza turbulentny strumień stężeń, D jest współczynnikiem dyfuzji molekularnej, I uwzględnia możliwość występowania źródeł emisji oraz przemian chemicznych, osiadania i pochłaniania zanieczyszczeń. Głównym problemem w modelowaniu rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń pozostaje określenie intensywności wymiany masy poprzez strumień wywołany ruchami turbulentnymi ośrodka. Klasyczny sposób domknięcia równania adwekcji dyfuzji polega na wprowadzeniu na zasadzie analogii do prawa Ficka hipotezy proporcjonalności turbulentnego strumienia stężeń do gradientu stężenia średniego. Równanie (1) można zatem zapisać w postaci: φ 2 + U φ µ φ = D φ + I. (2) t Ponieważ współczynnik dyfuzji molekularnej D jest pomijalnie mały w porównaniu ze współczynnikami dyfuzji turbulentnej [6], otrzymuje się: gdzie µ ma na diagonali niezerowe elementy φ + U φ = µ φ + I, (3) t ( ) µ, x, µ y µ z (współczynniki dyfuzji turbulentnej atmosfery odpowiednio w kierunku x, y, z ). Zastosowana metoda domykania równania adwekcji-dyfuzji jest metodą domykania na poziomie pierwszego rzędu. Modele z domknięciem pierwszego rzędu nazywane są również modelami teorii K lub modelami teorii gradientów. Do rozwiązania równania (3) można użyć różnych kilku metod dyskretyzacji. Najbardziej popularnymi są: metoda różnic skończonych (MRS), metoda elementów skończonych (MES) oraz metoda objętości skończonych (MOS). W prezentowanym artykule model numeryczny zbudowano w oparciu o metodę objętości skończonych [7]. Po scałkowaniu równania (3) po poszczególnych objętościach kontrolnych otrzymano układ równań różniczkowych zwyczajnych. Układ zdekomponowano względem zmiennych przestrzennych co pozwoliło na zwiększenie efektywności numerycznej algorytmu. Szczegółowy opis dla zastosowanej metody objętości skończonych w tym sposoby definiowania warunków brzegowych znaleźć można w pracy [5]. Model rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń, wymaga określenia dwu podstawowych parametrów, determinujących proces dyspersji w powietrzu: prędkości wiatru U i współczynników dyfuzji turbulentnej µ. W pracy wykorzystano tzw. preprocesor meteorologiczny, wyznaczający pionowe profile wiatru, współczynniki dyfuzji i rozkłady temperatur w oparciu o teorię podobieństwa warstwy przyziemnej Monina-Obuchova [4,6,8]. Do opisu emisji związków szkodliwych spalin zastosowano model pozornych źródeł punktowych, dyskretyzujący smugę zanieczyszczeń wyrzucanych z silników śmigłowców. Każdy śmigłowiec potraktowano jako chwilowe źródło zanieczyszczeń o zmiennym natężeniu. Natężenie emisji dla prędkości obrotowych innych niż te dla których było zdeterminowane pomiarowo, wyznaczano w oparciu o wielomian aproksymacyjny zbudowany w bazie Czebyszewa i normę w sensie najmniejszych kwadratów [9].

6 Opracowane algorytmy umożliwiają prognostyczne obliczanie stężeń takich składników spalin jak tlenek węgla czy węglowodory. Prezentowane natomiast w artykule wyniki dotyczą wyłącznie obliczonego rozkładu stężeń tlenku węgla (CO) na wybranej wysokości ponad płytą lotniska. 3. Wyniki obliczeń Dla przeprowadzenia obliczeń wykonano plan rejonu lotniska - uwzględniający ukształtowanie terenu, rozmieszczenie przeszkód terenowych (ich kształt i wysokość) zarówno w obrębie lotniska jak i w jego najbliższym otoczeniu. W celu odtworzenia warunków klimatycznych wykonano lotniczo klimatyczną charakterystykę lotniska Dęblin dla ostatnich 5-ciu lat. Na jej podstawie określono najczęściej występują warunki atmosferyczne dla trzech pór roku: lata, zimy i jesienio-wiosny. Ponieważ pilotów wojskowych przygotowuje się do wykonywania zadań w każdych warunkach, obliczenia przeprowadzono dla dnia i w nocy - uwzględniając zachowywanie się powierzchniowej warstwy atmosfery. (tab.1) Tab.1. Charakterystyczne warunki klimatyczne lotniska Dęblin The characteristic climate for Dęblin airport Okres / pora Temperatura [ 0 C] Prędkość wiatru [m/s] Kierunek wiatru Ciśnienie [hpa] Dzień Noc Dzień Noc Dzień Noc Dzień Noc ZIMA 1 0,5 2,9 2,4 W/SW W/SW 1001,7 1001,8 JESIENIO- 7,3 4,5 3,4 2,4 W E 1000,5 1000,6 WIOSNA LATO 18,1 13,6 2,8 1,5 W/NW E 1000,8 1000,9 Rys. 3. Koncentracja CO na lotnisku podczas próby przedlotowej śmigłowców dotyczy chwili w której występuje maksymalna suma stężeń w rozpatrywanym obszarze Instantaneous calculated concentration of carbon monoxide Dane poziomów emisji składników toksycznych spalin silników śmigłowca Mi-2 (dwa silniki) uzyskano podczas próby silnika GTD-350 zabudowanego na hamowni Akademii

7 Marynarki Wojennej w Gdyni. W badaniach wykorzystano komputerowy system pomiarowy emisji spalin wylotowych opracowany w Instytucie Technicznej Eksploatacji Okrętów AMW. Jego podstawę stanowią analizatory spalin firmy HORIBA serii MEXA Rys. 4. Koncentracja CO na lotnisku podczas próby przedlotowej śmigłowców wartość średnia stężeń w czasie podczas prób wszystkich śmigłowców (t = 1400s) Averaged calculated concentration of carbon monoxide Rys. 5. Koncentracja CO na lotnisku podczas lotów i wykonywaniu manewrów śmigłowców w kwadratach - dotyczy chwili w której występuje maksymalna suma stężeń w rozpatrywanym obszarze Instantaneous calculated concentration of carbon monoxide Na rys. 3 i 4 przedstawiono wyniki obliczeń na wysokości około 2 metrów ponad płytą lotniska dla próby przedlotowej śmigłowców i warunków atmosferycznych zgodnych z

8 panującymi podczas badań na hamowni w AMW (t H = 3 0 C, p H = 1040 hpa) oraz dla stanu atmosfery typowego dla świtu lub zmierzchu - brak wymiany ciepła pomiędzy powierzchnią ziemi a atmosferą. Przyjęto wiatr z kierunku N z prędkością 1,5 m/s. Na rys. 5 i 6 przedstawiono z kolei wyniki obliczeń dla lotów i wykonywania manewrów śmigłowców kwadratach w czasie lata podczas dnia dla warunków atmosferycznych zgodnie z Tab.1 obliczonych również dla wysokości około 2 metrów ponad płytą lotniska. Rys.6. Koncentracja CO na lotnisku podczas lotów i wykonywaniu manewrów śmigłowców w kwadratach - wartość średnia w czasie trwania zadania. Averaged calculated concentration of carbon monoxide 4. Podsumowanie i wnioski Wszystkie przeprowadzone obliczenia prognostyczne z braku szczegółowych danych o wymianie ciepła pomiędzy powierzchnią ziemi, a atmosferą wykonano w oparciu o założenie stałej wartości strumienia ciepła dla danej pory dnia. Następnie iteracyjnie wyznaczono parametry skalujące w oparciu o zmodyfikowany algorytm w stosunku do zaprezentowanego w pracy [5]. Analiza wyników obliczeń prognostycznych uzyskanych dla tlenku węgla, dla różnych wariantów ustawień śmigłowców na płycie lotniska jednoznacznie wskazuje na większe prawdopodobieństwo powstawania dużej koncentracji CO w powietrzu w warunkach lotów nocnych. Można to tłumaczyć mniejszą średnią prędkością wiatru w porównaniu z prędkością w czasie dnia dla danego okresu roku oraz warunkami panującymi w przyziemnej warstwie atmosfery. W warunkach nocnych (dla przyjętej równowagi stałej) rozpraszanie poprzez ruchy turbulentne jest zdecydowanie słabsze co nie sprzyja zmniejszaniu stężeń, a jedynie umożliwia unoszenie stężonych zanieczyszczeń na większe odległości. W takich warunkach, w przypadku słabych wiatrów lub cisz dopuszczalne 30-minutowe średnie wartości stężeń substancji zanieczyszczających powietrze mogą być przekroczone. Mając jednak na uwadze, że dane meteorologiczne z których korzystano w obliczeniach dotyczą wartości uśrednionych,

9 nie należy wykluczać możliwości wystąpienia wysokich stężeń zanieczyszczeń również podczas dnia w warunkach równowagi chwiejnej atmosfery. % dopuszczalnego stężenia CO Jesieniowiosna (W) Lato (NW) Lato (W) Zima (SW) Zima (W) Rys.7. Różnica procentowa pomiędzy obliczonym średnim stężeniem 30-minutowym a stężeniem dopuszczalnym w danych warunkach meteorologicznych podczas dnia Relative percentage deviation of CO concentrations for different meteorological data (daytime) in relation to the permissible 30-minute concentration of CO 140 % dopuszczalnego stężenia CO Jesienio-w iosna (E ) L a to (E ) Z im a (S W ) Zim a (W ) Rys.8. Różnica procentowa pomiędzy obliczonym średnim stężeniem 30-minutowym a stężeniem dopuszczalnym w danych warunkach meteorologicznych podczas nocy Relative percentage deviation of CO concentrations for different meteorological data (night-time) in relation to the permissible 30-minute concentration of CO Stężenia maksymalne obliczone podczas poszczególnych zadań lotniczych wskazują próby przedlotowe, jako to zadanie dla którego prognozowane wartości są większe lub co najmniej równe odpowiednio w każdym z rozpatrywanych przypadków. Niemniej jednak, to druga z realizowanych prób związana jest z dłuższym czasem ekspozycji obsługi naziemnej na związki szkodliwe spalin. Wykonane obliczenia umożliwiają w tym przypadku określenie średnich wartości 30 minutowych. Na rys.7 i rys.8 odniesiono procentowo obliczone podczas wykonywania manewrów w kwadratach maksymalne wartości stężenia CO w

10 analizowanym obszarze (uśrednione dla czasu 30 minut) dla poszczególnych warunków meteorologicznych w stosunku do wartości 30-minutowego stężenia dopuszczalnego. Analiza danych przedstawionych na rys.7 i rys.8 potwierdza istnienie większego prawdopodobieństwa przekraczania wartości stężenia dopuszczalnego w niektórych miejscach na płycie lotniska w warunkach nocnych. Uzyskane w pracy wyniki należy traktować jako punkt wyjścia do dalszych badań i analiz. Niemniej jednak wprowadzenie reguły wykonywania lotów z bramek wysuniętych jest wskazane. Prace wykonano w ramach projektu badawczego Nr OT00C00921, finansowanego przez Komitet Badań Naukowych w Warszawie. Literatura: [1] Instrukcja użytkowania lotniska i rejon lotów. Dęblin 2003 [2] Śmigłowiec Mi-2. Metodyka szkolenia lotniczego. DWL Warszawa 1979 [3] Opis techniczny dla silnika GTD-350 dla śmigłowca Mi-2. WSK PZL-Rzeszów 1978 [4] Zannetti P. :Air pollution modeling. Theories, computational methods and available software. Van Nostrand Reinhold, New York 1990 [5] Brzozowska L., Brzozowski K., Wojciech S.: Computational Modelling of car Pollutant Dispersion. WN Śląsk, Katowice 2001 [6] Sorbjan Z.: Turbulencja i dyfuzja w dolnej atmosferze. PWN, Warszawa 1983 [7] Shaw C.T. :Using Computational Fluid Dynamics. Prentice Hall 1992 [8] COST Action Final report: Harmonisation of the pre-processing of meteorological data for atmospheric dispersion models. Luxemburg 1998 [9] Legras J.: Praktyczne metody analizy numerycznej. WNT Warszawa 1971

BADANIA STĘŻE Ń ZWIĄZKÓW SZKODLIWYCH SPALIN TURBINOWEGO SILNIKA ŚMIGŁOWEGO W USTALONYCH WARUNKACH EKSPLOATACYJNYCH

BADANIA STĘŻE Ń ZWIĄZKÓW SZKODLIWYCH SPALIN TURBINOWEGO SILNIKA ŚMIGŁOWEGO W USTALONYCH WARUNKACH EKSPLOATACYJNYCH ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LIV NR 1 (192) 2013 Jerzy Merkisz, Jarosław Markowski, Jacek Pielecha Politechnika Poznańska Wydział Maszyn Roboczych i Transportu, Instytut Silników Spalinowych

Bardziej szczegółowo

Monitoring hałasu w Porcie Lotniczym Wrocław S.A. Wrocław, 28 września 2011 r.

Monitoring hałasu w Porcie Lotniczym Wrocław S.A. Wrocław, 28 września 2011 r. Monitoring hałasu w Porcie Lotniczym Wrocław S.A. Wrocław, 28 września 2011 r. Podstawa prawna Do 22 lipca 2011 r.: Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 2 października 2007 r. w sprawie wymagań w

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: ENERGETYKA Rodzaj przedmiotu: specjalności obieralny Rodzaj zajęć: wykład, ćwiczenia, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Przekazanie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... 11

Spis treści. Przedmowa... 11 Spis treści Przedmowa.... 11 Nowe trendy badawcze w ruchu lotniczym. Zagadnienia wstępne... 13 I. Ruch lotniczy jako efekt potrzeby komunikacyjnej pasażera.... 13 II. Nowe środki transportowe w ruchu lotniczym....

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE NUMERYCZNE POLA PRZEPŁYWU WOKÓŁ BUDYNKÓW

MODELOWANIE NUMERYCZNE POLA PRZEPŁYWU WOKÓŁ BUDYNKÓW 1. WSTĘP MODELOWANIE NUMERYCZNE POLA PRZEPŁYWU WOKÓŁ BUDYNKÓW mgr inż. Michał FOLUSIAK Instytut Lotnictwa W artykule przedstawiono wyniki dwu- i trójwymiarowych symulacji numerycznych opływu budynków wykonanych

Bardziej szczegółowo

Stan opracowania metadanych zbiorów i usług danych przestrzennych dla tematu sieci transportowe w zakresie transportu lotniczego

Stan opracowania metadanych zbiorów i usług danych przestrzennych dla tematu sieci transportowe w zakresie transportu lotniczego RADA INFRASTRUKTURY INFORMACJI PRZESTRZENNEJ Stan opracowania metadanych zbiorów i usług danych przestrzennych dla tematu sieci transportowe w zakresie transportu lotniczego Źródło Autorstwo dokumentu

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ

LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ VIII-EW ELEKTROWNIA WIATROWA LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Instrukcja ćwiczenia nr 8. EW 1 8 EW WYZNACZENIE ZAKRESU PRACY I

Bardziej szczegółowo

Kursy. operatorów bezzałogowych statków powietrznych. Warszawa

Kursy. operatorów bezzałogowych statków powietrznych. Warszawa Kursy operatorów bezzałogowych statków powietrznych Warszawa 22 października 2015 1 1. Wymagania ogólne stawiane kandydatom biorącym udział w szkoleniu do świadectwa kwalifikacji operatora bezzałogowych

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 10 grudnia 2013 r. Poz. 1493 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 26 listopada 2013 r.

Warszawa, dnia 10 grudnia 2013 r. Poz. 1493 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 26 listopada 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 10 grudnia 2013 r. Poz. 1493 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie czasu

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA LABORATORIUM ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA ELEKTROWNIA WIATROWA

Bardziej szczegółowo

DLA PORTU LOTNICZEGO IM. F. CHOPINA W WARSZAWIE. Lokalizacja punktu pomiarowego: Warszawa, ul. Pileckiego

DLA PORTU LOTNICZEGO IM. F. CHOPINA W WARSZAWIE. Lokalizacja punktu pomiarowego: Warszawa, ul. Pileckiego WYNIKI CIĄGŁYCH POMIARÓW HAŁASU W ŚRODOWISKU DLA PORTU LOTNICZEGO IM. F. CHOPINA W WARSZAWIE Nazwa obiektu: Punkt pomiarowy nr 4 Onkologia Data wykonania pomiaru: początek: 01-12 - 2012 koniec: 31-12 -

Bardziej szczegółowo

METODA ELEMENTÓW SKOŃOCZNYCH Projekt

METODA ELEMENTÓW SKOŃOCZNYCH Projekt METODA ELEMENTÓW SKOŃOCZNYCH Projekt Wykonali: Maciej Sobkowiak Tomasz Pilarski Profil: Technologia przetwarzania materiałów Semestr 7, rok IV Prowadzący: Dr hab. Tomasz STRĘK 1. Analiza przepływu ciepła.

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z POMIARÓW PORÓWNAWCZYCH STĘŻENIA RADONU Rn-222 W PRÓBKACH GAZOWYCH METODĄ DETEKTORÓW PASYWNYCH

RAPORT Z POMIARÓW PORÓWNAWCZYCH STĘŻENIA RADONU Rn-222 W PRÓBKACH GAZOWYCH METODĄ DETEKTORÓW PASYWNYCH Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk LABORATORIUM EKSPERTYZ RADIOMETRYCZNYCH Radzikowskiego 152, 31-342 KRAKÓW tel.: 12 66 28 332 mob.:517 904 204 fax: 12 66 28

Bardziej szczegółowo

SYmULACYjNE OkREśLANiE PARAmETRóW PRzELOTU śmigłowca PONAd PRzESzkOdą

SYmULACYjNE OkREśLANiE PARAmETRóW PRzELOTU śmigłowca PONAd PRzESzkOdą PRACE instytutu LOTNiCTWA 219, s. 297-314, Warszawa 2011 SYmULACYjNE OkREśLANiE PARAmETRóW PRzELOTU śmigłowca PONAd PRzESzkOdą JaroSłaW StaNISłaWSkI Instytut Lotnictwa Streszczenie Zadania stawiane załogom

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OPŁAT LOTNISKOWYCH

REGULAMIN OPŁAT LOTNISKOWYCH REGULAMIN OPŁAT LOTNISKOWYCH Część I: Opłaty za lądowanie 1. Postanowienia ogólne 1.1. Właściciele lub piloci statków powietrznych obowiązani są do uiszczenia opłaty za lądowanie w wysokości określonej

Bardziej szczegółowo

Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych

Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych w oparciu o pomiary poziomu ciśnienia akustycznego w punktach pomiarowych lub liniach omiatania na półkulistej powierzchni

Bardziej szczegółowo

Pompy ciepła 25.3.2014

Pompy ciepła 25.3.2014 Katedra Klimatyzacji i Transportu Chłodniczego prof. dr hab. inż. Bogusław Zakrzewski Wykład 6: Pompy ciepła 25.3.2014 1 Pompy ciepła / chłodziarki Obieg termodynamiczny lewobieżny Pompa ciepła odwracalnie

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 2(88)/2012

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 2(88)/2012 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 2(88)/2012 Stanisław W. Kruczyński 1, Janusz Januła 2, Maciej Kintop 3 OBLICZENIA SYMULACYJNE POWSTAWANIA NO X i CO PRZY SPALANIU OLEJU NAPĘDOWEGO I OLEJU RZEPAKOWEGO

Bardziej szczegółowo

Symulacja rozchodzenia się spalin w garażach podziemnych - definiowanie parametrów gazów spalinowych

Symulacja rozchodzenia się spalin w garażach podziemnych - definiowanie parametrów gazów spalinowych Symulacja rozchodzenia się spalin w garażach podziemnych - definiowanie parametrów gazów spalinowych 1. WSTĘP: PyroSim to nie tylko samo narzędzie do symulacji rozwoju pożaru i weryfikacji wentylacji pożarowej.

Bardziej szczegółowo

WYNIKI CIĄGŁYCH POMIARÓW HAŁASU W ŚRODOWISKU DLA PORTU LOTNICZEGO IM. F. CHOPINA W WARSZAWIE

WYNIKI CIĄGŁYCH POMIARÓW HAŁASU W ŚRODOWISKU DLA PORTU LOTNICZEGO IM. F. CHOPINA W WARSZAWIE WYNIKI CIĄGŁYCH POMIARÓW HAŁASU W ŚRODOWISKU DLA PORTU LOTNICZEGO IM. F. CHOPINA W WARSZAWIE Nazwa obiektu: Punkt pomiarowy nr 4 Onkologia Data wykonania pomiaru: początek: 01-03 - 2015 koniec: 31-03 -

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE ZA POMOCĄ MES Analiza statyczna ustrojów powierzchniowych

MODELOWANIE ZA POMOCĄ MES Analiza statyczna ustrojów powierzchniowych MODELOWANIE ZA POMOCĄ MES Analiza statyczna ustrojów powierzchniowych PODSTAWY KOMPUTEROWEGO MODELOWANIA USTROJÓW POWIERZCHNIOWYCH Budownictwo, studia I stopnia, semestr VI przedmiot fakultatywny rok akademicki

Bardziej szczegółowo

URZĄD LOTNICTWA CYWILNEGO

URZĄD LOTNICTWA CYWILNEGO Załącznik nr 5 URZĄD LOTNICTWA CYWILNEGO PROGRAM SZKOLENIA DO UZYSKANIA UPRAWNIENIA PODSTAWOWEGO DO PILOTOWANIA PARALOTNI Z NAPĘDEM (PPG) WPISYWANEGO DO ŚWIADECTWA KWALIFIKACJI PILOTA PARALOTNI (PGP) WARSZAWA

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE AKADEMIA MORSKA W AKADEMIA MORSKA W MORSKA W SZCZECINIE Szczecin, 25.06.2015 Zapytanie ofertowe ZAMAWIAJĄCY Akademia Morska w Szczecinie ul. Wały Chrobrego 1-2 70-500 Szczecin Wydział Inżynieryjno Ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

Potencjał OZE na obszarach wiejskich

Potencjał OZE na obszarach wiejskich Potencjał OZE na obszarach wiejskich Monitoring warunków pogodowych Z dużą rozdzielczością czasową zbierane są dane o pionowym profilu prędkości i kierunku wiatru, temperaturze, wilgotności, nasłonecznieniu

Bardziej szczegółowo

METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH

METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH Inżynieria Rolnicza 2(100)/2008 METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH Krzysztof Nalepa, Maciej Neugebauer, Piotr Sołowiej Katedra Elektrotechniki i Energetyki, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

Protokół z wykonania pomiarów hałasu przy linii kolejowej nr 8 na odcinku Okęcie Czachówek.

Protokół z wykonania pomiarów hałasu przy linii kolejowej nr 8 na odcinku Okęcie Czachówek. Protokół z wykonania pomiarów hałasu przy linii kolejowej nr 8 na odcinku Okęcie Czachówek. Zleceniodawca: JACOBS POLSKA Al. Niepodległości 58 02-626 Warszawa Kraków, listopad 2011 1 SPIS TREŚCI 1 WSTĘP...

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 18 lipca 2014 r. Poz. 950 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 17 lipca 2014 r.

Warszawa, dnia 18 lipca 2014 r. Poz. 950 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 17 lipca 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 18 lipca 2014 r. Poz. 950 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 17 lipca 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie lotów

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM MECANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM Ćwiczenie nr 4 Współpraca pompy z układem przewodów. Celem ćwiczenia jest sporządzenie charakterystyki pojedynczej pompy wirowej współpracującej z układem przewodów, przy różnych

Bardziej szczegółowo

METODY OBLICZENIOWE. Projekt nr 3.4. Dariusz Ostrowski, Wojciech Muła 2FD/L03

METODY OBLICZENIOWE. Projekt nr 3.4. Dariusz Ostrowski, Wojciech Muła 2FD/L03 METODY OBLICZENIOWE Projekt nr 3.4 Dariusz Ostrowski, Wojciech Muła 2FD/L03 Zadanie Nasze zadanie składało się z dwóch części: 1. Sformułowanie, przy użyciu metody Lagrange a II rodzaju, równania różniczkowego

Bardziej szczegółowo

Model fizykochemiczny i biologiczny

Model fizykochemiczny i biologiczny Model fizykochemiczny i biologiczny dr Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Metoda elementów skończonych

Metoda elementów skończonych Metoda elementów skończonych Wraz z rozwojem elektronicznych maszyn obliczeniowych jakimi są komputery zaczęły pojawiać się różne numeryczne metody do obliczeń wytrzymałości różnych konstrukcji. Jedną

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ O ZMIENNEJ TWARDOŚCI

MODELOWANIE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ O ZMIENNEJ TWARDOŚCI Dr inż. Danuta MIEDZIŃSKA, email: dmiedzinska@wat.edu.pl Dr inż. Robert PANOWICZ, email: Panowicz@wat.edu.pl Wojskowa Akademia Techniczna, Katedra Mechaniki i Informatyki Stosowanej MODELOWANIE WARSTWY

Bardziej szczegółowo

Pilot zdalnego sterowania DANE TECHNICZNE FUNKCJE PILOTA ZDALNEGO STEROWANIA

Pilot zdalnego sterowania DANE TECHNICZNE FUNKCJE PILOTA ZDALNEGO STEROWANIA Pilot zdalnego sterowania DANE TECHNICZNE Model sterownika R05/BGE Zasilane 3.0V (Baterie alkaliczne LR03 X 2) Najniższa wartość zasilania przy której emitowany jest sygnał ze sterownika 2.4V Maksymalna

Bardziej szczegółowo

Z powyższej zależności wynikają prędkości synchroniczne n 0 podane niżej dla kilku wybranych wartości liczby par biegunów:

Z powyższej zależności wynikają prędkości synchroniczne n 0 podane niżej dla kilku wybranych wartości liczby par biegunów: Bugaj Piotr, Chwałek Kamil Temat pracy: ANALIZA GENERATORA SYNCHRONICZNEGO Z MAGNESAMI TRWAŁYMI Z POMOCĄ PROGRAMU FLUX 2D. Opiekun naukowy: dr hab. inż. Wiesław Jażdżyński, prof. AGH Maszyna synchrocznina

Bardziej szczegółowo

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH Dr inż. Artur JAWORSKI, Dr inż. Hubert KUSZEWSKI, Dr inż. Adam USTRZYCKI W artykule przedstawiono wyniki analizy symulacyjnej

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: MODELOWANIE PROCESÓW ENERGETYCZNYCH Kierunek: ENERGETYKA Rodzaj przedmiotu: specjalności obieralny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Doerffer 1) Warunki wietrzności w Polsce i niejednoznaczność danych 2) Dostępne rozwiązania -zarys 3) Nowa koncepcja wiatraka 4) Badania wraz z CTO 5) Potrzeby badania małych wiatraków PAŹDZIERNIK

Bardziej szczegółowo

Lotnictwo a ochrona klimatu globalnego

Lotnictwo a ochrona klimatu globalnego Lotnictwo a ochrona klimatu globalnego Co mogą zrobić uczestnicy rynku lotniczego? Konferencja Lotnictwo a Ochrona Klimatu Globalnego Warszawa, 6 października 2008 Port Lotniczy im. F. Chopina w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Klimat w Polsce w 21. wieku

Klimat w Polsce w 21. wieku Klimat w Polsce w 21. wieku na podstawie numerycznych symulacji regionalnych Małgorzata Liszewska Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego UNIWERSYTET WARSZAWSKI 1/42 POGODA

Bardziej szczegółowo

Technika mocowań. na dachach płaskich. Jedną z najszybszych metod wznoszenia W UJĘCIU NOWEJ NORMY WIATROWEJ

Technika mocowań. na dachach płaskich. Jedną z najszybszych metod wznoszenia W UJĘCIU NOWEJ NORMY WIATROWEJ NOWOCZESNE HALE 4/11 TECHNIKI I TECHNOLOGIE mgr inż. Marian Bober KOELNER S.A., Stowarzyszenie DAFA Technika mocowań na dachach płaskich W UJĘCIU NOWEJ NORMY WIATROWEJ Obliczenia sił działających na dach

Bardziej szczegółowo

Ocena ekonomiczna inwestycji w małe elektrownie wiatrowe

Ocena ekonomiczna inwestycji w małe elektrownie wiatrowe I Forum Małych Elektrowni Wiatrowych Warszawa, 23 marca 2011 Ocena ekonomiczna inwestycji w małe elektrownie wiatrowe Katarzyna Michałowska-Knap Instytut Energetyki Odnawialnej kmichalowska@ieo.pl Opłacalność

Bardziej szczegółowo

Wyposażenie Samolotu

Wyposażenie Samolotu P O L I T E C H N I K A R Z E S Z O W S K A im. Ignacego Łukasiewicza Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa Katedra Awioniki i Sterowania Wyposażenie Samolotu Instrukcja do laboratorium nr 2 Przyrządy żyroskopowe

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia. Pomiar hałasu zewnętrznego emitowanego przez pojazdy samochodowe

Temat ćwiczenia. Pomiar hałasu zewnętrznego emitowanego przez pojazdy samochodowe POLITECHNIKA ŚLĄSKA W YDZIAŁ TRANSPORTU Temat ćwiczenia Pomiar hałasu zewnętrznego emitowanego przez pojazdy samochodowe POLSKA NORMA PN-92/S-04051 (zamiast PN-83/S-04051) Pojazdy samochodowe i motorowery

Bardziej szczegółowo

Pt Wynik pilota = ------- x 1000 + ( 1000 - pkt. karne za czas) / 2 Pt max

Pt Wynik pilota = ------- x 1000 + ( 1000 - pkt. karne za czas) / 2 Pt max NAWIGACJA CZĘŚĆ I Nawigacja precyzyjna. Sprawdzian polega na jak najdokładniejszym obleceniu trasy wyznaczonej przez organizatora z zadeklarowaną prędkością lub zadeklarowanym czasie przez zawodnika. Organizator

Bardziej szczegółowo

Mgr inż. Wojciech Chajec Pracownia Kompozytów, CNT Mgr inż. Adam Dziubiński Pracownia Aerodynamiki Numerycznej i Mechaniki Lotu, CNT SMIL

Mgr inż. Wojciech Chajec Pracownia Kompozytów, CNT Mgr inż. Adam Dziubiński Pracownia Aerodynamiki Numerycznej i Mechaniki Lotu, CNT SMIL Mgr inż. Wojciech Chajec Pracownia Kompozytów, CNT Mgr inż. Adam Dziubiński Pracownia Aerodynamiki Numerycznej i Mechaniki Lotu, CNT SMIL We wstępnej analizie przyjęto następujące założenia: Dwuwymiarowość

Bardziej szczegółowo

ANALIZA TERMODYNAMICZNA RUROWYCH GRUNTOWYCH WYMIENNIKÓW CIEPŁA DO PODGRZEWANIA POWIETRZA WENTYLACYJNEGO

ANALIZA TERMODYNAMICZNA RUROWYCH GRUNTOWYCH WYMIENNIKÓW CIEPŁA DO PODGRZEWANIA POWIETRZA WENTYLACYJNEGO MODELOWANIE INŻYNIERSKIE ISSN 1896-771X 40, s. 233-239, Gliwice 2010 ANALIZA TERMODYNAMICZNA RUROWYCH GRUNTOWYCH WYMIENNIKÓW CIEPŁA DO PODGRZEWANIA POWIETRZA WENTYLACYJNEGO MARLENA ŚWIACZNY, MAŁGORZATA

Bardziej szczegółowo

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH Scientific Bulletin of Che lm Section of Technical Sciences No. 1/2008 WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH WE WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNICE POMIAROWEJ MAREK MAGDZIAK Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji, Politechnika

Bardziej szczegółowo

Definicja smogu i jego rodzaje.

Definicja smogu i jego rodzaje. Smog Początki Historia smogu sięga połowy XIX wieku. Zaobserwowano go wówczas w silnie uprzemysłowionych miastach Europy. Dziś też daje się we znaki w różnych zakątkach świata smog kwaśny obserwowano w

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Poznań, 16.05.2012r. Raport z promocji projektu Nowa generacja energooszczędnych

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z ZADANIA NR 6 REALIZACJA WSPÓLNYCH POMIARÓW ZANIECZYSZCZEŃ POWIETRZA

SPRAWOZDANIE Z ZADANIA NR 6 REALIZACJA WSPÓLNYCH POMIARÓW ZANIECZYSZCZEŃ POWIETRZA SPRAWOZDANIE Z ZADANIA NR 6 REALIZACJA WSPÓLNYCH POMIARÓW ZANIECZYSZCZEŃ POWIETRZA str. 1 1. Cel zadania nr 6 To częściowe zadanie stało się zadaniem wspólnym dla następujących partnerów: Instytut zdrowia

Bardziej szczegółowo

Analiza parametrów eksploatacyjnych silnika samolotu wielozadaniowego

Analiza parametrów eksploatacyjnych silnika samolotu wielozadaniowego MERKISZ Jerzy 1 MARKOWSKI Jarosław 2 PIELECHA Jacek 3 ŚLUSARZ Grzegorz 4 Analiza parametrów eksploatacyjnych silnika samolotu wielozadaniowego WSTĘP Samolot wielozadaniowy jako obiekt techniczny o określonej

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA WARUNKI UBEZPIECZENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA WARUNKI UBEZPIECZENIA Załącznik nr 1 do Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia na usługę ubezpieczenia dwóch śmigłowców Wyższej Szkoły Oficerskiej w Dęblinie Znak sprawy ZP/PN/82/2014 Opis przedmiotu zamówienia warunki

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Obudowa zmechanizowana Glinik 15/32 Poz [1]: 1 stropnica, 2 stojaki, 3 spągnica

Rys. 1. Obudowa zmechanizowana Glinik 15/32 Poz [1]: 1 stropnica, 2 stojaki, 3 spągnica Górnictwo i Geoinżynieria Rok 30 Zeszyt 1 2006 Sławomir Badura*, Dariusz Bańdo*, Katarzyna Migacz** ANALIZA WYTRZYMAŁOŚCIOWA MES SPĄGNICY OBUDOWY ZMECHANIZOWANEJ GLINIK 15/32 POZ 1. Wstęp Obudowy podporowo-osłonowe

Bardziej szczegółowo

Ruch granulatu w rozdrabniaczu wielotarczowym

Ruch granulatu w rozdrabniaczu wielotarczowym JÓZEF FLIZIKOWSKI ADAM BUDZYŃSKI WOJCIECH BIENIASZEWSKI Wydział Mechaniczny, Akademia Techniczno-Rolnicza, Bydgoszcz Ruch granulatu w rozdrabniaczu wielotarczowym Streszczenie: W pracy usystematyzowano

Bardziej szczegółowo

Dwurównaniowe domknięcie turbulentnego strumienia ciepła

Dwurównaniowe domknięcie turbulentnego strumienia ciepła Instytut Maszyn Przepływowych PAN Ośrodek Termomechaniki Płynów Zakład Przepływów z Reakcjami Chemicznymi Dwurównaniowe domknięcie turbulentnego strumienia ciepła Implementacja modelu: k 2 v' f ' 2 Michał

Bardziej szczegółowo

METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA

METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA AMFETAMINY Waldemar S. Krawczyk Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Głównej Policji, Warszawa (praca obroniona na Wydziale Chemii Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

BADANIE WŁ A Ś CIWOŚ CI PŁ YNÓW CHŁ ODZĄ CYCH DO UKŁ ADU CHŁ ODZENIA O PODWYŻ SZONEJ TEMPERATURZE

BADANIE WŁ A Ś CIWOŚ CI PŁ YNÓW CHŁ ODZĄ CYCH DO UKŁ ADU CHŁ ODZENIA O PODWYŻ SZONEJ TEMPERATURZE ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LIII NR 1 (188) 212 Rafał Kkowski Akademia Morska w Gdyni Jerzy Walentynowicz Wojskowa Akademia Techniczna BADANIE WŁ A Ś CIWOŚ CI PŁ YNÓW CHŁ ODZĄ CYCH

Bardziej szczegółowo

Obrabiarki CNC. Nr 10

Obrabiarki CNC. Nr 10 Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium Obrabiarki CNC Nr 10 Obróbka na tokarce CNC CT210 ze sterowaniem Sinumerik 840D Opracował: Dr inż. Wojciech Ptaszyński Poznań, 17 maja,

Bardziej szczegółowo

METODA ELEMENTÓW SKOŃCZONYCH.

METODA ELEMENTÓW SKOŃCZONYCH. METODA ELEMENTÓW SKOŃCZONYCH. W programie COMSOL multiphisics 3.4 Wykonali: Łatas Szymon Łakomy Piotr Wydzał, Kierunek, Specjalizacja, Semestr, Rok BMiZ, MiBM, TPM, VII, 2011 / 2012 Prowadzący: Dr hab.inż.

Bardziej szczegółowo

SPOSÓB POMIARU EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ GAZOWYCH ORAZ ZADYMIENIA SPALIN PODCZAS PRZEPROWADZANIA BADANIA TECHNICZNEGO POJAZDU

SPOSÓB POMIARU EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ GAZOWYCH ORAZ ZADYMIENIA SPALIN PODCZAS PRZEPROWADZANIA BADANIA TECHNICZNEGO POJAZDU ZAŁĄCZNIK Nr 4 SPOSÓB POMIARU EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ GAZOWYCH ORAZ ZADYMIENIA SPALIN PODCZAS PRZEPROWADZANIA BADANIA TECHNICZNEGO POJAZDU I. Pomiar emisji zanieczyszczeń gazowych spalin pojazdów z silnikiem

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE MODELOWANIE PRZEPŁYWU DYMU I CIEPŁA PRZEZ KLAPY DYMOWE

KOMPUTEROWE MODELOWANIE PRZEPŁYWU DYMU I CIEPŁA PRZEZ KLAPY DYMOWE PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 4 (120) 2001 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 4 (120) 2001 Grzegorz Sztarbała* KOMPUTEROWE MODELOWANIE PRZEPŁYWU DYMU I CIEPŁA PRZEZ KLAPY

Bardziej szczegółowo

OCENA SKUTECZNOŚCI FUNKCJONOWANIA

OCENA SKUTECZNOŚCI FUNKCJONOWANIA mgr inż. Grzegorz Sztarbała Zakład Badań Ogniowych OCENA SKUTECZNOŚCI FUNKCJONOWANIA SYSTEMÓW WENTYLACJI POŻAROWEJ. OBLICZENIA NUMERYCZNE I TESTY ODBIOROWE. Seminarium ITB, BUDMA 2010 Środowisko budynku

Bardziej szczegółowo

Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski

Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski BEZPRZEWODOWE SIECI MONITORINGU Z RADIOIZOTOPOWYMI CZUJNIKAMI ZAPYLENIA POWIETRZA AMIZ 2004G Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski Instytut Chemii i Techniki Jądrowej a_jakowiuk@ichtj.waw.pl

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ENERGOCHŁONNOŚCI RUCHU TROLEJBUSÓW

ANALIZA ENERGOCHŁONNOŚCI RUCHU TROLEJBUSÓW ANALIZA ENERGOCHŁONNOŚCI RUCHU TROLEJBUSÓW Mgr inż. Ewa Siemionek* *Katedra Pojazdów Samochodowych, Wydział Mechaniczny, Politechnika Lubelska 20-618 Lublin, ul. Nadbystrzycka 36 1. WSTĘP Komunikacja miejska

Bardziej szczegółowo

Ogólne wytyczne RADWAG: Wymagane warunki środowiskowe: Wymagania dla pojedynczego stanowiska pomiarowego: 70 cm. 80 cm. 100 cm

Ogólne wytyczne RADWAG: Wymagane warunki środowiskowe: Wymagania dla pojedynczego stanowiska pomiarowego: 70 cm. 80 cm. 100 cm Wytyczne pomieszczenia dla poprawnej pracy mikrowag i komparatorów Ogólne wytyczne RADWAG: Pomieszczenie badawcze o minimalnych wymiarach 3 x 2,5 m. W pomieszczeniu może przebywać nie więcej niż 1 osoba

Bardziej szczegółowo

CENTRALE WENTYLACYJNE Z ODZYSKIEM CIEPŁA

CENTRALE WENTYLACYJNE Z ODZYSKIEM CIEPŁA CENTRALE WENTYLACYJNE Z ODZYSKIEM CIEPŁA Centrale wentylacyjne ecov mogą być integralną częścią systemów MULTI V zapewniając czyste i zdrowe powietrze w klimatyzowanych pomieszczeniach. 136 ecov 144 ecov

Bardziej szczegółowo

W kręgu naszych zainteresowań jest:

W kręgu naszych zainteresowań jest: DOLNE ŹRÓDŁA CIEPŁA W kręgu naszych zainteresowań jest: pozyskiwanie ciepła z gruntu, pozyskiwanie ciepła z powietrza zewnętrznego, pozyskiwanie ciepła z wód podziemnych, pozyskiwanie ciepła z wód powierzchniowych.

Bardziej szczegółowo

1. Przepływ ciepła - 3 - Rysunek 1.1 Projekt tarczy hamulcowej z programu SOLIDWORKS

1. Przepływ ciepła - 3 - Rysunek 1.1 Projekt tarczy hamulcowej z programu SOLIDWORKS POLITECHNIKA POZNAŃSKA WYDZIAŁ BUDOWY MASZYN I ZARZĄDZANIA METODY ELEMENTÓW SKOŃCZONYCH PROJEKT PROWADZĄCY: PROF. NADZW. TOMASZ STRĘK WYKONALI: TOMASZ IZYDORCZYK, MICHAŁ DYMEK GRUPA: TPM2 SEMESTR: VII

Bardziej szczegółowo

Streszczenie przeglądu ekologicznego

Streszczenie przeglądu ekologicznego Streszczenie przeglądu ekologicznego Wojewoda lub starosta zgodnie z kompetencjami wynikającymi z art. 237 ustawy POŚ (Dz.U. 2001, Nr 62, poz. 627 z późn. zmianami), w razie stwierdzenia okoliczności wskazujących

Bardziej szczegółowo

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni IR II 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni Promieniowanie podczerwone ma naturę elektromagnetyczną i jego absorpcja przez materię podlega tym samym prawom,

Bardziej szczegółowo

MAŁA PRZYDOMOWA ELEKTROWNIA WIATROWA SWIND 3200

MAŁA PRZYDOMOWA ELEKTROWNIA WIATROWA SWIND 3200 www.swind.pl MAŁA PRZYDOMOWA ELEKTROWNIA WIATROWA SWIND 3200 Producent: SWIND Elektrownie Wiatrowe 26-652 Milejowice k. Radomia ul. Radomska 101/103 tel. 0601 351 375, fax: 048 330 83 75. e-mail: biuro@swind.pl

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja inwestycji remontowych związanych z bezpieczeństwem pożarowym dzięki wykorzystaniu technik komputerowych CFD

Optymalizacja inwestycji remontowych związanych z bezpieczeństwem pożarowym dzięki wykorzystaniu technik komputerowych CFD Optymalizacja inwestycji remontowych związanych z bezpieczeństwem pożarowym dzięki wykorzystaniu technik komputerowych CFD dr inż. Dorota Brzezińska Katedra Inżynierii Bezpieczeństwa Pracy WIPOŚ PŁ Licheń,

Bardziej szczegółowo

Konferencja KOKSOWNICTWO 2015 Optymalizacja nakładów na ograniczanie emisji przy wykorzystaniu programu COPDIMO

Konferencja KOKSOWNICTWO 2015 Optymalizacja nakładów na ograniczanie emisji przy wykorzystaniu programu COPDIMO Konferencja KOKSOWNICTWO 2015 Optymalizacja nakładów na ograniczanie emisji przy wykorzystaniu programu COPDIMO Jolanta Telenga Kopyczyńska, Aleksander Sobolewski ZADANIA OPERATORA INSTALACJI W ZAKRESIE

Bardziej szczegółowo

Wpływ dodatku Panther na toksyczność spalin silnika ZI

Wpływ dodatku Panther na toksyczność spalin silnika ZI Wpływ dodatku Panther na toksyczność spalin silnika ZI Dodatki Panther, zaliczane do III grupy dodatków NFS, są koloidalną zawiesiną cząstek o wymiarach 0,05-0,6 mikrometrów miedzi, srebra i ich tlenków

Bardziej szczegółowo

LUZS-12 LISTWOWY UNIWERSALNY ZASILACZ SIECIOWY DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA. Wrocław, kwiecień 1999 r.

LUZS-12 LISTWOWY UNIWERSALNY ZASILACZ SIECIOWY DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA. Wrocław, kwiecień 1999 r. LISTWOWY UNIWERSALNY ZASILACZ SIECIOWY DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA Wrocław, kwiecień 1999 r. 50-305 WROCŁAW TEL./FAX (+71) 373-52-27 ul. S. Jaracza 57-57a TEL. 602-62-32-71 str.2 SPIS TREŚCI 1.OPIS

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyczna teoria korelacji i regresji (1) Jest to dział statystyki zajmujący

Bardziej szczegółowo

SYMULACJA OBROTU ŚMiGŁOWCA WOKÓŁ OSi PiONOWEJ W WARUNKACH WYSTĘPOWANiA LTE

SYMULACJA OBROTU ŚMiGŁOWCA WOKÓŁ OSi PiONOWEJ W WARUNKACH WYSTĘPOWANiA LTE PRACE instytutu LOTNiCTWA 219, s. 182-188, Warszawa 2011 SYMULACJA OBROTU ŚMiGŁOWCA WOKÓŁ OSi PiONOWEJ W WARUNKACH WYSTĘPOWANiA LTE KatarzyNa GrzeGorczyK Instytut Lotnictwa Streszczenie W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Biogas buses of Scania

Biogas buses of Scania Zdzisław CHŁOPEK PTNSS-2012-SS1-135 Biogas buses of Scania The paper presents the design and performance characteristics of Scania engines fueled by biogas: OC9G04 and G05OC9. These are five cylinders

Bardziej szczegółowo

KATEDRA APARATURY I MASZYNOZNAWSTWA CHEMICZNEGO Wydział Chemiczny POLITECHNIKA GDAŃSKA ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK

KATEDRA APARATURY I MASZYNOZNAWSTWA CHEMICZNEGO Wydział Chemiczny POLITECHNIKA GDAŃSKA ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK KATEDRA APARATURY I MASZYNOZNAWSTWA CHEMICZNEGO Wydział Chemiczny POLITECHNIKA GDAŃSKA ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ 6. WYMIENNIK CIEPŁA

Bardziej szczegółowo

WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH M.20.02.01. Próbne obciążenie obiektu mostowego

WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH M.20.02.01. Próbne obciążenie obiektu mostowego WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH Próbne obciążenie obiektu mostowego 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot Warunków wykonania i odbioru robót budowlanych Przedmiotem niniejszych Warunków wykonania i odbioru

Bardziej szczegółowo

Józef Nita, Artur Borczuch Politechnika Radomska Instytut Eksploatacji Pojazdów i Maszyn ul. Chrobrego 45 26-600 Radom tel.

Józef Nita, Artur Borczuch Politechnika Radomska Instytut Eksploatacji Pojazdów i Maszyn ul. Chrobrego 45 26-600 Radom tel. Journal of KONES Internal Combustion Engines 23, vol. 1, No 1-2 PRELIMINARY EVALUATION OF CORRELATION OF CVS AND MODAL TECHNIQUES IN HOMOLOGATION TESTS OF VEHICLE WITH REGARD TO EXHAUST-GAS TOXIC COMPONENTS

Bardziej szczegółowo

Filtracja - zadania. Notatki w Internecie Podstawy mechaniki płynów materiały do ćwiczeń

Filtracja - zadania. Notatki w Internecie Podstawy mechaniki płynów materiały do ćwiczeń Zadanie 1 W urządzeniu do wyznaczania wartości współczynnika filtracji o powierzchni przekroju A = 0,4 m 2 umieszczono próbkę gruntu. Różnica poziomów h wody w piezometrach odległych o L = 1 m wynosi 0,1

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 1 EMISJE DO POWIETRZA

ZAŁĄCZNIK NR 1 EMISJE DO POWIETRZA ZAŁĄCZNIK NR 1 EMISJE DO POWIETRZA PIOTRO-STAL Adam Sikora Strona 1 SPIS TREŚCI 1.0. Wstęp str. 2 1.1. Cel opracowania str. 3 1.2. Podstawa prawna opracowania str. 3 1.3. Zakres opracowania str. 4 2.0.

Bardziej szczegółowo

Silniki prądu stałego z komutacją bezstykową (elektroniczną)

Silniki prądu stałego z komutacją bezstykową (elektroniczną) Silniki prądu stałego z komutacją bezstykową (elektroniczną) Silnik bezkomutatorowy z fototranzystorami Schemat układu przekształtnikowego zasilającego trójpasmowy silnik bezszczotkowy Pojedynczy cykl

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY URZĘDU LOTNICTWA CYWILNEGO

DZIENNIK URZĘDOWY URZĘDU LOTNICTWA CYWILNEGO DZIENNIK URZĘDOWY URZĘDU LOTNICTWA CYWILNEGO Warszawa, dnia 9 czerwca 2015 r. Poz. 31 OGŁOSZENIE Nr 11 PREZESA URZĘDU LOTNICTWA CYWILNEGO z dnia 9 czerwca 2015 r. w sprawie opłat lotniskowych na lotnisku

Bardziej szczegółowo

Klimatyzacja samochodowa na dwutlenek węgla

Klimatyzacja samochodowa na dwutlenek węgla Klimatyzacja samochodowa na dwutlenek węgla Płyny niskowrzące, które były i są wykorzystywane przez producentów samochodów, to jeszcze do niedawna czynnik R 12, a od lat 90-tych XX wieku bezchlorowa substancja

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA LUBELSKA

POLITECHNIKA LUBELSKA Badania opływu turbiny wiatrowej typu VAWT (Vertical Axis Wind Turbine) Międzyuczelniane Inżynierskie Warsztaty Lotnicze Cel prezentacji Celem prezentacji jest opis przeprowadzonych badań CFD oraz tunelowych

Bardziej szczegółowo

Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. Wykład-26.02.07. Przedmiot statystyki

Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. Wykład-26.02.07. Przedmiot statystyki Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. Wykład-26.02.07 Statystyka dzieli się na trzy części: Przedmiot statystyki -zbieranie danych; -opracowanie i kondensacja danych (analiza danych);

Bardziej szczegółowo

Płyny newtonowskie (1.1.1) RYS. 1.1

Płyny newtonowskie (1.1.1) RYS. 1.1 Miniskrypt: Płyny newtonowskie Analizujemy cienką warstwę płynu zawartą pomiędzy dwoma równoległymi płaszczyznami, które są odległe o siebie o Y (rys. 1.1). W warunkach ustalonych następuje ścinanie w

Bardziej szczegółowo

Lotnicze Pogotowie Ratunkowe w Polsce. Historia i dzień dzisiejszy.

Lotnicze Pogotowie Ratunkowe w Polsce. Historia i dzień dzisiejszy. Lotnicze Pogotowie Ratunkowe w Polsce. Historia i dzień dzisiejszy. SP ZOZ Lotnicze Pogotowie Ratunkowe posiada samoloty, którymi realizuje transporty medyczne na dalsze odległości. Samolot Piaggo P.180

Bardziej szczegółowo

Cel działania: redukcja ryzyka kolizji z ziemią. Opracowany w latach 70-tych pod wpływem dużej liczby wypadków typu CFIT.

Cel działania: redukcja ryzyka kolizji z ziemią. Opracowany w latach 70-tych pod wpływem dużej liczby wypadków typu CFIT. GPWS Ground Proximity Warning System Cel działania: redukcja ryzyka kolizji z ziemią. Opracowany w latach 70-tych pod wpływem dużej liczby wypadków typu CFIT. Zasada działania: GPWS wykorzystuje wskazania

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA - WARUNKI UBEZPIECZENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA - WARUNKI UBEZPIECZENIA Załącznik nr 1 do Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia na usługę ubezpieczenia samolotu i śmigłowca Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie Znak sprawy ZP/PN/130/2015 Opis przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Asystent Lądowania ILS (ILS Assistant) w systemie Pitlab&Zbig OSD

Asystent Lądowania ILS (ILS Assistant) w systemie Pitlab&Zbig OSD Asystent Lądowania ILS (ILS Assistant) w systemie Pitlab&Zbig OSD Asystent Lądowania ILS (ang. Instrument Landing System) jest systemem wspierającym bezpieczne i precyzyjne lądowanie modelem w warunkach

Bardziej szczegółowo

Badania właściwości dynamicznych sieci gazowej z wykorzystaniem pakietu SimNet TSGas 3

Badania właściwości dynamicznych sieci gazowej z wykorzystaniem pakietu SimNet TSGas 3 Andrzej J. Osiadacz Maciej Chaczykowski Łukasz Kotyński Badania właściwości dynamicznych sieci gazowej z wykorzystaniem pakietu SimNet TSGas 3 Andrzej J. Osiadacz, Maciej Chaczykowski, Łukasz Kotyński,

Bardziej szczegółowo

Chłodzenie naturlane w całorocznym przygotowaniu czynnika ziębniczego

Chłodzenie naturlane w całorocznym przygotowaniu czynnika ziębniczego Chłodzenie naturlane w całorocznym przygotowaniu czynnika ziębniczego Koszty przygotowania czynnika ziębniczego są zasadniczymi kosztami eksploatacyjnymi układów chłodniczych. Wykorzystanie niskiej temperatury

Bardziej szczegółowo

Sektor Lotniczy a Pakiet Klimatyczny. Ruch lotniczy i Przestrzeń Powietrzna

Sektor Lotniczy a Pakiet Klimatyczny. Ruch lotniczy i Przestrzeń Powietrzna Sektor Lotniczy a Pakiet Klimatyczny Ruch lotniczy i Przestrzeń Powietrzna Warszawa 06.05.2010 PAŻP Agencja jest państwową osobą prawną powołaną od 01.04.2007 r. na bazie ustawy określającej zadania. Misja

Bardziej szczegółowo

Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski

Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski 1. Obciążenia środowiskowe (wiatr, falowanie morskie, prądy morskie, poziomy zwierciadła wody, oddziaływanie lodu) 2. Poziomy obciążeń

Bardziej szczegółowo