030 OPROGRAMOWANIE. Prof. dr hab. Marek Wisła

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "030 OPROGRAMOWANIE. Prof. dr hab. Marek Wisła"

Transkrypt

1 030 OPROGRAMOWANIE Prof. dr hab. Marek Wisła

2 Oprogramowanie Oprogramowanie (software) to całość informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów. Celem oprogramowania jest przetwarzanie danych w określonym zakresie. Oprogramowanie jest synonimem terminów program komputerowy oraz aplikacja, przy czym stosuje się je zazwyczaj do określania większych programów oraz ich zbiorów.

3 Oprogramowanie Oprogramowanie tworzą programiści w procesie programowania. Oprogramowanie jako przejaw twórczości jest chronione prawem autorskim, twórcy zezwalają na korzystanie z niego na warunkach określanych w licencji. Oprogramowanie pisane jest zazwyczaj przy użyciu różnych języków programowania z wykorzystaniem algorytmów.

4 Podział oprogramowania Podstawowy podział oprogramowania wyróżnia: oprogramowanie systemowe - zestaw programów, które pozwalają zrealizować podstawowe zadania za pomocą komputera, pozwalają zarządzać zasobami systemu komputerowego oraz umożliwiają pracę użytkowników (duża część tego oprogramowania dostarczana jest wraz ze sprzętem) oprogramowanie narzędziowe i użytkowe - programy ułatwiające pracę i poruszanie się użytkownika w systemie komputerowym oprogramowanie aplikacyjne - zestawy programów lub pakietów programowych realizujących konkretne zadania merytoryczne i spełniających określone potrzeby użytkowników komputerów

5 Oprogramowanie systemowe Oprogramowanie systemowe systemy operacyjne, programy i systemy diagnostyki sprzętu, systemy programowania (translatory), pakiety programów obsługi wielodostępu i sieci komputerowych, pomocnicze programy i pakiety usługowe: programy do kompresji zbiorów, programy antywirusowe, programy archiwizujące.

6 Oprogramowanie narzędziowe Oprogramowanie narzędziowe i użytkowe edytory tekstów, arkusze kalkulacyjne, narzędzia wspomagające programowanie, bazy danych, programy do tworzenia grafiki komputerowej, programy do tworzenia multimediów (dźwięki, wideo), pakiety organizacji prac biurowych.

7 Oprogramowanie aplikacyjne Oprogramowanie aplikacyjne obszar użytkowania: indywidualne - wykonane na potrzeby pojedynczego użytkownika, standardowe, powszechne - rozpowszechniane w ramach grupy użytkowników o jednorodnych potrzebach, poziom specjalizacji: pakiety ogólnego przeznaczenia, pakiety specjalizowane - do ściśle określonych celów.

8 Miejsce oprogramowania w systemie komputerowym

9 System operacyjny System operacyjny (operating system) to zbiór programów: umożliwiających uruchamianie programów użytkownika, przeznaczonych do dynamicznego zarządzania zasobami komputera i umożliwiających wykorzystanie tych zasobów, umożliwiających wszechstronne wykorzystanie samego sprzętu komputerowego. Gdy użytkownik końcowy uruchamia aplikację, na jej potrzeby przydzielane są zasoby systemu komputerowego. Przydziałem tym zarządza system operacyjny, dzięki czemu można uzyskać stosunkowo duży stopień niezależności programów od konkretnego sprzętu oraz odpowiedni poziom bezpieczeństwa i sprawności działania.

10 System operacyjny - definicje Per Brinch Hansen: System operacyjny jest zbiorem automatycznych i ręcznych procedur, które pozwalają grupie osób na efektywne współdzielenie urządzeń maszyny cyfrowej. Alan Shaw: System operacyjny (nadzorczy, nadrzędny, sterujący) jest to zorganizowany zespół programów pośredniczących między sprzętem a użytkownikami, dostarczając użytkownikom zestawu środków ułatwiających projektowanie, kodowanie, uruchamianie i eksploatację programów oraz w tym samym czasie sterują przydziałem zasobów dla zapewnienia efektywnego działania.

11 System operacyjny - definicje Abraham Silberschatz: System operacyjny jest programem, który działa jako pośrednik między użytkownikiem komputera, a sprzętem komputerowym. Zadaniem systemu operacyjnego jest tworzenie środowiska, w którym użytkownik może wykonywać programy w sposób wygodny i wydajny. Andrew Tanenbaum: System operacyjny jest warstwą oprogramowania operującą bezpośrednio na sprzęcie, której celem jest zarządzanie zasobami systemu komputerowego i stworzenie użytkownikowi środowiska łatwiejszego do zrozumienia i wykorzystania.

12 Zasoby (resources) Zasób systemu komputerowego (resource) to każdy środek, niekoniecznie fizyczny, o który mogą ubiegać się użytkownicy i ich programy, zwykle niezbędny do wykonania przez komputer postawionego mu zadania. Zasoby zarządzane przez system operacyjny: procesor przydział czasu procesora, pamięć alokacja przestrzeni adresowej dla procesów, urządzenia zewnętrzne: alokacja przestrzeni dyskowej, udostępnianie i sterowanie pamięciami zewnętrznymi, udostępnianie i sterowanie urządzeniami zewnętrznymi. informacja (system plików) organizacja i udostępnianie informacji, ochrona i autoryzacja dostępu do informacji.

13 Procesy Proces to obiekt opisujący pracę systemu komputerowego, któremu przydzielony został czas procesora, własny obszar pamięci operacyjnej oraz zbiór innych, potrzebnych zasobów. Proces określany jest przez kod programu wykonywanego w trakcie swego istnienia: kod programu użytkownika (proces użytkownika), kod systemowy (proces systemowy). Proces może posiadać wiele podobiektów wątków. Wątek to część programu (procesu), która może być wykonywana asynchronicznie, podczas gdy główny kod programu zajmuje się innymi zadaniami. Wątek jest podstawową jednostką, której przydzielony jest czas pracy procesora. Wątki są wykonywane we wspólnej przestrzeni adresowej i współdzielą zasoby.

14 Sterta Sterta (ang. heap) to obszar pamięci, udostępniony przez system operacyjny na wyłączność uruchomionemu programowi (procesowi) służący do przechowywania zmiennych dynamicznych.

15 Struktura systemu operacyjnego jądro systemu wykonuje główne zadania systemu powłoka pośredniczy w komunikacji użytkownika z systemem operacyjnym i sprzętem system plików określa sposób zapisu danych na nośnikach

16 Jądro systemu Jądro systemu (kernel) podstawowa część systemu operacyjnego, wykonuje główne zadania systemu, ukrywa szczegóły sprzętowej realizacji systemu komputerowego: jądro monolityczne wszystkie zadania są wykonywane przez jądro, będące jednym, dużym programem działającym w trybie jądra (Linux), mikrojądro z monolitycznego jądra zostaje tylko jego podstawowa część, części odpowiedzialne za bardziej wyrafinowane funkcje są wydzielone do funkcjonalnych bloków albo realizowane jako zwykłe procesy (Windows), jądro hybrydowe kompromis między architekturą jądra monolitycznego i mikrojądra (Windows).

17 Powłoka (shell) Powłoka (shell) pośredniczy w komunikacji użytkownika z systemem operacyjnym i sprzętem tworzą ją: interpreter poleceń komunikujący użytkownika z systemem, który: pobiera polecenia od użytkownika. interpretuje polecenia. wykonuje polecenia. przekazuje użytkownikowi wyniki wykonania poleceń oraz informuje o problemach lub błędach. programy systemowe do obsługi poleceń. Przykłady: cmd.exe (Windows), sh (UNIX), KDE (Linux)

18 Translacja Komputer bez dodatkowego oprogramowania potrafi jedynie wykonywać programy napisane w języku maszynowym. Wszystkie inne programy wymagają przetłumaczenia na język maszynowy. Służą do tego specjalne programy zwane translatorami. Proces tłumaczenia programu z jednego języka na inny nazywa się translacją. Danymi dla tego rodzaju programów jest program źródłowy napisany w języku wysokiego poziomu, a wynikiem jest program w języku maszynowym. Translacja uniezależnia programistę od komputera, procesora i jego języka maszynowego. Dwa główne rodzaje translacji to: kompilacja (z linkowaniem) i interpretacja.

19 Kompilacja Kompilacja ma miejsce, gdy program zwany kompilatorem tłumaczy (automatycznie) program źródłowy na inny język (język maszynowy lub kod pośredni, np. kod bajtowy), poddając go ewentualnej optymalizacji. Efektem pracy kompilatora jest kod wynikowy.

20 Linkowanie Po kompilacji następuje tzw. linkowanie (konsolidacja), dołączające do kodu wynikowego niezbędne biblioteki i inne elementy już skompilowane, aby otrzymać wynik końcowy w postaci programu wykonywalnego (.EXE). Kompilator operuje na całym tekście programu źródłowego i generuje tekst przekładu jako całość. Do wykonania programu możemy przystąpić dopiero po zakończeniu procesu kompilacji i linkowania.

21 Interpretacja Interpretacja ma miejsce, gdy interpreter na bieżąco tłumaczy i wykonuje każdą instrukcję (lub ich bloki) osobno nie czekając na zakończenie całości translacji. Z tego powodu nie jest możliwa optymalizacja kodu i nie uzyskuje się pełnego kodu wynikowego. Ponadto język musi mieć specjalną budowę, aby dał się interpretować. Interpreter jest translatorem, który operuje na poszczególnych jednostkach syntaktycznych programu źródłowego i generuje ich przekłady. Wprowadzony podział na kompilatory i interpretery nie jest sztywny, buduje się bowiem translatory mające cechy zarówno kompilatorów, jak i interpreterów.

22 Narzędzia wspomagające programowanie Współcześni programiści korzystają z wielu specjalistycznych narzędzi wspomagających tworzenie i zarządzanie złożonymi aplikacjami. Najczęściej stosowane narzędzia to: podświetlanie składni, debugowanie, framework, interfejsy programowania aplikacji, CASE, UML, zintegrowane środowiska programistyczne (IDE).

23 Podświetlanie, debugowanie Podświetlanie (kolorowanie) składni to wyróżnianie elementów składni kodu źródłowego programu (np. słów kluczowych,) w edytorze tekstu za pomocą koloru oraz atrybutów (funkcja dostępna w większości edytorów programów). Podświetlanie składni znakomicie poprawia czytelność tekstu. Debugowanie to proces systematycznego redukowania liczby błędów w oprogramowaniu, który zazwyczaj polega na kontrolowanym wykonaniu programu pod nadzorem debuggera.

24 Debugger Debugger to program komputerowy służący do dynamicznej analizy innych programów, w celu odnalezienia i identyfikacji zawartych w nich błędów. Debugger umożliwia: wykonywanie programu w trybie pracy krokowej lub z zastawianiem tzw. pułapek (breakpoints), podglądanie i ewentualną zmianę zawartości rejestrów i komórek pamięci, zlokalizowanie instrukcji odpowiedzialnych za wadliwe działanie programu. Debugger jest standardowym wyposażeniem większości współczesnych środowisk programistycznych.

25 Framework Framework to struktura wspomagająca tworzenie, rozwój i testowanie powstającej aplikacji. Na framework składają się programy wspomagające, biblioteki kodu źródłowego i inne przydatne narzędzia. Framework to szkielet działania aplikacji, który zapewnia podstawowe mechanizmy i może być wypełniany właściwą treścią programu. ASP.NET (Microsoft) framework służący do budowania dynamicznych stron internetowych, aplikacji internetowych i XML-owych usług sieciowych, część platformy.net Eclipse (IBM) - framework napisany w Javie do tworzenia aplikacji typu Rich Client, zintegrowane środowisko programistyczne do tworzenia programów w Javie.

26 API Interfejs programowania aplikacji (Application Programming Interface, API) - interfejs programu użytkownika to specyfikacja procedur, funkcji lub interfejsów umożliwiających tworzonej aplikacji komunikację z biblioteką programów, systemem operacyjnym itp. Interfejs API ułatwia proces tworzenia oprogramowania poprzez ukrycie szczegółów implementacyjnych oraz gwarantuje podobny interfejs dla wszystkich opartych na nim aplikacji. Popularne API: Win32 API dla Windows, DirectX - zestaw funkcji API dla generowanie grafiki i dźwięku, OpenGL (Open Graphics Library) - uniwersalne API do generowania grafiki.

27 CASE CASE (Computer-Aided Software Engineering, Computer- Aided Systems Engineering) to oprogramowanie używane do komputerowego wspomagania projektowania oprogramowania. Funkcje CASE: analiza, projektowanie i programowanie. Narzędzia CASE: automatyzują metody projektowania, dokumentacji oraz tworzenia struktury kodu programu w wybranym języku programowania. Typowe narzędzia CASE: narzędzia do modelowania w języku UML, narzędzia do zarządzania konfiguracją programu zawierające system kontroli wersji służący do śledzenia zmian w kodzie źródłowym oraz pomocy w łączeniu i modyfikacji zmian dokonanych przez wiele osób, narzędzia do wprowadzania zmian w programie.

28 UML UML (Unified Modeling Language) (Object Management Group) to język formalny służący do opisu świata obiektów w analizie obiektowej oraz programowaniu obiektowym. Służy do opisywania i modelowania fragmentu istniejącej rzeczywistości np. modelowania tego, czym zajmuje się jakiś dział w firmie oraz do modelowania rzeczywistości, która ma dopiero powstać tworzy się w nim głównie modele systemów informatycznych. UML stał się standardowym językiem do tworzenia planów oprogramowania, używanym przez analityków, projektantów i programistów. UML jest używany wraz z jego reprezentacją graficzną jego elementom przypisane są symbole, które wiązane są ze sobą na diagramach UML.

29 Diagramy UML Modele składają się z obiektów, które wchodzą w interakcje, przesyłając sobie nawzajem komunikaty. Klasy to wzorce obiektów. diagramy przypadków użycia - opisują, co robi system z punktu widzenia zewnętrznego obserwatora diagramy klas - przedstawiają ogólnie klasy i ich wzajemne relacje diagramy obiektów - zamiast klas pokazują ich instancje - obiekty diagramy sekwencji - opisują, jak obiekty ze sobą współpracują diagramy współpracy - skupiają się na rolach obiektów diagramy stanów - pokazują możliwe stany obiektu oraz przejścia, które powodują zmianę stanu diagramy aktywności - pokazują wzajemne zależności między obiektem przechodzącym pewien proces i operacjach związanych z tym procesem diagramy komponentów - są fizycznymi odpowiednikami diagramów klas diagramy wdrożenia - pokazują fizyczną konfigurację oprogramowania i sprzętu

30 Diagramy UML

31 IDE Zintegrowane środowisko programistyczne (Integrated Development Environment, IDE) to aplikacja lub zespół aplikacji (środowisko) służących do tworzenia, modyfikowania, testowania i konserwacji oprogramowania: edycja kodu źródłowego, kompilacja kodu źródłowego, tworzenie zasobów programu (formatek, ekranów, okien dialogowych, menu, raportów, elementów graficznych - ikon itp.), tworzenie baz danych, komponentów i innych.

32 RAD Narzędzia RAD (Rapid Application Development) są rozwinięciem pomysłu IDE. Wygląd aplikacji projektuje się ustawiając kontrolki w obszarze okna projektowanego programu (np. przy użyciu myszy - przeciągnij i upuść). Przykładowe narzędzia RAD to: Dev-C++ dla języków C i C++, Delphi, Visual Studio i.net dla Windows Kylix dla Linux.

33 Programowanie zdarzeniowe Programowanie sterowane zdarzeniami (Programowanie zdarzeniowe) jest to metodologia tworzenia programów komputerowych, która określa sposób ich pisania z punktu widzenia procesu przekazywania sterowania między poszczególnymi modułami tej samej aplikacji. Programowanie sterowane zdarzeniami jest mocno powiązane ze środowiskami wieloprocesowymi, z graficznymi środowiskami systemów operacyjnych oraz z programowaniem obiektowym. Jest to odpowiedź na paradygmat programowania, według którego program jest cały czas bombardowany zdarzeniami (events), na które musi odpowiedzieć, i że przepływ sterowania w programie jest całkowicie niemożliwy do przewidzenia z góry.

34 Programowanie zdarzeniowe Programowanie zdarzeniowe jest dominującym typem programowania GUI zdarzenia to naciśnięcia myszy, klawiszy, żądania odświeżenia przez system okienkowy, różne zdarzenia sieciowe i inne. W starych systemach operacyjnych (np. DOS), w jednej chwili mogła pracować tylko jedna aplikacja. Sterowanie jej działaniem odbywało się bądź poprzez jawne zadeklarowanie kolejności wykonania kodu (w programie jednoprzebiegowym), bądź poprzez pętlę obsługi wyboru opcji (w programie interaktywnym).

35 Błędy Błąd oprogramowania (bug) usterka programu komputerowego powodująca jego nieprawidłowe działanie, wynikająca z błędu człowieka na jednym z etapów tworzenia oprogramowania - zwykle podczas tworzenia kodu źródłowego, lecz niekiedy także na etapie projektowania. Wyróżnia się dwa główne typy błędów: Błędy składniowe nie pozwalają na kompilację programu np. literówka w nazwie zmiennej. Są one najczęściej dość łatwe do usunięcia. Błędy logiczne nie przerywają kompilacji, lecz powodują niewłaściwe działanie warstwy logicznej. Ten typ błędów jest znacznie trudniejszy do wykrycia i usunięcia.

36 Wyjątki Wyjątek (ang. exception) jest mechanizmem przepływu sterowania używanym w mikroprocesorach oraz współczesnych językach programowania do obsługi zdarzeń wyjątkowych, a w szczególności błędów, których wystąpienie zmienia prawidłowy przebieg wykonywania programu. W momencie zajścia niespodziewanego zdarzenia generowany jest wyjątek, który musi zostać obsłużony poprzez zapamiętanie bieżącego stanu programu i przejście do procedury jego obsługi. W niektórych sytuacjach po obsłużeniu wyjątku można powrócić do wykonywania przerwanego kodu, korzystając z zapamiętanych informacji stanu. Na przykład obsługa błędu braku strony pamięci polega najczęściej na pobraniu brakującej strony z pliku wymiany, co umożliwia kontynuowanie pracy programu, natomiast błąd dzielenia przez zero powoduje przerwanie wykonania programu.

37 Poziomy bezpieczeństwa Mówimy, że kod jest bezpieczny dla wyjątków (ang. exception-safe), jeśli rzucenie wyjątku w jego obrębie nie powoduje niepożądanych skutków ubocznych takich, jak wycieki pamięci, generowanie nieprawidłowego wyniku czy pozostawienie systemu w stanie niespójnym. Wyróżniamy kilka poziomów bezpieczeństwa: Przezroczystość awarii gwarantowane jest, że dana operacja zakończy się sukcesem i wyprodukuje poprawny wynik nawet wtedy, jeśli w trakcie wykonywania pojawiła się sytuacja wyjątkowa. Operacja potrafi we własnym zakresie obsłużyć wszystkie wyjątki nigdy nie są one przekazywane do kodu ją wywołującego. Jest to najwyższy stopień bezpieczeństwa kodu.

38 Poziomy bezpieczeństwa Atomowość operacji (także silne bezpieczeństwo dla wątków) operacja albo wykona się w całości poprawnie, albo w przypadku awarii pozostawi system w stanie niezmienionym (lub przywraca go do stanu początkowego), nie powodując żadnych skutków ubocznych. Podstawowe bezpieczeństwo dla wątków w przypadku awarii operacja może mieć efekty uboczne, jednak pomimo, że wartości w obrębie struktur danych mogą ulec zmianie, ale w dalszym ciągu będą one poprawne z punktu widzenia systemu. Minimalne bezpieczeństwo dla wątków awaria lub wyjątek w trakcie wykonywania operacji nie powoduje wycieków pamięci, ani błędów krytycznych, lecz może produkować nieprawidłowe dane. Brak bezpieczeństwa dla wątków brak jakichkolwiek gwarancji. Najgorszy poziom bezpieczeństwa

39 Stos, kolejka Stos (ang. Stack) liniowa struktura danych, w której dane dokładane są na wierzch stosu i z wierzchołka stosu są pobierane (bufor typu LIFO, Last In, First Out; ostatni na wejściu, pierwszy na wyjściu). Stos jest stosowany w systemach komputerowych na wszystkich poziomach funkcjonowania systemów informatycznych. Używany jest przez procesory do chwilowego zapamiętywania rejestrów procesora, do przechowywania zmiennych lokalnych, a także w programowaniu wysokopoziomowym. Przeciwieństwem sposobu pobierania danych wykorzystywanego w przypadku stosu jest kolejka (bufor) typu FIFO (ang. First In, First Out; pierwszy na wejściu, pierwszy na wyjściu), w którym dane obsługiwane są w takiej kolejności, w jakiej zostały dostarczone (jak w kolejce do kasy).

40 Zmienne Zmienna - konstrukcja programistyczna posiadająca trzy podstawowe atrybuty: Identyfikator (symboliczną nazwę), miejsce przechowywania (adres w pamięci i długość danych), wartość, typ danej (opcjonalnie), pozwalająca w kodzie źródłowym odwoływać się przy pomocy nazwy do wartości lub miejsca przechowywania. W programie dwa pierwsze atrybuty (nazwa i miejsce przechowywania) nie zmieniają się w trakcie istnienia zmiennej. Natomiast wartość jest zmienna i - w zależności od rodzaju języka programowania również typ zmiennej może zmienny. Podobną konstrukcją lecz nie pozwalającą na modyfikowanie wartości jest stała.

41 Kontekst (scope) W językach ze statycznym typowaniem każda zmienna ma z góry określony (deklarowany) typ danych jakie może przechowywać. Jest on wykorzystywany do określenia reprezentacji wartości w pamięci (ilości zajmowanego miejsca), kontrolowania poprawności operacji wykonywanych na zmiennej (kontrola typów) oraz konwersji danych jednego typu na inny. W językach z typowaniem dynamicznym typ nie jest atrybutem zmiennej lecz wartości w niej przechowywanej. Zmienna może wtedy w różnych momentach pracy programu a więc zależnie od kontekstu - przechowywać dane różnych typów.

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera Dariusz Wawrzyniak Plan wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działania systemu operacyjnego (2) Definicja systemu operacyjnego (1) Miejsce,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera Dariusz Wawrzyniak Plan wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działania systemu operacyjnego (2) Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 Cel wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działanie systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Definicja systemu operacyjnego (1) Definicja systemu operacyjnego (2) Miejsce systemu operacyjnego w architekturze systemu komputerowego

Definicja systemu operacyjnego (1) Definicja systemu operacyjnego (2) Miejsce systemu operacyjnego w architekturze systemu komputerowego Systemy operacyjne wprowadzenie 1 Definicja systemu operacyjnego (1) Definicja systemu operacyjnego (2) System operacyjny jest zbiorem ręcznych i automatycznych procedur, które pozwalają grupie osób na

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj

Systemy operacyjne. wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj Systemy operacyjne wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj Plan wykładów 1. Wprowadzenie, 2. Procesy, wątki i zasoby, 3. Planowanie przydziału procesora, 4. Zarządzanie pamięcią operacyjną,

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX)

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) W informatyce występują ściśle obok siebie dwa pojęcia: sprzęt (ang. hardware) i oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie System komputerowy System komputerowy (ang. computer system) to układ współdziałaniadwóch składowych: sprzętu komputerowegooraz oprogramowania, działających coraz częściej również w ramach sieci komputerowej.

Bardziej szczegółowo

System komputerowy. System komputerowy

System komputerowy. System komputerowy System komputerowy System komputerowy System komputerowy układ współdziałających ze sobą (według pewnych zasad) dwóch składowych: sprzętu komputerowego (hardware) oraz oprogramowania (software) po to,

Bardziej szczegółowo

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Program, to lista poleceń zapisana w jednym języku programowania zgodnie z obowiązującymi w nim zasadami. Celem programu jest przetwarzanie

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Informatyki. Klasyfikacja oprogramowania

Wstęp do Informatyki. Klasyfikacja oprogramowania Wstęp do Informatyki Klasyfikacja oprogramowania Oprogramowanie komputerowe Funkcjonalność komputera jest wynikiem zarówno jego budowy, jak i zainstalowanego oprogramowania Komputer danej klasy znajduje

Bardziej szczegółowo

Wykład V. Rzut okiem na języki programowania. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki

Wykład V. Rzut okiem na języki programowania. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Wykład V Rzut okiem na języki programowania 1 Kompilacja vs. interpretacja KOMPILACJA Proces, który przetwarza program zapisany w języku programowania,

Bardziej szczegółowo

Język programowania. Andrzej Bobyk http://www.alfabeta.lublin.pl. www.alfabeta.lublin.pl/jp/

Język programowania. Andrzej Bobyk http://www.alfabeta.lublin.pl. www.alfabeta.lublin.pl/jp/ Język programowania Andrzej Bobyk http://www.alfabeta.lublin.pl www.alfabeta.lublin.pl/jp/ Literatura K. Reisdorph: Delphi 6 dla każdego. Helion, Gliwice 2001 A. Grażyński, Z. Zarzycki: Delphi 7 dla każdego.

Bardziej szczegółowo

System operacyjny wstęp

System operacyjny wstęp System operacyjny wstęp Definicja 1. System operacyjny jest zbiorem ręcznych i automatycznych procedur, które pozwalają grupie osób na efektywne współdzielenie urządzeń maszyny cyfrowej. Per Brinch Hansen

Bardziej szczegółowo

Cechy systemu X Window: otwartość niezależność od producentów i od sprzętu, dostępny kod źródłowy; architektura klient-serwer;

Cechy systemu X Window: otwartość niezależność od producentów i od sprzętu, dostępny kod źródłowy; architektura klient-serwer; 14.3. Podstawy obsługi X Window 14.3. Podstawy obsługi X Window W przeciwieństwie do systemów Windows system Linux nie jest systemem graficznym. W systemach Windows z rodziny NT powłokę systemową stanowi

Bardziej szczegółowo

Programowanie komputerów

Programowanie komputerów Programowanie komputerów Wykład 1-2. Podstawowe pojęcia Plan wykładu Omówienie programu wykładów, laboratoriów oraz egzaminu Etapy rozwiązywania problemów dr Helena Dudycz Katedra Technologii Informacyjnych

Bardziej szczegółowo

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Plan prezentacji Wprowadzenie UML Diagram przypadków użycia Diagram klas Podsumowanie Wprowadzenie Języki

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania

Podstawy programowania Podstawy programowania Część pierwsza Od języka symbolicznego do języka wysokiego poziomu Autor Roman Simiński Kontakt roman.siminski@us.edu.pl www.us.edu.pl/~siminski Niniejsze opracowanie zawiera skrót

Bardziej szczegółowo

Działanie systemu operacyjnego

Działanie systemu operacyjnego Budowa systemu komputerowego Działanie systemu operacyjnego Jednostka centralna dysku Szyna systemowa (magistrala danych) drukarki pamięci operacyjnej I NIC sieci Pamięć operacyjna Przerwania Przerwania

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki Systemy operacyjne

Podstawy Informatyki Systemy operacyjne Podstawy Informatyki alina.momot@polsl.pl http://zti.polsl.pl/amomot/pi Plan wykładu 1 Definicje systemu operacyjnego Zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych 2 Zasoby systemu komputerowego

Bardziej szczegółowo

Technika mikroprocesorowa. Struktura programu użytkownika w systemie mikroprocesorowym

Technika mikroprocesorowa. Struktura programu użytkownika w systemie mikroprocesorowym Struktura programu użytkownika w systemie mikroprocesorowym start inicjalizacja niekończaca się pętla zadania niekrytyczne czasowo przerwania zadania krytyczne czasowo 1 Znaczenie problematyki programowania

Bardziej szczegółowo

(O)programowanie. Wykład 3. Zagadnienia szczegółowe:

(O)programowanie. Wykład 3. Zagadnienia szczegółowe: Wykład 3 (O)programowanie Zagadnienia szczegółowe: - oprogramowanie i jego podział - pojęcie systemu operacyjnego - struktura systemu operacyjnego - funkcje systemu operacyjnego - klasyfikacje systemów

Bardziej szczegółowo

Dariusz Brzeziński. Politechnika Poznańska, Instytut Informatyki

Dariusz Brzeziński. Politechnika Poznańska, Instytut Informatyki Dariusz Brzeziński Politechnika Poznańska, Instytut Informatyki Język programowania prosty bezpieczny zorientowany obiektowo wielowątkowy rozproszony przenaszalny interpretowany dynamiczny wydajny Platforma

Bardziej szczegółowo

Podstawy informatyki. System operacyjny. dr inż. Adam Klimowicz

Podstawy informatyki. System operacyjny. dr inż. Adam Klimowicz Podstawy informatyki System operacyjny dr inż. Adam Klimowicz System operacyjny OS (ang. Operating System) Program komputerowy bądź zbiór programów, który zarządza udostępnianiem zasobów komputera aplikacjom.

Bardziej szczegółowo

Sprzęt komputera - zespół układów wykonujących programy wprowadzone do pamięci komputera (ang. hardware) Oprogramowanie komputera - zespół programów

Sprzęt komputera - zespół układów wykonujących programy wprowadzone do pamięci komputera (ang. hardware) Oprogramowanie komputera - zespół programów Sprzęt komputera - zespół układów wykonujących programy wprowadzone do pamięci komputera (ang. hardware) Oprogramowanie komputera - zespół programów przeznaczonych do wykonania w komputerze (ang. software).

Bardziej szczegółowo

Działanie systemu operacyjnego

Działanie systemu operacyjnego Działanie systemu operacyjnego Budowa systemu komputerowego Jednostka centralna Sterownik dysku Sterownik drukarki Sterownik sieci Szyna systemowa (magistrala danych) Sterownik pamięci operacyjnej Pamięć

Bardziej szczegółowo

Programowanie w C. dr inż. Stanisław Wszelak

Programowanie w C. dr inż. Stanisław Wszelak Programowanie w C dr inż. Stanisław Wszelak Przeszłość i przyszłość składni programowania w C Ken Thompson Denis Ritchie Bjarne Stoustrup Zespoły programistów B C C++ C# 1969 rok Do SO UNIX 1972 rok C++

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA, TECHNOLOGIA INFORMACYJNA ORAZ INFORMATYKA W LOGISTYCE

INFORMATYKA, TECHNOLOGIA INFORMACYJNA ORAZ INFORMATYKA W LOGISTYCE Studia podyplomowe dla nauczycieli INFORMATYKA, TECHNOLOGIA INFORMACYJNA ORAZ INFORMATYKA W LOGISTYCE Przedmiot JĘZYKI PROGRAMOWANIA DEFINICJE I PODSTAWOWE POJĘCIA Autor mgr Sławomir Ciernicki 1/7 Aby

Bardziej szczegółowo

Działanie systemu operacyjnego

Działanie systemu operacyjnego Budowa systemu komputerowego Działanie systemu operacyjnego Jednostka centralna dysku Szyna systemowa (magistrala danych) drukarki pamięci operacyjnej sieci Pamięć operacyjna Przerwania Przerwania Przerwanie

Bardziej szczegółowo

UML w Visual Studio. Michał Ciećwierz

UML w Visual Studio. Michał Ciećwierz UML w Visual Studio Michał Ciećwierz UNIFIED MODELING LANGUAGE (Zunifikowany język modelowania) Pozwala tworzyć wiele systemów (np. informatycznych) Pozwala obrazować, specyfikować, tworzyć i dokumentować

Bardziej szczegółowo

Języki i paradygmaty programowania - 1

Języki i paradygmaty programowania - 1 doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski e-mail: t.jeleniewski@neostrada.pl tadeusz.jeleniewski@pwr.edu.pl http://www.tjeleniewski.wstt.edu.pl Cele przedmiotu Umiejętność zastosowania i oceny przydatności paradygmatów

Bardziej szczegółowo

Języki i paradygmaty programowania doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski

Języki i paradygmaty programowania doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski Języki i paradygmaty programowania doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski e-mail: t.jeleniewski@neostrada.pl tadeusz.jeleniewski@pwr.wroc.pl http://www.tjeleniewski.wstt.edu.pl Treści kształcenia: Paradygmaty

Bardziej szczegółowo

Czym jest Java? Rozumiana jako środowisko do uruchamiania programów Platforma software owa

Czym jest Java? Rozumiana jako środowisko do uruchamiania programów Platforma software owa 1 Java Wprowadzenie 2 Czym jest Java? Język programowania prosty zorientowany obiektowo rozproszony interpretowany wydajny Platforma bezpieczny wielowątkowy przenaszalny dynamiczny Rozumiana jako środowisko

Bardziej szczegółowo

Kurs programowania. Wykład 12. Wojciech Macyna. 7 czerwca 2017

Kurs programowania. Wykład 12. Wojciech Macyna. 7 czerwca 2017 Wykład 12 7 czerwca 2017 Czym jest UML? UML składa się z dwóch podstawowych elementów: notacja: elementy graficzne, składnia języka modelowania, metamodel: definicje pojęć języka i powiazania pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012. Visual Basic. Michael Halvorson. Przekład: Joanna Zatorska

Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012. Visual Basic. Michael Halvorson. Przekład: Joanna Zatorska Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012 Visual Basic Michael Halvorson Przekład: Joanna Zatorska APN Promise, Warszawa 2013 Spis treści Wstęp...................................................................vii

Bardziej szczegółowo

Programowanie w języku C++ Grażyna Koba

Programowanie w języku C++ Grażyna Koba Programowanie w języku C++ Grażyna Koba Kilka definicji: Program komputerowy to ciąg instrukcji języka programowania, realizujący dany algorytm. Język programowania to zbiór określonych instrukcji i zasad

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ. Technikum Zawód: technik informatyk

PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ. Technikum Zawód: technik informatyk PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ Technikum Zawód: technik informatyk 351203 Lp. Temat 1 Zajęcia wprowadzające. Zapoznanie z zakładem, regulaminem pracy, przepisami BHP oraz instruktaż bhp. 2 Montaż i eksploatacja

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania wykład

Podstawy programowania wykład Podstawy programowania wykład WYDZIAŁ ELEKTRONIKI i INFORMATYKI dr inż. Robert Arsoba Politechnika Koszalińska Wydział Elektroniki i Informatyki POLITECHNIKA KOSZALIŃSKA 2009/2010 1 Materiały do wykładu

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE. kik.pcz.czest.pl/so. (C) KIK PCz 2009. Materiały pomocnicze 1 PROWADZI: PODSTAWOWA LITERATURA: ZAJĘCIA: STRONA

SYSTEMY OPERACYJNE. kik.pcz.czest.pl/so. (C) KIK PCz 2009. Materiały pomocnicze 1 PROWADZI: PODSTAWOWA LITERATURA: ZAJĘCIA: STRONA SYSTEMY OPERACYJNE PROWADZI: dr inż. Jarosław Bilski Katedra Inżynierii Komputerowej Politechnika Częstochowska Wykład dla kierunku Informatyka 2 ZAJĘCIA: Obowiązkowe Wykład Laboratorium 2 godziny tygodniowo

Bardziej szczegółowo

Java jako język programowania

Java jako język programowania Java jako język programowania Interpretowany programy wykonują się na wirtualnej maszynie (JVM Java Virtual Machine) Składnia oparta o język C++ W pełni zorientowany obiektowo (wszystko jest obiektem)

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia (1/3) Data-flow diagramy przepływów danych ERD diagramy związków encji Diagramy obiektowe w UML (ang. Unified Modeling Language)

Zagadnienia (1/3) Data-flow diagramy przepływów danych ERD diagramy związków encji Diagramy obiektowe w UML (ang. Unified Modeling Language) Zagadnienia (1/3) Rola modelu systemu w procesie analizy wymagań (inżynierii wymagań) Prezentacja różnego rodzaju informacji o systemie w zależności od rodzaju modelu. Budowanie pełnego obrazu systemu

Bardziej szczegółowo

Narzędzia CASE dla.net. Łukasz Popiel

Narzędzia CASE dla.net. Łukasz Popiel Narzędzia CASE dla.net Autor: Łukasz Popiel 2 Czym jest CASE? - definicja CASE (ang. Computer-Aided Software/Systems Engineering) g) oprogramowanie używane do komputerowego wspomagania projektowania oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Król Łukasz Nr albumu: 254102

Król Łukasz Nr albumu: 254102 Król Łukasz Nr albumu: 254102 Podstawy o Delphi Język programowania, którego można używać w środowiskach firmy Borland, Embarcadero, Microsoft (Delphi Prism), oraz w środowisku Lazarus. Narzędzia te są

Bardziej szczegółowo

4. Procesy pojęcia podstawowe

4. Procesy pojęcia podstawowe 4. Procesy pojęcia podstawowe 4.1 Czym jest proces? Proces jest czymś innym niż program. Program jest zapisem algorytmu wraz ze strukturami danych na których algorytm ten operuje. Algorytm zapisany bywa

Bardziej szczegółowo

Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym

Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym konceptualnym modelem danych jest tzw. model związków encji (ERM

Bardziej szczegółowo

Środowiska i platformy programistyczne

Środowiska i platformy programistyczne Środowiska i platformy programistyczne 1 Rys historyczny lata 80-90: efektywność! Cel: zwiększyć efektywność programisty jedno narzędzie: integracja edytor kodu, funkcje programistyczne (kompilacja, łączenie,

Bardziej szczegółowo

Przegląd i ewaluacja narzędzi do szybkiego tworzenia interfejsu użytkownika (RAD).

Przegląd i ewaluacja narzędzi do szybkiego tworzenia interfejsu użytkownika (RAD). Przegląd i ewaluacja narzędzi do szybkiego tworzenia interfejsu użytkownika (RAD). Rapid Application Development RAD Szybkie tworzenie programów użytkowych (Rapid Application Development RAD) jest mającą

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH. KL IV TI 6 godziny tygodniowo (6x15 tygodni =90 godzin ),

PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH. KL IV TI 6 godziny tygodniowo (6x15 tygodni =90 godzin ), PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH KL IV TI 6 godziny tygodniowo (6x15 tygodni =90 godzin ), Program 351203 Opracowanie: Grzegorz Majda Tematyka zajęć 2. Przygotowanie środowiska pracy

Bardziej szczegółowo

Podstawa programowa Technik informatyk PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK INFORMATYK SYMBOL CYFROWY 312[01]

Podstawa programowa Technik informatyk PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK INFORMATYK SYMBOL CYFROWY 312[01] PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK INFORMATYK SYMBOL CYFROWY 312[01] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) posługiwać się systemami operacyjnymi;

Bardziej szczegółowo

Technologia Informacyjna

Technologia Informacyjna Technologia Informacyjna Oprogramowanie i licencje dr. inż Adam Klimowicz Oprogramowanie Rodzaje oprogramowania System operacyjny Program komputerowy bądź zbiór programów, który zarządza sprzętem oraz

Bardziej szczegółowo

Programowanie MorphX Ax

Programowanie MorphX Ax Administrowanie Czym jest system ERP? do systemu Dynamics Ax Obsługa systemu Dynamics Ax Wyszukiwanie informacji, filtrowanie, sortowanie rekordów IntelliMorph : ukrywanie i pokazywanie ukrytych kolumn

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Informatyka Stosowana, I rok. Krzysztof Wilk. Katedra Informatyki Stosowanej i Modelowania

Systemy operacyjne. Informatyka Stosowana, I rok. Krzysztof Wilk. Katedra Informatyki Stosowanej i Modelowania Systemy operacyjne Informatyka Stosowana, I rok Krzysztof Wilk Katedra Informatyki Stosowanej i Modelowania wilk@metal.agh.edu.pl Konsultacje: poniedziałek, 11.30-13; B-4, pok. 207 Systemy operacyjne Wykłady:

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania III WYKŁAD 4

Podstawy programowania III WYKŁAD 4 Podstawy programowania III WYKŁAD 4 Jan Kazimirski 1 Podstawy UML-a 2 UML UML Unified Modeling Language formalny język modelowania systemu informatycznego. Aktualna wersja 2.3 Stosuje paradygmat obiektowy.

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 21 maja 2012 Historia dokumentu

Bardziej szczegółowo

Programowanie na poziomie sprzętu. Programowanie w Windows API

Programowanie na poziomie sprzętu. Programowanie w Windows API Programowanie w Windows API Windows API Windows Application Programming Interface (API) to zestaw funkcji systemu operacyjnego Windows, które umożliwiają aplikacjom korzystanie z wszystkich usług systemu.

Bardziej szczegółowo

Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania

Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania Wstęp do inżynierii oprogramowania. Cykle rozwoju oprogramowaniaiteracyjno-rozwojowy cykl oprogramowania Autor: Zofia Kruczkiewicz System Informacyjny =Techniczny SI

Bardziej szczegółowo

Tomasz Grześ. Systemy zarządzania treścią

Tomasz Grześ. Systemy zarządzania treścią Tomasz Grześ Systemy zarządzania treścią Co to jest CMS? CMS (ang. Content Management System System Zarządzania Treścią) CMS definicje TREŚĆ Dowolny rodzaj informacji cyfrowej. Może to być np. tekst, obraz,

Bardziej szczegółowo

Języki i metodyka programowania

Języki i metodyka programowania Języki i metodyka programowania www.ee.pw.edu.pl/~slawinsm Dr inż. Maciej Sławiński M.Slawinski@ee.pw.edu.pl GE518l Konsultacje: śr. 13 00-13 45 SK201/GE518l pt. 10 15-11 00 GE518l/SK201 Algorytmika Literatura

Bardziej szczegółowo

Programowanie niskopoziomowe. dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl

Programowanie niskopoziomowe. dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Programowanie niskopoziomowe dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl 1 Literatura Randall Hyde: Asembler. Sztuka programowania, Helion, 2004. Eugeniusz Wróbel: Praktyczny kurs asemblera, Helion,

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH. KL III TI 4 godziny tygodniowo (4x30 tygodni =120 godzin ),

PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH. KL III TI 4 godziny tygodniowo (4x30 tygodni =120 godzin ), PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH KL III TI 4 godziny tygodniowo (4x30 tygodni =120 godzin ), Program 351203 Opracowanie: Grzegorz Majda Tematyka zajęć 1. Wprowadzenie do aplikacji internetowych

Bardziej szczegółowo

Podstawy Programowania 2

Podstawy Programowania 2 Podstawy Programowania 2 Laboratorium 7 Instrukcja 6 Object Pascal Opracował: mgr inż. Leszek Ciopiński Wstęp: Programowanie obiektowe a programowanie strukturalne. W programowaniu strukturalnym, któremu

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne III

Systemy operacyjne III Systemy operacyjne III Jan Kazimirski 1 Opis zajęć Prezentacja budowy i zasad działania współczesnego systemu operacyjnego Prezentacja podstawowych elementów systemów operacyjnych i zasad ich implementacji

Bardziej szczegółowo

UNIX: architektura i implementacja mechanizmów bezpieczeństwa. Wojciech A. Koszek dunstan@freebsd.czest.pl Krajowy Fundusz na Rzecz Dzieci

UNIX: architektura i implementacja mechanizmów bezpieczeństwa. Wojciech A. Koszek dunstan@freebsd.czest.pl Krajowy Fundusz na Rzecz Dzieci UNIX: architektura i implementacja mechanizmów bezpieczeństwa Wojciech A. Koszek dunstan@freebsd.czest.pl Krajowy Fundusz na Rzecz Dzieci Plan prezentacji: Wprowadzenie do struktury systemów rodziny UNIX

Bardziej szczegółowo

Jeśli chcesz łatwo i szybko opanować podstawy C++, sięgnij po tę książkę.

Jeśli chcesz łatwo i szybko opanować podstawy C++, sięgnij po tę książkę. Języki C i C++ to bardzo uniwersalne platformy programistyczne o ogromnych możliwościach. Wykorzystywane są do tworzenia systemów operacyjnych i oprogramowania użytkowego. Dzięki niskiemu poziomowi abstrakcji

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 2. Wykład 1

Bazy danych 2. Wykład 1 Bazy danych 2 Wykład 1 Sprawy organizacyjne Materiały i listy zadań zamieszczane będą na stronie www.math.uni.opole.pl/~ajasi E-mail: standardowy ajasi@math.uni.opole.pl Sprawy organizacyjne Program wykładu

Bardziej szczegółowo

Język JAVA podstawy. wykład 1, część 2. Jacek Rumiński. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna

Język JAVA podstawy. wykład 1, część 2. Jacek Rumiński. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna Język JAVA podstawy wykład 1, część 2 1 Język JAVA podstawy Plan wykładu: 1. Krótka historia Javy 2. Jak przygotować sobie środowisko programistyczne 3. Opis środowiska JDK 4. Tworzenie programu krok po

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne i sieci komputerowe Szymon Wilk System operacyjny 1

Systemy operacyjne i sieci komputerowe Szymon Wilk System operacyjny 1 i sieci komputerowe Szymon Wilk System operacyjny 1 1. System operacyjny (ang. OS Operating System) to oprogramowanie nadzorujące pracę komputera. Programy, które uruchamia użytkownik na komputerze z systemem

Bardziej szczegółowo

Projektowanie i wdrażanie systemów informatycznych (materiały do wykładu cz. II)

Projektowanie i wdrażanie systemów informatycznych (materiały do wykładu cz. II) Projektowanie i wdrażanie systemów informatycznych (materiały do wykładu cz. II) Jacek Cichosz www.zssk.pwr.wroc.pl Katedra Systemów i Sieci Komputerowych Politechnika Wrocławska Narzędzia modelowania

Bardziej szczegółowo

Modelowanie i Programowanie Obiektowe

Modelowanie i Programowanie Obiektowe Modelowanie i Programowanie Obiektowe Wykład I: Wstęp 20 październik 2012 Programowanie obiektowe Metodyka wytwarzania oprogramowania Metodyka Metodyka ustandaryzowane dla wybranego obszaru podejście do

Bardziej szczegółowo

Krótka Historia. Co to jest NetBeans? Historia. NetBeans Platform NetBeans IDE NetBeans Mobility Pack Zintegrowane moduły. Paczki do NetBeans.

Krótka Historia. Co to jest NetBeans? Historia. NetBeans Platform NetBeans IDE NetBeans Mobility Pack Zintegrowane moduły. Paczki do NetBeans. GRZEGORZ FURDYNA Krótka Historia Co to jest NetBeans? Historia Wersje NetBeans Platform NetBeans IDE NetBeans Mobility Pack Zintegrowane moduły NetBeans Profiler Narzędzie do projektowania GUI Edytor NetBeans

Bardziej szczegółowo

4. Procesy pojęcia podstawowe

4. Procesy pojęcia podstawowe 4. Procesy pojęcia podstawowe 4.1 Czym jest proces? Proces jest czymś innym niż program. Program jest zapisem algorytmu wraz ze strukturami danych na których algorytm ten operuje. Algorytm zapisany bywa

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią operacyjną

Zarządzanie pamięcią operacyjną Dariusz Wawrzyniak Plan wykładu Pamięć jako zasób systemu komputerowego hierarchia pamięci przestrzeń owa Wsparcie dla zarządzania pamięcią na poziomie architektury komputera Podział i przydział pamięci

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Dr inż. Jacek WARCHULSKI Dr inż. Marcin WARCHULSKI Mgr inż. Witold BUŻANTOWICZ Wojskowa Akademia Techniczna SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Streszczenie: W referacie przedstawiono możliwości

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne - wykład 12 -

Technologie informacyjne - wykład 12 - Zakład Fizyki Budowli i Komputerowych Metod Projektowania Instytut Budownictwa Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechnika Wrocławska Technologie informacyjne - wykład 12 - Prowadzący: Dmochowski

Bardziej szczegółowo

Java EE produkcja oprogramowania

Java EE produkcja oprogramowania Java EE produkcja oprogramowania PPJ PODSTAWY PROGRAMOWANIA W JAVIE PODSTAWY JĘZYKA JAVA 1 Warszawa, 2016Z 2 Ogólna charakterystyka języka Java 3 Java 1/2 Język programowania Java został opracowany przez

Bardziej szczegółowo

www.gim4.slupsk.pl/przedmioty

www.gim4.slupsk.pl/przedmioty Lekcja 4. Program komputerowy - instalacja i uruchomienie 1. Rodzaje programów komputerowych 2. Systemy operacyjne 3. Instalowanie programu 4. Uruchamianie programu 5. Kilka zasad pracy z programem komputerowym

Bardziej szczegółowo

Programowanie dla początkujących w 24 godziny / Greg Perry, Dean Miller. Gliwice, cop Spis treści

Programowanie dla początkujących w 24 godziny / Greg Perry, Dean Miller. Gliwice, cop Spis treści Programowanie dla początkujących w 24 godziny / Greg Perry, Dean Miller. Gliwice, cop. 2017 Spis treści O autorach 11 Podziękowania 12 Wprowadzenie 13 CZĘŚĆ I ZACZNIJ PROGRAMOWAĆ JUŻ DZIŚ Godzina 1. Praktyczne

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe tworzenie aplikacji klasy Desktop z wykorzystaniem SWT i

Kompleksowe tworzenie aplikacji klasy Desktop z wykorzystaniem SWT i Program szkolenia: Kompleksowe tworzenie aplikacji klasy Desktop z wykorzystaniem SWT i JFace Informacje ogólne Nazwa: Kod: Kategoria: Grupa docelowa: Czas trwania: Forma: Kompleksowe tworzenie aplikacji

Bardziej szczegółowo

Modelowanie i analiza systemów informatycznych

Modelowanie i analiza systemów informatycznych Modelowanie i analiza systemów informatycznych wykład 6 Komputerowe wspomaganie modelowania systemów (CASE) definicja, charakterystyka, podziałi składowe narzędzi CASE Zautomatyzowane wspomaganie procesu

Bardziej szczegółowo

Struktury systemów operacyjnych Usługi, funkcje, programy. mgr inż. Krzysztof Szałajko

Struktury systemów operacyjnych Usługi, funkcje, programy. mgr inż. Krzysztof Szałajko Struktury systemów operacyjnych Usługi, funkcje, programy mgr inż. Krzysztof Szałajko Usługi systemu operacyjnego Wykonanie programu System operacyjny umożliwia wczytanie programu do pamięci operacyjnej

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do biblioteki klas C++

Wprowadzenie do biblioteki klas C++ Instrukcja laboratoryjna nr 7 Programowanie w języku C 2 (C++ poziom zaawansowany) Wprowadzenie do biblioteki klas C++ WxWidgets mgr inż. Lasota Maciej dr inż. Kaczmarek Tomasz dr inż. Wilk-Jakubowski

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania.

Podstawy programowania. Kod przedmiotu: PPR Podstawy programowania. Rodzaj przedmiotu: kierunkowy; obowiązkowy Wydział: Informatyki Kierunek: Informatyka Specjalność (specjalizacja): - Poziom studiów: pierwszego stopnia Profil

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie obiektowe 2016/2017. Wykład 10: Tworzenie projektowego diagramu klas

Analiza i projektowanie obiektowe 2016/2017. Wykład 10: Tworzenie projektowego diagramu klas Analiza i projektowanie obiektowe 2016/2017 Wykład 10: Tworzenie projektowego diagramu klas Jacek Marciniak Wydział Matematyki i Informatyki Uniwersytet im. Adama Mickiewicza 1 Plan wykładu 1. Projektowy

Bardziej szczegółowo

System operacyjny System operacyjny

System operacyjny System operacyjny System operacyjny System operacyjny (ang. operating system) jest programem (grupą programów), który pośredniczy między użytkownikiem komputera a sprzętem komputerowym. Jest on niezbędny do prawidłowej

Bardziej szczegółowo

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych Wykład I Wprowadzenie do baz danych Trochę historii Pierwsze znane użycie terminu baza danych miało miejsce w listopadzie w 1963 roku. W latach sześcdziesątych XX wieku został opracowany przez Charles

Bardziej szczegółowo

Programowanie. Oprogramowanie Pojęcia wstępne Programem - sekwencja rozkazów, które instruują komputer, jakie operacje i w jakiej kolejności powinien wykonać, by rozwiązać określony problem. Programowanie

Bardziej szczegółowo

1.Wstęp. 2.Generowanie systemu w EDK

1.Wstęp. 2.Generowanie systemu w EDK 1.Wstęp Celem niniejszego ćwiczenia jest zapoznanie z możliwościami debuggowania kodu na platformie MicroBlaze oraz zapoznanie ze środowiskiem wspomagającym prace programisty Xilinx Platform SDK (Eclipse).

Bardziej szczegółowo

Procesowa specyfikacja systemów IT

Procesowa specyfikacja systemów IT Procesowa specyfikacja systemów IT BOC Group BOC Information Technologies Consulting Sp. z o.o. e-mail: boc@boc-pl.com Tel.: (+48 22) 628 00 15, 696 69 26 Fax: (+48 22) 621 66 88 BOC Management Office

Bardziej szczegółowo

Zakres tematyczny dotyczący podstaw programowania Microsoft Office Excel za pomocą VBA

Zakres tematyczny dotyczący podstaw programowania Microsoft Office Excel za pomocą VBA Zakres tematyczny dotyczący podstaw programowania Microsoft Office Excel za pomocą VBA 1 Rozdział 1 Praca z makropoleceniami Opis: W tym rozdziale kursanci przechodzą przez wprowadzenie do programowania

Bardziej szczegółowo

Programowanie. Pascal - język programowania wysokiego poziomu. Klasa 2 Lekcja 9 PASCAL

Programowanie. Pascal - język programowania wysokiego poziomu. Klasa 2 Lekcja 9 PASCAL Programowanie Pascal - język programowania wysokiego poziomu Klasa 2 Lekcja 9 PASCAL Język programowania Do przedstawiania algorytmów w postaci programów służą języki programowania. Tylko algorytm zapisany

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Opis oferowanego przedmiotu zamówienia

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Opis oferowanego przedmiotu zamówienia Załącznik 1C do SIWZ Opis oferowanego przedmiotu zamówienia w postępowaniu pn. Dostawa sprzętu komputerowego i oprogramowania dla Urzędu Miejskiego w Słupsku w ramach projektu pn. e-urząd dodaj do ulubionych!

Bardziej szczegółowo

Temat. Budowa systemu komputerowego 14.03.2015. Zakładka 1. Elementy tworzące stanowisko komputerowe.

Temat. Budowa systemu komputerowego 14.03.2015. Zakładka 1. Elementy tworzące stanowisko komputerowe. Temat. Budowa systemu komputerowego 14.03.2015 Zakładka 1. Elementy tworzące stanowisko komputerowe. Elementy stacji roboczej: - procesor, - pamięć, - obudowa komputera, - zasilacz, - karta graficzna,

Bardziej szczegółowo

To sposób w jaki użytkownik wchodzi w interakcje z systemem. Środowisko graficzne używa kombinacji graficznych elementów(przyciski, okna, menu) i

To sposób w jaki użytkownik wchodzi w interakcje z systemem. Środowisko graficzne używa kombinacji graficznych elementów(przyciski, okna, menu) i Aleksandra Dębiecka To sposób w jaki użytkownik wchodzi w interakcje z systemem. To sposób w jaki użytkownik wchodzi w interakcje z systemem. Środowisko graficzne używa kombinacji graficznych elementów(przyciski,

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe - 1.

Programowanie obiektowe - 1. Programowanie obiektowe - 1 Mariusz.Masewicz@cs.put.poznan.pl Programowanie obiektowe Programowanie obiektowe (ang. object-oriented programming) to metodologia tworzenia programów komputerowych, która

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie aplikacji Java

Analiza i projektowanie aplikacji Java Analiza i projektowanie aplikacji Java Modele analityczne a projektowe Modele analityczne (konceptualne) pokazują dziedzinę problemu. Modele projektowe (fizyczne) pokazują system informatyczny. Utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Implementacja aplikacji sieciowych z wykorzystaniem środowiska Qt

Implementacja aplikacji sieciowych z wykorzystaniem środowiska Qt Implementacja aplikacji sieciowych z wykorzystaniem środowiska Qt 1. Wprowadzenie Wymagania wstępne: wykonanie ćwiczeń Adresacja IP oraz Implementacja aplikacji sieciowych z wykorzystaniem interfejsu gniazd

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane programowanie w języku C++

Zaawansowane programowanie w języku C++ Kod szkolenia: Tytuł szkolenia: C/ADV Zaawansowane programowanie w języku C++ Dni: 3 Opis: Uczestnicy szkolenia zapoznają się z metodami wytwarzania oprogramowania z użyciem zaawansowanych mechanizmów

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY DO ZAJĘĆ I. Podstawowe pojęcia. Algorytm. Spis treści Przepis

MATERIAŁY DO ZAJĘĆ I. Podstawowe pojęcia. Algorytm. Spis treści Przepis MATERIAŁY DO ZAJĘĆ I Podstawowe pojęcia Spis treści I. Algorytm II. Schemat blokowy III. Struktury danych IV. Program komputerowy V. Opis środowiska programistycznego VI. Obsługa wejścia wyjścia VII. Przykład

Bardziej szczegółowo

Algorytm. a programowanie -

Algorytm. a programowanie - Algorytm a programowanie - Program komputerowy: Program komputerowy można rozumieć jako: kod źródłowy - program komputerowy zapisany w pewnym języku programowania, zestaw poszczególnych instrukcji, plik

Bardziej szczegółowo

System operacyjny komputera Informacje podstawowe

System operacyjny komputera Informacje podstawowe System operacyjny komputera Informacje podstawowe System operacyjny (ang. skrót OS Operating System) - program komputerowy bądź zbiór programów, który zarządza sprzętem oraz aplikacjami komputera. Podstawą

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki Języki programowania c.d.

Podstawy Informatyki Języki programowania c.d. Podstawy Informatyki alina.momot@polsl.pl http://zti.polsl.pl/amomot/pi Plan wykładu 1 Przykład programu samomodyfikującego się Przykład - sumowanie elementów tablicy 2 Makroasembler - założenia Przykład

Bardziej szczegółowo