(O)programowanie. Wykład 3. Zagadnienia szczegółowe:

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "(O)programowanie. Wykład 3. Zagadnienia szczegółowe:"

Transkrypt

1 Wykład 3 (O)programowanie Zagadnienia szczegółowe: - oprogramowanie i jego podział - pojęcie systemu operacyjnego - struktura systemu operacyjnego - funkcje systemu operacyjnego - klasyfikacje systemów operacyjnych - systemy operacyjne Windows - UNIX: warstwowy model systemu - Linux i jego dystrybucje - translacja, kompilacja, interpretacja - pakiety prac biurowych - programowanie - narzędzia wspomagające programowanie Oprogramowanie: Oprogramowanie (software) to całość informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów. Celem oprogramowania jest przetwarzanie danych w określonym zakresie. Oprogramowanie jest synonimem terminów program komputerowy oraz aplikacja, przy czym stosuje się je zazwyczaj do określania większych programów oraz ich zbiorów. Oprogramowanie tworzą programiści w procesie programowania. Oprogramowanie jako przejaw twórczości jest chronione prawem autorskim, twórcy zezwalają na korzystanie z niego na warunkach określanych w licencji. Oprogramowanie pisane jest zazwyczaj przy użyciu różnych języków programowania z wykorzystaniem algorytmów. Podział oprogramowania: Podstawowy podział oprogramowania wyróżnia: - oprogramowanie systemowe - zestaw programów, które pozwalają zrealizować podstawowe zadania za pomocą komputera, pozwalają zarządzać zasobami systemu komputerowego oraz umożliwiają pracę użytkowników (duża część tego oprogramowania dostarczana jest wraz ze sprzętem) - oprogramowanie narzędziowe i użytkowe - programy ułatwiające pracę i poruszanie się użytkownika w systemie komputerowym - oprogramowanie aplikacyjne - zestawy programów lub pakietów programowych realizujących konkretne zadania merytoryczne i spełniających określone potrzeby użytkowników komputerów Oprogramowanie systemowe - systemy operacyjne 1

2 - programy i systemy diagnostyki sprzętu - systemy programowania (translatory) - pakiety programów obsługi wielodostępu i sieci komputerowych - pomocnicze programy i pakiety usługowe: * programy do kompresji zbiorów * programy antywirusowe * programy archiwizujące Oprogramowanie narzędziowe i użytkowe - edytory tekstów - arkusze kalkulacyjne - narzędzia wspomagające programowanie - bazy danych - programy do tworzenia grafiki komputerowej - programy do tworzenia multimediów (dźwięki, wideo) - pakiety organizacji prac biurowych Oprogramowanie aplikacyjne - obszar użytkowania: * indywidualne - wykonane na potrzeby pojedynczego użytkownika * standardowe, powszechne - rozpowszechniane w ramach grupy użytkowników o jednorodnych potrzebach - poziom specjalizacji: * pakiety ogólnego przeznaczenia * pakiety specjalizowane - do ściśle określonych celów Miejsce oprogramowania w systemie komputerowym: aplikacje użytkownika oprogramowanie użytkowe i narzędziowe SYSTEM OPERACYJNY sprzęt Pojęcie systemu operacyjnego: System operacyjny (operating system) to zbiór programów: - umożliwiających uruchamianie programów użytkownika - przeznaczonych do dynamicznego zarządzania zasobami komputer i umożliwiających wykorzystanie tych zasobów - umożliwiających wszechstronne wykorzystanie samego sprzętu komputerowego 2

3 Gdy użytkownik końcowy uruchamia aplikację, na jej potrzeby przydzielane są zasoby systemu komputerowego. Przydziałem tym zarządza system operacyjny, dzięki czemu można uzyskać stosunkowo duży stopień niezależności programów od konkretnego sprzętu oraz odpowiedni poziom bezpieczeństwa i sprawności działania. Definicje systemu operacyjnego: Per Brinch Hansen: System operacyjny jest zbiorem automatycznych i ręcznych procedur, które pozwalają grupie osób na efektywne współdzielenie urządzeń maszyny cyfrowej. Alan Shaw: System operacyjny (nadzorczy, nadrzędny, sterujący) jest to zorganizowany zespół programów, które pośredniczą między sprzętem a użytkownikami, dostarczając użytkownikom zestawu środków ułatwiających projektowanie, kodowanie, uruchamianie i eksploatację programów oraz w tym samym czasie sterują przydziałem zasobów dla zapewnienia efektywnego działania. Abraham Silberschatz: System operacyjny jest programem, który działa jako pośrednik między użytkownikiem komputera, a sprzętem komputerowym. Zadaniem systemu operacyjnego jest tworzenie środowiska, w którym użytkownik może wykonywać programy w sposób wygodny i wydajny. Andrew Tanenbaum: System operacyjny jest warstwą oprogramowania operującą bezpośrednio na sprzęcie, której celem jest zarządzanie zasobami systemu komputerowego i stworzenie użytkownikowi środowiska łatwiejszego do zrozumienia i wykorzystania. Pojęcia podstawowe: Zasób systemu komputerowego (resource) to każdy, niekoniecznie fizyczny, środek, o który mogą ubiegać się użytkownicy i ich programy, zwykle niezbędny do wykonania przez komputer postawionego mu zadania. Zasoby zarządzane przez system operacyjny: - procesor przydział czasu procesora - pamięć alokacja przestrzeni adresowej dla procesów - urządzenia zewnętrzne: * udostępnianie i sterowanie pamięciami zewnętrznymi * alokacja przestrzeni dyskowej * udostępnianie i sterowanie urządzeniami zewnętrznymi - informacja (system plików) * organizacja i udostępnianie informacji * ochrona i autoryzacja dostępu do informacji Proces to obiekt opisujący pracę systemu komputerowego, któremu przydzielony został procesor, własny obszar pamięci operacyjnej oraz zbiór innych, potrzebnych zasobów. Proces określany jest przez kod programu wykonywanego w trakcie swego istnienia: 3

4 - kod programu użytkownika (proces użytkownika) - kod systemowy (proces systemowy) Proces może posiadać wiele podobiektów wątków. Wątek to część programu (procesu), która może być wykonywana asynchronicznie, podczas gdy główny kod programu zajmuje się innymi zadaniami. Wątek jest podstawową jednostką, której przydzielony jest czas pracy procesora. Wątki są wykonywane we wspólnej przestrzeni adresowej i współdzielą zasoby. Struktura systemu operacyjnego: powłoka jądro systemu sprzęt jądro systemu wykonuje główne zadania systemu powłoka pośredniczy w komunikacji użytkownika z systemem operacyjnym i sprzętem system plików określa sposób zapisu danych na nośnikach Jądro systemu (kernel) podstawowa część systemu operacyjnego, wykonuje główne zadania systemu, ukrywa szczegóły sprzętowej realizacji systemu komputerowego: - jądro monolityczne wszystkie zadania są wykonywane przez jądro, będące jednym, dużym programem działającym w trybie jądra (Linux) - mikrojądro z monolitycznego jądra zostaje tylko jego podstawowa część, części odpowiedzialne za bardziej wyrafinowane funkcje są wydzielone do funkcjonalnych bloków albo realizowane jako zwykłe procesy (Windows) - jądro hybrydowe kompromis między architekturą jądra monolitycznego i mikrojądra (Windows) Powłoka (shell) - pośredniczy w komunikacji użytkownika z systemem operacyjnym i sprzętem - tworzy ją: * interpreter poleceń komunikujący użytkownika z systemem, który: - pobiera polecenia od użytkownika - interpretuje polecenia - wykonuje polecenia - przekazuje użytkownikowi wyniki wykonania poleceń oraz informuje o problemach lub błędach * programy systemowe do obsługi poleceń 4

5 - przykłady: cmd.exe (Windows), sh (UNIX), KDE (Linux) System plików określa sposób zapisu danych w postaci plików, metodę przechowywania plików, zarządzania plikami i informacjami o nich. plik - jest podstawową jednostką zapisu i przechowywania danych w komputerze - jest ciągiem bitów, opatrzonym nazwą i atrybutami - bity danych są interpretowane w zależności od charakteru (typu) pliku - plik opisują następujące informacje: * nazwa pliku oraz rozszerzenie charakterystyczne dla typu pliku * rozmiar pliku (w bajtach) * data oraz godzina utworzenia (lub modyfikacji) pliku * atrybuty: tylko do odczytu, ukryty, systemowy, archiwalny * prawa odczytu, zapisu, wykonania pliku Pliki mogą być organizowane w katalogi (foldery, kartoteki) Funkcje systemu operacyjnego: wynikają z konieczności rozwiązywania konfliktów powstałych podczas współubiegania się różnych procesów o zasoby systemu komputerowego i optymalizacji wykorzystania tych zasobów przez procesy: - funkcje zarządzające: zarządzanie pracą wszystkich elementów wchodzących w skład systemu komputerowego, tworzenie środowiska do pracy innych programów. - funkcje dystrybucji zasobów: nadzór nad wszystkimi zasobami wchodzących w skład systemu komputerowego, odpowiedni przydział (dystrybucja) zasobów poszczególnym programom, które się o nie ubiegają - funkcje sterujące: nadzorowanie działania programów użytkownika, przeciwdziałanie błędom i zapobieganie sytuacjom awaryjnym, sterowanie pracą urządzeń wejścia-wyjścia i zapewnienie poprawnej współpracy jednostki centralnej z urządzeniami zewnętrznymi - testowanie składowych sprzętowych systemu - pobieranie i wykonywanie poleceń użytkowników, obsługa dialogu użytkownik komputer, definiowanie interfejsu użytkownika - udostępnianie środowiska do wykonywania programów (ładowanie i uruchamianie programów, szeregowanie procesów) - zarządzanie procesorami, pamięcią operacyjną, procesami, siecią komputerową (przydział i zwalnianie pamięci, zarządzanie pamięcią wirtualną) - współdzielenie danych i zasobów (wielodostęp) (przydział, synchronizacja dostępu, ochrona i autoryzacja dostępu, odzyskiwanie zasobów, księgowanie wykorzystania zasobów) - zarządzanie plikami (gromadzenie, przetwarzanie i porządkowanie programów i danych na zewnętrznych nośnikach - przetwarzanie plików, tworzenie, usuwanie plików i katalogów, zapis i odczyt plików) - zarządzanie urządzeniami zewnętrznymi (przyłączanie nowych urządzeń i ustawienie parametrów ich pracy, obsługa operacji we/wy, buforowanie operacji we/wy) - obsługa błędów 5

6 Klasyfikacja systemów operacyjnych: ze względu na sposób przetwarzania: - systemy przetwarzania bezpośredniego (on-line processing systems) tzw. Systemy interakcyjne: * występuje bezpośrednia interakcja pomiędzy użytkownikiem, a systemem (podanie danych, wybór z menu) * wykonywanie zadania użytkownika rozpoczyna się zaraz po jego wprowadzeniu do systemu - systemy przetwarzania pośredniego (off-line processing systems) tzw. Systemy wsadowe: * występuje znacząca zwłoka czasowa między wprowadzeniem do systemu a rozpoczęciem wykonywania zadania * niemożliwa jest ingerencja użytkownika w wykonywanie zadania ze względu na liczbę wykonywanych programów: - systemy jednozadaniowe (jednoprogramowe): * niedopuszczalne jest rozpoczęcie wykonywania następnego zadania użytkownika przed zakończeniem poprzedniego - systemy wielozadaniowe (wieloprogramowe) z wywłaszczeniem lub bez wywłaszczania: * dopuszczalne jest istnienie jednocześnie wielu zadań (procesów), którym, zgodnie z pewną strategią, przydzielany jest kolejno procesor * zwolnienie procesora następuje w wyniku: żądania przydziału dodatkowego zasobu, zainicjowania operacji we/wy, przekroczenia ustalonego limitu czasu (podział czasu procesora) ze względu na liczbę użytkowników: - systemy dla jednego użytkownika: * zasoby przeznaczone są dla jednego użytkownika (np. w przypadku komputerów osobistych) * nie ma mechanizmów autoryzacji, a mechanizmy ochrony informacji są ograniczone - systemy wielodostępne: * wielu użytkowników może niezależnie korzystać ze zasobów systemu komputerowego, a system operacyjny gwarantuje ich ochronę przed nieupoważnioną ingerencją ze względu na sposób, w jaki komunikują się z użytkownikiem: - systemy pracujące tylko w trybie tekstowym: * na monitorze widoczne są tylko znaki ASCII * polecenia wpisuje się w linii poleceń z klawiatury - systemy z graficznym interfejsem użytkownika (Graphical User Interface - GUI): * charakterystyczne są okna, rozwijane menu, przyciski, ikony, paski przewijania i zakładki * z interfejsu korzysta się za pomocą myszy (i klawiatury), klikając na ikony - graficzne reprezentacje poleceń (zamiast wpisywać polecenia z klawiatury) inne rodzaje systemów operacyjnych: - systemy czasu rzeczywistego (real-time systems): 6

7 * zorientowane na przetwarzanie z uwzględnieniem specyficznych wymagań związanych z czasem wykonywanych przez nie operacji - systemy sieciowe i rozproszone (network and distributed systems): * umożliwiają zarządzanie zbiorem rozproszonych jednostek przetwarzających (komputerów), które są zintegrowane siecią komputerową i nie współdzielą fizycznie zasobów - systemy operacyjne komputerów tzw. naręcznych: * tworzone dla rozwiązań typu PDA, telefonów komórkowych itp. * podlegają istotnym ograniczeniom zasobowym Popularne systemy operacyjne: CP/M, MS DOS, PC DOS Windows 3.x, Windows 9x, Windows Me, Windows NT, Windows 2000, Windows XP, Windows Vista Windows 7 Windows 8 UNIX, XENIX, Linux, MacOS, OS/2 Systemy operacyjne Windows: Windows to nazwa systemów operacyjnych produkowanych przez firmę Microsoft od 1983 r. 16 bitowe: Windows 1.0, Windows 2.0, Windows 3.0, Windows 3.1 (1992), Windows 3.11, Windows for Workgroups (1993) - nakładki na MS DOS 16/32 bitowe: Windows 95 (4 i 4.1), Windows 98 i 98 SE (1999), Windows ME (2000) - oparte na systemie MS DOS, architektura CISC 32/64 bitowe - Windows New Technology, architektura CISC, RISC: Windows NT 3.1, Windows NT 3.5/3.51, Windows NT 4.0 (1996), Windows 2000 (NT 5.0) (2000), Windows XP (NT 5.1) (2001), Windows Server 2003 (NT 5.2), Windows XP Media Center (2003, 2005), Windows XP Professional x64 Edition (NT 5.2) (2005), Windows Vista (NT 6.0) (2006/2007), Windows Server 2008 (NT 6.0) (2008) Windows 7 (2009) Windows 8 (2012), Windows 8.1 (2013) Główne cechy systemów Windows: 1. graficzny interfejs użytkownika (GUI) - określa sposób prezentacji informacji przez komputer oraz interakcji z użytkownikiem 2. skalowalność - system można uruchamiać na jednym procesorze dla jednego użytkownika lub w trybie wielu użytkowników w wieloprocesorowej instalacji sieciowej 3. model przetwarzania klient-server 4. architektura mikrojądra (Micro Kernel Architecture) rdzeniem systemu operacyjnego jest bardzo mały zestaw procedur programowych stanowiących podstawę, na której zbudowane są wszystkie inne części systemu operacyjnego (najnowsze wersje jądro hybrydowe) 7

8 5. wielozadaniowość (z wywłaszczaniem) zdolność do obsługi więcej niż jednej aplikacji (z wywłaszczaniem oznacza, że każdy program ma kwant czasu, po którym przełącza się inny proces, dzięki czemu zablokowany proces można zabić ) 6. wielowątkowość - zdolność do nieliniowego wykonywania programów; program lub aplikacja mogą mieć więcej niż jeden wątek 7. multimedialność - obsługa plików zapisanych w różnych formatach multimedialnych (graficznych, dźwiękowych i wideo) UNIX: Unix Time-Sharing System (UNIX) system operacyjny napisany w 1969 r w Bell Laboratories (AT&T) przez Dennisa Ritchie i Kena Thompsona. Obecnie UNIX to cała rodzina systemów operacyjnych różniących się sposobami implementacji (AIX, GNU/Linux, MAC OS X, Solaris). Podstawowe cechy: - niezależność od sprzętu - warstwowa architektura (jądro, które otaczają warstwy zewnętrzne) - wielozadaniowość, wieloprogramowość - wielodostępność - wieloprocesorowość - ochrona dostępu do katalogów i plików - łatwe przystosowanie interpretera poleceń do wymagań użytkownika. Podstawowe wady to: duża liczba wersji i obszerna dokumentacja. Warstwowy model systemu: Większość elementów systemu UNIX, np. rodzaj i wygląd interfejsu, nie jest ustalona, zależy od modułów, jakie zostaną włączone w skład systemu. Warstwowy model systemu UNIX składa się z czterech warstw: - jądro: * ma bezpośredni dostęp do wszystkich zasobów komputera * zawiera tzw. program szeregujący i sterowniki urządzeń * zarządza pamięcią operacyjną - biblioteki: * zestawy podprogramów (zwykle napisanych w języku C) wykonujących różne, często stosowane operacje * biblioteki są dołączane do programów na etapie konsolidacji (faza po kompilacji, przed uruchomieniem) - powłoka: * warstwa ta oddziela wewnętrzną część systemu operacyjnego od użytkownika * zawiera interpreter poleceń, który umożliwia komunikację z użytkownikiem * interpreter poleceń uruchamia polecenia systemu operacyjnego oraz programy użytkownika - programy: * procesy uruchamiane przez użytkownika, zarządzane przez program szeregujący jądra * każdy program ma przydzielony odpowiedni obszar pamięci i priorytet * jeśli proces użytkownika próbuje dostać sie do cudzego obszaru pamięci, zostaje przerwany, a system wyświetla odpowiedni komunikat 8

9 Linux: Linux uniksopodobny (Linux Is Not UNIX) 32 lub 64-bitowy system operacyjny, oferowany na zasadach licencji wolnego i otwartego oprogramowania (GNU/Linux). Pierwsza wersja monolitycznego jądra Linuksa została napisana (głównie w języku C) przez Linusa Torvaldsa w 1991 roku dla komputerów PC (najnowsza: wersja z , Pełny system operacyjny wymaga powłoki systemowej, kompilatora, bibliotek, itp. W roli większości z tych narzędzi użyto oprogramowania GNU. Nie istnieje jedna, oficjalna wersja GNU/Linuksa, istnieje natomiast wielu niezależnych producentów, którzy do wydanego jądra Linuksa dodają oprogramowanie GNU oraz inne, pomocnicze programy. Takie połączenie bibliotek i programów nazwane jest dystrybucją GNU/Linuksa. Dystrybucje Linuksa: Dystrybucja Linuksa to zestaw programów rozpowszechnianych łącznie i dający po zainstalowaniu gotowy do użycia system. Programy występują zwykle w postaci pakietów binarnych lub jako źródła, które należy przed użyciem skompilować. Dystrybucja oferuje system pobierania, instalacji, deinstalacji i uaktualniania pojedynczych pakietów oraz wspólny interfejs konfiguracji pakietów. Zazwyczaj dystrybucje są instalowane bezpośrednio na dysku twardym komputera. Większość dystrybucji jest rozpowszechniana na dyskach CD-ROM lub jest dostępna do pobrania przez Internet (minimalne koszty nośnika). Obecnie znanych jest ponad 300 dystrybucji Linuksa. Serwis monitorujący dystrybucje Linuksa: Najbardziej popularne dystrybucja Linuksa: - Mint - Ubuntu - Debian - Mageia - opensuse - Fedora - Arch Arch (http://www.archlinux.org) - oparty na systemie pakietów binarnych kompilowanych dla architektur i686 oraz x86_64 - prosty system dla zaawansowanych użytkowników Debian (http://www.debian.org) - jedna z najstarszych (1993) dystrybucji GNU/Linux - system dostępny także na innych jądrach - system stabilny o wysokiej jakości i łatwy do aktualizacji - jest wydawany dla różnych architektur komputerowych 9

10 Fedora (http://fedora.redhat.com) - niekomercyjny następca (2003) dystrybucji Red Hat Linux - skierowana przede wszystkim dla użytkowników domowych Mageia (http://www.mageia.org) - system utworzony we wrześniu 2010 roku na bazie Mandriva Linux przez byłych pracowników i współpracowników popularnej francuskiej dystrybucji Linuksa Mint (http://www.linuxmint.com) - dystrybucja skierowana do początkujących użytkowników - kładzie nacisk na prostotę użytkowania, przydatne aplikacje i pełne ich wsparcie zaraz po instalacji - daje użytkownikom dostęp do ogromnego zbioru pakietów programów opensuse (http://www.opensuse.org) - prosta w obsłudze (interfejs graficzny) dystrybucja Linuksa - przeznaczona dla użytkowników domowych - wersja komercyjna SUSE Linux Enterprise (Novell) - YaST2 - przyjazny program instalacyjny, narzędzie do konfiguracji systemu i zarządzania pakietami Ubuntu (http://www.ubuntu.com) - najpopularniejsza, kompletna dystrybucja GNU/Linux - przeznaczona głównie do zastosowań biurowych i domowych - darmowe dyski CD-ROM wydawane co 6 miesięcy Zastosowania Linuksa: - bezpieczeństwo, stabilność, możliwość audytu i łatwość modyfikacji kodu źródłowego - stosowany jest jako podstawowy system operacyjny serwerów (WWW, FTP, pocztowych, baz danych), zapór sieciowych i routerów - używany w większości superkomputerów - szerokie zastosowanie na rynku komputerów biurowych i domowych - wykorzystanie w bankach i instytucjach finansowych - popularny system w komputerach wykorzystywanych do tworzenia animacji i efektów specjalnych Interfejs: Linux oferuje interfejs wiersza poleceń (Command Line Interface) jako część funkcji przejętych z systemu UNIX. Brak GUI pozwala zminimalizować wykorzystywane zasoby systemowe. Graficzny interfejs użytkownika nie jest w Linuksie integralną częścią systemu operacyjnego, lecz dodatkowym zbiorem programów: - menedżer okien - pozwala na kontrolowanie położenia i wyglądu okien indywidualnych aplikacji oraz na interakcję z systemem obsługi okien - duże środowiska graficzne: * GNOME (GNU Network Object Model Environment) - atrakcyjny pulpit dla użytkowników końcowych oraz zestaw bibliotek do budowania aplikacji graficznych (np. GIMP, Inkscape) (http://www.gnome.org) 10

11 * KDE (K Desktop Environment ) - bogaty system bibliotek do tworzenia aplikacji w środowisku graficznym (http://www.kde.org) Translacja: Komputer bez dodatkowego oprogramowania umie jedynie wykonywać programy w języku maszynowym. Wszystkie inne programy wymagają przetłumaczenia na język maszynowy. Służą do tego specjalne programy zwane translatorami. Proces tłumaczenia programu z jednego języka na inny nazywa się translacją. Danymi dla tego rodzaju programów jest program źródłowy napisany w języku wysokiego poziomu, a wynikiem jest program w języku maszynowym. Translacja uniezależnia programistę od komputera, procesora i jego języka maszynowego. Dwa główne rodzaje translacji to: kompilacja i interpretacja. Kompilacja ma miejsce, gdy program zwany kompilatorem tłumaczy (automatycznie) program źródłowy na inny język (język maszynowy lub kod pośredni, np. kod bajtowy), poddając go ewentualnej optymalizacji. Efektem pracy kompilatora jest kod wynikowy. Po kompilacji następuje tzw. linkowanie (konsolidacja), dołączające do kodu wynikowego niezbędne biblioteki i inne elementy już skompilowane, aby otrzymać wynik końcowy w postaci programu wykonywalnego (.EXE). Kompilator operuje na całym tekście programu źródłowego i generuje tekst przekładu jako całość. Do wykonania programu możemy przystąpić dopiero po zakończeniu procesu translacji. Interpretacja ma miejsce, gdy interpreter tłumaczy i wykonuje każdą instrukcję osobno, przez co nie jest możliwa optymalizacja i nie uzyskuje się pełnego kodu wynikowego. Ponadto język musi mieć specjalną budowę, aby dał się interpretować. Interpreter jest translatorem, który operuje na poszczególnych jednostkach syntaktycznych programu źródłowego i generuje ich przekłady. Fragmenty programu wynikowego możemy wykonywać nie czekając na zakończenie translacji całości. Wprowadzony podział nie jest sztywny, buduje się bowiem translatory mające cechy zarówno kompilatorów, jak i interpreterów. Pakiety organizacji prac biurowych: Pakiet organizacji prac biurowych to zbiór programów komputerowych służących do typowych zastosowań biurowych (i nie tylko), takich jak: - edycja tekstu - wykonywanie obliczeń księgowych 11

12 - obsługa baz danych, które są sprzedawane jako jeden zintegrowany produkt. W skład pakietu biurowego wchodzą zwykle: - edytor tekstu - arkusz kalkulacyjny - programy do prezentacji Oprócz tego często dodaje się do nich: - program do obsługi baz danych - programy graficzne - program DTP - program do tworzenia stron WWW - program do obsługi poczty elektronicznej - programy do scalania i organizowania w pakiety plików pochodzących z różnych źródeł - kalendarze elektroniczne i organizery Edytor tekstu to program komputerowy umożliwiający wprowadzanie oraz edycję tekstu. Podstawowe funkcjonalności edytora tekstu: - pisanie tekstów - rozbudowane formatowanie tekstów w oparciu o style tekstu - korekta tekstu: wyszukiwanie błędów literowych, gramatycznych, interpunkcyjnych; kontrola poprawności formalnej; możliwość poprawienia - umieszczanie obrazów - importowanie obrazów w różnych formatach - rysowanie prostych obiektów wektorowych - dowolne kształtowanie sposobu opływania tekstem obiektów - automatyczne numerowanie stron - generowanie spisu treści, przypisów i skorowidzów Arkusz kalkulacyjny to program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych tabel dwuwymiarowych, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na prezentację ich w różny sposób. Podstawowe funkcjonalności arkusza kalkulacyjnego: - wprowadzanie danych i organizowanie ich w dwuwymiarowych tabelach - automatycznie przetwarzane wprowadzonych do arkusza danych za pomocą rożnego typu funkcji (matematycznych, statystycznych, daty i czasu, finansowych, bazodanowych, logicznych) - wizualizacja danych prezentowanych w postaci wykresów (kolumnowych, słupkowych, kołowych, liniowych, warstwowych itp.), które pozwalają łatwiej zorientować się we wzajemnych zależnościach i tendencjach - tworzenie różnego rodzaju symulacji Program do prezentacji to program służący do tworzenia prezentacji multimedialnych. Każda prezentacja jest złożona ze slajdów składających się z tekstów, grafiki, animacji oraz dźwięków. Podstawowe funkcjonalności programu do prezentacji: - tworzenie slajdów zawierających teksty, grafikę, filmy lub inne obiekty - animowanie elementów umieszczonych na slajdach 12

13 - wyświetlanie slajdów lub ich drukowanie - zapisywanie prezentacji w różnych formatach - tworzenie szablonów slajdów - tworzenie makr i skryptów pisanych w języku Visual Basic Microsoft Office to pakiet aplikacji biurowych firmy Microsoft. W wersji podstawowej pakiet zawiera: - Microsoft Word (edytor tekstu) - Microsoft Excel (arkusz kalkulacyjny) - Microsoft PowerPoint (tworzenie i wyświetlanie prezentacji) - Microsoft OneNote (robienie notatek) - Microsoft Office Picture Manager (przeglądarka obrazów, edycja zdjęć) Inne, przydatne składniki pakietu: - Microsoft Access (prosty system zarządzania bazą danych) - Microsoft Publisher (tworzenie publikacji prasowych) - Microsoft Visio (edytor schematów) - Microsoft Office SharePoint Designer (tworzenie i edycja stron WWW) - Microsoft Project (zarządzanie harmonogramem projektów) Apache OpenOffice (dawniej OpenOffice.org) to pakiet oprogramowania biurowego Open Source. Składniki pakietu i odpowiadające im formaty plików: - Writer (edytor tekstu),.odt - Calc (arkusz kalkulacyjny),.ods - Impress (edytor prezentacji),.odp - Draw (edytor grafiki),.odg - Base (program do tworzenia baz danych),.odb - Math (program do tworzenia wzorów matematycznych),.odf Standard bazuje na otwartym formacie plików OpenDocument (ODF), zgodnym z normą (ISO/IEC 26300). Komisja Europejska zaleca standard OpenDocument jako standard do stosowania w administracji i w biznesie. Na bazie OpenOffice.org w 2010 r został stworzony jego następca, wieloplatformowy pakiet oprogramowania biurowego LibreOffice. LibreOffice to wieloplatformowy pakiet oprogramowania biurowego dostępny jako Wolne Oprogramowanie. Za cel postawiono sobie stworzenie niezależnego pakietu biurowego obsługującego format plików ODF jednocześnie kompatybilnego z innymi popularnymi formatami zapisu dokumentów. LibreOffice powstał na bazie kodu OpenOffice.org. Składniki pakietu i odpowiadające im formaty plików: - Writer (edytor tekstu),.odt - Calc (arkusz kalkulacyjny),.ods - Impress (edytor prezentacji),.odp - Draw (edytor grafiki),.odg - Base (program do tworzenia baz danych),.odb - Math (program do tworzenia wzorów matematycznych),.odf 13

14 Programowanie: Programowanie to zapisywanie algorytmów w postaci programów w językach zrozumiałych przez komputer (czyli językach programowania), a właściwie zrozumiałych przez specjalne programy zwane translatorami, które mogą je (te programy) przekształcić (przetłumaczyć) na ciągi rozkazów zapisane w języku znanym przez komputer, zwanym językiem maszynowym, w celu zmuszenia komputera do wykonania pewnych czynności, np. rozwiązania równania kwadratowego, obliczenia podatku, narysowania koła na ekranie monitora, wysłania poczty itp. Narzędzia wspomagające programowanie: Współcześni programiści korzystają z wielu specjalistycznych narzędzi wspomagających tworzenie i zarządzanie złożonymi aplikacjami. Najczęściej stosowane narzędzia to: - podświetlanie składni - debugowanie - framework - interfejsy programowania aplikacji - CASE, UML - zintegrowane środowiska programistyczne (IDE) Podświetlanie składni: Podświetlanie (kolorowanie) składni to wyróżnianie elementów składni kodu źródłowego programu (np. słów kluczowych,) w edytorze tekstu za pomocą koloru oraz atrybutów (funkcja dostępna w większości edytorów programów). Podświetlanie składni znakomicie poprawia czytelność tekstu. Debugowanie: Debugowanie to proces systematycznego redukowania liczby błędów w oprogramowaniu, który zazwyczaj polega na kontrolowanym wykonaniu programu pod nadzorem debuggera. Debugger to program komputerowy służący do dynamicznej analizy innych programów, w celu odnalezienia i identyfikacji zawartych w nich błędów. Debugger umożliwia: - wykonywanie programu w trybie pracy krokowej lub z zastawianiem tzw. pułapek (breakpoints) - podglądanie i ewentualną zmianę zawartości rejestrów i komórek pamięci - zlokalizowanie instrukcji odpowiedzialnych za wadliwe działanie programu Debugger jest standardowym wyposażeniem większości współczesnych środowisk programistycznych. Framework: Framework to struktura wspomagająca tworzenie, rozwój i testowanie powstającej aplikacji. Na framework składają się programy wspomagające, biblioteki kodu źródłowego i inne przydatne narzędzia. Framework to szkielet działania aplikacji, który zapewnia podstawowe mechanizmy i może być wypełniany właściwą treścią programu. 14

15 ASP.NET (Microsoft) framework służący do budowania dynamicznych stron internetowych, aplikacji internetowych i XML-owych usług sieciowych, część platformy.net Eclipse (IBM) - framework napisany w Javie do tworzenia aplikacji typu Rich Client, zintegrowane środowisko programistyczne do tworzenia programów w Javie Interfejsy programowania aplikacji: Interfejs programowania aplikacji (Application Programming Interface, API) - interfejs programu użytkownika to specyfikacja procedur, funkcji lub interfejsów umożliwiających tworzonej aplikacji komunikację z biblioteką programów, systemem operacyjnym itp. Interfejs API ułatwia proces tworzenia oprogramowania poprzez ukrycie szczegółów implementacyjnych oraz gwarantuje podobny interfejs dla wszystkich opartych na nim aplikacji. Popularne API: - Win32 API dla Windows - DirectX - zestaw funkcji API dla generowanie grafiki i dźwięku - OpenGL (Open Graphics Library) - uniwersale API do generowania grafiki CASE, UML: CASE (Computer-Aided Software Engineering, Computer-Aided Systems Engineering) to oprogramowanie używane do komputerowego wspomagania projektowania oprogramowania. Funkcje CASE: analiza, projektowanie i programowanie. Narzędzia CASE: automatyzują metody projektowania, dokumentacji oraz tworzenia struktury kodu programu w wybranym języku programowania. UML (Unified Modeling Language) (Object Management Group) to język formalny służący do opisu świata obiektów w analizie obiektowej oraz programowaniu obiektowym. Jest używany wraz z jego reprezentacją graficzną jego elementom przypisane są symbole, które wiązane są ze sobą na diagramach UML Służy do opisywania i modelowania fragmentu istniejącej lub mającej powstać rzeczywistości tworzy się w nim głównie modele systemów informatycznych. Zintegrowane środowiska programistyczne: Zintegrowane środowisko programistyczne (Integrated Development Environment, IDE) to aplikacja lub zespół aplikacji (środowisko) służących do tworzenia, modyfikowania, testowania i konserwacji oprogramowania: - edycja i kompilacja kodu źródłowego - tworzenie zasobów programu (formatek, ekranów, okien dialogowych, menu, raportów, elementów graficznych - ikon itp.) - tworzenie baz danych, komponentów i innych. Narzędzia RAD (Rapid Application Development) są rozwinięciem pomysłu IDE. Wygląd aplikacji projektuje się ustawiając kontrolki w obszarze okna projektowanego programu (np. przy użyciu myszy - przeciągnij i upuść). Przykładowe narzędzia RAD to: Dev-C++ dla języków C i C++, Delphi i Visual Studio dla Windows lub Kylix dla Linux. 15

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 Cel wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działanie systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj

Systemy operacyjne. wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj Systemy operacyjne wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj Plan wykładów 1. Wprowadzenie, 2. Procesy, wątki i zasoby, 3. Planowanie przydziału procesora, 4. Zarządzanie pamięcią operacyjną,

Bardziej szczegółowo

030 OPROGRAMOWANIE. Prof. dr hab. Marek Wisła

030 OPROGRAMOWANIE. Prof. dr hab. Marek Wisła 030 OPROGRAMOWANIE Prof. dr hab. Marek Wisła Oprogramowanie Oprogramowanie (software) to całość informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych

Bardziej szczegółowo

Cechy systemu X Window: otwartość niezależność od producentów i od sprzętu, dostępny kod źródłowy; architektura klient-serwer;

Cechy systemu X Window: otwartość niezależność od producentów i od sprzętu, dostępny kod źródłowy; architektura klient-serwer; 14.3. Podstawy obsługi X Window 14.3. Podstawy obsługi X Window W przeciwieństwie do systemów Windows system Linux nie jest systemem graficznym. W systemach Windows z rodziny NT powłokę systemową stanowi

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki Systemy operacyjne

Podstawy Informatyki Systemy operacyjne Podstawy Informatyki alina.momot@polsl.pl http://zti.polsl.pl/amomot/pi Plan wykładu 1 Definicje systemu operacyjnego Zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych 2 Zasoby systemu komputerowego

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX)

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) W informatyce występują ściśle obok siebie dwa pojęcia: sprzęt (ang. hardware) i oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

System operacyjny komputera Informacje podstawowe

System operacyjny komputera Informacje podstawowe System operacyjny komputera Informacje podstawowe System operacyjny (ang. skrót OS Operating System) - program komputerowy bądź zbiór programów, który zarządza sprzętem oraz aplikacjami komputera. Podstawą

Bardziej szczegółowo

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie System komputerowy System komputerowy (ang. computer system) to układ współdziałaniadwóch składowych: sprzętu komputerowegooraz oprogramowania, działających coraz częściej również w ramach sieci komputerowej.

Bardziej szczegółowo

Historia systemów operacyjnych - Unix

Historia systemów operacyjnych - Unix Historia systemów operacyjnych - Unix Lata 60-te prace na systemem Multisc poprzednikiem Unixa 1969 powstanie systemu Unix 1975 UNIX edition 5 1975 1 BSD 1977 UNIX edition 6 1978 3 BSD 1979 UNIX edition

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Informatyki. Klasyfikacja oprogramowania

Wstęp do Informatyki. Klasyfikacja oprogramowania Wstęp do Informatyki Klasyfikacja oprogramowania Oprogramowanie komputerowe Funkcjonalność komputera jest wynikiem zarówno jego budowy, jak i zainstalowanego oprogramowania Komputer danej klasy znajduje

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAŻNOŚĆ ZAOFEROWANCH PAKIETÓW PROGRAMÓW BIUROWYCH

RÓWNOWAŻNOŚĆ ZAOFEROWANCH PAKIETÓW PROGRAMÓW BIUROWYCH Załącznik Nr 1B do SIWZ RÓWNOWAŻNOŚĆ ZAOFEROWANCH PAKIETÓW PROGRAMÓW BIUROWYCH Odno nik 1 : Zintegrowany pakiet programów biurowych MS OFFICE Home and Busines 2010 polski OEM Za równoważne oprogramowaniu

Bardziej szczegółowo

www.gim4.slupsk.pl/przedmioty

www.gim4.slupsk.pl/przedmioty Lekcja 4. Program komputerowy - instalacja i uruchomienie 1. Rodzaje programów komputerowych 2. Systemy operacyjne 3. Instalowanie programu 4. Uruchamianie programu 5. Kilka zasad pracy z programem komputerowym

Bardziej szczegółowo

Temat. Budowa systemu komputerowego 14.03.2015. Zakładka 1. Elementy tworzące stanowisko komputerowe.

Temat. Budowa systemu komputerowego 14.03.2015. Zakładka 1. Elementy tworzące stanowisko komputerowe. Temat. Budowa systemu komputerowego 14.03.2015 Zakładka 1. Elementy tworzące stanowisko komputerowe. Elementy stacji roboczej: - procesor, - pamięć, - obudowa komputera, - zasilacz, - karta graficzna,

Bardziej szczegółowo

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Program, to lista poleceń zapisana w jednym języku programowania zgodnie z obowiązującymi w nim zasadami. Celem programu jest przetwarzanie

Bardziej szczegółowo

Król Łukasz Nr albumu: 254102

Król Łukasz Nr albumu: 254102 Król Łukasz Nr albumu: 254102 Podstawy o Delphi Język programowania, którego można używać w środowiskach firmy Borland, Embarcadero, Microsoft (Delphi Prism), oraz w środowisku Lazarus. Narzędzia te są

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE. kik.pcz.czest.pl/so. (C) KIK PCz 2009. Materiały pomocnicze 1 PROWADZI: PODSTAWOWA LITERATURA: ZAJĘCIA: STRONA

SYSTEMY OPERACYJNE. kik.pcz.czest.pl/so. (C) KIK PCz 2009. Materiały pomocnicze 1 PROWADZI: PODSTAWOWA LITERATURA: ZAJĘCIA: STRONA SYSTEMY OPERACYJNE PROWADZI: dr inż. Jarosław Bilski Katedra Inżynierii Komputerowej Politechnika Częstochowska Wykład dla kierunku Informatyka 2 ZAJĘCIA: Obowiązkowe Wykład Laboratorium 2 godziny tygodniowo

Bardziej szczegółowo

DOS COMMAND.COM. Rys. 2. Główne moduły programowe systemu operacyjnego DOS. Interpreter poleceń. Rys. 3. Warstwowa struktura systemu DOS

DOS COMMAND.COM. Rys. 2. Główne moduły programowe systemu operacyjnego DOS. Interpreter poleceń. Rys. 3. Warstwowa struktura systemu DOS System Operacyjny DOS DOS (ang. Disc Operating System) jest to 16-bitowy jednozadaniowy system operacyjny. Głównym zadaniem systemu jest obsługa plików w systemie FAT (ang. File Allocation Table) i wsparcie

Bardziej szczegółowo

1. Co to jest system operacyjny

1. Co to jest system operacyjny II Systemy operacyjne Dariusz Skibicki Wydział Inżynierii Mechanicznej Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy dariusz.skibicki(at)utp.edu.pl 1. Co to jest

Bardziej szczegółowo

Tomasz Grześ. Systemy zarządzania treścią

Tomasz Grześ. Systemy zarządzania treścią Tomasz Grześ Systemy zarządzania treścią Co to jest CMS? CMS (ang. Content Management System System Zarządzania Treścią) CMS definicje TREŚĆ Dowolny rodzaj informacji cyfrowej. Może to być np. tekst, obraz,

Bardziej szczegółowo

Czym jest Java? Rozumiana jako środowisko do uruchamiania programów Platforma software owa

Czym jest Java? Rozumiana jako środowisko do uruchamiania programów Platforma software owa 1 Java Wprowadzenie 2 Czym jest Java? Język programowania prosty zorientowany obiektowo rozproszony interpretowany wydajny Platforma bezpieczny wielowątkowy przenaszalny dynamiczny Rozumiana jako środowisko

Bardziej szczegółowo

Programowanie w C. dr inż. Stanisław Wszelak

Programowanie w C. dr inż. Stanisław Wszelak Programowanie w C dr inż. Stanisław Wszelak Przeszłość i przyszłość składni programowania w C Ken Thompson Denis Ritchie Bjarne Stoustrup Zespoły programistów B C C++ C# 1969 rok Do SO UNIX 1972 rok C++

Bardziej szczegółowo

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych Wykład I Wprowadzenie do baz danych Trochę historii Pierwsze znane użycie terminu baza danych miało miejsce w listopadzie w 1963 roku. W latach sześcdziesątych XX wieku został opracowany przez Charles

Bardziej szczegółowo

14.03.2015. Temat. Budowa systemu komputerowego. Zakładka 1. Elementy tworzące stanowisko komputerowe.

14.03.2015. Temat. Budowa systemu komputerowego. Zakładka 1. Elementy tworzące stanowisko komputerowe. 14.03.2015 Temat. Budowa systemu komputerowego Zakładka 1. Elementy tworzące stanowisko komputerowe. Elementy stacji roboczej: - procesor, - pamięć, - obudowa komputera, - zasilacz, - karta graficzna,

Bardziej szczegółowo

Środowiska i platformy programistyczne

Środowiska i platformy programistyczne Środowiska i platformy programistyczne 1 Rys historyczny lata 80-90: efektywność! Cel: zwiększyć efektywność programisty jedno narzędzie: integracja edytor kodu, funkcje programistyczne (kompilacja, łączenie,

Bardziej szczegółowo

Wykład V. Rzut okiem na języki programowania. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki

Wykład V. Rzut okiem na języki programowania. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Wykład V Rzut okiem na języki programowania 1 Kompilacja vs. interpretacja KOMPILACJA Proces, który przetwarza program zapisany w języku programowania,

Bardziej szczegółowo

KATEGORIA OBSZAR WIEDZY NR ZADANIA. 2.1.2. Podstawowe informacje i czynności

KATEGORIA OBSZAR WIEDZY NR ZADANIA. 2.1.2. Podstawowe informacje i czynności Moduł 2 - Użytkowanie komputerów - od kandydata wymaga się zaprezentowania wiedzy i umiejętności w zakresie wykorzystania podstawowych funkcji komputera klasy PC i jego systemu operacyjnego. Kandydat powinien

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy Systemy operacyjne Systemy operacyjne Dr inż. Ignacy Pardyka Literatura Siberschatz A. i inn. Podstawy systemów operacyjnych, WNT, Warszawa Skorupski A. Podstawy budowy i działania komputerów, WKiŁ, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej.

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Dział Zagadnienia Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Arkusz kalkulacyjny (Microsoft Excel i OpenOffice) Uruchomienie

Bardziej szczegółowo

IdyllaOS. Prosty, alternatywny system operacyjny. www.idyllaos.org. Autor: Grzegorz Gliński. Kontakt: milyges@gmail.com

IdyllaOS. Prosty, alternatywny system operacyjny. www.idyllaos.org. Autor: Grzegorz Gliński. Kontakt: milyges@gmail.com IdyllaOS www.idyllaos.org Prosty, alternatywny system operacyjny Autor: Grzegorz Gliński Kontakt: milyges@gmail.com Co to jest IdyllaOS? IdyllaOS jest to mały, prosty, uniksopodobny, wielozadaniowy oraz

Bardziej szczegółowo

Programowanie komputerów

Programowanie komputerów Programowanie komputerów Wykład 1-2. Podstawowe pojęcia Plan wykładu Omówienie programu wykładów, laboratoriów oraz egzaminu Etapy rozwiązywania problemów dr Helena Dudycz Katedra Technologii Informacyjnych

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. Budowę umiejętności w: zarządzaniu plikami; procesowaniu tekstu i tworzeniu arkuszy; uŝywaniu przeglądarek internetowych oraz World Wide Web;

WSTĘP. Budowę umiejętności w: zarządzaniu plikami; procesowaniu tekstu i tworzeniu arkuszy; uŝywaniu przeglądarek internetowych oraz World Wide Web; WSTĘP Kurs podstaw komputera dla dorosłych to kompletny kurs przewidziany dla dorosłych uczniów, w szczególności dla starszych pracowników, tak aby mogli osiągnąć/poprawić umiejętności w zakresie obsługi

Bardziej szczegółowo

Krótka Historia. Co to jest NetBeans? Historia. NetBeans Platform NetBeans IDE NetBeans Mobility Pack Zintegrowane moduły. Paczki do NetBeans.

Krótka Historia. Co to jest NetBeans? Historia. NetBeans Platform NetBeans IDE NetBeans Mobility Pack Zintegrowane moduły. Paczki do NetBeans. GRZEGORZ FURDYNA Krótka Historia Co to jest NetBeans? Historia Wersje NetBeans Platform NetBeans IDE NetBeans Mobility Pack Zintegrowane moduły NetBeans Profiler Narzędzie do projektowania GUI Edytor NetBeans

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania

Podstawy programowania Podstawy programowania Część pierwsza Od języka symbolicznego do języka wysokiego poziomu Autor Roman Simiński Kontakt roman.siminski@us.edu.pl www.us.edu.pl/~siminski Niniejsze opracowanie zawiera skrót

Bardziej szczegółowo

Scenariusz szkolenia

Scenariusz szkolenia Scenariusz szkolenia Edytor tekstu MS Word 2010 TRENER: WALDEMAR WEGLARZ Absolwent Akademii Pedagogicznej w Krakowie. Od 2002 roku zawodowy trener IT, dyplomowany nauczyciel przedmiotów zawodowych w Technikum

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Projekt: Podnoszenie kwalifikacji drogą do sukcesu Szkolenie: Kurs obsługi komputera ECDL start (harmonogram kursu języka angielskiego zostanie umieszczony wkrótce) Termin

Bardziej szczegółowo

Wymagania dla cyklu dwugodzinnego w ujęciu tabelarycznym. Gimnazjum nr 1 w Miechowie

Wymagania dla cyklu dwugodzinnego w ujęciu tabelarycznym. Gimnazjum nr 1 w Miechowie Wymagania dla cyklu dwugodzinnego w ujęciu tabelarycznym Gimnazjum nr 1 w Miechowie Informatyka Lp. Uczeń: 1. Zna regulamin i przepisy BHP w pracowni komputerowej 2. Wie, na czym polega bezpieczna praca

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne - wykład 11 -

Technologie informacyjne - wykład 11 - Zakład Fizyki Budowli i Komputerowych Metod Projektowania Instytut Budownictwa Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechnika Wrocławska Technologie informacyjne - wykład 11 - Prowadzący: Dmochowski

Bardziej szczegółowo

Warstwy systemu Windows 2000

Warstwy systemu Windows 2000 Warstwy systemu Windows 2000 Tryb użytkownika (User Mode) Tryb jądra (Kernel Mode) Tryb użytkownika (User Mode) Zarządzanie pamięcią wirtualną Cechy charakterystyczne systemu Windows XP: system bardzo

Bardziej szczegółowo

KOMPUTER. Programy użytkowe i systemy operacyjne

KOMPUTER. Programy użytkowe i systemy operacyjne KOMPUTER Programy użytkowe i systemy operacyjne Programy do redagowania tekstów Programy te mają zazwyczaj wbudowany edytor graficzny, umożliwiają wstawianie grafiki zewnętrznej. Przykłady: Word WordPerfect

Bardziej szczegółowo

Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki. Tematyka lekcji. Rok I. Liczba godzin. Blok

Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki. Tematyka lekcji. Rok I. Liczba godzin. Blok Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki Blok Liczba godzin I rok II rok Na dobry początek 7 Internet i gromadzenie danych 6 2 Multimedia 5 3 Edytory tekstu i grafiki 6 4 Arkusz kalkulacyjny 7 4

Bardziej szczegółowo

3.1. Na dobry początek

3.1. Na dobry początek Klasa I 3.1. Na dobry początek Regulamin pracowni i przepisy BHP podczas pracy przy komputerze Wykorzystanie komputera we współczesnym świecie Zna regulamin pracowni i przestrzega go. Potrafi poprawnie

Bardziej szczegółowo

Języki i paradygmaty programowania doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski

Języki i paradygmaty programowania doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski Języki i paradygmaty programowania doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski e-mail: t.jeleniewski@neostrada.pl tadeusz.jeleniewski@pwr.wroc.pl http://www.tjeleniewski.wstt.edu.pl Treści kształcenia: Paradygmaty

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM

PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki Blok Liczba godzin I rok II rok Na dobry początek 7 Internet i gromadzenie danych 6 2 Multimedia 5 3 Edytory

Bardziej szczegółowo

Języki i paradygmaty programowania - 1

Języki i paradygmaty programowania - 1 doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski e-mail: t.jeleniewski@neostrada.pl tadeusz.jeleniewski@pwr.edu.pl http://www.tjeleniewski.wstt.edu.pl Cele przedmiotu Umiejętność zastosowania i oceny przydatności paradygmatów

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Nazwa zamówienia: Zakup oprogramowania w ramach projektu Urząd na piątkę z plusem. Przedmiot zamówienia realizowany będzie w ramach Projektu: Urząd na piątkę z plusem;

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 21 maja 2012 Historia dokumentu

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z informatyki dla cyklu dwugodzinnego 1h tygodniowo w pierwszym roku nauczania

Wymagania edukacyjne z informatyki dla cyklu dwugodzinnego 1h tygodniowo w pierwszym roku nauczania Wymagania edukacyjne z informatyki dla cyklu dwugodzinnego 1h tygodniowo w pierwszym roku nauczania Klasy pierwsze Nauczyciel prowadzący: Marek Chemperek 1 Pierwszy rok nauczania semestr I. Tematyka Ocena

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Podstawy Informatyki Basic Informatics Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Rodzaj przedmiotu: ogólny Poziom studiów: studia I stopnia forma studiów: studia stacjonarne Rodzaj

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Projekt: Podnoszenie kwalifikacji drogą do sukcesu Szkolenie: kurs komputerowy ECDL Start Termin szkolenia: 19. 03. 2015r. 10. 06. 2015 r. Termin Egzaminu ECDL Start:

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9. Rozdział 1. Wprowadzenie do pakietu Office 2007... 11. Rozdział 2. Edytory tekstu program Word... 15

Spis treści. Wstęp... 9. Rozdział 1. Wprowadzenie do pakietu Office 2007... 11. Rozdział 2. Edytory tekstu program Word... 15 Spis treści Wstęp... 9 Rozdział 1. Wprowadzenie do pakietu Office 2007... 11 1.1. Nowy interfejs... 11 1.2. Nowe formaty plików... 13 1.3. Podgląd w czasie rzeczywistym... 14 1.4. Nowe funkcje... 14 Rozdział

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania. Lekcje z komputerem. Klasa 4

Rozkład materiału nauczania. Lekcje z komputerem. Klasa 4 38 Rozkład materiału nauczania. Lekcje z komputerem. Klasa 4 2 3 4 Temat Zaczynamy... Zasady bezpiecznej pracy z komputerem Twoja wizytówka Łączenie tekstu i ilustracji edytor grafiki, np. Paint Co nowego

Bardziej szczegółowo

2009-03-21. Paweł Skrobanek. C-3, pok. 321 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl pawel.skrobanek.staff.iiar.pwr.wroc.pl

2009-03-21. Paweł Skrobanek. C-3, pok. 321 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl pawel.skrobanek.staff.iiar.pwr.wroc.pl Wrocław 2007-09 SYSTEMY OPERACYJNE WPROWADZENIE Paweł Skrobanek C-3, pok. 321 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl pawel.skrobanek.staff.iiar.pwr.wroc.pl 1 PLAN: 1. Komputer (przypomnienie) 2. System operacyjny

Bardziej szczegółowo

Plan. Wprowadzenie. Co to jest APEX? Wprowadzenie. Administracja obszarem roboczym

Plan. Wprowadzenie. Co to jest APEX? Wprowadzenie. Administracja obszarem roboczym 1 Wprowadzenie do środowiska Oracle APEX, obszary robocze, użytkownicy Wprowadzenie Plan Administracja obszarem roboczym 2 Wprowadzenie Co to jest APEX? Co to jest APEX? Architektura Środowisko Oracle

Bardziej szczegółowo

I. Informacje ogólne. Jednym z takich systemów jest Mambo.

I. Informacje ogólne. Jednym z takich systemów jest Mambo. MAMBO (CMS) I. Informacje ogólne CMS, Content Management System ("system zarządzania treścią") jest to jedna lub zestaw aplikacji internetowych pozwalających na łatwe utworzenie oraz późniejszą aktualizację

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI Funkcje systemu operacyjnego Zapewnia obsługę dialogu między użytkownikiem a komputerem Nadzoruje wymianę informacji między poszczególnymi urządzeniami systemu komputerowego Organizuje zapis

Bardziej szczegółowo

Open Source w Open e-learningu. Przykłady zastosowania

Open Source w Open e-learningu. Przykłady zastosowania Open Source w Open e-learningu Przykłady zastosowania Co to jest E-learning? E-learning zaawansowana technologicznie forma uczenia się i nauczania na odległość, znana także pod nazwą kształcenia zdalnego.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika Platforma transakcyjna mforex Trader dla systemu Linux

Instrukcja użytkownika Platforma transakcyjna mforex Trader dla systemu Linux Instrukcja użytkownika Platforma transakcyjna mforex Trader dla systemu Linux Kontakt: e-mail: kontakt@mforex.pl infolinia: 22 697 4774 www.mforex.pl 1 1 O platformie Platforma mforex Trader to część systemu

Bardziej szczegółowo

Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012. Visual Basic. Michael Halvorson. Przekład: Joanna Zatorska

Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012. Visual Basic. Michael Halvorson. Przekład: Joanna Zatorska Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012 Visual Basic Michael Halvorson Przekład: Joanna Zatorska APN Promise, Warszawa 2013 Spis treści Wstęp...................................................................vii

Bardziej szczegółowo

Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący

Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący Przedmiotowy system oceniania Zawód: Technik Informatyk Nr programu: 312[ 01] /T,SP/MENiS/ 2004.06.14 Przedmiot: Systemy Operacyjne i Sieci Komputerowe Klasa: pierwsza Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry

Bardziej szczegółowo

Użytkownik Użytkownik Użytkownik Użytkownik... kompilatory edytor testu syst. bazy danych gry PROGRAMY UŻYTKOWE SYSTEM OPERACYJNY SPRZĘT KOMPUTEROWY

Użytkownik Użytkownik Użytkownik Użytkownik... kompilatory edytor testu syst. bazy danych gry PROGRAMY UŻYTKOWE SYSTEM OPERACYJNY SPRZĘT KOMPUTEROWY System komputerowy = sprzęt + oprogramowanie Hardware (czyli sprzęt - monitor, drukarka, itd.) Software (czyli oprogramowania - system operacyjny, programy narzędziowe, użytkowe, oprogramowanie stałe BIOS-u,

Bardziej szczegółowo

ABIX Cyfrowa edukacja z oprogramowaniem Open Source www.cyfrowaszkola.waw.pl

ABIX Cyfrowa edukacja z oprogramowaniem Open Source www.cyfrowaszkola.waw.pl Informacje o systemie interaktywnym Tablica interaktywna to urządzenie, które przypomina dużą białą tablicę i umożliwia współdziałanie z podłączonym do niej komputerem oraz projektorem multimedialnym.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ

PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ Systemy baz danych 1. 2 Wstęp do baz danych 2. 2 Relacyjny model baz danych. 3. 2 Normalizacja baz danych. 4. 2 Cechy

Bardziej szczegółowo

OPROGRAMOWANIE KOMPUTERÓW

OPROGRAMOWANIE KOMPUTERÓW OPROGRAMOWANIE KOMPUTERÓW KOMPUTER = HARDWARE + SOTFWARE KATEGORIE OPROGRAMOWANIA:. Oprogramowanie systemowe Systemy operacyjne Systemy zarządzania bazami danych 2. Oprogramowanie aplikacyjne Edytory tekstu

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OPERACYJNY. Monika Słomian

SYSTEM OPERACYJNY. Monika Słomian SYSTEM OPERACYJNY Monika Słomian CEL znam podstawowe zadania systemu operacyjnego porządkuję pliki i foldery KRYTERIA rozumiem zadania systemu operacyjnego potrafię wymienić przykładowe systemy operacyjne

Bardziej szczegółowo

ABC 2002/XP PL EXCEL. Autor: Edward C. Willett, Steve Cummings. Rozdział 1. Podstawy pracy z programem (9) Uruchamianie programu (9)

ABC 2002/XP PL EXCEL. Autor: Edward C. Willett, Steve Cummings. Rozdział 1. Podstawy pracy z programem (9) Uruchamianie programu (9) ABC 2002/XP PL EXCEL Autor: Edward C. Willett, Steve Cummings Rozdział 1. Podstawy pracy z programem (9) Uruchamianie programu (9) Obszar roboczy programu (10) o Pasek tytułowy (10) o Przyciski Minimalizuj

Bardziej szczegółowo

Programowanie niskopoziomowe. dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl

Programowanie niskopoziomowe. dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Programowanie niskopoziomowe dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl 1 Literatura Randall Hyde: Asembler. Sztuka programowania, Helion, 2004. Eugeniusz Wróbel: Praktyczny kurs asemblera, Helion,

Bardziej szczegółowo

egroupware czy phpgroupware jest też mniej stabilny.

egroupware czy phpgroupware jest też mniej stabilny. Opengroupware to projekt udostępniający kompletny serwer aplikacji oparty na systemie Linux. Dostępny na licencji GNU GPL, strona domowa: http://www.opengroupware.org/ Jego cechy to wysoka stabilność,

Bardziej szczegółowo

REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ

REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ Temat pracy: Projekt i realizacja elektronicznego dziennika ocen ucznia Autor: Grzegorz Dudek wykonanego w technologii ASP.NET We współczesnym modelu edukacji, coraz powszechniejsze

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 4 Narzędzie do wyliczania wielkości oraz wartości parametrów stanu Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 30 maja 2012 Historia dokumentu Nazwa

Bardziej szczegółowo

Cel wykładu. Literatura. WyŜsza Szkoła MenedŜerska w Legnicy. Wykład 1. Informatyka w zarządzaniu Zarządzanie, zaoczne, sem. 3

Cel wykładu. Literatura. WyŜsza Szkoła MenedŜerska w Legnicy. Wykład 1. Informatyka w zarządzaniu Zarządzanie, zaoczne, sem. 3 WyŜsza Szkoła MenedŜerska w Legnicy Informatyka w zarządzaniu Zarządzanie, zaoczne, sem. 3 Wykład 1 Komputer, oprogramowanie, sieć Grzegorz Bazydło Cel wykładu Celem wykładu jest omówienie podstawowych

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie biurowe. Podręcznik do nauki zawodu technik informatyk

Oprogramowanie biurowe. Podręcznik do nauki zawodu technik informatyk Oprogramowanie biurowe. Podręcznik do nauki zawodu technik informatyk Autor: Jolanta Pokorska Podręcznik jest zgodny z podstawą programową kształcenia w zawodzie technik informatyk 312[01]. Numer dopuszczenia

Bardziej szczegółowo

Część I Rozpoczęcie pracy z usługami Reporting Services

Część I Rozpoczęcie pracy z usługami Reporting Services Spis treści Podziękowania... xi Wprowadzenie... xiii Część I Rozpoczęcie pracy z usługami Reporting Services 1 Wprowadzenie do usług Reporting Services... 3 Platforma raportowania... 3 Cykl życia raportu...

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału informatyki w gimnazjum w Kielnie dla klasy I i II z podziałem na jednostki lekcyjne.

Rozkład materiału informatyki w gimnazjum w Kielnie dla klasy I i II z podziałem na jednostki lekcyjne. Rozkład materiału informatyki w gimnazjum w Kielnie dla klasy I i II z podziałem na jednostki lekcyjne. I rok nauki 1 godzina, II rok nauki 1 godzina tygodniowo (łącznie 68 godz). Podstawa prawna: Ustawa

Bardziej szczegółowo

Sprzęt komputera - zespół układów wykonujących programy wprowadzone do pamięci komputera (ang. hardware) Oprogramowanie komputera - zespół programów

Sprzęt komputera - zespół układów wykonujących programy wprowadzone do pamięci komputera (ang. hardware) Oprogramowanie komputera - zespół programów Sprzęt komputera - zespół układów wykonujących programy wprowadzone do pamięci komputera (ang. hardware) Oprogramowanie komputera - zespół programów przeznaczonych do wykonania w komputerze (ang. software).

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Informatyka Zakres rozszerzony

Systemy operacyjne. Informatyka Zakres rozszerzony Systemy operacyjne Informatyka Zakres rozszerzony System operacyjny (ang. Operating System, skrót OS) oprogramowanie zarządzające systemem komputerowym, tworzące środowisko do uruchamiania i kontroli zadao

Bardziej szczegółowo

Opracował: Jan Front

Opracował: Jan Front Opracował: Jan Front Sterownik PLC PLC (Programowalny Sterownik Logiczny) (ang. Programmable Logic Controller) mikroprocesorowe urządzenie sterujące układami automatyki. PLC wykonuje w sposób cykliczny

Bardziej szczegółowo

PLAN REALIZACJI MATERIAŁU NAUCZANIA Z INFORMATYKI II. Uczeń umie: Świadomie stosować się do zasad regulaminów (P).

PLAN REALIZACJI MATERIAŁU NAUCZANIA Z INFORMATYKI II. Uczeń umie: Świadomie stosować się do zasad regulaminów (P). PLAN REALIZACJI MATERIAŁU NAUCZANIA Z INFORMATYKI II DZIAŁ I: KOMPUTER W ŻYCIU CZŁOWIEKA. 1. Lekcja organizacyjna. Zapoznanie uczniów z wymaganiami edukacyjnymi i PSP. 2. Przykłady zastosowań komputerów

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania wykład

Podstawy programowania wykład Podstawy programowania wykład WYDZIAŁ ELEKTRONIKI i INFORMATYKI dr inż. Robert Arsoba Politechnika Koszalińska Wydział Elektroniki i Informatyki POLITECHNIKA KOSZALIŃSKA 2009/2010 1 Materiały do wykładu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MICROSOFT DEVELOPER NETWORK ACADEMIC ALLIANCE MSDN AA

PROGRAM MICROSOFT DEVELOPER NETWORK ACADEMIC ALLIANCE MSDN AA PROGRAM MICROSOFT DEVELOPER NETWORK ACADEMIC ALLIANCE MSDN AA Wydział Matematyczno-Przyrodniczy Szkoła Nauk Ścisłych Koło Naukowe Informatyków FRAKTAL Opracował : Michał Wójcik, II rok MU IiE CZYM JEST

Bardziej szczegółowo

ViLab- program służący do prowadzenia obliczeń charakterystyki energetycznej i sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej

ViLab- program służący do prowadzenia obliczeń charakterystyki energetycznej i sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej ViLab- program służący do prowadzenia obliczeń charakterystyki energetycznej i sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej ViLab jest samodzielnym programem służącym do prowadzenia obliczeń charakterystyki

Bardziej szczegółowo

Instalacja SQL Server Express. Logowanie na stronie Microsoftu

Instalacja SQL Server Express. Logowanie na stronie Microsoftu Instalacja SQL Server Express Logowanie na stronie Microsoftu Wybór wersji do pobrania Pobieranie startuje, przechodzimy do strony z poradami. Wypakowujemy pobrany plik. Otwiera się okno instalacji. Wybieramy

Bardziej szczegółowo

Drugi rok nauczania semestr I. Ocena Tematyka Dopuszczająca Dostateczna Dobra Bardzo dobra 1 2 3 4 5 Multimedia

Drugi rok nauczania semestr I. Ocena Tematyka Dopuszczająca Dostateczna Dobra Bardzo dobra 1 2 3 4 5 Multimedia Drugi rok nauczania semestr I. Ocena Tematyka Dopuszczająca Dostateczna Dobra Bardzo dobra 1 2 3 4 5 Multimedia - Zna regulamin i przepisy BHP w pracowni komputerowej - Wie, co to jest prezentacja multimedialna

Bardziej szczegółowo

OLIMPIADA INFORMATYCZNA 2010 ROK ETAP SZKOLNY

OLIMPIADA INFORMATYCZNA 2010 ROK ETAP SZKOLNY KOD UCZNIA OLIMPIADA INFORMATYCZNA 2010 ROK ETAP SZKOLNY * Postaw znak x w okienku obok właściwej odpowiedzi. 1. Przybornik w programie Paint to element programu, w którym znajdują się: kolory przyciski

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 2. Wykład 1

Bazy danych 2. Wykład 1 Bazy danych 2 Wykład 1 Sprawy organizacyjne Materiały i listy zadań zamieszczane będą na stronie www.math.uni.opole.pl/~ajasi E-mail: standardowy ajasi@math.uni.opole.pl Sprawy organizacyjne Program wykładu

Bardziej szczegółowo

Informatyka dla szkół ponadgimnazjalnych zakres podstawowy

Informatyka dla szkół ponadgimnazjalnych zakres podstawowy Spis treści Moduł A. Wokół informacji i Internetu Temat A1. Internet jako ocean informacji 1. Piramida rozwoju usług internetowych 2. Organizacja informacji w WWW 3. Wyszukiwanie adresów stron WWW Temat

Bardziej szczegółowo

Dlaczego stosujemy edytory tekstu?

Dlaczego stosujemy edytory tekstu? Edytor tekstu Edytor tekstu program komputerowy służący do tworzenia, edycji i formatowania dokumentów tekstowych za pomocą komputera. Dlaczego stosujemy edytory tekstu? możemy poprawiać tekst możemy uzupełniać

Bardziej szczegółowo

PRZYJĘTE ZASADY GRY...3 ZAŁOŻENIA PROJEKTU...4 CZYM JEST I DLACZEGO QT?...5 DIAGRAM KLAS...7 DIAGRAM GRY SINGLE PLAYER...8 DIAGRAM MULTIPLAYERA...

PRZYJĘTE ZASADY GRY...3 ZAŁOŻENIA PROJEKTU...4 CZYM JEST I DLACZEGO QT?...5 DIAGRAM KLAS...7 DIAGRAM GRY SINGLE PLAYER...8 DIAGRAM MULTIPLAYERA... WARCABY Spis treści PRZYJĘTE ZASADY GRY...3 ZAŁOŻENIA PROJEKTU...4 CZYM JEST I DLACZEGO QT?...5 DIAGRAM KLAS...7 DIAGRAM GRY SINGLE PLAYER...8 DIAGRAM MULTIPLAYERA...9 1.PRZYJĘTE ZASADY GRY 1. W grze bierze

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. System operacyjny Linux - wstęp. Anna Wojak

Systemy operacyjne. System operacyjny Linux - wstęp. Anna Wojak Systemy operacyjne System operacyjny Linux - wstęp Anna Wojak 1 1 Wstęp Linux jest systemem z rodziny Unix. Pierwsza wersja systemu została opracowana w 1969 roku przez K.Thompsona i D.Ritchie Jest to

Bardziej szczegółowo

Wymagania z informatyki na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika Informatyka wyd. Operon dla klasy II.

Wymagania z informatyki na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika Informatyka wyd. Operon dla klasy II. Wymagania z informatyki na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika Informatyka wyd. Operon dla klasy II. Dział I O higienie pracy, komputerze, sieciach komputerowych i Internecie - zna

Bardziej szczegółowo

Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows

Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows Spis treści Rozdział 1. Przegląd......... 1 Wstęp................. 1 Wdrażanie technologii Data Access........ 1 Źródła danych

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do zajęć z informatyki. realizowanych według podręcznika

Rozkład materiału do zajęć z informatyki. realizowanych według podręcznika Rozkład materiału do zajęć z informatyki realizowanych według podręcznika E. Gurbiel, G. Hardt-Olejniczak, E. Kołczyk, H. Krupicka, M.M. Sysło Informatyka, nowe wydanie z 007 roku Poniżej przedstawiamy

Bardziej szczegółowo

Joyce Cox Joan Lambert. Microsoft Access. 2013 Krok po kroku. Przekład: Jakub Niedźwiedź

Joyce Cox Joan Lambert. Microsoft Access. 2013 Krok po kroku. Przekład: Jakub Niedźwiedź Joyce Cox Joan Lambert Microsoft Access 2013 Krok po kroku Przekład: Jakub Niedźwiedź APN Promise, Warszawa 2013 Spis treści Wprowadzenie................................................................vii

Bardziej szczegółowo

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe Ogólne informacje o systemach komputerowych stosowanych w sterowaniu ruchem funkcje, właściwości Sieci komputerowe w sterowaniu informacje ogólne, model TCP/IP, protokoły warstwy internetowej i transportowej

Bardziej szczegółowo

Cennik OpenOffice Software Sp. z o. o.

Cennik OpenOffice Software Sp. z o. o. Cennik OpenOffice Software Sp. z o. o. Wersje wielostanowiskowe 2009 OpenOfficePL HOME 2009 BOX OpenOfficePL HOME 2009 BOX DVD OpenOfficePL HOME 2009 upgrade 2009 OpenOfficePL Standard 2009 BOX OpenOfficePL

Bardziej szczegółowo

Produkty. MKS Produkty

Produkty. MKS Produkty Produkty MKS Produkty czerwiec 2006 COPYRIGHT ArkaNET KATOWICE CZERWIEC 2006 KOPIOWANIE I ROZPOWSZECHNIANIE ZABRONIONE MKS Produkty czerwiec 2006 Wersja dokumentu W dokumencie użyto obrazków zaczerpniętych

Bardziej szczegółowo

Technologie Informacyjne

Technologie Informacyjne Technologie Informacyjne Materialna część komputera procesor płyta główna pamięć komputerowa urządzenia peryferyjne dysk twardy Telefon komórkowy (smartphone) Sterowniki PLC Konsole do gier całość informacji

Bardziej szczegółowo

Java jako język programowania

Java jako język programowania Java jako język programowania Interpretowany programy wykonują się na wirtualnej maszynie (JVM Java Virtual Machine) Składnia oparta o język C++ W pełni zorientowany obiektowo (wszystko jest obiektem)

Bardziej szczegółowo