Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce"

Transkrypt

1 Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce Maj 2011

2 Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce 2

3 Szanowni Państwo, Z przyjemnością przekazujemy Państwu raport na temat sektora elektroenerge tycznego w Polsce. Po okresie głębokich zmian regulacyjnych, organizacyjnych i własnościowych branża stoi w obliczu nowych wyzwań. Wymogi regulacyjne wynikające z prawodawstwa unijnego oraz stan techniczny naszej infrastruktury wytwórczej i dystrybucyjnej skutkują gigantycznymi potrzebami inwestycyjnymi, szacowanymi na kwotę ponad 170 mld zł w perspektywie najbliższych 10 lat. W naszym raporcie koncentrujemy się na analizie tych potrzeb oraz potencjalnych źródeł i sposobów ich finansowania. Dziękujemy wszystkim osobom, które znalazły czas, żeby podzielić się z nami swoimi opiniami i poglądami na temat sektora. Chcielibyśmy, żeby ta publikacja stała się głosem w dyskusji, która będzie miała kluczowe znaczenie dla przyszłości nie tylko samej branży energetycznej, ale również całej polskiej gospodarki. Zapraszamy do lektury i zachęcamy do dzielenia się z nami uwagami i komentarzami na temat raportu. Piotr Łuba Partner, Dział Doradztwa Biznesowego, PwC Kazimierz Rajczyk Dyrektor Zarządzający Sektorem Energetycznym, ING Bank Śląski Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce 3

4 Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce 4

5 Spis treści 1. Wstęp 7 2. Potrzeby inwestycyjne w sektorze elektroenergetyki Sytuacja w elektroenergetyce Wytwarzanie Energetyka konwencjonalna Energetyka odnawialna Energetyka jądrowa Dystrybucja i przesył Wymiana transgraniczna energii Dystrybucja i przesył w obrębie kraju Czynniki wpływające na pozyskiwanie finansowania Czynniki sektorowe Skala inwestycji względem skali inwestującego Poziom i stabilność rentowności firm energetycznych Finansowanie inwestycji Finansowanie zewnętrzne Finansowanie pozyskiwane na bilansie spółek Finansowanie w formule project finance Rynek regulowany Inne zewnętrzne źródła finansowania Finansowanie kapitałem własnym Podsumowanie 41 Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce 5

6 Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce 6

7 1. Wstęp Pięć lat temu przygotowany został raport obrazujący stan polskiej energetyki widzianej oczami ekspertów Banku ING z Amsterdamu i Londynu, napisany z perspektywy ówczesnych trendów i zmian na rynku europejskim. Raport ten był fotograficznym zapisem stanu sektora w kwietniu 2006 roku. Wskazywał między innymi na potrzebę natychmiastowych inwestycji w budowę nowych mocy wytwórczych oraz w infrastrukturę przesyłową i dystrybucyjną. Niezbędne nakłady inwestycyjne w sektorze szacowane były wówczas na mld EUR w ciągu dekady. Przewidywał też prawdopodobne trendy i kierunki zmian. Tamten raport powstawał w rzeczywistości zupełnie innej, aniżeli ta, która otacza nas dzisiaj. Nie było wówczas jeszcze pionowo zintegrowanych grup energetycznych, spółki energetyczne nie myślały o rozdziale dystrybucji od obrotu, zmiana dostawcy energii w ramach TPA wydawała się nierealna, kredyty inwestycyjne wciąż zabezpieczone były przez niesławne KDT (kontrakty długoterminowe), a na Towarowej Giełdzie Energii realizowano transakcje stanowiące maksymalnie 1,5% obrotu na rynku. Niniejsza publikacja jest próbą dokonania podobnego zapisu obrazu sektora energetycznego na początku roku 2011, choć wywodzi się z innych przesłanek. Jest to zapis obrazu widzianego oczami analityków i specjalistów spoza sektora. Obrazu oglądanego w kontekście rosnących wymogów ekologicznych, będących konsekwencją coraz większej troski decydentów UE o wpływ działalności człowieka na środowisko naturalne. Autorzy raportu żywią głębokie przekonanie, że wyzwania sektora energetycznego to nie tylko zagadnienia czysto branżowe. Bezpieczeństwo energetyczne jest troską nas wszystkich. A instytucje finansowe i doradcze mają pełną świadomość roli, jaka pozostała im do odegrania w realizacji od dawna zapowiadanych inwestycji, niezbędnych do zachowania tego bezpieczeństwa. Wspólnie poszukujemy odpowiedzi na podstawowe pytania: jak wygląda sektor energetyczny w Polsce dzisiaj? Jakie stoją przed nim wyzwania? Jakie dostrzegamy trudności? Jakie są prawdziwe potrzeby inwestycyjne? Jakich wymagają nakładów finansowych? Jak można je sfinansować w perspektywie najbliższych lat? Czy stawiane 5 lat temu tezy o niezbędnych inwestycjach pozostają nadal aktualne? Co wstrzymuje inwestycje? Czy problemem sektora jest dziś brak dostępu do finansowania? W efekcie oddajemy Państwu do lektury wyniki naszych wspólnych obserwacji i wniosków. Autorzy raportu nie formułują gotowej recepty na rozwiązanie problemów sektora. Poszukują natomiast przyczyn, dla których od pięciu lat nie rozpoczęto budowy żadnego nowego bloku wytwórczego, istotnego dla Krajowego Systemu Energetycznego. I to pomimo zgodnych zapewnień specjalistów branżowych, że każdego roku powinniśmy oddawać 1500 MW nowych mocy, by w nieodległej przyszłości nie zabrakło nam prądu. Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce 7

8 Tile of publication Date

9 2. Potrzeby inwestycyjne w sektorze elektroenergetyki

10 2.1 Sytuacja w elektroenergetyce Polska elektroenergetyka na przestrzeni ostatnich kilku lat przeżywała przełomowe zmiany w zakresie regulacji, struktury, organizacji i kwestii właścicielskich. Motorami tych zmian były konieczność dostosowania regulacji krajowych do przepisów obowiązujących w Unii Europejskiej i stworzenie podmiotów wystarczająco silnych, aby sfinansować własne potrzeby inwestycyjne. Najbardziej istotne zmiany regulacyjne w Unii Europejskiej mające wpływ na przemiany krajowego rynku energii to przede wszystkim: rozdzielenie na mocy Dyrektywy 2003/754/WE z dnia 26 czerwca 2003 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej: regulowanej działalności sieciowej w zakresie dystrybucji i przesyłu i związanych z nimi regulacyjnych usług systemowych, regulowanej działalności w zakresie wytwarzania w wysokosprawnych źródłach pracujących w skojarzeniu i w odnawialnych źródłach energii, działalności nieregulowanych w zakresie wytwarzania w kondensacji i obrotu, wprowadzenie systemu obrotu prawami do emisji CO 2 poprzez Dyrektywę Parlamentu 2003/87/WE z dnia 13 października 2003 r. ustanawiającą system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie i zmieniającą ją Dyrektywę Parlamentu 2009/29/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r., preferencyjne regulacje w zakresie wytwarzania w wysokosprawnych źródłach pracujących w skojarzeniu i w odnawialnych źródłach energii wynikające z Dyrektywy 2004/8/WE z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie wspierania kogeneracji oraz Dyrektywy 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych. W Polsce w ramach regulacji nastąpiły dodatkowo: uwolnienie cen energii elektrycznej we wszystkich segmentach obrotu na mocy komunikatu Prezesa URE z dnia 31 października 2007 r. Wykonanie tej decyzji zostało wstrzymane dla odbiorców indywidualnych, tzw. taryfy G (ok. 24% udziału w rynku), finansowa restrukturyzacja sektora poprzez rozwiązanie kontraktów długoterminowych na zakup mocy i energii elektrycznej (tzw. KDT) na mocy ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o zasadach pokrywania kosztów powstałych u wytwórców w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej. W zakresie zmian strukturalnych i organizacyjnych przede wszystkim warto odnotować znaczącą konsolidację sektora, w tym utworzenie dwóch zintegrowanych pionowo liderów na rynku elektroenergetycznym, czyli GK PGE oraz GK Tauron. Utworzono również dwie inne grupy energetyczne o profilu zdominowanym przez dystrybucję i obrót w stopniu dużym (Enea) oraz niemal całkowicie (Energa), które mają jeszcze podlegać kolejnym zmianom strukturalnym w wyniku planowanych zmian własnościowych. W ramach zmian własnościowych dokonano częściowej prywatyzacji PGE, Tauronu i Enei, a w chwili obecnej otwarty jest proces prywatyzacji Grupy Energa. Wymienione wyżej zmiany następowały w przededniu ogromnego programu inwestycyjnego, który wynika przede wszystkim z potrzeby: wymiany urządzeń wytwórczych, których ekonomiczna żywotność się kończy, wymiany urządzeń wytwórczych, których efektywność ekologiczna jest poniżej poziomu dopuszczalnego przez przepisy mające wejść w życie od początku 2016 roku na mocy Dyrektywy 2001/80 w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza z dużych źródeł spalania (LCP), Dyrektywy 2001/81 w sprawie krajowych limitów emisji SO 2 i NOx oraz projektu dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola, wymiany urządzeń wytwórczych na urządzenia o znacznie wyższej sprawności energetycznej (średnia sprawność energetyczna bloków wytwórczych w Polsce wynosi około 35% wobec sprawności nowych jednostek na poziomie około 45%), modernizacji i rozbudowy sieci przesyłowej ze względu na konieczność: minimalizacji ograniczeń sieciowych (wytwarzania w trybie wymuszonym, wyprowadzeń mocy z poszczególnych źródeł energii, infrastruktury połączeń transgranicznych), Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce 10

11 minimalizacji strat technicznych poprzez modernizację techniczną, podniesienia stopnia jej niezawodności poprzez optymalizację konfiguracji sieci (m.in. poprzez tworzenie pętli zasilających), modernizacji i rozbudowy sieci rozdzielczej o napięciu 110 kv i niższym ze względu na konieczność: minimalizacji strat handlowych i technicznych poprzez wprowadzenie odpowiednich rozwiązań telemetrycznych, podniesienia stopnia jej niezawodności poprzez optymalizację konfiguracji sieci (m.in. poprzez tworzenie pętli zasilających) oraz ograniczanie udziału linii napowietrznych, rozbudowy sieci umożliwiającej podłączenie nowych odbiorców i rozszerzenie bazy klientów, podłączania i odbioru energii od trudno regulowalnych odnawialnych źródeł energii (przede wszystkim źródeł wiatrowych). Obecna, bardziej skonsolidowana struktura sektora elektroenergetycznego znacząco ułatwia pozyskanie finansowania i dostęp największych spółek do rynku kapitałowego. Niemniej jednak skala tego finansowania jest nadal dużym wyzwaniem. Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce 11

12 2.2 Wytwarzanie Energetyka konwencjonalna Sektor energetyki ma strategiczne znaczenie dla rozwoju każdego współczesnego państwa. Zrównoważony rozwój tego sektora jest koniecznym warunkiem zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju, a kluczowym elementem tego rozwoju jest utrzymanie bezpiecznego poziomu dostaw energii elektrycznej, który będzie zaspokajał popyt krajowy po konkurencyjnych cenach i przy poszanowaniu prawa, w tym regulacji środowiskowych oraz oczekiwań społecznych. Oczekuje się, iż w ciągu najbliższych 10 lat nastąpią bardzo duże zmiany zarówno po stronie popytu, jak i podaży, przy czym najistotniejsze z nich będą dotyczyć struktury podaży. Zużycie energii elektrycznej w Polsce od kilkudziesięciu lat charakteryzuje się śródroczną sezonowością, polegającą na maksymalnym zwiększeniu popytu w okresie zimowym i maksymalnym obniżeniu popytu w okresie letnim. Interesującym trendem ostatnich lat jest szybszy wzrost zużycia energii elektrycznej w lecie i nieco wolniejszy w zimie. Najbardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem tego zjawiska jest wzrost liczby urządzeń elektrycznych, które są wykorzystywane przez cały rok, oraz wzrost liczby urządzeń klimatyzacyjnych, które uruchamiane są głównie w okresie letnim. Takie zmiany w sezonowości popytu zwiększają stopień wykorzystania dostępnych mocy wytwórczych nie tylko w okresie zimowym, ale również letnim, a więc przez znaczną część roku. Wymiana transgraniczna ma w Polsce ograniczone znaczenie dla kreowania popytu i podaży. W całej Unii Europejskiej wymiana transgraniczna nie przekracza 10% łącznej produkcji, a w Polsce poziom ten jest jeszcze niższy. Jednocześnie w przypadku Polski istniejące połączenia transgraniczne wykorzystywane są bardziej w celach technicznych niż handlowych. Jest to spowodowane wpływem systemów ościennych, m.in. przepływami karuzelowymi wywołanymi przez elektrownie wiatrowe zlokalizowane w północnej części Niemiec. Zatem w chwili obecnej znaczące niedobory krajowych zdolności wytwórczych nie mogłyby być skutecznie zastępowane importem energii elektrycznej przez wykorzystanie pracujących połączeń międzysystemowych. Z powodu ograniczeń w wymianie transgranicznej trudno też liczyć, aby znaczące nadwyżki energii produkowanej w Polsce (jeśli takie by się pojawiły) mogły być odsprzedane za granicę. Rysunek 1. Produkcja i zużycie energii elektrycznej w Polsce w latach (GWh) Źródło: ARE Produkcja Zużycie krajowe Rysunek 2. Prognoza zużycia energii elektrycznej brutto w Polsce (TWh) * * Wykonanie za 2010 r. wg danych ARE Źródło: ARE, Ministerstwo Gospodarki, Polityka energetyczna Polski do 2030 roku, Zał. 2. Prognoza zapotrzebowania na paliwa i energię do 2030 roku Obecne prognozy zużycia energii elektrycznej w Polsce mówią o średniorocznym wzroście w okresie najbliższych lat na poziomie 1%-3%. Po stronie podaży energii elektrycznej, po dokonanych już dużych zmianach w zakresie regulacji, konsolidacji i prywa- Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce 12

13 tyzacji oczekiwane są ogromne zmiany w obszarze inwestycji. Bez wątpienia kluczowym segmentem energetyki w Polsce, wpływającym na wielkość łącznej podaży energii elektrycznej w kraju, są elektrownie zawodowe przyłączone do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE), co jest również zgodne z sytuacją w innych krajach europejskich o wielkości porównywalnej do Polski. Rola energetyki rozproszonej jest marginalna i trudno w średnim lub nawet długim okresie oczekiwać znaczących zmian w tym zakresie. Co więcej, nowe technologie węglowe czy nuklearne zakładają budowę coraz większych bloków energetycznych, co sprzyja dalszej koncentracji wytwarzania. W tej chwili około 50% wytwarzania skupione jest w dwóch podmiotach (PGE i Tauron), a kolejne 23% należy do trzech innych właścicieli (Enea, EdF i ZE PAK). Rysunek 3. Produkcja energii elektrycznej w Polsce według rodzaju źródeł (TWh) Rysunek 4. Kluczowi wytwórcy energii elektrycznej w Polsce moce zainstalowane (GW) ,4 PGE 5,4 Tauron 3,2 EdF 2,8 Enea 2,5 PAK 1,7 GdF Suez 1,2 Energa Źródło: Opracowanie własne na podstawie publicznie dostępnych danych 1,0 0,6 Vattenfall CEZ Rysunek 5. Kluczowi wytwórcy energii elektrycznej w Polsce udziały w produkcji (2009 r.) Elektrownie zawodowe (w tym niezależne cieplnie) Pozostałe źródła (przemysłowe i niezależne pozostałe) Źródło: ARE Pozostali 12% Energa 2% GdF Suez 4% Elektrownia Rybnik (EdF) 7% Enea 8% PGE 40% PAK 12% Tauron 15% Źródło: Opracowanie własne na podstawie publicznie dostępnych danych Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce 13

14 Jakkolwiek istniejące moce wytwórcze wystarczają do zaspokojenia dzisiejszego popytu, to coraz głośniej mówi się o tym, że Polska może mieć duży problem ze stabilnym pokryciem zapotrzebowania na energię elektryczną w przyszłości, co może skutkować ograniczeniami stopnia zasilania lub w skrajnym przypadku paraliżem pracy KSE. Duża część istniejących bloków energetycznych jest już znacznie wyeksploatowana i w najbliższych latach będzie musiała być wyłączana. Tymczasem gospodarka narodowa stale się rozwija i jakkolwiek można dyskutować na temat tempa wzrostu popytu na energię elektryczną z dużą dozą prawdopodobieństwa można stwierdzić, iż popyt ten będzie wzrastać. Oprócz technicznego zużycia istniejących jednostek wytwórczych przyczyną zmniejszenia mocy wytwórczych w najbliższych latach będą również wymagania w zakresie ochrony środowiska i niekonkurencyjność starych bloków wobec jednostek wykorzystujących nowe technologie. Szacuje się, że do końca 2020 r. konieczne będzie wyłączenie z eksploatacji bloków o łącznej mocy około 7 GW (spośród istniejących obecnie 36 GW). Problem z utrzymaniem nawet obecnego potencjału wytwórczego jest kluczowym zagrożeniem dla stabilnego zaspokojenia zapotrzebowania na energię elektryczną. Rysunek 6. Planowane wyłączenia bloków energetycznych w Polsce (MW) Wycofania Głęboka modernizacja Źródło: Ministerstwo Gospodarki, Polityka energetyczna Polski do 2030 roku, Zał. 2. Prognoza zapotrzebowania na paliwa i energię do 2030 roku Dyrektywa 2003/87/WE i zmieniająca ją Dyrektywa 2009/29/WE ustanowiły system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w Unii Europejskiej. Umożliwia to odzwierciedlenie emisji CO 2 w kosztach zmiennych elektrowni. Wyłączenia jednostek spowodowane ich zużyciem technicznym i niską konkurencyjnością Znaczna część mocy w polskim systemie elektroenergetycznym jest mocno wyeksploatowana i osiągnie kres swojej żywotności technicznej w ciągu najbliższych 10 lat. Prawie 45% mocy wytwórczych pracuje ponad 30 lat, a około 33% to urządzenia liczące pomiędzy 20 a 30 lat. Bloki, których żywotność techniczna nie jest na ukończeniu i które w najbliższym czasie będą spełniać zaostrzone normy ochrony środowiska, mogą z kolei stać się niekonkurencyjne. Konsekwencją struktury wiekowej i stanu technicznego elektrowni w Polsce jest niska sprawność bloków energetycznych. Jednocześnie w ciągu ostatnich kilku lat oddano do użytku jedynie dwie nowe jednostki (Pątnów II i Łagisza), a uruchomienie trzeciej (Bełchatów 13) jest planowane w tym roku. W sumie powyższe jednostki mają moc osiągalną 1,8 GW, co stanowi niecałe 5% mocy zainstalowanych w KSE. Różnica w sprawności pomiędzy większością bloków eksploatowanych w polskiej energetyce a blokami budowanymi w nowoczesnych technologiach wynosi około 10 punktów procentowych (35% vs. 45%). To daje wyobrażenie, o ile więcej węgla i uprawnień do emisji CO 2 muszą zużywać stare jednostki wytwórcze w porównaniu do jednostek opartych na technologiach nadkrytycznych i ultranadkrytycznych, co oznacza wyższe koszty zmienne wytwarzania 1. Ponadto część inwestycji modernizacyjnych starych bloków, koniecznych w celu spełnienia norm środowiskowych, jeszcze bardziej obniża ich sprawność. Można powiedzieć, że z punktu widzenia całości sektora i gospodarki dokonywanie nieuzasadnionych ekonomicznie modernizacji starych bloków będzie powodowało wzrost cen energii elektrycznej bez widocznych i trwałych korzyści w zakresie zapewnienia ekonomicznie działających mocy wytwórczych. Wyłączenia jednostek spowodowane wymaganiami środowiskowymi Na mocy przepisów unijnych [Dyrektywa 1001/80 w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza z dużych źródeł spalania (LCP), Dyrektywa 2001/81 w sprawie krajowych limitów emisji SO 2 i NOx oraz projekt dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych (IED)] od początku 2016 r. mają wejść w życie nowe normy ochrony środowiska. W związku z powyższym oraz tym, że wszyscy producenci energii elektrycznej w Polsce wykorzystują obecnie przede wszystkim wysokoemisyjne technologie węglowe, problem dostosowania bloków do nowych wymagań środo wiskowych będzie dotyczył niemal wszystkich w podobnym stopniu. Jednostki, które nie będą mogły spełnić wymagań środowiskowych, będą musiały zostać wyłączone do końca 2015 r. Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce 14

15 Jedynie niewielka część z nich uzyska derogacje i będzie dopuszczona do użytkowania do 2023 r., pod warunkiem nieprzekroczenia 20 tys. godzin pracy w latach (dla porównania, czas pracy elektrowni w ciągu roku przy pełnym obciążeniu wynosi około 8 tys. godzin). Konieczność inwestowania w moce wytwórcze Poziom mocy zainstalowanej w KSE na dzień 31 grudnia 2010 r. wynosił 36 GW. W zatwierdzonej Polityce energetycznej Polski do 2030 r. zostało przyjęte założenie, że poziom zainstalowanej mocy KSE w 2020 r. powinien kształtować się w granicach 44 GW, co oznacza wzrost o 8 GW. W tym samym dokumencie założono, że do 2020 r. planowane i prognozowane wycofania wytwórczych mocy brutto sięgną łącznie 7 GW (oprócz ponad 4 GW wymagających głębokiej modernizacji). Z zestawienia obu powyższych zmian wynika konieczność budowy nowych mocy wytwórczych o wartości 15 GW w ciągu najbliższych 10 lat. Obecnie realizowane procesy inwestycyjne budowy nowych mocy wytwórczych w KSE wraz z inwestycjami planowanymi przez grupy energetyczne do 2020 r. obejmują łącznie 14,8 GW nowych mocy zainstalowanych. Łączna wartość planowanych inwestycji w moce wytwórcze wynosi ponad 100 mld PLN. Wpływ na kierunki inwestycji w nowe moce będą miały zarówno wnioski płynące ze wspomnianej przewagi nowych technologii, jak i przepisy unijne nakładające wymóg wzrostu udziału mocy z odnawialnych źródeł energii (OZE) Energetyka odnawialna Obecnie największy udział w strukturze produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych mają współspalanie biomasy w istniejących węglowych kotłach energetycznych oraz elektrownie wodne. Z obu tych źródeł pochodzi łącznie ok. 75% produkcji energii elektrycznej z OZE w Polsce. Podczas szczytu UE w marcu 2007 r. ustalono, że do 2020 r. 20% energii elektrycznej produkowanej w UE będzie pochodzić ze źródeł odnawialnych. Dla poszczególnych krajów cel został zróżnicowany w zależności od sytuacji wyjściowej i potencjału w zakresie produkcji energii ze źródeł odnawialnych Polska została zobowiązana do osiągnięcia 15% udziału energii odnawialnej w łącznej wielkości produkowanej energii. Rysunek 7. Produkcja energii elektrycznej z OZE w 2010 r. w podziale na technologie wytwarzania Źródło: URE Wiatr Wiatr 16% Biogaz 3% Biomasa 6% Woda 27% Współspalanie 48% Jedną z najprężniej rozwijających się gałęzi energii odnawialnej jest energetyka wiatrowa. W całej UE w latach częściej niż w energię wiatrową inwestowano jedynie w nowe instalacje gazowe, ale już w 2008 r. energetyka wiatrowa stała się najpopularniejszym celem inwestycji. W samym tylko 2008 r. moc zainstalowana w siłowniach wiatrowych w UE wzrosła o 8,5 GW, do wartości 65 GW. Szacuje się, że do 2020 r. UE powinna dysponować nawet 180 GW zainstalowanej mocy w energetyce wiatrowej, co ma pokrywać 13% zapotrzebowania na energię elektryczną. Liderami w zakresie energetyki wiatrowej w Europie w 2008 r. były Niemcy (prawie 24 GW zainstalowanej mocy) oraz Hiszpania (prawie 17 GW). Polska w tym czasie zajmowała 13. miejsce w UE, mając zaledwie 0,6 GW, tj. 0,8% łącznej mocy zainstalowanej w siłowniach wiatrowych w UE. Na tle innych odnawialnych źródeł energii energetyka wiatrowa rozwija się w Polsce dosyć prężnie. Według ARE w latach moc zainstalowana w energetyce wiatrowej wzrosła ze 123 MW do 715 MW. Największy procentowy wzrost mocy (o prawie 135%) zanotowano w 2007 r. Na koniec tego roku moc polskich siłowni wiatrowych wynosiła ponad 307 MW, co stanowiło 23% całej mocy zainstalowanej w OZE. Natomiast w 2008 r. odnotowano największy nomi- Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce 15

16 Rysunek 8. Energia wiatrowa w Europie (moce zainstalowane na koniec 2008 r.) 143 MW 360 MW 814 MW 77 MW 28 MW 3166 MW 54 MW 1028 MW 3406 MW 2149 MW MW 324 MW 43 MW 150 MW 5 MW 3422 MW 14 MW 996 MW 134 MW 5 MW 3525 MW 17 MW 114 MW 2857 MW MW Źródło: EUROSTAT Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce 16

17 nalny przyrost mocy o 238 MW (tj. 78%). W ciągu 12 miesięcy 2009 r. moc zainstalowanych w Polsce siłowni wiatrowych wzrosła o kolejne 274 MW. Obecnie moc zainstalowana w siłowniach wiatrowych wynosi 1180 MW. Pomimo dynamicznego rozwoju energetyki wiatrowej w Polsce w ostatnich latach jej udział w łącznej produkcji energii elektrycznej jest wciąż bardzo mały. Według danych ARE energia wyprodukowana w elektrowniach wiatrowych stanowiła w 2009 r. około 0,7% całości wygenerowanej w Polsce energii elektrycznej. Największą przeszkodę w rozwoju energetyki wiatrowej stanowią problemy związane z przyłączaniem do sieci, ale należy również pamiętać o problemach związanych z lokalnymi planami zagospodarowania przestrzennego (zwłaszcza dla obszarów off-shore), kosztownej i skomplikowanej procedurze przygotowania analizy środowiskowej oraz braku efektywnych procedur rozwoju inwestycji w obszarach Natura 2000 i w ich najbliższym otoczeniu. Istotną kwestią jest również opłacalność wytwarzania energii z wiatru. Obecnie jest ono nadal droższe niż produkcja energii z węgla, dlatego powstawanie farm wiatrowych wynika głównie z istnienia mechanizmów wsparcia w postaci obowiązku zakupu zielonej energii i konieczności rozliczania tzw. zielonych certyfikatów. Biorąc jednak pod uwagę zobowiązania Polski do zapewnienia określonego poziomu produkcji energii odnawialnej, Rysunek 9. Moc zainstalowana w elektrowniach wiatrowych na tle innych OZE (MW, stan na koniec 2010 r.) Pozostałe OZE 173 Elektrownie wodne (przepływowe) 941 Elektrownie wiatrowe 1055 spodziewamy się, że w kolejnych latach zostaną utrzymane bądź pojawią się nowe czynniki motywujące do inwestowania w ten sektor (fundusze unijne, systemy wsparcia w postaci certyfikatów itp.) i energia wiatrowa będzie miała coraz większy udział w polskiej energetyce. W przyjętym Krajowym planie działań w zakresie energii ze źródeł odnawialnych wkład energetyki wiatrowej w realizację wiążących celów dla Polski w zakresie udziału energii z OZE w 2020 r. został oszacowany na poziomie 6650 MW mocy zainstalowanej. Biomasa Drugim po energetyce wiatrowej rodzajem energetyki odnawialnej o dużym potencjale rozwoju są elektrownie wykorzystujące biomasę, w tym również biogazownie. Obecnie w Polsce funkcjonuje 10 biogazowni o łącznej elektrycznej mocy zainstalowanej około 9,5 MW i cieplnej około 9,8 MW. Podobnie jak w przypadku energetyki wiatrowej, produkcja energii elektrycznej z biomasy ma obecnie niewielki udział w ogólnym bilansie energetycznym w Polsce, głównie z uwagi na ograniczenia w dostępie do biomasy, wyższe jednostkowe nakłady inwestycyjne oraz wyższe koszty produkcji energii w porównaniu do energii opartej na węglu. W szczególności inwestycje w biogazownie cechuje wysokie ryzyko lokalizacji przyłącze do sieci (elektroenergetycznej, cieplnej, gazowej), ryzyko operacyjne polegające na ciągłej konieczności monitorowania i nadzoru procesu fermentacji, ryzyko związane z zapewnieniem ciągłości dostaw odpowiedniego składu paliwa. Zasadność ekonomiczna inwestycji w biomasowe źródło energii opiera się podobnie jak w przypadku energii wiatrowej przede wszystkim na istniejących systemach wsparcia, w tym obowiązku odbioru energii i zielonych certyfikatach. Bardzo dużym bodźcem do inwestowania są również dopłaty do inwestycji w energię odnawialną w ramach funduszy unijnych oraz wsparcie programów narodowych specjalnych instytucji takich jak NFOŚ. W przyjętym Krajowym planie działań w zakresie energii ze źródeł odnawialnych wkład biomasy (biomasa stała, biogaz, biopłyny) w realizację wiążących celów dla Polski w zakresie udziału energii z OZE w 2020 r. oszacowany został na poziomie 2530 MW mocy zainstalowanej z tego ponad 2000 MW przypada na biogazownie. Źródło: ARE Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce 17

18 2.2.3 Energetyka jądrowa Międzynarodowy przemysł jądrowy przeżywa obecnie swój renesans. Wydaje się, że trendu tego nie zmienią tragiczne wydarzenia ostatnich miesięcy związane z katastrofą elektrowni atomowej w Japonii. Sprzyja temu z jednej strony konieczność zaspokojenia rosnących potrzeb energetycznych przez czołowe gospodarki światowe, a z drugiej potrzeba uwzględnienia kwestii związanych ze zmianami klimatu i zapewnieniem bezpieczeństwa dostaw. Kraje takie jak USA i Wielka Brytania, które już wcześniej z sukcesem zrealizowały swoje programy budowy energetyki opartej na materiałach rozszczepialnych, obecnie rozpoczynają nową falę inwestycji. Kraje zwiększające obecnie swoje moce wytwórcze oparte na energetyce nuklearnej, np. Indie i Chiny, gwałtownie przyspieszają tempo tego rozwoju. Kraje takie jak Polska, bez wcześniejszych doświadczeń w tym sektorze, są już w trakcie opracowywania nowych programów rozwoju energetyki jądrowej lub poważnie rozważają energię jądrową jako jeden z wariantów rozwoju sektora energetycznego w długim okresie. Tak znaczące zainteresowanie energetyką jądrową wynika z wyjątkowej przewagi, jaką ma ta technologia nad innymi metodami wytwarzania energii elektrycznej pod względem wszystkich trzech podstawowych kryteriów: do technologii węglowych i gazowych. (Osobną ważną kwestią są odpady radioaktywne). Biorąc pod uwagę powyższe przesłanki, Rząd RP podjął decyzję o rozwoju energetyki jądrowej. Doświadczenie wskazuje, iż od momentu podjęcia powyższej decyzji do rozpoczęcia działalności komercyjnej elektrowni jądrowej może minąć nawet 15 lat. Polska stoi obecnie przed koniecznością realizacji szerokiego programu inwestycyjnego związanego z modernizacją lub zastąpieniem wyeksploatowanych jednostek wytwórczych w celu spełnienia zaostrzonych wymogów środowiskowych. Jeśli weźmiemy pod uwagę, iż ponad 80% mocy wytwórczych w Polsce opartych jest na węglu kamiennym i brunatnym oraz skonfrontujemy to z polityką UE, dążącą do znaczącej redukcji emisji CO 2, widzimy jednoznacznie, że utrzymanie konkurencyjności polskiej gospodarki wymaga zmian w portfelu wytwórczym w długim czasie. Koncepcja uruchomienia jednostek atomowych wydaje się odpowiedzią na wyzwania stojące przed gospodarką, która potrzebuje zapewnienia długoterminowych dostaw energii elektrycznej po optymalnych kosztach. bezpieczeństwo dostaw energetyka jądrowa zapewnia znacznie większe bezpieczeństwo dostaw niż technologie nisko- lub zeroemisyjne (wiatr, energia słoneczna, fale morskie), ze względu na duże wahania występowania energii pierwotnej i małą skalę produkcji, oraz technologie gazowe (np. CCGT), głównie z uwagi na ryzyko niestabilności dostaw gazu; ochrona klimatu energetyka jądrowa jest technologią zapewniającą ochronę klimatu w zakresie emisji CO 2, NOx i pyłów w stopniu znacznie większym niż technologie węglowe i gazowe. Istnieje jednak ryzyko wystąpienia promieniowana radioaktywnego w sytuacjach np. nadzwyczajnych katastrof, których konsekwencją mogą być zaburzenia w prawidłowym funkcjonowaniu systemów zabezpieczeń, systemów chłodzenia elektrowni itp. Dramatyczną ilustracją takiego przypadku jest awaria elektrowni Fukushima Daiichi w Japonii; ekonomika eksploatacji energetyka jądrowa, pomimo znaczących kosztów inwestycji, ma bardzo korzystną ekonomikę eksploatacji z uwagi na niskie koszty zmienne produkcji, co stawia ją w korzystnym świetle w stosunku Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce 18

19 Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce 19

20 2.3 Dystrybucja i przesył Wymiana transgraniczna energii Istotnymi przyczynami ograniczonej transgranicznej wymiany energii są niska przepustowość energetycznych połączeń transgranicznych oraz brak wystarczającej motywacji do budowania takich połączeń. Postawa taka wynika przede wszystkim z dbałości każdego kraju o zachowanie niezależności energetycznej, stąd też wymiana międzynarodowa energii jest jedynie elementem uzupełniającym produkcję krajową. Innym ważnym czynnikiem jest kwestia ekonomicznego uzasadnienia kosztownych inwestycji przy budowie takich połączeń i niezbędnej przebudowy krajowych systemów przesyłu umożliwiającej ich wykorzystanie. Energetyka jest jednym z najbardziej kapitałochłonnych sektorów gospodarki. Jednostkowe nakłady inwestycyjne dla danej technologii są w poszczególnych krajach bardzo zbliżone. Stosowane nowe technologie są wystandaryzowane, podobne są również koszty utrzymania i remontów. Energetyka opiera się na surowcach, dla których istnieje rynek międzynarodowy, i ceny tych surowców w poszczególnych krajach nie różnią się w sposób zasad- niczy w dłuższych okresach. Rola czynników lokalnych, takich jak np. koszty pracy, jest mała ze względu na ich niski poziom w łącznych kosztach wytwarzania energii elektrycznej. Nie ma więc wystarczających przesłanek, aby zakładać istnienie trwałych różnic w cenie energii elektrycznej pomiędzy krajami, które ekonomicznie uzasadniałyby budowę znaczącej liczby energetycznych połączeń międzynarodowych. Polskie doświadczenia z budową połączeń transgranicznych zdają się również potwierdzać takie uzasadnienie. Z drugiej strony Komisja Europejska, której polityka nastawiona jest na stworzenie warunków do handlu energią na wspólnym rynku europejskim, stawia sobie za cel rozwój połączeń transgranicznych w krajach Unii Europejskiej. Wychodząc naprzeciw tym oczekiwaniom, PSE Operator (operator sieci przesyłowych w Polsce, który jest odpowiedzialny za połączenia międzynarodowe) również zaplanował wiele inwestycji w tym obszarze, w tym na granicach z Niemcami, Czechami i ze Słowacją, z Litwą oraz Ukrainą. Najbliższa z zakładanych inwestycji most energetyczny pomiędzy Polską a Litwą zaplanowany do uruchomienia na 2015 r. ma pochłonąć około 600 mln EUR. Rysunek 10. Ceny energii elektrycznej w Europie (bez podatków, I połowa 2010 r., EUR/kWh) 0,16 0,14 0,12 0,10 0,08 0,06 0,04 0,02 0,00 Belgia Bułgaria Czechy Dania Niemcy Gospodarstwa domowe Estonia Irlandia Grecja Przemysł Hiszpania Francja Cypr Łotwa Litwa Luksemburg Holandia Austria Polska Portugalia Rumunia Słowenia Słowacja Finlandia Szwecja Wielka Brytania Źródło: EUROSTAT Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce 20

Instytucje finansowe wobec potrzeb sektora energetycznego

Instytucje finansowe wobec potrzeb sektora energetycznego Instytucje finansowe wobec potrzeb sektora energetycznego 0 Potrzeby inwestycyjne w sektorze Po okresie głębokich zmian regulacyjnych, organizacyjnych i własnościowych, branża stoi w obliczu nowego wyzwania,

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce

Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce Finansowanie inwestycji energetycznych w Polsce Maj 2011 Szanowni Państwo, Z przyjemnością przekazujemy Państwu raport na temat sektora elektroenerge tycznego w Polsce. Po okresie głębokich zmian regulacyjnych,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Stabilizacja sieci - bezpieczeństwo energetyczne metropolii - debata Redakcja Polityki, ul. Słupecka 6, Warszawa 29.09.2011r. 2 Zagadnienia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe i operacyjne GK PGE po I kwartale 2014. 14 maja 2014 r.

Wyniki finansowe i operacyjne GK PGE po I kwartale 2014. 14 maja 2014 r. Wyniki finansowe i operacyjne GK PGE po I kwartale 2014 14 maja 2014 r. Kluczowe osiągnięcia i zdarzenia Marek Woszczyk Prezes Zarządu 2 Dobre wyniki PGE osiągnięte na wymagającym rynku Wyniki finansowe

Bardziej szczegółowo

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r.

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych Rola kogeneracji w osiąganiu

Bardziej szczegółowo

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Pełnomocnik Wojewody Zachodniopomorskiego ds. Bezpieczeństwa Energetycznego Witold KĘPA 2020

Bardziej szczegółowo

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Sławomir Siejko Konferencja Gospodarka jutra Energia Rozwój - Środowisko Wrocław 20 stycznia 2016 r. Prezes Rady Ministrów Regulator

Bardziej szczegółowo

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Wytwarzanie energii w elektrowni systemowej strata 0.3 tony K kocioł. T turbina. G - generator Węgiel 2 tony K rzeczywiste wykorzystanie T G 0.8

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce 4 Rynek energii Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce Energia elektryczna jako towar Jak każdy inny towar, energia elektryczna jest wytwarzana przez jej wytwórców, kupowana przez pośredników, a

Bardziej szczegółowo

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Kwiecień 2013 Katarzyna Bednarz Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Jedną z najważniejszych cech polskiego sektora energetycznego jest struktura produkcji

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył)

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) dr Robert Zajdler Warszawa, 3.10.2013 r. Kierunki zmian regulacyjnych 1. Przemysł energochłonny

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Projekt Integracji?

Dlaczego Projekt Integracji? Integracja obszaru wytwarzania w Grupie Kapitałowej ENEA pozwoli na stworzenie silnego podmiotu wytwórczego na krajowym rynku energii, a tym samym korzystnie wpłynie na ekonomiczną sytuację Grupy. Wzrost

Bardziej szczegółowo

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Konferencja FORUM WYKONAWCY Janusz Starościk - KOMFORT INTERNATIONAL/SPIUG, Wrocław, 21 kwiecień 2015 13/04/2015 Internal Komfort

Bardziej szczegółowo

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU Według przepisów prawa UE i Polski inż. Bartłomiej Asztemborski basztemborski@kape.gov.pl dr inż. Ryszard Wnuk Zmień odpady na zysk - Biogazownia w Twojej gminie Rozwój

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE. mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski

Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE. mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski Zadania stawiane przed polską gospodarką Pakiet energetyczny 3x20 - prawne wsparcie rozwoju odnawialnych źródeł

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii mgr inż. Robert Niewadzik główny specjalista Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Rozwój kogeneracji gazowej

Rozwój kogeneracji gazowej Rozwój kogeneracji gazowej Strategia Grupy Kapitałowej PGNiG PGNiG TERMIKA jest największym w Polsce wytwórcą ciepła i energii elektrycznej w skojarzeniu. Zakłady PGNiG TERMIKA wytwarzają 11 procent produkowanego

Bardziej szczegółowo

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla VIII Konferencja Naukowo-Techniczna Ochrona Środowiska w Energetyce Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla Główny Inżynier ds. Przygotowania i Efektywności Inwestycji 1 Rynek gazu Realia

Bardziej szczegółowo

Zużycie Biomasy w Energetyce. Stan obecny i perspektywy

Zużycie Biomasy w Energetyce. Stan obecny i perspektywy Zużycie Biomasy w Energetyce Stan obecny i perspektywy Plan prezentacji Produkcja odnawialnej energii elektrycznej w Polsce. Produkcja odnawialnej energii elektrycznej w energetyce zawodowej i przemysłowej.

Bardziej szczegółowo

Rynek ciepła z OZE w Polsce źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe

Rynek ciepła z OZE w Polsce źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe Rynek ciepła z OZE w Polsce źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG 69 Spotkanie Forum EEŚ Warszawa, NFOŚiGW 28 stycznia 2015 Rynek ciepła ze źródeł odnawialnych

Bardziej szczegółowo

51 Informacja przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny PG

51 Informacja przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny PG 51 DO 2020 DO 2050 Obniżenie emisji CO2 (w stosunku do roku bazowego 1990) Obniżenie pierwotnego zużycia energii (w stosunku do roku bazowego 2008) Obniżenie zużycia energii elektrycznej (w stosunku do

Bardziej szczegółowo

Strategia i model biznesowy Grupy ENERGA. Warszawa, 19 listopada 2012 roku

Strategia i model biznesowy Grupy ENERGA. Warszawa, 19 listopada 2012 roku Strategia i model biznesowy Grupy ENERGA Grupa ENERGA jest Na dzień 30 czerwca 2012 15,82% Jednym z czterech największych koncernów energetycznych w Polsce Obszar działalności dystrybucyjnej obejmuje ¼

Bardziej szczegółowo

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Rola giełdy na rynku energii elektrycznej. Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Warszawa, 25 kwietnia 2008 Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Komfort Consulting. Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce. Sosnowiec, 20 Października 2010

Komfort Consulting. Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce. Sosnowiec, 20 Października 2010 Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce Sosnowiec, 20 Października 2010 Janusz Starościk - KOMFORT CONSULTING 20/10/2010 Internal reserves all rigs even in the event of industrial

Bardziej szczegółowo

Rynek energii: Ukraina

Rynek energii: Ukraina Rynek energii: Ukraina Autor: Wojciech Kwinta ( Polska Energia nr 9/2010) Mimo znacznych nadwyżek mocy, elektroenergetyka ukraińska boryka się jednak z problemami, przede wszystkim wiekową infrastrukturą.

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII BLOK TEMATYCZNY: Zrównoważone finansowanie infrastruktury WYZWANIA NA RYNKU ENERGII Nowe oferty dostawców i zmienione zachowania użytkowników dr Andrzej Cholewa dr Jana Pieriegud Sopot, 26 czerwca 2013

Bardziej szczegółowo

Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej?

Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej? Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej? Wrocław 27.10.2010 r. RWE nazwa spółki 11/2/2010 STRONA 1 Grupa RWE: jedna z wiodących firm utilities na kontynencie europejskim* Główne rynki Grupy RWE

Bardziej szczegółowo

Konkurencja wewnątrz OZE - perspektywa inwestora branżowego. Krzysztof Müller RWE Polska NEUF 2010

Konkurencja wewnątrz OZE - perspektywa inwestora branżowego. Krzysztof Müller RWE Polska NEUF 2010 Konkurencja wewnątrz OZE - perspektywa inwestora branżowego Krzysztof Müller RWE Polska NEUF 2010 1 Wymiary optymalizacji w układzie trójkąta energetycznego perspektywa makro Minimalizacja kosztów dostarczanej

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Strategia Działania dotyczące energetyki są zgodne z załoŝeniami odnowionej Strategii Lizbońskiej UE i Narodowej Strategii Spójności

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Beata Wiszniewska Polska Izba Gospodarcza Energetyki Odnawialnej i Rozproszonej Warszawa, 15 października 2015r. Polityka klimatyczno-energetyczna Unii Europejskiej Pakiet

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w małe elektrownie wiatrowe z perspektywy Banku Ochrony Środowiska S.A.

Inwestycje w małe elektrownie wiatrowe z perspektywy Banku Ochrony Środowiska S.A. Inwestycje w małe elektrownie wiatrowe z perspektywy Banku Ochrony Środowiska S.A. II FORUM MAŁEJ ENERGETYKI WIATROWEJ WARSZAWA CENERG 13 marca 2012 r. Finansowanie OZE w BOŚ S.A. (1991-2011) Liczba [szt.]

Bardziej szczegółowo

POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH

POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH ZYGMUNT MACIEJEWSKI Prof. Politechniki Radomskiej POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH Warszawa 31 marca 2010 r. KRAJOWA SIEĆ PRZESYŁOWA DŁUGOŚCI LINII NAPOWIETRZNYCH: 750 kv 114 km; 400 kv

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej

Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej Warszawa, 18 czerwca 2013 Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej Grzegorz Skarżyński Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej doradca zarządu Tundra Advisory sp. z o. o. dyrektor

Bardziej szczegółowo

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach Toruń, 22 kwietnia 2008 Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Zrównoważona polityka energetyczna Długotrwały rozwój przy utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA ŻŻAAGAAŃŃ Rozdział 4 Bilans potrzeb grzewczych W-588.04

Bardziej szczegółowo

ELEKTROENERGETYKA W POLSCE 2011 WYNIKI WYZWANIA ZIELONA GÓRA 18 LISTOPADA 2011. wybrane z uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych!

ELEKTROENERGETYKA W POLSCE 2011 WYNIKI WYZWANIA ZIELONA GÓRA 18 LISTOPADA 2011. wybrane z uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych! ELEKTROENERGETYKA W POLSCE 2011 WYNIKI WYZWANIA ZIELONA GÓRA 18 LISTOPADA 2011 wybrane z uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych! ELAEKTROENERGETYKA UE W POLSCE sytuację elektroenergetyki w Polsce wyznaczają

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

BANKOWE FINANSOWANIE INWESTYCJI ENERGETYCZNYCH

BANKOWE FINANSOWANIE INWESTYCJI ENERGETYCZNYCH Michał Surowski BANKOWE FINANSOWANIE INWESTYCJI ENERGETYCZNYCH Warszawa, marzec 2010 Czy finansować sektor energetyczny? Sektor strategiczny Rynek wzrostowy Konwergencja rynków paliw i energii Aktywa kredytowe

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Polityka UE oraz Polski w zakresie promowania odnawialnych źródeł energii

Spis treści: Polityka UE oraz Polski w zakresie promowania odnawialnych źródeł energii Siła odnawialnej energii. Jak nie zmarnować polskiego potencjału? Warszawa, 15 maja 2008 roku Spis treści: Polityka UE oraz Polski w zakresie promowania odnawialnych źródeł energii Energetyka odnawialna

Bardziej szczegółowo

Energetyka przemysłowa.

Energetyka przemysłowa. Energetyka przemysłowa. Realna alternatywa dla energetyki systemowej? Henryk Kaliś Warszawa 31 styczeń 2013 r 2 paliwo 139 81 58 Elektrownia Systemowa 37% Ciepłownia 85% Energia elektryczna 30 kogeneracja

Bardziej szczegółowo

Biomasa - wpływ propozycji zmian prawa na energetykę zawodową. 11 października 2012 r.

Biomasa - wpływ propozycji zmian prawa na energetykę zawodową. 11 października 2012 r. Biomasa - wpływ propozycji zmian prawa na energetykę zawodową 11 października 2012 r. Aktywa Grupy TAURON Elektrownie wodne Kopalnie węgla kamiennego Obszar dystrybucyjny Grupy TAURON Farmy wiatrowe Elektrownie

Bardziej szczegółowo

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Andrzej Modzelewski RWE Polska SA 18 listopada 2010 r. RWE Polska 2010-11-17 STRONA 1 W odniesieniu do innych krajów UE w Polsce opłaca się najbardziej inwestować

Bardziej szczegółowo

Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii.

Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii. Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii. Seminarium eksperckie Kancelarii Prezydenta RP Finansowanie projektów sektora energii w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Warszawa 4 lipca

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu

Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Ochrony Środowiska Katowice, 31 marca 2015 r. STRATEGIA ROZWOJU WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO ŚLĄSKIE

Bardziej szczegółowo

Energetyka rewolucja na rynku?

Energetyka rewolucja na rynku? Energetyka rewolucja na rynku? Forum Zmieniamy Polski Przemysł 17 lutego 2014 r. Marek Kulesa dyrektor biura Warszawa Czy rok 2014 przyniesie przełom na rynku energii elektrycznej? KORZYSTANIE Z PRAWA

Bardziej szczegółowo

System wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z biomasy - regulacje wynikające z projektu ustawy o OZE. Bełchatów, dn. 16 października 2014 r.

System wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z biomasy - regulacje wynikające z projektu ustawy o OZE. Bełchatów, dn. 16 października 2014 r. System wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z biomasy - regulacje wynikające z projektu ustawy o OZE Bełchatów, dn. 16 października 2014 r. 2 Założenia zoptymalizowanego systemu wsparcia OZE (zmiany

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM podstawowe założenia Dąbie 13-14.06.2013 2013-06-24 1 Dokumenty Strategiczne Program rozwoju elektroenergetyki z uwzględnieniem źródeł odnawialnych w Województwie

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ Kraje dynamicznie rozwijające produkcję kraje Azji Południowo-wschodniej : Chiny, Indonezja, Indie, Wietnam,. Kraje o niewielkim wzroście i o stabilnej produkcji USA, RPA,

Bardziej szczegółowo

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014 INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII w ramach projektu OZERISE Odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych ZYGMUNT MACIEJEWSKI Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci Warszawa,

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE

PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE Paweł Bućko Konferencja Rynek Gazu 2015, Nałęczów, 22-24 czerwca 2015 r. Plan prezentacji KATEDRA ELEKTROENERGETYKI Stan

Bardziej szczegółowo

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Marcin Lewenstein Dyrektor Biura Planowania Strategicznego PGNiG SA 18 listopada 2010 r. Warszawa Rynek gazu w Europie wnioski dla Polski Prognozy

Bardziej szczegółowo

Kolejny kolor - białe certyfikaty. Od energii odnawialnej do zrównoważonego rozwoju energetycznego.

Kolejny kolor - białe certyfikaty. Od energii odnawialnej do zrównoważonego rozwoju energetycznego. Kolejny kolor - białe certyfikaty. Od energii odnawialnej do zrównoważonego rozwoju energetycznego. Białe certyfikaty Debata - Procesy Inwestycyjne Warszawa, 26 września 2007 r. www.ptce.pl Tomasz Wieczorek

Bardziej szczegółowo

Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce

Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG Konferencja: Ciepło ze źródeł odnawialnych - stan obecny i perspektywy rozwoju, Warszawa, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Energia wiatrowa w twojej gminie 24 czerwca 2010, hotel Mercure, Wrocław. Energetyka wiatrowa w Polsce Stan aktualny i perspektywy rozwoju

Energia wiatrowa w twojej gminie 24 czerwca 2010, hotel Mercure, Wrocław. Energetyka wiatrowa w Polsce Stan aktualny i perspektywy rozwoju Energetyka wiatrowa w Polsce Stan aktualny i perspektywy rozwoju Dr. Markus Reichel, Friedrich Czambor Wrocław, 24.06.2010 KRÓTKO O DREBERIS 1998 Założenie firmy w Zittau/Niemcy i we Wrocławiu 1999 Przeniesienie

Bardziej szczegółowo

Polish non-paper on the EU strategy for heating and cooling

Polish non-paper on the EU strategy for heating and cooling Polish non-paper on the EU strategy for heating and cooling Jednym z głównych celów każdego państwa jest zapewnienie swoim obywatelom komfortu cieplnego 1. Aby móc to uczynić w warunkach geograficznych

Bardziej szczegółowo

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku KONFERENCJA PRASOWA SEP Marek Kulesa dyrektor biura TOE Warszawa, PAP 08.06.2009 r. Uwarunkowania handlu energią elektryczną Źródło: Platts, 2007 < 2 >

Bardziej szczegółowo

Doradztwo Strategiczne EKOMAT Sp. z o.o. 00-113 Warszawa ul. Emilii Plater 53 Warsaw Financial Centre XI p.

Doradztwo Strategiczne EKOMAT Sp. z o.o. 00-113 Warszawa ul. Emilii Plater 53 Warsaw Financial Centre XI p. Doradztwo Strategiczne EKOMAT Sp. z o.o. 00-113 Warszawa ul. Emilii Plater 53 Warsaw Financial Centre XI p. Kompetencje i osiągnięcia posiada duże doświadczenie w realizacji projektów rozwojowych, szczególnie

Bardziej szczegółowo

Energetyka systemowa konkurencyjna, dochodowa i mniej emisyjna warunkiem rozwoju OZE i energetyki rozproszonej. 6 maja 2013 r. Stanisław Tokarski

Energetyka systemowa konkurencyjna, dochodowa i mniej emisyjna warunkiem rozwoju OZE i energetyki rozproszonej. 6 maja 2013 r. Stanisław Tokarski Energetyka systemowa konkurencyjna, dochodowa i mniej emisyjna warunkiem rozwoju OZE i energetyki rozproszonej 6 maja 2013 r. Stanisław Tokarski Agenda I. Kontekst Europejski II. Sytuacja w KSE III. Inwestycje

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

Konsekwentnie budujemy pozycję rynkową GK ENEA

Konsekwentnie budujemy pozycję rynkową GK ENEA Konsekwentnie budujemy pozycję rynkową GK ENEA IIIQ 2013 Krzysztof Zamasz CEO Dalida Gepfert CFO Warszawa, 13 listopada 2013 r. Krzysztof Zamasz CEO Utrzymujące się trendy na rynku energii są wyzwaniem

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE. Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie

OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE. Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe cele europejskiej polityki energetycznej do 2020

Bardziej szczegółowo

Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych

Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych FUNDUSZ UNIA EUROPEJSKA SPÓJNOŚCI Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych Podtytuł prezentacji Anna Pekar Zastępca Dyrektora Departament Ochrony Klimatu Styczeń 2013, Lublin Narodowy

Bardziej szczegółowo

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Coroczne spotkanie przedstawicieli Towarzystwa Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych Marek Kulesa dyrektor biura TOE Ślesin, 29 listopada 2013 r. Zakres

Bardziej szczegółowo

Rozwój kogeneracji w Polsce perspektywy, szanse, bariery

Rozwój kogeneracji w Polsce perspektywy, szanse, bariery ITC Rozwój kogeneracji w Polsce perspektywy, szanse, bariery Janusz Lewandowski Sulechów, listopad 2011 Ogólne uwarunkowania 1. Kogeneracja jest uznawana w Polsce za jedną z najefektywniejszych technologii

Bardziej szczegółowo

www.promobio.eu Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn

www.promobio.eu Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn Promocja regionalnych inicjatyw bioenergetycznych PromoBio Możliwości wykorzystania biomasy w świetle

Bardziej szczegółowo

I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku

I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku 0 Wydobycie Wytwarzanie Przesył Dystrybucja Sprzedaż Potencjał rynkowy PGE PGE po konsolidacji będzie liderem na polskim rynku elektroenergetycznym, obecnym

Bardziej szczegółowo

Programy priorytetowe NFOŚiGW wspierające rozwój OZE

Programy priorytetowe NFOŚiGW wspierające rozwój OZE Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Programy priorytetowe NFOŚiGW wspierające rozwój OZE Agnieszka Zagrodzka Dyrektor Departament Ochrony Klimatu Płock, 3 luty 2014 r. Narodowy Fundusz

Bardziej szczegółowo

Wpływ energetyki wiatrowej na gospodarkę piec powodów dla których warto inwestować w energetykę wiatrową

Wpływ energetyki wiatrowej na gospodarkę piec powodów dla których warto inwestować w energetykę wiatrową Wpływ energetyki wiatrowej na gospodarkę piec powodów dla których warto inwestować w energetykę wiatrową Prezentacja Ernst & Young oraz Tundra Advisory Wstęp Zapomnijmy na chwile o efekcie ekologicznym,

Bardziej szczegółowo

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Roman Warchoł, TAURON Sprzedaż Forum Polska Efektywna Energetycznie, Gdańsk, 6 marca 2012r. Unijne cele 3x20% Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

Regulacja jakościowa z perspektywy Operatora Systemu Dystrybucyjnego

Regulacja jakościowa z perspektywy Operatora Systemu Dystrybucyjnego Regulacja jakościowa z perspektywy Operatora Systemu Dystrybucyjnego Agenda 1. Wprowadzenie 2. Co to jest regulacja jakościowa? 3. Model regulacji jakościowej w Polsce 4. Podsumowanie Regulacja jakościowa

Bardziej szczegółowo

Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną

Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną Polska energetyka wiatrowa szybki rozwój i duży potencjał dalszego wzrostu

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów biogazowych przez. Bank Ochrony Środowiska S.A.

Finansowanie projektów biogazowych przez. Bank Ochrony Środowiska S.A. Warszawa, 24-25 marca 2011 Iwetta Markiewicz Bank Ochrony Środowiska S.A. Finansowanie projektów biogazowych przez Bank Ochrony Środowiska S.A. Energia z odpadów Produkcja biogazu model szwedzki DOŚWIADCZENIA

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r.

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r. Polityka energetyczna Polski do 2050 roku Warszawa, sierpień 2014 r. 2 Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko Strategia BEiŚ: została przyjęta przez Radę Ministrów 15 kwietnia 2014 r. (rozpoczęcie prac

Bardziej szczegółowo

Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE

Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE Warszawa 22.10.2015r Polska jest dobrym kandydatem na pozycję lidera rozwoju wysokosprawnej

Bardziej szczegółowo

ILE NAPRAWDĘ KOSZTUJE NAS ENERGETYKA WĘGLOWA?

ILE NAPRAWDĘ KOSZTUJE NAS ENERGETYKA WĘGLOWA? ILE NAPRAWDĘ KOSZTUJE NAS ENERGETYKA WĘGLOWA? dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych ZAKRES ANALIZY Górnictwo węgla kamiennego i brunatnego Elektroenergetyka węglowa, w tym współspalanie

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę 8 maja 2014 Łukasz Zalicki 85+ 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r.

Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r. Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r. Źródła pochodzenia środków w portfelu NFOŚiGW środki statutowe NFOŚiGW środki pochodzące z opłat zastępczych

Bardziej szczegółowo

Ciepło z lokalnych źródeł gazowych

Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Kotłownie gazowe to alternatywne rozwiązanie dla Klientów, którzy nie mają możliwości przyłączenia się do miejskiej sieci ciepłowniczej.

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Sobolewska Dyrektor Biura WFOŚiGW w Szczecinie

Agnieszka Sobolewska Dyrektor Biura WFOŚiGW w Szczecinie Agnieszka Sobolewska Dyrektor Biura WFOŚiGW w Szczecinie Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie istnieje nieprzerwanie od 1993 roku. Działa na mocy Ustawy Prawo Ochrony

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie i wnioski

Podsumowanie i wnioski AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA GMINY STRZELCE OPOLSKIE Część 11 Podsumowanie i wnioski W 869.11 2/6 I. Podstawowym zadaniem aktualizacji

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm)

Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm) Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm) Art. 3. Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej Marzec 2015 2 Ustawa OZE Cel uchwalenia ustawy o odnawialnych źródłach energii 1. Celem

Bardziej szczegółowo

Wpływ regulacji unijnych na ciepłownictwo w Polsce

Wpływ regulacji unijnych na ciepłownictwo w Polsce R A Z E M C I E P L E J Wpływ regulacji unijnych na ciepłownictwo w Polsce Janusz Lewandowski 3 lutego 2011 Wybrane Dyrektywy UE określające warunki działania i rozwoju ciepłownictwa sieciowego 1. Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013

Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013 Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013 Stabilne podwaliny dla przyszłego porządku ciepłowniczego Bogusław Regulski Wiceprezes Zarządu IGCP Debata : Narodowa Mapa Ciepła - Warszawa 22 listopada 2013 Struktura

Bardziej szczegółowo

Systemowe mechanizmy wsparcia dla działań służących rozwojowi rynku energii elektrycznej w Polsce. 22 lutego 2012 r.

Systemowe mechanizmy wsparcia dla działań służących rozwojowi rynku energii elektrycznej w Polsce. 22 lutego 2012 r. Systemowe mechanizmy wsparcia dla działań służących rozwojowi rynku energii elektrycznej w Polsce 22 lutego 2012 r. Construction Club 2 Rys historyczny sektora elektroenergetycznego Przez dziesiątki lat

Bardziej szczegółowo

Zarządca Rozliczeń S.A. Konsekwencje rozwiązania kontraktów długoterminowych (KDT)

Zarządca Rozliczeń S.A. Konsekwencje rozwiązania kontraktów długoterminowych (KDT) Zarządca Rozliczeń S.A. Konsekwencje rozwiązania kontraktów długoterminowych (KDT) Krzysztof Szczęsny, Maciej Chrost, Jan Bogolubow 1 Czym były KDT-y? Zawarte w latach 90-tych przez wytwórców energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Finansowanie inwestycji OZE ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Justyna Przybysz Doradca Departament Ochrony Klimatu

Bardziej szczegółowo

Polskie technologie biogazowe trendy i wyzwania. Sylwia Koch-Kopyszko

Polskie technologie biogazowe trendy i wyzwania. Sylwia Koch-Kopyszko Polskie technologie biogazowe trendy i wyzwania Sylwia Koch-Kopyszko BIOGAZOWNIE W POLSCE W Polsce działa 281 biogazowni o łącznej mocy 212,94 MW. Ilość biogazowni rolniczych 81, w tym: - instalacje do

Bardziej szczegółowo