gamma - Pochłanianie promieniowania γ przez materiały

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "gamma - Pochłanianie promieniowania γ przez materiały"

Transkrypt

1 PJLab_gamma.doc Promieniowanie jonizujące - ćwiczenia 1 gamma - Pochłanianie promieniowania γ przez materiały 1. Cel ćwiczenia Podczas ćwiczenia mierzy się natężenie promieniowania γ po przejściu przez metalowe absorbenty o różnej grubości. Na podstawie tych pomiarów wyznacza się współczynniki absorpcji promieniowania γ dla różnych metali. Uzyskuje się informacje o tym jak przenikliwe jest promieniowanie γ, a końcowym etapem jest wyliczenie grubości osłony, którą należy zastosować aby odpowiednio osłabić natężenie promieniowania. 2. Tematy do kolokwium a) Najważniejsze zjawiska fizyczne występujące przy przechodzeniu promieniowania γ przez materię. b) Jak zależy prawdopodobieństwo zajścia każdego z tych zjawisk od energii promieniowania γ i od rodzaju materiału przez który przechodzi to promieniowanie? c) Jaką część swojej energii przekazuje elektronowi kwant promieniowania γ? d) Jak zmienia się natężenie skolimowanej wiązki promieniowania γ wraz z grubością materiału przez który to promieniowanie przechodzi? e) Co to jest współczynnik absorpcji promieniowania γ i jak go można wyznaczyć? f) Zasada działania detektora scyntylacyjnego. 3. Materiały dostępne na stronie a) wykład Promieniowanie jonizujące z poprzedniego semestru (slajdy na stronie www), b) tekst poniżej, c) opis aparatury pomiarowej wspólny dla wszystkich ćwiczeń. 4. Przebieg ćwiczenia Wszystkie operacje ze źródłami promieniowania mogą być wykonywane wyłącznie przez prowadzącego zajęcia. W szczególności prowadzący przynosi źródła, umieszcza je w aparaturze pomiarowej, a po ćwiczeniu zabiera. Również aparatura jest włączana i na końcu wyłączana przez prowadzącego zajęcia. Źródło zostaje umieszczone wewnątrz otworu w cegle ołowianej w odległości cm od licznika, tak aby wąska wiązka promieniowania po przejściu przez wszystkie płytki absorbenta, trafiała do detektora scyntylacyjnego. a) Kolokwium oraz omówienie planu i sposobu wykonania ćwiczenia. b) Zapoznanie się z programem Tukan8k do rejestracji widm. c) Dla źródła promieniowania 60 Co, trzeba dobrać ustawienie wzmacniacza liniowego tak aby mieściło się całe widmo γ razem z linią 1333 kev (patrz na koniec tej instrukcji). d) Wykonać serię około 10 pomiarów widm dla różnej grubości absorbentu Pb dla promieniowania o energii 1333 kev z 60 Co. Należy zacząć od zerowej grubości absorbentu, a następnie dodawać płytki. Za każdym razem dodając płytki należy zmierzyć suwmiarką i zanotować ich grubość. Czas zbierania widm powinien być taki sam dla wszystkich pomiarów w serii, lub notowany za każdym razem. Z widm można na bieżąco podczas pomiarów wyliczać natężenie promieniowania, sumując liczbę zliczeń pod pikiem. Po zakończeniu serii pomiarów, notatki powinny zawierać ciąg liczb opisujących zmianę natężenia promieniowania w zależności od grubości warstwy absorbentu. e) Identyczną serię pomiarów należy wykonać dla innego absorbentu tak, aby móc porównać zdolność absorpcji promieniowania przez dwa różne pierwiastki. Materiałami przygotowanymi w postaci krążków gotowych do badania absorpcji są: Al, Cu, Pb, Fe oraz

2 PJLab_gamma.doc Promieniowanie jonizujące - ćwiczenia 2 mosiądz. Jeżeli dany materiał słabo absorbuje promieniowanie to najlepiej dodawać po kilka płytek po każdym pomiarze. f) Po zakończeniu pomiarów z jednym źródłem promieniowania γ ( 60 Co lub 137 Cs) należy przeprowadzić identyczne serie pomiarów z drugim ze źródeł. Dzięki temu można porównać absorpcję promieniowania o różnych energiach przez ten sam materiał. 5. Opracowanie wyników pomiarów a) Ze wszystkich zebranych widm wyznaczyć natężenie promieniowania jako liczbę zliczeń pod pikiem pełnego pochłaniania, b) Zrobić wykresy natężeń w zależności od grubości absorbentu dla wszystkich zmierzonych przypadków. Najlepiej zrobić to jako wykresy ln n (x) ponieważ na takim wykresie powinno się otrzymać liniową zależność. Do tych punktów należy dopasować metodą regresji liniowej prostą i narysować ją na wykresie. Podać wyznaczone z dopasowania współczynniki absorpcji. c) Porównać zmierzone liniowe współczynniki absorpcji promieniowania γ dla ołowiu i aluminium z danymi tablicowymi - patrz informacje poniżej. d) Wyliczyć ile razy cegła ołowiana o grubości 5 cm osłabia natężenie promieniowania emitowanego przez źródła 137 Cs i 60 Co. e) Wyliczyć jak gruba warstwa ołowiu jest potrzebna do osłabienia 1000-krotnie natężenia promieniowania γ o energii 662 kev. f) Wyliczyć jaka gruba musiałaby być warstwa aluminium do osiągnięcia tego samego efektu. 6. Co powinno znaleźć się w sprawozdaniu a) Krótka informacja o absorpcji promieniowania γ. Tekst ten nie może być odpisany z jakichś źródeł, a powinien być napisany samodzielnie. b) Notatki z przeprowadzonych pomiarów. c) Wykresy ilustrujące sposób obliczenia współczynnika absorpcji promieniowania γ. d) Zestawienie wyznaczonych współczynników absorpcji dla dwóch materiałów i dla dwóch energii promieniowania γ. Przy każdej wielkości powinna znaleźć się wartość niepewności, z jaką ta wielkość została wyznaczona. e) Wyliczone grubości osłon przed promieniowaniem, z punktów 5 d) e) f). Materiały uzupełniające wykład Do zapamiętania na zawsze Promieniowanie gamma nie jest odczuwane przez nasze zmysły. Natomiast odpowiednie przyrządy rejestrują je z bardzo duża czułością. Promieniowanie gamma jest przenikliwe. Potrzeba grubych osłon z ciężkich materiałów aby je zaabsorbować. Oddziaływanie promieniowania γ z materią Promieniowanie γ to promieniowanie elektromagnetyczne powstające podczas rozpadu jąder promieniotwórczych. Energie tak powstałych fotonów mieszczą się w zakresie od kilku kev do kilku MeV. Przy przechodzeniu przez materię promieniowanie γ oddziaływać może zarówno z elektronami jak i z jądrami. Spośród wielu możliwych procesów praktyczne znaczenie dla pochłaniania promieniowania mają trzy: zjawisko fotoelektryczne, zjawisko Comptona, tworzenie par elektron-pozyton.

3 PJLab_gamma.doc Promieniowanie jonizujące - ćwiczenia 3 Zjawisko fotoelektryczne polega na przekazaniu energii fotonu elektronowi związanemu w atomie. W następstwie tego procesu elektron zostaje wybity z powłok atomowych, a foton zostaje całkowicie pochłonięty. Prawdopodobieństwo zajścia zjawiska fotoelektrycznego zależy od liczby atomowej absorbentu Z i od energii kwantu γ. Empirycznie można to opisać wzorem f = C Z k /(h ) n gdzie C jest stałą, k = 4 4.6, n = w zależności od energii fotonu h. Prawdopodobieństwo procesu fotoelektrycznego jest więc bardzo silnie zależne od absorbentu, bo aż z czwartą potęgą Z. Przy niskich energiach fotonów, mniejszych niż energie wiązania w kolejnych powłokach elektronowych, krzywa przekroju czynnego na zjawisko fotoelektryczne w zależności od energii fotonu wykazuje nieciągłe skoki. Jest to widoczne na wykresie przekroju czynnego dla ołowiu. Zjawisko Comptona to nieelasyczne rozpraszanie fotonów na swobodnych elektronach. W procesie takim część energii i pędu fotonu zostaje przekazana elektronowi a foton zmienia w tym procesie swój kierunek i energię. Z praw zachowania energii i pędu można wyliczyć jakie mogą być energie rozproszonych fotonów powstających w tym procesie i jakie są różniczkowe przekroje czynne. Ponieważ dla dużych energii fotonów można przyjąć że wszystkie elektrony w atomie są swobodne, całkowity przekrój czynny zależy liniowo od liczby elektronów w absorbencie, a więc liniowo od Z absorbentu. Tworzenie par elektron-pozyton możliwe jest, gdy kwant promieniowania γ ma energię większą od podwójnej energii spoczynkowej elektronu h > 2*0,511 MeV = 1,022 MeV. Proces tworzenia się takiej pary jest możliwy tylko w obecności jakiejś dodatkowej cząstki, w praktyce jądra atomowego. Powstały w tym procesie pozyton następnie anihiluje po spotkaniu z innym elektronem tworząc dwa kwanty γ o energiach 0,511 MeV. Przekrój czynny na wytworzenie pary elektron-pozyton w pobliżu jądra o ładunku Z, dla fotonów poniżej 5 MeV zmienia się jak Z i rośnie wraz z energią fotonu. Przekrój czynny na usunięcie kwantu promieniowania γ z wiązki jest sumą przekrojów czynnych trzech powyżej opisanych procesów. W procesach tych foton jest w całości usuwany z wiązki. Nawet gdy w procesie Comptona powstaje nowy foton to jego kierunek jest już inny. Absorpcja promieniowania γ Jeżeli mamy absorbent o małej grubości dx i pada na niego n fotonów to zaabsorbowanych zostaje dn fotonów dn = 0 n dx gdzie 0 jest liniowym współczynnikiem absorpcji. Rozwiązując to równanie różniczkowe otrzymuje się prawo absorpcji dla fotonów n = n0 exp( 0 x) gdzie n0 liczba fotonów padających na absorbent, n liczba fotonów które przechodzą na wylot, x grubość absorbentu. Zwykle w tablicach podawany jest masowy współczynnik absorpcji m związany z liniowym współczynnikiem zależnością m

4 PJLab_gamma.doc Promieniowanie jonizujące - ćwiczenia 4 gdzie jest gęstością absorbentu. Metoda wyznaczania liniowego współczynnika absorpcji promieniowania γ. Aby wyznaczyć 0 należy zmierzyć zależność liczby fotonów przechodzących przez absorbent n w funkcji jego grubości x. Powinna to być zależność eksponencjalna. Jeżeli zrobi się wykres ln(n) w funkcji x to powinno otrzymać się prostą o nachyleniu 0. ln(n) = ln(n0) 0 x. To musi być logarytm naturalny, a nie dziesiętny! Dopasowanie prostej metodą najmniejszych kwadratów (regresja liniowa) daje wartość 0. Aparatura pomiarowa Dostępna aparatura pozwala rejestrować widma promieniowania γ w zakresie od około 50 do 1500 kev. W skład zestawu wchodzi: kolimator ołowiany wewnątrz którego umieszczane jest źródło, zestaw płytek Al, Cu, Pb, Fe służących jako absorbent umieszczany pomiędzy źródłem i detektorem, detektor scyntylacyjny z przedwzmacniaczem i wzmacniaczem liniowym, zasilacz wysokiego napięcia do fotopowielacza, analizator wielokanałowy Tukan8k z interfejsem USB, komputer PC z programem Tukan8k sterujący pomiarem i umożliwiający analizę widm. Fotony promieniowania γ rejestrowane są przez licznik scyntylacyjny. Składa się on z kryształu NaI i lampy elektronowej zwanej fotopowielaczem. Kryształ NaI należy do grupy substancji, które świecą pod wpływam promieniowania jonizującego (scyntylatory). Powstające w krysztale promieniowanie świetlne odbija się od obudowy kryształu i wychodzi przez jedyną przezroczystą ściankę, za którą umocowany jest fotopowielacz. W efekcie fotoelektrycznym z katody fotopowielacza światło wybija elektrony, które padają na kolejne elektrody tworząc lawinowe wyładowanie. W ten sposób powstaje impuls prądu elektrycznego. Do pracy fotopowielacza potrzebne jest jego zasilanie z zasilacza wysokiego napięcia, bo kolejne elektrody w fotopowielaczu muszą być pod coraz to wyższym napięciem. Wartość tego napięcia zależy od typu fotopowielacza i jest podana na obudowie detektora. Taką wartość należy ustawić na zasilaczu wysokiego napięcia. Im wyższa jest energia promieniowania γ która została zdeponowana w krysztale detektora, tym większa jest wysokość impulsu napięcia powstającego na wyjściu fotopowielacza i sygnał rejestrowany przez analizator wielokanałowy zbierający widmo.

5 PJLab_gamma.doc Promieniowanie jonizujące - ćwiczenia 5 Widma wykorzystywanych izotopów 60 Co i 137 Cs Podczas rozpadu 60 Co emitowane są dwa kwanty γ o energiach 1173 oraz 1333 kev i takich samych natężeniach. Dwa piki na wykresie poniżej po prawej stronie to maksima pełnego pochłaniania. Cała reszta (zliczenia w zakresie do ok kev) jest wynikiem rozproszeń comptonowskich w detektorze, źródle promieniowania oraz w kolimatorze. Spadek liczby zliczeń dla energii poniżej około 200 kev jest sztuczny, bo układ ADC jest ustawiony w ten sposób, żeby nie akceptował impulsów mniejszych od zadanego progu Co Liczba zliczeń Energia [ kev ] Podczas rozpadu 137 Cs emitowany jest kwant γ o energii 661 kev Cs Liczba zliczeń Energia [ kev ]

6 PJLab_gamma.doc Promieniowanie jonizujące - ćwiczenia Współczynniki absorpcji dla Al i Pb z podziałem na poszczególne procesy Dokładne wartości liczbowe można znaleźć na stronie Uwaga: z podanych tam wielkości interesuje nas μ/ρ, a nie μen/ρ. Dane te są w jednostkach (cm2/g). Aby obliczyć liniowy współczynnik absorpcji mierzony w ćwiczeniu należy pomnożyć to przez gęstość materiału, którą trzeba wyszukać samodzielnie. 6

Badanie schematu rozpadu jodu 128 J

Badanie schematu rozpadu jodu 128 J J8A Badanie schematu rozpadu jodu 128 J Celem doświadczenie jest wyznaczenie schematu rozpadu jodu 128 J Wiadomości ogólne 1. Oddziaływanie kwantów γ z materią (1,3) a/ efekt fotoelektryczny b/ efekt Comptona

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 96: Dozymetria promieniowania γ

Ćwiczenie nr 96: Dozymetria promieniowania γ Wydział PRACOWNIA FIZYCZNA WFiIS AGH Imię i nazwisko 1. 2. Temat: Rok Grupa Zespół Nr ćwiczenia Data wykonania Data oddania Zwrot do popr. Data oddania Data zaliczenia OCENA Ćwiczenie nr 96: Dozymetria

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 51 BADANIE WŁASNOŚCI PROMIENIOWANIA GAMMA PRZY POMOCY SPEKTROMETRU SCYNTYLACYJNEGO

Ćwiczenie nr 51 BADANIE WŁASNOŚCI PROMIENIOWANIA GAMMA PRZY POMOCY SPEKTROMETRU SCYNTYLACYJNEGO Politechnika Warszawska Wydział Fizyki Laboratorium Fizyki II p. Piotr Kurek Do użytku wewnętrznego Ćwiczenie nr 51 BADANIE WŁASNOŚCI PROMIENIOWANIA GAMMA PRZY POMOCY SPEKTROMETRU SCYNTYLACYJNEGO I. Podstawy

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie absorpcji promieniowania radioaktywnego.

Wyznaczenie absorpcji promieniowania radioaktywnego. Prof. Henryk Szydłowski BADANIE ROZPADU PROMIENIOTWÓRCZEGO Cel doświadczenia: Wyznaczenie promieniotwórczości tła. Wyznaczenie absorpcji promieniowania radioaktywnego. Przyrządy: Zestaw komputerowy z interfejsem,

Bardziej szczegółowo

OCHRONA RADIOLOGICZNA 2. Osłony. Jakub Ośko

OCHRONA RADIOLOGICZNA 2. Osłony. Jakub Ośko OCHRONA RADIOLOGICZNA 2 Osłony Jakub Ośko Osłabianie promieniowania elektromagnetycznego 2 Pochłanianie i rozpraszanie promieniowania elektromagmetycznego droga, jaką przebywają fotony w danym materiale

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 2 Zastosowanie fluorescencji rentgenowskiej wzbudzanej źródłami promieniotwórczymi do pomiarów grubości powłok

Ćwiczenie nr 2 Zastosowanie fluorescencji rentgenowskiej wzbudzanej źródłami promieniotwórczymi do pomiarów grubości powłok Ćwiczenie nr 2 Zastosowanie fluorescencji rentgenowskiej wzbudzanej źródłami promieniotwórczymi do pomiarów grubości powłok Wydział Fizyki, 2009 r. I Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest: Zapoznanie się

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie jonizujące i metody radioizotopowe. dr Marcin Lipowczan

Promieniowanie jonizujące i metody radioizotopowe. dr Marcin Lipowczan Promieniowanie jonizujące i metody radioizotopowe dr Marcin Lipowczan Budowa atomu 897 Thomson, 0 0 m, kula dodatnio naładowana ładunki ujemne 9 Rutherford, rozpraszanie cząstek alfa na folię metalową,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 82: Efekt fotoelektryczny

Ćwiczenie nr 82: Efekt fotoelektryczny Wydział PRACOWNIA FIZYCZNA WFiIS AGH Imię i nazwisko 1. 2. Temat: Rok Grupa Zespół Nr ćwiczenia Data wykonania Data oddania Zwrot do popr. Data oddania Data zaliczenia OCENA Ćwiczenie nr 82: Efekt fotoelektryczny

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY OZNACZANIE AKTYWNOŚCI, OKRESU PÓŁTRWANIA I MAKSYMALNEJ ENERGII PROMIENIOWANIA

POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY OZNACZANIE AKTYWNOŚCI, OKRESU PÓŁTRWANIA I MAKSYMALNEJ ENERGII PROMIENIOWANIA POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA FIZYKOCHEMII I TECHNOLOGII POLIMERÓW OZNACZANIE AKTYWNOŚCI, OKRESU PÓŁTRWANIA I MAKSYMALNEJ ENERGII PROMIENIOWANIA Opiekun ćwiczenia: Jerzy Żak Miejsce ćwiczenia:

Bardziej szczegółowo

Seminarium. -rozpad α -oddziaływanie promienowania z materią -liczniki scyntylacyjne. Konrad Tudyka

Seminarium. -rozpad α -oddziaływanie promienowania z materią -liczniki scyntylacyjne. Konrad Tudyka Seminarium -rozpad α -oddziaływanie promienowania z materią -liczniki scyntylacyjne Konrad Tudyka 1 W 1908r. Rutheford zatopił niewielka ilość 86 Rn w szklanym naczyniu o ciękich sciankach (przenikliwych

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie Promieniowania Jonizującego z Materią

Oddziaływanie Promieniowania Jonizującego z Materią Oddziaływanie Promieniowania Jonizującego z Materią Plan Ogólne własności detektora Czułość Rozdzielczość energetyczna Funkcja odpowiedzi Wydajność i czas martwy Tomasz Szumlak AGH-UST Wydział Fizyki i

Bardziej szczegółowo

Pomiar górnej granicy widma energetycznego promieniowania β metodą absorpcji

Pomiar górnej granicy widma energetycznego promieniowania β metodą absorpcji Pomiar górnej granicy widma energetycznego promieniowania β metodą absorpcji. Zagadnienia 1. Teoria rozpadu β. 2. Oddziaływanie promieniowania β z materią. 3. Metody detekcji promieniowania β. 4. Sposób

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie rentgenowskie. Podstawowe pojęcia krystalograficzne

Promieniowanie rentgenowskie. Podstawowe pojęcia krystalograficzne Promieniowanie rentgenowskie Podstawowe pojęcia krystalograficzne Krystalografia - podstawowe pojęcia Komórka elementarna (zasadnicza): najmniejszy, charakterystyczny fragment sieci przestrzennej (lub

Bardziej szczegółowo

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni IR II 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni Promieniowanie podczerwone ma naturę elektromagnetyczną i jego absorpcja przez materię podlega tym samym prawom,

Bardziej szczegółowo

Narodowe Centrum Badań Jądrowych Dział Edukacji i Szkoleń ul. Andrzeja Sołtana 7, Otwock-Świerk. Imię i nazwisko:... Imię i nazwisko:...

Narodowe Centrum Badań Jądrowych Dział Edukacji i Szkoleń ul. Andrzeja Sołtana 7, Otwock-Świerk. Imię i nazwisko:... Imię i nazwisko:... Narodowe Centrum Badań Jądrowych Dział Edukacji i Szkoleń ul. Andrzeja Sołtana 7, 05-400 Otwock-Świerk ĆWICZENIE 6a L A B O R A T O R I U M F I Z Y K I A T O M O W E J I J Ą D R O W E J Zasięg promieniowania

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 159. Liczba warstw substancji pochłaniającej 0 1 2 3 4 5. Liczba warstw substancji pochłaniającej 0 1 2 3 4 5. Współczynnik pochłaniania

Ćwiczenie 159. Liczba warstw substancji pochłaniającej 0 1 2 3 4 5. Liczba warstw substancji pochłaniającej 0 1 2 3 4 5. Współczynnik pochłaniania Katedra Fizyki SGGW Nazwisko... Data... Nr na liście... Imię... Wydział... Dzień tyg.... Ćwiczenie 159 Badanie pochłaniania promieniowania jądrowego Godzina... Pomiar tła radiacyjnego średnia liczba zliczeń

Bardziej szczegółowo

Licznik scyntylacyjny

Licznik scyntylacyjny Detektory promieniowania jonizującego. Licznik scyntylacyjny Instrukcję przygotował: dr, inż. Zbigniew Górski Poznań, grudzień, 004. s.1/8 ` Politechnika Poznańska, Instytut Chemii i Elektrochemii Technicznej,

Bardziej szczegółowo

IV. Wyznaczenie parametrów ogniwa słonecznego

IV. Wyznaczenie parametrów ogniwa słonecznego 1 V. Wyznaczenie parametrów ogniwa słonecznego Cel ćwiczenia: 1.Zbadanie zależności fotoprądu zwarcia i fotonapięcia zwarcia od natężenia oświetlenia. 2. Wyznaczenie sprawności energetycznej baterii słonecznej.

Bardziej szczegółowo

Szkoła z przyszłością. Detektor Geigera-Müllera narzędzie do pomiaru podstawowych cech promieniowania jonizującego

Szkoła z przyszłością. Detektor Geigera-Müllera narzędzie do pomiaru podstawowych cech promieniowania jonizującego Szkoła z przyszłością szkolenie współfinansowane przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Narodowe Centrum Badań Jądrowych, ul. Andrzeja Sołtana 7, 05-00 Otwock-Świerk ĆWICZENIE

Bardziej szczegółowo

XL OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP I Zadanie doświadczalne

XL OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP I Zadanie doświadczalne XL OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP I Zadanie doświadczalne ZADANIE D2 Nazwa zadania: Światełko na tafli wody Mając do dyspozycji fotodiodę, źródło prądu stałego (4,5V bateryjkę), przewody, mikroamperomierz oraz

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie czasu połowicznego zaniku izotopu promieniotwórczego

Wyznaczanie czasu połowicznego zaniku izotopu promieniotwórczego Ćwiczenie 8 Wyznaczanie czasu połowicznego zaniku izotopu promieniotwórczego 8.. Zasada ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wyznaczenie czasu połowicznego zaniku izotopu promieniotwórczego Ba-37m (izotop wtórny)

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 375. Badanie zależności mocy promieniowania cieplnego od temperatury. U [V] I [ma] R [ ] R/R 0 T [K] P [W] ln(t) ln(p)

Ćwiczenie 375. Badanie zależności mocy promieniowania cieplnego od temperatury. U [V] I [ma] R [ ] R/R 0 T [K] P [W] ln(t) ln(p) 1 Nazwisko... Data... Wydział... Imię... Dzień tyg.... Godzina... Ćwiczenie 375 Badanie zależności mocy promieniowania cieplnego od temperatury = U [V] I [ma] [] / T [K] P [W] ln(t) ln(p) 1.. 3. 4. 5.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 5 BADANIE PROMIENIOWANIA RENTGENOWSKIEGO. I. Podstawy fizyczne

Ćwiczenie nr 5 BADANIE PROMIENIOWANIA RENTGENOWSKIEGO. I. Podstawy fizyczne Politechnika Warszawska Wydział Fizyki Laboratorium Fizyki II p. Piotr Kurek, Marek Wasiucionek Do użytku wewnętrznego Ćwiczenie nr 5 BADANIE PROMIENIOWANIA RENTGENOWSKIEGO I. Podstawy fizyczne 1. Wstęp

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ II. PRZECHODZENIE CZĄSTEK NAŁADOWANYCH PRZEZ MATERIĘ

ROZDZIAŁ II. PRZECHODZENIE CZĄSTEK NAŁADOWANYCH PRZEZ MATERIĘ ROZDZIAŁ II. PRZECHODZENIE CZĄSTEK NAŁADOWANYCH PRZEZ MATERIĘ. Zasięg Cząstki alfa, protony czy elektrony na swojej drodze w materii napotykają jądra i elektrony i zderzają się z nimi. W wyniku zderzeń

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE. Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1

MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE. Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1 MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1 Cel szkolenia wstępnego: Zgodnie z Ustawą Prawo Atomowe

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia do kolokwium

Zagadnienia do kolokwium II Pracownia Fizyczna, Ćwiczenie X X EFEKT COMPTONA Zagadnienia do kolokwium źródła promieniowania X, mechanizm jego powstawania linie widmowe powłok elektronowych atomów efekt Comptona w tym wyprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z Krystalografii specjalizacja: Fizykochemia związków nieorganicznych

Laboratorium z Krystalografii specjalizacja: Fizykochemia związków nieorganicznych Uniwersytet Śląski - Instytut Chemii Zakład Krystalografii ul. Bankowa 14, pok. 133, 40-006 Katowice tel. 0323591197, e-mail: izajen@wp.pl opracowanie: dr Izabela Jendrzejewska Laboratorium z Krystalografii

Bardziej szczegółowo

Badanie licznika Geigera- Mullera

Badanie licznika Geigera- Mullera Badanie licznika Geigera- Mullera Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie charakterystyki napięciowej licznika Geigera-Müllera oraz wyznaczenie szczególnych napięć detektora Wstęp Licznik G-M jest

Bardziej szczegółowo

POMIARY SKAśEŃ PROMIENIOTWÓRCZYCH

POMIARY SKAśEŃ PROMIENIOTWÓRCZYCH Politechnika Warszawska Wydział Fizyki Laboratorium Fizyki POMIARY SKAśEŃ PROMIENIOTWÓRCZYCH opracował: dr inŝ. Piotr Tulik Warszawa 2010 r. 1. Cel zajęć laboratoryjnych Celem ćwiczenia jest zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie promieniowania radonu

Wyznaczanie promieniowania radonu Wyznaczanie promieniowania radonu Urszula Kaźmierczak 1. Cele ćwiczenia Zapoznanie się z prawem rozpadu promieniotwórczego, Pomiar aktywności radonu i produktów jego rozpadu w powietrzu.. Źródła promieniowania

Bardziej szczegółowo

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE LASERY I ICH ZASTOSOWANIE Laboratorium Instrukcja do ćwiczenia nr 13 Temat: Biostymulacja laserowa Istotą biostymulacji laserowej jest napromieniowanie punktów akupunkturowych ciągłym, monochromatycznym

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie energii promieniowania gamma metodą scyntylacyjną

Wyznaczanie energii promieniowania gamma metodą scyntylacyjną Wyznaczanie energii promieniowania gamma metodą scyntylacyjną Wiesław Tłaczała Wprowadzenie Celem ćwiczenia jest wyznaczenie energii promieniowania gamma oraz pokazanie zjawisk, towarzyszących promieniowaniu

Bardziej szczegółowo

Szkoła z przyszłością. Oddziaływanie cząstek β z polem magnetycznym

Szkoła z przyszłością. Oddziaływanie cząstek β z polem magnetycznym Szkoła z przyszłością szkolenie współfinansowane przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Narodowe Centrum Badań Jądrowych, ul. Andrzeja Sołtana 7, 5-4 Otwock-Świerk ĆWICZENIE

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI INSTYTUT FIZYKI ZAKŁAD FIZYKI CIAŁA STAŁEGO. Ćwiczenie laboratoryjne Nr.2. Elektroluminescencja

UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI INSTYTUT FIZYKI ZAKŁAD FIZYKI CIAŁA STAŁEGO. Ćwiczenie laboratoryjne Nr.2. Elektroluminescencja UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI INSTYTUT FIZYKI ZAKŁAD FIZYKI CIAŁA STAŁEGO Ćwiczenie laboratoryjne Nr.2 Elektroluminescencja SZCZECIN 2002 WSTĘP Mianem elektroluminescencji określamy zjawisko emisji spontanicznej

Bardziej szczegółowo

THICK 800A DO POMIARU GRUBOŚCI POWŁOK. THICK 800A spektrometr XRF do szybkich, nieniszczących pomiarów grubości powłok i ich składu.

THICK 800A DO POMIARU GRUBOŚCI POWŁOK. THICK 800A spektrometr XRF do szybkich, nieniszczących pomiarów grubości powłok i ich składu. THICK 800A DO POMIARU GRUBOŚCI POWŁOK THICK 800A spektrometr XRF do szybkich, nieniszczących pomiarów grubości powłok i ich składu. Zoptymalizowany do pomiaru grubości warstw Detektor Si-PIN o rozdzielczości

Bardziej szczegółowo

Pomiar widm energetycznych promieniowania gamma przy pomocy analizatora wielokanałowego i detektora scyntylacyjnego

Pomiar widm energetycznych promieniowania gamma przy pomocy analizatora wielokanałowego i detektora scyntylacyjnego Jacek Pączkowski Gdańsk,. 05. 2013 r. Pomiar widm energetycznych promieniowania gamma przy pomocy analizatora wielokanałowego i detektora scyntylacyjnego 0 Cel ćwiczenia Pomiary przeprowadzone w ćwiczeniu

Bardziej szczegółowo

CZAS ŻYCIA MIONÓW. I. Cel ćwiczenia i metoda pomiarów

CZAS ŻYCIA MIONÓW. I. Cel ćwiczenia i metoda pomiarów K1 CZAS ŻYCIA MIONÓW I. Cel ćwiczenia i metoda pomiarów Celem ćwiczenia jest wyznaczenie czasu życia mionów. Rozpad mionu, tak, jak innych cząstek nietrwałych, jest procesem przypadkowym. W mechanice kwantowej

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika załamania światła za pomocą mikroskopu i pryzmatu

Wyznaczanie współczynnika załamania światła za pomocą mikroskopu i pryzmatu POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: MATEMATYKA Z ELEMENTAMI FIZYKI Kod przedmiotu: ISO73; INO73 Ćwiczenie Nr Wyznaczanie współczynnika

Bardziej szczegółowo

Pomiar współczynnika pochłaniania światła

Pomiar współczynnika pochłaniania światła Politechnika Łódzka FTIMS Kierunek: Informatyka rok akademicki: 2008/2009 sem. 2. grupa II Termin: 12 V 2009 Nr. ćwiczenia: 431 Temat ćwiczenia: Pomiar współczynnika pochłaniania światła Nr. studenta:

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią, sztuczne barwienie kryształów. Andrzej Lipiec. Opracowanie w ramach przedmiotu Metody i Techniki

Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią, sztuczne barwienie kryształów. Andrzej Lipiec. Opracowanie w ramach przedmiotu Metody i Techniki Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią, sztuczne barwienie kryształów. Opracowanie w ramach przedmiotu Metody i Techniki Jądrowe Andrzej Lipiec Wydział Fizyki Politechniki Warszawskiej, 2014

Bardziej szczegółowo

Fizyka jądrowa z Kosmosu wyniki z kosmicznego teleskopu γ

Fizyka jądrowa z Kosmosu wyniki z kosmicznego teleskopu γ Fizyka jądrowa z Kosmosu wyniki z kosmicznego teleskopu γ INTEGRAL - International Gamma-Ray Astrophysical Laboratory prowadzi od 2002 roku pomiary promieniowania γ w Kosmosie INTEGRAL 180 tys km Źródła

Bardziej szczegółowo

BADANIE EFEKTU FOTOELEKTRYCZNEGO ZEWNĘTRZNEGO

BADANIE EFEKTU FOTOELEKTRYCZNEGO ZEWNĘTRZNEGO Politechnika Warszawska Wydział Fizyki Laboratorium Fizyki I P Jerzy Politechnika Filipowicz Warszawska Wydział Fizyki Laboratorium Fizyki I P Jerzy Filipowicz BADANIE EFEKTU FOTOELEKTRYCZNEGO ZEWNĘTRZNEGO

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 34. Badanie elementów optoelektronicznych

Ćwiczenie nr 34. Badanie elementów optoelektronicznych Ćwiczenie nr 34 Badanie elementów optoelektronicznych 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z elementami optoelektronicznymi oraz ich podstawowymi parametrami, a także doświadczalne sprawdzenie

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie czasu martwego licznika Geigera-Müllera metodą dwóch

Wyznaczanie czasu martwego licznika Geigera-Müllera metodą dwóch Opracował: Roman Szatanik Wyznaczanie czasu martwego licznika Geigera-Müllera metodą dwóch źródeł oraz przy pomocy oscyloskopu I. Cel ćwiczenia Praktyczne wyznaczenie dwoma metodami wielkości charakteryzującej

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE KĄTA BREWSTERA 72

WYZNACZANIE KĄTA BREWSTERA 72 WYZNACZANIE KĄTA BREWSTERA 72 I. ZAGADNIENIA TEORETYCZNE Polaryzacja światła. Zjawisko polaryzacji światła przy odbiciu od powierzchni dielektrycznej kąt Brewstera. Prawa odbicia i załamania światła na

Bardziej szczegółowo

LVI Olimpiada Fizyczna Zawody III stopnia

LVI Olimpiada Fizyczna Zawody III stopnia LVI Olimpiada Fizyczna Zawody III stopnia ZADANIE DOŚIADCZALNE Praca wyjścia wolframu Masz do dyspozycji: żarówkę samochodową 12V z dwoma włóknami wolframowymi o mocy nominalnej 5 oraz 2, odizolowanymi

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 254. Badanie ładowania i rozładowywania kondensatora. Ustawiony prąd ładowania I [ ma ]: t ł [ s ] U ł [ V ] t r [ s ] U r [ V ] ln(u r )

Ćwiczenie nr 254. Badanie ładowania i rozładowywania kondensatora. Ustawiony prąd ładowania I [ ma ]: t ł [ s ] U ł [ V ] t r [ s ] U r [ V ] ln(u r ) Nazwisko... Data... Wydział... Imię... Dzień tyg.... Godzina... Ćwiczenie nr 254 Badanie ładowania i rozładowywania kondensatora Numer wybranego kondensatora: Numer wybranego opornika: Ustawiony prąd ładowania

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie parametrów baterii słonecznej

Wyznaczanie parametrów baterii słonecznej Wyznaczanie parametrów baterii słonecznej Obowiązkowa znajomość zagadnień Działanie ogniwa fotowoltaicznego. Złącze p-n. Parametry charakteryzujące ogniwo fotowoltaiczne. Zastosowanie ogniw fotowoltaicznych.

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI Miejsce na naklejkę z kodem (Wpisuje zdający przed rozpoczęciem pracy) KOD ZDAJĄCEGO OKRĘGOWA K O M I S J A EGZAMINACYJNA w KRAKOWIE PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI Czas pracy 120 minut Informacje 1.

Bardziej szczegółowo

Zadanie 3. (2 pkt) Uzupełnij zapis, podając liczbę masową i atomową produktu przemiany oraz jego symbol chemiczny. Th... + α

Zadanie 3. (2 pkt) Uzupełnij zapis, podając liczbę masową i atomową produktu przemiany oraz jego symbol chemiczny. Th... + α Zadanie: 1 (2 pkt) Określ liczbę atomową pierwiastka powstającego w wyniku rozpadów promieniotwórczych izotopu radu 223 88Ra, w czasie których emitowane są 4 cząstki α i 2 cząstki β. Podaj symbol tego

Bardziej szczegółowo

RENTGENOWSKA ANALIZA FLUORESCENCYJNA

RENTGENOWSKA ANALIZA FLUORESCENCYJNA RENTGENOWSKA ANALIZA FLUORESCENCYJNA Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest zidentyfikowanie pierwiastków w próbkach metodą rentgenowskiej analizy fluorescencyjnej przy zastosowaniu zestawu firmy Amptek składającego

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska, Wydział Fizyki. Pracownia Fizyki i Techniki Jądrowej. Spektrometria gamma

Politechnika Warszawska, Wydział Fizyki. Pracownia Fizyki i Techniki Jądrowej. Spektrometria gamma Politechnika Warszawska, Wydział Fizyki Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego: Opracowanie: Pracownia Fizyki i Techniki Jądrowej Spektrometria gamma prof. dr hab. Jan Pluta, pluta@if.pw.edu.pl, Gmach

Bardziej szczegółowo

Sprzęt stosowany w pozytonowej tomografii emisyjnej

Sprzęt stosowany w pozytonowej tomografii emisyjnej Sprzęt stosowany w pozytonowej tomografii emisyjnej Skaner PET-CT stanowi połączony w jedno urządzenie zespół dwóch tomografów, tomografu rentgenowskiego oraz tomografu PET. W artykule przedstawiono opis

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Załącznik nr 1 Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Lp. Zakres tematyczny (forma zajęć: wykład W / ćwiczenia obliczeniowe

Bardziej szczegółowo

Dopasowanie prostej do wyników pomiarów.

Dopasowanie prostej do wyników pomiarów. Dopasowanie prostej do wyników pomiarów. Graficzna analiza zależności liniowej Założenie: każdy z pomiarów obarczony jest taką samą niepewnością pomiarową (takiej samej wielkości prostokąty niepewności).

Bardziej szczegółowo

OCHRONA RADIOLOGICZNA II

OCHRONA RADIOLOGICZNA II 1 OCHRONA RADIOLOGICZNA II Dr inż. Jakub Ośko SPIS TREŚCI Wstęp 1 Przyrządy dozymetryczne 1 Zasada działania detektorów 2 Rodzaje przyrządów dozymetrycznych 3 Parametry przyrządów dozymetrycznych 4 Przybliżony

Bardziej szczegółowo

Stanowisko do pomiaru fotoprzewodnictwa

Stanowisko do pomiaru fotoprzewodnictwa Stanowisko do pomiaru fotoprzewodnictwa Kraków 2008 Układ pomiarowy. Pomiar czułości widmowej fotodetektorów polega na pomiarze fotoprądu w funkcji długości padającego na detektor promieniowania. Stanowisko

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka promieniowania miedziowej lampy rentgenowskiej.

Charakterystyka promieniowania miedziowej lampy rentgenowskiej. Uniwersytet Śląski - Instytut Chemii Zakładu Krystalografii ul. Bankowa 14, pok. 133, 40-006 Katowice tel. 0323591503, e-mail: izajen@wp.pl, opracowanie: dr Izabela Jendrzejewska Laboratorium z Krystalografii

Bardziej szczegółowo

F = e(v B) (2) F = evb (3)

F = e(v B) (2) F = evb (3) Sprawozdanie z fizyki współczesnej 1 1 Część teoretyczna Umieśćmy płytkę o szerokości a, grubości d i długości l, przez którą płynie prąd o natężeniu I, w poprzecznym polu magnetycznym o indukcji B. Wówczas

Bardziej szczegółowo

Detekcja widma promieniowania gamma emitowanego ze źródła 2 2 Na za pomocą licznika scyntylacyjnego

Detekcja widma promieniowania gamma emitowanego ze źródła 2 2 Na za pomocą licznika scyntylacyjnego Opracował: Jerzy Dryzek Detekcja widma promieniowania gamma emitowanego ze źródła 2 2 Na za pomocą licznika scyntylacyjnego I. Cel ćwiczenia Zapoznanie się z zasadą działania spektrometru do pomiaru widma

Bardziej szczegółowo

Analiza spektralna i pomiary spektrofotometryczne

Analiza spektralna i pomiary spektrofotometryczne Analiza spektralna i pomiary spektrofotometryczne Zagadnienia: 1. Absorbcja światła. 2. Współrzędne trójchromatyczne barwy, Prawa Gassmana. 3. Trójkąt barw. Trójkąt nasyceń. 4. Rozpraszanie światła. 5.

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne sieci komputerowe

Nowoczesne sieci komputerowe WYŻSZA SZKOŁA BIZNESU W DĄBROWIE GÓRNICZEJ WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA INFORMATYKI I NAUK SPOŁECZNYCH Instrukcja do laboratorium z przedmiotu: Nowoczesne sieci komputerowe Instrukcja nr 1 Dąbrowa Górnicza, 2010

Bardziej szczegółowo

UWAGA! spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia*

UWAGA! spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* Załącznik nr 4 do SIWZ UWAGA! Jeżeli Wykonawca składa ofertę co do części zamówienia, powinien wypełnić i załączyć do oferty tylko tabele dotyczące urządzeń, na które składa ofertę. Wyposażenie/warunki

Bardziej szczegółowo

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO ĆWICZENIE 53 PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO Cel ćwiczenia: wyznaczenie wartości indukcyjności cewek i pojemności kondensatorów przy wykorzystaniu prawa Ohma dla prądu przemiennego; sprawdzenie prawa

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA Temat: Pomiary oscyloskopowe. Budowa oscyloskopu 1. Cel ćwiczenia Poznanie obsługi i zasad wykorzystania oscyloskopu do obserwacji i pomiarów amplitudy napięcia przebiegów elektrycznych.

Bardziej szczegółowo

Lekcja 80. Budowa oscyloskopu

Lekcja 80. Budowa oscyloskopu Lekcja 80. Budowa oscyloskopu Oscyloskop, przyrząd elektroniczny służący do badania przebiegów czasowych dla na ogół szybkozmiennych impulsów elektrycznych. Oscyloskop został wynaleziony przez Thomasa

Bardziej szczegółowo

Badanie rozkładów kątowych kwantów anihilacyjnych γ z anihilacji pozyton i elektron w 22 Na

Badanie rozkładów kątowych kwantów anihilacyjnych γ z anihilacji pozyton i elektron w 22 Na Badanie rozkładów kątowych kwantów anihilacyjnych γ z anihilacji pozyton i elektron w 22 Na Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest: poznanie metody pomiarów w koincydencji, możliwości i zastosowania; poznanie

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym

Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym Ćwiczenie E6 Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym E6.1. Cel ćwiczenia Na zamkniętą pętlę przewodnika z prądem, umieszczoną w jednorodnym polu magnetycznym, działa skręcający moment

Bardziej szczegółowo

Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6

Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6 Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6 Marcin Polkowski (251328) 10 maja 2007 r. Spis treści I Laboratorium 5 2 1 Wprowadzenie 2 2 Pomiary rodziny charakterystyk 3 II Laboratorium 6 7 3 Wprowadzenie 7

Bardziej szczegółowo

Detektory scyntylacyjne

Detektory scyntylacyjne Detektory scyntylacyjne Scyntylator materiał, który emituje światło (widzialne lub w zakresie bliskim widzialnemu) pod wpływem promieniowania jonizującego (X, γ, α, β, n, p,...). To świecenie jest luminescencją,

Bardziej szczegółowo

LIDAR. Pomiary odległości przy pomocy lasera i wyznaczanie prędkości światła. Opracował: Michał Posyniak

LIDAR. Pomiary odległości przy pomocy lasera i wyznaczanie prędkości światła. Opracował: Michał Posyniak LID Pomiary odległości przy pomocy lasera i wyznaczanie prędkości światła. Opracował: Michał Posyniak Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową i działaniem lidaru oraz wykonanie za jego pomocą prostych

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie energii dysocjacji molekuły jodu (I 2 )

Wyznaczanie energii dysocjacji molekuły jodu (I 2 ) S1 Wyznaczanie energii dysocjacji molekuły jodu (I 2 ) 1 Cel ćwiczenia Bezpośrednim celem ćwiczenia jest wyznaczenie energii dysocjacji molekuły I 2. W trakcie przygotowywania doświadczenia oraz realizacji

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 7 TEMPERATURA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2009/2010 SEMESTR 3

PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 7 TEMPERATURA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2009/2010 SEMESTR 3 PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 7 TEMPERATURA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2009/2010 SEMESTR 3 Rozwiązania zadań nie były w żaden sposób konsultowane z żadnym wiarygodnym źródłem informacji!!!

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Metrologii

Laboratorium Metrologii Laboratorium Metrologii Ćwiczenie nr 3 Oddziaływanie przyrządów na badany obiekt I Zagadnienia do przygotowania na kartkówkę: 1 Zdefiniować pojęcie: prąd elektryczny Podać odpowiednią zależność fizyczną

Bardziej szczegółowo

CHEMIA 1. INSTYTUT MEDICUS Kurs przygotowawczy na studia medyczne kierunek lekarski, stomatologia, farmacja, analityka medyczna ATOM.

CHEMIA 1. INSTYTUT MEDICUS Kurs przygotowawczy na studia medyczne kierunek lekarski, stomatologia, farmacja, analityka medyczna ATOM. INSTYTUT MEDICUS Kurs przygotowawczy na studia medyczne kierunek lekarski, stomatologia, farmacja, analityka medyczna tel. 0501 38 39 55 www.medicus.edu.pl CHEMIA 1 ATOM Budowa atomu - jądro, zawierające

Bardziej szczegółowo

Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem

Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem Ćwiczenie E7 Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem E7.1. Cel ćwiczenia Prąd elektryczny płynący przez przewodnik wytwarza wokół niego pole magnetyczne. Ćwiczenie polega na pomiarze

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 47: Wyznaczanie indukcji magnetycznej cylindrycznych magnesów neodymowych.

Ćwiczenie nr 47: Wyznaczanie indukcji magnetycznej cylindrycznych magnesów neodymowych. Ćwiczenie nr 47: Wyznaczanie indukcji magnetycznej cylindrycznych magnesów neodymowych. Cel ćwiczenia: Wykorzystanie modelu Gilberta do wyznaczenia indukcji magnetycznej różnych magnesów neodymowych w

Bardziej szczegółowo

(54) Sposób określania koncentracji tlenu międzywęzłowego w materiale półprzewodnikowym

(54) Sposób określania koncentracji tlenu międzywęzłowego w materiale półprzewodnikowym RZECZPOSPOLITA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 172863 P O L S K A (21) Numer zgłoszenia 3 0 1 7 1 5 Urząd Patentowy (22) Data zgłoszenia: 3 1.1 2.1 9 9 3 Rzeczypospolitej Polskiej (51) Int.Cl.6 H01L 21/66

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali światła

Wyznaczanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali światła Ćwiczenie O3 Wyznaczanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali światła O3.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Pomiary rezystancji przy prądzie stałym"

Ćwiczenie: Pomiary rezystancji przy prądzie stałym Ćwiczenie: "Pomiary rezystancji przy prądzie stałym" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki.

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura 12. Fale elektromagnetyczne zadania z arkusza I 12.5 12.1 12.6 12.2 12.7 12.8 12.9 12.3 12.10 12.4 12.11 12. Fale elektromagnetyczne - 1 - 12.12 12.20 12.13 12.14 12.21 12.22 12.15 12.23 12.16 12.24 12.17

Bardziej szczegółowo

Sprzęganie światłowodu z półprzewodnikowymi źródłami światła (stanowisko nr 5)

Sprzęganie światłowodu z półprzewodnikowymi źródłami światła (stanowisko nr 5) Wojciech Niwiński 30.03.2004 Bartosz Lassak Wojciech Zatorski gr.7lab Sprzęganie światłowodu z półprzewodnikowymi źródłami światła (stanowisko nr 5) Zadanie laboratoryjne miało na celu zaobserwowanie różnic

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie stałej słonecznej i mocy promieniowania Słońca

Wyznaczanie stałej słonecznej i mocy promieniowania Słońca Wyznaczanie stałej słonecznej i mocy promieniowania Słońca Jak poznać Wszechświat, jeśli nie mamy bezpośredniego dostępu do każdej jego części? Ta trudność jest codziennością dla astronomii. Obiekty astronomiczne

Bardziej szczegółowo

Opracowanie wyników pomiarów w ćwiczeniu "Czas połowicznego zaniku izotopów promieniotwórczych" z wykorzystaniem arkusza Excel

Opracowanie wyników pomiarów w ćwiczeniu Czas połowicznego zaniku izotopów promieniotwórczych z wykorzystaniem arkusza Excel Opracowanie wyników pomiarów w ćwiczeniu "Czas połowicznego zaniku izotopów promieniotwórczych" z wykorzystaniem arkusza Excel 1. Oblicz średnią wartość tła w impulsach na minutę: Bśr =,. Wypełnij tabelę

Bardziej szczegółowo

II. ELEMENTY FIZYKI PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO 1

II. ELEMENTY FIZYKI PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO 1 II. ELEMENTY FIZYKI PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO 1 2.1. Atom i jego promieniowanie; podstawowe definicje i pojęcia W niniejszym opisie będziemy posługiwać się, dla prostoty, modelem atomu Bohra, w którym

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia. Analiza rentgenostrukturalna materiałów polikrystalicznych

Instrukcja do ćwiczenia. Analiza rentgenostrukturalna materiałów polikrystalicznych nstrukcja do ćwiczenia naliza rentgenostrukturalna materiałów polikrystalicznych Katedra Chemii Nieorganicznej i Technologii Ciała Stałego Wydział Chemiczny Politechnika Warszawska Warszawa, 2007 Promieniowanie

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 51: Współczynnik załamania światła dla ciał stałych

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 51: Współczynnik załamania światła dla ciał stałych Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 5: Współczynnik załamania światła dla ciał stałych Cel ćwiczenia: Wyznaczenie współczynnika załamania światła dla szkła i pleksiglasu metodą pomiaru grubości

Bardziej szczegółowo

SPEKTROFOTOMETRIA UV-Vis. - długość fali [nm, m], - częstość drgań [Hz; 1 Hz = 1 cykl/s]

SPEKTROFOTOMETRIA UV-Vis. - długość fali [nm, m], - częstość drgań [Hz; 1 Hz = 1 cykl/s] SPEKTROFOTOMETRIA UV-Vis Instrukcja do ćwiczeń opracowana w Katedrze Chemii Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego. Spektrofotometria w zakresie nadfioletu (UV) i promieniowania widzialnego (Vis) jest jedną

Bardziej szczegółowo

Akademickie Centrum Czystej Energii. Ogniwo paliwowe

Akademickie Centrum Czystej Energii. Ogniwo paliwowe Ogniwo paliwowe 1. Zagadnienia elektroliza, prawo Faraday a, pierwiastki galwaniczne, ogniwo paliwowe 2. Opis Główną częścią ogniwa paliwowego PEM (Proton Exchange Membrane) jest membrana złożona z katody

Bardziej szczegółowo

Zjawisko Dopplera w fizyce jądrowej. 3.1 Wstęp. (opracowany na podstawie podręcznika Mayera-Kuckuka [8])

Zjawisko Dopplera w fizyce jądrowej. 3.1 Wstęp. (opracowany na podstawie podręcznika Mayera-Kuckuka [8]) Zjawisko Dopplera w fizyce jądrowej 3.1 Wstęp (opracowany na podstawie podręcznika Mayera-Kuckuka [8]) W fizyce jądrowej, badanie stanów wzbudzonych i przejść między nimi stanowi klucz do zrozumienia skomplikowanej

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika załamania światła

Wyznaczanie współczynnika załamania światła Ćwiczenie O2 Wyznaczanie współczynnika załamania światła O2.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wyznaczenie współczynnika załamania światła dla przeźroczystych, płaskorównoległych płytek wykonanych z

Bardziej szczegółowo

EFEKT FOTOWOLTAICZNY OGNIWO SŁONECZNE

EFEKT FOTOWOLTAICZNY OGNIWO SŁONECZNE ĆWICZENIE 104 EFEKT FOTOWOLTAICZNY OGNIWO SŁONECZNE Instrukcja wykonawcza 1. Wykaz przyrządów 1. Panel z ogniwami 5. Zasilacz stabilizowany oświetlacza 2. Oświetlacz 3. Woltomierz napięcia stałego 4. Miliamperomierz

Bardziej szczegółowo

3.5 Obróbka i kalibracja danych

3.5 Obróbka i kalibracja danych 3.5 Obróbka i kalibracja danych Po zakończeniu naświetlania zestawu i wyjęciu wszystkich detektorów, przewożone są one do innego laboratorium gdzie wykonuje się pomiary widm gamma na spektrometrze germanowym

Bardziej szczegółowo

Własności optyczne materii. Jak zachowuje się światło w zetknięciu z materią?

Własności optyczne materii. Jak zachowuje się światło w zetknięciu z materią? Własności optyczne materii Jak zachowuje się światło w zetknięciu z materią? Właściwości optyczne materiału wynikają ze zjawisk: Absorpcji Załamania Odbicia Rozpraszania Własności elektrycznych Refrakcja

Bardziej szczegółowo

Zadania powtórkowe do egzaminu maturalnego z chemii Budowa atomu, układ okresowy i promieniotwórczość

Zadania powtórkowe do egzaminu maturalnego z chemii Budowa atomu, układ okresowy i promieniotwórczość strona 1/11 Zadania powtórkowe do egzaminu maturalnego z chemii Budowa atomu, układ okresowy i promieniotwórczość Monika Gałkiewicz Zad. 1 () Przedstaw pełną konfigurację elektronową atomu pierwiastka

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 41 POMIARY PRZY UŻYCIU GONIOMETRU KOŁOWEGO. Wprowadzenie teoretyczne

ĆWICZENIE 41 POMIARY PRZY UŻYCIU GONIOMETRU KOŁOWEGO. Wprowadzenie teoretyczne ĆWICZENIE 4 POMIARY PRZY UŻYCIU GONIOMETRU KOŁOWEGO Wprowadzenie teoretyczne Rys. Promień przechodzący przez pryzmat ulega dwukrotnemu załamaniu na jego powierzchniach bocznych i odchyleniu o kąt δ. Jeżeli

Bardziej szczegółowo

Niezwykłe światło. ultrakrótkie impulsy laserowe. Piotr Fita

Niezwykłe światło. ultrakrótkie impulsy laserowe. Piotr Fita Niezwykłe światło ultrakrótkie impulsy laserowe Laboratorium Procesów Ultraszybkich Zakład Optyki Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego Światło Fala elektromagnetyczna Dla światła widzialnego długość

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z laboratorium proekologicznych źródeł energii

Sprawozdanie z laboratorium proekologicznych źródeł energii P O L I T E C H N I K A G D A Ń S K A Sprawozdanie z laboratorium proekologicznych źródeł energii Temat: Wyznaczanie charakterystyk prądowo-napięciowych modułu ogniw fotowoltaicznych i sprawności konwersji

Bardziej szczegółowo