Nastolatek z kołataniem serca - kiedy kardiolog jest potrzebny od zaraz?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nastolatek z kołataniem serca - kiedy kardiolog jest potrzebny od zaraz?"

Transkrypt

1 Sesja : Dyżur na Izbie Przyjęć Nastolatek z kołataniem serca - kiedy kardiolog jest potrzebny od zaraz? dr n.med. Anna Turska-Kmieć Klinika Kardiologii Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka

2 KOŁATANIE SERCA - DEFINICJA JEST TO OBJAW DYSKOMFORT SPOWODOWANY ŚWIADOMOŚCIĄ : PRZYSPIESZONEJ, NIERÓWNEJ LUB MOCNEJ CZYNNOŚCI SERCA. WYSTĘPUJE U OKOŁO 3% POPULACJI.

3 KOŁATANIE SERCA KOŁATANIA SERCA MOGĄ BYĆ OBJAWEM SZEROKIEGO SPEKTRUM STANÓW KLINICZNYCH OD BARDZO ŁAGODNEGO, CHOĆ NIEPRZYJEMNEGO DLA DZIECKA, PROBLEMU KLINICZNEGO AŻ PO JEDNOSTKI CHOROBOWE ZWIĄZANE Z WYSOKIM STOPNIEM ZAGROŻENIA NAGŁYM ZGONEM

4 PACJENCI KARDIOLOGICZNI NA IP/SOR PACJENCI PEDIATRYCZNI NA IP/SOR OK. 55/ PACJENTÓW NAJCZĘŚCIEJ NA IP/SOR SA DZIECI KOŁATANIEM SERCA/ŁATWYM MĘCZENIEM I OMDLENIAMI ARYTMIE NIESTABILNE HEMODYNAMICZNIE ZAGRAŻAJĄCE ŻYCIU RZADKO NA IP/SOR NAJCZĘŚCIEJ JEST STWIERDZANA TACHYKARDIA ZATOKOWA, CZĘSTOSKURCZE SA U OKOŁO 13%, BRADYARYTMIE U OK. 6% PACJENTÓW. Z Doniger SJ, Sharieff GQ. Pediatric dysarrhythmias. Pediatr Clin North Am. 2006;53:85 105

5 KOŁATANIE SERCA - przyczyny U większości dzieci u podłoża kołatań serca leżą zaburzenia rytmu serca oraz napady niepokoju i napady paniki Przyczyny kardiologiczne 43% Napady niepokoju, napady paniki, stress 31% Narkotyki (kokaina, amfetamina), 6% przedawkowanie leków (teofilina, sympatykomimetyki), alkohol, kofeina Inne przyczyny (gorączka, anemia, 4% nadczynnosc tarczycy, hipowolemia, hipoglikemi, zaburzenia jonowe, przewlekłe choroby płuc, nieprawidłowe reakcje wazowagalne) Brak uchwytnej przyczyny 16%

6 Jak oceniać nastolatka z kołataniem na PACJENT wywiad/badanie przedmiotowe IP/SOR OBJAWY/RODZAJ KOŁATANIA ETIOLOGIA RODZINA DGN/LECZENIE wywiad RYZYKO nagłego zgonu sercowego (NZS)

7 Jak oceniać nastolatka z kołataniem serca na IP/SOR Wywiad osobniczy objawy kołatania Dokładny charakter kołatań Kiedy kołatanie wystąpiło pierwszy raz Czas trwania i częstość występowania epizodów Towarzyszący ból w klatce piersiowej, omdlenie W jaki sposób rozpoczyna się epizod? W jaki sposób kończy się epizod? Wywiad rodzinny Nagły zgon/ zatrzymanie krążenia, choroby serca, zaburzenia rytmu, padaczka

8 Jak oceniać nastolatka z kołataniem serca na IP/SOR Wywiad osobniczy c.d. Znana choroba serca podłoże arytmii Wada wrodzona serca Kardiomiopatie Niewydolność serca Ból wieńcowy, przebyty zawał Kanałopatia Arytmia/ Leczenie antyarytmiczne w przeszłości Czynniki predysponujące Stres psychiczny Wysiłek Kofeina, alkohol, narkotyk Choroby tarczycy Niedokrwistość Niedotlenienie

9 Jak oceniać nastolatka z kołataniem serca na IP/SOR Badanie przedmiotowe Czynność serca (częstość, regularność rytmu) Szmer nad sercem Objawy niewydolności serca przyspieszenie rytmu serca tachypnoe i dyspnoe powiększenie wątroby obrzęki obwodowe Powiększenie tarczycy

10 Jak oceniać nastolatka z kołataniem serca na IP/SOR Badanie EKG Standardowy zapis EKG powinien być wykonany u każdego dziecka z kołataniami serca RUTYNOWY ZAPIS EKG - GŁÓWNA METODA DIAGNOSTYKI ARYTMII NA IP/SOR Rzadko udaje się wykonać zapis w trakcie epizodu kołatania (wtedy potwierdzenie charakteru rytmu w trakcie epizodu ) w okresie międzynapadowym zapis może być prawidłowy

11 Jak oceniać nastolatka z kołataniem serca na IP/SOR Badanie EKG poszukiwanie zmian wskazujących na patologię przerost lewej lub prawej komory blok przedsionkowo-komorowy i śródkomorowy skrócenie odstępu PQ, fala delta wydłużenie skorygowanego odstępu QT pobudzenia przedwczesne komorowe lub nadkomorowe cechy niedokrwienia/ przebytego zawału mięśnia sercowego

12 Jak oceniać nastolatka z kołataniem serca na IP/SOR W przypadku stosowania farmakoterapii na IP/SOR konieczne wykonanie zapisu EKG przed podaniem w czasie podawania leku po podaniu leku

13 Węzeł zatokowy Potencjał czynnościowy Mięsień sercowy Układ przewodzący Rytm zatokowy EKG

14 KOŁATANIE SERCA - PRZYCZYNY KARDIOLOGICZNE ARYTMIE POBUDZENIA PRZEDWCZESNE KOMOROWE /NADKOMOROWE CZĘSTOSKURCZE NADKOMOROWE/KOMOROWE TRZEPOTANIE/MIGOTANIE PRZEDSIONKÓW

15 KOŁATANIE SERCA - RYZYKO Ryzyko wynikające z arytmii jest związane z: rodzajem arytmii odpowiedzialnej za objawy oraz rodzajem i ciężkością ewentualnej współistniejącej choroby serca Do czynników alarmujących należy: Omdlenie stan przedomdleniowy Choroba serca niewydolność serca Nieprawidłowy EKG Zidentyfikowana złożona arytmia komorowa

16 KOŁATANIE SERCA - RYZYKO SZCZEGÓLNA UWAGA U DZIECI Z KOŁATANIEM SERCA: z towarzyszącymi zawrotami głowy z towarzyszącymi omdleniami lub stanami przedomdleniowymi w trakcie wysiłku w trakcie stresu emocjonalnego z wywiadem rodzinnym nagłych zgonów sercowych u młodych członków najbliższej rodziny z podejrzeniem towarzyszącej wady/choroby serca

17 KOŁATANIE SERCA - RYZYKO Migotanie komór Migotanie przedsionków w zespole WPW Upośledzenie funkcji komory niedokrwienie, wada serca, kardiomiopatia rozstrzeniowa Kardiomiopatia przerostowa Kanałopatie np. LQTS, ARVC, CPVT

18 TACHYARYTMIA - CZĘSTOSKURCZ Wąski QRS- częstoskurcz nadkomorowy lub ortodromowy w WPW Szeroki QRS- częstoskurcz komorowy lub antydromowy w WPW Wielokształtny komorowy lub Torsade de pointes (LQTS)

19 KOŁATANIE SERCA - zmiany w EKG KOŁATANIE SERCA - RYZYKO w EKG Zmiany w EKG Fala delta, krótki odstęp PQ (zespół WPW) P mitrale, przerost lewej LK Pobudzenia przedwczesne komorowe o morfologii LBBB/RBBB Wydłużenie odstępy QT (zespół LQTS) Odwrócony załamek T w V1-V3 >14rż z lub bez obecności fali epsilon Prawdopodobna przyczyna Częstoskurcz nawrotny przedsionkowo-komorowy Napadowe migotanie przedsionków Częstoskurcz komorowy z drogi odpływu prawej/lewej komory Wielokształtny częstoskurcz komorowy Arytmogenna kardiomiopatia prawej komory

20 KOŁATANIE SERCA - objaw - przyczyna Objaw Uczucie pojedynczego przeskoczenia w sercu Uczucie niemożności nabrania pojedynczego oddechu Uczucie pojedynczego uderzenia serca Uczucie szybkiego, regularnego pulsowania w szyi Kołatanie w pozycji pionowej, ustępujące po położeniu się Kołatania serca nasilające się w nocy Prawdopodobna przyczyna Pojedyncze pobudzenie przedwczesne Pobudzenie przedwczesne komorowe Pobudzenie przedwczesne komorowe Częstoskurcze nadkomorowe Napadowy częstoskurcz węzłowy Pobudzenia przedwczesne lub napadowe migotanie przedsionków

21 KOŁATANIE SERCA - objaw - przyczyna Objaw Kołatania związane ze stresem emocjonalnym Kołatania związane z wysiłkiem fizycznym Przyjmowanie leków, okazjonalne przyjęcie narkotyku Kołatania przerywane stymulacją nerwu błędnego Kołatania z uczuciem szybkiej, niemiarowej czynności serca Prawdopodobna przyczyna Podłoże psychiatryczne, kanałopatie (LQTS), częstoskurcze komorowe zależne od katecholamin LQTS, częstoskurcze komorowe, tachyarytmie nadkomorowe Kołatania zależne od leków Częstoskurcze nadkomorowe migotanie przedsionków, częstoskurcze nadkomorowe z różnym stopniem bloku

22 KOŁATANIE SERCA - arytmia 184 chorych z kołataniem serca= badanie Holter EKG Sulfi Mayou et al Q J Med 2003; 96:

23 Pytanie Dla rozpoznania rytmu zatokowego konieczne jest wykazanie w EKG Czerwony- Dodatniego załamka P w I i dodatniego załamka P w odprowadzeniu avr Zielony - Dodatniego załamka P w I i ujemnego załamka P w odprowadzeniu avr Żółty Ujemnego załamka P w I i dodatniego załamka P w odprowadzeniu avr

24 TACHYKARDIA ZATOKOWA 170/min

25 Pytanie Dla rozpoznania rytmu zatokowego konieczne jest wykazanie w EKG Czerwony- Dodatniego załamka P w I i dodatniego załamka P w odprowadzeniu avr Zielony - Dodatniego załamka P w I i ujemnego załamka P w odprowadzeniu avr Żółty Ujemnego załamka P w I i dodatniego załamka P w odprowadzeniu avr

26 RYZYKO ZWIĄZANE Z ARYTMIĄ Nagły zgon sercowy Nagłe zatrzymanie krążenia Śmierć spowodowana nieoczekiwanym zatrzymaniem krążenia, zwykle na skutek arytmii, która następuje w ciągu godziny od pojawienia się pierwszych objawów Śmierć spowodowana nieoczekiwanym zatrzymaniem krążenia, zwykle na skutek arytmii, która następuje w ciągu godziny od pojawienia się pierwszych objawów, w której działanie medyczne (np. defibrylacja) przywraca choremu życie

27 TACHYARYTMIA na IP/SOR ARYTMIA NAPADOWA UTRWALONA ARYTMIA Z WĄSKIM - SZEROKIM QRS JEDNOKSZTAŁTNY-WIELOKSZTAŁTNY ARYTMIA MIAROWA- NIEMIAROWA ARYTMIA OBJAWOWA - BEZOBJAWOWA Większe zagrożenie zagrożenie życia życia życia najbardziej istotne w ocenie dzieci na IP/SOR

28 KOŁATANIE SERCA stratyfikacja ryzyka Niskie ryzyko- opieka lekarza pierwszego kontakty Uczucie pojedynczego przeskoczenia w sercu Uczucie pojedynczego głuchego uderzenia Krótkie trzepotanie Powolne tłuczenie (łomotanie) Planowa konsultacja kardiologa Wywiad sugeruje nawracająca tachyarytmie Kołatania z towarzyszącymi objawami oraz oraz lub Pilna konsultacja kardiologa Kołatania podczas wysiłku Kołatania z omdleniami lub stanem przedomdleniowym. NZK Wywiad rodzinny w kierunku NZS/ kanałopati Prawidłowe EKG Nieprawidłowe EKG Udokumentowana objawowa arytmia (VT, TdP, Afib) Negatywny wywiad rodzinny Bez choroby strukturalnej lub Znana strukturalna choroba serca lub EKG z cechami kanałopatii

29 Przypadki kołatania serca związane z arytmią

30 Pytanie W zapisie EKG u 14 letniej dziewczynki z kołataniem serca bez innych objawów stwierdzono Czerwony- tachykardię zatokową Zielony częstoskurcz przedsionkowy Żółty częstoskurcz węzłowy lub przedsionkowokomorowy z udziałem drogi dodatkowej

31 Częstoskurcz z miarowymi wąskimi zespołami QRS

32 Pytanie Jaki lek należy podać dla przerwania arytmii Czerwony- izoptin w bolusie iv Zielony adenozynę we wlewie iv Żółty żaden z podanych

33 Częstoskurcz z z prawidłowymi zespołami QRS QRS Definicja - jest to przyśpieszenie rytmu serca powyżej wartości prawidłowych należnych dla wieku dziecka powstające w strukturach położonych powyżej rozwidlenia pęczka Hisa najczęstsza objawowa arytmia u dzieci Najczęściej częstoskurcz nawrotny z udziałem drogi dodatkowej (AVRT- zespół WPW), węzłowy(avnrt)

34 Fala delta Zespół preekscytacji drogą dodatkową część serca jest pobudzona wcześniej fizjologiczna droga przewodzenia PQ częstość występowania u dzieci nie jest znana u dzieci z WWS 0,3-1% (Ebstein, ctga) WPW: jawny (zawsze obecne cechy preekscytacji) intermittent (okresowo obecne) utajony (droga dodatkowa wykorzystywana tylko wstecznie w czasie częstoskurczu). Migotanie/trzepotanie przedsionków Vfib (migotanie komór), ryzyko nagłego zgonu (szczególnie młodzież) jako pierwszego objawu

35 Zespół WPW Fala delta PQ

36 Częstoskurcz przedsionkowo - komorowy WĄSKI QRS (90%) Częstoskurcz antydromowy droga zstępująca przez drogę dodatkową, a droga wstępująca to droga fizjologiczna Częstoskurcz ortodromowy droga zstępująca przez fizjologiczny prawidłowy układ przewodzący, droga wstępująca to droga dodatkowa. SZEROKI QRS

37 Częstoskurcz z miarowymi wąskimi zespołami QRS

38 Częstoskurcz z miarowymi wąskimi zespołami QRS Adenozyna = czestoskurcz węzłowy

39 Częstoskurcz z miarowymi wąskimi zespołami QRS częstoskurcz z udziałem drogi dodatkowej adenozyna rytm zatokowy z cechami zespołu WPW trzepotanie przedsionkow 2:1 adenozyna fale trzepotania

40 Pytanie W zapisie EkG u 14 letniej dziewczynki z kołataniem serca bez innych objawów stwierdzono Czerwony- tachykardię zatokową Zielony częstoskurcz przedsionkowy Żółty częstoskurcz węzłowy lub przedsionkowokomorowy z udziałem drogi dodatkowej Łatwo przerwany - wskazanie do pilnej ambulatoryjnej konsultacji kardiologicznej, jeśli natomiast wymaga KWE lub oporny na przerwanie farmakologiczne konsultacja CITO

41 Metody przerywania napadu częstoskurczu nadkomorowego sekund (twarz) 60 sekund (klatka piersiowa) Do 10 sekund masaż jednostronny

42 Częstoskurcz nadkomorowy przerwanie napadu Istotne zaburzenia hemodynamiczne Tak Kardiowersja J/kg Nie Adenozyna mg/kg Nie podajemy werapamilu i digoksyny iv u niemowląt Adenozyna może wyzwolić napad astmy Adenozyna bolus Amiodaron 5 mg/kg Kardiowersja

43 Pytanie Jaki lek należy podać dla przerwania arytmii Czerwony- izoptin w bolusie iv Zielony adenozye we wlewie iv Żółty żaden z podanych Adenzyne podaje się w bolusie iv

44 Pytanie W zapisie EkG u 15-letniego sportowca z kołataniem serca i stanami przedomdleniowymi podczas zawodów stwierdzono Czerwony- niemiarowy częstoskurcz komorowy Zielony częstoskurcz typu torsade de pointes Żółty migotanie przedsionków w zespole WPW

45 Zapis EKG u 15-letniego sportowca z kołataniem serca i stanami przedomdleniowymi podczas zawodów

46 Pytanie W zapisie EkG u 15 Zapis EKG u 15-letniego sportowca z kołataniem serca i stanami przedomdleniowymi podczas zawodów stwierdzono Czerwony- niemiarowy częstoskurcz komorowy Zielony częstoskurcz typu torsade de pointes Żółty migotanie przedsionków w zespole WPW Leczenie: Amiodaron/ KWE. Wskazanie do pilnej konsultacja CITO, ablacja

47 Niemiarowy szybki rytm komór szerokie zespoły QRS - migotanie przedsionków -zespół WPW

48

49

50 Częstoskurcz z miarowymi zespołami QRS typu LBBB U dzieci najczęściej VT z drogi odpływu prawej komory V1- rs V6- R

51 Sustained VT Degeneration to VF wskazania do konsultacji kardiologicznej CITO

52 Migotanie komór defibrylacja

53 Pytanie W zapisie EkG u 16 letniej dziewczynki z kołataniem serca podczas wysiłku szczególnie podczas pływania i kilkakrotnie nawracającymi krótkimi utratami przytomności poprzedzonymi uczuciem szybkiego bicia serca stwierdzono Czerwony- niemiarowy częstoskurcz nadkomorowy Zielony częstoskurcz typu torsade de pointes Żółty migotanie przedsionków w zespole WPW

54 Zapis EKG u 16 letniej dziewczynki z kołataniem serca podczas wysiłku szczególnie podczas pływania i kilkakrotnie nawracającymi krótkimi utratami przytomności poprzedzonymi uczuciem szybkiego bicia serca

55 Pytanie W zapisie EkG u 16 letniej dziewczynki z kołataniem serca podczas wysiłku szczególnie podczas pływania i kilkakrotnie nawracającymi krótkimi utratami przytomności poprzedzonymi uczuciem szybkiego bicia serca stwierdzono Czerwony- niemiarowy częstoskurcz nadkomorowy Zielony częstoskurcz typu torsade de pointes Żółty migotanie przedsionków w zespole WPW Wskazanie do pilnej konsultacja CITO, implantacja kardiowertera -defibrylatora

56 Częstoskurcz z niemiarowymi szerokimi zespołami QRS Torsade de pointes - LQTS QTC>500(600)ms- istotne ryzyko nagłego zgonu

57 TdP - 0,1-0,3ml/kg 20% siarczan magnezu - Dawki można powtarzać 3-4x/dzień - Podaż powolna w pompie infuzyjnej w odpowiednim rozcieńczeniu (dożylne podawanie jest bolesne)

58 Nagły zgon sercowy u dzieci Kanałopatia Pierwotnie elektryczna choroba serca = mutacje powodują nieprawidłową budowę białek tworzących kanały w błonach miocytów = to powoduje zaburzenia funkcji kanałów jonowych arytmia)

59 Metody obliczania QTc = corrected QT= czas skorygowany do częstotliwości rytmu serca R R QTc (s) - wzór Bazetta QT Przykład obliczeń (badanie ekg, przesuw 50mm/s, 1mm=0,02s): RR = (39mm x 0,02s) 0,78s, RR = 0,883s, QT = (26mm x 0,02s) 0,52s, QTc = QT: RR = 0,52:0,883 = 0,588s = 588ms Powinno się obliczyć średnią wartość QTc z co najmniej 2-3 pomiarów

60 Wartości skorygowanego odstępu QT 1-15 lat Kobiety Mężczyźni Norma < 440 ms < 450 ms < 430 ms Wartości graniczne ms ms ms Patologia > 470 ms > 480 > 460 ms RR 1200 ms - QTc 374 ms RR 800 ms - QTc 458 ms RR 580 ms - QTc 525 ms

61 LQTS1-3 to ok 75% przypadków klinicznie rozpoznanego LQTS i > 95% genetycznie potwierdzonych zespołów LQTS Wysoki T o szerokiej podstawie Płaski T, może być duża fala U (strzałka) za załamkiem T Długa wstawka S-T i na końcu zwykle wysoki załamek T

62 Congenital type 1 long QT syndrome unmasked by a highly caffeinated energy drink (Keith A. Dufendach*, Justin M. Horner, MD, MPH,* Bryan C. Cannon, MD, FHRS, Michael J. Ackerman, MD, PhD) Rośnie ilość młodych ludzi którzy pija wysoko energetyczne napoje zawierające kofeinę (o 70% wzrosła konsumpcja od lat 1977 to 2009) 13 letnia dziewczynka z LQTS1 przez 2 tygodnie piła takie napoje i trafiła z powodu TDP na oddział intensywnej terapii.

63 WIELOKSZTAŁTNY CZĘSTOSKURCZ KOMOROWY TORSADE DE POINTES TdP 12-letnia dziewczynka Od 7. roku życia (od 2002 roku) leczona z powodu utrat przytomności na padaczkę różnymi lekami. Po 6 latach leczenia zlecono EKG, dziewczynka wcześniej skarżyła się na uczucie szybkiego bicia serca. Ojciec dziecka i brat też mają utraty przytomności, ojciec był leczony p-padaczkowo

64

65 4-LETNI CHŁOPIEC PO ZATRZYMANIU KRĄŻENIA

66 LQTS kryteria Schwartza ( ) Zmiany w EKG QTc 480ms 3 QTc ms 2 QTc (mężczyźni) ms 1 QTc w 4. min odpoczynku w pr. wysiłkowej 480 ms 1 Torsade de pointes 2 Naprzemienność załamków T 1 Dwugarbny zał.t w 3 odprowadz 1 Bradykardia (dzieci) 0.5 Dane kliniczne Omdlenie w stresie (bez stresu) 2 (1) Wrodzona głuchota 0.5 Wywiad rodzinny Pewne rozpoznanie LQTS w rodzinie 1 SCD w najbliższej rodzinie < 30 r. życia 0.5

67 LQTS kryteria Schwartza Skala punktowa od 0 do 9 punktów Rozpoznanie wysoce prawdopodobne 3,5 punkty prawdopodobne 2-3 punkty mało prawdopodobne 1 punkt Wskazana częsta kontrola zapisów EKG na długiej taśmie dla ujawnienia okresowo występującego wydłużanie się czasu QTc

68 Katecholaminergiczny wielokształtny częstoskurcz komorowy CPVT 1 :10000 Prowokowany wysiłkiem Pierwsze objawy w dzieciństwie, rodzinne Nagły zgon do 50%<30rż Bez anatomicznej wady serca. Prawidłowy czas QT Genetycznie heterogenna arytmia (z i bez mutacji RyR2) Beta blokery arytmię Sport zakazany Wysiłek =aktywacja adrenergiczna= stopniowo nasila arytmie, w chwili omdlenia ustaje stymulacja adrenergiczna = zgon-lub r.zat Częstoskurcz komorowy dwukierunkowy

69 CPVT Omdlenie Przerwanie wysiłku = ustaje stymulacja adrenergiczna

70

71 Schemat postępowania w kołataniach serca Wywiad, badanie przedmiotowe, EKG Pojedyncze pobudzenia dodatkowe, bez lub umiarkowane objawy, EKG norma, wywiad rodzinny negatywny Brak wykładników choroby/wady serca= dalsza obserwacja pediatryczna/psychologiczna Podejrzenie strukturalnej choroby serca- omdlenia, nieprawidłowe EKG, niewydolność serca Łagodna postać kołatania serca, planowa konsultacja kardiologiczna W zależności od stopnia objawów pilna konsultacja ambulatoryjna lub konsultacja CITO w ośrodku referencyjnym Echo, Holter, event-holter, próba wysiłkowa, EPS

72 Kołatania serca rola pediatry Rola pediatry jest bardzo ważna : Szczegółowy wywiad dotyczący występowania, charakteru i okoliczności występowania objawów ze strony układu krążenia (wysiłek, emocje, ból w kl.piersiowej, niemiarowy rytm serca, pora dnia) Szczegółowy wywiad rodzinny: skierowanie na badania członków rodzin = szansa na identyfikację osób ryzykiem nagłego zgonu Przy kierowaniu na EKG wymaganie zapisu na przesuwie 50mm/s z ocena QTc Przestrzeganie obowiązujących uprawnień do kwalifikacji do sportu wyczynowego ( zaświadczenie wydaje lekarz sportowy na podstawie opinii kardiologa i koniczne jest EKG)

73 Nagły zgon u dzieci (SD) rola lekarza SZKOLENIE w zasadach resuscytacji Od wielu lat towarzystwa resuscytacyjne i kardiologiczne na całym świecie w swoich standardach zalecają, aby podstawowe działania resuscytacyjne tzw. ABC (Airway- Breathing-Circulation) były obowiązkowe w programie edukacyjnym dla uczniów. Edukacja w używaniu zewnętrznych defibrylatorów, coraz częściej są dostępne np. w miejskich środkach transportu (np. metro). Szkolenia są organizowane w Polsce - Polski Czerwony Krzyż, Fundacja Wielka Orkiestry Świątecznej Pomocy, IPCZD Zadanie dla kardiologa i pediatry: kierowanie na szkolenie opiekunów dzieci z ChUSN obciążonymi ryzykiem nagłego zgonu sercowego.

74 Dziękuję za uwagę

Zaburzenia rytmu serca. Monika Panek-Rosak

Zaburzenia rytmu serca. Monika Panek-Rosak Zaburzenia rytmu serca Monika Panek-Rosak załamek P depolaryzacja przedsionków QRS depolaryzacja komór załamek T repolaryzacja komór QRS < 0,12 sek PR < 0,2 sek ROZPOZNAWANIE ZAPISU EKG NA MONITORZE 1.

Bardziej szczegółowo

EKG Zaburzenia rytmu i przewodzenia cz. II

EKG Zaburzenia rytmu i przewodzenia cz. II EKG Zaburzenia rytmu i przewodzenia cz. II Karol Wrzosek KATEDRA I KLINIKA KARDIOLOGII, NADCIŚNIENIA TĘTNICZEGO I CHORÓB WEWNĘTRZNYCH Mechanizmy powstawania arytmii Ektopia Fala re-entry Mechanizm re-entry

Bardziej szczegółowo

Układ bodźcoprzewodzący

Układ bodźcoprzewodzący ZABURZENIA RYTMU I PRZEWODZENIA II KATEDRA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 2014 Układ bodźcoprzewodzący Węzeł zatokowo-przedsionkowy Węzeł przedsionkowo-komorowy Pęczek Hisa lewa i prawa odnoga Włókna

Bardziej szczegółowo

EKG w stanach nagłych. Dr hab. med. Marzenna Zielińska

EKG w stanach nagłych. Dr hab. med. Marzenna Zielińska EKG w stanach nagłych Dr hab. med. Marzenna Zielińska Co to jest EKG????? Układ bodźco-przewodzący serca (Wagner, 2006) Jakie patologie, jakie choroby możemy rozpoznać na podstawie EKG? zaburzenia rytmu

Bardziej szczegółowo

Układ bodźcoprzewodzący ZABURZENIA. Prawidłowa generacja i przewodzenie impulsów RYTMU I PRZEWODZENIA

Układ bodźcoprzewodzący ZABURZENIA. Prawidłowa generacja i przewodzenie impulsów RYTMU I PRZEWODZENIA Układ bodźcoprzewodzący ZABURZENIA RYTMU I PRZEWODZENIA Węzeł zatokowo-przedsionkowy Węzeł przedsionkowo-komorowy Pęczek Hisa lewa i prawa odnoga Włókna Purkinjego II KATEDRA KARDIOLOGII CM CM UMK UMK

Bardziej szczegółowo

MONITOROWANIE EKG, ZABURZENIA RYTMU SERCA RC (UK)

MONITOROWANIE EKG, ZABURZENIA RYTMU SERCA RC (UK) MONITOROWANIE EKG, ZABURZENIA RYTMU SERCA Zagadnienia Wskazania i techniki monitorowania elektrokardiogramu Podstawy elektrokardiografii Interpretacja elektrokardiogramu formy NZK groźne dla życia zaburzenia

Bardziej szczegółowo

II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK

II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 6 elektrod przedsercowych V1 do V6 4 elektrody kończynowe Prawa ręka Lewa ręka Prawa noga Lewa noga 1 2 Częstość i rytm Oś Nieprawidłowości P Odstęp PQ Zespół QRS (morfologia,

Bardziej szczegółowo

FIZJOLOGICZNE I PATOFIZJOLOGICZNE PODSTAWY INTERPRETACJI EKG. Aleksandra Jarecka

FIZJOLOGICZNE I PATOFIZJOLOGICZNE PODSTAWY INTERPRETACJI EKG. Aleksandra Jarecka FIZJOLOGICZNE I PATOFIZJOLOGICZNE PODSTAWY INTERPRETACJI EKG Aleksandra Jarecka CO TO JEST EKG? Graficzne przedstawienie zmian potencjałów kardiomiocytów w czasie mierzone z powierzchni ciała Wielkość

Bardziej szczegółowo

EKG u pacjentów z kołataniem serca i utratą przytomności

EKG u pacjentów z kołataniem serca i utratą przytomności EKG u pacjentów z kołataniem serca i utratą przytomności Wywiad i badanie fizykalne 56 Kołatania serca 56 Zawroty głowy i omdlenia 56 Badanie fizykalne 58 EKG pomiędzy napadami kołatań serca i omdleń 6

Bardziej szczegółowo

Sportowiec z zaburzeniami rytmu serca

Sportowiec z zaburzeniami rytmu serca 2014-05-01 Sportowiec z zaburzeniami rytmu serca Renata Główczyńska 2014-05-01 SCD 2014-05-01 SCD młodzi sportowcy Postępowanie Wywiad podmiotowy Objawy Nadużywanie leków, używki, doping, narkotyki Wywiad

Bardziej szczegółowo

Migotanie przedsionków Aleksandra Jarecka Studenckie Koło Naukowe przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Szpitala Klinicznego Dzieciątka Jezus w Warszawie Kierownik Kliniki - prof. dr hab. Piotr

Bardziej szczegółowo

Delegacje otrzymują w załączeniu dokument D043528/02 Annex.

Delegacje otrzymują w załączeniu dokument D043528/02 Annex. Rada Unii Europejskiej Bruksela, 8 marca 2016 r. (OR. en) 6937/16 ADD 1 TRANS 72 PISMO PRZEWODNIE Od: Komisja Europejska Data otrzymania: 7 marca 2016 r. Do: Nr dok. Kom.: Dotyczy: Sekretariat Generalny

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Podstawy fizyczne elektrokardiografii... 11. 2. Rejestracja elektrokardiogramu... 42. 3. Ocena morfologiczna elektrokardiogramu...

SPIS TREŚCI. 1. Podstawy fizyczne elektrokardiografii... 11. 2. Rejestracja elektrokardiogramu... 42. 3. Ocena morfologiczna elektrokardiogramu... SPIS TREŚCI 1. Podstawy fizyczne elektrokardiografii.............................. 11 Wstęp................................................................ 11 Ogólny opis krzywej elektrokardiograficznej...................................

Bardziej szczegółowo

Podstawowe wskazania do ablacji RF wg ACC/AHA/ ESC

Podstawowe wskazania do ablacji RF wg ACC/AHA/ ESC Podstawowe wskazania do ablacji RF wg A/AHA/ ES Najprostsze wskazania do konsultacji Udokumentowany częstoskurcz z wąskimi QRS Udokumentowany częstoskurcz z szerokimi QRS Nieokreślony, napadowy częstoskurcz

Bardziej szczegółowo

EKG pomiędzy napadami kołatania serca lub omdleniami

EKG pomiędzy napadami kołatania serca lub omdleniami 2 EKG pomiędzy napadami kołatania serca lub omdleniami Wywiad i badanie fizykalne 59 Kołatania serca 59 Zawroty głowy i omdlenia 60 Badanie fizykalne 64 EKG 64 Omdlenia w przebiegu chorób serca innych

Bardziej szczegółowo

Elektrokardiografia: podstawy i interpretacja

Elektrokardiografia: podstawy i interpretacja Elektrokardiografia: podstawy i interpretacja Podstawy EKG 1887 rok- Waller dokonał bezpośredniego zapisu potencjałów serca. 1901 rok- galwanometr strunowy Einthovena pozwolił na rejestrację czynności

Bardziej szczegółowo

10. Zmiany elektrokardiograficzne

10. Zmiany elektrokardiograficzne 10. Zmiany elektrokardiograficzne w różnych zespołach chorobowyh 309 Zanim zaczniesz, przejrzyj streszczenie tego rozdziału na s. 340 342. zmiany elektrokardiograficzne w różnych zespołach chorobowych

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa omdleń

Diagnostyka różnicowa omdleń Diagnostyka różnicowa omdleń II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Omdlenie - definicja Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Dariusz Kozłowski, Krzysztof Łucki Klinika Kardiologii i Elektroterapii Serca, II Katedra Kardiologii, Gdański Uniwersytet Medyczny

Dariusz Kozłowski, Krzysztof Łucki Klinika Kardiologii i Elektroterapii Serca, II Katedra Kardiologii, Gdański Uniwersytet Medyczny Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Wpłynęło: 13.09.2009 Zaakceptowano: 13.09.2009 Elektrokardiografia w schematach (część 3) zaburzenia rytmu serca (częstoskurcze)

Bardziej szczegółowo

Rodzaje omdleń. Stan przedomdleniowy. Omdlenie - definicja. Diagnostyka różnicowa omdleń

Rodzaje omdleń. Stan przedomdleniowy. Omdlenie - definicja. Diagnostyka różnicowa omdleń Omdlenie - definicja Diagnostyka różnicowa omdleń Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie ilości tlenu dostarczonego

Bardziej szczegółowo

Joanna Dangel Poradnia Perinatologii i Kardiologii Perinatalnej 2009/2010

Joanna Dangel Poradnia Perinatologii i Kardiologii Perinatalnej 2009/2010 Zaburzenia rytmu serca w pediatrii Joanna Dangel Poradnia Perinatologii i Kardiologii Perinatalnej 2009/2010 Rozwój układu bodźcowo - przewodzącego Włókna układu bodźcowo przewodzącego powstają z prekursorowych

Bardziej szczegółowo

Przedsionkowe zaburzenia rytmu

Przedsionkowe zaburzenia rytmu Przedsionkowe zaburzenia rytmu 4 ROZDZIAŁ Wstęp Załamki P elektrokardiogramu odzwierciedlają depolaryzację przedsionków. Rytm serca, który rozpoczyna się w węźle zatokowo-przedsionkowym i ma dodatnie załamki

Bardziej szczegółowo

Holter. odprowadzeń CM5, CS2, IS.

Holter. odprowadzeń CM5, CS2, IS. Norman Jefferis Jeff (1.1.1914-21.7.1983) amerykański biofizyk skonstruował urządzenie rejestrujące EKG przez 24 godziny, tzw. EKG. W zależności od typu aparatu sygnał EKG zapisywany jest z 2, 3, rzadziej

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia rytmu serca zagrażające życiu

Zaburzenia rytmu serca zagrażające życiu Zakład Medycyny Ratunkowej 02-005 Warszawa ul. Lindleya 4 Kierownik Zakładu Dr n. med. Zenon Truszewski Sekretariat: +48225021323 E-mail: med_ratunkowa.wp.pl Zaburzenia rytmu serca zagrażające życiu Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie i opieka nad chorym kierowanym do ablacji. lek. Janusz Śledź

Przygotowanie i opieka nad chorym kierowanym do ablacji. lek. Janusz Śledź Przygotowanie i opieka nad chorym kierowanym do ablacji lek. Janusz Śledź Kwalifikacja do EPS i ablacji Wnikliwa ocena EKG w czasie arytmii i w czasie rytmu zatokowego Badanie echokardiograficzne EKG m.

Bardziej szczegółowo

Lek. Olgierd Woźniak. Streszczenie rozprawy doktorskiej

Lek. Olgierd Woźniak. Streszczenie rozprawy doktorskiej Lek. Olgierd Woźniak Streszczenie rozprawy doktorskiej Ocena czynników ryzyka adekwatnych interwencji kardiowerteradefibrylatora u pacjentów z arytmogenną kardiomiopatią prawej komory. Wstęp Arytmogenna

Bardziej szczegółowo

Częstoskurcz z szerokimi zespołami QRS część I

Częstoskurcz z szerokimi zespołami QRS część I R O Z D Z I A Ł 6 Częstoskurcz z szerokimi zespołami QRS część I June Edhouse, Francis Morris Częstoskurcz z szerokimi zespołami QRS może powstawać w różnych mechanizmach. Może być zarówno częstoskurczem

Bardziej szczegółowo

Badanie pilotażowe TCares 1; TCares 2

Badanie pilotażowe TCares 1; TCares 2 Badanie pilotażowe 1; 2 E-Zdrowie - opieka medyczna i niezależnośd Lek. med. Korneliusz Fil Celem nadrzędnym projektu jest zachęcenie do stosowania opieki telemedycznej oraz udoskonalenie działających

Bardziej szczegółowo

1. Podstawowe badanie kardiologiczne u dzieci 1 I. Wywiad chorobowy 1

1. Podstawowe badanie kardiologiczne u dzieci 1 I. Wywiad chorobowy 1 v Wstęp xiii Przedmowa do wydania I polskiego xv Wykaz skrótów xvii 1. Podstawowe badanie kardiologiczne u dzieci 1 I. Wywiad chorobowy 1 A. Wywiad perinatalny i z okresu ciąży 1 B. Wywiad po urodzeniu

Bardziej szczegółowo

Choroby Serca i Naczyń 2012, tom 9, nr 1, E K G W P R A K T Y C E

Choroby Serca i Naczyń 2012, tom 9, nr 1, E K G W P R A K T Y C E Choroby Serca i Naczyń 2012, tom 9, nr 1, 50 54 E K G W P R A K T Y C E Redaktor działu: dr hab. n. med. Rafał Baranowski Kaszel najtańszy i łatwo dostępny lek antyarytmiczny, a czasem lek mogący uratować

Bardziej szczegółowo

Sebastian Stec, Pracownia Elektrofizjologii Klinicznej,Klinika Kardiologii CMKP, Szpital Grochowski, Warszawa. smstec@wp.pl

Sebastian Stec, Pracownia Elektrofizjologii Klinicznej,Klinika Kardiologii CMKP, Szpital Grochowski, Warszawa. smstec@wp.pl Sebastian Stec, Pracownia Elektrofizjologii Klinicznej,Klinika Kardiologii CMKP, Szpital Grochowski, Warszawa smstec@wp.pl Wykładowca, członek grup doradczych i granty naukowe firm: Medtronic, Biotronic,

Bardziej szczegółowo

II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK

II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Zawał serca ból wieńcowy p30 min +CPK +Troponiny Zawał serca z p ST STEMI ( zamknięcie dużej tętnicy wieńcowej) Z wytworzeniem załamka Q Zawał serca bez pst NSTEMI Zamknięcie

Bardziej szczegółowo

Testy wysiłkowe w wadach serca

Testy wysiłkowe w wadach serca XX Konferencja Szkoleniowa i XVI Międzynarodowa Konferencja Wspólna SENiT oraz ISHNE 5-8 marca 2014 roku, Kościelisko Testy wysiłkowe w wadach serca Sławomira Borowicz-Bieńkowska Katedra Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Fluorochinolony i ryzyko wydłużenia odstępu QT. <X>: gemifloksacyna i moksyfloksacyna [+ sparfloksacyna, grepaflkosacyna, gatyfloksacyna]

Fluorochinolony i ryzyko wydłużenia odstępu QT. <X>: gemifloksacyna i moksyfloksacyna [+ sparfloksacyna, grepaflkosacyna, gatyfloksacyna] Fluorochinolony i ryzyko wydłużenia odstępu QT : gemifloksacyna i moksyfloksacyna [+ sparfloksacyna, grepaflkosacyna, gatyfloksacyna] CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 4.3 Przeciwwskazania Zarówno

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi... 13

Spis treści. Przedmowa Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi... 13 Spis treści Przedmowa................ 11 1. Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi.................. 13 Najważniejsze problemy diagnostyczne....... 13 Ból w klatce piersiowej........... 14 Ostry

Bardziej szczegółowo

Przyczyny nieadekwatnych interwencji kardiowertera-defibrylatora

Przyczyny nieadekwatnych interwencji kardiowertera-defibrylatora Przyczyny nieadekwatnych interwencji kardiowertera-defibrylatora Dr n. med. Aleksander Maciąg Pracownia Elektrofizjologii Klinicznej II Kliniki Choroby Wieńcowej Instytutu Kardiologii w Warszawie 1 Deklaracja

Bardziej szczegółowo

Wywiad z prof. dr hab. Wandą Kawalec, kierownikiem Kliniki Kardiologii Instytutu,,Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka"

Wywiad z prof. dr hab. Wandą Kawalec, kierownikiem Kliniki Kardiologii Instytutu,,Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka Wywiad z prof. dr hab. Wandą Kawalec, kierownikiem Kliniki Kardiologii Instytutu,,Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka" Wywiad z prof. dr hab. Wandą Kawalec, kierownikiem Kliniki Kardiologii Instytutu,,Pomnik

Bardziej szczegółowo

Komorowe zaburzenia rytmu, nagły zgon sercowy przyczyny, epidemiologia

Komorowe zaburzenia rytmu, nagły zgon sercowy przyczyny, epidemiologia Komorowe zaburzenia rytmu, nagły zgon sercowy przyczyny, epidemiologia Deklaracja potencjalnego konfliktu interesów (w stosunku do obecnej prezentacji) Prezentujący: Marcin Koć Oświadczam, że nie mam żadnego

Bardziej szczegółowo

Zaburzeni a rytmu serca. Przygotowała: Joanna Gnarowska II RM

Zaburzeni a rytmu serca. Przygotowała: Joanna Gnarowska II RM Zaburzeni a rytmu serca Przygotowała: Joanna Gnarowska II RM Zaburzenia rytmu serca Zaburzenie rytmu serca stan, w którym skurcze mięśnia sercowego są nieregularne albo wolniejsze lub też szybsze od normalnych

Bardziej szczegółowo

Przyczyny hospitalizacji w Oddziale Chorób Wewnętrznych. Przyczyny kardiologiczne

Przyczyny hospitalizacji w Oddziale Chorób Wewnętrznych. Przyczyny kardiologiczne Najczęstsze przyczyny hospitalizacji z przyczyn kardiologicznych JACEK LACH III KLINIKA CHORÓB WEWNĘTRZNYCH I KARDIOLOGII II WYDZ. LEKARSKIEGO WUM Przyczyny hospitalizacji w Oddziale Chorób Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

P U Ł A P K I EKG w codziennej praktyce lekarza rodzinnego

P U Ł A P K I EKG w codziennej praktyce lekarza rodzinnego P U Ł A P K I EKG w codziennej praktyce lekarza rodzinnego Dariusz Kozłowski II Klinika Kardiologii i Elektroterapii Serca Gdański Uniwersytet Medyczny Pułapki w ocenie rytmu Ocena rytmu serca W PRZEDSIONKACH

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWY. (Tekst mający znaczenie dla EOG)

DYREKTYWY. (Tekst mający znaczenie dla EOG) 8.7.2016 L 183/59 DYREKTYWY DYREKTYWA KOMISJI (UE) 2016/1106 z dnia 7 lipca 2016 r. zmieniająca dyrektywę 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie praw jazdy (Tekst mający znaczenie dla EOG)

Bardziej szczegółowo

Pacjent ze stymulatorem

Pacjent ze stymulatorem Choroby Serca i Naczyń 2008, tom 5, nr 4, 221 226 E K G W P R A K T Y C E Redaktor działu: dr hab. med. Rafał Baranowski Pacjent ze stymulatorem Ewa Piotrowicz, Rafał Baranowski Instytut Kardiologii im.

Bardziej szczegółowo

Przy przyjęciu w EKG AFL z czynnością komór 120/min. Bezpośrednio przed zabiegiem, na sali elektrofizjologicznej,

Przy przyjęciu w EKG AFL z czynnością komór 120/min. Bezpośrednio przed zabiegiem, na sali elektrofizjologicznej, Opis przypadku Częstoskurcz z szerokimi zespołami QRS u pacjenta po zawale serca czy zawsze VT? Wide QRS complex tachycardia in a patient after myocardial infarction: is it always ventricular tachycardia?

Bardziej szczegółowo

Przywrócenie rytmu zatokowego i jego utrzymanie

Przywrócenie rytmu zatokowego i jego utrzymanie Przywrócenie rytmu zatokowego i jego utrzymanie Jak wspomniano we wcześniejszych artykułach cyklu, strategia postępowania w migotaniu przedsionków (AF) polega albo na kontroli częstości rytmu komór i zapobieganiu

Bardziej szczegółowo

Przypadki kliniczne EKG

Przypadki kliniczne EKG Przypadki kliniczne EKG Przedrukowano z: Mukherjee D. ECG Cases pocket. Börm Bruckmeier Publishing LLC, Hermosa Beach, CA, 2006: 135 138 (przypadek 31) i 147 150 (przypadek 34) PRZYPADEK NR 1 1.1. Scenariusz

Bardziej szczegółowo

PODZIAŁ WAD SERCA KRYTYCZNE. SINICZE, nie krytyczne PREZPŁYWOWE

PODZIAŁ WAD SERCA KRYTYCZNE. SINICZE, nie krytyczne PREZPŁYWOWE PRZYPADEK Noworodek, 10 pkt Apgar, chłopiec Wg matki: gorzej zjada, szary cień wokół ust 2 tyg.: przybiera na wadze, wg matki apatyczny 4 tyg.: słaby przyrost masy ciała, przesypia większość czasu 5 tyg.:

Bardziej szczegółowo

Częstoskurcze z szerokimi zespołami QRS Broad QRS complex tachycardias

Częstoskurcze z szerokimi zespołami QRS Broad QRS complex tachycardias Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Wpłynęło: 24.03.2009 Zaakceptowano: 24.03.2009 Częstoskurcze z szerokimi zespołami QRS Broad QRS complex tachycardias

Bardziej szczegółowo

Przesiewowe badania kardiologiczne piłkarzy (screening kardiologiczny)

Przesiewowe badania kardiologiczne piłkarzy (screening kardiologiczny) Przesiewowe badania kardiologiczne piłkarzy (screening kardiologiczny) Lek. med. Stanisław Michał Piłkowski Dr n. med. Piotr Jędrasik Dr n. med. Dariusz Wojciechowski SZPITAL WOLSKI i ENEL-SPORT, WARSZAWA

Bardziej szczegółowo

Wskazania do elektrostymulacji u chorych z omdleniami w świetle ostatnich wytycznych ESC. Piotr Kułakowski Klinika Kardiologii CMKP, Warszawa

Wskazania do elektrostymulacji u chorych z omdleniami w świetle ostatnich wytycznych ESC. Piotr Kułakowski Klinika Kardiologii CMKP, Warszawa Wskazania do elektrostymulacji u chorych z omdleniami w świetle ostatnich wytycznych ESC Piotr Kułakowski Klinika Kardiologii CMKP, Warszawa Deklaracja potencjalnego konfliktu interesów (w stosunku do

Bardziej szczegółowo

CENTRUM KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH

CENTRUM KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH RAMOWY PROGRAM KURSU SPECJALISTYCZNEGO WYKONANIE I INTERPRETACJA ZAPISU ELEKTROKARDIOGRAFICZNEGO Program przeznaczony dla pielęgniarek i położnych AUTORZY WSPÓŁPRACUJĄCY Z CENTRUM KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO

Bardziej szczegółowo

Arytmia - kiedy Twoje serce bije nierówno

Arytmia - kiedy Twoje serce bije nierówno Arytmia - kiedy Twoje serce bije nierówno Zaburzenia rytmu serca spowodowane są przez nieprawidłowe wytwarzanie bodźców w układzie rozrusznikowym lub zaburzone przewodzenie bodźców elektrycznych w obrębie

Bardziej szczegółowo

Podstawy elektrokardiografii część 1

Podstawy elektrokardiografii część 1 Podstawy elektrokardiografii część 1 Dr med. Piotr Bienias Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM Szpital Kliniczny Dzieciątka Jezus w Warszawie ELEKTROKARDIOGRAFIA metoda rejestracji napięć elektrycznych

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO PROGRAMOWE

ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO PROGRAMOWE ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO PROGRAMOWE Rodzaj kształcenia Kurs specjalistyczny jest to rodzaj kształcenia, który zgodnie z ustawą z dnia 5 lipca 1996r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2001r. Nr

Bardziej szczegółowo

Patofizjologia i symptomatologia. Piotr Abramczyk

Patofizjologia i symptomatologia. Piotr Abramczyk Patofizjologia i symptomatologia niewydolności serca Piotr Abramczyk Definicja Objawy podmiotowe i przedmiotowe niewydolności serca Obiektywny dowód dysfunkcji serca i i Odpowiedź na właściwe leczenie

Bardziej szczegółowo

Nieadekwatne interwencje kardiowerteradefibrylatora.

Nieadekwatne interwencje kardiowerteradefibrylatora. Nieadekwatne interwencje kardiowerteradefibrylatora. Zapobieganie Dr n.med. Aleksander Maciąg Pracownia Elektrofizjologii Klinicznej II Kliniki Choroby Wieńcowej Instytutu Kardiologii w Warszawie 1 Deklaracja

Bardziej szczegółowo

Przewrotny tytuł nie jest tym razem związany

Przewrotny tytuł nie jest tym razem związany Choroby Serca i Naczyń 2010, tom 7, nr 2, 101 105 E K G W P R A K T Y C E Redaktor działu: dr hab. n. med. Rafał Baranowski Cyrkiel, logika i znajomość reguł klucz do sukcesu interpretacji EKG Callipers,

Bardziej szczegółowo

9. Zaburzenia rytmu serca i przewodzenia

9. Zaburzenia rytmu serca i przewodzenia 9. Zaburzenia rytmu serca i przewodzenia Katarzyna Bieganowska Węzeł zatokowo-przedsionkowy, zwany też węzłem zatokowym, jest nadrzędnym ośrodkiem bodźcotwórczym; rytm zatokowy to rytm prawidłowy. U zdrowych

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych www.aotm.gov.pl Rekomendacja nr 60/2013 z dnia 27 maja 2013 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych w sprawie zasadności wydawania zgód na refundację produktu

Bardziej szczegółowo

Część 1. Podstawowe pojęcia i zasady wykonania i oceny elektrokardiogramu

Część 1. Podstawowe pojęcia i zasady wykonania i oceny elektrokardiogramu Podstawy EKG Część 1. Podstawowe pojęcia i zasady wykonania i oceny elektrokardiogramu Wojciech Telec telec@ump.edu.pl EKG Elektrokardiograf to bardzo czuły galwanometr - wykonuje pomiary natężenia prądu

Bardziej szczegółowo

Fizjologia układu krążenia II. Dariusz Górko

Fizjologia układu krążenia II. Dariusz Górko Fizjologia układu krążenia II Dariusz Górko Fizyczne i elektrofizjologiczne podstawy elektrokardiografii. Odprowadzenia elektrokardiograficzne. Mechanizm powstawania poszczególnych załamków, odcinków oraz

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ EKG INSTRUKcjE dla lekarzy OpISUjących WyNIKI badania EKG

KWESTIONARIUSZ EKG INSTRUKcjE dla lekarzy OpISUjących WyNIKI badania EKG KWESTIONARIUSZ EKG Instrukcje dla lekarzy opisujących wyniki badania EKG KWESTIONARIUSZ EKG Instrukcje dla lekarzy opisujących wyniki badania EKG Opracowanie: Prof. Witold A. Zatoński i zespół projektu

Bardziej szczegółowo

Migotanie i trzepotanie przedsionków.

Migotanie i trzepotanie przedsionków. Migotanie i trzepotanie przedsionków. Migotanie przedsionków (AF) DEFINICJA I ETIOPATOGENEZA Najczęstsza tachyarytmia nadkomorowa, którą cechuje szybka (350 700/min), nieskoordynowana aktywacja przedsionków,

Bardziej szczegółowo

Najczęstsze przyczyny nieadekwatnych interwencji kardiowertera-defibrylatora. Analiza zapisów wewnątrzsercowych

Najczęstsze przyczyny nieadekwatnych interwencji kardiowertera-defibrylatora. Analiza zapisów wewnątrzsercowych Najczęstsze przyczyny nieadekwatnych interwencji kardiowertera-defibrylatora. Analiza zapisów wewnątrzsercowych Dr n.med. Aleksander Maciąg Pracownia Elektrofizjologii Klinicznej II Kliniki Choroby Wieńcowej

Bardziej szczegółowo

TETRALOGIA FALLOTA. Karol Zbroński

TETRALOGIA FALLOTA. Karol Zbroński TETRALOGIA FALLOTA Karol Zbroński Plan prezentacji Historia Definicja Epidemiologia i genetyka Postacie kliniczne Diagnostyka Postępowanie Powikłania Historia Definicja 1 - ubytek w przegrodzie międzykomorowej

Bardziej szczegółowo

Komorowe zaburzenia rytmu serca u piłkarzy

Komorowe zaburzenia rytmu serca u piłkarzy Komorowe zaburzenia rytmu serca u piłkarzy Lek. med. Stanisław Michał Piłkowski Dr n. med. Piotr Jędrasik Dr n. med. Dariusz Wojciechowski SZPITAL WOLSKI i ENEL-SPORT, WARSZAWA SZPITAL WOLSKI i IBIB PAN,

Bardziej szczegółowo

Ablacja w leczeniu częstoskurczu z wąskim zespołem QRS co powinien wiedzieć lekarz rodzinny

Ablacja w leczeniu częstoskurczu z wąskim zespołem QRS co powinien wiedzieć lekarz rodzinny Piotr Urbanek, Franciszek Walczak Instytut Kardiologii w Warszawie z wąskim zespołem QRS co powinien wiedzieć lekarz rodzinny STRESZCZENIE Ablacja przezskórna jest obecnie powszechnie stosowaną metodą

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nagły zgon sercowy. Krzysztof Kaczmarek. Definicja. Mechanizmy nagłego zgonu sercowego

Rozdział 1. Nagły zgon sercowy. Krzysztof Kaczmarek. Definicja. Mechanizmy nagłego zgonu sercowego Rozdział 1 Nagły zgon sercowy Krzysztof Kaczmarek Definicja Nagły zgon sercowy lub nagła śmierć sercowa (łac. mors subita cardialis, ang. sudden cardiac death, SCD) są definiowane przez Europejskie Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

INTERESUJĄCE PRZYPADKI KLINICZNE. 392

INTERESUJĄCE PRZYPADKI KLINICZNE. 392 Edward Koźluk, Piotr Lodziński, Marek Kiliszek, Aleksandra Winkler, Agnieszka Piątkowska, Grzegorz Opolski I Katedra i Klinika Kardiologii Akademii Medycznej w Warszawie Utraty przytomności spowodowane

Bardziej szczegółowo

CENTRUM KSZTA CENIA PODYPLOMOWEGO PIEL GNIAREK I PO O NYCH

CENTRUM KSZTA CENIA PODYPLOMOWEGO PIEL GNIAREK I PO O NYCH RAMOWY PROGRAM KURSU SPECJALISTYCZNEGO WYKONANIE I INTERPRETACJA ZAPISU ELEKTROKARDIOGRAFICZNEGO (Nr 03/07) Program przeznaczony dla pielęgniarek i położnych Warszawa, dnia 28 maja 2007 2 2 AUTORZY WSPÓŁPRACUJĄCY

Bardziej szczegółowo

4 ROZDZIAŁ. Zaburzenia rytmu serca typu przedsionkowego. Cele. Czytelnik po przeczytaniu tego rozdziału powinien umieć:

4 ROZDZIAŁ. Zaburzenia rytmu serca typu przedsionkowego. Cele. Czytelnik po przeczytaniu tego rozdziału powinien umieć: Zaburzenia rytmu serca typu przedsionkowego 4 ROZDZIAŁ Cele Czytelnik po przeczytaniu tego rozdziału powinien umieć: 1. Wyjaśnić zjawisko zaburzonego automatyzmu, aktywności wyzwalanej i reentry. 2. Wyjaśnić

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. n. med. Lesław Szydłowski Katedra i Klinika Kardiologii Dziecięcej Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Prof. dr hab. n. med. Lesław Szydłowski Katedra i Klinika Kardiologii Dziecięcej Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Prof. dr hab. n. med. Lesław Szydłowski Katedra i Klinika Kardiologii Dziecięcej Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Wstęp: Bladość u dzieci do 1 roku życia Bladość to subiektywny objaw polegający

Bardziej szczegółowo

Migotanie przedsionków czynniki ograniczające dostępności do współczesnej terapii

Migotanie przedsionków czynniki ograniczające dostępności do współczesnej terapii Migotanie przedsionków czynniki ograniczające dostępności do współczesnej terapii Piotr Pruszczyk, Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Warszawski Uniwersytet Medyczny Centrum Diagnostyki i Leczenia

Bardziej szczegółowo

Definicja MIGOTANIE PRZEDSIONKÓW. Epidemiologia. Etiologia 2015-04-23

Definicja MIGOTANIE PRZEDSIONKÓW. Epidemiologia. Etiologia 2015-04-23 Definicja MIGOTANIE PRZEDSIONKÓW tachyarytmia nadkomorowa, którą cechuje szybka (350-600/min), nieskoordynowana aktywacja przedsionków, z niemiarową czynnością komór II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK II KATEDRA

Bardziej szczegółowo

MIGOTANIE PRZEDSIONKÓW

MIGOTANIE PRZEDSIONKÓW MIGOTANIE PRZEDSIONKÓW II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 2014 Definicja tachyarytmia nadkomorowa, którą cechuje szybka (350-600/min), nieskoordynowana aktywacja przedsionków,

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i zabiegi elektrofizjologiczne

Diagnostyka i zabiegi elektrofizjologiczne Diagnostyka i zabiegi elektrofizjologiczne Przygotowanie chorego Opieka po zabiegu Powikłania KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 1. Weryfikacja objawów, które mogą być skutkiem zaburzeń rytmu serca (omdlenia,

Bardziej szczegółowo

Przypadki kliniczne EKG

Przypadki kliniczne EKG Przypadki kliniczne EKG Przedrukowano z: Mukherjee D. ECG Cases pocket. Börm Bruckmeier Publishing LLC, Hermosa Beach, CA 2006: 139 142 (przypadek 32); 143 146 (przypadek 33). PRZYPADEK NR 1 1.1. Scenariusz

Bardziej szczegółowo

VI ŚWIĘTOKRZYSKIE WARSZTATY HOLTERA EKG AMELIÓWKA 23-25.11.2012 ROK

VI ŚWIĘTOKRZYSKIE WARSZTATY HOLTERA EKG AMELIÓWKA 23-25.11.2012 ROK NACZELNA RADA LEKARSKA ŚWIĘTOKRZYSKA IZBA LEKARSKA ODDZIAŁ KIELECKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA KARDIOLOGICZNEGO VI ŚWIĘTOKRZYSKIE WARSZTATY HOLTERA EKG AMELIÓWKA 23-25.11.2012 ROK Szanowni Państwo Mam zaszczyt

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA NIEINWAZYJNA I INWAZYJNA WRODZONYCH I NABYTYCH WAD SERCA U DZIECI

DIAGNOSTYKA NIEINWAZYJNA I INWAZYJNA WRODZONYCH I NABYTYCH WAD SERCA U DZIECI DIAGNOSTYKA NIEINWAZYJNA I INWAZYJNA WRODZONYCH I NABYTYCH WAD SERCA U DZIECI Dlaczego dzieci sąs kierowane do kardiologa? Różnice w diagnostyce obrazowej chorób układu krążenia u dorosłych i dzieci Diagnostyka

Bardziej szczegółowo

MIGOTANIE PRZEDSIONKÓW INFORMATOR PACJENTA

MIGOTANIE PRZEDSIONKÓW INFORMATOR PACJENTA MIGOTANIE PRZEDSIONKÓW INFORMATOR PACJENTA WSTĘP Jeżeli zostało u Ciebie rozpoznane migotanie przedsionków lub trzepotanie przedsionków lub Twój lekarz podejrzewa jedną z tych chorób, niniejszy informator

Bardziej szczegółowo

Częstoskurcz wielokształtny. Dr hab. med. Dorota Zyśko, prof. nadzw.

Częstoskurcz wielokształtny. Dr hab. med. Dorota Zyśko, prof. nadzw. Częstoskurcz wielokształtny Dr hab. med. Dorota Zyśko, prof. nadzw. Częstoskurcze komorowe Monomorficzne Pleomorficzne (dwukierunkowe) Polimorficzne Torsade de pointes Zwykły częstoskurcz wielokształtny

Bardziej szczegółowo

Zespół Brugadów tym razem do dwóch razy sztuka

Zespół Brugadów tym razem do dwóch razy sztuka PRACA KAZUISTYCZNA Folia Cardiologica Excerpta 2010, tom 5, nr 5, 310 314 Copyright 2010 Via Medica ISSN 1896 2475 Zespół Brugadów tym razem do dwóch razy sztuka Alicja Nowowiejska-Wiewióra, Bartosz Hudzik,

Bardziej szczegółowo

Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS częstoskurcze przedsionkowo-komorowe Narrow QRS tachycardias atrioventricular tachycardias

Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS częstoskurcze przedsionkowo-komorowe Narrow QRS tachycardias atrioventricular tachycardias POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Wpłynęło 22.06.2008 Zaakceptowano 23.06.2008 Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS częstoskurcze przedsionkowo-komorowe Narrow QRS tachycardias

Bardziej szczegółowo

Ostra niewydolność serca

Ostra niewydolność serca Ostra niewydolność serca Prof. dr hab. Jacek Gajek, FESC Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Niewydolność serca Niewydolność rzutu minutowego dla pokrycia zapotrzebowania na tlen tkanek i narządów organizmu.

Bardziej szczegółowo

Przewlekła niewydolność serca - pns

Przewlekła niewydolność serca - pns Przewlekła niewydolność serca - pns upośledzenie serca jako pompy ssąco-tłoczącej Zastój krwi Niedotlenienie tkanek Pojemność minutowa (CO) serca jest zbyt mała do aktualnego stanu metabolicznego ustroju

Bardziej szczegółowo

Elektrokardiografia w schematach (część 4) - ostre zespoły wieńcowe Electrocardiography in scheme (part 4) - acute coronary syndromes

Elektrokardiografia w schematach (część 4) - ostre zespoły wieńcowe Electrocardiography in scheme (part 4) - acute coronary syndromes Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Otrzymano/Submitted: 13.03.2010 Zaakceptowano/Accepted: 20.03.2010 Elektrokardiografia w schematach (część 4) - ostre

Bardziej szczegółowo

Wskazania do badania elektrofizjologicznego

Wskazania do badania elektrofizjologicznego Folia Cardiologica 1999, tom 1, Suplement I Wskazania do badania elektrofizjologicznego Wprowadzenie Badanie elektrofizjologiczne serca (EPS) jest jednym z istotnych badań pomocniczych u chorych z zaburzeniami

Bardziej szczegółowo

Analiza zapisu elektrokardiograficznego

Analiza zapisu elektrokardiograficznego 134 funkcję elektryczną serca można wyrazić w postaci dipola, czyli najprostszego generatora prądu składającego się z bieguna dodatniego i ujemnego. Dipol znajduje się w geometrycznym środku trójkąta utworzonego

Bardziej szczegółowo

Key words: wide complex tachycardia, atrio-ventricular reentrant tachycardia, aberrancy, left bundle branch block Kardiol Pol 2010; 68, 7: 848 852

Key words: wide complex tachycardia, atrio-ventricular reentrant tachycardia, aberrancy, left bundle branch block Kardiol Pol 2010; 68, 7: 848 852 Elektrofizjologia inwazyjna/invasive electrophysiology Kardiologia Polska 2010; 68, 7: 848 852 Copyright Via Medica ISSN 0022 9032 Częstoskurcz przedsionkowo komorowy ortodromowy z czynnościowym blokiem

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia przewodzenia zatokowo-przedsionkowego Disorders of the sino-atrial impuls conduction

Zaburzenia przewodzenia zatokowo-przedsionkowego Disorders of the sino-atrial impuls conduction 224 GERIATRIA 2011; 5: 224-230 Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Otrzymano/Submitted: 13.05.2011 Zaakceptowano/Accepted: 20.05.2011 Zaburzenia przewodzenia

Bardziej szczegółowo

zapis i interpretacja elektrokardiogramu

zapis i interpretacja elektrokardiogramu zapis i interpretacja elektrokardiogramu Maciej Jodkowski kurs specjalistyczny Załamek P - powstaje podczas depolaryzacji przedsionków - kąt nachylenia osi elektrycznej zwykle ~ 60% (granice normy: 0 do

Bardziej szczegółowo

Pozornie łagodne napady miarowego częstoskurczu z wąskim zespołem QRS, których podłoże trzeba usunąć metodą ablacji

Pozornie łagodne napady miarowego częstoskurczu z wąskim zespołem QRS, których podłoże trzeba usunąć metodą ablacji Dla osób zainteresowanych kardiologią Pozornie łagodne napady miarowego częstoskurczu z wąskim zespołem QRS, których podłoże trzeba usunąć metodą ablacji Franciszek Walczak, Łukasz Szumowski Instytut Kardiologii

Bardziej szczegółowo

Komorowe zaburzenia rytmu. Wytyczne postępowania terapeutycznego.

Komorowe zaburzenia rytmu. Wytyczne postępowania terapeutycznego. Komorowe zaburzenia rytmu. Wytyczne postępowania terapeutycznego. W leczeniu napadu częstoskurczu komorowego (VT) prawie zawsze obowiązuje zasada szybkiej interwencji, przyczyną bowiem tej niemiarowości

Bardziej szczegółowo

Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS częstoskurcze przedsionkowe Narrow QRS tachycardias atrial tachycardias

Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS częstoskurcze przedsionkowe Narrow QRS tachycardias atrial tachycardias POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Wpłynęło: 6.11.2007 Poprawiono: 9.11.2007 Zaakceptowano: 10.11.2007 Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS częstoskurcze przedsionkowe

Bardziej szczegółowo

Postępowanie w migotaniu przedsionków

Postępowanie w migotaniu przedsionków Postępowanie w migotaniu przedsionków Najnowsze wytyczne American College of Cardiology, American Heart Association i European Society of Cardiology Na podstawie: ACC/AHA/ESC 2006 Guidelines for the Management

Bardziej szczegółowo

Krytyczne EKG, czyli krytycznie o EKG oczami hemodynamisty. Jerzy Sacha. Oddział Kardiologii, Wojewódzkie Centrum Medyczne w Opolu

Krytyczne EKG, czyli krytycznie o EKG oczami hemodynamisty. Jerzy Sacha. Oddział Kardiologii, Wojewódzkie Centrum Medyczne w Opolu Krytyczne EKG, czyli krytycznie o EKG oczami hemodynamisty Jerzy Sacha Oddział Kardiologii, Wojewódzkie Centrum Medyczne w Opolu W krytycznych stanach mamy do czynienia z wysokimi falami w zapisie EKG

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną hydroksyzynę.

Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną hydroksyzynę. Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną hydroksyzynę. Aneks III Poprawki do odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych www.aotm.gov.pl Rekomendacja nr 143/2014 z dnia 2 czerwca 2014 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych w sprawie zasadności wydawania zgód na refundację produktu

Bardziej szczegółowo