Dydaktyka przedmiotów zawodowych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Dydaktyka przedmiotów zawodowych"

Transkrypt

1 Alicja Siemak-Tylikowska Anna Sobolewska Dydaktyka przedmiotów zawodowych Przewodnik metodyczny dla studentów Wybór tekstów Warszawa 2012

2 Politechnika Warszawska Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych Kierunek studiów "Edukacja techniczno informatyczna" Warszawa, ul. Narbutta 84, tel , Opiniodawca: dr Rafał BODARSKI Projekt okładki: Norbert SKUMIAŁ, Stefan TOMASZEK Projekt układu graficznego tekstu: Grzegorz LINKIEWICZ Skład tekstu: Magdalena BONAROWSKA Publikacja bezpłatna, przeznaczona dla studentów kierunku studiów "Edukacja techniczno-informatyczna". Copyright (c) 2012, Politechnika Warszawska Utwór w całości ani we fragmentach nie moŝe być powielany ani rozpowszechniany za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych bez pisemnej zgody posiadacza praw autorskich. ISBN Druk i oprawa: STUDIO MULTIGRAF Sp. z o.o., ul. Ołowiana 10, Bydgoszcz

3 Spis treści Wstęp... 7 Rozdział 1 Moduł 1 Propedeutyka przedmiotów humanistycznych. 9 Rozdział 2 Moduł 2 Subdyscyplinarny charakter dydaktyki ogólnej. Dydaktyka ogólna a dydaktyka przedmiotowa Rozdział 3 Moduł 3 Przedmiot badań i zadania dydaktyki ogólnej. Wewnętrzna struktura pojęciowa Rozdział 4 Moduł 4 Historia rozwoju myśli dydaktycznej od sztuki nauczania do podejścia naukowego Rozdział 5 Moduł 5 Dydaktyka herbartowska i szkoła tradycyjna. 71 Rozdział 6 Moduł 6 Dydaktyka nurtu Nowego wychowania i szkoła progresywistyczna Rozdział 7 Moduł 7 Cele kształcenia w ramach przedmiotu taksonomie celów i ich operacjonalizacja Rozdział 8 Moduł 8 Treści kształcenia. Historyczne i współczesne teorie doboru treści kształcenia... 97

4 Rozdział 9 Moduł 9 Zasady i reguły kształcenia Rozdział 10 Moduł 10 Metody tradycyjne i metody aktywizujące wspomagające przyswajanie wiedzy przez ucznia Rozdział 11 Moduł 11 Planowanie procesu dydaktycznego. Ogniwa procesu nauczania uczenia się Rozdział 12 Moduł 12 Dobór środków kształcenia. Projektowanie środowiska materialnego lekcji Rozdział 13 Moduł 13 Formy organizacji procesu kształcenia Rozdział 14 Moduł 14 Lekcja i pozalekcyjne sytuacje dydaktyczne. 183 Rozdział 15 Moduł 15 Ukryty program kształcenia Rozdział 16 Moduł 16 Analiza i ocena przydatności programów nauczania, podręczników szkolnych i innych źródeł informacji Rozdział 17 Moduł 17 Niepowodzenia dydaktyczne. Przyczyny i środki zaradcze

5 Rozdział 18 Moduł 18 Szkoły alternatywne Rozdział 19 Moduł 19 Funkcje, kryteria i formy kontroli pracy ucznia. Pomiar osiągnięć szkolnych Rozdział 20 Moduł 20 Indywidualizacja kształcenia ze względu na ucznia i ze względu na nauczyciela. Teoria inteligencji wielorakiej Rozdział 21 Moduł 21 Interdyscyplinarne projekty edukacyjne. Metoda projektu Rozdział 22 Moduł 22 Stymulowanie aktywności poznawczej uczniów, kreowanie sytuacji dydaktycznych, kierowanie pracą uczniów Rozdział 23 Moduł 23 Style poznawcze i strategie uczenia się Rozdział 24 Moduł 24 Kształtowanie kompetencji kluczowych w danym przedmiocie Rozdział 25 Moduł 25 Analiza oraz ocena własnej pracy dydaktyczno-wychowawczej. Warsztat pracy nauczyciela Strona 5

6 Rozdział 26 Moduł 26 Sytuacje wychowawcze w toku nauczania przedmiotowego nauczyciel wychowawca Rozdział 27 Moduł 27 Psychologiczne i socjologiczne aspekty nauczania przedmiotów technicznych

7 Wstęp Niniejsze materiały zostały opracowane w ramach realizacji Programu Rozwojowego Politechniki Warszawskiej, współfinansowanego ze środków PROGRAMU OPERACYJNEGO KAPITAŁ LUDZKI. Przeznaczone są dla studentów drugiego roku studiów inŝynierskich, na kierunku nauczania edukacja techniczno-informatyczna na Wydziale Samochodów i Maszyn Roboczych Politechniki Warszawskiej. Zawartość merytoryczna programu przedmiotu spełnia wymagania określone w standardach kształcenia nauczycieli (rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 września 2004 r). Przewodnik metodyczny podzielony został na 27 modułów tematycznych, skonstruowanych według jednolitego schematu: 1. Temat, 2. Liczba godzin, 3.Cel ogólny, 4. Cele szczegółowe, 5.Pojęcia kluczowe, 6. Literatura, 7. Projektowany przebieg zajęć, 8. Zadania, 9. Materiał dla studentów. Materiały uzupełniające i aktualizujące do przedmiotu będą udostępniane studentom za pośrednictwem systemu e-learning.

8

9 1 Propedeutyka przedmiotów humanistycznych MODUŁ NR 1 o Cel ogólny: Student zostanie przygotowany do czytania i pisania tekstów naukowych, korzystania ze źródeł i prezentowania samodzielnie przygotowanych wystąpień. o Liczba godzin: 20

10 ROZDZIAŁ 1 MODUŁ NR 1 Temat: Propedeutyka przedmiotów humanistycznych. Liczba godzin: 20 Cel ogólny: Student zostanie przygotowany do czytania i pisania tekstów naukowych, korzystania ze źródeł i prezentowania samodzielnie przygotowanych wystąpień. Cele szczegółowe Student: 1. poda definicję tekstu naukowego, jego cechy specyficzne i funkcje, 2. scharakteryzuje wybrane rodzaje tekstów naukowych (abstrakt, esej, expose, ekscerpt, praca dyplomowa, recenzja, referat, resume, sprawozdanie), 3. opisze i oceni cechy języka naukowego, 4. wymieni funkcje i techniki czytania, 5. scharakteryzuje czynniki warunkujące skuteczne czytanie, 6. scharakteryzuje etapy pisania tekstu naukowego (sformułowanie zadania, kwerenda, analiza materiałów źródłowych i uzupełniających, planowanie struktury tekstu, redagowanie teksu, korekta, przygotowanie ostatecznego manuskryptu), 7. sporządzi bibliografię do podanego tematu, 8. napisze recenzję wskazanego tekstu, 9. zanalizuje reguły wystąpień publicznych, 10. wygłosi wystąpienie według przygotowanego planu, zgodnie z zasadami poprawnej prezentacji. Pojęcia kluczowe: Tekst naukowy, źródła naukowe, bibliografia, przypisy. Strona 10

11 PROPEDEUTYKA PRZEDMIOTÓW HUMANISTYCZNYCH Literatura 1. Eco U.: Jak napisać pracę dyplomową. Poradnik dla humanistów. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Maćkiewicz J.: Jak pisać teksty naukowe? Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Marciszewski W.: Metody analizy tekstu naukowego. PWN Wolański A.: Edycja tekstów. Praktyczny poradnik. PWN 2008, Warszawa. 5. (red.:) L. Jabłonowska, P. Wachowiak, S. Winch: Prezentacja profesjonalna. Teoria i praktyka. Difin wybrane teksty źródłowe 7. Projektowany przebieg zajęć 1. Dyscyplina w pracy naukowej- zasady mądrego studiowania. 2. Omówienie wybranych rodzajów tekstów naukowych. 3. Analiza cech języka naukowego. 4. Przedstawienie etapów pisania tekstu o charakterze naukowym: sformułowanie zadania, kwerenda, analiza materiałów źródłowych i uzupełniających, planowanie struktury tekstu, redagowanie teksu, korekta, przygotowanie ostatecznego manuskryptu. 5. Omówienia zasad i technik czytania tekstów humanistycznych. 6. Przedstawienie reguł poprawnego skonstruowania wystąpienia publicznego. 7. Praca indywidualna i grupowa: Przygotowanie bibliografii, napisanie recenzji wskazanego tekstu, skonstruowanie planu prezentacji na zadany temat, przedstawienie prezentacji. Strona 11

12 ROZDZIAŁ 1 Strona 12 Zadania 1. Proszę napisać streszczenie zamieszczonego poniŝej tekstu Michała Rusinka. 2. Proszę przygotować prezentację na temat: Jak przygotować profesjonalną prezentację multimedialną. 3. Proszę przygotować wystąpienie na temat: Plagiat a patchwriting jak pisać teksty naukowe? Materiał dla studentów Artykuł: M. Rusinek: Przekonać, uwieść, zwieść, zmanipulować, Gazeta Wyborcza, , s JeŜeli myślicie, Ŝe esemesując, blogując, ćwierkając na Twitterze czy aktualizując statusy na Facebooku, współtworzycie nową formę komunikacji - jesteście w błędzie Zamieszanie wokół mojego wpisu na Facebooku, wyraŝającego irytację modą na zaczynanie listów bezbarwnym, bezosobowym i niestosownym słowem "witam", to dowód, Ŝe wielu uwaŝa język za gorący temat. Świetnie, bo nie jest on własnością językoznawców - jest elementem kultury, więc powinien być przedmiotem troski. I dyskusji. Przed dyskusją proponuję tylko ustalić, o czym właściwie mówimy, mówiąc o współczesnym języku. Retor jak czarodziej Kiedy na Sycylii upadły rządy tyranów V w p.n.e., ludzie musieli przekonać sądy, Ŝe to właśnie im naleŝy się ziemia, którą do tej pory uprawiali. Chętnych było wielu, a ziemi niewiele - szczególnie Ŝe Sycylia jest wyspą, jej granic przesunąć się nie da. Nie było adwokatów, trzeba było radzić sobie samemu. W tych okolicznościach odkryto, Ŝe moŝna wpłynąć na rzeczywistość nie tylko za pomocą fizycznej siły, ale i za pomocą siły tkwiącej w słowie. Jeśli będę przekonujący, dostanę ziemię. Słowo jako zaklęcie, które potrafi odmienić fragment rzeczywistości? Tak, bo retor przypomina czarnoksięŝnika: wypowiada odpowiednią formułę, która zmienia porządek rzeczy. Czasem bezpośrednio, jak w magii, ale zwykle pośrednio, rękami tych, których uda mu się przekonać.

13 PROPEDEUTYKA PRZEDMIOTÓW HUMANISTYCZNYCH Słowo staje się ciałem Mit załoŝycielski powiada, Ŝe do narodzin retoryki potrzebna była demokracja (retoryka "parcieje" - jak powiadał Zbigniew Herbert w u- strojach totalitarnych, gdzie tylko władza ma głos). Jeśli odpowiednio uporządkuję wypowiedź, posłuŝę się stosownymi argumentami, wówczas dostanę ziemię: słowo moŝe więc stać się ciałem. Jeszcze waŝniejsze jest odkrycie, Ŝe słowa nie tylko mówią o czymś, ale i coś robią - przez sam fakt bycia wypowiedzianymi. Mówiąc: biorę ciebie za Ŝonę, chrzczę ciebie»titanic «, obiecuję, Ŝe oddam za tydzień - zmieniamy rzeczywistość. Magia, która w tym tkwi, nazywa się konwencja. W babilońskim eposie "Enuma elisz" z końca II tysiąclecia p.n.e. jest mowa o walce bogów z Wielką Matką, która rządziła wszechświatem. Zawarli oni przeciw niej przymierze i wodzem obrali Marduka, który musiał przejść próbę: spowodować za pomocą słów, Ŝe przedmioty znikną i pojawią się na nowo. Erich Fromm jest zdania, Ŝe to historia o przejściu od matriarchatu do patriarchatu. "Kobiety - pisze Fromm - mają dar naturalnego tworzenia, mogą rodzić dzieci". MęŜczyzna "musi tworzyć słowem, myślą". W wyniku jego zwycięstwa ustala się nowy, patriarchalny porządek świata. Rodzenie zostaje uznane za "nieczyste" (i ostatecznie wyparte z domu do szpitala), podobnie jak ciało (traktowane w naszej kulturze jako "doczesna powłoka" duszy). MęŜczyzna sprawuje władzę za pomocą "bezcielesnego" języka - na tym zbudowana jest nasza kultura, nauka i w ogóle cywilizacja. Niektórzy filozofowie - najpierw Platon - uwaŝali, Ŝe namysł nad językiem oznacza dryfowanie na powierzchni zjawisk, a powinniśmy drąŝyć głębiej. Inni - spod znaku Nietzschego i Derridy - byli zdania, Ŝe filozofia właściwie cała tkwi w języku. Atakowano retorykę za formalizm - największe dzieło podsumowujące jej dokonania, "Retoryka literacka" Heinricha Lausberga, zawiera indeks łacińskich terminów, który liczy aŝ 119 stron - to wyraz rozpaczliwych prób ujęcia w karby Ŝywiołu, jakim jest język. Nikt nie lubi wygadanych polityków O retoryce przypominamy sobie albo wtedy, gdy pojawia się jakiś sprawny populista (przez negatywne konotacje pustosłowia i manipulacji retoryka jest w szerokim odbiorze określeniem obelŝywym), albo gdy jakiś skuteczny mówca posługuje się retoryką w celu, który uwaŝamy za słuszny. Wówczas zastanawiamy się, jak to moŝliwe, Ŝe język tak Strona 13

14 ROZDZIAŁ 1 wiele moŝe, i piszemy taką ksiąŝkę jak Sam Leith: "You Talkin' To Me? Rhetoric From Aristotle to Obama". Podobnie jak molierowski pan Jourdain dziwi się, Ŝe mówi prozą, tak i pan Leith dziwi się, Ŝe retoryka wciąŝ istnieje i Ŝe wszyscy się nią posługujemy, mniej lub bardziej świadomie: "Tłumaczenie ludziom, czym jest retoryka, jest jak tłumaczenie rybom, czym jest woda". Opisuje przy tym kampanię Baracka Obamy - jako przykład umiejętnego wykorzystania retoryki, a takŝe oporu wobec niej. Obama był bowiem atakowany nie tyle z powodów politycznych, ile za swoje umiejętności oratorskie: umiał mówić jasno, dobitnie i w sposób poruszający. "Wygląda na to - pisze Leith - Ŝe choć oczekujemy, iŝ politycy będą wygłaszali mowy, to wolimy, gdy nie są w tym dobrzy". Hydra o wielu głowach Pewien republikański polityk, wielbiciel Sarah Palin, nazywał ją "kobietą, która pracuje rękami", natomiast Obamę określił jako kogoś, kto "pracuje za pomocą słów" - wpisując się w długą tradycję podejrzliwości wobec języka. I tak pierwsi chrześcijanie uznali, Ŝe powinno się odrzucić retorykę jako skostniałą formę, w dodatku pogańską, za pomocą której nie godzi się głosić Słowa BoŜego. Podobnego zdania byli romantycy, twierdząc, Ŝe retoryka to martwa forma, którą naleŝy wyrzucić z programu nauczania w szkole (do tej pory tam nie wróciła). Marksiści uwaŝali ją za wytwór kapitalizmu i postulowali "mowę bez retoryki", podobnie jak feministki, które jednakowoŝ postrzegały ją jako wytwór męŝczyzn. Wszystkie antyretorycznie nastawione ideologie szybko wykształciły swoje własne retoryki - chrześcijańską, romantyczną, marksistowską i feministyczną - które tak naprawdę niewiele róŝniły się od tej, z którą walczyły. John McCain, republikański przeciwnik Obamy w wyborach, był o wiele gorszym mówcą, co z lubością wytykali mu demokraci. Wzięła go w obronę Palin, konstruując zdumiewającą argumentację: odpowiednio dobrane słowa Obamy zasłaniają jego podejrzane zamiary. Natomiast niezdarność językowa McCaina to dowód na to, jak dobrym i prostolinijnym jest człowiekiem. Strona 14

15 PROPEDEUTYKA PRZEDMIOTÓW HUMANISTYCZNYCH Język to armia metafor Tylko Ŝe juŝ Arystoteles, a później Schopenhauer uczą, Ŝe taka argumentacja teŝ jest zabiegiem retorycznym. Główna teza ksiąŝki Leitha brzmi: antyretoryczność to takŝe strategia retoryczna; retorykę (tę podejrzaną) uprawiają inni, ja natomiast mówię czystą prawdę. Tylko co to jest prawda? Według Nietzschego prawda jest zrobiona ze słów, jest wręcz "armią metafor". W tej ksiąŝce retoryka jest stara jak język. Obecna w dyskursie publicznym od Cycerona, przez Lincolna, Churchilla, Hitlera, Martina Luthera Kinga do Obamy. Leith przypomina, Ŝe wprawdzie bogiem retoryki był Hermes, ale bogowie "to tylko zwierciadła, w których my sami się przeglądamy. Czyli figury retoryczne". Wniosek Leitha: jeśli język jest powietrzem, to retoryka jest pogodą. Z jego ksiąŝki moŝna wyciągnąć wniosek, Ŝe być moŝe wszystko się zmienia, ale retoryka wcale, i rządzi naszym mówieniem, czy tego chcemy, czy nie. Tymczasem Kenneth Goldsmith (w "Uncreative Writing. Managing Language in the Digital Age") dowodzi, Ŝe jednak zaszła zmiana. Polega na tym, Ŝe niemal wszyscy mamy niebywale łatwy dostęp do niebywałej ilości tekstów. To rzecz bez precedensu. "Świat jest pełen tekstów, mniej lub bardziej interesujących; ja nie chcę tworzyć kolejnych". Zamiast pisać coś nowego, musimy znaleźć sposób na przedzieranie się przez gąszcz informacji, poddawanie ich analizie i porządkowanie. Skończył się czas twórców oryginalnych. Nowe technologie, a zwłaszcza internet, spowodowały, Ŝe drastycznie zdezaktualizowała się romantyczna kategoria geniusza. Współczesny autor przypomina bardziej programistę, który wymyśla, uruchamia i na bieŝąco usprawnia swój mechanizm pisania. Św. AmbroŜy widzi ciemność Do uprawiania literatury potrzeba teraz nowych umiejętności: "komputerowego przetwarzania tekstu, tworzenia baz danych, recyklingu, kompilowania, świadomego popełniania plagiatów i szyfrowania toŝsamości". W 2007 r. Jonathan Lethem opublikował w "Harper's Magazine" artykuł w obronie plagiatu: "Ekstaza wpływu" (tytuł nawiązuje do słynnej ksiąŝki Harolda Blooma "Lęk przed wpływem"). Opisuje tam historię udostępniania, samplingu, recyklingu, selekcji, podkradania, cytowania, kopiowania, przyswajania i naśladowania - od początku istnienia kultury. Od Nabokova, którego "Lolita" zdumiewająco duŝo zawdzięcza mało znanemu opowiadaniu mało znanego niemieckiego pisarza Heinza Strona 15

16 ROZDZIAŁ 1 Strona 16 von Lichberga, opublikowanemu 40 lat przed powieścią Nabokova, po piosenki Boba Dylana, który poŝyczał frazy od Szekspira, Scotta Fitzgeralda i z popularnych filmów. Lethemowi spodobałaby się historia z polskiego podwórka: w reklamie pewnej stacji radiowej wykorzystano frazę "Widzę ciemność", co autor scenariusza "Seksmisji" uznał za naruszenie jego własności intelektualnej. Sprawę jednak przegrał, bo frazę tę - kojarzoną wprawdzie z filmem - znaleźć moŝna takŝe u św. AmbroŜego i innych tekstach wcześniejszych. A w ogóle stała się juŝ "skrzydlatym słowem", czyli toposem. Czyli wspólnym dobrem. Jak Kochanowski uczy pisania nietwórczego Lethem przypomina takŝe (wpisując się w aktualną dyskusję wokół ACTA), Ŝe tzw. gospodarka prezentów, kultura "otwartych źródeł" i licencji typu "public commons" sprzyjają twórczości. Podaje wiele przykładów świadomego i nieświadomego korzystania z dzieł poprzedników, w tym własny: kilka tez, które uwaŝał za własne i "oryginalne", znalazł później - googlując - u innych. Na tym nie koniec: ten świetny artykuł Lethema wcale nie był Lethema. Prawie kaŝde słowo i kaŝdy pomysł autor poŝyczył od kogoś innego - albo przejął dosłownie, albo sparafrazował. To przykład patchwritingu, czyli zszywania kawałków cudzych tekstów w stylistycznie spójną całość. Nie tylko sztuczka leniwych studentów, ale powszechna tendencja. Dla obecnego pokolenia akt pisania - literatury czy tekstu naukowego - jest aktem przegrupowywania tekstów i podszyty jest tezą, Ŝe "treścią jest kontekst". Goldsmith opisuje metodę, jaką sam stosuje wobec swoich studentów. Zamiast popularnych na uniwersytetach kursów "creative writing", proponuje kursy "nietwórczego pisania", na których uczy patchwritingu i surowo tępi wszelki rodzaje oryginalności. UwaŜa jednak, Ŝe mimo to pozwala studentom "wyraŝać siebie na wiele róŝnych sposobów", i tym samym kształci nowe pokolenia artystów doby internetu. Owszem, pojęcie oryginalności się zdezaktualizowało, wszystko juŝ powiedziano i napisano. Dotyczy to jednak takŝe metody Goldsmith, którą opisuje jako nową i oryginalną. PrzecieŜ juŝ renesansowa "oryginalność" nie polegała na wymyślaniu "z głowy, czyli z niczego", lecz na umiejętnym korzystaniu ze źródeł. Ówczesny system edukacyjny w gruncie rzeczy przypominał program "uncreative writing" Goldsmitha: twórczość własna polegała na adaptacji

17 PROPEDEUTYKA PRZEDMIOTÓW HUMANISTYCZNYCH czy imitacji tekstów cudzych - co wyraźnie widać na przykładzie stosunku Kochanowskiego do Horacego. "Inwencja" oznaczała nie tyle pomysłowość, ile część retoryki odpowiedzialną za wynajdywania argumentów, a więc spostrzegawczość i orientację w tym, co juŝ istnieje. Towar deficytowy: uwaga innych Komunikaty są coraz krótsze: tytuły w gazetach, tytuły ksiąŝek, nazwy firm i domen, slogany, pointy, tematy mejli, esemesy, autoprezentacje (tzw. elevator pitches) czy wpisy na Twitterze i Facebooku. W mikrokomunikatach liczy się kaŝde słowo. Do ich opisu nie nadaje się zwykła retoryka - wymagają one "mikrostylu", którego podręcznik przygotował Christopher Johnson ("Microstyle: The Art of Writing Little"). Zwraca uwagę na nową ekonomię języka (maksimum treści w minimalnej formie), strukturę (tworzenie neologizmów, łamanie reguł gramatycznych i składniowych, by zwrócić uwagę odbiorcy) i fonetykę (nadawanie rytmu frazom reklamowym, by łatwiej wpadały w ucho). Skąd wzięły się mikrokomunikaty? Zdaniem Johnsona, nie są one znakiem upadku kultury. Są za to związane z czymś, co Johnson nazywa ekonomią uwagi. W dzisiejszych czasach kapitału, pracy i informacji jest pod dostatkiem, natomiast wszystkim zaleŝy na deficytowym zasobie naturalnym: na uwadze innych. Konsumując teksty, staramy się zachować naszą drogocenną uwagę dla tych informacji, które na to zasługują. Kiedy zaś produkujemy komunikaty, staramy się, by zostały zauwaŝone. (Sam byłem kiedyś świadkiem dyskusji, w czasie której jeden z panelistów powiedział tylko jedno krótkie zdanie. Wprawdzie pozostali uznali to za wygłup i wyraz lenistwa, ale następnego dnia wszystkie gazety w relacjach zacytowały to właśnie zdanie). Początek historii (mikrohistorii?) mikrostylu łączy się z rozwojem mass mediów w XIX w., w których informacja ma być dostrzeŝona, zapamiętana i przekazana dalej. Wiedzą o tym takŝe i dopracowują do perfekcji copywriterzy (sam prowadząc zajęcia z poetyki chętniej daję przykłady z powszechnie znanych kampanii reklamowych niŝ z literatury). Zwięzłość Hemingwaya Mikrostyl kształtowali teŝ mistrzowie aforyzmu, jak Oscar Wilde, oraz takie formy literackie, jak "pamiętniki w sześciu słowach", zapoczątkowane rzekomo przez Hemingwaya ("For sale: baby shoes, never used"; w polskim przekładzie wystarczyły cztery słowa: "Sprzedam butki dziecięce, nieuŝywane"). Wykorzystanie prostych form jako nośników maksymalnego ładunku treści stanowiło cel szeroko pojętego modernizmu Strona 17

18 ROZDZIAŁ 1 we wszystkich rodzajach sztuk: "Picasso starał się przecieŝ uchwycić ludzkie postaci za pomocą kilku prostych linii" - przypomina Johnson. Johnson uczciwie przyznaje, Ŝe mikrostyl nie jest niczym nowym. Znów jednak sięgnął zaledwie do XIX w., w gruncie rzeczy pomijając retoryczną tradycję. Jedną z retorycznych cnót była przecieŝ brevitas, czyli zwięzłość, szczególnie istotna w rekapitulacji, czyli podsumowywaniu wywodu. Wystarczy, Ŝe słuchacz mowy zapamięta tylko rekapitulację (zazwyczaj jedno zdanie), a będzie umiał odtworzyć sobie potem cały wywód, włącznie z towarzyszącymi mu emocjami. Czyli znów - nihil novi. Wygląda na to, Ŝe nasz język nie zmienia się aŝ tak drastycznie. I jeszcze na to, Ŝe my, jego uŝytkownicy, niewiele się zmieniliśmy od czasów, gdy retoryka powstawała: nadal chodzi nam o to, by kogoś przekonać, zmanipulować, zwieść lub uwieść. RóŜnica między staroŝytnym mówcą perorującym na agorze z uniesioną prawą dłonią i udrapowaną togą na lewym kolanie a człowiekiem współczesnym siedzącym w zasięgu sieci wi-fi z ipadem w dłoni i wpisującym coś na swoim profilu na Facebooku - jest naprawdę niewielka. Zmienił się tylko czas, przez jaki komunikat pozostaje w obiegu: jest coraz krótszy. A im krótszy termin przydatności do spoŝycia komunikatu, tym wyraziściej komunikat powinien być wyeksponowany. Nie kaŝdy ma aforystyczne zdolności, o wiele łatwiej osiągnąć wyrazistość za pomocą emocji. Na Facebooku wszystko się pali - ale słomianym ogniem. Przyciąga uwagę, wyzwala lawinę (lub raczej poŝar) komentarzy, ale szybko rozpala się jakieś inne ognisko. W stosunku do tradycyjnej komunikacji to jest jednak tylko róŝnica stopnia. Socjologowie powiadają, Ŝe skończył się czas erudytów, zaczął czas researcherów - którzy mają krótką pamięć, za to umiejętność błyskawicznego zdobywania informacji. A takŝe błyskawicznego dzielenia się nimi. Co z tego wyniknie dla literatury? Dla komunikacji międzyludzkiej? Dla - górnolotnie - dialogu? O ile będziemy chcieli ze sobą rozmawiać i czasami zastanawiać się nad tym, jak to się dzieje, Ŝe się ze sobą lepiej lub gorzej dogadujemy - moim zdaniem będzie dobrze. Strona 18

19 2 Subdyscyplinarny charakter dydaktyki ogólnej. Dydaktyka ogólna a dydaktyka przedmiotowa MODUŁ NR 2 o Cel ogólny: Student pozna subdyscypliny dydaktyki i zrozumie zaleŝności między dydaktyką ogólną a dydaktykami szczegółowymi. o Liczba godzin: 2

20 ROZDZIAŁ 2 MODUŁ NR 2 Temat: Subdyscyplinarny charakter dydaktyki ogólnej. Dydaktyka ogólna a dydaktyka przedmiotowa. Liczba godzin: 2 Cel ogólny: Student pozna subdyscypliny dydaktyki i zrozumie zaleŝności między dydaktyką ogólną a dydaktykami szczegółowymi. Cele szczegółowe Student: 1. zdefiniuje pojęcia: subdyscyplina, dydaktyka ogólna, dydaktyka szczegółowa, metodyka, 2. wymieni subdyscypliny dydaktyki ogólnej (np.: dydaktyka szkoły wyŝszej, nerodydaktyka, ontodydaktyka, teleologia,), 3. scharakteryzuje funkcje dydaktyki ogólnej i dydaktyk przedmiotowych, 4. wskaŝe zadania dydaktyki przedmiotów zawodowych. Pojęcia kluczowe: Subdyscyplina, dydaktyka ogólna, dydaktyka szczegółowa, metodyka. Literatura 1. Arends R.I.: Uczymy się nauczać, WSiP 1994, s Kupisiewicz Cz.: Dydaktyka ogólna, GRAF PUNKT 2000,s Kwieciński Z., Śliwerski B.(red.): Pedagogika, PWN 2008,t.1, s Melezinek A. Pedagogika inŝynierska. Metodologia nauczania techniki. Wydawnictwo Politechniki Śląskiej 2004, s Niemierko B.: Kształcenie szkolne. Podręcznik skutecznej dydaktyki. Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne 2007, s Strona 20

21 SUBDYSCYPLINARNY CHARAKTER DYDAKTYKI OGÓLNEJ. DYDAKTYKA OGÓLNA A DYDAKTYKA PRZEDMIOTOWA 6. Okoń W. Nowy słownik pedagogiczny, Wydawnictwo Akademickie śak Okoń W. Nowy słownik pedagogiczny, Wydawnictwo Akademickie śak Projektowany przebieg zajęć 1. Omówienie i analiza subdyscyplinarnego charakteru dydaktyki ogólnej. Dydaktyka ogólna a dydaktyki szczegółowe. Subdyscypliny dydaktyki ogólnej. 2. Omówienie zadań dydaktyki ogólnej i dydaktyk szczegółowych. 3. Wyjaśnienie załoŝeń pedagogiki inŝynierskiej jako odpowiedzi na specyficzne potrzeby nauczania przedmiotów technicznych. Zadania Proszę skonstruować własne definicje następujących pojęć: subdyscyplina, dydaktyka ogólna, dydaktyka szczegółowa, metodyka, pamiętając o ich cechach istotnych i nieistotnych. (patrz: tekst poniŝej) Materiał dla studentów: Oprac. na podstawie: Arends R. I., Uczymy się nauczać, WSiP 1994, s Uczenie się pojęć to coś więcej niŝ po prostu klasyfikowanie obiektów i formowanie kategorii. To takŝe coś więcej od uczenia się nowych nazw lub słów pasujących do danych klas przedmiotów i idei. Uczenie się pojęć jest procesem tworzenia wiedzy i organizowania wiadomości w struktury poznawcze.(tamŝe, s. 277) Organizowanie wiedzy w struktury poznawcze jest moŝliwe dzięki uczeniu się pojęć, polegającym na kategoryzowaniu rzeczy - włączaniu obiektów do tej samej klasy i rozpoznawaniu ich. RozróŜniamy trzy rodzaje pojęć: Strona 21

22 ROZDZIAŁ 2 Strona 22 pojęcia koniunkcyjne - są sumą cech, które dodane do siebie tworzą całość, np. trójkąt jest zamkniętą, płaską figurą o trzech bokach i o trzech kątach; pojęcia dysjunkcyjne - takie, które dopuszczają alternatywne zestawy cech, np. "rzeczownik" moŝe oznaczać miejsce, rzecz, osobę, ale nie wszystko to równocześnie; pojęcia stosunkowe (relacyjne) jak czas, przestrzeń, nazwy członków rodziny, np. "ciotka" opisuje stosunek między rodzeństwem i jego potomstwem - aby móc je zrozumieć, trzeba znać pojęcie, które się z nim łączy oraz występującą między nimi zaleŝność. W nauczaniu pojęć istotne jest podawanie przykładów i nieprzykładów, np. krowa jest przykładem ssaka, a skowronek jest jego nieprzykładem. Część pojęć zaleŝna jest od kontekstu społecznego, np. "nędza" moŝe co innego znaczyć w jednym kraju, a co innego w innym. Kontekst wpływa często na nazwę pojęcia, np. nauczyciel szkoły średniej w liceum nazywany jest profesorem, ale na uniwersytecie tytułowany będzie zgodnie z rzeczywistym stopniem naukowym. Pojęcia mają nazwy, mają teŝ definicje, które człowiek wymyśla i nadaje arbitralnie. Aby stworzyć definicję, musimy znać cechy istotne danego pojęcia - np. dla trójkąta równobocznego cechą istotną będzie, Ŝe ma on wszystkie boki równe. Cechy nieistotne to takie, które nie występują u wszystkich obiektów naleŝących do danej klasy, np. większość ptaków fruwa, ale nie wszystkie, wobec czego latanie jest cechą nieistotną dla pojęcia "ptak". Uczenie się pojęć wymaga dwóch rodzajów wiedzy: konceptualnej oraz proceduralnej: wiedza konceptualna oznacza zdolność ucznia do zdefiniowania pojęcia według określonych kryteriów i rozpoznania zaleŝności, w jakich pozostaje ono z innymi pojęciami oraz umiejętności podania typowych dla danego pojęcia przykładów; wiedza proceduralna to zdolność ucznia do uŝywania pojęć w celu dokonywania rozróŝnień. Proces uczenia się pojęć zaczyna się juŝ we wczesnym dzieciństwie, kiedy dziecko sortuje przedmioty i wybiera spośród innych te, które chce. Początkowe czynności sortowania prowadzą do klasyfikowania

23 SUBDYSCYPLINARNY CHARAKTER DYDAKTYKI OGÓLNEJ. DYDAKTYKA OGÓLNA A DYDAKTYKA PRZEDMIOTOWA i generalizowania - fundamentu uczenia się pojęć. To, jak człowiek uczy się pojęć, zaleŝy w duŝym stopniu od fazy jego rozwoju. Bruner (1966) wyodrębnił trzy tryby uczenia się: przez działanie (enaktywne), przez kształtowanie wyobraŝeń (obrazów mentalnych) - ikoniczne, przez sekwencje reprezentacji lub symboli abstrakcyjnych (symboliczne). Do siódmego roku Ŝycia dzieci uczą się głównie poprzez działanie, w miarę dojrzewania coraz częściej korzystając z myślenia obrazowego i symbolicznego. Sposoby nauczania pojęć dzielą się na dwie główne metody: dedukcyjną (od reguły do przykładu), indukcyjną (od przykładu do reguły). Metoda dedukcyjna polega na tym, Ŝe nauczyciel najpierw definiuje pojęcie, a potem przedstawia przykłady i nieprzykłady (najlepiej stosować ją wtedy, kiedy uczniowie nie wiedzą nic na temat pojęcia, które ma zostać przyswojone), natomiast w metodzie indukcyjnej najpierw podawane są przykłady i nieprzykłady, a następnie uczniowie sami odkrywają pojęcie lub dochodzą do jego definicji (lepsze, kiedy uczniowie dysponują juŝ pewną wiedzą na temat pojęcia, które ma zostać zaprezentowane). Kiedy uczniowie poznają bardziej złoŝone pojęcie, moŝna podczas lekcji skorzystać z obu tych metod. Przykłady i nieprzykłady naleŝy starannie dobierać i podawać je w logicznej kolejności (najpierw przykłady typowe, potem nietypowe). JeŜeli uczniowie nie rozumieją cech istotnych danego pojęcia, naleŝy je oczywiście wyjaśnić. Wskazane jest korzystać przy tym z pomocy naukowych - rysunków, wykresów, sieci. Cechy istotne pojęcia obecne są w kaŝdym jego przykładzie - uczeń powinien umieć odróŝnić je od cech nieistotnych. Merill i Tennyson podają trzy stopnie definiowania pojęć na potrzeby nauczania: określenie nazwy pojęcia (słowa lub symbolu odnoszącego się do całej klasy obiektów); wyliczenie cech istotnych i nieistotnych; Strona 23

24 ROZDZIAŁ 2 zapisanie definicji - wyraŝenia zawierającego wszystkie cechy istotne i wskazującego, jak są połączone. Aby pojęcie mogło zostać zrozumiane, naleŝy je zanalizować, czyli przejść od nazwy i definicji do cech istotnych, zestawionych w przykładach i nieprzykładach.. Kiedy uczniowie sami będą w stanie podać przykłady i nieprzykłady, będzie to oznaczało, Ŝe opanowali wymagane pojęcie. Sprawdzając, czy uczeń rzeczywiście zna i rozumie pojęcie, naleŝy wymagać więcej, niŝ tylko podania definicji. Uczeń powinien umieć: wskazać cechy istotne i powiązania między nimi, rozpoznawać nieznane wcześniej przykłady pojęcia, odróŝniać przykłady od nieprzykładów. Strona 24

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent:

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent: EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FILOLOGIA POLSKA poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta studia pierwszego stopnia ogólnoakademicki licencjat I. Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) Ocena dopuszczająca: Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności określone

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU RAMOWY PLAN KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU Lp Nazwa przedmiotu Liczba godzin zajęć Liczba godzin zajęć

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Pedagogika Specjalizacja/specjalność. 15 godzin

OPIS PRZEDMIOTU. Pedagogika Specjalizacja/specjalność. 15 godzin OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Seminarium magisterskie nt. Organizacje pozarządowe i edukacja w perspektywie porównawczej. Wydział Wydział Pedagogiki i Psychologii Instytut/Katedra Instytut

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące

Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące Działanie realizowane w ramach projektu Absolwent informatyki lub matematyki specjalistą na rynku pracy Matematyka i informatyka może i trudne, ale nie nudne Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące dr

Bardziej szczegółowo

S Y L A B U S. Druk DNiSS nr 11D

S Y L A B U S. Druk DNiSS nr 11D S Y L A B U S Druk DNiSS nr 11D NAZWA PRZEDMIOTU: Teoretyczne i metodyczne podstawy pedagogiki wczesnoszkolnej Kod przedmiotu: Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Wydział: Wydział Humanistyczno - Społeczny

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11 SPIS TREŚCI WSTĘP (Wiesław Stawiński)........................ 9 ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)..................11 1.1. Problemy globalizacji........................

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA. CZEŚĆ A (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS PRZEDMIOTU

OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA. CZEŚĆ A (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS PRZEDMIOTU pieczątka jednostki organizacyjnej OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA CZEŚĆ A (opis i programu nauczania) OPIS PRZEDMIOTU Nazwa Administracji i Nauk Społecznych

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP w Warszawie. Specjalność: Pedagogika pracy z zarządzaniem i marketingiem,

Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP w Warszawie. Specjalność: Pedagogika pracy z zarządzaniem i marketingiem, Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP w Warszawie Katedra Pedagogiki Pracy dr hab. Henryk Bednarczyk Technologia kształcenia zawodowego Plan nauczania Specjalność: Pedagogika pracy z zarządzaniem i marketingiem,

Bardziej szczegółowo

WyŜsza Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera z siedzibą w Krakowie

WyŜsza Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera z siedzibą w Krakowie WyŜsza Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera z siedzibą w Krakowie KARTA PRZEDMIOTU 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu PEDAGOGIKA Rocznik studiów 2012/13 Wydział Wydział Stosowanych

Bardziej szczegółowo

1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia

1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia Załącznik do Uchwały nr 125/2014 Senatu UKSW z dnia 25 września 2014 r. 1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia Nazwa kierunku studiów i kod programu wg USOS Poziom

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: STUDIA HISTORYCZNO-SPOŁECZNE

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: STUDIA HISTORYCZNO-SPOŁECZNE Załącznik nr 16 do Uchwały nr 21/2012 Senatu UPJPII z dnia 21 maja 2012 r., wprowadzony Uchwałą nr 6/2014 Senatu UPJPII z dnia 20 stycznia 2014 r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH)

Bardziej szczegółowo

Nauki w zakresie podstaw pielęgniarstwa. Polski OGÓŁEM LICZBA GODZIN 45 godz. ROK II SEMESTR III 15 godz. ROK III SEMESTR V i VI 30 godz.

Nauki w zakresie podstaw pielęgniarstwa. Polski OGÓŁEM LICZBA GODZIN 45 godz. ROK II SEMESTR III 15 godz. ROK III SEMESTR V i VI 30 godz. KARTA PRZEDMIOTU CECHA PRZEDMIOTU OPIS INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIOCIE Jednostka realizująca Instytut Nauk o Zdrowiu Kierunek Pielęgniarstwo Profil kształcenia Praktyczny Poziom realizacji Studia pierwszego

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZSADY OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO W GIMNAZJUM NR 7 PRZY ZSO NR 7 W CHEŁMIE

PRZEDMIOTOWE ZSADY OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO W GIMNAZJUM NR 7 PRZY ZSO NR 7 W CHEŁMIE PRZEDMIOTOWE ZSADY OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO W GIMNAZJUM NR 7 PRZY ZSO NR 7 W CHEŁMIE Chełm 2015r. 1 Zakres ocenianych wiadomości i umiejętności jest zgodny z wymaganiami zawartymi w podstawie programowej

Bardziej szczegółowo

Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego KARTA PRZEDMIOTU

Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego KARTA PRZEDMIOTU WYŻSZA SZKOŁA ZARZĄDZANIA I ADMINISTRACJI z siedzibą w Zamościu KARTA PRZEDMIOTU 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE (WYPEŁNIA TOK STUDIÓW) Nazwa przedmiotu Wydział Kierunek studiów Poziom Profil Rok

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Kierunek. Ćwiczenia (Ćw) S/ 30 NS/ 18

Ekonomiczny Kierunek. Ćwiczenia (Ćw) S/ 30 NS/ 18 Instytut Ekonomiczny Kierunek Zarządzanie Poziom studiów Studia drugiego stopnia Profil kształcenia Ogólnoakademicki P R O G R A M N A U C Z A N I A P R Z E D M I O T U * A - Informacje ogólne. Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr 96/2015 Senatu UKSW z dnia 25 czerwca 2015 r.

Załącznik do Uchwały Nr 96/2015 Senatu UKSW z dnia 25 czerwca 2015 r. Załącznik do Uchwały Nr 96/2015 Senatu UKSW z dnia 25 czerwca 2015 r. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PEDAGOGIKA OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ I TYFLOPEDAGOGIKA WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH

Bardziej szczegółowo

1. Kierunek studiów: filologia polska studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki

1. Kierunek studiów: filologia polska studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki 1. Kierunek studiów: filologia polska studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki 2. Obszar kształcenia w zakresie nauk humanistycznych: Kierunek studiów filologia polska obejmuje dwie związane ze

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Program kształcenia studiów podyplomowych Przygotowanie pedagogiczne Gdynia 2014 r. Podstawa prawna realizacji studiów. Ustawa Prawo

Bardziej szczegółowo

Planowanie, realizacja i ewaluacja pracy dydaktycznej, opiekuńczej i wychowawczej w kontekście nowej podstawy programowej

Planowanie, realizacja i ewaluacja pracy dydaktycznej, opiekuńczej i wychowawczej w kontekście nowej podstawy programowej Planowanie, realizacja i ewaluacja pracy dydaktycznej, opiekuńczej i wychowawczej w kontekście nowej podstawy programowej Autor programu: Barbara Maciąg Autor scenariusza warsztatów: Marta Kobza Przedstawione

Bardziej szczegółowo

Pieczęć Uczelni: DZIENNIK PRAKTYK. Imię i nazwisko studenta / studentki:... Wydział i kierunek studiów:... Nr I N D E K S U :...

Pieczęć Uczelni: DZIENNIK PRAKTYK. Imię i nazwisko studenta / studentki:... Wydział i kierunek studiów:... Nr I N D E K S U :... Pieczęć Uczelni: DZIENNIK PRAKTYK Imię i nazwisko studenta / studentki:... Wydział i kierunek studiów:... Nr I N D E K S U :... 1 I Udokumentowanie realizacji praktyk przedmiotowo-metodycznych przez studenta

Bardziej szczegółowo

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej Propozycje zintegrowanych programów edukacji zatwierdzone przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego odpowiadają założeniom uprzednio opracowanej przez MEN Podstawie programowej kształcenia

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA UKRAIŃSKIEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA UKRAIŃSKIEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA UKRAIŃSKIEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ Opracowała: Tetyana Ouerghi I. ZASADY: 1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami sprawiedliwości. 2. Ocenie podlegają wszystkie

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI. I Liceum Ogólnokształcące w Jeleniej Górze Gimnazjum w ZSO nr 1 w Jeleniej Górze

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI. I Liceum Ogólnokształcące w Jeleniej Górze Gimnazjum w ZSO nr 1 w Jeleniej Górze PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI I Liceum Ogólnokształcące w Jeleniej Górze Gimnazjum w ZSO nr 1 w Jeleniej Górze Przedmiotowy system oceniania z fizyki w ZSO nr 1 sporządzono w oparciu o : 1. Wewnątrzszkolny

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Badania naukowe w pielęgniarstwie

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Badania naukowe w pielęgniarstwie S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu CBNP Nazwa modułu Badania naukowe w pielęgniarstwie Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok

Bardziej szczegółowo

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU KIERUNEK INSTRUMENTALISTYKA OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA PROGRAMU KSZTAŁCENIA Instrumentalistyka Nazwa kierunku studiów i kod programu Poziom kształcenia

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia pierwszego stopnia

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia pierwszego stopnia Załącznik nr 1 do Uchwały nr 41/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 26 maja 2015 r. Kierunkowe efekty kształcenia dla kierunku KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: HISTORIA

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: HISTORIA Załącznik nr 2 do Uchwały nr 21/2012 Senatu UPJPII z dnia 21 maja 2012 r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: HISTORIA Tabela odniesień kierunkowych efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia WIEDZA. MODUŁ 21 Nau społeczne - przedmiot doo wyboru. MODUŁ 20 Seminarium magisterskie

I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia WIEDZA. MODUŁ 21 Nau społeczne - przedmiot doo wyboru. MODUŁ 20 Seminarium magisterskie I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia Efekty kształcenia na kierunku Opis kierunkowych efektów kształcenia Odniesienie efektów do obszaru wiedzy MODUŁ 20 Seminarium magisterskie Seminarium

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: TURYSTYKA HISTORYCZNA

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: TURYSTYKA HISTORYCZNA Załącznik nr 18 do Uchwały nr 21/2012 Senatu UPJPII z dnia 21 maja 2012 r., wprowadzony Uchwałą nr 6/2014 Senatu UPJPII z dnia 20 stycznia 2014 r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH)

Bardziej szczegółowo

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek Andragogika Opr. Katarzyna Verbeek 1. Wprowadzenie do andragogiki Andragogika to dziedzina zajmująca się szeroko pojętym kształceniem dorosłych, ich edukowaniem, wychowaniem i rozwojem. Wywodzi się z pedagogiki,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 11

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 11 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 11 1. CHARAKTERYSTYCZNE CECHY NAUKI... 13 1.1. Pojęcie nauki...13 1.2. Zasady poznawania naukowego...15 1.3. Cele nauki...15 1.4. Funkcje nauki...16 1.5. Zadania nauki...17

Bardziej szczegółowo

PRZYGOTOWANIE PEDAGOGICZNE

PRZYGOTOWANIE PEDAGOGICZNE PRZYGOTOWANIE PEDAGOGICZNE DO NAUCZANIA JĘZYKA NIEMIECKIEGO Niniejszy program studiów podyplomowych przygotowano zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 7 września 2004 r.

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie aktywności twórczej i jej wpływ na wychowanie dziecka w wieku przedszkolnym.

Rozwijanie aktywności twórczej i jej wpływ na wychowanie dziecka w wieku przedszkolnym. Rozwijanie aktywności twórczej i jej wpływ na wychowanie dziecka w wieku przedszkolnym. Wielu psychologów twierdzi, Ŝe dzieci są twórcze z samej swej natury, a postawa twórcza jest wśród dzieci powszechna.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE - HISTORIA, HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO, HISTORIA PAŃSTWA I PRAWA

WYMAGANIA EDUKACYJNE - HISTORIA, HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO, HISTORIA PAŃSTWA I PRAWA WYMAGANIA EDUKACYJNE - HISTORIA, HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO, HISTORIA PAŃSTWA I PRAWA Cele kształcenia wymagania ogólne I. Chronologia historyczna Uczeń porządkuje i synchronizuje wydarzenia z historii powszechnej

Bardziej szczegółowo

Absolwent Szkoły Podstawowej w Pogorzałkach:

Absolwent Szkoły Podstawowej w Pogorzałkach: Dążymy do tego, aby nasi uczniowie byli dobrze przygotowani do nauki na wyższym etapie edukacyjnym; byli dobrze przygotowani do życia społecznego w rodzinie, środowisku lokalnym, ojczyźnie, zjednoczonej

Bardziej szczegółowo

Pielęgniarstwo. Kod przedmiotu P-1-K-BwP studia stacjonarne w/sem. Zajęcia zorganizowane: 20h/20h - 1,7 Praca własna studenta: 10h - 0,3

Pielęgniarstwo. Kod przedmiotu P-1-K-BwP studia stacjonarne w/sem. Zajęcia zorganizowane: 20h/20h - 1,7 Praca własna studenta: 10h - 0,3 Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające/wymagania wstępne: Pielęgniarstwo Wyższa Szkoła Medyczna w Białymstoku Pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu

Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu Opracowała Janina Nowak WOM Gorzów Wlkp. 2006 Co to jest projekt edukacyjny

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ 1 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ Opracowany na podstawie: -Rozporządzenia MEN z dnia 19.04.1999r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów.

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: ARCHIWISTYKA I ZARZĄDZANIE DOKUMENTACJĄ

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: ARCHIWISTYKA I ZARZĄDZANIE DOKUMENTACJĄ Załącznik nr 17 do Uchwały nr 21/2012 Senatu UPJPII z dnia 21 maja 2012 r., wprowadzony Uchwałą nr 6/2014 Senatu UPJPII z dnia 20 stycznia 2014 r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH)

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. I. KARTA PRZEDMIOTU: Metodyka seminarium licencjackie Rok III, stopień I

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. I. KARTA PRZEDMIOTU: Metodyka seminarium licencjackie Rok III, stopień I PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE I. KARTA PRZEDMIOTU: Metodyka seminarium licencjackie Rok III, stopień I CEL PRZEDMIOTU C1 Zapoznanie się z metodami prowadzenia badań w dziedzinie dydaktyki nauczania języka

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Seminarium dyplomowe 08.01/o,1,V,VI. Wydział Humanistyczny Instytut Filologii Polskiej Kulturoznawstwo

OPIS PRZEDMIOTU. Seminarium dyplomowe 08.01/o,1,V,VI. Wydział Humanistyczny Instytut Filologii Polskiej Kulturoznawstwo OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Seminarium dyplomowe 08.01/o,1,V,VI Wydział Instytut/Katedra Kierunek Specjalizacja/specjalność Poziom organizacyjny studiów System studiów Wydział Humanistyczny

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI DLA KLAS I, II, III W GIMNAZJUM NR 2 W LUDŹMIERZU

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI DLA KLAS I, II, III W GIMNAZJUM NR 2 W LUDŹMIERZU PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI DLA KLAS I, II, III W GIMNAZJUM NR 2 W LUDŹMIERZU I. Dokumenty prawne stanowiące podstawę PSO Przedmiotowy system oceniania opracowany został po przeprowadzonej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr./2013 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 21 czerwca 2013 r.

UCHWAŁA Nr./2013 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 21 czerwca 2013 r. PSP.40- /13 (projekt) UCHWAŁA Nr./2013 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 21 czerwca 2013 r. w sprawie utworzenia specjalności kształcenia Nauczyciel języka angielskiego w

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Psychologia różnic indywidualnych 1100-Ps2RI-SJ. Kod przedmiotu. Pedagogiki i Psychologii

OPIS PRZEDMIOTU. Psychologia różnic indywidualnych 1100-Ps2RI-SJ. Kod przedmiotu. Pedagogiki i Psychologii OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Psychologia różnic indywidualnych 1100-Ps2RI-SJ Wydział Instytut/Katedra Kierunek Pedagogiki i Psychologii Instytut Psychologii Psychologia Specjalizacja/specjalność

Bardziej szczegółowo

CELEM NAPISANIA PRACY MAGISTERSKIEJ JEST WYKAZANIE, ŻE STUDENT: 1. POTRAFI POSŁUGIWAĆ SIĘ NABYTĄ WIEDZĄ 2. UMIE STOSOWAĆ METODY PRACY NAUKOWEJ 6

CELEM NAPISANIA PRACY MAGISTERSKIEJ JEST WYKAZANIE, ŻE STUDENT: 1. POTRAFI POSŁUGIWAĆ SIĘ NABYTĄ WIEDZĄ 2. UMIE STOSOWAĆ METODY PRACY NAUKOWEJ 6 CELEM NAPISANIA PRACY MAGISTERSKIEJ JEST WYKAZANIE, ŻE STUDENT: 1. POTRAFI POSŁUGIWAĆ SIĘ NABYTĄ WIEDZĄ 2.ROZSZERZYŁ SWOJĄ WIEDZĘ O OPISYWANYM W PRACY ZAGADNIENIU 3.DOSTRZEGA PRAWIDŁOWOŚCI WYSTĘPUJĄCE

Bardziej szczegółowo

Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? Gdańsk, 16 maja 2009 roku

Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? Gdańsk, 16 maja 2009 roku Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? 1 Prawdziwe wartości edukacji Europejskie ramy odniesienia Polskie ramy odniesienia Badania PISA 2 Jeżeli nie

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Seminarium magisterskie KOD WF/II/st/9

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Seminarium magisterskie KOD WF/II/st/9 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Seminarium magisterskie KOD WF/II/st/9 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne 3. POZIOM STUDIÓW 1 : II stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II rok/iii semestr

Bardziej szczegółowo

Opis modułu kształcenia

Opis modułu kształcenia Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie Instytut Pielęgniarstwa Opis modułu kształcenia Nazwa modułu (przedmiotu) Dydaktyka medyczna Kod podmiotu IP NS4/DM Kierunek studiów Profil kształcenia Poziom studiów

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PRZEDMIOTU ELEMENTY PSYCHOLOGII W LICEUM

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PRZEDMIOTU ELEMENTY PSYCHOLOGII W LICEUM Zespół Szkół Nr 4 w Wałbrzychu PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PRZEDMIOTU ELEMENTY PSYCHOLOGII W LICEUM Rok szkolny 2015/2016 Opracowała: mgr Justyna Oleksy Wałbrzych, 1 września 2015r. Przedmiotowy System

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Seminarium magisterskie KOD WF/II/st/9

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Seminarium magisterskie KOD WF/II/st/9 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Seminarium magisterskie KOD WF/II/st/9 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne. Specjalność: wychowanie fizyczne w służbach mundurowych 3. POZIOM STUDIÓW 1 : II stopień studia

Bardziej szczegółowo

Pielęgniarstwo. Nauki społeczne

Pielęgniarstwo. Nauki społeczne Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające/wymagania wstępne: Nazwa modułu / przedmiotu (przedmiot lub grupa przedmiotów) Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu Wydział Nauk o Bezpieczeństwie obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 01/01 Kierunek studiów: Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne Załącznik do Uchwały Nr 82/2016 Senatu UKSW z dnia 19 maja 2016 r. WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PODNOSZENIE KOMPETENCJI NAUCZYCIELSKICH W PRACY Z UCZNIEM O SPECJALNYCH

Bardziej szczegółowo

S Y L A B U S. Druk DNiSS nr 11D

S Y L A B U S. Druk DNiSS nr 11D S Y L A B U S Druk DNiSS nr 11D NAZWA PRZEDMIOTU: Teoretyczne i metodyczne podstawy pedagogiki wczesnoszkolnej Kod przedmiotu:. Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy obowiązkowy Wydział: Humanistyczno- Społeczny

Bardziej szczegółowo

Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning

Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning Opracowanie: Eleonora Żmijowska-Wnęk Wrocław 2014 SPIS TREŚCI: 1. WSTĘP... 3 2. CELE OGÓLNE SZKOLENIA... 4 3. METODY PRACY... 4 4. TREŚCI I PRZEWIDYWANE

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE Przedmiotowy System Oceniania został opracowany dla klas szkół średnich liceum profilowanego i technikum dla programu nauczania DKOS 5002-4\04 wydawnictwa

Bardziej szczegółowo

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania,

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania, I. Przedmiotem oceny są: 1) wiadomości i umiejętności według programu nauczania z języka polskiego dla zasadniczej szkoły zawodowej w zakresie podstawowym, o programie nauczania z języka polskiego w danej

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek studiów Zarządzanie reprezentuje dziedzinę

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Seminarium dziedzinowe 1: Multimedia w edukacji i e-learning

KARTA KURSU. Seminarium dziedzinowe 1: Multimedia w edukacji i e-learning KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Seminarium dziedzinowe 1: Multimedia w edukacji i e-learning Discipline seminar 1: Multimedia in education and e-learning Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator dr Maria Zając

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Seminarium magisterskie KOD WF/II/st/9

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Seminarium magisterskie KOD WF/II/st/9 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Seminarium magisterskie KOD WF/II/st/9 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne 3. POZIOM STUDIÓW 1 : II stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II rok/iv semestr

Bardziej szczegółowo

Warunki i tryb dopuszczania do użytku w danej szkole programów wychowania przedszkolnego i programów nauczania przez dyrektora szkoły.

Warunki i tryb dopuszczania do użytku w danej szkole programów wychowania przedszkolnego i programów nauczania przez dyrektora szkoły. Warunki i tryb dopuszczania do użytku w danej szkole programów wychowania przedszkolnego i programów nauczania przez dyrektora szkoły. W dniu 8 czerwca 2009 r. Minister Edukacji Narodowej Pani Hatarzyna

Bardziej szczegółowo

Kierunek Stosunki Międzynarodowe. Studia I stopnia. Profil ogólnoakademicki. Efekty kształcenia:

Kierunek Stosunki Międzynarodowe. Studia I stopnia. Profil ogólnoakademicki. Efekty kształcenia: Kierunek Stosunki Międzynarodowe Studia I stopnia Profil ogólnoakademicki Efekty kształcenia: Kierunek: Stosunki Międzynarodowe Poziom kształcenia: studia I stopnia Uczelnia: Uczelnia Łazarskiego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 1/01 Rektora PWSZ w Koninie z dnia 8 lutego 01 w sprawie ustalenia wzoru sylabusa PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Czym jest nauczanie dwujęzyczne?

Czym jest nauczanie dwujęzyczne? Języka obcego nauczymy się lepiej kiedy będzie nam on służył do przyswojenia sobie czegoś więcej niż tylko jego samego Jean Duverger Czym jest nauczanie dwujęzyczne? Od pewnego czasu można zauważyć wzrost

Bardziej szczegółowo

Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie Wydział Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku SYLABUS PRZEDMIOTU /MODUŁU KSZTAŁCENIA

Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie Wydział Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku SYLABUS PRZEDMIOTU /MODUŁU KSZTAŁCENIA SYLABUS PRZEDMIOTU /MODUŁU KSZTAŁCENIA Elementy składowe sylabusu Opis Nazwa przedmiotu/modułu Seminarium magisterskie Kod przedmiotu PKR37 Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Sztuki Lalkarskiej

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Sieradzu SYLABUS

Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Sieradzu SYLABUS Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Sieradzu SYLABUS Profil : Ogólnoakademicki Stopień studiów: pierwszy Kierunek studiów: BW Specjalność: - Semestr: V,VI Moduł (typ) przedmiotów: - Tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA: Wykorzystanie Edukacyjnej Wartości Dodanej w ewaluacji pracy szkoły

KONFERENCJA: Wykorzystanie Edukacyjnej Wartości Dodanej w ewaluacji pracy szkoły KONFERENCJA: Wykorzystanie Edukacyjnej Wartości Dodanej w ewaluacji pracy szkoły TEMAT: Czynniki warunkujące osiągnięcia szkolne uczniów Opracowanie: Lidia Kłoczko, nauczyciel konsultant Centrum Edukacji

Bardziej szczegółowo

SYLABUS PRZEDMIOTU /MODUŁU KSZTAŁCENIA

SYLABUS PRZEDMIOTU /MODUŁU KSZTAŁCENIA SYLABUS PRZEDMIOTU /MODUŁU KSZTAŁCENIA Elementy składowe sylabusu Opis Nazwa przedmiotu/modułu Seminarium magisterskie Kod przedmiotu PKA36 Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Sztuki Lalkarskiej

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA I ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI. zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania w Zespole Szkół przy ul. Grunwaldzkiej 9 w Łowiczu.

KRYTERIA I ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI. zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania w Zespole Szkół przy ul. Grunwaldzkiej 9 w Łowiczu. KRYTERIA I ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania w Zespole Szkół przy ul. Grunwaldzkiej 9 w Łowiczu. Nauczanie matematyki w szkole podstawowej w klasach IV VI odbywa

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego w Szkole Podstawowej nr 18 im. Jana Matejki w Koszalinie ( klasy IV-VI)

Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego w Szkole Podstawowej nr 18 im. Jana Matejki w Koszalinie ( klasy IV-VI) Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego w Szkole Podstawowej nr 18 im. Jana Matejki w Koszalinie ( klasy IV-VI) 1. Cele oceniania Systematyczna obserwacja postępów ucznia Uświadomienie uczniowi

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA SKUTECZNA, PRZYJAZNA I NOWOCZESNA. Ministerstwo Edukacji Narodowej KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO

EDUKACJA SKUTECZNA, PRZYJAZNA I NOWOCZESNA. Ministerstwo Edukacji Narodowej KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO Ministerstwo Edukacji Narodowej REFORMA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLACZEGO JEST POTRZEBNA? Jeśli chcemy obniŝyć wiek szkolny, to trudno o lepszy moment tys. 400 390 380 370 360 350 340 330 320 Liczba

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK FRANCUSKI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK FRANCUSKI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK FRANCUSKI ZASADY OCENIANIA NA LEKCJI JĘZYKA OBCEGO Nauczanie języka obcego w gimnazjum ma doprowadzić do osiągnięcia kompetencji komunikacyjnej pozwalającej sprostać

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Kierunek. Seminarium (Sem.) S/90 NS/54. 10. Imię i nazwisko koordynatora przedmiotu oraz prowadzących zajęcia

Ekonomiczny Kierunek. Seminarium (Sem.) S/90 NS/54. 10. Imię i nazwisko koordynatora przedmiotu oraz prowadzących zajęcia Załącznik do Uchwały Senatu Nr 5/000/0 z dnia 9 czerwca 0 r.. Instytut Ekonomiczny Kierunek Ekonomia Poziom studiów I stopnia Profil kształcenia ogólnoakademicki P R O G R A M N A U C Z A N I A P R Z E

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU. Część A

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU. Część A Przedmiot: Seminarium dyplomowe Wykładowca odpowiedzialny za przedmiot: Cele zajęć z przedmiotu: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU Wykładowcy

Bardziej szczegółowo

I nforma c j e ogólne. Dydaktyka medyczna. Pielęgniarstwo Nie dotyczy

I nforma c j e ogólne. Dydaktyka medyczna. Pielęgniarstwo Nie dotyczy S YL AB US MODUŁ U (PRZEDMIOTU) I nforma c j e ogólne Kod SS-D modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Dydaktyka medyczna Obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2010/2011

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2010/2011 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Pedagogiczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 010/011 Kierunek studiów: Pedagogika Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE PROGRAMÓW WŁASNYCH, INNOWACJI, PROJEKTÓW EDUKACYJNYCH I MATERIAŁÓW DYDAKTYCZNYCH

TWORZENIE PROGRAMÓW WŁASNYCH, INNOWACJI, PROJEKTÓW EDUKACYJNYCH I MATERIAŁÓW DYDAKTYCZNYCH TWORZENIE PROGRAMÓW WŁASNYCH, INNOWACJI, PROJEKTÓW EDUKACYJNYCH I MATERIAŁÓW DYDAKTYCZNYCH opracowała Iwona Kucharska 05 marca 2009r. PODSTAWA PRAWNA Ustawa z dnia 07 września 1991 r. o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Instytut Pedagogiczny Karta obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 20/202 Kierunek studiów: Pedagogika Profil: Ogólnoakademicki Forma

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr.../2015 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 17 kwietnia 2015 r.

UCHWAŁA Nr.../2015 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 17 kwietnia 2015 r. PSP.0-5/15 (projekt) UCHWAŁA Nr.../015 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 17 kwietnia 015 r. w sprawie uchwalenia programu kształcenia dla specjalności Bibliotekoznawstwo i

Bardziej szczegółowo

Studia licencjackie w zakresie jednej głównej specjalności nauczycielskiej chemii. Przedmioty kształcenia nauczycielskiego

Studia licencjackie w zakresie jednej głównej specjalności nauczycielskiej chemii. Przedmioty kształcenia nauczycielskiego Studia licencjackie w zakresie jednej głównej specjalności nauczycielskiej chemii Przedmioty kształcenia nauczycielskiego Semestr 2 Przedmiot Liczba godzin W K L ECTS Psychologia 30 30 2,0 Semestr 3 Pedagogika

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie nowych mediów w procesie kształcenia jako przykład innowacji dydaktycznej

Wykorzystanie nowych mediów w procesie kształcenia jako przykład innowacji dydaktycznej Wykorzystanie nowych mediów w procesie kształcenia jako przykład innowacji dydaktycznej mgr Sylwia Polcyn-Matuszewska Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Informacja o autorce: mgr Sylwia Polcyn-Matuszewska

Bardziej szczegółowo

Załącznik do procedury nr USZJK-II KARTA PRZEDMIOTU

Załącznik do procedury nr USZJK-II KARTA PRZEDMIOTU Kod przedmiotu Nazwa przedmiotu w języku polskim angielskim UCZELNIANY SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA W PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOLE ZAWODOWEJ W SANDOMIERZU Załącznik do procedury nr USZJK-II KARTA

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLENIOWA OŚRODKA DOSKONALENIA NAUCZYCIELI ZACHODNIOPOMORSKIEGO CENTRUM EDUKACJI MORSKIEJ I POLITECHNICZNEJ NA ROK SZKOLNY 2013/2014

OFERTA SZKOLENIOWA OŚRODKA DOSKONALENIA NAUCZYCIELI ZACHODNIOPOMORSKIEGO CENTRUM EDUKACJI MORSKIEJ I POLITECHNICZNEJ NA ROK SZKOLNY 2013/2014 OFERTA SZKOLENIOWA OŚRODKA DOSKONALENIA NAUCZYCIELI ZACHODNIOPOMORSKIEGO CENTRUM EDUKACJI MORSKIEJ I POLITECHNICZNEJ NA ROK SZKOLNY 2013/2014 EDUKACJA MATEMATYCZNA Szanowni Państwo Dyrektorzy oraz Nauczyciele

Bardziej szczegółowo

Studia Podyplomowe. Edukacja przedszkolna i wczesnoszkolna

Studia Podyplomowe. Edukacja przedszkolna i wczesnoszkolna I. Informacje ogólne Studia Podyplomowe Edukacja przedszkolna i wczesnoszkolna II. III. IV. Rekrutacja Charakterystyka studiów kwalifikacyjnych Program studiów V. Efekty kształcenia I. Informacje ogólne

Bardziej szczegółowo

(opisowe, procentowe, punktowe, inne. formy oceny do wyboru przez wykładowcę)

(opisowe, procentowe, punktowe, inne. formy oceny do wyboru przez wykładowcę) Załącznik Nr 1 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Seminarium dyplomowe 2. KIERUNEK: Turystyka i rekreacja 3. POZIOM STUDIÓW: I 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III/V. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 2 6. LICZBA GODZIN:

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 W ŁOWICZU W ROKU SZKOLNYM 2013/2014

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 W ŁOWICZU W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 1 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 W ŁOWICZU W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 A. Wiadomości. B. Umiejętności. C. Postawa ucznia i jego aktywność. I Przedmiotem

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania z języka polskiego Opracowany przez mgr Katarzynę Krzyścin

Przedmiotowe zasady oceniania z języka polskiego Opracowany przez mgr Katarzynę Krzyścin Przedmiotowe zasady oceniania z języka polskiego Opracowany przez mgr Katarzynę Krzyścin I. Ocenianie bieżące z zajęć edukacyjnych służy monitorowaniu pracy ucznia. Ocena ma za zadanie przekazywać uczniowi

Bardziej szczegółowo

Zrzut ekranu z wykorzystanej podczas zajęć prezentacji

Zrzut ekranu z wykorzystanej podczas zajęć prezentacji Zrzut ekranu z wykorzystanej podczas zajęć prezentacji Ludzie mają nawyk zdobywania szeroko pojętej wiedzy, opanowują sztukę czytania, pisania. W podobnym zakresie powinni również zdobywać wiedzę na temat

Bardziej szczegółowo

Tworzenie podstawowej

Tworzenie podstawowej Tworzenie podstawowej Tworzenie podstawowej i dodatkowej dokumentacji pedagogicznej w oparciu o nową podstawę programową i dodatkowej dokumentacji pedagogicznej w oparciu o nową podstawę programową Tworzenie

Bardziej szczegółowo

Planowanie zajęć dydaktycznych stanowi roboczą syntezę treści nauczania, logiczne dopełnienie wcześniej przeprowadzonej analizy.

Planowanie zajęć dydaktycznych stanowi roboczą syntezę treści nauczania, logiczne dopełnienie wcześniej przeprowadzonej analizy. Planowanie zajęć dydaktycznych stanowi roboczą syntezę treści nauczania, logiczne dopełnienie wcześniej przeprowadzonej analizy. PROCES PLANOWANIA ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH MOŻE BYĆ ROZDZIELONY NA TRZY ETAPY:

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Zdrowie Publiczne. Poziom studiów: drugi. Profil: ogólny

Wydział Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Zdrowie Publiczne. Poziom studiów: drugi. Profil: ogólny LISTA PRZEDMIOTÓW, KTÓRE MOGĄ BYĆ UZNANE NA PODSTAWIE OCENY EFEKTÓW UCZENIA SIĘ ZDOBYTYCH NA DRODZE EDUKACJI POZAFORMALNEJ I NIEFORMALNEJ NA ROK AKADEMICKI 2016/2017 Wydział Nauk o Zdrowiu Kierunek: Zdrowie

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł

Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł zawodowy uzyskiwany przez absolwenta: licencjat Przyporządkowanie

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Nauki o rodzinie

Efekty kształcenia dla kierunku Nauki o rodzinie Załącznik nr 21 do Uchwały Nr 673 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 6 marca 2015 roku w sprawie zmiany Uchwały Nr 187 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 26 marca 2013 roku zmieniającej Uchwałę Nr 916 Senatu UWM

Bardziej szczegółowo

ZASADY OCENIANIA W KLASACH I - III W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 50

ZASADY OCENIANIA W KLASACH I - III W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 50 ZAŁĄCZNIK DO STATUTU SZKOŁY ZASADY OCENIANIA W KLASACH I - III W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 50 1. W klasach I - III szkoły podstawowej śródroczne i roczne oceny klasyfikacyjne z zajęć edukacyjnych są ocenami

Bardziej szczegółowo