ANALIZA. Kolejne sukcesy South Stream. Nabucco przechodzi do historii?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ANALIZA. Kolejne sukcesy South Stream. Nabucco przechodzi do historii?"

Transkrypt

1 Kolejne sukcesy South Stream. Nabucco przechodzi do historii? Jesteśmy świadkami rosnącej rosyjskiej aktywności na rzecz uruchomienia Gazociągu Południowego. Dotyczy to zarówno aspektu zapewnienia źródeł surowcowych dla projektu, zawarcia umów z państwami tranzytowymi, aż po zakontraktowanie odbiorców tegoż gazu. W tym świetle pod dużym znakiem zapytania stoi unijny projekt gazociągu Nabucco. Do głównych przyczyn takiej sytuacji należy zaliczyć nie tylko niewystarczające działania podejmowane na jego rzecz przez Komisję Europejską, ale nade wszystko zbieżność interesów głównych unijnych graczy (Niemcy, Francja, Włochy) z interesami Rosji, a nie stanowiskiem reprezentowanym przez KE. Grzegorz Makuch Gazociąg Nabucco jako odpowiedź na wzrastające uzależnienie od Rosji Brak globalnego rynku gazu (udział rynku gazu skraplanego LNG szacuje się na około 25% obrotów światowego rynku gazu na świecie), powoduje, że Europa jest zmuszona importować surowiec z regionu z którym posiada najlepiej rozwinięty system połączeń infrastrukturalnych. W konsekwencji głównym dostawcą dla Europy jest Rosja, która jest jedynym podmiotem mającym potencjał surowcowy do zaspokojenia wzrastającego popytu na energię w Europie. Choć debata wokół negatywnych trendów dotyczących sytuacji energetycznej, w tym dotyczących wzrastającej zależności surowcowej od Rosji trwa już ponad dekadę, to problem i jego potencjalne konsekwencję zostały dostrzeżone przez UE dopiero w 2006 roku. Wówczas w wyniku sporu gazowego pomiędzy Ukrainą i Rosja doszło do przerwania dostaw gazu dla dostawców europejskich, które przebiegają przez terytorium Ukrainy. Kryzys energetyczny unaocznił nie tylko ogromne uzależnienie UE od błękitnego surowca dostarczanego przez Rosję, ale również od krajów tranzytowych, przesyłających ten gaz. W 2008 roku KE zapowiedziała większą solidarność na rzecz bezpieczeństwa energetycznego poprzez wypracowanie wspólnej infrastruktury i dróg dywersyfikacji dostaw surowca. Strach przed rosyjskim szantażem zmobilizował Komisję do intensyfikacji swych działań na rzecz powstania gazociągu południowego (Nabucco), omijającego Rosję i dostarczającego gaz ze złóż państw Azji Centralnej. Po wybuchu drugiego sporu gazowego między Ukrainą i Rosją w 1

2 styczniu 2009 roku udało się w maju w Pradze podpisać dokument na rzecz realizacji południowego korytarza gazowego (Nabucco). Swój podpis złożyli przedstawiciele Brukseli, Turcji i Azerbejdżanu. W skład powołanego konsorcjum, dotyczącego projektu Nabucco, weszły austriacki OMV, węgierski MOL, bułgarski Bulgargaz, rumuński Transgaz, turecki Botaş i niemiecki RWE. Należy podkreślić, że możliwości eksportowe Azerbejdżanu, który ma być głównym dostawcą gazu, nie jest w stanie samodzielnie zrealizować pełnej przepustowości Nabbuco, która ma wynieść 30 mld m3. Oznacza to, że współpraca z Turkmenistanem, Iranem, bądź Irakiem wydaje się nieodzowna dla zapewnienia opłacalności przedsięwzięcia. Stanowi to polityczne wyzwanie wobec izolacji Iranu przez UE w związku z pracami nad rozwojem programu atomowego. Współpraca z Bagdadem również wydaje się problematyczna, wobec permanentnej niestabilności politycznej Iraku. W styczniu 2011 roku przewodniczący KE José Barroso wraz z Komisarzem ds. Energii Günther Oettingerem podpisali wspólną deklarację z prezydentem Azerbejdżanu umożliwiającą pozyskiwanie gazu z ze złóż Shah-Deniz (z drugiego etapu eksploatacji). We wrześniu 2011 roku Rada Unii Europejskiej przyznała Komisji Europejskiej mandat do prowadzenia negocjacji między Turkmenistanem i Azerbejdżanem dot. porozumienia w sprawie gazociągu transkaspijskiego. Kompetencje KE są jednak prawdopodobnie niewystarczające wobec przewagi interesów i narzędzi dużych państw członkowskich UE. Azerbejdżan z kolei może nie być zainteresowany tranzytem turkmeńskiego gazu przez swoje terytorium do czasu, aż sam uzyska korzystną pozycję na rynku europejskim. South Stream jako reakcja na projekt Nabucco Rosja, mimo uruchomienia 8 listopada 2011 roku pierwszej nitki Gazociągu Północnego (przepustowość to 27,5 mld m3), omijającego dotychczasowe kraje tranzytowe, bardzo aktywnie wspiera projekt Gazociągu Południowego (South Stream). Trasa gazociągu South Stream ma biec z Rosji przez Morze Czarne i Bałkany, aż do Europy Środkowej i Południowej, co powoduje, że projekt tego gazociągu jest reakcją na europejski gazociąg Nabucco. W listopadzie 2010 roku przedstawiciele Gazpromu oraz Bułgarskiego Holdingu Energetycznego (BEH) podpisali porozumienie powołujące do życia spółkę realizującą bułgarski odcinek rosyjskiego projektu. Gazprom oraz BEH będą mieć równy udział w powstałej spółce. W marcu 2011 roku Gazprom i niemiecki Wintershall (spółka córka 2

3 BASF) podpisały umowę dotyczącą morskiego odcinka gazociągu South Stream. Cztery miesiące później Gazprom wraz z włoskim ENI, francuskim EdF i niemieckim Wintershall (córka BASF) zawarły umowę o utworzeniu spółki South Stream Transport (SST), przyszłego właściciela 900-kilometrowego morskiego odcinka gazociągu South Stream. Podział akcji SST to: Gazprom 50%, ENI 20%, EdF i Wintershall po 15%. Budowa 4-nitkowego gazociągu (o przepustowości ok. 15,6 mld m3 każda) miałaby się rozpocząć w 2013 roku, uruchomienie pierwszej nitki zaplanowano na 2015, a całej trasy na Wstępnie szacowane koszty inwestycji to 15,5 mld USD. Turkmenistan i Azerbejdżan klucz do sukcesu UE Rozstrzygnięcie rywalizacji między Rosją, a KE jest uzależnione przede wszystkim od posiadaczy surowców mogących potencjalnie wypełnić surowcem gazociąg Nabucco, czyli przede wszystkim Turkmenistanu i Azerbejdżanu. W 2009 roku, w wyniku zmniejszenia przez Gazprom ilości odbieranego gazu aż o 90% i zbyt późnym poinformowaniu o tym Turkmenistanu, doszło do awarii głównej magistrali z Turkmenistanu do Rosji. Była to nieudana próba Moskwy wywarcia presji na Aszchabad, która de facto doprowadziła do spięcia obu stolic i wywołała efekt odwrotny od zamierzonego. Turkmenistan zintensyfikował bowiem swoje poszukiwania dywersyfikacji odbiorców surowca. Znalazł również nowego partnera w Pekinie, który udzielił Aszchabadowi pożyczki w wysokości 4 mld dolarów, co pozwoliło zamortyzować straty wynikłe z ograniczonych dostaw surowca do Rosji. W listopadzie 2011 roku podczas wizyty prezydenta Turkmenistan Gurbanguły Berdymuhammedowa w Chinach podpisano kontrakt na dostawy 25 mld m3 gazu do Chin, co łącznie z wcześniej zawartymi kontraktami daje kwotę 65 mld m3 gazu ziemnego. Wzrost eksportu gazu do Chin ma nastąpić za cztery do pięciu lat. Jest to uzależnione przede wszystkim od rozbudowy infrastruktury przesyłowej. Przy tej okazji Chiny udzieliły kolejnej pożyczki na kwotę 4,1 mld dolarów, która podobnie jak kredyt z 2009 roku również ma być przeznaczona na zagospodarowanie największego złoża gazowego Południowy Jolotan. Chińsko-turkmeńska umowa jest w dużej mierze wynikiem braku efektów we współpracy z UE i sporu z Rosją, co zmusiło Turkmenistan do szukania oparcia w chińskim partnerze. W październiku 2011 Azerbejdżan z kolei podpisał z Turcją porozumienie dotyczące dostawy i ceny gazu eksportowanego do Turcji. Zgodnie z ujawnionymi informacjami, Turcja 3

4 zgodziła się na tranzyt 10 mld m3 azerbejdżańskiego gazu rocznie do granicy z Grecją oraz Bułgarią. Strony nie sprecyzowały drogi transportu czy gaz popłynie istniejącą infrastrukturą, projektowanym gazociągiem Nabucco czy zbudują nowy gazociąg z pomocą inwestorów zagranicznych. Jednak w grudniu 2011 roku Moskwa i Ankara podpisały porozumienie zawierające zgodę na budowę Gazociągu Południowego przez wyłączną strefę ekonomiczną Turcji (przy tej okazji turecki Botaş podpisał z Gazpromem aneks zakładający zwiększenie dostaw rosyjskiego gazu prawdopodobnie po niższej cenie). Umowa Rosji z Turcją jest kolejnym krokiem na drodze do powstania Gazociągu Południowego. Udział koncernów niemieckich i francuskich w South Stream zwiększa szanse projektu na realizację. Umowa z września 2011 roku wpisuje się w rosyjskie próby torpedowania wysiłków Komisji Europejskiej tworzenia wspólnej unijnej polityki energetycznej (a zwłaszcza polityki dywersyfikacji dostaw). W oficjalnych przekazach Gazprom podkreśla, że Gazociąg Północny ma tylko przekierowywać do Europy już i tak zakontraktowany gaz. Jednak nie znajdujemy odpowiedzi, dlaczego w takim razie Gazprom do przesyłu tego gazu jest skłonny inwestować w nowy gazociąg, obniżając tym samym swój zysk. Wydaje się, że rosyjski projekt ma uniemożliwić UE dywersyfikację dostaw gazu i wywrzeć presję na Ukrainę, jako że Gazociąg Południowy uniezależniałby transport surowca od rządu w Kijowie. Jeśli Rosja uskuteczni próbę przejęcia infrastruktury gazowej na Ukrainie Gazociąg Południowy nie tylko nie będzie już potrzebny, ale możliwe ze spełnił on już swoją faktyczną rolę pozwolił wywrzeć skuteczną presję na Kijów i powstrzymał UE od dywersyfikacji źródeł. Należy się wówczas liczyć z próbą zbudowania trzeciej nitki Gazociągu Północnego (obecnie w projekcie są dwie nitki). Podsumowanie Jest mało prawdopodobne, by Niemcy, Włochy i Francja były faktycznie zainteresowane projektem Nabucco, który mógłby je doprowadzić do sporu z Rosją. Przede wszystkim należy pamiętać, że w 2011 roku rosyjski Gazprom, włoski ENI, francuski EdF i niemiecki Wintershall zawarły umowę o utworzeniu konsorcjum South Stream Transport. Szczególnie ważnym graczem są Niemcy. Berlin łączy z Moskwą długa tradycja współpracy energetycznej, której najbardziej spektakularnym projektem jest Gazociąg Północny. Innym przykładem jest porozumienie niemieckiego koncernu RWE w 2011 roku z Gazpromem w sprawie wspólnej budowy nowej elektrowni gazowej. W tym samym roku niemiecki RWE 4

5 ogłosił, że rozważa sprzedaż swych udziałów w czeskim Ner4Gas odkupieniem udziałów jest zainteresowana Rosja. Ponadto UE wciąż nie zadbała o zapewnienie odpowiednio dużych zasobów gazu, które uzasadniałyby ekonomicznie gazociąg Nabucco. Aby projekt był realny musi gwarantować zysk zarówno dla akcjonariuszy, jak i banków, aby miał szanse realizacji wola polityczna i strategiczne uzasadnienie to za mało. Warto również nadmienić, że w opinii Międzynarodowej Agencji Energii realizację zarówno Nabucco jak i Gazociągu Południowego może skutecznie utrudnić zwiększona dostępność gazu skroplonego (LNG), a w dalszej perspektywie wydobycie gazu z łupków. Te dwie zmienne, które dziś nie posiadają wielkiego znaczenia w tej części Europy, nie mogą być bagatelizowane w perspektywie nieodległej przyszłości. Należy je docenić, zwłaszcza, że rynek LNG jest wyjątkowo konkurencyjny wobec gazociągów, które są bardziej kapitałochłonne, wymagają złożonego procesu politycznego i inwestycyjnego. Pierwszorzędnym celem budowy Gazociągu Południowego jest zablokowanie unijnego projektu Nabucco. Dlatego też trzeba się liczyć z możliwością odstąpienia od budowy rosyjskiego gazociągu, jeśli na wcześniejszym etapie UE jednak zrezygnuje ze swojego flagowego projektu. Wówczas główny cel Rosji zostałby już osiągnięty. Dodatkowo przejęcie infrastruktury gazowej na Ukrainie przez Rosje zwiększyłoby prawdopodobieństwo rezygnacji z budowy Gazociągu Południowego. Klub Jagielloński to jedna z najstarszych w Polsce organizacji pozarządowych. Stowarzyszenie od ponad 20 lat aktywne działa w przestrzeni publicznej zarówno na szczeblu lokalnym, jak i ogólnopolskim. Ambicją Klubu jest m.in. merytoryczny wkład do debaty publicznej i tym samym profesjonalizacja polityki poprzez dostarczanie idei i wiedzy. Dlatego jednym z trzech filarów aktywności naszego stowarzyszenia jest działalność ekspercka, która koncentruje się na badaniach naukowych w ważnych obszarach życia publicznego. Mamy w swoim dorobku znaczące raporty, analizy oraz projekty badawcze w obszarze stosunków międzynarodowych, polityki zagranicznej, samorządu terytorialnego, rozwoju regionalnego, ekonomii oraz zagadnień ustrojowych. Zespół Ekspertów Klubu Jagiellońskiego powstał w 2012 roku jako eksperckie zaplecze stowarzyszenia. Jest to instytucja typu think-tank, która prowadzi działalność badawczą i naukową. W jej skład wchodzą przede wszystkim pracownicy naukowi Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, a także pracownicy administracji publicznej, mający doświadczenie w realizacji projektów badawczych. Eksperci są jednocześnie szefami katedr tematycznych w Klubie Jagiellońskim, które mają charakter edukacyjno-formacyjny. Pełnią więc funkcję dydaktyczną stanowiąc bezpośrednie wsparcie dla członków Klubu Jagiellońskiego głównie studentów i doktorantów. 5

Uwarunkowania historyczne, polityczne i ekonomiczne stosunków UE-Rosja. 1.Rosyjskie zasoby surowców energetycznych oraz zarys historyczny odkryć

Uwarunkowania historyczne, polityczne i ekonomiczne stosunków UE-Rosja. 1.Rosyjskie zasoby surowców energetycznych oraz zarys historyczny odkryć Spis treści: Wstęp Rozdział I Znaczenie problemów energetycznych dla bezpieczeństwa państw 1.Energia, gospodarka, bezpieczeństwo 1.1.Energia, jej źródła i ich znaczenie dla człowieka i gospodarki 1.2.Energia

Bardziej szczegółowo

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz.

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. -1MX WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. 78/10 Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. SIURO RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH WPfc. 2010-03- 0 3 Pan Janusz Kochanowski

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 Komisja Spraw Zagranicznych 2009 2008/2239(INI) 12.12.2008 POPRAWKI 1-22 Giorgos Dimitrakopoulos (PE414.226v01-00) w sprawie drugiego strategicznego przeglądu energetycznego (2008/2239(INI))

Bardziej szczegółowo

Korytarz przesyłowy Zachód-Wschód Połączenie Ukrainy z europejskim rynkiem gazu

Korytarz przesyłowy Zachód-Wschód Połączenie Ukrainy z europejskim rynkiem gazu Korytarz przesyłowy Zachód-Wschód Połączenie Ukrainy z europejskim rynkiem gazu październik 2014 Wstęp Europa Centralna (Polska, Czechy, Słowacja i Węgry) wraz z Ukrainą zużywają ok. 85 mld m 3 gazu ziemnego

Bardziej szczegółowo

GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu

GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu Strona znajduje się w archiwum. GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu 4 października 2012 r. GAZ-SYSTEM S.A. podpisał umowę z Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Nabucco vs. South Stream Problemy w realizacji projektów oraz perspektywy rozwoju. Paweł Lickiewicz Praktyki studenckie PISM, sierpień 2010 r.

Nabucco vs. South Stream Problemy w realizacji projektów oraz perspektywy rozwoju. Paweł Lickiewicz Praktyki studenckie PISM, sierpień 2010 r. Nabucco vs. South Stream Problemy w realizacji projektów oraz perspektywy rozwoju Paweł Lickiewicz Praktyki studenckie PISM, sierpień 2010 r. Projekty gazociągów Nabucco i South Stream prowadzą nieformalny

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 26 września 2013, godz. 15:30 17:00 Centrum Konferencyjne Sheraton Panel dyskusyjny Bezpieczeństwo energetyczne. Jaki model dla kogo? Ile solidarności, ile państwa, ile

Bardziej szczegółowo

Gazprom a rynek rosyjski

Gazprom a rynek rosyjski Gazprom Strategie europejskie Konferencja PISM Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Andrzej Szczęśniak 21 czerwca 2012 r. NaftaGaz.pl - Centrum Analiz Gazprom a rynek

Bardziej szczegółowo

Zamiast do Europy... Gaz z Syberii - do Chin?

Zamiast do Europy... Gaz z Syberii - do Chin? Zamiast do Europy... Gaz z Syberii - do Chin? Autor: Jan Wyganowski ("Energia Gigawat" - nr 4-5/2014) Szef rosyjskiego Gazpromu, Aleksiej Miller, oświadczył 4 marca br, że w maju br. zostanie podpisany

Bardziej szczegółowo

LUKASZ WOJCIESZAK ITRANZYTU ROSYJSKIEGO GAZU

LUKASZ WOJCIESZAK ITRANZYTU ROSYJSKIEGO GAZU LUKASZ WOJCIESZAK POLSKA, UKRAINAIBIALORUS WOBEC PROBLEMU DOSTAW ITRANZYTU ROSYJSKIEGO GAZU BIELSKO-BIALA 2013 Spis tresci Wstqp 11 Rozdzial I. Teoretyczne podstawy bezpieczenstwa dostaw gazu ziemnego...

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

Za wszelką cenę: Rosja rozpoczyna budowę South Streamu

Za wszelką cenę: Rosja rozpoczyna budowę South Streamu Ośrodek Studiów Wschodnich im. Marka Karpia NUMER 98 07.12.2012 www.osw.waw.pl Za wszelką cenę: Rosja rozpoczyna budowę South Streamu Szymon Kardaś, Ewa Paszyc Gazprom z determinacją dąży do budowy gazociągu

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo dostaw gazu

Bezpieczeństwo dostaw gazu HES II Bezpieczeństwo dostaw gazu Marek Foltynowicz Listopad 2006 1 Bezpieczeństwo energetyczne Bezpieczeństwo energetyczne stan gospodarki umożliwiający pokrycie bieżącego i perspektywicznego zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu. Kilka slajdów z wykładu

Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu. Kilka slajdów z wykładu Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu Kilka slajdów z wykładu Projekt Polityki Energetycznej Polski 2050 a rynek gazu Europa i liberalizacja rynku gazu Ceny gazu mechanizmy, formuły, umowy

Bardziej szczegółowo

FAE Policy Paper nr 35/2012. Przyczyny ewolucji projektu Nabucco. Paweł GODLEWSKI. Warszawa, Strona 1

FAE Policy Paper nr 35/2012. Przyczyny ewolucji projektu Nabucco. Paweł GODLEWSKI. Warszawa, Strona 1 FAE Policy Paper nr 35/2012 Paweł GODLEWSKI Przyczyny ewolucji projektu Nabucco Warszawa, 2012-10-19 Strona 1 Projekt Nabucco wystartował oficjalnie w 2002 roku i rozpoczął się od wstępnych rozmów pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Rosja, Turcja i Azerbejdżan dyktują warunki. Nabucco umarł zanim zdążył się narodzić

Rosja, Turcja i Azerbejdżan dyktują warunki. Nabucco umarł zanim zdążył się narodzić Rosja, Turcja i Azerbejdżan dyktują warunki. Nabucco umarł zanim zdążył się narodzić Autor: Jan Wyganowski ( Energia Gigawat nr 12/2012) 7 grudnia 2102 roku ruszyła budowa rosyjskiego gazociągu South Stream.

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Rosji

Polityka energetyczna Rosji Agnieszka Czerwonka UMCS Lublin Polityka energetyczna Rosji Za rządów Władimira Putina Rosja podźwignęła się z kryzysu gospodarczego i politycznego wywołanego upadkiem ZSRR. Oligarchom o poglądach prozachodnich

Bardziej szczegółowo

Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu. Warszawa, 14 grudnia 2011 system, który łączy

Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu. Warszawa, 14 grudnia 2011 system, który łączy Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu Warszawa, 14 grudnia 2011 GAZ-SYSTEM S.A. GAZ-SYSTEM S.A.: Spółka Skarbu Państwa o znaczeniu strategicznym

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W2 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska W2. Zasoby i zużycie gazu ziemnego w świecie i Polsce

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Warszawa, 22.03.2013 Konferencja Rzeczpospolitej Rynek gazu ziemnego w Polsce. Stan obecny i perspektywy PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Cele raportu Stan infrastruktury gazowej

Bardziej szczegółowo

Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej?

Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej? Miasto 2010 efektywność energetyczna w miastach Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej? Elżbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Sulechów, 16 listopada 2012 1 Terminal LNG w Świnoujściu

Bardziej szczegółowo

Energetyczne ruchy. Szymon Kardaś

Energetyczne ruchy. Szymon Kardaś Państwa środka Szymon Kardaś Rosyjskie zaangażowanie gospodarcze w Europie Środkowej pokazuje, że celem Moskwy jest nie tylko realizacja interesów ekonomicznych, ale również osiąganie celów politycznych.

Bardziej szczegółowo

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW CZY MOŻLIWA JEST DALSZA INTEGRACJA POLITYCZNA UE ORAZ WZROST KONKURENCYJNOŚCI GOSPODARKI EUROPEJSKIEJ BEZ ZAPEWNIENIA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO? DEBATA PLENARNA JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY

Bardziej szczegółowo

Gazociąg Północny. Paweł Konzal 01.12.2006 r., Warszawa

Gazociąg Północny. Paweł Konzal 01.12.2006 r., Warszawa Gazociąg Północny Paweł Konzal 01.12.2006 r., Warszawa Historia North Transgas Oy - projekt rozpoczął się w 1997 roku umową pomiędzy Gazpromem a fińską firmą Neste (późniejsze Fortum). Niemiecki partner

Bardziej szczegółowo

Europa staje się gazowym placem budowy

Europa staje się gazowym placem budowy Europa staje się gazowym placem budowy Autorzy: Teresa Wójcik / Wojciech Jakóbik (BiznesAlert.pl) W odpowiedzi na kryzys ukraiński Brukselę zasypały prośby o wsparcie dla kolejnych projektów mających przyczynić

Bardziej szczegółowo

CoopEst. Włodzimierz Grudziński

CoopEst. Włodzimierz Grudziński CoopEst Włodzimierz Grudziński CoopEst jest funduszem kapitałowym z siedzibą w Brukseli, którego celem jest wspieranie rozwoju ekonomii społecznej w nowych i przyszłych krajach członkowskich Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

GAZOCIĄG NORD STREAM

GAZOCIĄG NORD STREAM Bruksela, dnia 20 września 2010 r. Sprawozdanie nr 61/2010 GAZOCIĄG NORD STREAM W ostatnim okresie eurodeputowane Lidia Geringer de Oedenberg (S&D) i Lena Kolarska-Bobińska (EPP) zadały Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf Dzień pierwszy (16 października 2013) 09:00-13:00 Rejestracja uczestników. 13:00-15:45

Bardziej szczegółowo

Wyzwania Energetyki 2012 CEF

Wyzwania Energetyki 2012 CEF Wyzwania Energetyki 2012 CEF Janusz Piechociński Luty 2012 Nowe narzędzie CEF Dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych obejmujących lata

Bardziej szczegółowo

Gazowy konflikt Rosja-Ukraina Józef Dopke

Gazowy konflikt Rosja-Ukraina Józef Dopke Gazowy konflikt Rosja-Ukraina Józef Dopke Słowa kluczowe: gaz ziemny, tranzyt gazu, gazowy konflikt, cena gazu, miesięczna cena gazu, cena tranzytu gazu, gazociąg, rurociągi, ubytek techniczny, zużycie

Bardziej szczegółowo

Program Bezpieczeństwo energetyczne i polityka klimatyczna Ośrodka Analiz Politologicznych Uniwersytetu Warszawskiego

Program Bezpieczeństwo energetyczne i polityka klimatyczna Ośrodka Analiz Politologicznych Uniwersytetu Warszawskiego Newsletter analityczny nr 2 (20-26.05.2014) Program Bezpieczeństwo energetyczne i polityka klimatyczna Ośrodka Analiz Politologicznych Uniwersytetu Warszawskiego Najważniejsze wydarzenia dotyczące bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A.

Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. ul. Mszczonowska 4 02-337 Warszawa tel. 22 220 18 00 faks: 22 220 16 06 e-mail: pr@gaz-system.pl www.gaz-system.pl PROJEKTY O STATUSIE PCI REALIZOWANE PRZEZ

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Czy w stosunkach polsko-niemieckich w obszarze polityki energetycznej jest miejsce na zaufanie?

Czy w stosunkach polsko-niemieckich w obszarze polityki energetycznej jest miejsce na zaufanie? KOMENTARZ IPE nr 1/2016 8.07.2016 r. Czy w stosunkach polsko-niemieckich w obszarze polityki energetycznej jest miejsce na zaufanie? dr Mariusz Ruszel 1 Dyskusja o współpracy w sektorze energetycznym pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Andrzej Modzelewski RWE Polska SA 18 listopada 2010 r. RWE Polska 2010-11-17 STRONA 1 W odniesieniu do innych krajów UE w Polsce opłaca się najbardziej inwestować

Bardziej szczegółowo

Zaproponowano 6 głównych kierunków działania UE w polityce energetycznej:

Zaproponowano 6 głównych kierunków działania UE w polityce energetycznej: RAPORT ZIELONA KSIĘGA A EUROPEJSKA POLITYKA ENERGETYCZNA Anna Konarzewska Przedstawiona 8 marca 2006 roku przez Komisję Europejską Zielona Księga w sprawie europejskiej polityki energetycznej kładzie szczególny

Bardziej szczegółowo

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Agenda Prezentacja GCE jako partnera w zakresie efektywności energetycznej Potrzeba zwiększania

Bardziej szczegółowo

Znaczenie polskiej infrastruktury gazowej na wspólnym rynku energii UE

Znaczenie polskiej infrastruktury gazowej na wspólnym rynku energii UE Znaczenie polskiej infrastruktury gazowej na wspólnym rynku energii UE Autor: dr Mariusz Ruszel, adiunkt w Katedrze Ekonomii, Wydział Zarządzania, Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza ("Nowa

Bardziej szczegółowo

Marcin Tarnawski Spadkowy trend cen gazu na świecie

Marcin Tarnawski Spadkowy trend cen gazu na świecie Komentarz IK Marcin Tarnawski Rynek amerykaoski W 2010 r. na świecie wydobyto 3.193 mld m 3 gazu ziemnego z czego najwięcej w Stanach Zjednoczonych (611 mld m 3 ) oraz w Rosji (588 mld m 3 ). Gaz niekonwencjonalny

Bardziej szczegółowo

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Rosja zwiększyła produkcje ropy naftowej w czerwcu bieżącego roku utrzymując pozycję czołowego producenta. Jednakże analitycy zwracają uwagę na problemy mogące

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo energetyczne

Bezpieczeństwo energetyczne Bezpieczeństwo energetyczne Kilka slajdów z wykładu Andrzej Szczęśniak ekspert rynku energii i bezpieczeństwa www.szczesniak.pl Agenda wykładu 1. Fundamenty 2. Globalne wyzwania i USA 3. Europa i Rosja

Bardziej szczegółowo

LIBERALIZACJA RYNKU GAZU A BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE

LIBERALIZACJA RYNKU GAZU A BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE VII EDYCJA KONFERENCJI LIBERALIZACJA RYNKU GAZU A BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE 12 GRUDNIA 2016 HOTEL WESTIN W WARSZAWIE 2016, Adventure Consulting Sp. z o.o. Liberalizacja rynku gazu a bezpieczeństwo energetyczne

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE ROKU 2016 NA RYNKU GAZU ZIEMNEGO W POLSCE

PODSUMOWANIE ROKU 2016 NA RYNKU GAZU ZIEMNEGO W POLSCE PODSUMOWANIE ROKU 2016 NA RYNKU GAZU ZIEMNEGO W POLSCE Rok 2016 dał początek długo wyczekiwanej zmianie dotyczącej uwolnienia cen gazu ziemnego oraz ustabilizował sytuację wolnej konkurencji na krajowym

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o projekcie. Cel budowy gazociągu i Tłoczni gazu

Podstawowe informacje o projekcie. Cel budowy gazociągu i Tłoczni gazu Tłocznia gazu w Goleniowie. Fot. Bartosz Lewandowski, GAZ-SYSTEM S.A. Podstawowe informacje o projekcie Gazociąg Świnoujście Szczecin połączy terminal LNG w Świnoujściu z krajową siecią gazociągów poprzez

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych Wyciąg z raportu Uwarunkowania gospodarcze i geopolityczne Polski sprawiają, że konieczne jest zaproponowanie modelu rynku gazu, który odpowiadał będzie na wyzwania stojące przed tym rynkiem w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Atrakcyjność inwestycyjna Europy 2013

Atrakcyjność inwestycyjna Europy 2013 Atrakcyjność inwestycyjna Europy 2013 Polska liderem wzrostu w Europie i najatrakcyjniejszym krajem regionu! @EY_Poland #AIE Jacek Kędzior 6 czerwca 2013 r. Warszawa Metodologia Atrakcyjność inwestycyjna

Bardziej szczegółowo

Agenda. Rynek gazu w Polsce. 2 Prognozy rynkowe. Oferta gazowa Grupy TAURON - Multipakiet

Agenda. Rynek gazu w Polsce. 2 Prognozy rynkowe. Oferta gazowa Grupy TAURON - Multipakiet Agenda 1 Rynek gazu w Polsce 2 Prognozy rynkowe 3 Dane rynkowe Źródło: Urząd Regulacji Energetyki Dane rynkowe Udział gazu ziemnego w strukturze zużycia energii pierwotnej w krajach europejskich Źródło:

Bardziej szczegółowo

Południowy Korytarz Gazowy Azersko-turecki projekt w rozgrywce. Aleksandra Jarosiewicz

Południowy Korytarz Gazowy Azersko-turecki projekt w rozgrywce. Aleksandra Jarosiewicz 53 Południowy Korytarz Gazowy Azersko-turecki projekt w rozgrywce Rosji i UE Aleksandra Jarosiewicz NUMER 54 WARSZAWA SIERPIEŃ 2015 Południowy Korytarz Gazowy Azersko-turecki projekt w rozgrywce Rosji

Bardziej szczegółowo

TIPP i TANAP dwa projekty uniezależnienia się Europy od rosyjskiego gazu ziemnego

TIPP i TANAP dwa projekty uniezależnienia się Europy od rosyjskiego gazu ziemnego TIPP i TANAP dwa projekty uniezależnienia się Europy od rosyjskiego gazu ziemnego TIPP and TANAP - two projects that can lead to Europe's energy independence Autorzy: Dr Przemysław Zaleski i Dawid Klimczak

Bardziej szczegółowo

PERYSKOP. Wpływ kryzysu gospodarczego na handel i BIZ państw Grupy Wyszehradzkiej

PERYSKOP. Wpływ kryzysu gospodarczego na handel i BIZ państw Grupy Wyszehradzkiej Wpływ kryzysu gospodarczego na handel i BIZ państw Grupy Wyszehradzkiej W maju 2012 roku ukazał się interesujący raport V4 Trade and FDI Observer dotyczący handlu i bezpośrednich zagranicznych inwestycji

Bardziej szczegółowo

Nord Stream II implikacje dla polityki energetycznej Unii Europejskiej

Nord Stream II implikacje dla polityki energetycznej Unii Europejskiej Pułaski Policy Papers Komentarz Międzynarodowy Pułaskiego ISSN 2080-8852 Warszawa, 09.02.2016 r. Nord Stream II implikacje dla polityki energetycznej Unii Europejskiej Autor: Monika Zborowska We wrześniu

Bardziej szczegółowo

VIII FORUM ENERGETYCZNE

VIII FORUM ENERGETYCZNE VIII Forum Energetyczne 1 VIII FORUM ENERGETYCZNE Sopot, 16 18 Grudnia 2013 r. Europa znalazła się w sytuacji paradoksu energetycznego. Spowolnienie gospodarcze, wzrost efektywności energetycznej i udziału

Bardziej szczegółowo

GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce

GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce Październik, 2013 r. Jak powstał GAZ-SYSTEM S.A.? Ważne fakty GAZ-SYSTEM S.A. Informacje podstawowe Spółka Skarbu Państwa o znaczeniu strategicznym dla polskiej

Bardziej szczegółowo

Dialog energetyczny Unia Europejska - Rosja

Dialog energetyczny Unia Europejska - Rosja Dialog energetyczny Unia Europejska - Rosja Autor: Piotr Seklecki, pracownik Departamentu Integracji Europejskiej i Studiów Porównawczych URE (Biuletyn URE 2/2003 ) Uzależnienie państw członkowskich Unii

Bardziej szczegółowo

SĄSIEDZKIE POŁĄCZENIA GAZOWE Z SYSTEMAMI GAZOWNICZYMI KRAJÓW OTACZAJĄCYCH - INTERKONEKTORY

SĄSIEDZKIE POŁĄCZENIA GAZOWE Z SYSTEMAMI GAZOWNICZYMI KRAJÓW OTACZAJĄCYCH - INTERKONEKTORY Grzegorz Łapa SĄSIEDZKIE POŁĄCZENIA GAZOWE Z SYSTEMAMI GAZOWNICZYMI KRAJÓW OTACZAJĄCYCH - INTERKONEKTORY Autorzy: Adam Matkowski Andrzej Kiełbik WARSZAWA, LUTY 2011 PLAN PREZENTACJI 1. Istniejące połączenia

Bardziej szczegółowo

Organizatorzy spotkania informacyjnego dla przedsiębiorców z woj. opolskiego. Środki na rozwój eksportu dla Twojego przedsiębiorstwa

Organizatorzy spotkania informacyjnego dla przedsiębiorców z woj. opolskiego. Środki na rozwój eksportu dla Twojego przedsiębiorstwa Organizatorzy spotkania informacyjnego dla przedsiębiorców z woj. opolskiego Środki na rozwój eksportu dla Twojego przedsiębiorstwa Fundacja została założona w 2010r. we Wrocławiu w celu: promocji przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu

Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu Piotr Bujalski Zastępca Dyrektora Krajowej Dyspozycji Gazu GAZ-SYSTEM S.A. Warszawa, 7 marca 2013 GAZ-SYSTEM S.A.

Bardziej szczegółowo

ROLA AGENCJI UBEZPIECZEŃ KREDYTÓW EKSPORTOWYCH (ECA) W KSZTAŁTOWANIU RELACJI HANDLOWYCH POMIĘDZY KRAJAMI UPRZEMYSŁOWIONYMI I SŁABIEJ ROZWINIĘTYMI

ROLA AGENCJI UBEZPIECZEŃ KREDYTÓW EKSPORTOWYCH (ECA) W KSZTAŁTOWANIU RELACJI HANDLOWYCH POMIĘDZY KRAJAMI UPRZEMYSŁOWIONYMI I SŁABIEJ ROZWINIĘTYMI ROLA AGENCJI UBEZPIECZEŃ KREDYTÓW EKSPORTOWYCH (ECA) W KSZTAŁTOWANIU RELACJI HANDLOWYCH POMIĘDZY KRAJAMI UPRZEMYSŁOWIONYMI I SŁABIEJ ROZWINIĘTYMI dr Henryk Czubek Katedra Handlu Zagranicznego Akademia

Bardziej szczegółowo

Seminaria europejskie

Seminaria europejskie Seminaria europejskie koordynatorka: Aleksandra Saczuk a.saczuk@schuman.org.pl SE(5) 7.12.2009 Partnerstwo Wschodnie polski sukces w unijnej polityce zewnętrznej Partnerstwo Wschodnie jest polskim sukcesem

Bardziej szczegółowo

IZBA GOSPODARCZA GAZOWNICTWA

IZBA GOSPODARCZA GAZOWNICTWA IZBA GOSPODARCZA GAZOWNICTWA Pozyskiwanie środków UE na inwestycje firm gazowniczych w perspektywie budżetowej 2014-2020 Warszawa, 2 grudnia 2011 r. KIM JESTEŚMY Izba Gospodarcza Gazownictwa została utworzona

Bardziej szczegółowo

Rosja vs. LNG gazowa wojna o Europę

Rosja vs. LNG gazowa wojna o Europę Centrum Strategii Energetycznych w poszukiwaniu opcji strategicznych dla polskiej energetyki Rosja vs. LNG gazowa wojna o Europę prof. UG, dr hab Henryk Woźniak Uniwersytet Gdański Od redakcji Skutki rewolucji

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane zarządzanie w aglomeracjach

Zintegrowane zarządzanie w aglomeracjach Zintegrowane zarządzanie w aglomeracjach 18-19 maja 2010 / ul. Śląska 11/13, 42-217 w projekcie Rola miast w zintegrowanym rozwoju regionu kwiecień 2008 r. kwiecień 2011 r. ul. Śląska 11/13, 42-217 Partnerzy

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie modelu partnerstwa publiczno-prywatnego w kolejowych projektach

Zastosowanie modelu partnerstwa publiczno-prywatnego w kolejowych projektach Zastosowanie modelu partnerstwa publiczno-prywatnego w kolejowych projektach infrastrukturalnych w wybranych krajach UE Robert Frey, Magdalena Cholewa Łódź, 30-03-2011 Plan prezentacji 1. Wyzwania w obszarze

Bardziej szczegółowo

Ile gazu niekonwencjonalnego może potrzebować polska gospodarka w 2023 roku?

Ile gazu niekonwencjonalnego może potrzebować polska gospodarka w 2023 roku? Ile gazu niekonwencjonalnego może potrzebować polska gospodarka w 2023 roku? Autor: Mariusz Ruszel, serwis MojeOpinie.pl Powszechnie panująca euforia związana z szacunkowymi danymi dotyczącymi ilości gazu

Bardziej szczegółowo

http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460520 http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460519

http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460520 http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460519 Nazwa Rzeczypospolitej Polskiej Protokołem o wniesieniu zmian do Porozumienia między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o budowie systemu gazociągów dla tranzytu rosyjskiego

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych PONADTO W NUMERZE POLECAMY :

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych PONADTO W NUMERZE POLECAMY : Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych BIULETYN INFORMACYJNY grudzień 2014 BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE Polska w UE - modernizacja infrastruktury PONADTO W NUMERZE POLECAMY :

Bardziej szczegółowo

PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A.

PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A. PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A. Co oznaczają dla rozwoju infrastruktury przesyłu gazu? S Y S T E M, K T Ó R Y Ł Ą C Z Y Kim jesteśmy? GAZ-SYSTEM S.A. jest jednoosobową

Bardziej szczegółowo

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58 Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58 2 Najważniejszym partnerem eksportowym Litwy w 2014 r. była Rosja, ale najwięcej produktów pochodzenia litewskiego wyeksportowano do Niemiec. Według wstępnych

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Paweł Pikus Wydział Gazu Ziemnego, Departament Ropy i Gazu VII Forum Obrotu 2014 09-11.06.2014 r., Stare

Bardziej szczegółowo

Dyplomacja energetyczna i klimatyczna

Dyplomacja energetyczna i klimatyczna Dyplomacja energetyczna i klimatyczna w służbie bezpieczeństwa Polski Memorandum do Ministra Spraw Zagranicznych Warszawa, luty 2016 roku Szanowny Panie Ministrze, Po raz pierwszy od 1989 roku wyłoniony

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 Spis treści 3 Informacje o Spółce 4 Działalność 5 2013 - rok rozwoju 6 Przychody 8 Wybrane dane finansowe 9 Struktura akcjonariatu 10 Cele strategiczne 11 Nasz potencjał 12 Udział

Bardziej szczegółowo

3. Rezerwy i zasoby kopalnych surowców energetycznych

3. Rezerwy i zasoby kopalnych surowców energetycznych 3. Rezerwy i zasoby kopalnych surowców energetycznych Soliński J.: Światowe rezerwy surowców energetycznych na podstawie przeglądu przedstawionego podczas 18. Kongresu Energetycznego. Energetyka, nr 2,

Bardziej szczegółowo

System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Polski, Czech i Niemiec

System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Polski, Czech i Niemiec System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Porównanie strategii i doświadczeń Polski, Czech i Niemiec mgr Łukasz Nadolny Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM

KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM Mikołaj Waszczenko Spośród państw, które przystąpiły w 2004 r. do UE Polska posiada najdłuższą granicę z państwami nieunijnymi. Wynosi ona 1 185 km: 232- z

Bardziej szczegółowo

Komitet Górnictwa Polskiej Akademii Nauk Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie 11 czerwca 2012 r. otwarta debata pt.:

Komitet Górnictwa Polskiej Akademii Nauk Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie 11 czerwca 2012 r. otwarta debata pt.: Komitet Górnictwa Polskiej Akademii Nauk Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie 11 czerwca 2012 r. otwarta debata pt.: Węgiel skarb czy przekleństwo dla gospodarki Polski? Wpływ polityki Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Forum Inwestycyjne Polska-Hiszpania, listopad 2008. Projekty Public-Private Private Partnership (PPP) w budownictwie drogowym w Polsce "

Forum Inwestycyjne Polska-Hiszpania, listopad 2008. Projekty Public-Private Private Partnership (PPP) w budownictwie drogowym w Polsce Forum Inwestycyjne Polska-Hiszpania, listopad 2008 Projekty Public-Private Private Partnership (PPP) w budownictwie drogowym w Polsce " budownictwie drogowym w Polsce Autostrada A-2A Pierwsze trzy koncesje

Bardziej szczegółowo

Współpraca ze wschodnimi partnerami Polski jak działać pomimo trudnej sytuacji politycznej

Współpraca ze wschodnimi partnerami Polski jak działać pomimo trudnej sytuacji politycznej Współpraca ze wschodnimi partnerami Polski jak działać pomimo trudnej sytuacji politycznej Pierwsza dyskusja na II Wschodnim Kongresie Gospodarczym dotyczyła sprawy dla gospodarki Podlaskiego, ale i pozostałych

Bardziej szczegółowo

MAGAZYNOWANIE GAZU JAKICH ZMIAN MOGĄ SPODZIEWAĆ SIĘ UCZESTNICY RYNKU

MAGAZYNOWANIE GAZU JAKICH ZMIAN MOGĄ SPODZIEWAĆ SIĘ UCZESTNICY RYNKU Grzegorz Łapa MAGAZYNOWANIE GAZU JAKICH ZMIAN MOGĄ SPODZIEWAĆ SIĘ UCZESTNICY RYNKU Autorzy: Grzegorz Łapa, Andrzej Kiełbik WARSZAWA, październik 2011r. PLAN PREZENTACJI 1. Zmiany w przepisach dotyczących

Bardziej szczegółowo

Fundusz Ekspansji Zagranicznej

Fundusz Ekspansji Zagranicznej Fundusz Ekspansji Zagranicznej Inwestycje zagraniczne polskich firm Bezpośrednie inwestycje zagraniczne polskich firm: 22,3 mld EUR na koniec 2014 (aktualne dane NBP) typowy poziom inwestycji: 3,5 mld

Bardziej szczegółowo

BRIEF PROGRAMOWY INSTYTUTU KOŚCIUSZKI

BRIEF PROGRAMOWY INSTYTUTU KOŚCIUSZKI STYCZEŃ 2010 BRIEF PROGRAMOWY INSTYTUTU KOŚCIUSZKI UWARUNKOWANIA I DYLEMATY BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO UNII EUROPEJSKIEJ CZYLI CO Z TYM GAZEM? Autor Briefu Programowego przedstawia kompleksową analizę

Bardziej szczegółowo

1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja

1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja MIĘDZYZDROJE, maj 2012 1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja Generalna ds. Konkurencji c) Połączenia

Bardziej szczegółowo

Raport. Przełom w magazynowaniu energii

Raport. Przełom w magazynowaniu energii Raport Przełom w magazynowaniu energii Przełom w magazynowaniu energii 1 2 3 Plan prezentacji: Rozwój technologii magazynowania energii Czy to się opłaca? Wysoka cena energii elektrycznej dla gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Szefowa MSW: Działamy solidarnie i odpowiedzialnie

Szefowa MSW: Działamy solidarnie i odpowiedzialnie Źródło: http://msw.gov.pl Wygenerowano: Wtorek, 27 października 2015, 11:05 Strona znajduje się w archiwum. Piątek, 11 września 2015 Szefowa MSW: Działamy solidarnie i odpowiedzialnie - Działania polskiego

Bardziej szczegółowo

Europejska gra o łupki

Europejska gra o łupki Centrum Strategii Energetycznych w poszukiwaniu opcji strategicznych dla polskiej energetyki Europejska gra o łupki BOGUSŁAW SONIK deputowany do Parlamentu Europejskiego Od redakcji Sprawa wydobycia gazu

Bardziej szczegółowo

South Stream odpowiedź na potrzeby rynku czy narzędzie polityki zagranicznej?

South Stream odpowiedź na potrzeby rynku czy narzędzie polityki zagranicznej? South Stream odpowiedź na potrzeby rynku czy narzędzie polityki zagranicznej? Paweł Turowski Pod koniec 2012 r. rosyjski koncern Gazprom ogłosił rozpoczęcie budowy gazociągu South Stream. Nowy szlak przesyłu

Bardziej szczegółowo

Projekt budowy elektrowni jądrowej

Projekt budowy elektrowni jądrowej Projekt budowy elektrowni jądrowej KONFERENCJA MĄDRALIN 2013 NAUKA I TECHNIKA WOBEC WYZWANIA BUDOWY ELEKTROWNI JĄDROWEJ Warszawa, 13 luty 2013 Informacje ogólne o inwestorze PGE Polska Grupa Energetyczna

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwiązań Ekoenergetycznych. realizuje dialog na temat gazu łupkowego.

Fundacja Rozwiązań Ekoenergetycznych. realizuje dialog na temat gazu łupkowego. Gdańsk, 6 września 2013 r. Fundacja Rozwiązań Ekoenergetycznych realizuje dialog na temat gazu łupkowego. Fundacja Rozwiązań Ekoenergetycznych jest autorem i organizatorem innowacyjnych, na skalę europejską,

Bardziej szczegółowo

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla VIII Konferencja Naukowo-Techniczna Ochrona Środowiska w Energetyce Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla Główny Inżynier ds. Przygotowania i Efektywności Inwestycji 1 Rynek gazu Realia

Bardziej szczegółowo

Zmiany na europejskiej szachownicy energetycznej. Konsekwencje i wyzwania dla Polski - debata CAEWSE

Zmiany na europejskiej szachownicy energetycznej. Konsekwencje i wyzwania dla Polski - debata CAEWSE Zmiany na europejskiej szachownicy energetycznej. Konsekwencje i wyzwania dla Polski - debata CAEWSE 8 maja w Wyższej Szkole Europejskiej miała miejsce debata Centrum Analiz Energetycznych WSE pod nazwą

Bardziej szczegółowo

Fundusz Ekspansji Zagranicznej. 09 czerwca 2015

Fundusz Ekspansji Zagranicznej. 09 czerwca 2015 Fundusz Ekspansji Zagranicznej 09 czerwca 2015 Inwestycje zagraniczne polskich firm Bezpośrednie inwestycje zagraniczne polskich firm: 37,4 mld EUR na koniec 2013 typowy poziom inwestycji: 3,5 mld EUR

Bardziej szczegółowo

Rola Polski w rozwoju euro-azjatyckich korytarzy transportowych Arkadiusz Żurek

Rola Polski w rozwoju euro-azjatyckich korytarzy transportowych Arkadiusz Żurek Rola Polski w rozwoju euro-azjatyckich korytarzy transportowych Arkadiusz Żurek Zakres prezentacji Istniejące korytarze transportowe w Eurazji. Znaczenie euro-azjatyckich korytarzy transportowych dla gospodarki

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA POLITYKI SUROWCOWEJ W KONTEKŚCIE OCHRONY ZLÓŻ KOPALIN

WYZWANIA POLITYKI SUROWCOWEJ W KONTEKŚCIE OCHRONY ZLÓŻ KOPALIN WYZWANIA POLITYKI SUROWCOWEJ W KONTEKŚCIE OCHRONY ZLÓŻ KOPALIN Sławomir Marek Brodziński Główny Geolog Kraju Ministerstwo Środowiska Warszawa, 11 marca 2015 r. Racjonalne i efektywne gospodarowanie zasobami

Bardziej szczegółowo

Szczyt UE-Ukraina: taktyczna przerwa czy strategiczna porażka?

Szczyt UE-Ukraina: taktyczna przerwa czy strategiczna porażka? FAE Policy Paper nr 3/2012 Piotr KUSPYS Szczyt UE-Ukraina: taktyczna przerwa czy strategiczna porażka? Warszawa, 2012-01-20 Strona 1 Szczyt UE-Ukraina, który odbył się 19 grudnia 2011 r., miał być przełomem

Bardziej szczegółowo

Agata Jurkowska-Gomułka * Polityka energetyczna UE wybrane problemy w perspektywie polskiej Prezydencji

Agata Jurkowska-Gomułka * Polityka energetyczna UE wybrane problemy w perspektywie polskiej Prezydencji Agata Jurkowska-Gomułka * Polityka energetyczna UE wybrane problemy w perspektywie polskiej Prezydencji Chociaż wystąpienie pani Magdaleny Lumińskiej z Ministerstwa Spraw Zagranicznych bardzo mi się podobało,

Bardziej szczegółowo

STALPROFIL S.A. i jego Grupa Kapitałowa w 2015 roku. 6 maj

STALPROFIL S.A. i jego Grupa Kapitałowa w 2015 roku. 6 maj STALPROFIL S.A. i jego Grupa Kapitałowa w 2015 roku 6 maj 2016 1 Kryzys na światowym rynku stali dotknął prawie wszystkie regiony EU-28 Turkey Russia USA South-America China India Japan South-Korea World

Bardziej szczegółowo

Fiasko projektu Nabucco w następstwie walki o kontrolę nad szlakami transportowymi z południa

Fiasko projektu Nabucco w następstwie walki o kontrolę nad szlakami transportowymi z południa Fiasko projektu Nabucco w następstwie walki o kontrolę nad szlakami transportowymi z południa Paweł Turowski Gazociąg Nabucco, sztandarowy projekt energetyczny Unii Europejskiej, nie zostanie wybudowany.

Bardziej szczegółowo