ANALIZA. Kolejne sukcesy South Stream. Nabucco przechodzi do historii?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ANALIZA. Kolejne sukcesy South Stream. Nabucco przechodzi do historii?"

Transkrypt

1 Kolejne sukcesy South Stream. Nabucco przechodzi do historii? Jesteśmy świadkami rosnącej rosyjskiej aktywności na rzecz uruchomienia Gazociągu Południowego. Dotyczy to zarówno aspektu zapewnienia źródeł surowcowych dla projektu, zawarcia umów z państwami tranzytowymi, aż po zakontraktowanie odbiorców tegoż gazu. W tym świetle pod dużym znakiem zapytania stoi unijny projekt gazociągu Nabucco. Do głównych przyczyn takiej sytuacji należy zaliczyć nie tylko niewystarczające działania podejmowane na jego rzecz przez Komisję Europejską, ale nade wszystko zbieżność interesów głównych unijnych graczy (Niemcy, Francja, Włochy) z interesami Rosji, a nie stanowiskiem reprezentowanym przez KE. Grzegorz Makuch Gazociąg Nabucco jako odpowiedź na wzrastające uzależnienie od Rosji Brak globalnego rynku gazu (udział rynku gazu skraplanego LNG szacuje się na około 25% obrotów światowego rynku gazu na świecie), powoduje, że Europa jest zmuszona importować surowiec z regionu z którym posiada najlepiej rozwinięty system połączeń infrastrukturalnych. W konsekwencji głównym dostawcą dla Europy jest Rosja, która jest jedynym podmiotem mającym potencjał surowcowy do zaspokojenia wzrastającego popytu na energię w Europie. Choć debata wokół negatywnych trendów dotyczących sytuacji energetycznej, w tym dotyczących wzrastającej zależności surowcowej od Rosji trwa już ponad dekadę, to problem i jego potencjalne konsekwencję zostały dostrzeżone przez UE dopiero w 2006 roku. Wówczas w wyniku sporu gazowego pomiędzy Ukrainą i Rosja doszło do przerwania dostaw gazu dla dostawców europejskich, które przebiegają przez terytorium Ukrainy. Kryzys energetyczny unaocznił nie tylko ogromne uzależnienie UE od błękitnego surowca dostarczanego przez Rosję, ale również od krajów tranzytowych, przesyłających ten gaz. W 2008 roku KE zapowiedziała większą solidarność na rzecz bezpieczeństwa energetycznego poprzez wypracowanie wspólnej infrastruktury i dróg dywersyfikacji dostaw surowca. Strach przed rosyjskim szantażem zmobilizował Komisję do intensyfikacji swych działań na rzecz powstania gazociągu południowego (Nabucco), omijającego Rosję i dostarczającego gaz ze złóż państw Azji Centralnej. Po wybuchu drugiego sporu gazowego między Ukrainą i Rosją w 1

2 styczniu 2009 roku udało się w maju w Pradze podpisać dokument na rzecz realizacji południowego korytarza gazowego (Nabucco). Swój podpis złożyli przedstawiciele Brukseli, Turcji i Azerbejdżanu. W skład powołanego konsorcjum, dotyczącego projektu Nabucco, weszły austriacki OMV, węgierski MOL, bułgarski Bulgargaz, rumuński Transgaz, turecki Botaş i niemiecki RWE. Należy podkreślić, że możliwości eksportowe Azerbejdżanu, który ma być głównym dostawcą gazu, nie jest w stanie samodzielnie zrealizować pełnej przepustowości Nabbuco, która ma wynieść 30 mld m3. Oznacza to, że współpraca z Turkmenistanem, Iranem, bądź Irakiem wydaje się nieodzowna dla zapewnienia opłacalności przedsięwzięcia. Stanowi to polityczne wyzwanie wobec izolacji Iranu przez UE w związku z pracami nad rozwojem programu atomowego. Współpraca z Bagdadem również wydaje się problematyczna, wobec permanentnej niestabilności politycznej Iraku. W styczniu 2011 roku przewodniczący KE José Barroso wraz z Komisarzem ds. Energii Günther Oettingerem podpisali wspólną deklarację z prezydentem Azerbejdżanu umożliwiającą pozyskiwanie gazu z ze złóż Shah-Deniz (z drugiego etapu eksploatacji). We wrześniu 2011 roku Rada Unii Europejskiej przyznała Komisji Europejskiej mandat do prowadzenia negocjacji między Turkmenistanem i Azerbejdżanem dot. porozumienia w sprawie gazociągu transkaspijskiego. Kompetencje KE są jednak prawdopodobnie niewystarczające wobec przewagi interesów i narzędzi dużych państw członkowskich UE. Azerbejdżan z kolei może nie być zainteresowany tranzytem turkmeńskiego gazu przez swoje terytorium do czasu, aż sam uzyska korzystną pozycję na rynku europejskim. South Stream jako reakcja na projekt Nabucco Rosja, mimo uruchomienia 8 listopada 2011 roku pierwszej nitki Gazociągu Północnego (przepustowość to 27,5 mld m3), omijającego dotychczasowe kraje tranzytowe, bardzo aktywnie wspiera projekt Gazociągu Południowego (South Stream). Trasa gazociągu South Stream ma biec z Rosji przez Morze Czarne i Bałkany, aż do Europy Środkowej i Południowej, co powoduje, że projekt tego gazociągu jest reakcją na europejski gazociąg Nabucco. W listopadzie 2010 roku przedstawiciele Gazpromu oraz Bułgarskiego Holdingu Energetycznego (BEH) podpisali porozumienie powołujące do życia spółkę realizującą bułgarski odcinek rosyjskiego projektu. Gazprom oraz BEH będą mieć równy udział w powstałej spółce. W marcu 2011 roku Gazprom i niemiecki Wintershall (spółka córka 2

3 BASF) podpisały umowę dotyczącą morskiego odcinka gazociągu South Stream. Cztery miesiące później Gazprom wraz z włoskim ENI, francuskim EdF i niemieckim Wintershall (córka BASF) zawarły umowę o utworzeniu spółki South Stream Transport (SST), przyszłego właściciela 900-kilometrowego morskiego odcinka gazociągu South Stream. Podział akcji SST to: Gazprom 50%, ENI 20%, EdF i Wintershall po 15%. Budowa 4-nitkowego gazociągu (o przepustowości ok. 15,6 mld m3 każda) miałaby się rozpocząć w 2013 roku, uruchomienie pierwszej nitki zaplanowano na 2015, a całej trasy na Wstępnie szacowane koszty inwestycji to 15,5 mld USD. Turkmenistan i Azerbejdżan klucz do sukcesu UE Rozstrzygnięcie rywalizacji między Rosją, a KE jest uzależnione przede wszystkim od posiadaczy surowców mogących potencjalnie wypełnić surowcem gazociąg Nabucco, czyli przede wszystkim Turkmenistanu i Azerbejdżanu. W 2009 roku, w wyniku zmniejszenia przez Gazprom ilości odbieranego gazu aż o 90% i zbyt późnym poinformowaniu o tym Turkmenistanu, doszło do awarii głównej magistrali z Turkmenistanu do Rosji. Była to nieudana próba Moskwy wywarcia presji na Aszchabad, która de facto doprowadziła do spięcia obu stolic i wywołała efekt odwrotny od zamierzonego. Turkmenistan zintensyfikował bowiem swoje poszukiwania dywersyfikacji odbiorców surowca. Znalazł również nowego partnera w Pekinie, który udzielił Aszchabadowi pożyczki w wysokości 4 mld dolarów, co pozwoliło zamortyzować straty wynikłe z ograniczonych dostaw surowca do Rosji. W listopadzie 2011 roku podczas wizyty prezydenta Turkmenistan Gurbanguły Berdymuhammedowa w Chinach podpisano kontrakt na dostawy 25 mld m3 gazu do Chin, co łącznie z wcześniej zawartymi kontraktami daje kwotę 65 mld m3 gazu ziemnego. Wzrost eksportu gazu do Chin ma nastąpić za cztery do pięciu lat. Jest to uzależnione przede wszystkim od rozbudowy infrastruktury przesyłowej. Przy tej okazji Chiny udzieliły kolejnej pożyczki na kwotę 4,1 mld dolarów, która podobnie jak kredyt z 2009 roku również ma być przeznaczona na zagospodarowanie największego złoża gazowego Południowy Jolotan. Chińsko-turkmeńska umowa jest w dużej mierze wynikiem braku efektów we współpracy z UE i sporu z Rosją, co zmusiło Turkmenistan do szukania oparcia w chińskim partnerze. W październiku 2011 Azerbejdżan z kolei podpisał z Turcją porozumienie dotyczące dostawy i ceny gazu eksportowanego do Turcji. Zgodnie z ujawnionymi informacjami, Turcja 3

4 zgodziła się na tranzyt 10 mld m3 azerbejdżańskiego gazu rocznie do granicy z Grecją oraz Bułgarią. Strony nie sprecyzowały drogi transportu czy gaz popłynie istniejącą infrastrukturą, projektowanym gazociągiem Nabucco czy zbudują nowy gazociąg z pomocą inwestorów zagranicznych. Jednak w grudniu 2011 roku Moskwa i Ankara podpisały porozumienie zawierające zgodę na budowę Gazociągu Południowego przez wyłączną strefę ekonomiczną Turcji (przy tej okazji turecki Botaş podpisał z Gazpromem aneks zakładający zwiększenie dostaw rosyjskiego gazu prawdopodobnie po niższej cenie). Umowa Rosji z Turcją jest kolejnym krokiem na drodze do powstania Gazociągu Południowego. Udział koncernów niemieckich i francuskich w South Stream zwiększa szanse projektu na realizację. Umowa z września 2011 roku wpisuje się w rosyjskie próby torpedowania wysiłków Komisji Europejskiej tworzenia wspólnej unijnej polityki energetycznej (a zwłaszcza polityki dywersyfikacji dostaw). W oficjalnych przekazach Gazprom podkreśla, że Gazociąg Północny ma tylko przekierowywać do Europy już i tak zakontraktowany gaz. Jednak nie znajdujemy odpowiedzi, dlaczego w takim razie Gazprom do przesyłu tego gazu jest skłonny inwestować w nowy gazociąg, obniżając tym samym swój zysk. Wydaje się, że rosyjski projekt ma uniemożliwić UE dywersyfikację dostaw gazu i wywrzeć presję na Ukrainę, jako że Gazociąg Południowy uniezależniałby transport surowca od rządu w Kijowie. Jeśli Rosja uskuteczni próbę przejęcia infrastruktury gazowej na Ukrainie Gazociąg Południowy nie tylko nie będzie już potrzebny, ale możliwe ze spełnił on już swoją faktyczną rolę pozwolił wywrzeć skuteczną presję na Kijów i powstrzymał UE od dywersyfikacji źródeł. Należy się wówczas liczyć z próbą zbudowania trzeciej nitki Gazociągu Północnego (obecnie w projekcie są dwie nitki). Podsumowanie Jest mało prawdopodobne, by Niemcy, Włochy i Francja były faktycznie zainteresowane projektem Nabucco, który mógłby je doprowadzić do sporu z Rosją. Przede wszystkim należy pamiętać, że w 2011 roku rosyjski Gazprom, włoski ENI, francuski EdF i niemiecki Wintershall zawarły umowę o utworzeniu konsorcjum South Stream Transport. Szczególnie ważnym graczem są Niemcy. Berlin łączy z Moskwą długa tradycja współpracy energetycznej, której najbardziej spektakularnym projektem jest Gazociąg Północny. Innym przykładem jest porozumienie niemieckiego koncernu RWE w 2011 roku z Gazpromem w sprawie wspólnej budowy nowej elektrowni gazowej. W tym samym roku niemiecki RWE 4

5 ogłosił, że rozważa sprzedaż swych udziałów w czeskim Ner4Gas odkupieniem udziałów jest zainteresowana Rosja. Ponadto UE wciąż nie zadbała o zapewnienie odpowiednio dużych zasobów gazu, które uzasadniałyby ekonomicznie gazociąg Nabucco. Aby projekt był realny musi gwarantować zysk zarówno dla akcjonariuszy, jak i banków, aby miał szanse realizacji wola polityczna i strategiczne uzasadnienie to za mało. Warto również nadmienić, że w opinii Międzynarodowej Agencji Energii realizację zarówno Nabucco jak i Gazociągu Południowego może skutecznie utrudnić zwiększona dostępność gazu skroplonego (LNG), a w dalszej perspektywie wydobycie gazu z łupków. Te dwie zmienne, które dziś nie posiadają wielkiego znaczenia w tej części Europy, nie mogą być bagatelizowane w perspektywie nieodległej przyszłości. Należy je docenić, zwłaszcza, że rynek LNG jest wyjątkowo konkurencyjny wobec gazociągów, które są bardziej kapitałochłonne, wymagają złożonego procesu politycznego i inwestycyjnego. Pierwszorzędnym celem budowy Gazociągu Południowego jest zablokowanie unijnego projektu Nabucco. Dlatego też trzeba się liczyć z możliwością odstąpienia od budowy rosyjskiego gazociągu, jeśli na wcześniejszym etapie UE jednak zrezygnuje ze swojego flagowego projektu. Wówczas główny cel Rosji zostałby już osiągnięty. Dodatkowo przejęcie infrastruktury gazowej na Ukrainie przez Rosje zwiększyłoby prawdopodobieństwo rezygnacji z budowy Gazociągu Południowego. Klub Jagielloński to jedna z najstarszych w Polsce organizacji pozarządowych. Stowarzyszenie od ponad 20 lat aktywne działa w przestrzeni publicznej zarówno na szczeblu lokalnym, jak i ogólnopolskim. Ambicją Klubu jest m.in. merytoryczny wkład do debaty publicznej i tym samym profesjonalizacja polityki poprzez dostarczanie idei i wiedzy. Dlatego jednym z trzech filarów aktywności naszego stowarzyszenia jest działalność ekspercka, która koncentruje się na badaniach naukowych w ważnych obszarach życia publicznego. Mamy w swoim dorobku znaczące raporty, analizy oraz projekty badawcze w obszarze stosunków międzynarodowych, polityki zagranicznej, samorządu terytorialnego, rozwoju regionalnego, ekonomii oraz zagadnień ustrojowych. Zespół Ekspertów Klubu Jagiellońskiego powstał w 2012 roku jako eksperckie zaplecze stowarzyszenia. Jest to instytucja typu think-tank, która prowadzi działalność badawczą i naukową. W jej skład wchodzą przede wszystkim pracownicy naukowi Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, a także pracownicy administracji publicznej, mający doświadczenie w realizacji projektów badawczych. Eksperci są jednocześnie szefami katedr tematycznych w Klubie Jagiellońskim, które mają charakter edukacyjno-formacyjny. Pełnią więc funkcję dydaktyczną stanowiąc bezpośrednie wsparcie dla członków Klubu Jagiellońskiego głównie studentów i doktorantów. 5

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz.

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. -1MX WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. 78/10 Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. SIURO RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH WPfc. 2010-03- 0 3 Pan Janusz Kochanowski

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 26 września 2013, godz. 15:30 17:00 Centrum Konferencyjne Sheraton Panel dyskusyjny Bezpieczeństwo energetyczne. Jaki model dla kogo? Ile solidarności, ile państwa, ile

Bardziej szczegółowo

Nabucco vs. South Stream Problemy w realizacji projektów oraz perspektywy rozwoju. Paweł Lickiewicz Praktyki studenckie PISM, sierpień 2010 r.

Nabucco vs. South Stream Problemy w realizacji projektów oraz perspektywy rozwoju. Paweł Lickiewicz Praktyki studenckie PISM, sierpień 2010 r. Nabucco vs. South Stream Problemy w realizacji projektów oraz perspektywy rozwoju Paweł Lickiewicz Praktyki studenckie PISM, sierpień 2010 r. Projekty gazociągów Nabucco i South Stream prowadzą nieformalny

Bardziej szczegółowo

GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu

GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu Strona znajduje się w archiwum. GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu 4 października 2012 r. GAZ-SYSTEM S.A. podpisał umowę z Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju

Bardziej szczegółowo

LUKASZ WOJCIESZAK ITRANZYTU ROSYJSKIEGO GAZU

LUKASZ WOJCIESZAK ITRANZYTU ROSYJSKIEGO GAZU LUKASZ WOJCIESZAK POLSKA, UKRAINAIBIALORUS WOBEC PROBLEMU DOSTAW ITRANZYTU ROSYJSKIEGO GAZU BIELSKO-BIALA 2013 Spis tresci Wstqp 11 Rozdzial I. Teoretyczne podstawy bezpieczenstwa dostaw gazu ziemnego...

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu. Kilka slajdów z wykładu

Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu. Kilka slajdów z wykładu Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu Kilka slajdów z wykładu Projekt Polityki Energetycznej Polski 2050 a rynek gazu Europa i liberalizacja rynku gazu Ceny gazu mechanizmy, formuły, umowy

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Rosji

Polityka energetyczna Rosji Agnieszka Czerwonka UMCS Lublin Polityka energetyczna Rosji Za rządów Władimira Putina Rosja podźwignęła się z kryzysu gospodarczego i politycznego wywołanego upadkiem ZSRR. Oligarchom o poglądach prozachodnich

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W2 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska W2. Zasoby i zużycie gazu ziemnego w świecie i Polsce

Bardziej szczegółowo

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW CZY MOŻLIWA JEST DALSZA INTEGRACJA POLITYCZNA UE ORAZ WZROST KONKURENCYJNOŚCI GOSPODARKI EUROPEJSKIEJ BEZ ZAPEWNIENIA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO? DEBATA PLENARNA JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY

Bardziej szczegółowo

Gazowy konflikt Rosja-Ukraina Józef Dopke

Gazowy konflikt Rosja-Ukraina Józef Dopke Gazowy konflikt Rosja-Ukraina Józef Dopke Słowa kluczowe: gaz ziemny, tranzyt gazu, gazowy konflikt, cena gazu, miesięczna cena gazu, cena tranzytu gazu, gazociąg, rurociągi, ubytek techniczny, zużycie

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Warszawa, 22.03.2013 Konferencja Rzeczpospolitej Rynek gazu ziemnego w Polsce. Stan obecny i perspektywy PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Cele raportu Stan infrastruktury gazowej

Bardziej szczegółowo

CoopEst. Włodzimierz Grudziński

CoopEst. Włodzimierz Grudziński CoopEst Włodzimierz Grudziński CoopEst jest funduszem kapitałowym z siedzibą w Brukseli, którego celem jest wspieranie rozwoju ekonomii społecznej w nowych i przyszłych krajach członkowskich Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Andrzej Modzelewski RWE Polska SA 18 listopada 2010 r. RWE Polska 2010-11-17 STRONA 1 W odniesieniu do innych krajów UE w Polsce opłaca się najbardziej inwestować

Bardziej szczegółowo

Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu. Warszawa, 14 grudnia 2011 system, który łączy

Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu. Warszawa, 14 grudnia 2011 system, który łączy Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu Warszawa, 14 grudnia 2011 GAZ-SYSTEM S.A. GAZ-SYSTEM S.A.: Spółka Skarbu Państwa o znaczeniu strategicznym

Bardziej szczegółowo

Zaproponowano 6 głównych kierunków działania UE w polityce energetycznej:

Zaproponowano 6 głównych kierunków działania UE w polityce energetycznej: RAPORT ZIELONA KSIĘGA A EUROPEJSKA POLITYKA ENERGETYCZNA Anna Konarzewska Przedstawiona 8 marca 2006 roku przez Komisję Europejską Zielona Księga w sprawie europejskiej polityki energetycznej kładzie szczególny

Bardziej szczegółowo

Gazociąg Północny. Paweł Konzal 01.12.2006 r., Warszawa

Gazociąg Północny. Paweł Konzal 01.12.2006 r., Warszawa Gazociąg Północny Paweł Konzal 01.12.2006 r., Warszawa Historia North Transgas Oy - projekt rozpoczął się w 1997 roku umową pomiędzy Gazpromem a fińską firmą Neste (późniejsze Fortum). Niemiecki partner

Bardziej szczegółowo

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf Dzień pierwszy (16 października 2013) 09:00-13:00 Rejestracja uczestników. 13:00-15:45

Bardziej szczegółowo

Południowy Korytarz Gazowy Azersko-turecki projekt w rozgrywce. Aleksandra Jarosiewicz

Południowy Korytarz Gazowy Azersko-turecki projekt w rozgrywce. Aleksandra Jarosiewicz 53 Południowy Korytarz Gazowy Azersko-turecki projekt w rozgrywce Rosji i UE Aleksandra Jarosiewicz NUMER 54 WARSZAWA SIERPIEŃ 2015 Południowy Korytarz Gazowy Azersko-turecki projekt w rozgrywce Rosji

Bardziej szczegółowo

Marcin Tarnawski Spadkowy trend cen gazu na świecie

Marcin Tarnawski Spadkowy trend cen gazu na świecie Komentarz IK Marcin Tarnawski Rynek amerykaoski W 2010 r. na świecie wydobyto 3.193 mld m 3 gazu ziemnego z czego najwięcej w Stanach Zjednoczonych (611 mld m 3 ) oraz w Rosji (588 mld m 3 ). Gaz niekonwencjonalny

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Wyzwania Energetyki 2012 CEF

Wyzwania Energetyki 2012 CEF Wyzwania Energetyki 2012 CEF Janusz Piechociński Luty 2012 Nowe narzędzie CEF Dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych obejmujących lata

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Sulechów, 16 listopada 2012 1 Terminal LNG w Świnoujściu

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych Wyciąg z raportu Uwarunkowania gospodarcze i geopolityczne Polski sprawiają, że konieczne jest zaproponowanie modelu rynku gazu, który odpowiadał będzie na wyzwania stojące przed tym rynkiem w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo energetyczne

Bezpieczeństwo energetyczne Bezpieczeństwo energetyczne Kilka slajdów z wykładu Andrzej Szczęśniak ekspert rynku energii i bezpieczeństwa www.szczesniak.pl Agenda wykładu 1. Fundamenty 2. Globalne wyzwania i USA 3. Europa i Rosja

Bardziej szczegółowo

Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu

Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu Piotr Bujalski Zastępca Dyrektora Krajowej Dyspozycji Gazu GAZ-SYSTEM S.A. Warszawa, 7 marca 2013 GAZ-SYSTEM S.A.

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych PONADTO W NUMERZE POLECAMY :

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych PONADTO W NUMERZE POLECAMY : Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych BIULETYN INFORMACYJNY grudzień 2014 BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE Polska w UE - modernizacja infrastruktury PONADTO W NUMERZE POLECAMY :

Bardziej szczegółowo

TIPP i TANAP dwa projekty uniezależnienia się Europy od rosyjskiego gazu ziemnego

TIPP i TANAP dwa projekty uniezależnienia się Europy od rosyjskiego gazu ziemnego TIPP i TANAP dwa projekty uniezależnienia się Europy od rosyjskiego gazu ziemnego TIPP and TANAP - two projects that can lead to Europe's energy independence Autorzy: Dr Przemysław Zaleski i Dawid Klimczak

Bardziej szczegółowo

PERYSKOP. Wpływ kryzysu gospodarczego na handel i BIZ państw Grupy Wyszehradzkiej

PERYSKOP. Wpływ kryzysu gospodarczego na handel i BIZ państw Grupy Wyszehradzkiej Wpływ kryzysu gospodarczego na handel i BIZ państw Grupy Wyszehradzkiej W maju 2012 roku ukazał się interesujący raport V4 Trade and FDI Observer dotyczący handlu i bezpośrednich zagranicznych inwestycji

Bardziej szczegółowo

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58 Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58 2 Najważniejszym partnerem eksportowym Litwy w 2014 r. była Rosja, ale najwięcej produktów pochodzenia litewskiego wyeksportowano do Niemiec. Według wstępnych

Bardziej szczegółowo

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Agenda Prezentacja GCE jako partnera w zakresie efektywności energetycznej Potrzeba zwiększania

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie modelu partnerstwa publiczno-prywatnego w kolejowych projektach

Zastosowanie modelu partnerstwa publiczno-prywatnego w kolejowych projektach Zastosowanie modelu partnerstwa publiczno-prywatnego w kolejowych projektach infrastrukturalnych w wybranych krajach UE Robert Frey, Magdalena Cholewa Łódź, 30-03-2011 Plan prezentacji 1. Wyzwania w obszarze

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

GAZOCIĄG NORD STREAM

GAZOCIĄG NORD STREAM Bruksela, dnia 20 września 2010 r. Sprawozdanie nr 61/2010 GAZOCIĄG NORD STREAM W ostatnim okresie eurodeputowane Lidia Geringer de Oedenberg (S&D) i Lena Kolarska-Bobińska (EPP) zadały Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o projekcie. Cel budowy gazociągu i Tłoczni gazu

Podstawowe informacje o projekcie. Cel budowy gazociągu i Tłoczni gazu Tłocznia gazu w Goleniowie. Fot. Bartosz Lewandowski, GAZ-SYSTEM S.A. Podstawowe informacje o projekcie Gazociąg Świnoujście Szczecin połączy terminal LNG w Świnoujściu z krajową siecią gazociągów poprzez

Bardziej szczegółowo

GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce

GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce Październik, 2013 r. Jak powstał GAZ-SYSTEM S.A.? Ważne fakty GAZ-SYSTEM S.A. Informacje podstawowe Spółka Skarbu Państwa o znaczeniu strategicznym dla polskiej

Bardziej szczegółowo

PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A.

PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A. PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A. Co oznaczają dla rozwoju infrastruktury przesyłu gazu? S Y S T E M, K T Ó R Y Ł Ą C Z Y Kim jesteśmy? GAZ-SYSTEM S.A. jest jednoosobową

Bardziej szczegółowo

ROLA AGENCJI UBEZPIECZEŃ KREDYTÓW EKSPORTOWYCH (ECA) W KSZTAŁTOWANIU RELACJI HANDLOWYCH POMIĘDZY KRAJAMI UPRZEMYSŁOWIONYMI I SŁABIEJ ROZWINIĘTYMI

ROLA AGENCJI UBEZPIECZEŃ KREDYTÓW EKSPORTOWYCH (ECA) W KSZTAŁTOWANIU RELACJI HANDLOWYCH POMIĘDZY KRAJAMI UPRZEMYSŁOWIONYMI I SŁABIEJ ROZWINIĘTYMI ROLA AGENCJI UBEZPIECZEŃ KREDYTÓW EKSPORTOWYCH (ECA) W KSZTAŁTOWANIU RELACJI HANDLOWYCH POMIĘDZY KRAJAMI UPRZEMYSŁOWIONYMI I SŁABIEJ ROZWINIĘTYMI dr Henryk Czubek Katedra Handlu Zagranicznego Akademia

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Paweł Pikus Wydział Gazu Ziemnego, Departament Ropy i Gazu VII Forum Obrotu 2014 09-11.06.2014 r., Stare

Bardziej szczegółowo

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Rosja zwiększyła produkcje ropy naftowej w czerwcu bieżącego roku utrzymując pozycję czołowego producenta. Jednakże analitycy zwracają uwagę na problemy mogące

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 Spis treści 3 Informacje o Spółce 4 Działalność 5 2013 - rok rozwoju 6 Przychody 8 Wybrane dane finansowe 9 Struktura akcjonariatu 10 Cele strategiczne 11 Nasz potencjał 12 Udział

Bardziej szczegółowo

Organizatorzy spotkania informacyjnego dla przedsiębiorców z woj. opolskiego. Środki na rozwój eksportu dla Twojego przedsiębiorstwa

Organizatorzy spotkania informacyjnego dla przedsiębiorców z woj. opolskiego. Środki na rozwój eksportu dla Twojego przedsiębiorstwa Organizatorzy spotkania informacyjnego dla przedsiębiorców z woj. opolskiego Środki na rozwój eksportu dla Twojego przedsiębiorstwa Fundacja została założona w 2010r. we Wrocławiu w celu: promocji przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Agata Jurkowska-Gomułka * Polityka energetyczna UE wybrane problemy w perspektywie polskiej Prezydencji

Agata Jurkowska-Gomułka * Polityka energetyczna UE wybrane problemy w perspektywie polskiej Prezydencji Agata Jurkowska-Gomułka * Polityka energetyczna UE wybrane problemy w perspektywie polskiej Prezydencji Chociaż wystąpienie pani Magdaleny Lumińskiej z Ministerstwa Spraw Zagranicznych bardzo mi się podobało,

Bardziej szczegółowo

Seminaria europejskie

Seminaria europejskie Seminaria europejskie koordynatorka: Aleksandra Saczuk a.saczuk@schuman.org.pl SE(5) 7.12.2009 Partnerstwo Wschodnie polski sukces w unijnej polityce zewnętrznej Partnerstwo Wschodnie jest polskim sukcesem

Bardziej szczegółowo

Fiasko projektu Nabucco w następstwie walki o kontrolę nad szlakami transportowymi z południa

Fiasko projektu Nabucco w następstwie walki o kontrolę nad szlakami transportowymi z południa Fiasko projektu Nabucco w następstwie walki o kontrolę nad szlakami transportowymi z południa Paweł Turowski Gazociąg Nabucco, sztandarowy projekt energetyczny Unii Europejskiej, nie zostanie wybudowany.

Bardziej szczegółowo

Geopolityka energetyczna Rosji

Geopolityka energetyczna Rosji Centrum Strategii Energetycznych w poszukiwaniu opcji strategicznych dla polskiej energetyki Geopolityka energetyczna Rosji Marek Menkiszak Ośrodek Studiów Wschodnich Od redakcji Strategia energetyczna

Bardziej szczegółowo

BRIEF PROGRAMOWY INSTYTUTU KOŚCIUSZKI

BRIEF PROGRAMOWY INSTYTUTU KOŚCIUSZKI STYCZEŃ 2010 BRIEF PROGRAMOWY INSTYTUTU KOŚCIUSZKI UWARUNKOWANIA I DYLEMATY BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO UNII EUROPEJSKIEJ CZYLI CO Z TYM GAZEM? Autor Briefu Programowego przedstawia kompleksową analizę

Bardziej szczegółowo

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla VIII Konferencja Naukowo-Techniczna Ochrona Środowiska w Energetyce Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla Główny Inżynier ds. Przygotowania i Efektywności Inwestycji 1 Rynek gazu Realia

Bardziej szczegółowo

1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja

1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja MIĘDZYZDROJE, maj 2012 1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja Generalna ds. Konkurencji c) Połączenia

Bardziej szczegółowo

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

South Stream odpowiedź na potrzeby rynku czy narzędzie polityki zagranicznej?

South Stream odpowiedź na potrzeby rynku czy narzędzie polityki zagranicznej? South Stream odpowiedź na potrzeby rynku czy narzędzie polityki zagranicznej? Paweł Turowski Pod koniec 2012 r. rosyjski koncern Gazprom ogłosił rozpoczęcie budowy gazociągu South Stream. Nowy szlak przesyłu

Bardziej szczegółowo

Wydobycie węglowodorów ze złóż niekonwencjonalnych w Argentynie 2014-10-14 03:55:50

Wydobycie węglowodorów ze złóż niekonwencjonalnych w Argentynie 2014-10-14 03:55:50 Wydobycie węglowodorów ze złóż niekonwencjonalnych w Argentynie 2014-10-14 03:55:50 2 Według amerykańskiej Agencji ds. Informacji Energetycznej (Energy Information Administration- EIA), Argentyna może

Bardziej szczegółowo

ANALIZA BIURO BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO

ANALIZA BIURO BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO BIURO BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO ANALIZA nt. oceny działań na rzecz bezpieczeństwa energetycznego państwa w obszarze gazu ziemnego realizowanych przez struktury administracji rządowej RP i spółki energetyczne.

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w sieć gazowniczą oraz terminal. LNG w Świnoujściu a poprawa bezpieczeństwa

Inwestycje w sieć gazowniczą oraz terminal. LNG w Świnoujściu a poprawa bezpieczeństwa Inwestycje w sieć gazowniczą oraz terminal LNG w Świnoujściu a poprawa bezpieczeństwa energetycznego Polski Jan Chadam, Prezes Zarządu GAZ-SYSTEM S.A. Program Infrastruktura i Środowisko na półmetku energetyka

Bardziej szczegółowo

MAGAZYNOWANIE GAZU JAKICH ZMIAN MOGĄ SPODZIEWAĆ SIĘ UCZESTNICY RYNKU

MAGAZYNOWANIE GAZU JAKICH ZMIAN MOGĄ SPODZIEWAĆ SIĘ UCZESTNICY RYNKU Grzegorz Łapa MAGAZYNOWANIE GAZU JAKICH ZMIAN MOGĄ SPODZIEWAĆ SIĘ UCZESTNICY RYNKU Autorzy: Grzegorz Łapa, Andrzej Kiełbik WARSZAWA, październik 2011r. PLAN PREZENTACJI 1. Zmiany w przepisach dotyczących

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane zarządzanie w aglomeracjach

Zintegrowane zarządzanie w aglomeracjach Zintegrowane zarządzanie w aglomeracjach 18-19 maja 2010 / ul. Śląska 11/13, 42-217 w projekcie Rola miast w zintegrowanym rozwoju regionu kwiecień 2008 r. kwiecień 2011 r. ul. Śląska 11/13, 42-217 Partnerzy

Bardziej szczegółowo

Rola Polski w rozwoju euro-azjatyckich korytarzy transportowych Arkadiusz Żurek

Rola Polski w rozwoju euro-azjatyckich korytarzy transportowych Arkadiusz Żurek Rola Polski w rozwoju euro-azjatyckich korytarzy transportowych Arkadiusz Żurek Zakres prezentacji Istniejące korytarze transportowe w Eurazji. Znaczenie euro-azjatyckich korytarzy transportowych dla gospodarki

Bardziej szczegółowo

C e n t r e f o r E a s t e r n S t u d i e s. Rosyjski gaz dla Europy

C e n t r e f o r E a s t e r n S t u d i e s. Rosyjski gaz dla Europy O Ś R O D E K S T U D I Ó W W S C H O D N I C H C e n t r e f o r E a s t e r n S t u d i e s Rosyjski gaz dla Europy WARSZAWA PAŹDZIERNIK 2006 spis Rosyjski gaz dla europy Agata Łoskot-Strachota 1. Produkcja

Bardziej szczegółowo

Szefowa MSW: Działamy solidarnie i odpowiedzialnie

Szefowa MSW: Działamy solidarnie i odpowiedzialnie Źródło: http://msw.gov.pl Wygenerowano: Wtorek, 27 października 2015, 11:05 Strona znajduje się w archiwum. Piątek, 11 września 2015 Szefowa MSW: Działamy solidarnie i odpowiedzialnie - Działania polskiego

Bardziej szczegółowo

http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460520 http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460519

http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460520 http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460519 Nazwa Rzeczypospolitej Polskiej Protokołem o wniesieniu zmian do Porozumienia między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o budowie systemu gazociągów dla tranzytu rosyjskiego

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19

Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19 Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19 Rola węgla brunatnego w gospodarce Polski 180 160 140 120 100 80 60 40 20 Struktura produkcji en. elektrycznej w elektrowniach krajowych

Bardziej szczegółowo

str. 1 Rogowiec, dn. 27.12.2012 Departament Komunikacji Dotyczy: monitoringu prasy.

str. 1 Rogowiec, dn. 27.12.2012 Departament Komunikacji Dotyczy: monitoringu prasy. Rogowiec, dn. 27.12.2012 Departament Komunikacji Dotyczy: monitoringu prasy. Departament Komunikacji przeprowadził w dniu 27.12.2012 r. monitoring prasy lokalnej i ogólnopolskiej oraz artykułów zamieszczonych

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM

KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM Mikołaj Waszczenko Spośród państw, które przystąpiły w 2004 r. do UE Polska posiada najdłuższą granicę z państwami nieunijnymi. Wynosi ona 1 185 km: 232- z

Bardziej szczegółowo

Europejska gra o łupki

Europejska gra o łupki Centrum Strategii Energetycznych w poszukiwaniu opcji strategicznych dla polskiej energetyki Europejska gra o łupki BOGUSŁAW SONIK deputowany do Parlamentu Europejskiego Od redakcji Sprawa wydobycia gazu

Bardziej szczegółowo

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył)

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) dr Robert Zajdler Warszawa, 3.10.2013 r. Kierunki zmian regulacyjnych 1. Przemysł energochłonny

Bardziej szczegółowo

Szczyt UE-Ukraina: taktyczna przerwa czy strategiczna porażka?

Szczyt UE-Ukraina: taktyczna przerwa czy strategiczna porażka? FAE Policy Paper nr 3/2012 Piotr KUSPYS Szczyt UE-Ukraina: taktyczna przerwa czy strategiczna porażka? Warszawa, 2012-01-20 Strona 1 Szczyt UE-Ukraina, który odbył się 19 grudnia 2011 r., miał być przełomem

Bardziej szczegółowo

Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku

Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku Tomasz Stępień, Prezes Zarządu Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Kierunki strategiczne KIERUNEK 1 Budowa pozycji Spółki dzięki aktywnemu zaangażowaniu

Bardziej szczegółowo

CZYSTE ENERGIE na NewConnect Co to są Czyste Energie? 2 Co to są Czyste Energie? Co to są Czyste Energie? Co to są Czyste Energie? Co to są Czyste Energie? Co to są Czyste Energie? Światowe Inwestycje

Bardziej szczegółowo

Prezentacja inwestorska

Prezentacja inwestorska Prezentacja inwestorska Profil biznesu kooperacja w zakresie produkcji elementów wykonanych z blach + PRODUKCJA SYSTEMÓW ODPROWADZANIA SPALIN WYKONANYCH ZE STALI NIERDZEWNYCH + handel akcesoriami i elementami

Bardziej szczegółowo

Gazociąg Północny II requiem dla pewnych złudzeń

Gazociąg Północny II requiem dla pewnych złudzeń Gazociąg Północny II requiem dla pewnych złudzeń DomInIk SmyrGała adiunkt w Instytucie Stosunków Międzynarodowych i Zrównoważonego Rozwoju Collegium Civitas Umowa w sprawie Nord Stream II, choć stawia

Bardziej szczegółowo

Forum Inwestycyjne Polska-Hiszpania, listopad 2008. Projekty Public-Private Private Partnership (PPP) w budownictwie drogowym w Polsce "

Forum Inwestycyjne Polska-Hiszpania, listopad 2008. Projekty Public-Private Private Partnership (PPP) w budownictwie drogowym w Polsce Forum Inwestycyjne Polska-Hiszpania, listopad 2008 Projekty Public-Private Private Partnership (PPP) w budownictwie drogowym w Polsce " budownictwie drogowym w Polsce Autostrada A-2A Pierwsze trzy koncesje

Bardziej szczegółowo

II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego. Terminal LNG

II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego. Terminal LNG II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego Terminal LNG Tadeusz Zwierzyński - Wiceprezes Zarządu PGNiG Warszawa, 1 grudnia 2006 roku Agenda 1. Co to jest

Bardziej szczegółowo

były tanie i raczej nikt nie mógł traktować polityki zagranicznej i narzędzia wywierania

były tanie i raczej nikt nie mógł traktować polityki zagranicznej i narzędzia wywierania RAPORT Polityka energetyczna Unii Europejskiej Marcin Tatarzyński Bezpieczeństwo energetyczne, jeszcze kilkanaście lat temu uważane za mało istotne, zaistniało w świadomości społecznej głównie podczas

Bardziej szczegółowo

Barbara Janusz-Pawletta

Barbara Janusz-Pawletta RAPORT ZASOBY MORZA KASPIJSKIEGO: WYDOBYCIE I TRANSPORT DO EUROPY. ASPEKT PRAWNO-MIĘDZYNARODOWY Barbara Janusz-Pawletta W wyniku rozpadu ZSRR bezpośredni dostęp do Morza Kaspijskiego, zamiast dotychczasowych

Bardziej szczegółowo

Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej

Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej Ogólnopolska Konferencja Naukowa "Bezpieczeństwo energetyczne na wspólnym

Bardziej szczegółowo

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf Dzień pierwszy (16 października 2013) 09:00-13:00 Rejestracja uczestników. 13:00-15:45

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu

Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu Jan Chadam Prezes Zarządu Posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej 29 Październik 2014 GAZ-SYSTEM S.A. Informacje podstawowe

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce 5 Rynek energii Charakterystyka rynku gazu w Polsce Źródła gazu ziemnego w Polsce Dostawy gazu na rynek krajowy, 2010 r. 7% 30% 63% Import z Federacji Rosyjskiej Wydobycie krajowe Import z innych krajów

Bardziej szczegółowo

Program Bezpieczeństwo energetyczne i polityka klimatyczna Ośrodka Analiz Politologicznych Uniwersytetu Warszawskiego

Program Bezpieczeństwo energetyczne i polityka klimatyczna Ośrodka Analiz Politologicznych Uniwersytetu Warszawskiego Newsletter analityczny nr 6 (1-14.07.2014) Program Bezpieczeństwo energetyczne i polityka klimatyczna Ośrodka Analiz Politologicznych Uniwersytetu Warszawskiego Najważniejsze wydarzenia dotyczące bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Informacja o stanie i perspektywach realizacji projektu budowy rurociągu naftowego Brody Płock

Informacja o stanie i perspektywach realizacji projektu budowy rurociągu naftowego Brody Płock Posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 15 marca 2011 Informacja o stanie i perspektywach realizacji projektu budowy rurociągu naftowego Brody Płock Projekt budowy rurociągu

Bardziej szczegółowo

ZIELONA ENERGIA W POLSCE

ZIELONA ENERGIA W POLSCE ZIELONA ENERGIA W POLSCE Współczesny świat wymaga zmiany struktury wykorzystywanych źródeł energii pierwotnej. Wzrost popytu na surowce energetyczne, przy jednoczesnej rosnącej niestabilności warunków

Bardziej szczegółowo

Fundusz Ekspansji Zagranicznej. 09 czerwca 2015

Fundusz Ekspansji Zagranicznej. 09 czerwca 2015 Fundusz Ekspansji Zagranicznej 09 czerwca 2015 Inwestycje zagraniczne polskich firm Bezpośrednie inwestycje zagraniczne polskich firm: 37,4 mld EUR na koniec 2013 typowy poziom inwestycji: 3,5 mld EUR

Bardziej szczegółowo

Fundusz Ekspansji Zagranicznej. luty 2015

Fundusz Ekspansji Zagranicznej. luty 2015 Fundusz Ekspansji Zagranicznej luty 2015 Nowa inicjatywa TFI BGK S.A. Fundusz finansujący projekty zagraniczne polskich firm Docelowa kapitalizacja: 1,5 mld PLN Działanie na zasadach rynkowych Akcje, pożyczki,

Bardziej szczegółowo

Koszty budowy autostrad i dróg głównych w wybranych państwach europejskich

Koszty budowy autostrad i dróg głównych w wybranych państwach europejskich Warszawa, dnia 28 lipca 2011 r. Koszty budowy autostrad i dróg głównych w wybranych państwach europejskich Rozwinięta sieć dróg i autostrad jest dla każdego państwa miernikiem jego rozwoju bez dobrze rozwiniętej

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2014

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2014 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2014 Debata śniadaniowa, czwartek 2 października, godz. 08:00-09:30 Partner: CENTRUM STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH Wydarzenie realizowane we współpracy z Fundacją Konrada Adenauera

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA PROCESU TWORZENIA WIELOLETNIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY ROZWOJOWEJ NA LATA 2012-2016

ZAŁOŻENIA PROCESU TWORZENIA WIELOLETNIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY ROZWOJOWEJ NA LATA 2012-2016 WSTĘP ZAŁOŻENIA PROCESU TWORZENIA WIELOLETNIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY ROZWOJOWEJ NA LATA 2012-2016 Projekt założeń projektu ustawy o współpracy rozwojowej nakłada na Ministra Spraw Zagranicznych obowiązek

Bardziej szczegółowo

Bartosz Musiałowicz. się, że Rosja nie będzie w stanie sprostać. Problemy z transportem

Bartosz Musiałowicz. się, że Rosja nie będzie w stanie sprostać. Problemy z transportem RAPORT Problemy Rosji z produkcją i eksportem ropy naftowej Bartosz Musiałowicz W ciągu ostatnich sześciu lat wzrost cen ropy naftowej przyczynił się do wzrostu PKB Rosji o 15 proc. Dzięki zwiększonym

Bardziej szczegółowo

2) przyjęta przez Radę Ministrów 4 stycznia 2005 r.

2) przyjęta przez Radę Ministrów 4 stycznia 2005 r. RAPORT Bezpieczeństwo energetyczne Polski Wywołana na początku 2006 roku odcięciem dostaw rosyjskiego gazu dla Ukrainy dyskusja na temat bezpieczeństwa energetycznego poszczególnych krajów europejskich,

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo energetyczne Polski

Bezpieczeństwo energetyczne Polski 1 7 ( 39) 2009 PRZEMYSŁAW ŻURAWSKI VEL GRAJEWSKI Bezpieczeństwo energetyczne Polski Instrumentarium Unii Europejskiej O dziedziczone po czasie sowieckiej dominacji uzależnienie Polski, a wraz nią i całej

Bardziej szczegółowo

Dodatkowe kryteria formalne

Dodatkowe kryteria formalne Załącznik do Uchwały nr 32/2015 Komitetu Monitorującego Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014 2020 z dnia 21 września 2015 r.. w sprawie przyjęcia sektorowych kryteriów wyboru projektów dla

Bardziej szczegółowo

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gliwice, 25 września 2012 r. prof. dr hab. inż. Maciej KALISKI dr hab. inż. Stanisław NAGY, prof. AGH prof. zw. dr hab. inż. Jakub SIEMEK dr inż. Andrzej SIKORA

Bardziej szczegółowo

Czy polskie firmy mają potencjał by stać się międzynarodowymi korporacjami?

Czy polskie firmy mają potencjał by stać się międzynarodowymi korporacjami? Czy polskie firmy mają potencjał by stać się międzynarodowymi korporacjami? W przeciągu ostatnich 20 lat, polskie firmy znacząco powiększyły swoje możliwości finansowe i wiele z nich zdecydowało się wyjść

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Znaczenie Republiki Azerbejdżanu w kontekście bezpieczeństwa energetycznego

Znaczenie Republiki Azerbejdżanu w kontekście bezpieczeństwa energetycznego Mateusz Znaczenie Garbaciak Re Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Znaczenie Republiki Azerbejdżanu w kontekście bezpieczeństwa energetycznego Azerbejdżan, chociaż prawie czterokrotnie mniejszy

Bardziej szczegółowo

Geopolityka rurociągów. Współzależność energetyczna a stosunki międzynarodowe na obszarze postsowieckim

Geopolityka rurociągów. Współzależność energetyczna a stosunki międzynarodowe na obszarze postsowieckim Geopolityka rurociągów. Współzależność energetyczna a stosunki międzynarodowe na obszarze postsowieckim pod red. Ernesta Wyciszkiewicza, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, Warszawa 2008, s. 186. Książka

Bardziej szczegółowo

Rosja utrzymuje pozycję

Rosja utrzymuje pozycję Rosja utrzymuje pozycję Autor: Jan Wyganowski ( Energia Gigawat nr 1-2/2014) Wieści o mojej śmierci są nieco przesadzone - zwykł był mawiać słynny pisarz Mark Twain. To samo można powiedzieć o kondycji

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana

Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana Rewitalizacja to wyprowadzanie ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych poprzez działania całościowe, obejmujące różne sfery życia. Sama definicja

Bardziej szczegółowo

Czy zmiana polityki Komisji Europejskiej oznacza koniec szantażu polityczno-surowcowego?

Czy zmiana polityki Komisji Europejskiej oznacza koniec szantażu polityczno-surowcowego? Czy zmiana polityki Komisji Europejskiej oznacza koniec szantażu polityczno-surowcowego? Autor: Dr Przemysław Zaleski (portal Defence24.pl) Kilka dni temu większość poważnych gazet europejskich z zaskoczeniem

Bardziej szczegółowo