Podmioty w PMP. Ewa Bobin Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii, UWr

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Podmioty w PMP. Ewa Bobin Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii, UWr"

Transkrypt

1 Ewa Bobin Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii, UWr Podmioty w PMP ORAZ INSTYTUCJA UZNANIA Z PRAWIE MIĘDZYNARODOWYM

2 Podmioty prawa międzynarodowego uwagi ogólne W doktrynie prawa międzynarodowego istnieje wiele różnych i nierzadko sprzecznych poglądów dot. podmiotowości prawnomiędzynarodowej jakie są podmioty PMP? Jakie są cechy podmiotowości w PMP? Obecnie przeważa pogląd, iż podmiotami prawa międzynarodowego są nie tylko państwa, ale również inne podmioty. Należy pamiętać, że (zgodnie z opinią MTSu) podmioty prawa w systemie prawnym niekoniecznie są identyczne co do zakresu ich praw ( ), a stopniowy wzrost zbiorowych działań państw sprawił już, że pojawiły się przykłady działania wykonywanego w płaszczyźnie międzynarodowej przez pewne podmioty, które nie są państwami. Teoria podmiotowości prawnomiędzynarodowej

3 Podmiot prawa międzynarodowego Pomiotem prawa nazywa się z reguły osobę fizyczną lub prawną, która może posiadać prawa i obowiązki wynikające z określonego systemu prawnego ma zdolność prawną (może również posiadać zdolność do czynności prawnych) Podmiotem prawa międzynarodowego jest ten, kto posiada prawa i obowiązki wynikające bezpośrednio z prawa międzynarodowego. Podmiot prawa międzynarodowego ma zdolność prawną, a ponadto zazwyczaj posiada również zdolność do działania czyli zdolność do wywoływania skutków prawnych przez swoje działanie

4 Podział (rodzaje) podmiotów prawa międzynarodowego A. Pierwotne (suwerenne i pełne) tradycyjne i główne podmioty PMP. Są nimi państwa. Prawo międzynarodowe reguluje przede wszystkim stosunki między państwami i to one są zasadniczymi (tradycyjnymi i głównymi) podmiotami w PMP. B. Pochodne/ wtórne (niesuwerenne, niepełne) nowe kategorie podmiotów PMP; są to podmioty niesuwerenne; ich podmiotowość jest różna; decydują o niej podmioty pierwotne (ich podmiotowość została stworzona lub uznana przez państwa)

5 Podmioty pochodne (wtórne) w PMP Organizacje międzynarodowe Niesuwerenne organizacje terytorialne Naród Powstańcy i strona wojująca Watykan Stolica Apostolska Jednostki osoby fizyczne, osoby prawne (spór w doktrynie) Istotnym dowodem posiadania uprawnień wynikających bezpośrednio z prawa międzynarodowego jest zdolność do działania podmiotów wtórnych, czyli zdolność do wywoływania skutków prawnych w sferze prawnomiędzynarodowej.

6 Państwo jako pierwotny podmiot PMP Państwo suwerenna organizacja terytorialna. Art. 1 Konwencji o prawach i obowiązkach państw (przyjęta w Montevideo): Państwo, jako osoba prawa międzynarodowego, powinno posiadać następujące atrybuty: a) Stałą ludność; b) Określone terytorium; c) Rząd; d) Zdolność do utrzymywania stosunków z innymi państwami.

7 Suwerenność państwowa Decydującym elementem odróżniającym państwa od innych organizacji terytorialnych jest suwerenność władzy państwowej. Suwerenność państwowa = rozumienie władzy państwowej jako władzy najwyższej w państwie, niepodlegającej żadnej innej władzy zewnętrznej, będącej również władzą pierwotną swoje uprawnienia nie czerpie od żadnej innej władzy. Jest cechą władzy państwowej, która personifikuje i reprezentuje państwo w stosunkach międzynarodowych. Suwerenność terytorialna/ zwierzchnictwo terytorialne państwo ma pełną i wyłączną władzę na swoim terytorium Granicą wykonywania władzy suwerennej jest poszanowanie suwerenności innych państw, w tym zobowiązań międzynarodowych przyjętych przez dane państwo

8 Prawa zasadnicze państw Z suwerennością państw wiążą się jego prawa zasadnicze to prawa, które przysługują każdemu państwu od czasu jego powstania przez cały czas jego istnienia Prawa zasadnicze państw są jednakowe dla wszystkich państw. Prawa zasadnicze owykształciły się w drodze zwyczajowej, ookreślają sytuację każdego państwa w społeczności międzynarodowej oprzysługują wyłącznie państwom owymagają poszanowania przez inne państwa

9 Rodzaje państw Państwa zależne i niezależne Państwa jednolite i złożone Państwa rozwijające się i rozwinięte Państwa śródlądowe, państwa o niekorzystnym położeniu geograficznym, państwa archipelagowe Państwa trwale neutralne

10 Powstanie państwa Sposoby powstania państwa: 1. Oderwanie się części terytorium państwa utworzenie nowego, niezależnego państwa 2. Rozpadnięcie się państwa na kilka nowych państw 3. Połączenie się kilku państw i utworzenie jednego państwa 4. Utworzenie nowego państwa na terytorium niepodlegającym suwerenności żadnego państwa. Powstanie państwa jako podmiotu PMP następuje z chwilą efektywnego utworzenia i utrzymania: niezależnej, trwałej i stabilnej władzy na określonym terytorium, zamieszkałym przez ludność, w sposób zgodny z podstawowymi zasadami PMP.

11 Upadek państwa Sposoby (przyczyny) upadku państwa: 1. Inkorporacja włączenie jednego państwa (całego jego terytorium) do innego państwa lub państw. Obecnie aneksja i rozbiory państw są zakazane. 2. Rozpadnięcie się państwa na kilka części składowych 3. Połączenie państw i stworzenie nowego państwa.

12 Ciągłość (identyczność) państwa Czy w sytuacji: czasowej okupacji terytorium całego państwa; aneksji części terytorium; rewolucyjnej zmiany rządu; rewolucyjnej zmiany ustroju społeczno-politycznego; zmian terytorialnych, bądź istotnych zmian granic państwowych; mamy do czynienia z tym samym podmiotem PMP?

13 Sukcesja praw i zobowiązań międzynarodowych Sytuacja, w której część lub całość terytorium jednego państwa przechodzi pod władzę suwerenną innego państwa Sukcesja państwa oznacza zastąpienie jednego państwa przez inne w odniesieniu do danego terytorium. W przypadku powstania całkowicie nowego państwa (nowego podmiotu w PMP) istnieją 4 teorie dotyczące przejęcia praw i obowiązków państwa oteoria tabula rasa oteoria prawa wyboru oteoria kontynuacji z prawem wypowiedzenia oteoria prawa do namysłu

14 Państwo w stosunkach międzynarodowych Na arenie międzynarodowej uznaje się: 1. Suwerenność państw i wykonywanie przez nich władzy suwerennej 2. Kompetencję własną państw/ kompetencję wewnętrzną 3. Zasadę nieinterwencji 4. Równość państw 5. Immunitet jurysdykcyjny państwa

15 Organizacje międzynarodowe nie każda organizacja międzynarodowa jest podmiotem prawa międzynarodowego Organizacje międzynarodowe, międzyrządowe: są organizacjami posiadającymi podmiotowość międzynarodową, składającymi się z państw Ich uprawnienia wynikają ze statutów Mają prawo do: zawierania umów międzynarodowych, korzystania z przywilejów i immunitetów, mają bierne prawo legacji, mogą pozywać i być pozywanym, mogą występować do innych państw z roszczeniami, mogą również ponosić odpowiedzialność międzynarodową za szkody

16 Niesuwerenne organizacje terytorialne Są to organizacje terytorialne nie stanowiące części terytorium żadnego państwa Same też nie są państwami, gdyż ich władze nie dysponują suwerennością. Ich suwerenność może być ograniczona na rzecz innych państw lub organizacji międzynarodowych.

17 Naród walczący o swą niepodległość i utworzenie państwa jest to podmiot zbiorowy, grupa ludzi mająca świadomość przynależności do określonej zbiorowości; oludność zamieszkująca określone terytorium ogrupa dążąca, walcząca do utworzenia własnego państwa onaród ten musi określić swoją efektywną reprezentację, która będzie w imieniu tego narodu podejmowała decyzje i działania na arenie międzynarodowej naród ma prawo do samostanowienia w momencie potwierdzenia tej zasady ogólnej prawa międzynarodowego stało się oczywistym, iż naród jest również podmiotem PMP

18 Powstańcy Powstanie - walka o obalenie obecnego rządu i utworzenie własnego państwa lub nową władzę cechą powstań jest fakt, że wybuchają spontanicznie i są mało zorganizowanie powstańcy walczą o to, aby w sposób rzeczywisty móc kontrolować dane terytorium powstańcy są fazą przed byciem stroną wojującą status powstańców jest wówczas, gdy państwo nie chce uznać pewnej grupy walczącej za stronę wojującą. uznanie za powstańców jest ważne w przypadku upadku powstania

19 Strona wojująca istnieją pewne kryteria prawne, które muszą być spełnione, aby strona wojująca mogła zostać uznana na arenie międzynarodowej: grupa ta jest zorganizowana i posiada swoje władze w sposób rzeczywisty strona wojująca kontroluje daną część terytorium działania wojenne/ zbrojne prowadzone są w sposób zorganizowany i pod jednolitym dowództwem strona wojująca przestrzega praw i zwyczajów wojennych skutkiem prawnym uznania za stronę wojującą jest tratowanie jej jak państwo w stanie wojny, nabywa ona stosowne prawa i obowiązki takiego państwa.

20 Watykan Stolica Apostolska Stolica Apostolska (sprawy kościelne) Watykan (sprawy świeckie). Watykan nie ma własnych celów państwowych, jest narzędziem i gwarantem swobody wykonywania obowiązków Stolicy Apostolskiej. Stolica Apostolska może: zawierać szczególne umowy międzynarodowe (konkordaty), wykonywać czynne i bierne prawo legacji, posiadać swoich przedstawicieli dyplomatycznych w innych państwach (nuncjusze i internuncjusze) i przyjmować innych przedstawicieli.

21 Jednostki w PMP Osoby fizyczne - są podmiotem prawa międzynarodowego publicznego jeżeli udowodnią, iż posiadają z prawa międzynarodowego własne uprawnienia i obowiązki. Ich podmiotowość ma charakter wyjątkowy (musi zajść odpowiednia przesłanka), a jej zakres jest bardzo ograniczony Osoby prawne z zasady nie mają one podmiotowości prawnomiędzynarodowej. Czasami uzyskują prawa i obowiązki płynące bezpośrednio z prawa międzynarodowego, jednak wyłącznie za zgodą państw (głównie państwa, do którego przynależność ma dana osoba prawna.

22 Instytucja uznania międzynarodowego Uznanie jest jednostronnym aktem woli podmiotu, który stwierdza czyjeś istnienie, istnienie pewnych faktów oraz gotowość respektowania praw i obowiązków z tym związanych (akceptacja skutków prawnych). W PMP jest to akt jednostronny państwa lub organizacji, które stwierdza pewien fakt i przyjmuje związane z tym skutki prawne. Uznanie wiąże się najczęściej z podmiotowością prawnomiędzynarodową i zdolnością do działania w stosunkach międzynarodowych. Uznanie może dotyczyć także innych zagadnień: zmian terytorialnych, norm prawa międzynarodowego

23 Rodzaje uznania 1. Wyrażone wyraźnie lub w sposób domniemany/ milczący 2. Indywidualne i zbiorowe 3. De iure i de facto 4. Mające charakter konstytutywny i deklaratywny 5. Przedwczesne i opóźnione

24 Uznanie państwa Uznanie państwa jest jednostronnym aktem, za pomocą którego państwo (państwa) oświadcza lub milcząco przyjmuje, że istniejąca organizacja terytorialna jest państwem. Uznanie to potrzebne jest państwom nie do istnienia, ale do efektywnego, rzeczywistego i sprawnego wykonywania kompetencji na arenie międzynarodowej przez władzę państwa (istnienie POLITYCZNE) Uznanie to ma charakter deklaratywny nie tworzy ono nowego podmiotu PMP, a istnienie państwa nie zależy od jego uznania przez inne państwa.

25 Uznanie rządu Uznanie rządu jest jednostronnym aktem państwa, w którym oświadcza ono, że nowy rząd jest organem właściwym do reprezentowania swojego państwa w stosunkach międzynarodowych. może nastąpić wyłącznie wobec rządów, które nie mają legitymacji do sprawowania władzy w państwie (dojście do władzy w sposób niekostytucyjny), ale w sposób efektywny ją sprawują na całym terytorium państwa (kryterium efektywności). Rządy, które nie mają takiego uznania przez inne podmioty PMP, sprawują reżim de facto.

26 Uznanie rządu spełnia 3 funkcje: zapewnienia, by tylko te systemy, które jednoznacznie zasługują na taki status, były akceptowalne jako rządy państw gwarantuje nowym rządom, że inne państwa uszanują ich status prawny informuje sądy/ organy rządowe / obywateli państw uznających, że dany system jest w rzeczywistości rządem innego państwa Uznanie rządu ma char. Deklaratywny, posiada jednak duże znaczenie polityczno-prawne.

27 Uznanie powstańców i strony wojującej Uznanie to ma charakter konstytutywny, gdyż tworzy nowy podmiot praw i obowiązków prawa międzynarodowego. Takie uznanie może nastąpić ze strony państwa macierzystego lub ze strony państw trzecich i może być udzielone wyraźnie lub milcząco

28 Dziękuję za uwagę.

A 397557. Radosław Zenderowski. Stosunki. Uczestnicy - ich miejsce i rola w systemie międzynarodowym

A 397557. Radosław Zenderowski. Stosunki. Uczestnicy - ich miejsce i rola w systemie międzynarodowym A 397557 Radosław Zenderowski Stosunki Miec Naroc y owe Uczestnicy - ich miejsce i rola w systemie międzynarodowym Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszynskiego Warszawa 2005 SPIS TREŚCI WSTĘP

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Adam Dudzic, Aldona Ploch, Prawo międzynarodowe publiczne. Plansze Becka

Spis treści. Adam Dudzic, Aldona Ploch, Prawo międzynarodowe publiczne. Plansze Becka Przedmowa Wykaz ważniejszych skrótów Wykaz literatury XI XIII XV Rozdział I. Zagadnienia podstawowe 1 Tabl. 1. Społeczność międzynarodowa 3 Tabl. 2. Prawo międzynarodowe publiczne pojęcie 4 Tabl. 3. Prawo

Bardziej szczegółowo

Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa.

Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa. VII EDYCJA Konwent Prawa Pracy Joanna Kaleta Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa. 1 1 Treść stosunku pracy art. 22 k.p. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje

Bardziej szczegółowo

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Prawo jest na naszej stronie! www.profinfo.pl www.wolterskluwer.pl codzienne aktualizacje pełna oferta zapowiedzi wydawnicze rabaty na zamówienia zbiorcze do negocjacji

Bardziej szczegółowo

KONSTYTUCYJNE ZASADY USTROJU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

KONSTYTUCYJNE ZASADY USTROJU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ KONSTYTUCYJNE ZASADY USTROJU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warunkiem istnienia demokratycznego państwa jest wolność Arystoteles KONSTYTUCYJNE KONSTYTUCYJNE ZASADY ZASADY USTROJU USTROJU RZECZYPOSPOLITEJ RZECZYPOSPOLITEJ

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Prawo kościelne na kierunku Prawo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Prawo kościelne na kierunku Prawo Poznań, 29 września 2015 Prof. dr hab. Krzysztof Krasowski Kierownik Katedry Historii Ustroju Państw OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Prawo kościelne na kierunku Prawo I. Informacje ogólne

Bardziej szczegółowo

POMOC PUBLICZNA w projektach Life+ Zespół ds. Pomocy Publicznej,

POMOC PUBLICZNA w projektach Life+ Zespół ds. Pomocy Publicznej, POMOC PUBLICZNA w projektach Life+ Zespół ds. Pomocy Publicznej, NFOŚiGW Postanowienia wspólne Life+ W postanowieniach ogólnych umowy LIFE+, zawieranej miedzy Komisją Europejską a Beneficjentem, każdorazowo

Bardziej szczegółowo

Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d

Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d Jednostka tematyczna 1. Życie zbiorowe i jego reguły 2. Socjalizacja i kontrola społeczna Zagadnienia I. Społeczeństwo socjologia

Bardziej szczegółowo

Demokracja ma swój początek w Starożytnej Grecji. Słowo pochodzi z języka greckiego od słów demos, co znaczy lud oraz kratos władza.

Demokracja ma swój początek w Starożytnej Grecji. Słowo pochodzi z języka greckiego od słów demos, co znaczy lud oraz kratos władza. Demokracja ma swój początek w Starożytnej Grecji. Słowo pochodzi z języka greckiego od słów demos, co znaczy lud oraz kratos władza. W znaczący wkład w jej rozwój ma także kultura Starożytnego Rzymu oraz

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 17. Wstęp... 19

Spis treści. Wykaz skrótów... 17. Wstęp... 19 Spis treści Wykaz skrótów................................... 17 Wstęp......................................... 19 ROZDZIAŁ I. Zagadnienia ogólne....................... 21 1. Co to jest społeczność międzynarodowa?...............

Bardziej szczegółowo

Prawo tworzenia stowarzyszeń, członkowstwo, władze.

Prawo tworzenia stowarzyszeń, członkowstwo, władze. Prawo tworzenia stowarzyszeń, członkowstwo, władze. 1. Komu przysługuje prawo tworzenia. Prawo tworzenia stowarzyszeń przysługuje: obywatelom polskim, mającym pełną zdolność do czynności prawnych, którzy

Bardziej szczegółowo

1. Organizacja międzynarodowa, prawo organizacji międzynarodowych definicja

1. Organizacja międzynarodowa, prawo organizacji międzynarodowych definicja Rozdział I Rozważania ogólne 1. Organizacja międzynarodowa, prawo organizacji międzynarodowych definicja Organizację międzynarodową, stosując pewne uproszczenie, zdefiniować można jako zrzeszenie co najmniej

Bardziej szczegółowo

Akt administracyjny. A. Akt administracyjny

Akt administracyjny. A. Akt administracyjny Akt administracyjny A. Akt administracyjny Akt administracyjny stanowi władcze jednostronne oświadczenie woli organu wykonującego zadania z zakresu administracji, oparte na przepisach prawa administracyjnego,

Bardziej szczegółowo

Art. 49 TFUE (dawny 43 TWE) Ograniczenia swobody przedsiębiorczości obywateli jednego Państwa Członkowskiego na terytorium innego Państwa

Art. 49 TFUE (dawny 43 TWE) Ograniczenia swobody przedsiębiorczości obywateli jednego Państwa Członkowskiego na terytorium innego Państwa Art. 49 TFUE (dawny 43 TWE) Ograniczenia swobody przedsiębiorczości obywateli jednego Państwa Członkowskiego na terytorium innego Państwa Członkowskiego są zakazane w ramach poniższych postanowień. Zakaz

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr..?R51.2.Q.Q.9... Zarządu Powiatu w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia..~.9...\:l.f. :<:.ę.~.j!.jr-..?q09 r

Uchwała Nr..?R51.2.Q.Q.9... Zarządu Powiatu w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia..~.9...\:l.f. :<:.ę.~.j!.jr-..?q09 r - A)ZĄD powiat~ z K Dworze Mazowieckim N NoWym. O ul MazowIecka l... O 6 MazoWIeckI ns-100 Nowy w r Uchwała Nr..?R51.2.Q.Q.9.... Zarządu Powiatu w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia..~.9....\:l.f. :

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY NABYCIA OBYWATELSTWA POLSKIEGO

SPOSOBY NABYCIA OBYWATELSTWA POLSKIEGO Źródło: http://msw.gov.pl Wygenerowano: Czwartek, 15 października 2015, 15:50 SPOSOBY NABYCIA OBYWATELSTWA POLSKIEGO REGULACJA PRAWNA Zagadnienia nabycia obywatelstwa polskiego i jego utraty reguluje ustawa

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów Idea

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWO POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014

PAŃSTWO POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014 PAŃSTWO POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014 PAŃSTWO to suwerenna organizacja polityczna, obejmująca swym działaniem ludność określonego terytorium. PAŃSTWO Cechy państwa: - własne terytorium

Bardziej szczegółowo

Procesy informacyjne zarządzania

Procesy informacyjne zarządzania Procesy informacyjne zarządzania Społeczny ład informacyjny dr inż. Janusz Górczyński 1 Podstawowe pojęcia (1) Informacja, procesy informacyjne i systemy informacyjne odgrywały zawsze istotną rolę w przebiegu

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dotycząca zakresu i sposobu uzyskania osobowości pranej przez instytucje kościelne na podstawie prawa polskiego (art. 4 ust.

Instrukcja dotycząca zakresu i sposobu uzyskania osobowości pranej przez instytucje kościelne na podstawie prawa polskiego (art. 4 ust. Instrukcja dotycząca zakresu i sposobu uzyskania osobowości pranej przez instytucje kościelne na podstawie prawa polskiego (art. 4 ust. 3 Konkordatu) 1. W związku z wejściem w życie Konkordatu między Stolicą

Bardziej szczegółowo

Wiedza o społeczeństwie zakres rozszerzony

Wiedza o społeczeństwie zakres rozszerzony Wiedza o społeczeństwie zakres rozszerzony Tematy i zagadnienia z WOS semestr trzeci( klasa II) Dział I. Społeczeństwo 1. Życie zbiorowe i jego reguły socjologia formy życia społecznego normy społeczne

Bardziej szczegółowo

pobrano z www.sqlmedia.pl ODPOWIEDZI Zadanie 1. (3 pkt) A. nonkonformizm B. ksenofobia C. altruizm Zadanie 2. (3 pkt) A. patrylinearna B.

pobrano z www.sqlmedia.pl ODPOWIEDZI Zadanie 1. (3 pkt) A. nonkonformizm B. ksenofobia C. altruizm Zadanie 2. (3 pkt) A. patrylinearna B. ODPOWIEDZI Zadanie 1. (3 pkt) A. nonkonformizm B. ksenofobia C. altruizm Zadanie 2. (3 pkt) A. patrylinearna B. partnerska C. monogamiczna Zadanie 3. (3 pkt) A. prawda B. fałsz C. fałsz Zadanie 4. (4 pkt)

Bardziej szczegółowo

Marek Safjan przewodniczący Marek Mazurkiewicz sprawozdawca Teresa Dębowska-Romanowska,

Marek Safjan przewodniczący Marek Mazurkiewicz sprawozdawca Teresa Dębowska-Romanowska, 79 POSTANOWIENIE z dnia 27 maja 2003 r. Sygn. akt Tw 72/02 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Safjan przewodniczący Marek Mazurkiewicz sprawozdawca Teresa Dębowska-Romanowska, po wstępnym rozpoznaniu

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia Międzygórze Reaktywacja

Statut Stowarzyszenia Międzygórze Reaktywacja Statut Stowarzyszenia Międzygórze Reaktywacja ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne 1 Stowarzyszenie Międzygórze Reaktywacja zwane dalej Stowarzyszeniem jest społeczną organizacją, działającą zgodnie z przepisami

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1. Przepisy ogólne

USTAWA. z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1. Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Pracodawcy mają prawo tworzyć, bez uzyskania uprzedniego zezwolenia, związki według

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców Rozdział 1 Przepisy ogólne Opracowano na podstawie: Dz.U. z 1991 r. Nr 55 poz. 235, z 1996 r. Nr 34, poz. 148, z 1997 r.

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 47/135 przyjęta i proklamowana w dniu 10 grudnia 1992 roku Zgromadzenie

Bardziej szczegółowo

Zasada autonomii i wzajemnej niezależności oraz współdziałania między państwem a kościołami i innymi związkami wyznaniowymi

Zasada autonomii i wzajemnej niezależności oraz współdziałania między państwem a kościołami i innymi związkami wyznaniowymi SABINA ŁACH Zasada autonomii i wzajemnej niezależności oraz współdziałania między państwem a kościołami i innymi związkami wyznaniowymi Model relacji między państwem a kościołami i innymi związkami wyznaniowymi

Bardziej szczegółowo

Czy warto mieć polską walutę?

Czy warto mieć polską walutę? Czy warto mieć polską walutę? dr hab. Eryk Łon Katedra Finansów Publicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Ważne linki: Raport dla NBP: Dlaczego Polska nie powinna wchodzić do strefy euro, 2007: http://analizy-rynkowe.pl/raport/

Bardziej szczegółowo

Pan Adam Jasser Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Plac Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa

Pan Adam Jasser Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Plac Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa # RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH VII.7220.1.20I4.MW Pan Adam Jasser Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Plac Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa / TnaA ; f\l f/y A j {/7-jiMsZt Do Rzecznika

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Wprowadzenie... 15

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Wprowadzenie... 15 Wykaz skrótów................................................ 13 Wprowadzenie................................................. 15 Rozdział 1. Prawa własności intelektualnej....................... 19 1.

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA. 4x4 ZACHODNIOPOMORSKIE ROZDZIAŁ I. Postanowienia Ogólne

STATUT STOWARZYSZENIA. 4x4 ZACHODNIOPOMORSKIE ROZDZIAŁ I. Postanowienia Ogólne Załącznik do uchwały nr 1/2014 Walnego Zgromadzenia Członków Stowarzyszenia 4x4 ZACHODNIOPOMORSKIE z dnia 23.02.2014 roku STATUT STOWARZYSZENIA 4x4 ZACHODNIOPOMORSKIE ROZDZIAŁ I Postanowienia Ogólne 1

Bardziej szczegółowo

Kodeks postępowania dostawców Grupy NSG Komisja ds. kierowania zasadami działu zaopatrzenia

Kodeks postępowania dostawców Grupy NSG Komisja ds. kierowania zasadami działu zaopatrzenia Informacje ogólne Tytuł zasad Zatwierdzone przez Data zatwierdzenia Zakres Cel zasad Kodeks postępowania dostawców Grupy NSG Komisja ds. kierowania zasadami działu zaopatrzenia 17.06.2009 Niniejsze zasady

Bardziej szczegółowo

Akt końcowy Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE)

Akt końcowy Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) 1 Akt końcowy Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) Sporządzony w Helsinkach dnia 1 sierpnia 1975 r. Deklaracja zasad rządzących wzajemnymi stosunkami między Państwami uczestniczącymi

Bardziej szczegółowo

Pracowniczy kontrakt menedżerski

Pracowniczy kontrakt menedżerski Pracowniczy kontrakt menedżerski Uwagi ogólne Definicja Przedmiotem kontraktu menedżerskiego jest zarządzanie jednostką gospodarczą (względnie jej działami, konkretnymi produktami lub projektami). Innymi

Bardziej szczegółowo

Kultura organizacji pozarządowych. Demokracja w życiu NGO.

Kultura organizacji pozarządowych. Demokracja w życiu NGO. Kultura organizacji pozarządowych. Demokracja w życiu NGO. Współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4 LEADER Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Rostkowo 2014. Kultura

Bardziej szczegółowo

Prawo administracyjne. Mateusz Stręk, Jacek Radomański, Karol Trajkowski

Prawo administracyjne. Mateusz Stręk, Jacek Radomański, Karol Trajkowski Prawo administracyjne Mateusz Stręk, Jacek Radomański, Karol Trajkowski Administracja Łac. ministrare słuŝyć administrare być pomocnym, obsługiwać, zarządzać system podmiotów utworzonych i wyposaŝonych

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA. o prawie właściwym dla wypadków drogowych, sporządzona w Hadze dnia 4 maja 1971 r. (Dz. U. z dnia 15 kwietnia 2003 r.)

KONWENCJA. o prawie właściwym dla wypadków drogowych, sporządzona w Hadze dnia 4 maja 1971 r. (Dz. U. z dnia 15 kwietnia 2003 r.) Dz.U.03.63.585 KONWENCJA o prawie właściwym dla wypadków drogowych, sporządzona w Hadze dnia 4 maja 1971 r. (Dz. U. z dnia 15 kwietnia 2003 r.) W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ

Bardziej szczegółowo

STRUKTURA SPOŁECZNA Czynniki wpływające na kształt struktury społecznej

STRUKTURA SPOŁECZNA Czynniki wpływające na kształt struktury społecznej Czynniki wpływające na kształt struktury społecznej poziom rozwoju techniki wytwarzania dóbr poziom rozwoju gospodarczego zasady podziału dochodu stosunki własnościowe Warunki ekonomiczne Warunki ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Gwarancja bankowa jako forma wniesienia wadium kontrowersje interpretacyjne

Gwarancja bankowa jako forma wniesienia wadium kontrowersje interpretacyjne Autor wyjaśnia kontrowersje, jakie powstają w praktyce postępowań o zamówienie publiczne w przypadku tej gwarancji. Instytucja wadium funkcjonuje w systemie zamówień publicznych od początku jego istnienia.

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA. o uznawaniu rozwodów i separacji, sporządzona w Hadze dnia 1 czerwca 1970 r. (Dz. U. z dnia 28 maja 2001 r.)

KONWENCJA. o uznawaniu rozwodów i separacji, sporządzona w Hadze dnia 1 czerwca 1970 r. (Dz. U. z dnia 28 maja 2001 r.) Dz.U.01.53.561 KONWENCJA o uznawaniu rozwodów i separacji, sporządzona w Hadze dnia 1 czerwca 1970 r. (Dz. U. z dnia 28 maja 2001 r.) W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Bardziej szczegółowo

Fundamenty integracji europejskiej

Fundamenty integracji europejskiej Fundamenty integracji europejskiej mgr Aleksandra Borowicz Polskie Stowarzyszenie Badań Wspólnoty Europejskiej Ośrodek Badań Integracji Europejskiej Uniwersytetu Gdańskiego Projekt realizowany z Narodowym

Bardziej szczegółowo

1.9. Jurysdykcja wyłączna...46 1.9.1. Uwagi ogólne...46 1.9.2. Przypadki jurysdykcji wyłącznej...47 1.10. Umowy jurysdykcyjne...49 1.11.

1.9. Jurysdykcja wyłączna...46 1.9.1. Uwagi ogólne...46 1.9.2. Przypadki jurysdykcji wyłącznej...47 1.10. Umowy jurysdykcyjne...49 1.11. Spis treści Wykaz skrótów...11 Rozdział pierwszy Rys historyczny współpracy sądowej w sprawach cywilnych i handlowych we Wspólnotach Europejskich i Unii Europejskiej...13 1. Międzynarodowe postępowanie

Bardziej szczegółowo

PATRIOTYZM WE WSPÓŁCZESNEJ SZKOLE

PATRIOTYZM WE WSPÓŁCZESNEJ SZKOLE PATRIOTYZM WE WSPÓŁCZESNEJ SZKOLE Co to jest patriotyzm? Zgodnie z definicją podaną w słowniku Władysława Kopalińskiego patriotyzm oznacza: miłość ojczyzny, własnego narodu, połączoną z gotowością do ofiar

Bardziej szczegółowo

Czynności prawne. Zagadnienia wstępne. mgr Małgorzata Dziwoki

Czynności prawne. Zagadnienia wstępne. mgr Małgorzata Dziwoki Czynności prawne. Zagadnienia wstępne mgr Małgorzata Dziwoki Zdarzenie cywilnoprawne Fakty (okoliczności), z którymi hipotezy norm wiążą określone w dyspozycjach norm konsekwencje cywilnoprawne. Skutki

Bardziej szczegółowo

USTAWA O UKŁADACH ZBIOROWYCH PRACY

USTAWA O UKŁADACH ZBIOROWYCH PRACY USTAWA O UKŁADACH ZBIOROWYCH PRACY w brzmieniu z dnia 25 sierpnia 1969 r. (BGBl. I str. 1323) ostatnio zmieniona przez Rozporządzenie z dnia 25 listopada 2003 r. (BGBl. I str. 2304) 1. [Forma i treść]

Bardziej szczegółowo

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych OBOWIĄZYWANIE PRAWA I. Zasady konstytucyjne: 1. Zasada państwa prawa i jej konsekwencje w procesie stanowienia prawa: niezwykle ważna dyrektywa w zakresie stanowienia i stosowania prawa wyrok 9 V 2005

Bardziej szczegółowo

Prawna ochrona dóbr osobistych człowieka, w tym nietykalności cielesnej, a zwyczaje szkolne

Prawna ochrona dóbr osobistych człowieka, w tym nietykalności cielesnej, a zwyczaje szkolne Prawna ochrona dóbr osobistych człowieka, w tym nietykalności cielesnej, a zwyczaje szkolne Konstytucja RP Art. 30. Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka

Bardziej szczegółowo

EFS w latach 2014-2020

EFS w latach 2014-2020 Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków EFS i EFRR na lata 2014-2020 EFS w latach 2014-2020 Decentralizacja Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

ILPB4/423-406/11-3/MC Data 2012.01.27 Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu

ILPB4/423-406/11-3/MC Data 2012.01.27 Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu Rodzaj dokumentu interpretacja indywidualna Sygnatura ILPB4/423-406/11-3/MC Data 2012.01.27 Autor Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu Temat Podatek dochodowy od osób prawnych --> Przedmiot i podmiot opodatkowania

Bardziej szczegółowo

Które straty mogą być rozliczone

Które straty mogą być rozliczone Które straty mogą być rozliczone W wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa dochodzi jedynie do zmiany organizacyjno-prawnej, a nowy podmiot kontynuuje byt

Bardziej szczegółowo

ZABEZPIECZE NIA SPOŁECZNE

ZABEZPIECZE NIA SPOŁECZNE ZABEZPIECZE NIA SPOŁECZNE Ustawa z dnia 4 września 1997 roku o działach administracji rządowej ( Dz. U. Z 2007 r. nr 65, poz. 437 z pózn. zm.) określa zadania i kompetencje właściwych ministrów, m.in.

Bardziej szczegółowo

Prawo do zrzeszania się w stowarzyszeniach: Stowarzyszenie - dobrowolne, samorządne, trwałe zrzeszeniem o celach niezarobkowych.

Prawo do zrzeszania się w stowarzyszeniach: Stowarzyszenie - dobrowolne, samorządne, trwałe zrzeszeniem o celach niezarobkowych. STOWARZYSZENIA Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym Ustawa z dnia 18

Bardziej szczegółowo

Prawa dziecka w przedszkolu

Prawa dziecka w przedszkolu Prawa dziecka w przedszkolu Rozwój człowieka wyznacza sama ludzka natura, a w nią wpisane są prawa. Dziecko nie potrafi o siebie zadbać, potrzebuje do tego rodziców, opiekunów, dlatego naturalnymi strażnikami

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1 Spis treści Wstęp... XI DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R.... 1 Rozdział I. Monarchia patrymonialna... 3 Część I. Powstanie państwa polskiego... 3 Część II. Ustrój polityczny... 5 Część III. Sądownictwo...

Bardziej szczegółowo

TEKST JEDNOLITY STATUT STOWARZYSZENIA GMIN POLSKICH EUROREGIONU POMERANIA

TEKST JEDNOLITY STATUT STOWARZYSZENIA GMIN POLSKICH EUROREGIONU POMERANIA TEKST JEDNOLITY uwzględniający zmiany wynikające z uchwały Nr 36/V/SGPEP/2003 V Zebrania Delegatów Stowarzyszenia Gmin Polskich Euroregionu Pomerania z dnia 15.10.2003 r. STATUT STOWARZYSZENIA GMIN POLSKICH

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści

Spis treści. Spis treści Spis treści Spis treści Wprowadzenie... Wykaz skrótów... XI XIX Literatura... XXIII Rozdział I. Ewolucja podstaw prawnych działalności gospodarczej podmiotów zagranicznych w Polsce... 1 1. Zmiany w systemie

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 13 stycznia 2006 r., III CZP 122/05

Uchwała z dnia 13 stycznia 2006 r., III CZP 122/05 Uchwała z dnia 13 stycznia 2006 r., III CZP 122/05 Sędzia SN Elżbieta Skowrońska-Bocian (przewodniczący) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) Sędzia SN Dariusz Zawistowski Sąd Najwyższy w

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Struktura Europejskiej Karty Praw Społecznych

Spis treści. Część I. Struktura Europejskiej Karty Praw Społecznych Literatura... Wykaz skrótów... XIII Wprowadzenie... 1 Część I. Struktura Europejskiej Karty Praw Społecznych Rozdział I. Europejska Karta Społeczna z 1961 r.... 11 Rozdział II. Protokoły Dodatkowe... 31

Bardziej szczegółowo

UMOWA LICENCYJNA OPROGRAMOWANIA ADMAILER

UMOWA LICENCYJNA OPROGRAMOWANIA ADMAILER UMOWA LICENCYJNA OPROGRAMOWANIA ADMAILER UWAGA! Przed zainstalowaniem programu AdMailer należy zapoznać się z treścią niniejszego dokumentu, stanowi on bowiem prawnie wiążącą Umowę, której przedmiotem

Bardziej szczegółowo

Człowiek - najlepsza inwestycja. PROCEDURA przeprowadzania konsultacji społecznych

Człowiek - najlepsza inwestycja. PROCEDURA przeprowadzania konsultacji społecznych PROCEDURA przeprowadzania konsultacji społecznych 1 Prowadzenie konsultacji społecznych opiera się na następujących zasadach: a) zasada suwerenności: oznacza dobrowolność udziału organizacji pozarządowych

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Organizacje międzynarodowe na kierunku Prawo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Organizacje międzynarodowe na kierunku Prawo Prof. UAM dr hab. Tadeusz Gadkowski Kierownik Katedry Prawa Międzynarodowego i Organizacji Międzynarodowych Poznań, dnia 30 września 2015 r. OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Organizacje

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO Cel kształcenia Opanowanie przez studentów i studentki podstawowej wiedzy o bezpieczeństwie narodowym, w szczególności o organizacji obrony narodowej oraz poznanie zadań

Bardziej szczegółowo

ROZSTRZYGNIĘCIE NADZORCZE. Na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U z 2013 r., poz.

ROZSTRZYGNIĘCIE NADZORCZE. Na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U z 2013 r., poz. WOJEWODA ŚLĄSKI NR NPII.4131.1.241.2015 Katowice, dnia 29 czerwca 2015 r. ROZSTRZYGNIĘCIE NADZORCZE Na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U z 2013 r.,

Bardziej szczegółowo

Spółki podmiotów leczniczych na tle innych spółek prawa handlowego

Spółki podmiotów leczniczych na tle innych spółek prawa handlowego Spółki podmiotów leczniczych na tle innych spółek prawa handlowego Ewa Kowalska I Działalność lecznicza jako działalność regulowana Co to jest działalność regulowana? Działalność regulowana to działalność

Bardziej szczegółowo

KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010

KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010 KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010 Wrzesień 2005 ROZDZIAŁ I Definicje i określenia 1. Definicje: - działalność pożytku publicznego jest to działalność społecznie

Bardziej szczegółowo

STATUT PODKARPACKIEJ RADY ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH WSTĘP

STATUT PODKARPACKIEJ RADY ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH WSTĘP STATUT PODKARPACKIEJ RADY ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH WSTĘP Mając na względzie, iż istotną cechą i podstawą sukcesu demokratycznie zorganizowanej społeczności lokalnej jest aktywność obywatelska jej mieszkańców,

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacji staży zawodowych w ramach projektu Aktywny w szkole twórczy. w życiu

Regulamin organizacji staży zawodowych w ramach projektu Aktywny w szkole twórczy. w życiu Regulamin organizacji staży zawodowych w ramach projektu Aktywny w szkole twórczy w życiu Zadanie 5: Doradztwo edukacyjno zawodowe i staże u pracodawców 1 Postanowienia ogólne 1. Projekt pt. Aktywny w

Bardziej szczegółowo

Zasady ogólnych praw i obowiązków. Deklaracja. z Rio de Janeiro w sprawie środowiska i rozwoju

Zasady ogólnych praw i obowiązków. Deklaracja. z Rio de Janeiro w sprawie środowiska i rozwoju 1 Zasady ogólnych praw i obowiązków Deklaracja z Rio de Janeiro w sprawie środowiska i rozwoju Preambuła Konferencja Narodów Zjednoczonych Środowisko i Rozwój spotykając się w Rio de Janeiro od 3 do 14

Bardziej szczegółowo

Ochrona wrażliwych danych osobowych

Ochrona wrażliwych danych osobowych Pełnosprawny Student II Kraków, 26-27 listopada 2008 r. Ochrona wrażliwych danych osobowych Daniel Wieszczycki Datasec Consulting Podstawowe akty prawne Konwencja Rady Europy Nr 108 z dnia 28 stycznia

Bardziej szczegółowo

STATUT TOWARZYSTWA EKONOMISTÓW POLSKICH

STATUT TOWARZYSTWA EKONOMISTÓW POLSKICH STATUT TOWARZYSTWA EKONOMISTÓW POLSKICH Część I. Nazwa stowarzyszenia, jego siedziba i cel 1 1. Stowarzyszenie nosi nazwę Towarzystwo Ekonomistów Polskich i może posługiwać się znakiem słownograficznym

Bardziej szczegółowo

PRAWA CZŁOWIEKA W KONTEKŚCIE PRAW DZIECKA

PRAWA CZŁOWIEKA W KONTEKŚCIE PRAW DZIECKA PRAWA CZŁOWIEKA W KONTEKŚCIE PRAW DZIECKA Prawa człowieka Prawa i wolności człowieka występują wyłącznie w relacjach jednostki z państwem. Gdy mówimy o prawach człowieka ograniczamy się do stosunków między

Bardziej szczegółowo

VI FORUM Polskiego Kongresu Drogowego Warszawa, 22 Października 2012 Alokacja ryzyka w projektach drogowych: dobre i złe praktyki

VI FORUM Polskiego Kongresu Drogowego Warszawa, 22 Października 2012 Alokacja ryzyka w projektach drogowych: dobre i złe praktyki VI FORUM Polskiego Kongresu Drogowego Warszawa, 22 Października 2012 Alokacja ryzyka w projektach drogowych: dobre i złe praktyki Przemysław Borkowski Uniwersytet Gdański Alokacji ryzyka w projektach infrastrukturalnych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Nowicka

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Nowicka Sygn. akt III CZP 122/05 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 13 stycznia 2006 r. SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA INSTYTUT RZECZOZNAWSTWA MOTORYZACYJNEGO ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT STOWARZYSZENIA INSTYTUT RZECZOZNAWSTWA MOTORYZACYJNEGO ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT STOWARZYSZENIA INSTYTUT RZECZOZNAWSTWA MOTORYZACYJNEGO ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę: INSTYTUT RZECZOZNAWSTWA MOTORYZACYJNEGO w dalszych postanowieniach statutu zwane

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA NAUKOWEGO PRZESTRZEŃ SPOŁECZNA I ŚRODOWISKO

STATUT STOWARZYSZENIA NAUKOWEGO PRZESTRZEŃ SPOŁECZNA I ŚRODOWISKO STATUT STOWARZYSZENIA NAUKOWEGO PRZESTRZEŃ SPOŁECZNA I ŚRODOWISKO Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Stowarzyszenie nosi nazwę: Stowarzyszenie Naukowe Przestrzeń Społeczna i Środowisko, i jest zwane dalej

Bardziej szczegółowo

Statut Polskiego Stowarzyszenia Aktuariuszy

Statut Polskiego Stowarzyszenia Aktuariuszy Statut Polskiego Stowarzyszenia Aktuariuszy ROZDZIAŁ 1 Postanowienia ogólne 1. Polskie Stowarzyszenie Aktuariuszy jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych i opiera swoją

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O ZMIANĘ KATEGORII KLIENTA korzystającego z usługi zarządzania portfelami instrumentów finansowych

WNIOSEK O ZMIANĘ KATEGORII KLIENTA korzystającego z usługi zarządzania portfelami instrumentów finansowych WNIOSEK O ZMIANĘ KATEGORII KLIENTA korzystającego z usługi zarządzania portfelami instrumentów finansowych...... Imię i Nazwisko/Nazwa Klienta PESEL/REGON Korzystając z praw przysługujących Klientowi na

Bardziej szczegółowo

Julia Jarnicka. aplikant radcowski PIERÓG & Partnerzy

Julia Jarnicka. aplikant radcowski PIERÓG & Partnerzy NGO JAKO ZAMAWIAJĄCY Julia Jarnicka aplikant radcowski PIERÓG & Partnerzy Mimo że organizacje pozarządowe nie zostały ujęte w pzp jako podmioty zobowiązane do stosowania ustawy, to jednak w pewnych sytuacjach

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O PRAWIE Norma prawna

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O PRAWIE Norma prawna Norma prawna PRAWO zbiór wszystkich obowiązujących w danym państwie norm prawnych. NORMA PRAWNA reguła ustanowiona lub uznana przez państwo, która określa jak należy postępować w oznaczonych okolicznościach.

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E. 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową międzynarodową

U Z A S A D N I E N I E. 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową międzynarodową U Z A S A D N I E N I E 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową międzynarodową W dniu 22 marca 1990 r. została zawarta Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów

Bardziej szczegółowo

L 67/14 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 12.3.2009

L 67/14 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 12.3.2009 L 67/14 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 12.3.2009 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 192/2009 z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 177/2008

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA O UZNAWANIU I WYKONYWANIU ZAGRANICZNYCH ORZECZEŃ ARBITRAŻOWYCH

KONWENCJA O UZNAWANIU I WYKONYWANIU ZAGRANICZNYCH ORZECZEŃ ARBITRAŻOWYCH KONWENCJA O UZNAWANIU I WYKONYWANIU ZAGRANICZNYCH ORZECZEŃ ARBITRAŻOWYCH sporządzona w Nowym Jorku dnia 10 czerwca 1958 r. (Dz. U. Nr 9 z dnia 16 lutego 1962 r., poz. 41) W Imieniu Polskiej Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Ustalenie miejsca zamieszkania jest najistotniejszym czynnikiem decydującym o określeniu miejsca rezydencji podatkowej.

Ustalenie miejsca zamieszkania jest najistotniejszym czynnikiem decydującym o określeniu miejsca rezydencji podatkowej. Ustalenie miejsca zamieszkania jest najistotniejszym czynnikiem decydującym o określeniu miejsca rezydencji podatkowej. Termin rezydencja podatkowa oznacza kto i w jakim zakresie w danym państwie podlega

Bardziej szczegółowo

FORMY UCZESTNICTWA OBYWATELI W ŻYCIU PUBLICZNYM Stowarzyszenia

FORMY UCZESTNICTWA OBYWATELI W ŻYCIU PUBLICZNYM Stowarzyszenia Stowarzyszenie FORMY UCZESTNICTWA OBYWATELI Stowarzyszenia - jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych, samodzielnie określającym swoje cele, programy działania i struktury

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA. Konwencja paryska w sprawie uregulowania żeglugi powietrznej (1919) Konwencja chicagowska o międzynarodowej żegludze powietrznej (1949)

ŹRÓDŁA. Konwencja paryska w sprawie uregulowania żeglugi powietrznej (1919) Konwencja chicagowska o międzynarodowej żegludze powietrznej (1949) PRAWO LOTNICZE ŹRÓDŁA Konwencja paryska w sprawie uregulowania żeglugi powietrznej (1919) Konwencja chicagowska o międzynarodowej żegludze powietrznej (1949) Porozumienie w sprawie wykonywania międzynarodowych

Bardziej szczegółowo

OCHRONA WIEDZY TRADYCYJNEJ MODA CZY REALNA POTRZEBA? Dr Iwona B. Mika Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

OCHRONA WIEDZY TRADYCYJNEJ MODA CZY REALNA POTRZEBA? Dr Iwona B. Mika Uniwersytet Jagielloński w Krakowie OCHRONA WIEDZY TRADYCYJNEJ MODA CZY REALNA POTRZEBA? Dr Iwona B. Mika Uniwersytet Jagielloński w Krakowie WPROWADZENIE MIODLA INDYJSKA (neem) roślina stosowana w tradycyjnej medycynie indyjskiej ajurwedzie.

Bardziej szczegółowo

KLASA II GIMNAZJUM. Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca

KLASA II GIMNAZJUM. Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA II GIMNAZJUM Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej Temat lekcji 1. O czym będziemy się uczyć na lekcjach wiedzy o społeczeńst

Bardziej szczegółowo

Statut FORUM ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POWIATU TCZEWSKIEGO

Statut FORUM ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POWIATU TCZEWSKIEGO Statut FORUM ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POWIATU TCZEWSKIEGO WSTĘP Mając na względzie, iż istotną cechą i podstawą sukcesu demokratycznie zorganizowanej społeczności lokalnej jest aktywność obywatelska jej

Bardziej szczegółowo

SERWER JAKO ZAGRANICZNY ZAKŁAD. Andrzej Kaznowski

SERWER JAKO ZAGRANICZNY ZAKŁAD. Andrzej Kaznowski SERWER JAKO ZAGRANICZNY ZAKŁAD Andrzej Kaznowski WYKORZYSTANE MATERIAŁY: Model Tax Convention on Income and on Capital. Condensed Version 2008, s. 97-100 M. Barta, Handel elektroniczny współczesne wyzwanie

Bardziej szczegółowo

ORZECZENIE w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 kwietnia 1994 r. (Sygn. K. 10/93)

ORZECZENIE w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 kwietnia 1994 r. (Sygn. K. 10/93) 7 ORZECZENIE w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 kwietnia 1994 r. (Sygn. K. 10/93) Trybunał Konstytucyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia TK Wojciech Łączkowski Sędziowie TK: Zdzisław Czeszejko-Sochacki

Bardziej szczegółowo

prawnik: Piotr Decyk

prawnik: Piotr Decyk prawnik: Piotr Decyk planowanie dysponowania majątkiem na przestrzeni czasu ogół czynności podjętych w celu prawnego, ekonomicznego i społecznego zabezpieczenia przepływu (przekazania) majątku - w szczególności

Bardziej szczegółowo

UMOWA NAJMU NR./2015

UMOWA NAJMU NR./2015 UMOWA NAJMU NR./2015 zawarta dnia /.../2015 w Opolu pomiędzy: Tomaszem Dąbrowskim prowadzącym działalność gospodarczą TOMIX przy ul. Katowickiej 39, 45-061 Opole, NIP 7541021419, REGON 530535966, w załączeniu

Bardziej szczegółowo

1.1. Definiowanie przedmiotu prawa autorskiego w zakresie utworu architektonicznego i urbanistycznego

1.1. Definiowanie przedmiotu prawa autorskiego w zakresie utworu architektonicznego i urbanistycznego - 2-1. PRZEDMIOT I TREŚĆ PRAWA AUTORSKIEGO 1.1. Definiowanie przedmiotu prawa autorskiego w zakresie utworu architektonicznego i urbanistycznego Pojęcie utworu Ustawa określa przedmiot ochrony prawa autorskiego

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział I. Systematyka i źródła prawa spółek 1. Pojęcie i systematyka prawa spółek 2. Źródła prawa spółek

Spis treści Rozdział I. Systematyka i źródła prawa spółek 1. Pojęcie i systematyka prawa spółek 2. Źródła prawa spółek Przedmowa..................................................... V Wykaz skrótów.................................................. XV Rozdział I. Systematyka i źródła prawa spółek.......................

Bardziej szczegółowo

Jeśli chcesz pracować w Holandii 2015-06-15 11:49:32

Jeśli chcesz pracować w Holandii 2015-06-15 11:49:32 Jeśli chcesz pracować w Holandii 2015-06-15 11:49:32 2 W Holandii osoby z krajów UE i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EPG) mają takie same prawa jak obywatele Niderlandów dotyczące wynagrodzenia,

Bardziej szczegółowo

STATUT Stowarzyszenia Europe4Youth

STATUT Stowarzyszenia Europe4Youth STATUT Stowarzyszenia Europe4Youth Rozdział I: Rozdział II: Rozdział III: Rozdział IV: Rozdział V: Rozdział VI: Postanowienia ogólne Cele i środki działania Członkowie prawa i obowiązki Władze Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Konferencja

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Konferencja Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Konferencja Model współpracy między samorządem terytorialnym a organizacjami pozarządowymi. Partnerzy projektu:

Bardziej szczegółowo

STATUT WROCŁAWSKIEGO TOWARZYSTWA GITAROWEGO

STATUT WROCŁAWSKIEGO TOWARZYSTWA GITAROWEGO STATUT WROCŁAWSKIEGO TOWARZYSTWA GITAROWEGO Rozdział I Postanowienia Ogólne 1 Tworzy się stowarzyszenie o nazwie Wrocławskie Towarzystwo Gitarowe nazywane dalej Stowarzyszeniem. 2 Terenem działalności

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 22 listopada 2001 r.

Warszawa, dnia 22 listopada 2001 r. Warszawa, dnia 22 listopada 2001 r. Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku do Trybunału Konstytucyjnego - sygn. akt P.10/01. Sąd Okręgowy

Bardziej szczegółowo