GRAŻYNA ŁAWNICZAK. Projekt wirydarza. Ogrody przy klasztorze Franciszkanów w Gnieźnie.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "GRAŻYNA ŁAWNICZAK. Projekt wirydarza. Ogrody przy klasztorze Franciszkanów w Gnieźnie."

Transkrypt

1 GRAŻYNA ŁAWNICZAK Projekt wirydarza Ogrody przy klasztorze Franciszkanów w Gnieźnie 2017

2 Historia Gniezna należy do tzw. wielkiej historii. Przekracza znacznie ramy dziejów lokalnych, wpisuje się pełnym wyrazem w samo centrum Polski. Jerzy Topolski, Gniezno, Zarys dziejów, Poznań

3 Plan Ogrody franciszkańskie w Gnieźnie/Wirydarz Wirydarz/Projekt Ogród zakomponowany roślinnością, a duchowość franciszkańska Nieznane są źródła historyczne, które odnosiłyby się do średniowiecznych założeń klasztorów franciszkańskich w Polsce, opisywałyby sztukę i zajęcia ogrodnicze zakonników. Jednocześnie trzeba podkreślić, iż klasztory franciszkańskie sytuowane w obrębie murów miejskich, nie mogły dysponować rozległymi ogrodami, jednakże były one utrzymywane na potrzeby zakonników. Rozwiązania projektowe wirydarzy klasztornych opierają się na schemacie ad quadratum, czyli równym podziale powierzchni komponowanej zieleni. Zasada ta, wyniesiona z ogrodów klasztornych, przedstawiałaby także klasyczny wzór wirydarzy franciszkańskich. Równy podział powierzchni odnosi się również do kompozycji ogrodu użytkowego. Kościół i klasztor franciszkanów w Gnieźnie położony jest przy Rynku po stronie północnej, nad stromym zboczem wzgórza, na wysokości m. Wzgórze nazywane było dawniej Panieńskim, nazwa, jak podają przekazy historyczne ma związek z klasztorem sióstr klarysek, który znajdował się przy kościele franciszkanów, dziś nie istniejący. Naprzeciwko położone jest wzgórze Świętojańskie - wzgórza Panieńskie i Świętojańskie rozdziela dolina. Rynek znajduje się powyżej Wzgórza Lecha, różnica poziomu wynosi około 4 metrów. Do Rynku od strony Katedry Prymasowskiej podchodzi się kamiennymi schodami, które pochodzą z 1928 roku. Przy kościele franciszkanów prowadzi zejście do "Doliny Pojednania", jest to miejsce spacerowe, gdzie w dolinie urządzono zieleń w 1997 roku. Miejsce to, nazwano "Doliną Pojednania", w nawiązaniu do wzajemnych, pojednawczych kontaktów polsko niemieckich. Na skarpie doliny zbudowane zostały schody, które łączą dwa przeciwległe wzgórza - Wzgórze Panieńskie i Świętojańskie. Przy zejściu utworzono małą architekturę parkową - basen z przyłączem wody. Opisana sytuacja przestrzenna otoczenia kościoła i klasztoru OO.Franciszkanów, jest właściwa dla historycznej struktury tego miejsca, znana z planu miasta - Mappa z Położenia Placów y Ogrodów do miasta Gniezna należących z 1787 roku Karola de Kirschensteina. 1 1 Komisja Dobrego Porządku w Gnieźnie 1785 r., powołana została, by uporządkować przywileje miejskie i plany miast. 2

4 Ogrody na dawnym planie miasta Gniezna Franciszkanie przybyli do Gniezna z fundacji księcia wielkopolskiego Bolesława Pobożnego w 1258 roku. 2 Klasztory franciszkańskie w Wielkopolsce XIII-XV wieku 3 wszystkie należały do fundacji Piastów i stanowiły część większej struktury organizacyjnej franciszkanów prowincji polsko czeskiej. Tworzoną fundację, budowę kościoła i klasztoru wspierał Przemysł II. Fundacja i budowa klasztoru sióstr klarysek w Gnieźnie nastąpiła w 1295 roku, za sprawą Jolenty Heleny, żony Bolesława Pobożnego (młodsza siostra Kingi, żony Bolesława Wstydliwego). 4 Kościół i klasztor franciszkanów oraz klasztor klarysek (zburzony w roku 1837) położone były nad jarem - dzisiejsza "Dolina Pojednania". Tędy, płynął w dawnych czasach strumień, który przy Wzgórzu Panieńskim osiągał szerokość 10 m (rzeka). Przedstawiał rozlewisko na styku dzisiejszych ulic: Kilińskiego, Krzywego Koła i Grzybowo, dalej płynął jarem na zachód. 5 W tym kierunku rozciągały się jeziora: Winiarskie, Bielidło, Jelonek i Święte. Warunki naturalne opisanej przestrzeni, położenie nad jarem kościoła franciszkanów i zabudowania klasztorne, broniły dostępu do miasta, co obrazuje historyczna struktura przestrzenna na planie Karola de Kirschensteina. Obronny mur miejski znajdował się od strony wschodniej i południowej, na odcinku około 850 m, gdzie teren wypłaszczał się. Przy nim, na wzniesieniu powstał kościół murowany ok , pw.św.trójcy, farny. Z tego kierunku południowo-wschodniego prowadziła do miasta brama Pyzdrska. Dwie pozostałe bramy to: Poznańska (lub Tumska) z kierunku zachodniego i Toruńska od wschodu. Obronna, przestrzenna struktura powstała po lokacji miasta, Gniezna, na prawie magdeburskim 1238 r. Zamknięta od rynku miejskiego przestrzeń klasztorów franciszkanów i klarysek, otwierała się na okolicę od strony zbocza Wzgórza Panieńskiego. W widoku rozciągały się pola, ogrody i sady. Tereny upraw komunikowała droga od klasztoru Bożogrobców. 6 W kierunku południowo zachodnim znajdowały się ogrody sióstr klarysek. 7 Teren przyklasztorny na wyniesieniu, miejsce otwarte na okoliczne pola uprawne z perspektywy wzgórza, był korzystny na założenie ogrodu. W przyklasztornych ogrodach ad quadratum, utrzymywanych na własne potrzeby już w średniowieczu, mnisi uprawiali przede wszystkim zioła, potwierdza to tradycja. Dostarczanie medykamentów kontaktowało zakonników z mieszkańcami miasta. 8 2 Monumenta Poloniae Historica II, s Wielkopolskie, średniowieczne kościoły i klasztory franciszkańskie powstały: w Kaliszu oraz należące do grupy wielkopolsko kujawskiej kustodii gnieźnieńskiej: w Gnieźnie, Pyzdrach, Obornikach i Śremie. 4 Kłoczowski J., red., 1982, Franciszkanie w Polsce średniowiecznej, Lublin, T.I, s.17 5 Woliński F., 2003, Karty krajopisarskie Gniezna i Ziemi Gnieźnieńskiej, studium historyczno geograficzne, Szczecin, s.30-31, 77 6 Bożogrobcy zostali sprowadzeni do Gniezna z Miechowa przez Przecława kanonika gnieźnieńskiego ok.1179, osiedleni przy kościele św.jana i przy najstarszym szpitalu Gniezna. Kościół i klasztor Bożogrobców na Grzybowie powstał z fundacji Przemysła II i Bolesława Pobożnego w 1243 r., przy szpitalu uprawiany był zawsze ogród zielarski. Kościół p.w. św.jana na Wzgórzu Świętojańskim, najstarszy w Gnieźnie, przetrwał w niezmienionej formie gotyckiej. 7 Woliński F., 2003, op.cit., s.137, wg. A.Warschauer, Geschichte der Stadt Gnesen, Posen Apteka klasztorna, szczególnie w mniejszych miastach, jako jedyna zaopatrywała w lekarstwa, pierwsze wzmianki o aptekarzach w Gnieźnie pochodzą z XVI/XVII w. (w:) Kostrzeński L., Materiały do historii aptek wielkopolskich, Poznań

5 Fot. Rynek w Gnieźnie, strona północna, na drugim planie kościół OO.Franciszkanów, 2016 Fot. "Dolina Pojednania", miejsce spacerowe w Gnieźnie, rok urządzenia 1997, na wzgórzu kościół i klasztor OO.Franciszkanów,

6 Fot. Wirydarz przed rewaloryzacją, klasztor OO.Franciszkanów w Gnieźnie, 2017 Aspekty konserwatorskie - plan wirydarza z zachowaniem schematu ad quadratum, czyli równym podziale powierzchni komponowanej zieleni - zieleń z doboru roślin historycznych występujących w wirydarzach od średniowiecza 5

7 W i r y d a r z W zapiskach klasztornych jest wzmianka z roku 1758, "o przekopywaniu wzniesienia w celu poszerzenia ogrodu klasztornego franciszkanów" - powiększano ogród już istniejący. Data wzmianki o poszerzaniu ogrodu, wskazuje, że miało to miejsce kiedy gruntownie przebudowywano kościół i klasztor franciszkanów w Gnieźnie w latach pięćdziesiątych XVIII wieku. Barokowa przebudowa dotyczyła prezbiterium części wschodniej kościoła, wzniesienia ołtarza głównego i modernizacji zakrystii. W zachodniej części wybudowany został z cegły chór muzyczny, który zastąpił w tym miejscu emporę drewnianą. Jednocześnie nadbudowano przy klasztorze parterowe krużganki XVII w., wyrównano wysokości, scalono piętrowe budynki północnego i wschodniego skrzydła klasztoru. W obrębie ścian budynków klasztornych zachowano (przebudowywano) wirydarz. Według tradycji mógł istnieć już w średniowieczu i położony był we wnętrzu trójskrzydłowego budynku klasztornego, częściowo drewnianego. Pomieszczenia komunikowały krużganki, kryte ganki obiegające wokół wirydarza. Schemat I. Rys. wg. G.Herbst, Des Schlesischen Gärtners Lustiger Spatziergang,

8 W i r y d a r z / P r o j e k t Zmiany związane z przebudową po połowie XVIII w., zamknięcie przestrzeni wirydarza skrzydłem północno wschodnim klasztoru, pozostało do dzisiaj nie zmienione. Strona południowa zachowała swoją pierwotną funkcję komunikacyjną z pozostałymi częściami klasztoru i kościołem. Okna z krużganków i pomieszczeń klasztornych wychodzą na wirydarz, który ma kształt prostokąta zbliżonego do kwadratu, o powierzchni 165 m 2. Wirydarz franciszkański w Gnieźnie w najbliższym czasie będzie rewaloryzowany w ramach projektu: "Restauracja wnętrza XIII w. kościoła p.w. Wniebowzięcia NMP i św. Antoniego kontynuacja prac przy zabytkowym zespole kościelno klasztornym OO.Franciszkanów w Gnieźnie przy ul.franciszkańskiej 12". Schemat II. Projekt wirydarza klasztornego OO.Franciszkanów w Gnieźnie,

9 Przyjęto rozwiązania projektowe oparte na schemacie ad quadratum. Podział powierzchni wirydarza zostanie zaznaczony przez ścieżki na obwodzie oraz dwie drogi krzyżujące się prostopadle we wnętrzu. Bardziej rozbudowany podział (schemat I), dodatkowo wprowadza ścieżkę wyznaczoną po okręgu ze środka przecięcia krzyżujących się dróg i schodzącą się ze ścieżką na obwodzie wirydarza. Wzór historyczny został zastosowany w projekcie wirydarza przy Muzeum Architektury we Wrocławiu, które mieści się w pobernardyńskim zespole klasztornym z XV wieku i może posłużyć, jako przykład. Opiera się na układzie ścieżek zaznaczonych na obwodzie wzdłuż budynku i dwóch dróg krzyżujących się prostopadle z wyeksponowanym miejscem pośrodku, przeznaczonym na figurę/rzeźbę. Ten podział przestrzeni proponowany jest w rewaloryzowanym wirydarzu franciszkańskim w Gnieźnie, pośrodku zainstalowana została studnia z ujęciem wody (schemat II). Zieleń wirydarza we Wrocławiu jest ozdobą tej przestrzeni. Przy ścieżkach prowadzących do figury posadzone zostały pnące róże po łukach rozpiętych nad przejściem. Pomiędzy nimi znajdują się po dwa cisy, które zamykają przestrzeń wokół rzeźby centralnie położonej. Przy ścianach założone zostały rabaty hortensji. W wirydarzu posadzono rośliny o ozdobnych liściach, cieniolubne: begonie, paprocie, akanty, funkie, żurawki, tojeść. W tworzonym projekcie wirydarza franciszkanów w Gnieźnie, przyjmując plan ad quadratum, należy zaznaczyć, że będzie to ogród zielony. Wirydarz jest ogrodem zielonym, wynika z nazwy (łc.viridarium), jak podaje Krescentyn w poradniku 9 "z łacińskiej rzeczy od zieloności nazwany". Poradnik Księgi o gospodarstwie Krescentyna był stosowany w Polsce od najdawniejszych czasów w projektowaniu ogrodów. Przyjęty wariant urządzenia wirydarza franciszkanów w Gnieźnie, jako ogrodu zielonego, harmonizuje z otoczeniem jasnych ścian klasztoru. Pośrodku ma zostać uruchomiona studnia przyłączona została woda, do niej prowadzić będą cztery ścieżki schodzące się prostopadle. Miejsce studni proponuje się wydzielić obrzeżem bukszpanu (podwyższonym żywopłotem) i posadzić przed nim róże, które w otoczeniu jasnych ścian klasztoru i ciemnym tle zieleni, będą ozdobą tej przestrzeni. Różnorodność gatunków i odmian róż umożliwia najkorzystniejsze zestawienia. Z wirydarzy średniowiecznych znane są trzy róże: 1. Rosa alba 2. Rosa damascena 3. Rosa gallica 9 Crescenzi, Crescentius, Krescentyn Pietro de, Księgi o gospodarstwie , przekł.pol. A.Trzecieskiego 8

10 Rośliny historyczne występujące w wirydarzach od średniowiecza to: Vinca L. barwinek, jako zielona roślina okrywowa, także wiosenne kwiaty: hiacynty, żonkile, krokusy, szafirki. W kompozycji wirydarza historycznego należy zrezygnować z kolorowych żurawek i innych roślin, które są charakterystyczne dla rabat kwiatowych XIX w. Również wypełnienie różnym materiałem (łatwo dostępnym tłuczniem kamiennym) kwater obrzeżonych bukszpanem, nie jest właściwe w wirydarzu, jako ogrodzie historycznym. W zachowanych, tradycyjnych wirydarzach w Polsce spotykane są cisy, ale nie jako "cisowe obrzeża" modne dziś w przestrzeni miejskiej. Cięcie cisu pod niskie obrzeża zaprzecza tradycji pielęgnacji cisów, które z modrzewiem stanowią drzewa z otoczenia polskich domów (dawnych dworów). W wirydarzu z Taxus baccata (egzemplarz żeński) dobrze komponowałby się Jasminum officinale, jako krzew i pnącze. Naturalne w wirydarzu i dekoracyjne byłyby drzewka porzeczki na pniu krzewy znane z średniowiecznych ogrodów. Ogród zakomponowany roślinnością, a duchowość franciszkańska W projekcie franciszkańskiego ogrodu klasztornego, należy zwrócić uwagę przede wszystkim na formę ogrodu zakomponowanego zielenią w nawiązaniu do historycznej roślinności wirydarzy. Myśli św. Franciszka z Asyżu - duchowość franciszkańska jest bliska naturze. W najstarszych pożytecznych ogrodach franciszkańskich przy warzywniku i sadzie pozostawiano nieuprawione obrzeże, aby na nim w swoich porach wyrastały zioła i kwiaty. Dziś zachowuje się chwasty, jako rośliny segetalne, pozostawia nieuprawiane obrzeża ogrodów. Praca i odpoczynek w ogrodzie, należą do duchowości franciszkańskiej. Siostry klaryski "miały poświęcać się użytecznym i godnym pracom, w tym pielęgnacji klasztornych ogrodów", zapisane zostało w dokumentach klasztorów franciszkańskich w średniowiecznej Wielkopolsce. Współczesne formy ochrony przyrody zabezpieczają środowisko naturalne, jednym z ważnych kontekstów jest sakralność przyrody wartość kulturowa (wartość duchowa). Św.Franciszek ustanowiony został patronem ekologów przez papieża Jana Pawła II. List apostolski: Inter sanctos z dnia r. G.Ł. 9

Położenie. Ośrodek Rusałka położony jest miejscowości Sulnowo nad jeziorem Deczno. Dojazd trasą Świecie- Osie.

Położenie. Ośrodek Rusałka położony jest miejscowości Sulnowo nad jeziorem Deczno. Dojazd trasą Świecie- Osie. Zielona szkoła Położenie Ośrodek Rusałka położony jest miejscowości Sulnowo nad jeziorem Deczno. Dojazd trasą Świecie- Osie. Oferta Posiadamy szeroką ofertę zajęć edukacyjnych dla dzieci i młodzieży w

Bardziej szczegółowo

via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE.

via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE. via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE. W dniach od 23.08.2014 roku do 28.09.2014 roku, w Bazylice Mniejszej Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu trwać będzie wystawa, pt. Spotkania,

Bardziej szczegółowo

Szlak Piastowski w Wielkopolsce

Szlak Piastowski w Wielkopolsce Szlak Piastowski w Wielkopolsce Posiedzenie Komisji Kultury Fizycznej i Turystyki Sejmiku Województwa Wielkopolskiego Poznań, 14 maja 2014 r. Geneza zmian W roku 2011 decyzją Marszałka Województwa Wielkopolskiego

Bardziej szczegółowo

Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków. pod redakcją Leszka Wiatrowskiego. Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia

Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków. pod redakcją Leszka Wiatrowskiego. Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia Trzebnica Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków pod redakcją Leszka Wiatrowskiego Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia Spis treści Przedmowa (Henryk Jacukowicz) 5 Wstęp (Jerzy Kos, Leszek

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ARCHITEKTURY KRAJOBRAZU SYMBOL CYFROWY 321[07]

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ARCHITEKTURY KRAJOBRAZU SYMBOL CYFROWY 321[07] PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ARCHITEKTURY KRAJOBRAZU SYMBOL CYFROWY 321[07] I. ZAŁOŻENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA 1. W wyniku

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ZAGOSPODAROWANIA REKREACYJNO-KULTURALNEGO TERENU FORTU NR 4 W RÓŻANIE WRAZ Z INFRASTRUKTURĄ TOWARZYSZĄCĄ

PROJEKT ZAGOSPODAROWANIA REKREACYJNO-KULTURALNEGO TERENU FORTU NR 4 W RÓŻANIE WRAZ Z INFRASTRUKTURĄ TOWARZYSZĄCĄ PROJEKT ZAGOSPODAROWANIA REKREACYJNO-KULTURALNEGO TERENU FORTU NR 4 W RÓŻANIE WRAZ Z INFRASTRUKTURĄ TOWARZYSZĄCĄ 123456 1. Lokalizacja Projektowany obszar znajduję się w miejscowości Różan, miedzy ulicami

Bardziej szczegółowo

ŚWIĘTY O. MAKSYMILIAN MARIA KOLBE

ŚWIĘTY O. MAKSYMILIAN MARIA KOLBE ŚWIĘTY O. MAKSYMILIAN MARIA KOLBE Rok św. ojca Maksymiliana Marii Kolbego 2011 (decyzja Senatu) W prezentacji wykorzystano materiały z książki Anny Kubajak Szlakami świętych i błogosławionych. Wielcy Polacy

Bardziej szczegółowo

OFERTA TURYSTYCZNA GMINY

OFERTA TURYSTYCZNA GMINY GMINA ZBLEWO OFERTA TURYSTYCZNA GMINY ZBLEWO RODZAJ GMINY: Gmina Wiejska ADRES Urzędu Gminy: ul. Główna 40 83-210 Zblewo KONTAKT: Telefon +48585884381 +48585884567 Faks +48585884569 e-mail: gmina@zblewo.pl

Bardziej szczegółowo

Produkty Lokalne na Szlaku Piastowskim

Produkty Lokalne na Szlaku Piastowskim na Szlaku Piastowskim Bartosz Styszyński 21.10.2014 Turyści Indywidualni: Adresaci. - Rodziny z dziećmi - Wielbiciele militariów - Turyści zainteresowani historią i archeologią - Pielgrzymi Grupy Zorganizowane:

Bardziej szczegółowo

Uniwersalny Ogród w Arboretum w Bolestraszycach oraz inne ogrody dla osób niewidomych

Uniwersalny Ogród w Arboretum w Bolestraszycach oraz inne ogrody dla osób niewidomych Uniwersalny Ogród w Arboretum w Bolestraszycach oraz inne ogrody dla osób niewidomych A rb o r et u m B o les t r a s z yc e 1 9 7 5 dr Narcyz Piórecki W ostatnich latach obserwujemy coraz większe zapotrzebowanie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja przygotowania puzzli

Instrukcja przygotowania puzzli Instrukcja przygotowania puzzli 2 1 1. Wytnij puzzle. 2. Z wyciętych elementów ułóż mapę Polski zgodnie z zamieszczonym wzorem. Zdjęcia pochodzą ze zbiorów Archiwum Wydawnictwa (s. 1, 2) oraz agencji fotograficznych:

Bardziej szczegółowo

WILCZA ESKA ETAP III

WILCZA ESKA ETAP III WILCZA ESKA ETAP III Na teren zespołu budynków prowadzą trzy zjazdy z czego dwa zlokalizowane są od strony ul. Królowej Jadwigi oraz jeden z ul. Wilczej. Prowadzą one do drogi wewnętrznej zaprojektowanej

Bardziej szczegółowo

kreatywny ogród zabaw

kreatywny ogród zabaw przyrodnicze azyle w miejskich przedszkolach / konsultacje architektoniczno-krajobrazowe kreatywny ogród zabaw numer konsultacji: K21 temat: ogród przedszkolny miejsce: ul. Hoffmanowej 12, Rzeszów inwestor:

Bardziej szczegółowo

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Kraków Kraków położony jest w województwie małopolskim. Był siedzibą królów Polski. To król Kazimierz Odnowiciel przeniósł swoja siedzibę z

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Załącznik nr 1. Dokumentacja fotograficzna. 1. Podstawa opracowania. 2. Przedmiot, cel i zakres opracowania. 3.

Spis treści. Załącznik nr 1. Dokumentacja fotograficzna. 1. Podstawa opracowania. 2. Przedmiot, cel i zakres opracowania. 3. Spis treści 1. Podstawa opracowania 2. Przedmiot, cel i zakres opracowania 3. Opis obiektu 4. Ocena stanu technicznego obiektu 4.1. Opis aktualnego stanu budynku 4.2. Obliczenia sprawdzające nośność ścian

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ZAGOSPODAROWANIA DZIAŁKI

PROJEKT ZAGOSPODAROWANIA DZIAŁKI PROJEKT ZAGOSPODAROWANIA DZIAŁKI OPIS ZAGOSPODAROWANIA 1. Przedmiot inwestycji Przedmiotem Inwestycji jest rozbudowa i przebudowa istniejącego budynku administracyjnego (Urzędu Gminy) w części obejmującej

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny. Wycieczka krajoznawczo-turystyczna. 04 07.05. 2014 r.

Projekt edukacyjny. Wycieczka krajoznawczo-turystyczna. 04 07.05. 2014 r. Projekt edukacyjny Wycieczka krajoznawczo-turystyczna 04 07.05. 2014 r. Votivkirche to inaczej Kościół Wotywny o budowli neogotyckiej. Strzeliste wieże Votivkirche mają po 99 m wysokości. Nazwa wotywny

Bardziej szczegółowo

ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II.

ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. CZĘŚĆ IV. PODKARPACKIE. OPRACOWAŁ I WYKONAŁ LECH PROKOP, UL. ZAMKOWA 2/1,

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja zdjęciowa

Dokumentacja zdjęciowa Ogródek dydaktyczny Zmysłowy zakątek przy Przedszkolu Samorządowym nr 1 im. Marii Konopnickiej z oddziałami integracyjnymi w Zelowie Na terenie ogródka dydaktycznego Zmysłowy zakątek przy Przedszkolu Samorządowym

Bardziej szczegółowo

Biuro: ul.wilczak 6E Ul.Wilczak 6E 61-623 Poznań igma@igma.pl tel.61 624-86-00 Fax.61 624-86-41 GSM 603-369601. Oferta handlowa

Biuro: ul.wilczak 6E Ul.Wilczak 6E 61-623 Poznań igma@igma.pl tel.61 624-86-00 Fax.61 624-86-41 GSM 603-369601. Oferta handlowa Oferta handlowa Świadczymy kompleksowe usługi ogrodnicze, obejmujące wszystkie etapy wykonania oraz pielęgnacji ogrodów i terenów zieleni, począwszy od wykonania projektu i wyceny poprzez zakup materiałów,

Bardziej szczegółowo

EWIDENCJA ZABYTKÓW GMINA WIEJSKA KONECK KARTY ADRESOWE ZABYTKÓW POWIAT ALEKSANDROWSKI WOJEWÓDZTWO KUJAWSKO POMORSKIE

EWIDENCJA ZABYTKÓW GMINA WIEJSKA KONECK KARTY ADRESOWE ZABYTKÓW POWIAT ALEKSANDROWSKI WOJEWÓDZTWO KUJAWSKO POMORSKIE EWIDENCJA ZABYTKÓW KARTY ADRESOWE ZABYTKÓW GMINA WIEJSKA KONECK POWIAT ALEKSANDROWSKI WOJEWÓDZTWO KUJAWSKO POMORSKIE WIEŚ KONECK LP OBIEKT LOKALIZACJA FORMA OCHRONY 1 KOSCIÓŁ PARAFIALNY w zespole kościoła

Bardziej szczegółowo

OGRÓD BOTANICZNY ARBORETUM SYRENIE STAWY NA TERENIE PARKU KASPROWICZA W SZCZECINIE KONCEPCJA ZAGOSPODAROWANIA 2010

OGRÓD BOTANICZNY ARBORETUM SYRENIE STAWY NA TERENIE PARKU KASPROWICZA W SZCZECINIE KONCEPCJA ZAGOSPODAROWANIA 2010 OGRÓD BOTANICZNY ARBORETUM SYRENIE STAWY NA TERENIE PARKU KASPROWICZA W SZCZECINIE KONCEPCJA ZAGOSPODAROWANIA 2010 HISTORIA Z LEWEJ: FRAGMENT MAPY Z 1929 R. NA DOLE: FRAGMENT MAPY Z 1939 R. MODRZEWIOWY

Bardziej szczegółowo

NOWA CEGIELNIA STABŁOWICKA Sport, rekreacja, wypoczynek. Cel projektu: PRZYSTOSOWANIE ISTNIEJĄCEGO STAWU CEGIELNIA STABŁOWICKA DO CELÓW REKREACJI

NOWA CEGIELNIA STABŁOWICKA Sport, rekreacja, wypoczynek. Cel projektu: PRZYSTOSOWANIE ISTNIEJĄCEGO STAWU CEGIELNIA STABŁOWICKA DO CELÓW REKREACJI Wroclaw, 03.03.2014 r. NOWA CEGIELNIA STABŁOWICKA Sport, rekreacja, wypoczynek Cel projektu: PRZYSTOSOWANIE ISTNIEJĄCEGO STAWU CEGIELNIA STABŁOWICKA DO CELÓW REKREACJI 1. Lokalizacja inwestycji ul. Główna/

Bardziej szczegółowo

Kolorowe Opole z kolorowymi snami w Szkolnym Schronisku Młodzieżowym ZPO. Opracowała: mgr Katarzyna Kalita

Kolorowe Opole z kolorowymi snami w Szkolnym Schronisku Młodzieżowym ZPO. Opracowała: mgr Katarzyna Kalita Kolorowe Opole z kolorowymi snami w Szkolnym Schronisku Młodzieżowym ZPO ie w n a w ldo ku Zame Schronis nym m Szkol dzieżowy koło Mło mo y n a lizow orca PKP a k o l (z d dw ne o m łów 400 G e l KS. P

Bardziej szczegółowo

w którym pierwsze ślady osadnictwa pojawiły się już na początku drugiego tysiąclecia. Pułtusk położony jest w północnej części Mazowsza, w Dolinie

w którym pierwsze ślady osadnictwa pojawiły się już na początku drugiego tysiąclecia. Pułtusk położony jest w północnej części Mazowsza, w Dolinie PUŁTUSK Pięknekrajobrazy krajobrazy, czyste środowiskonaturalne naturalne, zabytki oraz ciekawa historia tym zachwyca i przyciąga do siebie Pułtusk, małe miasteczko na północnymmazowszu, w którym pierwsze

Bardziej szczegółowo

2015 CENNIK USŁUG I BILETÓW WSTĘPU

2015 CENNIK USŁUG I BILETÓW WSTĘPU 2015 CENNIK USŁUG I BILETÓW WSTĘPU CENNIK USŁUG PRZEWODNICKICH W JĘZYKU POLSKIM: - dzienny ryczałt za zwiedzanie trwające do 4 godzin - 2200 CZK - każda kolejna godzina powyżej 4 godzin - 5 CZK - dzienny

Bardziej szczegółowo

ZASOBY PRZYRODY, W TYM ZIELEŃ MIEJSKA

ZASOBY PRZYRODY, W TYM ZIELEŃ MIEJSKA SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA PROGRAMU OCHRONY ŚRODOWISKA Tabela nr 6 ZASOBY PRZYRODY, W TYM ZIELEŃ MIEJSKA L.p. CELE KIERUNKI DZIAŁAŃ ZADANIA Okres realizacji ZASOBY PRZYRODY, W TYM ZIELEŃ MIEJSKA Realizatorzy

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA WYCIECZEK DLA SŁUCHACZY UNIWERSYTETU III WIEKU FUNDACJI EKSPERT KUJAWY PRZY WYŻSZEJ SZKOLE PEDAGOGICZNO TECHNICZNEJ W KONINIE W ROKU 2016

PROPOZYCJA WYCIECZEK DLA SŁUCHACZY UNIWERSYTETU III WIEKU FUNDACJI EKSPERT KUJAWY PRZY WYŻSZEJ SZKOLE PEDAGOGICZNO TECHNICZNEJ W KONINIE W ROKU 2016 PROPOZYCJA WYCIECZEK DLA SŁUCHACZY UNIWERSYTETU III WIEKU FUNDACJI EKSPERT KUJAWY PRZY WYŻSZEJ SZKOLE PEDAGOGICZNO TECHNICZNEJ W KONINIE W ROKU 2016 CZĘŚĆ II Inowrocław, 2.12.2015 1 Propozycja nr 1 BYDGOSZCZ

Bardziej szczegółowo

Nieruchomość do sprzedania. Przerośl ul. Rynek 27

Nieruchomość do sprzedania. Przerośl ul. Rynek 27 Nieruchomość do sprzedania Przerośl ul. Rynek 27 Przedmiot sprzedaży: prawo użytkowania wieczystego zabudowanej działki gruntu oznaczonej nr ew. 336 z obrębu 14 Przerośl, o powierzchni 683,00 m², położonej

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA SPOŁECZNA W KONFLIKCIE URBANIZACYJNO-EKOLOGICZNYM NA TERENIE MUZEUM PAŁACU W WILANOWIE

EDUKACJA SPOŁECZNA W KONFLIKCIE URBANIZACYJNO-EKOLOGICZNYM NA TERENIE MUZEUM PAŁACU W WILANOWIE EDUKACJA SPOŁECZNA W KONFLIKCIE URBANIZACYJNO-EKOLOGICZNYM NA TERENIE MUZEUM PAŁACU W WILANOWIE M UZEUM P A ACU Króla Jana III W W ILANOWIE EDUKACJA SPOŁECZNA W KONFLIKCIE URBANIZACYJNO EKOLOGICZNYM NA

Bardziej szczegółowo

NIERUCHOMOŚĆ NA SPRZEDAŻ

NIERUCHOMOŚĆ NA SPRZEDAŻ Kraków, ul. Lubicz - 4 grunt zabudowany NIERUCHOMOŚĆ NA SPRZEDAŻ Powierzchnia gruntu: 824 m kw. Położenie: Kraków Lubicz 4 Tytuł prawny do gruntu: prawo użytkowania wieczystego Zabudowa: Budynek biurowy

Bardziej szczegółowo

SCHODY TERENOWE OD UL. KRAKOWSKIE PRZEDMIEŚCIE

SCHODY TERENOWE OD UL. KRAKOWSKIE PRZEDMIEŚCIE - 8 -Obiekt budowlany; budynek KOŚCIOŁA p.w. Najświętszej Marii Panny CHODNICZEK OD STRONY WSCHODNIEJ SCHODY TERENOWE OD UL. KRAKOWSKIE PRZEDMIEŚCIE 8 - 7 -Obiekt budowlany; budynek KOŚCIOŁA p.w. Najświętszej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr LX/830/V/2009 RADY MIASTA POZNANIA. z dnia 16 września 2009 r.

UCHWAŁA Nr LX/830/V/2009 RADY MIASTA POZNANIA. z dnia 16 września 2009 r. Województwa Wielkopolskiego Nr 186 18772 Poz. 3160, 3161 3160 UCHWAŁA Nr LX/830/V/2009 RADY MIASTA POZNANIA z dnia 15 września 2009 r. w sprawie: zmiany uchwały Rady Miasta Poznania Nr XLVIII/629/V/2009

Bardziej szczegółowo

Czy wiesz, że... MIEJSKIE HISTORIE

Czy wiesz, że... MIEJSKIE HISTORIE Czy wiesz, że... MIEJSKIE HISTORIE MIASTO SUPER KOTA Czyste powietrze, zadbana starówka i prawdziwy raj dla spragnionych aktywnego wypoczynku. Malowniczo położone, porośnięte starymi lasami i słynnymi

Bardziej szczegółowo

ZIELONY ZAKĄTEK Projekt konkursowy

ZIELONY ZAKĄTEK Projekt konkursowy ZIELONY ZAKĄTEK Projekt konkursowy Bielsko-Biała, 08. 08. 2008 rok -1- Grupa zgłaszająca: Rada Osiedla Straconka Zespół autorski: Beata Jaromin Kapusta, Bielsko-Biała, ul, Akademii Umiejętności 68/36;

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja. Rewitalizacja terenów zieleni w Toruniu. Szczepan Burak, Anna Karmienko Wydział Środowiska i Zieleni Urzędu Miasta Torunia

Rewitalizacja. Rewitalizacja terenów zieleni w Toruniu. Szczepan Burak, Anna Karmienko Wydział Środowiska i Zieleni Urzędu Miasta Torunia Rewitalizacja Rewitalizacja terenów zieleni w Toruniu Szczepan Burak, Anna Karmienko Wydział Środowiska i Zieleni Urzędu Miasta Torunia ECO METROPOLIS III Międzynarodowy Kongres Ekologii Miast 19-20.05.2015

Bardziej szczegółowo

Wieliczka miasto na soli

Wieliczka miasto na soli Wieliczka miasto na soli Historia Wieliczki sięga czasów średniowiecza i jest ściśle związana z najstarszym na ziemiach polskich przedsiębiorstwem solnym. Przez całe stulecia Magnum Sal była źródłem

Bardziej szczegółowo

Opis nieruchomości Lublin ul. Garbarska 16a, 18, 20. Lokalizacja i otoczenie

Opis nieruchomości Lublin ul. Garbarska 16a, 18, 20. Lokalizacja i otoczenie Opis nieruchomości Lublin ul. Garbarska 16a, 18, 20 Lokalizacja i otoczenie Lokalizacja Przedmiotowa nieruchomość położona jest w południowo wschodniej części Lublina w narożniku ulic Garbarskiej i Drogi

Bardziej szczegółowo

Systemy renowacji zabytkowych obiektów budowlanych

Systemy renowacji zabytkowych obiektów budowlanych Politechnika Białostocka Katedra Podstaw Budownictwa i Ochrony Budowli Temat pracy: Systemy renowacji zabytkowych obiektów budowlanych Promotor: dr inż. Dorota Dworzańczyk Wykonał: Paweł Sokołowski Białystok

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE KRAJOBRAZU. mgr inż. Agnieszka Joneczek

PROJEKTOWANIE KRAJOBRAZU. mgr inż. Agnieszka Joneczek PROJEKTOWANIE KRAJOBRAZU mgr inż. Agnieszka Joneczek OPRACOWANIE PROJEKTOWE Opracowanie projektowe powinno być: - jednorodne pod względem kompozycyjnym i graficznym; - postrzegane jako całość, - jasne

Bardziej szczegółowo

1-3 sierpień. Park Żywiecki. Żywiecki festiwal Roślin. przy starym Zamku. Organizator: honorowy patronat: burmistrz miasta żywca-

1-3 sierpień. Park Żywiecki. Żywiecki festiwal Roślin. przy starym Zamku. Organizator: honorowy patronat: burmistrz miasta żywca- Żywiecki festiwal Roślin Park Żywiecki przy starym Zamku 1-3 sierpień Organizator: Eko-europejskie stowarzyszenie miłośników regionu podbeskidzia Kultura Krajobrazu w czernichowie honorowy patronat: burmistrz

Bardziej szczegółowo

Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie.

Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie. Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie. Łąki Nowohuckie Mapa Łąk Nowohuckich, na której niebieską linią zaznaczona jest trasa ścieżki dydaktycznej. Łąki Nowohuckie Łąki Nowohuckie

Bardziej szczegółowo

Boisko sportowe przy Liceum Ogólnokształcącym im. św. Marii Magdaleny w Poznaniu

Boisko sportowe przy Liceum Ogólnokształcącym im. św. Marii Magdaleny w Poznaniu Z A W A R T O Ś Ć O P R A C O W A N I A I. DOKUMENTACJA PROJEKTOWA - OPIS: A. ZAGOSPODAROWANIE DZIAŁKI - CZĘŚĆ OPISOWA... 3 B. PROJEKT WYKONANIA NAWIĘRZCHNI SPORTOWEJ NA ISTNIEJĄCEJ PODBUDOWIE Z ASFALTOBETONOWEJ

Bardziej szczegółowo

sudecka zagroda edukacyjna,

sudecka zagroda edukacyjna, sudecka zagroda edukacyjna, czyli jak ekofilozofia wróciła na wieś Julia Jankowska Stowarzyszenie Kaczawskie julia@partnerstwokaczawskie.pl Międzynarodowa konferencja Razem ku zielonej przyszłości - Fundusze

Bardziej szczegółowo

Geografia turystyczna - Część I - Walory turystyczne środowiska przyrodniczego Polski. Temat : Ogrody botaniczne i zoologiczne w Polsce.

Geografia turystyczna - Część I - Walory turystyczne środowiska przyrodniczego Polski. Temat : Ogrody botaniczne i zoologiczne w Polsce. Geografia turystyczna - Część I - Walory turystyczne środowiska przyrodniczego Polski. Temat : Ogrody botaniczne i zoologiczne w Polsce. Ogród botaniczny to urządzony i zagospodarowany teren wraz z infrastrukturą

Bardziej szczegółowo

ZAWÓD: TECHNIK ARCHITEKTURY KRAJOBRAZU 314202

ZAWÓD: TECHNIK ARCHITEKTURY KRAJOBRAZU 314202 ZAWÓD: TECHNIK ARCHITEKTURY KRAJOBRAZU 314202 Program praktyk dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego uczestniczących w programie STAWIAMY NA PRAKTYKĘ pilotażowy program doskonalenia nauczycieli

Bardziej szczegółowo

Biblioteka Pedagogiczna w Sieradzu ul. Jagiellońska 2, 98-200 Sieradz tel./fax 043 822 31 64, 043 822 49 62, 043 822 80 20 www.bpsieradz.

Biblioteka Pedagogiczna w Sieradzu ul. Jagiellońska 2, 98-200 Sieradz tel./fax 043 822 31 64, 043 822 49 62, 043 822 80 20 www.bpsieradz. TEMATYCZNE ZESTAWIENIA BIBLIOGRAFICZNE OGRÓD MOJE HOBBY (Książki zakupione do BP w Sieradzu z dotacji WFOŚiGW w latach 2006-2012) Oprac. mgr Beata Kuc-Mazurek Wydział Informacji i Instruktażu Metodycznego

Bardziej szczegółowo

Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki.

Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki. Studzionki 1.1. Dawne nazwy miejscowości. Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki. 1.2. Etymologia nazwy wsi. Etymologia nazwy wsi bliżej nieznana. 1.3. Historia

Bardziej szczegółowo

WROCŁAW ul. Kołłątaja 15 budynek biurowo - administracyjny

WROCŁAW ul. Kołłątaja 15 budynek biurowo - administracyjny WROCŁAW ul. Kołłątaja 15 budynek biurowo - administracyjny Wrocław, ul. Kołłątaja 15 Działka nr 40 Powierzchnia działki: 534 m² Działka zabudowana budynkiem biurowo - usługowym Księga wieczysta: WR1K/00097378/6

Bardziej szczegółowo

Nazwa i opis przedmiotu

Nazwa i opis przedmiotu Przedwojenna fotografia przedstawiające płytę żorskiego rynku. 1. przedwojenna przedstawiająca portret zbiorowy komendantów żorskiej policji. 2. z ok XIX/XX wieku. Portret, sepia. 3. z ok XIX/XX wieku.

Bardziej szczegółowo

DEKADA JUBILEUSZOWA UAM (2009-2019) I ROK DEKADY WIELKA MAJÓWKA UAM 2010 30.04 15.05.2010

DEKADA JUBILEUSZOWA UAM (2009-2019) I ROK DEKADY WIELKA MAJÓWKA UAM 2010 30.04 15.05.2010 DEKADA JUBILEUSZOWA UAM (2009-2019) I ROK DEKADY WIELKA MAJÓWKA UAM 2010 30.04 15.05.2010 STUDENCI BADANIA, EDUKACJA, SPORT, KULTURA, DZIAŁALNOŚĆ SAMORZĄDOWA 30.04-03.05 01.05 STUDENCKA MAJÓWKA W SIERAKOWIE

Bardziej szczegółowo

Mariensztat rys historyczno varsavianistyczny

Mariensztat rys historyczno varsavianistyczny Mariensztat ryshistoryczno varsavianistyczny 1. PoczątkiMariensztatu Historiapewnejdrogi HistoriaMariensztatu,tohistoriadrogi,którajużodśredniowieczałączyłaKrakowskie Przedmieście z Wisłą. Biegła ona wąwozem

Bardziej szczegółowo

ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II.

ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. CZĘŚĆ III c. DOLNOŚLĄSKIE, OPOLSKIE. OPRACOWAŁ I WYKONAŁ LECH PROKOP, UL.

Bardziej szczegółowo

STUDIUM WYKONALNOŚCI. Trasy Rowerowe w Polsce Wschodniej

STUDIUM WYKONALNOŚCI. Trasy Rowerowe w Polsce Wschodniej STUDIUM STUDIUM WYKONALNOŚCI Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 Załącznik 9: Atrakcje turystyczne województwa świętokrzyskiego w bezpośrednim otoczeniu rowerowej Rowerowe w Polsce Wschodniej

Bardziej szczegółowo

Projekt do Budżetu Obywatelskiego GDYNIA 2015

Projekt do Budżetu Obywatelskiego GDYNIA 2015 GDYNIA Czerwiec 2015 Projekt do Budżetu Obywatelskiego GDYNIA 2015 Ulica Promienna Słoneczna Hodowlana ZAPOMNIANY ZAKĄTEK WITOMINA ETAP I (rewitalizacja terenów zielonych, wypoczynkowych oraz sportowo-rekreacyjnych)

Bardziej szczegółowo

Ukooczyła kurs Szkoła Przeszłości dziedzictwo archeologiczne dla nauczycieli wiedzy o kulturze (UAM w Poznaniu).

Ukooczyła kurs Szkoła Przeszłości dziedzictwo archeologiczne dla nauczycieli wiedzy o kulturze (UAM w Poznaniu). 1) Małgorzata Iglewska Magister historii sztuki, nauczyciel mianowany historii sztuki, wiedzy o kulturze i historycznych atrakcji Polski, przewodnicząca zespołu humanistycznego w XIV LO w Poznaniu. Ukooczyła

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY. 1. Lokalizacja

OPIS TECHNICZNY. 1. Lokalizacja BRANŻA: D R O G I OPIS TECHNICZNY Do projektu wykonawczego dla przebudowy budynków XXXIX L.O. im. Lotnictwa Polskiego wraz z budową krytej pływalni, sali sportowej i parkingów zewnętrznych w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Adres ul. Kirasjerów 3 Adres siedziby ul. X w Szczecinie Osoba wykonująca badanie termowizyjne. mgr inż. Beata Ziembicka Osoba kontaktowa Jan K.

Adres ul. Kirasjerów 3 Adres siedziby ul. X w Szczecinie Osoba wykonująca badanie termowizyjne. mgr inż. Beata Ziembicka Osoba kontaktowa Jan K. Image and Object Parameters Text Comments Description Analizę przeprowadzono celem sprawdzenia jakości termicznej budynku uwzględniając wpływ parametrów zewnętrznych. Badania wykonano z zewnątrz i wewnątrz

Bardziej szczegółowo

Budowa dróg dojazdowych do strefy aktywności gospodarczej w Bielawie

Budowa dróg dojazdowych do strefy aktywności gospodarczej w Bielawie Wnioskodawca Lista projektów wybranych do dofinansowania w ramach naboru nr 24/K/9.1/2009 Całkowita wartość Tytuł projektu projektu w PLN Kwota dofinansowania w PLN Gmina Bielawa Budowa dróg dojazdowych

Bardziej szczegółowo

I FESTIWAL HISTORYCZNY,,WYPRAWA MARCINA ZE SŁAWSKA POD GRUNWALD

I FESTIWAL HISTORYCZNY,,WYPRAWA MARCINA ZE SŁAWSKA POD GRUNWALD Historia GMINY RZGÓW Gmina Rzgów istnieje od 1837 r. Najstarsze znaleziska archeologiczne świadczące o pobycie człowieka w tym rejonie sięgają schyłku starszej epoki kamienia paleolitu. Znalezione na wydmach

Bardziej szczegółowo

ZESPOŁU KLASZTORNEGO W CHEŁMNIE

ZESPOŁU KLASZTORNEGO W CHEŁMNIE ZESPOŁU KLASZTORNEGO W CHEŁMNIE 1. LOKALIZACJA Dawny klasztor cysterek wraz kościołem, obecnie Klasztor Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo o powierzchni użytkowej 2,32 ha, malowniczo

Bardziej szczegółowo

POMNIKI PRZYRODY W GDYNI

POMNIKI PRZYRODY W GDYNI POMNIKI PRZYRODY W GDYNI POMNIK PRZYRODY Termin ten został wprowadzony przez Aleksandra von Humboldta na przełomie XVIII i XIX wieku, co dało początek kierunkowi konserwatorskiemu w ochronie przyrody.

Bardziej szczegółowo

Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo

Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo Irena Niedźwiecka-Filipiak UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU Instytut Architektury Krajobrazu Forum Debaty Publicznej Sieć Najciekawszych Wsi sposób na zachowanie

Bardziej szczegółowo

Autorzy koncepcji: Joanna Jaroszyńska Ewa Leśniak Sebastian Dewerenda

Autorzy koncepcji: Joanna Jaroszyńska Ewa Leśniak Sebastian Dewerenda Joanna Jaroszyńska Ewa Leśniak Sebastian Dewerenda EKO HOTELE Zespół starych stodół. Wprowadzenie Na północnym zboczu Góry Ścięgna, poza zabudowaniami mieszkalnymi zachowały się drewniane stodoły. W większości

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 22 października 2014 r. Poz. 1431 OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW. z dnia 22 sierpnia 2014 r.

Warszawa, dnia 22 października 2014 r. Poz. 1431 OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW. z dnia 22 sierpnia 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 22 października 2014 r. Poz. 1431 OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 22 sierpnia 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Warszawa ul. Ratuszowa 7/9. Nieruchomość na sprzedaż

Warszawa ul. Ratuszowa 7/9. Nieruchomość na sprzedaż Warszawa ul. Ratuszowa 7/9 Nieruchomość na sprzedaż PODSTAWOWE INFORMACJE Miejscowość Warszawa Ulica, nr budynku ul. Ratuszowa 7/9 Powierzchnia budynków Nieruchomość jest zabudowana budynkami o łącznej

Bardziej szczegółowo

Lokalizacja. Szczecin - centrum regionu Pomorza i południowego Bałtyku, największe miasto w regionie z 400 tys. mieszkańców. MAKROREGION POMERANIA

Lokalizacja. Szczecin - centrum regionu Pomorza i południowego Bałtyku, największe miasto w regionie z 400 tys. mieszkańców. MAKROREGION POMERANIA MAKROREGION POMERANIA Lokalizacja Szczecin - centrum regionu Pomorza i południowego Bałtyku, największe miasto w regionie z 400 tys. mieszkańców. 1 h Miejsce intensywnej współpracy transgranicznej oraz

Bardziej szczegółowo

ZWIEDZAMY SUWALSZCZYZNĘ

ZWIEDZAMY SUWALSZCZYZNĘ ZWIEDZAMY SUWALSZCZYZNĘ Programy wycieczek jednodniowych (7-8 godzinnych) 5:52 wyjazd z Białegostoku pociągiem REGIO 8:11 przyjazd do Suwałk wycieczka 17:28 wyjazd z Suwałk pociągiem REGIO 19:37 przyjazd

Bardziej szczegółowo

Przeniesienie portalu Willi Norblinów. z zespołu hal prasy 520 T i ciągarni I

Przeniesienie portalu Willi Norblinów. z zespołu hal prasy 520 T i ciągarni I INFORMACJA PRASOWA Warszawa, luty 2014 r. Przeniesienie portalu Willi Norblinów z zespołu hal prasy 520 T i ciągarni I W związku z poszerzeniem ulicy Prostej w Warszawie i planowanym obcięciem jednego

Bardziej szczegółowo

Informacja w zakresie prowadzonych inwestycji przez Zakład Komunalny w Halinowie w latach 2013-2014:

Informacja w zakresie prowadzonych inwestycji przez Zakład Komunalny w Halinowie w latach 2013-2014: Informacja w zakresie prowadzonych inwestycji przez Zakład Komunalny w Halinowie w latach 2013-2014: Rozbudowa oraz przebudowa Stacji Uzdatniania Wody w Wielgolesie Duchnowskim Od listopada 2013 roku trwa

Bardziej szczegółowo

PRZYWRACAMY DAWNE PIĘKNO Modernizacja skrzydła północnego Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie

PRZYWRACAMY DAWNE PIĘKNO Modernizacja skrzydła północnego Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie PRZYWRACAMY DAWNE PIĘKNO Modernizacja skrzydła północnego Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach

Bardziej szczegółowo

Nawet Święty w piłkę kopał Wadowice Tutaj wszystko się zaczęło. św. Jan Paweł II Kolorowanka dla dzieci

Nawet Święty w piłkę kopał Wadowice Tutaj wszystko się zaczęło. św. Jan Paweł II Kolorowanka dla dzieci Nawet Święty w piłkę kopał Wadowice Tutaj wszystko się zaczęło św. Jan Paweł II Kolorowanka dla dzieci Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II W tej kamienicy, w małym mieszkaniu na piętrze 18 maja 1920

Bardziej szczegółowo

Gmina Przechle Gmina Przec hle

Gmina Przechle Gmina Przec hle Gmina Przechlewo URZĄD GMINY PRZECHLEWO ul. Człuchowska 26, 77-320 Przechlewo tel. 059 83 34 301, fax. 059 8334631 www.przechlewo.pl, www.bip.przechlewo.pl Foto: Przechlewo centrum, Jezioro Końskie, Rzeka

Bardziej szczegółowo

Zielona wyspa. Rewaloryzacja parku Dittricha w Żyrardowie

Zielona wyspa. Rewaloryzacja parku Dittricha w Żyrardowie Zielona wyspa Rewaloryzacja parku Dittricha w Żyrardowie Park założony został w drugiej połowie XIX w., stanowiąc otoczenie dla willi Karola Dittricha jr. prezesa Towarzystwa Akcyjnego Zakładów Żyrardowskich.

Bardziej szczegółowo

przyrodnicze azyle w miejskich przedszkolach / konsultacje architektoniczno-krajobrazowe

przyrodnicze azyle w miejskich przedszkolach / konsultacje architektoniczno-krajobrazowe przyrodnicze azyle w miejskich przedszkolach / konsultacje architektoniczno-krajobrazowe ogród z widokiem numer konsultacji: K30 temat: ogród przedszkolny miejsce: ul. Koszykarska 2-4, Wrocław inwestor:

Bardziej szczegółowo

Zapytania. Siewierz, dnia 12 lipca 2013 r. ZP.271.12.2013

Zapytania. Siewierz, dnia 12 lipca 2013 r. ZP.271.12.2013 URZĄD MIASTA I GMINY SIEWIERZ 42 470 Siewierz, ul. Żwirki i Wigury 16 e-mail: siewierz@siewierz.pl tel. 32 64-99-400, 32 64-99-401 fax. 32 64-99-402 ZP.271.12.2013 Siewierz, dnia 12 lipca 2013 r. Zapytania

Bardziej szczegółowo

BUDŻET OBYWATELSKI MIASTA GNIEZNA NA ROK 2016. Opisy projektów

BUDŻET OBYWATELSKI MIASTA GNIEZNA NA ROK 2016. Opisy projektów BUDŻET OBYWATELSKI MIASTA GNIEZNA NA ROK 2016 Opisy projektów 1 Dla niewidomych z brązu makieta Centrum Miasta wraz z Katedrą Lokalizacja: Centrum Miasta Stworzenie z brązu lub mosiądzu makiety centrum

Bardziej szczegółowo

Prezentacja tymczasowej organizacji ruchu - Faza II dla prowadzenia robót budowlanych na zadaniu: Modernizacja dostępu drogowego do Portu w

Prezentacja tymczasowej organizacji ruchu - Faza II dla prowadzenia robót budowlanych na zadaniu: Modernizacja dostępu drogowego do Portu w Prezentacja tymczasowej organizacji ruchu - Faza II dla prowadzenia robót budowlanych na zadaniu: Modernizacja dostępu drogowego do Portu w Szczecinie Prezentacja dotyczy rozwiązań komunikacyjnych dla

Bardziej szczegółowo

Projekt ogródka szkolnego. Zespół Szkół z Oddziałami Integracyjnymi i Specjalnymi nr 2 w Poznaniu ul. Prądzyńskiego 53 Poznań

Projekt ogródka szkolnego. Zespół Szkół z Oddziałami Integracyjnymi i Specjalnymi nr 2 w Poznaniu ul. Prądzyńskiego 53 Poznań Projekt ogródka szkolnego Zespół Szkół z Oddziałami Integracyjnymi i Specjalnymi nr 2 w Poznaniu ul. Prądzyńskiego 53 Poznań I. Wstęp Projekt został przygotowany przez uczniów z klas czwartych Szkoły Podstawowej

Bardziej szczegółowo

WROCŁAW ul. Rejtana budynek biurowo - administracyjny

WROCŁAW ul. Rejtana budynek biurowo - administracyjny WROCŁAW ul. Rejtana budynek biurowo - administracyjny Wrocław, ul. Rejtana 9-11 Działka nr 39 Powierzchnia działki: 876,0 m² Działka zabudowana budynkiem biurowo usługowym Księga wieczysta: WR1K/00102868/7

Bardziej szczegółowo

Toruńska Starówka ochrona i konserwacja dziedzictwa kulturowego UNESCO

Toruńska Starówka ochrona i konserwacja dziedzictwa kulturowego UNESCO Toruńska Starówka ochrona i konserwacja dziedzictwa kulturowego UNESCO Mirosława Romaniszyn Miejski Konserwator Zabytków Toruń, dn. 02.12.2011 r. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA A. OPIS TECHNICZNY B. CZĘŚĆ RYSUNKOWA :

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA A. OPIS TECHNICZNY B. CZĘŚĆ RYSUNKOWA : ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA A. OPIS TECHNICZNY B. CZĘŚĆ RYSUNKOWA : 1. Inwentaryzacja zestawienie skala 1:100 rys. nr A01 2. Inwentaryzacja zestawienie skala 1:100 rys. nr A02 3. Inwentaryzacja zestawienie skala

Bardziej szczegółowo

Wybrane definicje i warunki prawne obowiązujące w projektowaniu urbanistycznym

Wybrane definicje i warunki prawne obowiązujące w projektowaniu urbanistycznym Wybrane definicje i warunki prawne obowiązujące w projektowaniu urbanistycznym RODZAJE ZABUDOWY zabudowa jednorodzinna - jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków, wraz z budynkami

Bardziej szczegółowo

NAJLEPSZY PROJEKT ODNOWY WSI 2007 ROK KSZTAŁTOWANIE CENTRUM WSI OSTROŻNICA

NAJLEPSZY PROJEKT ODNOWY WSI 2007 ROK KSZTAŁTOWANIE CENTRUM WSI OSTROŻNICA NAJLEPSZY PROJEKT ODNOWY WSI 2007 ROK KSZTAŁTOWANIE CENTRUM WSI OSTROŻNICA Pawłowiczki, lipiec 2007 r. KRYTERIUM 1: POMYSŁOWOSĆ, INNOWACYJNOŚĆ I WZORCOWY CHARAKTER PROJEKTU - KRÓTKI OPIS. Projekt Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

DOM ENERGOOSZCZĘDNY PROJEKT INFORMACYJNO-EDUKACYJNY PROMUJĄCY BUDOWNICTWO ENERGOOSZCZĘDNE I EKOLOGICZNE WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY PSARY

DOM ENERGOOSZCZĘDNY PROJEKT INFORMACYJNO-EDUKACYJNY PROMUJĄCY BUDOWNICTWO ENERGOOSZCZĘDNE I EKOLOGICZNE WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY PSARY DOM ENERGOOSZCZĘDNY PROJEKT INFORMACYJNO-EDUKACYJNY PROMUJĄCY BUDOWNICTWO ENERGOOSZCZĘDNE I EKOLOGICZNE WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY PSARY Jak budować ekologicznie: domy pasywne oraz architektura niskoenergetyczna

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA: I. CZĘŚĆ OPISOWA

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA: I. CZĘŚĆ OPISOWA ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA: I. CZĘŚĆ OPISOWA 1. Projekt zagospodarowania terenu 1.1. Założenia projektowe 1.2. Opis stanu istniejącego 1.3. Opis rozwiązań projektowych 2. Zestawienie projektowanych urządzeń

Bardziej szczegółowo

To wieczne miasto. Powstało około 800-750 przed naszą erą. Mimo iż zmieniali się władcy, ustroje i granice, miasto przetrwało.

To wieczne miasto. Powstało około 800-750 przed naszą erą. Mimo iż zmieniali się władcy, ustroje i granice, miasto przetrwało. To wieczne miasto. Powstało około 800-750 przed naszą erą. Mimo iż zmieniali się władcy, ustroje i granice, miasto przetrwało. Pozostało znakiem czasu. Panteon w Rzymie to budowla poświęcona wszystkim

Bardziej szczegółowo

KALENDARZ TARGOWYCH IMPREZ BUDOWLANYCH 2014

KALENDARZ TARGOWYCH IMPREZ BUDOWLANYCH 2014 KALENDARZ TARGOWYCH IMPREZ BUDOWLANYCH 2014 DATA MIEJSCE NAZWA TARGÓW ORGANIZATOR STRONA WWW STYCZEŃ 25-26.01 Warszawa XLIV Targi Mieszkaniowe NOWY DOM, NOWE Murator Expo Sp. z o. o. MIESZKANIE 2014 29.01-01.02

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SPRZEDAŻY NIERUCHOMOŚCI ZABUDOWANEJ BUDYNKIEM BIUROWO- USŁUGOWYM. Opole, ul. Żwirki i Wigury 9a

INFORMACJA O SPRZEDAŻY NIERUCHOMOŚCI ZABUDOWANEJ BUDYNKIEM BIUROWO- USŁUGOWYM. Opole, ul. Żwirki i Wigury 9a INFORMACJA O SPRZEDAŻY NIERUCHOMOŚCI ZABUDOWANEJ BUDYNKIEM BIUROWO- USŁUGOWYM Opole, ul. Żwirki i Wigury 9a KONTAKT Bank Zachodni WBK S.A. Departament i Zarządzania Nieruchomościami ul. Ofiar Oświęcimskich

Bardziej szczegółowo

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Głubczyce. Lp. Miejscowość Obiekt Adres Uwagi

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Głubczyce. Lp. Miejscowość Obiekt Adres Uwagi Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Głubczyce. Lp. Miejscowość Obiekt Adres Uwagi 1. Bernacice kościół filialny pw. św. Trójcy 2. Bernacice

Bardziej szczegółowo

BERAT MIASTO TYSIĄCA OKIEN

BERAT MIASTO TYSIĄCA OKIEN BERAT MIASTO TYSIĄCA OKIEN BERAT (alb. Berati) -jedno zwiększych miast ok. 60 tys. mieszkańców, położone w środkowej Albanii, nad rzeką Osum. Drugie, obok Gijokastry, albańskie miasto-muzeum, zwane -ze

Bardziej szczegółowo

FABRYKA WAG " IDEAL ", ul. Krochmalna 24. a) Rozpoznanie historyczne

FABRYKA WAG  IDEAL , ul. Krochmalna 24. a) Rozpoznanie historyczne FABRYKA WAG " IDEAL ", ul. Krochmalna 24 a) Rozpoznanie historyczne Wg wykazu fabryk w Lublinie i ankiety z 1920 r. fabryka wag dziesiętnych " Ideał" została założona w 1905 r. [1] Dopiero jednak z 1910

Bardziej szczegółowo

od pomysłu do realizacji własnej firmy 80-822 Gdańsk, ul. Żabi Kruk 14, e-mail: biuro@zielonyloft.pl, tel./fax +48 683 59 76

od pomysłu do realizacji własnej firmy 80-822 Gdańsk, ul. Żabi Kruk 14, e-mail: biuro@zielonyloft.pl, tel./fax +48 683 59 76 od pomysłu do realizacji własnej firmy 80-822 Gdańsk, ul. Żabi Kruk 14, e-mail: biuro@zielonyloft.pl, tel./fax +48 683 59 76 początki firmy - nauka - zabawa - poznawanie świata - praca - nauka - rozwój

Bardziej szczegółowo

3. U L I C A S E N A T O R S K A D E P T A K M I E J S K I

3. U L I C A S E N A T O R S K A D E P T A K M I E J S K I 3. U L I C A S E N A T O R S K A D E P T A K M I E J S K I P L A N S Z A U l i c a S e n a t o r s k a s k a l a 1 : 1 0 0 0 I. P o s a d z k i I I. W y s t r ó j p r z e s t r z e n i p u b l i c z n

Bardziej szczegółowo

PRZECZYTAJ także o IX Pielgrzymce Archidiecezjalnej do Grecji w kwietniu 2012 roku - zostało jeszcze kilka miejsc wolnych.

PRZECZYTAJ także o IX Pielgrzymce Archidiecezjalnej do Grecji w kwietniu 2012 roku - zostało jeszcze kilka miejsc wolnych. Archidiecezja Poznańska z okazji Roku Wiary organizuje kolejną, X Archidiecezjalną Pielgrzymkę, tym razem do Fatimy, w dniach od 18 do 27 października 2012 roku. Zapraszamy do udziału w pielgrzymce zarówno

Bardziej szczegółowo

... Załącznik nr 3 do SIWZ KOSZTORYS OFERTOWY

... Załącznik nr 3 do SIWZ KOSZTORYS OFERTOWY Warszawa, 06.05.2014 r. Dotyczy postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na prace pielęgnacyjne i porządkowe w ogrodach Zamku Królewskiego w Warszawie Muzeum

Bardziej szczegółowo

Henryk Rutkowski. Kartografia wschodniej Wielkopolski do początku XIX wieku

Henryk Rutkowski. Kartografia wschodniej Wielkopolski do początku XIX wieku Henryk Rutkowski Kartografia wschodniej Wielkopolski do początku XIX wieku Przedmiotem zainteresowania jest terytorium województwa kaliskiego na dawnych mapach, z których tylko późniejsze przedstawiają

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE PROJEKTOWANIA I BUDOWY DRÓG ROWEROWYCH

WYTYCZNE PROJEKTOWANIA I BUDOWY DRÓG ROWEROWYCH WYTYCZNE PROJEKTOWANIA I BUDOWY DRÓG ROWEROWYCH Celem dokumentu jest stworzenie jednolitego standardu projektowania i budowy dróg dla rowerów. Poniższe wytyczne będą obowiązywały projektantów i wykonawców

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA. Rewitalizacja w mieście Dlaczego? Dla kogo? Przykłady dobrych praktyk oraz przyszłość rewitalizacji w nowej perspektywie finansowej

KONFERENCJA. Rewitalizacja w mieście Dlaczego? Dla kogo? Przykłady dobrych praktyk oraz przyszłość rewitalizacji w nowej perspektywie finansowej KONFERENCJA Rewitalizacja w mieście Dlaczego? Dla kogo? Przykłady dobrych praktyk oraz przyszłość rewitalizacji w nowej perspektywie finansowej Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Włocławek do 2015 roku

Bardziej szczegółowo

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW IKz6g123 ZDS WIL PW mgr inż. Stanisław Żurawski Zagadka IKz6g123 ULICA LICZY SOBIE OKOŁO 240 LAT A JEJ NAZWA O POŁOWĘ MNIEJ. JEST ULICĄ W MIARĘ DŁUGĄ. ZABUDOWA KIEDYŚ I OBECNIE BARDZO RÓŻNORODNA, OD ZWARTYCH

Bardziej szczegółowo