SESJA SPRAWOZDAWCZA DOKTORANTÓW UEP 2011

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SESJA SPRAWOZDAWCZA DOKTORANTÓW UEP 2011"

Transkrypt

1 SESJA SPRAWOZDAWCZA DOKTORANTÓW UEP 2011 ORGANIZOWANA PRZEZ WYDZIAŁ TOWAROZNAWSTWA I RADĘ DOKTORANTÓW UEP KOMUNIKATY Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Poznań 2011

2 Komitet Organizacyjny Sesji Sprawozdawczej Doktorantów UEP 2011 Maria Sielicka, Marian Filipiak, Katarzyna Michocka, Krzysztof Wójcicki, Magdalena Linke Projekt okładki Mariusz Tichoniuk Redakcja techniczna Maria Sielicka Copyright by Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Poznań 2011 Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu al. Niepodległości 10, Poznań Druk i oprawa: Eurocopy. Tomasz Ferenz ul. Rolna 3, Szamotuły 2

3 Niniejszy zbiór zawiera komunikaty naukowe przygotowane przez uczestników Sesji Sprawozdawczej Doktorantów Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu zorganizowanej przez Wydział Towaroznawstwa i Radę Doktorantów UEP. Sesja Sprawozdawcza jest już tradycją, trwałym elementem programu studiów doktoranckich na Wydziale Towaroznawstwa. Tegoroczna sesja ma charakter szczególny, odbywa się bowiem w jubileuszowym 85 roku działalności Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu i jest jeszcze jednym przejawem realizacji celu strategicznego Uczelni, jakim jest osiągnięcie światowych standardów w nauce i dydaktyce. Doktoranci prezentując swoje osiągnięcia w trakcie Sesji mają możliwość wysłuchania opinii zarówno profesorów jak i koleżanek i kolegów o wartości zgromadzonego dorobku i słuszności podjętego kierunku badań. Prezentowane prace znajdują się na różnym poziomie zaawansowania, obok rozpraw przygotowywanych do druku są takie, które zawierają jedynie wstępną koncepcję. W każdym przypadku prezentacja i dyskusja w gronie życzliwych osób może przynieść realne korzyści, ma szanse wpłynąć na podniesienie jakości przygotowywanej pracy doktorskiej. Zrealizowania takich celów, pojawienia się wielu nowych impulsów rozwijających podjęte prace badawcze, owocnych i satysfakcjonujących dyskusji życzą organizatorzy Sesji: Przedstawiciel Rady Doktorantów Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu mgr inż. Maria Sielicka Kierownik Studium Doktoranckiego na Wydziale Towaroznawstwa UEP prof. dr hab. Marian Filipiak 3

4

5 SPIS TREŚCI Karolina Assman Określenie możliwości wykorzystania biodegradowalnych materiałów opakowaniowych do pakowania produktów poddawanych obróbce radiacyjnej...9 Marta Biegańska Wykorzystanie kory wierzby plecionkarskiej Salix americana do adsorpcji metali ciężkich.. 11 Katarzyna Demidowicz Zastosowanie spektroskopii odbiciowej w bliskiej podczerwieni w badaniach wybranych parametrów jakościowych tkanin bawełnianych Julia Gościanska Wpływ programów Unii Europejskiej na świadomość energetyczną w rolnictwie Justyna Kiewlicz Długołańcuchowe estry kwasów fenolowych - właściwości i zastosowanie w kosmetyce Anna Kłopotek Właściwości sorpcyjne odpadowych produktów pochodzenia organicznego Wioletta Kłopotek Model Salfordzki systemu zapewnienia bezpieczeństwa żywności jako alternatywa HACCP w mikroprzedsiębiorstwach branży spożywczej Anna Kmiecik Wpływ systemu zarządzania jakością na poziom zadowolenia klienta w polskich przedsiębiortswach z sektora facility Małgorzata Kotowska Innowacje opakowaniowe w przemyśle farmaceutycznym Dobrawa Kwaśniewska Nowe surfaktanty zwitterjonowe... 27

6 Magdalena Linke SPC jako narzędzie wspomagające Lean Management Marta Mancewicz Doświadczenia miast partnerskich w gospodarce odpadami komunalnymi - wzór dla zarządzania gospodarką odpadami Leszek Matuszak Walidacja metody analityczej w zapewnianiu bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Szymon Michalak Komunikacja marketingowa organizacji sportowej z jej interesariuszami Katarzyna Michocka Właściwości użytkowe nowych surfaktantów z ugrupowaniem cukrowym Katarzyna Milejczak Jakość usług medycznych w gabinetach medycznych posiadających system zarządzania jakością - zasadność wdrażania i certyfikacji Jan Mizgajski Wpływ struktury gospodarczej i energetycznej na emisje gazów cieplarnianych w Polsce Grzegorz Mudrow Wpływ czynników kulturowych występujących w różnych regionach geograficznych świata oraz strukturalnych na sposób zarządzania jakością w przedsiębiorstwach produkcyjnych Robert Owczarzak Ocena wpływu zabiegów technologicznych stosowanych podczas produkcji przetworów pomidorowych na zawartość wybranych substancji biologicznie aktywnych Magdalena Papajewska Potencjalne czynniki rozwoju biogazowni rolniczych w Wielkopolsce Alina Radzio Wykorzystanie spektroskopii w bliskiej podczerwieni do klasyfikacji i oceny jakości roślinnych olejów jadalnych

7 Dorota Rodewald Nanosrebro w opakowaniu czy w produkcie? Bartosz Rogoziński Nowe testy Real-Time PCR do detekcji i identyfikacji sześciu odmian genetycznie zmodyfikowanej soi Iwona Rypińska Modyfikacja kory wierzby w celu poprawy jej właściwości adsorpcyjnych Maria Sielicka Ocena właściwości przeciwutleniających ekstraktów olejów roślinnych tłoczonych na zimno Joanna Spychała Fiskalna polityka antycykliczna w warunkach deficytu budżetowego w gospodarce rynkowej Paweł Świt Konsekwencje Strategii Lizbońskiej dla wzrostu gospodarczego krajów UE Łukasz Talaga Ocena aktywności innowacyjnej przedsiębiorstw przetwórstwa przemysłowego w Wielkopolsce w latach Grzegorz Tomaszewski Ocena istotności elementów zarządzania procesowego w urzędach administracji rządowej w Polsce Tomasz Torłop Giełda papierów wartościowych w Szanghaju Shanghai Stock Exchange (SSE) Anna Wajda Zastosowanie nanocząstek magnetycznych modyfikowanych surfaktantami do adsorpcji barwników z modelowych roztworów wodnych

8 Jakub Wienskowski Efekty wdrożenia systemu REACH dla podmiotów odzyskujących substancje chemiczne Joanna Wiśniewska Ocena systemu nadzoru rynku jako narzędzia zapewniającego ochronę konsumentów i użytkowników przyrządów pomiarowych w obszarze wag i instalacji pomiarowych wprowadzanych do obrotu na podstawie oceny zgodności Krzysztof Wójcicki Praktyczne wykorzystnie metod spektroskopowych w bezpośredniej analizie olejów roslinnych Anna Wójcik-Saganek Czynniki kształtujące jakość mleka wyprodukowanego metodami rolnictwa ekologicznego w tym szczególnie jego wartość odżywczą

9 OKREŚLENIE MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA BIODEGRADOWALNYCH MATERIAŁÓW OPAKOWANIOWYCH DO PAKOWANIA PRODUKTÓW PODDAWANYCH OBRÓBCE RADIACYJNEJ KAROLINA ASSMAN Katedra Towaroznawstwa Przemysłowego Opiekun naukowy: prof. dr hab. inż. Hieronim Kubera, prof. zw. UEP Wstęp Nowe biodegradowalne polimery opakowaniowe stanowią doskonałą alternatywę dla polimerów petrochemicznych. Zmniejszając obciążenie dla środowiska naturalnego, poprzez całkowity rozpad do wody, ditlenku węgla oraz biomasy, oferują także szeroki wachlarz właściwości użytkowych. Postęp w dziedzinie opakowań dokonywany jest głównie w sferze rozwoju technologii materiałowej [1]. W pracy połączono nowoczesne, proekologiczne materiały opakowaniowe z technologią umożliwiającą sterylizację produktu w zamkniętym opakowaniu, co eliminuje możliwość wtórnego skażenia w procesie pakowania. Oddziaływanie promieniowania jonizującego na materiały biodegradowalne, musi zostać zidentyfikowane i ocenione, ponieważ w literaturze przedmiotu nadal pojawia się niewiele tego typu doniesień. Zbadanie właściwości biodegradowalnych materiałów opakowaniowych, poddanych oddziaływaniu promieniowania jonizującego pozwoli na ocenę możliwości zastosowania proekologicznych materiałów opakowaniowych dla branż, takich jak m. in: spożywcza, farmaceutyczna, kosmetyczna i inne. Cel badań 1. Określenie wpływu promieniowania jonizującego na parametry barierowe a. Określenie zmian przepuszczalności pary wodnej w funkcji dawki promieniowania jonizującego; badanie: PERMATRAN wg DIN i 2 b. Określenie zmian przepuszczalności tlenu w funkcji dawki promieniowania jonizującego; badanie: OX-TRAN MOCON wg ASTM D-3985 c. Określenie zmian napięcia powierzchniowego metodą spadającej kropli 2. Określenie wpływu promieniowania jonizującego na parametry wytrzymałościowe a. Określenie zmian właściwości wytrzymałościowych w próbie statycznego rozciągania; wg PN-EN ISO 527-3:1998

10 3. Określenie wpływu promieniowania jonizującego na wielkość migracji globalnej a. Badanie wielkości migracji globalnej wg PN-EN :2005 i PN-EN : Określenie mechanizmu degradacji kompozycji polimerowej a. Spektroskopia elektronowego rezonansu paramagnetycznego (EPR) b. Analiza widm FT-IR z wykorzystaniem programu Unscrambler c. Różnicowa kalorymetria skaningowa (DSC) Materiały i metody Do badań przeznaczono wybrane materiały hydrobiodegradowalne [2]: aromatycznoalifatyczne kopoliestry oraz polimery na bazie skrobi kukurydzianej i celulozy. Materiały w postaci folii zostały poddane ekspozycji na promieniowanie jonizujące o dawkach: 5, 10, 20 i 40 kgy. Napromieniowywanie ww. materiałów przeprowadzono w atmosferze powietrza oraz w próżni, w celu określenia wpływu kryptoklimatu podczas napromieniowywania, na powstawanie lotnych i nielotnych substancji i wolnych rodników, stymulujących inicjowanie wielu reakcji chemicznych. Wnioski Na podstawie dotychczas przeprowadzonych badań stwierdzono, że badane materiały biodegradowalne mogą być dopuszczone do obróbki radiacyjnej bez wpływu na ważniejsze parametry użytkowe. Literatura [1] Assman K., Kubera H., Melski K.: Wpływ promieniowania jonizującego na biodegradowalne materiały opakowaniowe. Mat. Konferencji Naukowo-Technicznej Kierunki rozwoju polskiej poligrafii i opakowań z nadrukiem, Międzynarodowe Targi Poznańskie, Poznań 2010 [2] Korzeniowski A., Ankiel-Homa M., Czaja-Jagielska N.: Innowacje w opakowalnictwie, Wyd. UEP, Poznań 2011 Praca naukowa finansowana ze środków na naukę w latach Projekt badawczy nr NN

11 WYKORZYSTANIE KORY WIERZBY PLECIONKARSKIEJ SALIX AMERICANA DO ADSORPCJI METALI CIĘŻKICH MARTA BIEGAŃSKA Katedra Towaroznawstwa Przemysłowego Opiekun naukowy: dr hab. inż. Ryszard Cierpiszewski, prof. nadzw. UEP Wstęp Skażenie środowiska metalami ciężkimi pochodzenia antropogenicznego stanowi bardzo istotny problem na skalę światową. Wzrost uprzemysłowienia wielu krajów oraz lokalizowanie produkcji w krajach rozwijających się prowadzi do powstawania zagrożeń ekotoksykologicznych. Przykładowo metale ciężkie do środowiska wodno-glebowego przedostają się głównie ze ściekami z zakładów przemysłowych, ale są również generowane w gospodarstwach domowych. Z tymi trudnymi do usunięcia zanieczyszczenia muszą sobie radzić oczyszczalnie ścieków. Ponadto przez rozwój uprzemysłowienia wzrasta różnorodność i ilość substancji niebezpiecznych, które usuwane są z wód i ścieków. To z kolei sprawia, że konwencjonalne metody oczyszczania stają się nieefektywne, a niekiedy wręcz nieskuteczne. Prowadzi to do poszukiwania nowych i wydajniejszych technologii, często o szerszym spektrum działania [1, 5]. Najkorzystniejszą z metod oczyszczania wód i ścieków wydaje się być adsorpcja, ponieważ pozwala ona na całkowite usuwanie jonów metali ciężkich z roztworów już przy niskich stężeniach [4]. Cel badań Celem pracy było zbadanie możliwości wykorzystania surowej kory wikliny Salix americana do adsorpcji jonów wybranych metali ciężkich (miedzi(ii), cynku(ii), ołowiu(ii), kadm (II)) z roztworów wodnych. Materiały i metody Korę wierzby Salix americana suszono w 100 o C 2 do stałej masy. Następnie rozdrabniano w blenderze, ucierano w moździerzu i przesiewano przez sito o średnicy oczek 0,212 mm. Do analiz wykorzystywano frakcję < 0,212 mm. Do wszystkich badań wykorzystywano wodę dejonizowaną. Odważki około 1 g kory umieszczano w kolbkach stożkowych i zadawano porcjami roztworu badanych jonów metali o ph w zakresie 2 do 9. Następnie kolbki wytrząsano w temperaturze pokojowej przez 2 godziny. Po czym rozdzielano fazy w wirówce i znad

12 adsorbentu pobierano porcje roztworu, w których oznaczano stężenia jonów metali metodą płomieniowej atomowej spektrometrii absorpcyjnej (F-ASA). Wyniki Stopień usuwania jonów (A%) Cu(II), Cd(II), Zn(II) i Pb(II) nie zmieniał się w badanym zakresie ph, co wskazuje, że adsorpcja nie była ph-zależna. W przypadku Cd 2+ i Pb 2+ zaobserwowano nieznaczny wzrost adsorpcji ze wzrostem ph [3]. Jednak w przypadku Cu 2+ i Zn 2+ było odwrotnie [2]. Stopień usuwania metali z roztworu wynosił ponad 90% dla Cu 2+, Cd 2+ oraz nawet do 100% dla Pb 2+, podczas gdy dla Zn 2+ A% oscylowało w granicach 70%. Wyniki te wskazywały na silne powinowactwo kory w stosunku do badanych jonów metali nawet przy niskim ph. Dla wszystkich badanych jonów metali ph po adsorpcji było niższe od wyjściowego, gdy to było w zakresie 5 do 9. Wnioski Kora wikliny S. americana adsorbowała badane jony metali ciężkich przy niskim ph. Stopień usuwania Cu(II), Cd(II), Zn(II) i Pb(II) był najwyższy przy ph od 2 do 5. Powyżej tego odczynu następowało wytrącanie się nierozpuszczalnych związków tych metali, jak ZnO, CuO, czy Pb(OH) 2. Otrzymane wyniki pozwalają uszeregować badane metale od najlepiej do najsłabiej adsorbujących się w badanym zakresie ph: Zn 2+ > Cd 2+ > Cu 2+ > Pb 2+. Powinowactwo jonów metali do kory było znaczne, a adsorpcja na korze zachodziła najprawdopodobniej w oparciu o mechanizm wymiany jonowej oraz tworzenie kompleksów. Literatura [1] Bansal R.C., Goyal M.: Adsorpcja na węglu aktywnym. Wyd. WNT, Warszawa [2] Biegańska M. Cierpiszewski R.: Wykorzystanie celulozy i kory wierzby Salix americana do adsorpcji miedzi z roztworów wodnych. Proceedings of ECOpole, 2010, 2 (4), [3] Biegańska M., Cierpiszewski R.: Utilization of agricultural and industrial wastes for heavy metal removal from aqueous solutions. Polish Journal of Chemical Technology, 2011, 1 (13), [4] Chand R., Narimura K., Kawakita H., Ohto K., Watari T., Inoue K..: Grape waste as a biosorbents for removing Cr(VI) from aqueous solution. J. Hazard. Mater., 2009, 163, [5] Choma J., Jaroniec M.: Otrzymywanie i właściwości modyfikowanych nanoporowatych adsorbentów krzemionkowych. Ochrona Środowiska, 2003, 1 (25),

13 ZASTOSOWANIE SPEKTROSKOPII ODBICIOWEJ W BLISKIEJ PODCZERWIENI W BADANIACH WYBRANYCH PARAMETRÓW JAKOŚCIOWYCH TKANIN BAWEŁNIANYCH KATARZYNA DEMIDOWICZ Katedra Chemii Ogólnej Opiekun naukowy: prof. dr hab. Romuald I. Zalewski, prof. zw. UEP Wstęp Bawełna, jako najważniejsze włókno w przemyśle tekstylnym stanowi ok. 40% wszystkich zużywanych włókien. Obok wyrobów z czystej bawełny, równie duże znaczenie mają wyroby produkowane z mieszanek bawełny z włóknami chemicznymi: poliestrowymi i wiskozowymi. Włókna chemiczne występują obok włókien bawełny w różnych proporcjach, w układzie dwuskładnikowym, niekiedy trójskładnikowym i są stosowane w celu poprawy wartości użytkowej wyrobu oraz ze względów ekonomicznych. Włókna bawełny zawierają ok % celulozy, resztę stanowią białka, pektyny, woski, tłuszcze i związki nieorganiczne. Po oczyszczeniu gotowe włókno bawełny składa się z 98-99% celulozy, naturalnego polimeru, w którym pojedynczą cząsteczkę stanowi D-glukoza łączona wiązaniami 1,4-β-glikozydowymi. Wiele firm poszukuje metod kontroli jakości, które mogłyby zastąpić te tradycyjne, czasochłonne i wymagające przygotowanie próbki. Spektroskopia odbiciowa w bliskiej podczerwieni (NIRRS) jest szybkim narzędziem analitycznym, ponieważ pozwala na nieinwazyjną analizę próbek bez ich wcześniejszego przygotowania w przeciągu niespełna minuty. Identyfikacja z zastosowaniem tej metody analizy instrumentalnej jest oparta na pomiarze selektywnej absorpcji promieniowania elektromagnetycznego. Właściwości absorpcyjne substancji determinowane są przez drgania rozciągające i zginające wiązań chemicznych głównie pomiędzy atomami wodoru, węgla tlenu i azotu. Spektroskopia w bliskiej podczerwieni może być wykorzystywana do analizy jakościowej i ilościowej. Cel badań Celem prowadzonych badań jest sprawdzenie możliwości opracowania szybkiej i prostej metody oznaczania wybranych parametrów jakościowych tkanin bawełnianych z wykorzystaniem spektroskopii odbiciowej w bliskiej podczerwieni.

14 Materiały i metody Przedmiotem badań są surowe tkaniny bawełniane z czystego składnika oraz mieszankowe o różnych właściwościach (skład surowcowy, masa powierzchniowa, rodzaj splotu, sposób mieszania, grubość przędzy, barwa) pochodzące od dwóch polskich producentów. Zbadano dwieście sześćdziesiąt próbek (po dziesięć z każdego rodzaju tkaniny). Każdą próbkę prześwietlono szesnaście razy (po cztery prześwietlenia względem wątku i względem osnowy, z lewej i z prawej strony tkaniny). Widma NIR tkanin zebrano przy użyciu spektrofotometru UV-Vis-NIR Cary 5 E firmy Varian, wyposażonego w sferę całkującą RSA- CA-50D. Wykonano pomiary rejestrując zależność log 1/R od długości fali co 1,1 nm w zakresie nm przy prędkości skanowania 2000 nm/min. Badania parametrów jakościowych tkanin, takich jak: masa powierzchniowa, splot, czy skład surowcowy zostały wykonane w laboratoriach producentów zgodnie z polskimi normami. Wyniki i wnioski Analiza zebranych widm pozwala na stwierdzenie, że istnieją różnice pomiędzy widmami NIR tkanin bawełnianych i mieszankowych. Różnice te można wykorzystać do budowy odrębnych modeli klasyfikacyjnych dla poszczególnych rodzajów tkanin, a następnie na podstawie tych modeli oraz na podstawie danych spektroskopowych możliwa będzie identyfikacja nieznanych próbek. Analiza zebranych widm pozwala również przypuszczać, że istnieje zależność pomiędzy danymi spektroskopowymi uzyskanymi metodą NIR a parametrami jakościowymi tkanin bawełnianych. Zależność tą można będzie wykorzystać do budowy modeli kalibracyjnych, które będą mogły służyć do kalibracji aparatu a następnie do szybkiego oznaczania wybranych parametrów. Hipotezy te stanowią podstawę do dalszych badań. 14

15 WPŁYW PROGRAMÓW UNII EUROPEJSKIEJ NA ŚWIADOMOŚĆ ENERGETYCZNĄ W ROLNICTWIE JULIA GOŚCIAŃSKA Katedra Ekologii Produktów Opiekun naukowy: prof. dr hab. Zenon Foltynowicz, prof. zw. UEP Wstęp Przyjęta i zatwierdzona w czerwcu 2010r. strategia EUROPA 2020 to strategia rozwoju kontynentu, w której podkreślono fakt, że Europa powinna się rozwijać w sposób inteligentny i zrównoważony, sprzyjający włączeniu społecznemu i określający dalszy kierunek rozwoju [1]. Jednym z priorytetów działań UE jest także zwiększenie świadomości racjonalnego zużywania energii we wszystkich sektorach gospodarki. Przykładem sektora, który zużywa duże ilości energii i który wywiera bardzo silny wpływ na środowisko, jakość wody, gleby, powietrza i bioróżnorodność jest rolnictwo [2]. Świadomość energetyczna w programach Unii Europejskiej Unia Europejska wychodząc naprzeciw przyjętym strategiom, utworzyła szereg inicjatyw, których zadaniem jest stworzenie warunków do poprawy racjonalności zużycia energii oraz poprawy świadomości w tym kierunku. Utworzono różne programy o charakterze promocyjnym i edukacyjnym, do których należą między innymi, program Inteligentna Energia dla Europy II, którego poprzednia edycja odniosła duży sukces. Projekty obejmują różnorodne obszary działalności, w tym energię odnawialną, budownictwo efektywne energetycznie, przemysł, towary konsumpcyjne, transport, rolnictwo i wiele innych. Niezależnie od dziedziny, w obrębie której realizowany jest projekt, duży nacisk kładzie się na budowanie świadomości związanej z energetycznie przyjazną przyszłością, która może przyczynić się do wprowadzenia zmian w obecnym świecie. Cel pracy, metody badawcze Problem badawczy, który został postawiony w pracy dotyczy obszaru badania świadomości energetycznej wśród wybranych grup rolników w wybranych krajach europejskich. Przesłanką do przeprowadzenia badania jest sytuacja energetyczna w Europie. Zakresem przedmiotowym badania będzie analiza świadomości energetycznej i czynników, jakie na nią wpływają. Badanie zostanie podzielone na kilka etapów. Pierwszym etapem badania będzie analiza świadomości energetycznej wśród wybranych grup badawczych, dokonana w celu

16 sprawdzenia świadomości i motywacji rolników do zmian w nawykach dotyczących zużycia energii, motywacji do zmiany swoich przyzwyczajeń oraz uczestniczenia w szkoleniach dotyczących racjonalnego wykorzystania źródeł energii. Drugim etapem badania będzie badanie skuteczności przeprowadzenia cyklu szkoleń oraz sprawdzenia, w jaki sposób wpłynęły na proces modyfikacji zachowania się jednostki w stosunku do jej uprzednich doświadczeń. Wyniki wstępnej analizy W fazie początkowej, chcąc zdefiniować i wybrać grupy badawcze, które spełniałyby odpowiednie kryteria, przeprowadzono wstępną analizę określającą motywację i chęć wzięcia udziału w projekcie. Pod koniec 2010r. poddano ankiecie 311 osób z Polski, Niemiec, Austrii, Włoch i Belgii, Anglii i Francji [3]. Wybrane wyniki przedstawione zostały poniżej: Rys. 1 Czy ważny jest dla Pana (i) aspekt oszczędzania energii (ze szczególnym uwzględnieniem paliwa)? Podsumowanie i wnioski Żródło: opracowanie własne [3] Celem programu Inteligentna Energia Europa (IEE) jest uczynienie Europy bardziej konkurencyjną i innowacyjną, przy jednoczesnej realizacji ambitnych założeń w kwestii zmian klimatycznych. Wszyscy mogą skorzystać z lepszych warunków rynkowych stworzonych dzięki projektom wspieranym w ramach programu IEE. Wstępne badania pokazują, że w społeczeństwie istnieje wyraźna chęć do oszczędzania energii (52% ankietowanych). Stanowi to duży potencjał do dalszego rozwoju w kierunku redukcji energii. Badane grupy charakteryzuje wysoka motywacja do wzięcia udziału w projekcie europejskim (ponad 30% ankietowanych) i co za tym idzie, do zmiany zwyczajów i poczynienia oszczędności w zużyciu paliwa. Literatura [1] Komitet Regionów przedstawia propozycje dotyczące przyszłej polityki spójności [2] Efektywność Wykorzystania Energii w latach , Informacje i opracowania statystyczne, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2010, [3] European Farmers and Foresters Involved for Contributing to an Intelligent Energy Network towards target of 20% reduction in fuel consumption (Efficient20); Sophie Merle, Alberto Lopez, David Ellis, Franz Handler, Jan Radniecki, Julia Gościańska i inni; projekt finansowany ze środków Executive Agency for Competitiveness and Innovation, w ramach program Intelligent Energy Europe, Rys. 2 Czy odczuwa Pan (i) motywację do wzięcia udziału w projekcie europejskim? Żródło: opracowanie własne [3]

17 DŁUGOŁAŃCUCHOWE ESTRY KWASÓW FENOLOWYCH WŁAŚCIWOŚCI I ZASTOSOWANIE W KOSMETYCE JUSTYNA KIEWLICZ Katedra Ekologii Produktów Opiekun naukowy: dr hab. Henryk Szymusiak, prof. nadzw. UEP Wstęp Kwasy fenolowe i ich pochodne, ze względu na charakterystyczną budowę chemiczną, wykazują silną aktywność przeciwutleniającą, polegającą na zmiataniu wolnych rodników, wygaszaniu tlenu singletowego oraz chelatowaniu jonów metali przejściowych. Jest to działanie pozytywne, prowadzące do zahamowania niekorzystnych przemian związanych z utlenianiem składników wyrobów kosmetycznych [1]. Zarówno kwasy fenolowe, jak i ich estry alkilowe charakteryzują się działaniem przeciwalergicznym, przeciwzapalnym, przeciwbakteryjnym i przeciwwirusowym oraz biorą udział w zapobieganiu nowotworom i chorobom układu sercowo-naczyniowego [3,4]. Ponadto budowa cząsteczkowa długołańcuchowych estrów kwasów fenolowych, charakteryzująca się występowaniem dwóch wyraźnych części: hydrofilowej i hydrofobowej, wskazuje na występowanie właściwości powierzchniowo czynnych tych związków. Niektóre z kwasów fenolowych i ich pochodnych znalazły zastosowanie w przemyśle kosmetycznym. Wykorzystywane są one jako substancje: przeciwdrobnoustrojowe, przeciwutleniające, odżywiające skórę i włosy, zmiękczające, antystatyczne, tonizujące, błonotwórcze, a także pochłaniające promienie UV. Dotyczy to w szczególności pochodnych kwasu salicylowego oraz nielicznych pochodnych kwasów: galusowego i ferulowego [2]. Cel badań Emulsje kosmetyczne są układami bardzo nietrwałymi, które bez udziału substancji dodatkowych, szybko ulegają niekorzystnym przemianom. Długołańcuchowe estry kwasu ferulowego, dzięki swoim właściwościom, mogą skutecznie ograniczyć utlenianie lipidów bogatych w nienasycone kwasy tłuszczowe. Prawdopodobne właściwości powierzchniowo czynne wyżej wymienionych estrów umożliwiają również ochronę układów wielofazowch przed niekorzystnymi zjawiskami termodynamicznymi prowadzącymi do destabilizacji w sensie fizycznym. Celem badań jest synteza długołańcuchowych estrów kwasu ferulowego, 17

18 jako potencjalnych składników wyrobów kosmetycznych oraz ocena ich właściwości przeciwutleniających i powierzchniowo czynnych. Materiały i metody Dokonano syntezy następujących estrów: ferulanu tetradecylu, ferulanu heksadecylu oraz ferulanu oktadecylu. Podczas syntezy ogrzewano kwas ferulowy wraz z odpowiednimi alkoholami w temperaturze 110 C, przez godzin, w obecności kwasu p-toluenosulfonowego jako katalizatora. Identyfikacji otrzymanych związków dokonano na podstawie widm IR. Wyniki i wnioski Rys. 1. Widmo IR ferulanu tetradecylu Obecność silnych pasm absorpcji w rejonie drgań rozciągających C O w zakresie cm -1 oraz drgań rozciągających C=O w zakresie cm -1 świadczy o obecności wiązania estrowego w cząsteczce. Silne pasma absorpcji drgań szkieletowych charakterystyczne dla związków aromatycznych pojawiają się w zakresie cm -1. Pasma absorpcji w rejonie drgań rozciągających C H w zakresie cm -1 informują o obecności w cząsteczce długiego łańcucha węglowodorowego. Powyższe widmo IR potwierdza więc, że uzyskanym na drodze syntezy związkiem był ferulan tetradecylu. Otrzymane estry posłużą jako materiał do dalszych badań Literatura [1] Andjelkovic M., Van Camp J., De Meulenaer B., Depaemelaere G., Socaciu C.,Verloo M., Verhe R.: Iron-chelation properties of phenolic acids bearing catechol and galloyl groups. Food Chemistry, 2006, 98, [2] Decyzja Komisji z dn. 9 lutego 2006 zmieniająca decyzję 96/335/WE ustanawiającą wykaz i powszechne nazewnictwo składników stosowanych w produktach kosmetycznych. [3] Grajek W. (pod red.): Przeciwutleniacze w żywności aspekty zdrowotne, technologiczne, molekularne i analityczne. Wydawnictwo Naukowo Techniczne, Warszawa [4] Jayaprakasam B., Vanisree M., Zhang Y., Dewitt D. L., Nair M. G.: Impact of alkyl esters of caffeic and ferulic acids on tumor cell proliferation, cyclooxygenase enzyme, and lipid peroxidation. J. Agric. Food Chem, 2006, 54,

19 WŁAŚCIWOŚCI SORPCYJNE ODPADOWYCH PRODUKTÓW POCHODZENIA ORGANICZNEGO ANNA KŁOPOTEK Katedra Towaroznawstwa Przemysłowego Opiekun naukowy: dr hab. inż. Ryszard Cierpiszewski, prof. nadzw. UEP Wstęp Podczas przetwarzania surowców pochodzenia roślinnego uzyskuje się produkty podstawowe, jak również produkty uboczne i odpady. Rocznie w Polsce w przemyśle owocowym przetwarza się około 2 mln ton surowca, co w konsekwencji prowadzi do powstania ogromnych pokładów produktów odpadowych. Wytłoki z owoców stanowią % masy przetwarzanych owoców. Wywożenie ich na wysypiska wiążę się zarówno ze stratą dla środowiska, jak i gospodarki [1,2]. Głównymi kierunkami wykorzystania odpadów z przemysłu owocowego jest ich przetwarzanie na pasze i kompostowanie. Jednak korzyści związane z zagospodarowaniem odpadów mogą być większe i upatruje się je w obniżeniu kosztów utylizacji i wywozu, lepszym wykorzystaniu surowców, jak i w wytwarzaniu nowych produktów [3]. Odpady przemysłu owocowego zawierają znaczną ilość włókna pokarmowego, które posiada zdolność sorpcji metali. Naturalne sorbenty stanowią źródło tanich, dostępnych w dużych ilościach materiałów łatwych w utylizacji. Mogą również być modyfikowane w celu zwiększenia ich efektywności [3,4]. Cel badań Celem pracy jest zbadanie właściwości sorpcyjnych odpadowych produktów pochodzenia organicznego oraz porównanie ich efektywności adsorpcji na różnych produktach odpadowych. Kolejnym etapem badań będzie znalezienie praktycznego zastosowania otrzymanych sorbentów. Materiały i metody Odpadowymi produktami pochodzenia organicznego wykorzystanymi do badań są wytłoki z wiśni, śliwek i jabłek. Rozdrobnione odpadowe pestki poddane zostaną procesowi karbonizacji, a następnie aktywacji. 19

20 Wyniki Właściwości sorpcyjne zostaną zbadane metodą atomowej spektrometrii adsorpcyjnej AAS. Literatura [1] Król S., Nawirska A., Usuwanie metali ciężkich na wytłokach owocowych w układach dynamicznych. Technologia Alimentaria, 2003, 2(1), [2] Rocznik Statystyczny Rolnictwa 2010, GUS, Warszawa, [3] Nawirska A., Zagospodarowanie odpadów z przemysłu owocowo warzywnego, Przemysł Spożywczy i Owocowo Warzywny, 2007, 10, [4] Wan Ngah W.S., Hanafiah M.A.K.M., Removal of heavy metal ions from wastewater by chemically modified plant wastes as adsorbents: A review, Bioresource Technology, 2008, 99,

21 MODEL SALFORDZKI SYSTEMU ZAPEWNIENIA BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI JAKO ALTERNATYWA HACCP W MIKRO PRZEDSIĘBIORSTWACH BRANŻY SPOŻYWCZEJ WIOLETTA KŁOPOTEK Katedra Towaroznawstwa Żywności Opiekun naukowy: dr hab. Maria Małecka, prof. nadzw. UEP Bezpieczeństwo żywności to zagadnienie znane każdej firmie zajmującej się biznesem żywnościowym. Wymagania dla zakładów spożywczych sformułowane w przepisach prawa żywnościowego odnoszą się nie tylko do spełnienia wymagań sanitarno-higienicznych, ale również do budowania zaufania poprzez zastosowanie podejścia jakościowego. Odzwierciedleniem tego podejścia jest system zapewnienia bezpieczeństwa żywności HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Point). Pomimo wielu pozytywnych opinii nie tylko ze strony Urzędowej Kontroli Żywności, HACCP dla mikro firm takich jak jednostki handlu detalicznego czy gastronomia to narzędzie wymagające wiedzy i dużego zaangażowania. Opinie właścicieli i pracowników tych małych przedsiębiorstw wskazują, że dokumentacja systemu HACCP kojarzy się z biurokracją narzuconą przez Unię Europejską i stanowi poważne obciążenie, które nie da się wytłumaczyć w sposób racjonalny i praktyczny. Dlatego też przedsiębiorcy nie widzą sensu angażowania się w budowanie, utrzymanie i doskonalenie działań na rzecz bezpieczeństwa żywności. Od momentu wejścia Polski w struktury UE poziom wdrożenia tego systemu w obiektach branży spożywczej jest nadal na niskim poziomie. Pomimo, że istnieją dokumenty zawierające ułatwienia we wdrażaniu HACCP, to nadal brak jest konkretnych narzędzi, które można byłoby zastosować w sposób prosty i uniwersalny w każdym mikro zakładzie zajmującym się produkcją i obrotem żywnością. Doskonałym przykładem tego, że można zaproponować mikro przedsiębiorstwom rozwiązanie, które zawiera duże uproszczenie dokumentacyjne przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa i jakości zdrowotnej żywności oraz elastyczności HACCP jest projekt zrealizowany przez brytyjską Agencję ds. Standardów Żywności (Food Standard Agency) we współpracy z Uniwersytetem Salfordzkim (Salford University). Efektem tych prac jest narzędzie zwane pakietem SFBB (Safer Food Better Business). Fenomenem tego modelu jest: prosta forma; zrozumiały dla każdego użytkownika język nie zawierający nomenklatury

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ Badania kinetyki utleniania wybranych grup związków organicznych podczas procesów oczyszczania

Bardziej szczegółowo

VI. SZKOLENIA SPECJALNE

VI. SZKOLENIA SPECJALNE VI. SZKOLENIA SPECJALNE 1. Zasady wzorcowania przyrządów pomiarowych Czas trwania: 1 dzień / 8 godzin lekcyjnych CEL: Zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami z zakresu metrologii, zasadami doboru

Bardziej szczegółowo

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk i recykling założenia prawne Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk Odzysk ( ) jakikolwiek proces, którego wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie

Bardziej szczegółowo

Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+

Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+ Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+ Ewelina Kaatz-Drzeżdżon Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku marzec 2015 Nowy

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż.

Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż. Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż. Sławomir Stec Zakład Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Państwowa Wyższa

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Definicja i zakres pojęcia technologia 1.2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie:

Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Ekspert: PATRYCJA WROSZ Autorka opracowań metod jakościowych i ilościowych wykorzystujących spektroskopię IR i NIR, a także prelegent i szkoleniowiec, audytor wewnętrzny systemu HACCP i BRC/IFS oraz audytor

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Kujawsko-Pomorskiego Inteligentne specjalizaje

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Kujawsko-Pomorskiego Inteligentne specjalizaje Regionalna Strategia Innowacji Województwa Kujawsko-Pomorskiego Inteligentne specjalizaje Toruń, 13.12.2012 Co oznacza inteligentna specjalizacja? Inteligentna specjalizacja to: identyfikowanie wyjątkowych

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

TWORZYWA BIODEGRADOWALNE

TWORZYWA BIODEGRADOWALNE TWORZYWA BIODEGRADOWALNE Opracowały: Joanna Grzegorzek kl. III a TE Katarzyna Kołdras kl. III a TE Tradycyjne tworzywa sztuczne to materiały składające się z polimerów syntetycznych. Większość z nich nie

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE SZKOLENIE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ROZWOJU KAPITAŁU LUDZKIEGO PRZEDSIĘBIORSTW BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W WPROWADZENIE W dobie silnej konkurencji oraz wzrastającej świadomości

Bardziej szczegółowo

VI. SZKOLENIA SPECJALNE

VI. SZKOLENIA SPECJALNE VI. SZKOLENIA SPECJALNE a. Zasady wzorcowania przyrządów pomiarowych szkolenie modułowe moduł I Czas trwania: 1 dzień / 8 godzin lekcyjnych Zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami z zakresu metrologii,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH. Wyk. Maria Anna Wiercińska

USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH. Wyk. Maria Anna Wiercińska USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH Wyk. Maria Anna Wiercińska SPIS TREŚCI 1. PODSTAWOWE POJĘCIA Odpady opakowaniowe Gospodarka odpadami opakowaniowymi

Bardziej szczegółowo

Inteligentna Energia Program dla Europy

Inteligentna Energia Program dla Europy Inteligentna Energia Program dla Europy informacje ogólne, priorytety. Antonina Kaniszewska Program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji (2007-2013) Competitiveness and Innovation framework Programme

Bardziej szczegółowo

ISO 14000 w przedsiębiorstwie

ISO 14000 w przedsiębiorstwie ISO 14000 w przedsiębiorstwie Rodzina norm ISO 14000 TC 207 ZARZADZANIE ŚRODOWISKOWE SC1 System zarządzania środowiskowego SC2 Audity środowiskowe SC3 Ekoetykietowanie SC4 Ocena wyników ekologicznych SC5

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Regionalnej Strategii Innowacji dla Mazowsza wraz z inteligentną specjalizacją regionu. Warszawa, 26 listopada 2013 r.

Aktualizacja Regionalnej Strategii Innowacji dla Mazowsza wraz z inteligentną specjalizacją regionu. Warszawa, 26 listopada 2013 r. Aktualizacja Regionalnej Strategii Innowacji dla Mazowsza wraz z inteligentną specjalizacją regionu 1 Regionalna Strategia Innowacji dla Mazowsza (RSI) horyzontalny dokument strategiczny, uszczegółowienie

Bardziej szczegółowo

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r.

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r. Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Warszawa, 20 marca 2015 r. UMOWA PARTNERSTWA Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków URZĄD MIASTA CZĘSTOCHOWY ul. Śląska 11/13, 42-217 Częstochowa tel. +48 (34) 370 71 00, fax 370 71 70 e-mail:

Bardziej szczegółowo

Ekoinnowacje w Polsce w aspekcie możliwości współpracy nauki z biznesem. Paweł Woźniak EKOS Poznań sp. z o.o.

Ekoinnowacje w Polsce w aspekcie możliwości współpracy nauki z biznesem. Paweł Woźniak EKOS Poznań sp. z o.o. Ekoinnowacje w Polsce w aspekcie możliwości współpracy nauki z biznesem Paweł Woźniak EKOS Poznań sp. z o.o. EKOS Poznań jako nazwa handlowa funkcjonuje na rynku od 1987. Głównymi obszarami działalności

Bardziej szczegółowo

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej oraz Plan działań na rzecz zrównoważonej energii jako elementy planowania energetycznego w gminie Łukasz Polakowski 1 SEAP Sustainable Energy Action

Bardziej szczegółowo

Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny. Aspekty funkcjonowania systemu zagospodarowywania ZSEE w wybranych krajach europejskich

Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny. Aspekty funkcjonowania systemu zagospodarowywania ZSEE w wybranych krajach europejskich Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny Aspekty funkcjonowania systemu zagospodarowywania ZSEE w wybranych krajach europejskich Austria Obecnie w Austrii działają systemy zbierania odpadów elektrycznych

Bardziej szczegółowo

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Bożena Cebulska Prezes Warmińsko-Mazurskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Olsztynie 1 Warszawa, dn. 18.04.2010 2 PLAN WYSTĄPIENIA MŚP W WARMIŃSKO-MAZURSKIM

Bardziej szczegółowo

Oferta dla jednostek samorządu terytorialnego

Oferta dla jednostek samorządu terytorialnego Oferta dla jednostek samorządu terytorialnego Nasza działalność skupia się na zagadnieniach z dziedziny energetyki, w szczególności efektywności energetycznej, zarządzania energią oraz ochrony środowiska.

Bardziej szczegółowo

Wykład 4. Klasyfikacja i metody utylizacji odpadów. E. Megiel, Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii

Wykład 4. Klasyfikacja i metody utylizacji odpadów. E. Megiel, Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii Wykład 4 Klasyfikacja i metody utylizacji odpadów E. Megiel, Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii Odpady - definicja Odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych

Bardziej szczegółowo

Praca dyplomowa. Ocena zarządzania jakością według normy ISO 9001 w przedsiębiorstwach przemysłu spożywczego Autor: Justyna Gniady

Praca dyplomowa. Ocena zarządzania jakością według normy ISO 9001 w przedsiębiorstwach przemysłu spożywczego Autor: Justyna Gniady Praca dyplomowa Ocena zarządzania jakością według normy ISO 9001 w przedsiębiorstwach przemysłu spożywczego Autor: Justyna Gniady Opiekun pracy: dr inż. Stanisław Zając INSTYTUT GODPODARKI I POLITYKI SPOŁECZNEJ

Bardziej szczegółowo

Biznes Mixer w ramach Forum Inicjowania Rozwoju 2014

Biznes Mixer w ramach Forum Inicjowania Rozwoju 2014 Biznes Mixer w ramach Forum Inicjowania Rozwoju 2014 Oferta rozwiązań naukowych dla biznesu i innych partnerów InnoDoktorant, VI edycja Magdalena Śliwińska prof. dr hab. inż. Waldemar Wardencki dr. inż.

Bardziej szczegółowo

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Podstawowe pojęcia i określenia z zakresu towaroznawstwa żywności 1.2. Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

NARODOWE CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU (NCBR)

NARODOWE CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU (NCBR) 3 października 2014 1 NARODOWE CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU (NCBR) agencja wykonawcza nadzorowana przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego powołana w lipcu 2007 w celu realizacji zadań z zakresu polityki

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Wydział: INŻYNIERIA ŚRODOWISKA Kierunek: OCHRONA ŚRODOWISKA (OS) Stopień studiów: I Efekty kształcenia na I stopniu dla kierunku OS K1OS_W01 K1OS_W02 K1OS_W03 OPIS KIERUNKOWYCH

Bardziej szczegółowo

Kursy: 12 grup z zakresu:

Kursy: 12 grup z zakresu: SCHEMAT REALIZACJI USŁUG W RAMACH PROJEKTU EKO-TRENDY Kursy: 12 grup z zakresu: Szkolenia Instalator kolektorów słonecznych - 2 edycje szkoleń - 1 h/gr. 2. Szkolenia Nowoczesne trendy ekologiczne w budownictwie

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności Zarządzanie łańcuchami dostaw żywności w Polsce. Kierunki zmian. Wacław Szymanowski Książka jest pierwszą na naszym rynku monografią poświęconą funkcjonowaniu łańcuchów dostaw na rynku żywności w Polsce.

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r Możliwości finansowania dla MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII 03 czerwca 2008 r OLGA WARZECHA CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII AGH Dział Obsługi Funduszy Strukturalnych tel. 12 617 31 59 warzecha@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 Spis treści Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 1.1. Wprowadzenie...11 1.2. System zarządzania jakością...11 1.3. Standardy jakości w projekcie

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju firmy Decyzje o wyborze rynków Decyzje inwestycyjne Rozwój nowych produktów Pozycjonowanie. Marketing strategiczny

Kierunki rozwoju firmy Decyzje o wyborze rynków Decyzje inwestycyjne Rozwój nowych produktów Pozycjonowanie. Marketing strategiczny Badania marketingowe dr Grzegorz Mazurek Istota badań Podejmowanie decyzji odbywa się na bazie doświadczenia, wiedzy oraz intuicji. Podejmowanie decyzji wiąże się automatycznie z ryzykiem poniesienia porażki

Bardziej szczegółowo

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 1 Mazowsze wobec wyzwań przyszłości Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 2 Strategia Rozwoju Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów Oferta szkoleniowa CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILIT Y S z k o l e n i a i t r e n i n g i d l a p r a c o w n i k ó w i z a r z ą d ó w PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych

Bardziej szczegółowo

W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach

W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach 1 W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach dr Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Gospodarki Wrocław, 21 maja 2012 roku Regionalny Program

Bardziej szczegółowo

2010-11-25 PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA)

2010-11-25 PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA) wiemy, jak połączyć naukę z biznesem PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA) Wielkopolska Platforma Innowacyjna (WPI) Kontekst

Bardziej szczegółowo

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Kwiecień 2013 Katarzyna Bednarz Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Jedną z najważniejszych cech polskiego sektora energetycznego jest struktura produkcji

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku ZARZĄDZENIE Nr 84/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku zmieniające zasady organizacji studiów podyplomowych Zarządzanie jakością Na podstawie 7 Regulaminu

Bardziej szczegółowo

Współpraca z jednostkami B+R i uczelniami szansą na innowacyjny rozwój polskich przedsiębiorstw z sektora MŚP. Przykłady dobrych praktyk

Współpraca z jednostkami B+R i uczelniami szansą na innowacyjny rozwój polskich przedsiębiorstw z sektora MŚP. Przykłady dobrych praktyk Klaster Gospodarki Odpadowej i Recyklingu szansą rozwoju innowacyjnych przedsiębiorstw z branży odpadowej i recyklingu Współpraca z jednostkami B+R i uczelniami szansą na innowacyjny rozwój polskich przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r.

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Agata Payne Dyrektoriat Środowisko Polityka spójności i ocen oddziaływania na

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

EKOLOGICZNA OCENA CYKLU ŻYCIA W SEKTORZE PALIW I ENERGII. mgr Małgorzata GÓRALCZYK

EKOLOGICZNA OCENA CYKLU ŻYCIA W SEKTORZE PALIW I ENERGII. mgr Małgorzata GÓRALCZYK EKOLOGICZNA OCENA CYKLU ŻYCIA W SEKTORZE PALIW I ENERGII mgr Małgorzata GÓRALCZYK Polska Akademia Nauk, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Pracownia Badań Strategicznych, ul. Wybickiego

Bardziej szczegółowo

Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii. dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności

Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii. dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii 29.11.2011 2011/0156(COD) PROJEKT OPINII Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego,

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

GLP/GMP, ISO 17025, HACCP, ISO 9001, GMP

GLP/GMP, ISO 17025, HACCP, ISO 9001, GMP OFERTA: 1. Szkolenia otwarte, zamknięte i na życzenie 2. Badanie potrzeb szkoleniowych 3. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych 4. Kurs chromatografii 5. Konsulting przy wdrażaniu

Bardziej szczegółowo

Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk. Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut

Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk. Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut Gdańsk, 2012 Zarządzanie planem gospodarki odpadami Warunkiem realizacji planu gospodarki odpadami jest ustalenie systemu zarządzania

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 Informacje ogólne ISO 50001 to standard umożliwiający ustanowienie systemu i procesów niezbędnych do osiągnięcia poprawy efektywności energetycznej.

Bardziej szczegółowo

Krajowy Program Gospodarki Odpadami

Krajowy Program Gospodarki Odpadami Krajowy Program Gospodarki Odpadami KPGO został sporządzony jako realizacja przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 oraz z 2002 r. Nr 41, poz. 365 i Nr 113, poz.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r.

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia planów studiów podyplomowych

Bardziej szczegółowo

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r.

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r. Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie Warszawa 8 maja 2013 r. Efektywne zarządzanie energią jest jednym z warunków krytycznych do osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Michał Majcherek Agro Klaster Kujawy Stowarzyszenie Na Rzecz Innowacji i Rozwoju W dzisiejszych warunkach konkurencyjność

Bardziej szczegółowo

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków ekspertka: z UE. Barbara Pędzich-Ciach prowadząca: Dorota Kostowska Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Kierunki wspierania. Wyniki projektu Insight 2030

Kierunki wspierania. Wyniki projektu Insight 2030 Warszawa, 1 marca 2012 Kierunki wspierania innowacyjności ci przedsiębiorstw. Wyniki projektu Insight 2030 Beata Lubos, Naczelnik Wydziału Polityki Innowacyjności, Departament Rozwoju Gospodarki, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001)

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) ROMAN KOŁODZIEJ IV Konferencja Naukowo-Techniczna,,Utrzymanie ruchu w przemyśle spożywczym Szczyrk, 26 kwietnia 2012 r. 1 PLAN

Bardziej szczegółowo

Targi POL-EKO-SYSTEM. Strefa RIPOK NANOODPADY JAKO NOWY RODZAJ ODPADÓW ZAGRAŻAJĄCYCH ŚRODOWISKU

Targi POL-EKO-SYSTEM. Strefa RIPOK NANOODPADY JAKO NOWY RODZAJ ODPADÓW ZAGRAŻAJĄCYCH ŚRODOWISKU NANOODPADY JAKO NOWY RODZAJ ODPADÓW ZAGRAŻAJĄCYCH ŚRODOWISKU Beata B. Kłopotek Departament Gospodarki Odpadami Poznań, dnia 28 października 2015 r. Zakres prezentacji 1. Nanomateriały definicja, zastosowania,

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4 Planowanie rozwoju technologii - Aleksander Buczacki 4.1. Wstęp 4.2. Proces planowania rozwoju technologii

Rozdział 4 Planowanie rozwoju technologii - Aleksander Buczacki 4.1. Wstęp 4.2. Proces planowania rozwoju technologii Spis treści Wprowadzenie Rozdział 1 Pojęcie i klasyfikacja produktów oraz ich miejsce w strategii firmy - Jerzy Koszałka 1.1. Wstęp 1.2. Rynek jako miejsce oferowania i wymiany produktów 1.3. Pojęcie produktu

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe

Badania marketingowe Badania marketingowe Dr hab. prof. SGH Katedra Rynku i Marketingu SGH teresataranko@o2.pl Konsultacje pokój 302 Madalińskiego 6/8 Wtorek -15.00-16.00 Struktura problematyki 1. Definicja i funkcje badań

Bardziej szczegółowo

Gospodarka niskoemisyjna

Gospodarka niskoemisyjna Pracownia Badań Strategicznych, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Gospodarka niskoemisyjna dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH, mgr Marcin Cholewa Kraków, 02.06.2015

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

Zespół C: Spalanie osadów oraz oczyszczania spalin i powietrza

Zespół C: Spalanie osadów oraz oczyszczania spalin i powietrza Projekt realizowany przy udziale instrumentu finansowego Unii Europejskiej LIFE+ oraz środków finansowych NFOŚiGW Dnia 01 czerwca 2012 r. FU-WI Sp. z o.o. rozpoczęła realizację projektu unijnego pn. Demonstracyjna

Bardziej szczegółowo

Specjalne strefy ekonomiczne, klastry i co dalej

Specjalne strefy ekonomiczne, klastry i co dalej 1 Specjalne strefy ekonomiczne, klastry i co dalej Seminarium naukowe Instytut Przedsiębiorstwa Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Warszawa, 11 marca 2014r. Atrakcyjne miejsce dla 2 obecnych i przyszłych

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Problemy z realizacji programów ochrony powietrza i propozycje zmian prawnych i rozwiązań w zakresie niskiej emisji Piotr Łyczko

Problemy z realizacji programów ochrony powietrza i propozycje zmian prawnych i rozwiązań w zakresie niskiej emisji Piotr Łyczko Problemy z realizacji programów ochrony powietrza i propozycje zmian prawnych i rozwiązań w zakresie niskiej emisji Piotr Łyczko Departament Środowiska Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Program

Bardziej szczegółowo

ergo energy to: www.ergoenergy.pl

ergo energy to: www.ergoenergy.pl ergo energy to: Sprzedaż energii elektrycznej na terenie całego kraju. Lider w implementacji nowatorskich rozwiązań. Realizacja projektów w ramach programów unijnych. Realizacja programów inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Program na rzecz Konkurencyjności i Innowacji 2007-2013 (CIP)

Program na rzecz Konkurencyjności i Innowacji 2007-2013 (CIP) Program na rzecz Konkurencyjności i Innowacji 2007-2013 (CIP) Wsparcie EKOINNOWACJI Danuta Dyrszka International Scientific Thematic Network for Environmental Technologies ENVITECH-Net N Co to znaczy ekoinnowacja?

Bardziej szczegółowo

Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską. Agnieszka Wilk Dolnośląska Izba Rzemieślnicza we Wrocławiu Marzec 2015.

Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską. Agnieszka Wilk Dolnośląska Izba Rzemieślnicza we Wrocławiu Marzec 2015. DOSKONALENIE UMIEJĘTNOŚCI W ZIELONEJ GOSPODARCE ZA POMOCĄ ZAAWANSOWANEGO PROGRAMU SZKOLENIOWEGO CRADLE TO CRADLE - OD KOŁYSKI DO KOŁYSKI W MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTWACH Projekt jest współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Roztwory buforowe i bufory do uwalniania

Roztwory buforowe i bufory do uwalniania Roztwory buforowe i bufory do uwalniania www.poch.com.pl WSTĘP Oferowane przez firmę POCH odczynniki laboratoryjne cechują się najwyższą jakością, którą doskonalimy od ponad 60-ciu lat istnienia firmy.

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADAŃ EWALUACYJNYCH EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTW/ORGANIZACJI/INSTYTUCJI W RAMACH PROJEKTU

RAPORT Z BADAŃ EWALUACYJNYCH EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTW/ORGANIZACJI/INSTYTUCJI W RAMACH PROJEKTU Ewelina Ciaputa RAPORT Z BADAŃ EWALUACYJNYCH EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTW/ORGANIZACJI/INSTYTUCJI W RAMACH PROJEKTU ZIELONA INICJATYWA GOSPODARCZA. PARTNERSTWO NA RZECZ EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ

Bardziej szczegółowo

Finansowanie samorządowych inwestycji w gospodarkę odpadami

Finansowanie samorządowych inwestycji w gospodarkę odpadami Bank Ochrony Środowiska Alicja Siemieniec Dyrektor Departamentu Finansowania i Projektów Ekologicznych Finansowanie samorządowych inwestycji w gospodarkę odpadami Paliwa Alternatywne. Waste to Energy.

Bardziej szczegółowo

Inteligentna specjalizacja w Województwie Mazowieckim. Procesy usługowe usługi B2B, w tym usługi finansowe usługi B+R

Inteligentna specjalizacja w Województwie Mazowieckim. Procesy usługowe usługi B2B, w tym usługi finansowe usługi B+R Inteligentna specjalizacja w Województwie Mazowieckim Obszary gospodarcze sektor rolno-spożywczy sektor chemiczny sektor medyczny sektor energetyczny sektor IT Technologie wiodące biotechnologia technologie

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE MOŻLIWOŚCI FINANSOWANIA PRZEDSIĘBIORSTW W OKRESIE PROGRAMOWANIA 2014 2020

WSPARCIE MOŻLIWOŚCI FINANSOWANIA PRZEDSIĘBIORSTW W OKRESIE PROGRAMOWANIA 2014 2020 WSPARCIE MOŻLIWOŚCI FINANSOWANIA PRZEDSIĘBIORSTW W OKRESIE PROGRAMOWANIA 2014 2020 Źródła wsparcia dla firm na lata 2014 2020 Zagadnienia krajowych i regionalnych inteligentnych specjalizacji Opracował:

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT

ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT Załącznik nr 5 do Regulaminu zamówień publicznych UMiG w Staszowie ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT dla zamówień o wartości nie przekraczającej wyrażonej w złotych równowartości kwoty 30 000 euro Gmina Staszów

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP SKLEP STACJONARNY I SPRZEDAŻ ONLINE Kryteria Certyfikatu Zielony Sklep zostały pogrupowane w zbiory, zgodnie z obszarem, którego dotyczą (centrala / punkt sprzedaży /

Bardziej szczegółowo

Prezentacja dobrych praktyk w zakresie systemów gromadzenia odpadów i wytwarzania paliwa z odpadów

Prezentacja dobrych praktyk w zakresie systemów gromadzenia odpadów i wytwarzania paliwa z odpadów Prezentacja dobrych praktyk w zakresie systemów gromadzenia odpadów i wytwarzania paliwa z odpadów Józef Mokrzycki Prezes Zarządu Mo-BRUK S.A. Warszawa, 14 listopada 2012 Odpady komunalne wytwarzane w

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE. Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r.

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE. Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r. Gospodarka niskoemisyjna co to takiego? Gospodarka niskoemisyjna (ang. low emission economy)

Bardziej szczegółowo

Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu

Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu Rafał Rowiński, Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce Inwestycje w badania i rozwój są jednym ze sposobów wyjścia z kryzysu gospodarczego. Średni

Bardziej szczegółowo

POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących

POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących Zgodnie z art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, wsparcie dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą podlega

Bardziej szczegółowo

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Łukasz Urbanek Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji Departament RPO Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Strategia lizbońska 2007-2013 Strategia Europa 2020 2014-2020 Główne założenia

Bardziej szczegółowo

Wspieranie kontroli rynku w zakresie genetycznie zmodyfikowanych organizmów

Wspieranie kontroli rynku w zakresie genetycznie zmodyfikowanych organizmów Wspieranie kontroli rynku w zakresie genetycznie zmodyfikowanych organizmów Program: Tworzenie naukowych podstaw postępu biologicznego i ochrona roślinnych zasobów genowych źródłem innowacji i wsparcia

Bardziej szczegółowo

2.1. Charakterystyka badanego sorbentu oraz ekstrahentów

2.1. Charakterystyka badanego sorbentu oraz ekstrahentów BADANIA PROCESU SORPCJI JONÓW ZŁOTA(III), PLATYNY(IV) I PALLADU(II) Z ROZTWORÓW CHLORKOWYCH ORAZ MIESZANINY JONÓW NA SORBENCIE DOWEX OPTIPORE L493 IMPREGNOWANYM CYANEXEM 31 Grzegorz Wójcik, Zbigniew Hubicki,

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r.

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. Cukiernik 751201 Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego

Bardziej szczegółowo

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński 2012 Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą dr Adam Jabłoński GENEZA POWSTANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO Konferencja w Rio de Janeiro 1992 r. 27 Zasad Zrównoważonego Rozwoju Karta Biznesu Zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie System zarządzania energią to uniwersalne narzędzie dające możliwość generowania oszczędności energii, podnoszenia jej efektywności

Bardziej szczegółowo

Standard Planu Gospodarki Niskoemisyjnej

Standard Planu Gospodarki Niskoemisyjnej Standard Planu Gospodarki Niskoemisyjnej Piotr Kukla FEWE - Fundacja na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii ul. Rymera 3/4, 40-048 Katowice tel./fax +48 32/203-51-14 e-mail: office@fewe.pl; www.fewe.pl

Bardziej szczegółowo

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości W imieniu Świętokrzyskiego Centrum Innowacji i Transferu Technologii Sp. z o.o. oraz Targów Kielce pragnę Państwa serdecznie zaprosić do bezpłatnego udziału w IX Świętokrzyskiej Giełdzie Kooperacyjnej

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE

OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE 2 z 5 Szanowni Państwo, Urzędy gmin i miast będąc gospodarzami na swoim terenie, poprzez

Bardziej szczegółowo