Raport Aon Polska 2013/2014. Zarządzanie ryzykiem i ubezpieczeniami w firmach w Polsce

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Raport Aon Polska 2013/2014. Zarządzanie ryzykiem i ubezpieczeniami w firmach w Polsce"

Transkrypt

1 Raport Aon Polska 2013/2014 Zarządzanie ryzykiem i ubezpieczeniami w firmach w Polsce

2

3 Zarządzanie ryzykiem i ubezpieczeniami w firmach w Polsce Raport Aon Polska 2013/2014

4 Autorzy raportu Mateusz Przywecki, Janusz Słobosz, Radosław Ziomko Aon Polska Sp. z o.o. Projekt graficzny i przygotowanie do druku Studio Graficzne Studyo Informacje zawarte w niniejszym opracowaniu zostały przygotowane przez Aon Polska Sp. z o.o. (dalej Aon Polska ) i zawierają ogólne dane na temat ubezpieczeń i zarządzania ryzykiem zebrane na podstawie doświadczeń oraz wiedzy Aon Polska jako brokera ubezpieczeniowego i doradcy w zakresie zarządzania ryzykiem. Opracowanie nie może być jednak traktowane jako porada dotycząca indywidualnej sprawy. Przed podjęciem decyzji w konkretnej sprawie należy skorzystać z profesjonalnego doradztwa. Jednocześnie informujemy, że wyłączne autorskie prawa majątkowe do niniejszego opracowania przysługują Aon Polska. W związku z tym materiał ten nie może być przetwarzany w jakikolwiek sposób ani w jakiejkolwiek formie bez zgody Aon Polska Aon Polska Sp. z o.o.

5 Kluczowe wnioski oraz profil uczestników badania 9 Kluczowe wnioski 10 Uczestnicy badania 12 Aktualne tendencje zarządzania ryzykiem i ubezpieczeniami 15 Wpływ zarządzania ryzykiem na wartość Aon Risk Maturity Index 17 Kluczowe scenariusze ryzyka dla polskiej gospodarki w okresie następnych dwóch lat 22 Rezultaty badania 29 Kluczowe ryzyka na lata Kluczowe tendencje z trzech ostatnich edycji badania Przesłanki działań oraz oczekiwane korzyści w zakresie zarządzania ryzykiem 38 Pozycjonowanie polityki zarządzania ryzykiem i zaangażowanie kierownictwa 46 Podstawowe metody identyfikacji i oceny ryzyka 50 Organizacja zarządzania ryzykiem 54 Oczekiwania względem ubezpieczycieli i rynku ubezpieczeniowego 59 Wykorzystanie ubezpieczeń w procesie zarządzania ryzykiem 62 Metodologia badania oraz profil organizacji 67 Informacje oraz kontakt do Aon 69 Informacje o Aon 70 Kontakt w związku z raportem 73 Kontakt do Aon Risk Solutions 74

6

7 Sławomir Bany Prezes Zarządu, Aon Polska Sp. z o.o. Szanowni Państwo, Z wielką przyjemnością oddaję w Państwa ręce raport dotyczący już trzeciej edycji badania Zarządzanie ryzykiem i ubezpieczeniami w firmach w Polsce. Niniejsze opracowanie bazuje na przeprowadzanym co 2 lata globalnym badaniu Aon Global Risk Management Survey. Dzięki temu przekazywany w Państwa ręce raport pozwala na unikalne porównanie tendencji w zarządzaniu ryzykiem i ubezpieczeniami występujących w Polsce z najlepszymi praktykami w tym zakresie na świecie. W bieżącej edycji tej nowatorskiej na polskim rynku publikacji wzięła udział rekordowa liczba ponad 230 firm funkcjonujących w różnych sektorach gospodarki. Uczestnikom naszego badania pragnę gorąco podziękować za poświęcony czas oraz podzielenie się z nami swoją wiedzą i wartościowymi informacjami. Dodatkowo chciałbym również podziękować osobom i organizacjom, które przyczyniły się do powstania raportu, w szczególności Pani dr Monice Wieczorek z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, Pani Iwonie Dybał z Polskiej Unii Dystrybutorów Stali oraz Panu Sławomirowi Pijanowskiemu ze Stowarzyszenia Zarządzania Ryzykiem POLRISK. Coraz większa popularność i rozpoznawalność naszego badania jest również odzwierciedleniem pozycji Aon na polskim rynku usług zarządzania ryzykiem i pośrednictwa ubezpieczeniowego. Według dostępnych rankingów w 2013 roku Aon Polska utrzymał i umocnił pozycję lidera wśród firm brokerskich działających na rodzimym rynku, dostarczając Klientom innowacyjnych rozwiązań oraz wsparcia wysoko wykwalifikowanego i zaangażowanego w swoją pracę zespołu ekspertów w dziedzinie ubezpieczeń i zarządzania ryzykiem. Bazujący na rezultatach badania raport Aon Polska jest źródłem profesjonalnej wiedzy na temat kompleksowego zarządzania ryzykiem, przeznaczonym dla menadżerów najwyższego szczebla. Badanie pozwala uchwycić najistotniejsze trendy oraz tendencje, które charakteryzują polski rynek zarządzania ryzykiem i ubezpieczeń. Jestem przekonany, że zawarte w raporcie dane oraz wnioski przybliżą Państwu ideę zarządzania ryzykiem i pozwolą lepiej zrozumieć korzyści wynikające z praktycznego zastosowania tego typu rozwiązań. Serdecznie zapraszam do lektury, Sławomir Bany Prezes Zarządu Aon Polska Sp. z o.o. 7

8

9 Kluczowe wnioski oraz profil uczestników badania

10 Kluczowe wnioski Zagrożenia związane ze spowolnieniem gospodarczym, wzrastającą konkurencją oraz utratą płynności finansowej stanowią priorytet dla polskich firm. Blisko 3/4 badanych organizacji poniosło w ostatnim okresie straty finansowe związane ze spowolnieniem gospodarczym, jednocześnie jedynie 1/3 posiada plan działania wobec ryzyka spowolnienia gospodarczego. Główną przesłankę do wzmocnienia zarządzania ryzykiem w firmach stanowi niestabilność ekonomiczna. Największy wzrost znaczenia w zakresie przyczyn wzmocnienia zarządzania ryzykiem dotyczy presji ze strony klientów. Wśród wskazywanych korzyści wynikających z inwestycji w zarządzanie ryzykiem największe znaczenie mają możliwości podejmowania bardziej świadomych decyzji dotyczących zatrzymania/przyjęcia ryzyka, usprawniona kontrola wewnętrzna oraz poprawa standardów zarządzania w firmie. Systematyczne zaangażowanie zarządu w kwestie zarządzania ryzykiem oraz rozpatrywanie przez zarząd specyficznych ryzyk biznesowych deklaruje blisko 1/3 badanych firm. Dyskusja, doświadczenie oraz intuicja kadry zarządzającej są najczęściej stosowanymi metodami identyfikacji i oceny ryzyka w Polsce w odróżnieniu od firm zagranicznych, gdzie dominują formalne rejestry ryzyka oraz analizy ilościowe. Jedynie 1/5 badanych firm posiada w swoich strukturach departament zarządzania ryzykiem i ubezpieczeniami, który najczęściej podlega pod funkcję CFO. W blisko 2/3 przypadków zatrudnienie w departamencie nie przekracza pięciu osób. 10

11 Sprawna likwidacja szkód pozostaje na pierwszym miejscu wśród priorytetów wyboru ubezpieczyciela. Największy wzrost znaczenia w kontekście wyboru ubezpieczyciela dotyczy doświadczenia w danej branży. Wśród oczekiwań wobec rynku ubezpieczeniowego dominują kwestie związane z zakresem ochrony ubezpieczeniowej, tj. oczekiwanie większej elastyczności i szerszego zakresu ochrony. Ponad połowa organizacji oczekuje, iż ubezpieczyciele docenią wysiłki w zakresie zarządzania ryzykiem poprzez obniżenie składki ubezpieczeniowej. Odsetek firm, które polegają na brokerze ubezpieczeniowym w zakresie ustalenia limitów odpowiedzialności jest w Polsce blisko dwukrotnie niższy niż w odniesieniu do rezultatów badania globalnego. Pomiar kosztów ryzyka sprowadza się najczęściej do określenia wartości składki ubezpieczeniowej, które deklaruje 80% badanych firm. Tylko 1/5 firm dokonuje pomiaru kosztów związanych z pozostałymi elementami całkowitego kosztu ryzyka. W perspektywie następnych trzech lat jedynie 1% badanych firm rozważa ustanowienie zależnego zakładu ubezpieczeń (Captive), stanowi to blisko dziesięciokrotnie mniejszy odsetek niż w przypadku firm zagranicznych. 11

12 Uczestnicy badania W niniejszej edycji badania wzięła udział rekordowa liczba ponad 230 uczestników zajmujących się kwestiami zarządzania ryzykiem i ubezpieczeniami w swojej praktyce zawodowej. Również w ramach edycji globalnej naszego badania liczba uczestników wzrosła prawie dwukrotnie, osiągając ponad 1400 respondentów reprezentujących firmy działające w ponad 70 krajach świata. Główną grupę uczestników polskiej edycji badania stanowili profesjonaliści zajmujący się finansami firm, w tym członkowie zarządu ds. zarządzania finansami (CFO), dyrektorzy finansowi, skarbnicy oraz główni księgowi. Prezesi zarządu oraz dyrektorzy zarządzający stanowili 13% respondentów. Osoby zajmujące bezpośrednio kierownicze stanowiska w zakresie zarządzania ryzykiem lub ubezpieczeniami, czyli risk managerowie lub menadżerowie ds. zarządzania ubezpieczeniami stanowili około 14% uczestniczących w badaniu respondentów. W ramach bliźniaczego badania Aon o zasięgu globalnym udział risk managerów i menadżerów ds. zarządzania ubezpieczeniami był ponad dwukrotnie wyższy, co może świadczyć o stosunkowo niewielkiej popularyzacji zawodu risk managera w Polsce. 12

13 Osoba wypełniająca ankietę, Polska Respondent CFO / Dyr. Finansowy / Członek Zarządu ds. Finansów 21% 37% 34% Risk Manager / Kierownik ds. Zarządzania Ryzykiem i/lub Ubezpieczeń / Dyrektor ds. Zarządzania Ryzykiem i/lub Ubezpieczeń 14% 21% 11% CEO / Prezes Zarządu / Dyrektor Generalny / Dyrektor Zarządzający 13% 32% 3% Treasurer / Skarbnik / Kierownik ds. Rozliczeń 10% 5% 3% Chief Administration Officer / Dyrektor ds. Administracyjnych, Główny Księgowy 14% 10% 37% Sekretarz/ Dyrektor / Kierownik Biura Zarządu 4% 26% 4% COO / Dyr. ds. Operacyjnych 3% N/A 5% Inne 21% N/A 4% Osoba wypełniająca ankietę, Global Respondent CFO / Dyr. Finansowy / Członek Zarządu ds. Finansów 13% 12% 5% Risk Manager / Kierownik ds. Zarządzania Ryzykiem i/lub Ubezpieczeń / Dyrektor ds. Zarządzania Ryzykiem i/lub Ubezpieczeń 33% 51% 54% CEO / Prezes Zarządu / Dyrektor Generalny / Dyrektor Zarządzający 8% 4% 2% Treasurer/ Skarbnik / Kierownik ds. Rozliczeń 5% 2% 6% Chief Administration Officer / Dyrektor ds. Administracyjnych, Główny Księgowy 8% 1% 1% Sekretarz / Dyrektor / Kierownik Biura Zarządu 2% 2% 1% COO / Dyr. ds. Operacyjnych 2% 2% 1% Inne 13% 10% 14% 13

14

15 Aktualne tendencje zarządzania ryzykiem i ubezpieczeniami

16

17 Wpływ zarządzania ryzykiem na wartość Aon Risk Maturity Index Jednym z głównych celów przyświecających realizacji przez Aon Badania zarządzania ryzykiem i ubezpieczeniami w firmach w Polsce jest przedstawienie aktualnego stanu zaawansowania dyscypliny zarządzania ryzykiem w naszym kraju oraz bieżących tendencji rozwojowych w powyższym zakresie, w tym przede wszystkim w kontekście praktyk międzynarodowych. Liczymy, iż zapoznanie się z aktualnymi trendami przez polskie środowisko osób zajmujących się zawodowo kwestiami ryzyka i zarządzania nim przyczyni się do dalszego rozwoju tej dyscypliny na naszym rodzimym rynku. Rezultaty naszych badań na przestrzeni lat pokazują, iż tendencją, której poświęca się coraz więcej uwagi we współczesnych zastosowaniach zarządzania ryzykiem, jest wsparcie tworzenia wartości firmy. W tym względzie mamy do czynienia ze swoistym powrotem do korzeni, gdyż, co do zasady, pierwotnym celem zarządzania ryzykiem jest właśnie wpływ na wartość poprzez minimalizację zagrożeń i maksymalizację szans osiągnięcia zakładanych celów. Natomiast w ostatnich latach motyw ten uległ wyparciu poprzez obecność elementów związanych z zarządzaniem ryzykiem w rosnącej ilości regulacji i standardów oraz tzw. najlepszych praktyk zarządczych. Z drugiej strony zarządzający, przyjmując rolę i znaczenie zarządzania ryzykiem, coraz częściej domagają się twardych dowodów, iż inwestycja w wielu wypadkach znaczących zasobów firmy przynosi zwrot w postaci zwiększenia jej wartości. W rezultacie nader często zarządzanie ryzykiem zaczyna być postrzegane jako dość kosztowne i angażujące narzędzie kontroli i zapewnienia, a nie jeden z kluczowych elementów zarządzania wpływający na potencjał kreowania wartości. Naturalnym jest zatem, iż rolą Aon, jako światowego lidera na rynku usług związanych z zarządzaniem ryzykiem, jest podjęcie wyzwania związanego z określeniem jego wpływu na wartość i tym samym dostarczenia przesłanek do dalszego rozwoju, jak i osiągnięcia wyższego stopnia dojrzałości przez firmy, które rozpoczęły prace w tym zakresie motywowane np. względami natury regulacyjnej. W niniejszej edycji raportu pragniemy przedstawić ideę oraz główne wnioski wynikające z zastosowania Aon Risk Maturity Index narzędzia, które w ostatnim czasie zostało uznane przez międzynarodowe środowisko profesjonalistów w obszarze zarządzania ryzykiem za jedną z bardziej znaczących innowacji wspierających ocenę oraz dalszy rozwój wdrożonych systemów zarządzania ryzykiem. Aon Risk Maturity Index What s your organization s risk maturity rating? Aktualne tendencje zarządzania ryzykiem i ubezpieczeniami 17

18 Aon Risk Maturity Index budowa indeksu i jego wykorzystanie Opracowanie indeksu stanowiło globalny wysiłek i jest rezultatem doświadczeń zdobytych we współpracy z jednymi z najbardziej zaawansowanych organizacji w zakresie wykorzystania zarządzania ryzykiem, zarówno pod kątem prowadzenia bieżącej działalności, jak i wdrażania zmian o charakterze strategicznym. W wyniku zgromadzonych informacji określono, iż programy zarządzania ryzykiem firm, które odnoszą największe sukcesy na tym polu, charakteryzują się szeregiem specyficznych cech. Przede wszystkim proces zarządzania ryzykiem jest sterowany i wykorzystywany przez najwyższy poziom zarządzania w firmach, a wśród liderów w tym względzie zarządy i rady nadzorcze aktywnie demonstrują swoje zaangażowanie oraz zrozumienie zagadnień z nim związanych. Powyższe wpływa na utrzymywanie wysokiej kultury organizacyjnej związanej z ryzykiem prowadzenia działalności oraz promocję otwartej i regularnej komunikacji w tym zakresie. Ponadto informacja dotycząca ryzyka jest jednym z podstawowych elementów procesu podejmowania decyzji zarządczych, a sam proces jest ściśle powiązany z kluczowymi procesami wewnętrznymi, jak zarządzanie kapitałem ludzkim oraz zewnętrznymi poprzez udział i aktywne zaangażowanie kluczowych interesariuszy firmy. Indeks dojrzałości zarządzania ryzykiem w swojej istocie jest przede wszystkim narzędziem umożliwiającym samoocenę zaawansowania procesu w firmie oraz monitorowania jego rozwoju, dlatego powyższe cechy zostały sprecyzowane w formie ponad stu dwudziestu szczegółowych zagadnień, zastosowanych rozwiązań, jak i poszczególnych działań i aktywności przedsięwziętych w tym zakresie w ramach organizacji. Poszczególnym odpowiedziom uczestników zostają przyporządkowane punkty, a ich łączna suma determinuje ostateczną ocenę w skali od jednego, która oznacza brak lub początkowy etap dojrzałości zintegrowanego systemu zarządzania ryzykiem do pięciu, którą to oceną charakteryzują się organizacje cechujące się zaawansowanym podejściem. Uczestniczące w badaniu organizacje poprzez otrzymanie syntetycznej oceny mogą zatem uzyskać pogląd odnośnie zaawansowania sytemu zarządzania ryzykiem zarówno w kontekście całokształtu, jak i w odniesieniu do silnych i słabych stron w poszczególnych kategoriach składowych. Powyższe umożliwia uzyskanie punktu wyjścia do określenia kierunków zmian i ulepszeń oraz dalszego rozwoju już wdrożonych systemów zarządzania ryzykiem. Dodatkowym elementem, który wyróżnia Aon Risk Maturity Index od podobnych narzędzi samooceny opartych np. na popularnych standardach zarządczych oraz stanowi o jego wyjątkowości i innowacyjności, jest możliwość odniesienia rezultatów do wyników osiągniętych przez inne organizacje, które uczestniczą w indeksie Aon. Stale rosnąca baza danych wyników samooceny, która w chwili obecnej zawiera ponad tysiąc organizacji, umożliwia odniesienie poszczególnych elementów systemu zarządzania ryzykiem pod kątem branży, skali lub obszaru geograficznego prowadzonej działalności. U podstaw wprowadzenia takiej funkcjonalności stoi przeświadczenie, iż dążenie do osiągnięcia większej dojrzałości lub wypełnienie wymagań standardów w zakresie zarządzania ryzykiem nie jest celem samym w sobie, a każde zmiany powinny być wsparte analizą kosztów i korzyści. Takie porównanie, w niespotykanym wcześniej wymiarze, dostarcza dodatkowego punktu odniesienia w kontekście stanu zaawansowania procesu 18 Aktualne tendencje zarządzania ryzykiem i ubezpieczeniami

19 zarządzania ryzykiem względem podobnych organizacji, pozwalając wyłonić aspekty, które w danej branży są szczególnie istotne lub w sposób bardziej precyzyjny wyłonić różnice w dojrzałości oraz różnorodność podejścia do zarządzania ryzykiem wśród poszczególnych podmiotów. Aktualny poziom zaawansowania i dojrzałości procesu zarządzania ryzykiem wśród badanych organizacji 25% Aon Risk Maturity Index 20% 21,5% 19,1% 15% 14,5% 16,1% 10% 10,5% 10,3% 5% 0% 3,4% 3,8% 1 1,5 2,5 3,5 4,5 0,8% Początkowy Początkowy do Podstawowy Podstawowy Podstawowy Zdefiniowany Zdefiniowany Operacyjny Operacyjny Zaawansowany do do do Zdefiniowany Operacyjny Zaawansowany Początkowy / Brak Podstawowy Zdefiniowany Operacyjny Zaawansowany Brak zintegrowanych działań lub działania bardzo ograniczone w swoim zakresie, które mogą być wdrożone ad hoc w odniesieniu do specyficznych rodzajów ryzyka Ograniczone umiejętności w zakresie identyfikacji, oceny i monitorowania poziomu ryzyka Wystarczające umiejętności identyfikacji, oceny oraz monitorowania i raportowania poziomu kluczowych rodzajów ryzyka dla działalności. Wsparte przez wdrożone metodologie i procedury, których zastosowanie nie jest jednak prowadzone w sposób spójny w całej organizacji Bieżąca i spójna w całej organizacji umiejętność identyfikacji, pomiaru oraz raportowania poziomu ryzyka. Wsparta poprzez systematyczne i całościowe wykorzystanie procedur i technik w ramach wszystkich obszarów działalności organizacji Bardzo dobra zdolność organizacji do analizy i wykorzystania informacji o ryzyku w prowadzonej działalności. Proces jest dynamiczny i podlega dostosowaniom do zmieniających się warunków zewnętrznych oraz profilu ryzyka. Występuje bezpośrednie wykorzystanie informacji o ryzyku do bieżącego podejmowania decyzji Aktualne tendencje zarządzania ryzykiem i ubezpieczeniami 19

20 Dojrzałość w zakresie zarządzania ryzykiem a wpływ na wartość firmy Fundamentem i podstawowym celem funkcjonowania każdego biznesu jest dostarczanie wartości swoim interesariuszom. Na potencjał kreowania wartości wpływ ma wiele czynników zarówno o charakterze wewnętrznym, takich jak trafność decyzji zarządczych i skuteczność ich późniejszego wykonania na poszczególnych szczeblach organizacji, jak również czynników zewnętrznych dotyczących warunków funkcjonowania danego biznesu w otoczeniu gospodarczym oraz zachowania konkurencji. Jakkolwiek poszczególne grupy interesariuszy, takie jak udziałowcy, kredytodawcy, zarządzający, pracownicy czy klienci i kontrahenci mogą mieć nieco odmienne postrzeganie wartości, jaką niesie ze sobą funkcjonowanie firmy, to wszystkim zależy między innymi na bezpieczeństwie, stabilnym rozwoju oraz wypełnianiu założonych i zakomunikowanych celów. Jednym z najistotniejszych, a zarazem powszechnie obserwowalnych wskaźników wartości firmy jest wartość wynikająca z cen akcji notowanych na giełdach papierów wartościowych. Kapitalizacja giełdowa spółki podlega oczywiście wahaniom związanym z aktualną koniunkturą na rynku, natomiast w długim okresie stanowi bezpośredni miernik wartości dla podstawowej grupy interesariuszy, jakimi są właściciele firmy. Ocena inwestorów związana ze stopą zwrotu akcji oraz ich zmiennością definiuje postrzeganie firmy i osiąganych przez nią wyników, stanowiąc często podstawę do oceny skuteczności i jakości zarządzania spółką. W ramach współpracy z Wharton School Uniwersytetu Pensylwanii Aon podjął się weryfikacji tezy, iż zarządzanie ryzykiem, a dokładniej większa dojrzałość w powyższym zakresie przyczynia się do zwiększenia wartości firmy. Zgodnie z podstawowymi celami zarządzania ryzykiem powinno przyczynić się ono do lepszego zachowania cen akcji w czasie, a w szczególności do zwiększenia stopy zwrotu i ograniczenia zmienności. Na próbie ponad stu firm, które uczestniczą w naszym badaniu, a ich akcje są notowane w ramach giełdowego indeksu S&P 500, sprawdzono, czy istnieje potwierdzona statystycznie relacja pomiędzy wynikiem uzyskanym w ramach indeksu dojrzałości zarządzania ryzykiem i zachowaniem cen akcji. Pierwsze rezultaty badania okazały się bardzo obiecujące. W latach następujących po wprowadzeniu indeksu, czyli , grupa firm o zaawansowanym podejściu do zarządzania ryzykiem (ocena 5) charakteryzowała się o połowę niższą zmiennością cen akcji od firm, które nie wdrożyły jakichkolwiek rozwiązań w powyższym zakresie (ocena 1). Jednocześnie silna zależność odwrotna pomiędzy zmiennością ceny akcji a dojrzałością w zakresie zarządzania ryzykiem uzyskała potwierdzenie statystyczne. Również wnioski dotyczące badania stóp zwrotu z akcji potwierdzają, iż istnieje statystycznie istotna relacja, tj. im większa dojrzałość w zarządzaniu ryzykiem, tym wyższa stopa zwrotu z akcji w badanym okresie. Dodatkowym elementem, na który warto zwrócić uwagę, jest zachowanie się cen akcji podczas cyklów rynkowych, tj. hossy oraz bessy. Podczas gdy indeks S&P 500 wzrósł o 4% w 2011 roku, większość badanych spółek osiągnęła dodatnie stopy zwrotu z akcji praktycznie bez względu na wartość oceny charakteryzującej dojrzałość w zakresie zarządzania ryzykiem. Natomiast na spadającym rynku obserwowanym w roku 2012, gdzie indeks S&P spadł o 20%, jedynie firmom o najwyższej ocenie dojrzałości zarządzania ryzykiem (ocena 5) udało się uzyskać dodatnie stopy zwrotu z akcji. Wnikliwa analiza danych związanych z zastosowaniem Aon Risk Maturity Index dostarcza wartościowych wskazówek odnośnie tych elementów zarządzania ryzykiem, które w sposób szczególny wyróżniają organizacje cechujące się zaawansowanym podejściem do zagadnienia oraz odnoszą na tym polu mierzalne sukcesy. W szczególności dojrzałe organizacje cechują się świadomością skomplikowanej natury ryzyka, dążeniem do osiągnięcia konsensusu i zrozumienia w kwestii działań i strategii, jaką należy przyjąć wobec zidentyfikowanych ryzyk oraz determinacją i systematycznością w realizacji przyjętych planów działania. Szczegółowe wnioski i zagadnienia w tym zakresie zostały zaprezentowane w dalszej części niniejszego raportu. 20 Aktualne tendencje zarządzania ryzykiem i ubezpieczeniami

21 40% *Roczna stopa zwrotu z akcji 30% 20% 10% 0% -10% -20% Zwrot* z akcji rośnie w miarę poprawy zarządzania ryzykiem -30% 0 1 1,5 2 2,5 3 3,5 4 4,5 5 Risk Maturity Rating 2010/ /12 60% 50% *Zmienność cen akcji 40% 30% 20% 10% Zmienność* cen akcji maleje w miarę poprawy zarządzania ryzykiem 0 1 1,5 2 2,5 3 3,5 4 4,5 5 Risk Maturity Rating dwuletnia zmienność zmienność 2011 zmienność 2012 Źródło: Wharton School of University of Pennsylvania, Aon Centre for Innovation and Analytics Aktualne tendencje zarządzania ryzykiem i ubezpieczeniami 21

22 Kluczowe scenariusze ryzyka dla polskiej gospodarki w okresie następnych dwóch lat W swoim założeniu Badanie zarządzania ryzykiem i ubezpieczeniami w firmach w Polsce ma być nie tylko przeglądem praktyk zarządczych w powyższych obszarach, lecz również swoistym forum wymiany spostrzeżeń i poglądów pomiędzy osobami zajmującymi się zawodowo kwestiami ryzyka. Jedną z kluczowych wartości, jaką odnajdujemy podczas przeprowadzenia badania są opinie jego uczestników odnośnie potencjalnych zagrożeń dla polskiej gospodarki w latach następnych. Powyższe opinie są poddane analizie przez zespół ekspertów Aon, a jej rezultaty stanowią zbiór kluczowych scenariuszy ryzyka określanych jako znane niewiadome, czyli zdarzenia, których wystąpienie jest prawdopodobne, jednak nie ma pewności, co do możliwości ich faktycznego wystąpienia oraz skali skutków 1. Spowolnienie gospodarcze jak głębokie i jak długo jeszcze potrwa? W trakcie ostatniej edycji badania ryzyko spowolnienia gospodarczego oddało pola innym aktualnym w tamtym czasie zagrożeniom, w tym przede wszystkim ryzyku związanemu z wahaniami kursu walutowego. Tymczasem w zbiorowej świadomości funkcjonowało pojęcie zielonej wyspy niesione na fali optymizmu związanego z szeroko zakrojonym programem inwestycji infrastrukturalnych oraz organizacją turnieju piłkarskiego Euro W bieżącej edycji spowolnienie gospodarcze powróciło na szczyt listy zagrożeń na lata następne, jak również stało się faktem w życiu gospodarczym Polski i Polaków. Powyższe znalazło swoje potwierdzenie w rezultatach tegorocznej edycji badania, w którym to odsetek firm deklarujących poniesienie straty finansowej związanej ze spowolnieniem gospodarczym wzrósł ponad dwukrotnie i dotyczy prawie 3/4 badanych przedsiębiorstw. W dotychczasowym funkcjonowaniu gospodarki rynkowej w ciągu ostatniego dwudziestolecia Polsce udało się uniknąć recesji, a okresy spowolnienia wzrostu gospodarczego trwały stosunkowo krótko, kończąc się szybkim i zdecydowanym wybiciem. Jednakże polska gospodarka stopniowo przechodzi z fazy rozwoju charakterystycznej dla rynków wschodzących na stronę rynków dojrzałych, zatem czynniki wzrostu związane z nienasyconym popytem wewnętrznym na dobra konsumpcyjne i inwestycyjne, czy względnie tanią siłą roboczą, stanowiące między innymi o atrakcyjności polskiego rynku dla inwestorów zagranicznych, będą odgrywać coraz mniejszą rolę. Aon Risk Maturity Index: W ramach procesu planowania i budżetowania zaawansowane organizacje w zakresie zarządzania ryzykiem w sposób bezpośredni wspomagają się danymi w postaci rozkładów prawdopodobieństwa lub zakresów odpowiadających różnym scenariuszom rynkowym. 1 Szczegółowe omówienie metrologii klasyfikacji ryzyka na wiadome, znane niewiadome oraz nieznane niewiadome, tzw. black swans, zostało przedstawione w raporcie z drugiej edycji Badania Aktualne tendencje zarządzania ryzykiem i ubezpieczeniami

23 Z drugiej strony kondycja światowej gospodarki, w tym kryzys w krajach Unii Europejskiej będącej najistotniejszym partnerem handlowym Polski, nie napawa Straty finansowe z powodu spowolnienia gospodarczego 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 73% Ranking ryzyk % Ranking ryzyk % Ranking ryzyk 2009 Formalny plan działań wobec ryzyka spowolnienia gospodarczego 70% 60% 50% 40% 30% 20% 32% 54% 28% 64% 20% 60% optymizmem. Według rezultatów badania globalnego spowolnienie gospodarcze jest nie tylko aktualnym ryzykiem numer jeden na świecie, ale również najistotniejszym zagrożeniem oczekiwanym w latach następnych. Żaden kraj o otwartej gospodarce nie jest wyspą, której funkcjonowanie jest niezależne od otoczenia. Wyjątkowo niekorzystne warunki zewnętrzne powodują, iż istnieje ryzyko, że spowolnienie polskiej gospodarki nie będzie kwestią kilku następnych kwartałów, a scenariusz pogłębionego i długotrwałego osłabienia koniunktury gospodarczej jest bardziej prawdopodobny, niż jak to miało miejsce w dotychczasowej historii, w której polska gospodarka relatywnie późno wchodziła w stan spowolnienia, jak i szybko z niego wychodziła. Realizacja scenariusza długotrwałego spowolnienia wzrostu gospodarczego niesie szereg negatywnych konsekwencji dla funkcjonowania firm w Polsce. Należy przede wszystkim liczyć się ze wzrostem bezrobocia, którego słabnące gospodarki krajów UE nie będą w stanie zaabsorbować poprzez emigrację zarobkową Polaków oraz kurczeniem się popytu wewnętrznego. Niemniej istotnym elementem może okazać się załamanie strony przychodowej sektora publicznego, a co za tym idzie wzrost obciążeń fiskalnych oraz dalsze wzmocnienie wpływu i aparatu kontroli państwa nad wszelakimi aspektami prowadzenia działalności gospodarczej. Dodatkowy czynnik ryzyka stanowi zakończenie cyklu politycznego, które nigdy nie sprzyja wprowadzeniu niepopularnych reform, a zarazem z drugiej strony sprzyja protekcjonizmowi i utrzymaniu status quo wobec trwale nierentownych podmiotów lub całych branż w imię utrzymania miejsc pracy, nabytych przywilejów i zachowania porządku publicznego. 10% 0% Ranking ryzyk 2013 Polska Ranking ryzyk 2011 Global Ranking ryzyk 2009 Materializacja tak fundamentalnego czynnika ryzyka, jakim jest długotrwałe spowolnienie gospodarcze, stanowić będzie nie lada wyzwanie dla kondycji polskich przedsiębiorstw, z których część w tej sytuacji będzie zapewne walczyć o przetrwanie. Aktualne tendencje zarządzania ryzykiem i ubezpieczeniami 23

24 Strategie przetrwania mogą być różne. Niektóre firmy będą szukać swojej szansy w ograniczeniu prowadzonej działalności, inne wprost przeciwnie będą liczyć na uzyskanie rentowności poprzez korzyści skali lub wejście na nowe rynki itp. Zawsze jednak będzie to operacja wymagająca i polegająca na zmianie modelu biznesowego prowadzonej działalności, która wymaga skrupulatnego rozpoznania nowych rodzajów ryzyka z nią związanych. W tym kontekście oraz wobec poziomu już raportowanych strat z tytułu spowolnienia gospodarczego przez polskie przedsiębiorstwa niepokojącym jest relatywnie słabe przygotowanie polskich firm na wypadek jego pogłębienia. W odniesieniu do rezultatów badania globalnego, w którym ponad połowa ankietowanych firm posiadała formalny plan działania wobec spowolnienia gospodarczego, odsetek ten wśród firm polskich wynosi zaledwie 1/3. Wzrost konkurencji czy lekcje zostaną odrobione? Konkurencja rynkowa jest z natury korzystnym zjawiskiem, dobrze pojmowana wpływa na rozwój gospodarczy poprzez dostarczanie impulsów zarówno dla innowacyjności, jak i optymalizacji wykorzystywanych zasobów. Kurczące się rynki zbytu podczas spowolnienia gospodarczego wpływają jednak w znaczący sposób na zaostrzenie walki konkurencyjnej, która może w określonych okolicznościach doprowadzić do powstania szeregu wypaczeń. W szczególności należy się spodziewać wzrostu prób ograniczania konkurencji poprzez praktyki monopolistyczne oraz niedozwolone zmowy rynkowe, jak również wzrostu pokusy podejmowania działań nieetycznych obejmujących m.in. różne rodzaje korupcji. W nadchodzącej perspektywie budżetowej związanej z wykorzystaniem środków unijnych, które uważane są za jeden z głównych czynników wzrostu gospodarczego, wystąpienie powyższych problemów może w znaczący sposób wpłynąć na zatrzymanie lub ograniczenie przepływu dotacji z funduszy Unii Europejskiej, które jest zagrożeniem realnym i dotychczas najwyraźniej objawiło się na przykładzie takich krajów jak Rumunia. Dodatkowym ryzykiem związanym z wykorzystaniem środków unijnych jest wypracowanie takiego modelu zamówień publicznych, który nie doprowadzi do powtórki sytuacji związanej chociażby z zawieranymi przed Euro 2012 kontraktami na budowę dróg i autostrad. Zarówno strona zamawiająca, jak i potencjalni oferenci powinni odrobić lekcję z przeszłości tak, aby w szczególności rozpoznać wpływ szeroko zakrojonych programów inwestycyjnych na poszczególne segmenty łańcucha wartości w skali makro, np. ryzyko ceny i dostępności materiałów, jak i dokonać szczegółowej identyfikacji i wyceny ryzyka związanej z realizacją indywidualnych projektów. Jedną z ostatnich kluczowych kwestii związanych ze wzrostem konkurencji, a wskazywanych przez uczestników tegorocznej edycji badania jest dostępność 24 Aktualne tendencje zarządzania ryzykiem i ubezpieczeniami

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Najbardziej ogólna klasyfikacja kategorii ryzyka EFEKT Całkowite ryzyko dzieli się ze względu na kształtujące je czynniki na: Ryzyko systematyczne Ryzyko

Bardziej szczegółowo

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Maciej Cieślik Korzyści płynące z wprowadzania strategii społecznej odpowiedzialności biznesu w przedsiębiorstwach mają wymiar nie tylko wizerunkowy.

Bardziej szczegółowo

I. Zwięzła ocena sytuacji finansowej 4fun Media S.A.

I. Zwięzła ocena sytuacji finansowej 4fun Media S.A. SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ 4FUN MEDIA SPÓŁKA AKCYJNA Z OCENY SYTUACJI SPÓŁKI W ROKU 2014 WRAZ Z OCENĄ SYSTEMU KONTROLI WEWNĘTRZNEJ I SYSTEMU ZARZĄDZANIA ISTOTNYM RYZYKIEM Zgodnie z częścią III, punkt

Bardziej szczegółowo

Czy odpowiedzialny biznes zmieni polskie firmy? Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw

Czy odpowiedzialny biznes zmieni polskie firmy? Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw Jeszcze przed kryzysem opinie liderów światowego biznesu wskazywały rosnący potencjał tego obszaru zarządzania. Odpowiedzialne zarządzanie (CR)

Bardziej szczegółowo

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa Cele kluczowe Idea społecznej odpowiedzialności biznesu jest wpisana w wizję prowadzenia działalności przez Grupę Kapitałową LOTOS. Zagadnienia te mają swoje odzwierciedlenie w strategii biznesowej, a

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji. Warszawa, 11.03.2013

Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji. Warszawa, 11.03.2013 Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji Warszawa, 11.03.2013 Informacje o Grupie MDDP Kim jesteśmy Jedna z największych polskich firm świadczących kompleksowe usługi doradcze 6 wyspecjalizowanych linii

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) obowiązuje od 01.01.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ZAKUPU SPRZĘTÓW I USŁUG ZRÓWNOWAŻONY ŁAŃCUCH DOSTAW

POLITYKA ZAKUPU SPRZĘTÓW I USŁUG ZRÓWNOWAŻONY ŁAŃCUCH DOSTAW POLITYKA ZAKUPU SPRZĘTÓW I USŁUG ZRÓWNOWAŻONY ŁAŃCUCH DOSTAW WSTĘP Jednym z długoterminowych celów Fabryki Komunikacji Społecznej jest korzystanie z usług dostawców spełniających wymogi bezpieczeństwa,

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna

lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna PORTFEL NALEŻNOŚCI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW dr Piotr Białowolski lipiec

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Komentarz do wyników polskiej wersji badania Blanchard Corporate Issues 2011

Komentarz do wyników polskiej wersji badania Blanchard Corporate Issues 2011 Komentarz do wyników polskiej wersji badania Warszawa, maj 2011 r. 1.Wprowadzenie Badanie zostało zrealizowane metodą ankiety elektronicznej między 14 grudnia 2010 a 16 stycznia 2011. Polska wersja badania,

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Raport miesięczny. Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku. Warszawa, 14.06.2013 r.

Raport miesięczny. Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku. Warszawa, 14.06.2013 r. Raport miesięczny Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku Warszawa, 14.06.2013 r. Spis treści: 1. INFORMACJE NA TEMAT WYSTĄPIENIA TENDENCJI I ZDARZEŃ W OTOCZENIU RYNKOWYM SPÓŁKI, KTÓRE W JEJ

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy?

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Wyniki badania eksperckiego Polskie Towarzystwo Ekonomiczne 28.01.2016 r. Informacje o badaniu Czyje to stanowisko? eksperci znawcy systemów bankowych

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem

Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem Ewa Szczepańska Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem Warszawa, dnia 9 kwietnia 2013 r. Agenda Definicje Wytyczne dla zarządzania projektami Wytyczne dla zarządzania ryzykiem Miejsce ryzyka w zarządzaniu

Bardziej szczegółowo

Bariery i stymulanty rozwoju rynku Venture Capital w Polsce

Bariery i stymulanty rozwoju rynku Venture Capital w Polsce Bariery i stymulanty rozwoju rynku Szymon Bula Wiceprezes Zarządu Association of Business Angels Networks 25 maja 2012 Fazy rozwoju biznesu Zysk Pomysł Seed Start-up Rozwój Dojrzałość Zysk Czas Strata

Bardziej szczegółowo

styczeń 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna

styczeń 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna styczeń 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna PORTFEL NALEŻNOŚCI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW dr Piotr Białowolski styczeń

Bardziej szczegółowo

RAPORT ROCZNY SKONSOLIDOWANY WDB BROKERZY UBEZPIECZENIOWI S.A. za rok 2014

RAPORT ROCZNY SKONSOLIDOWANY WDB BROKERZY UBEZPIECZENIOWI S.A. za rok 2014 RAPORT ROCZNY SKONSOLIDOWANY WDB BROKERZY UBEZPIECZENIOWI S.A. za rok 2014 Wrocław, dn. 03 czerwca 2015 roku 1. LIST PREZESA ZARZĄDU... 3 2. OŚWIADCZENIA ZARZĄDU... 5 3. WYBRANE DANE FINANSOWE... 7 4.

Bardziej szczegółowo

Tomasz Redliński - Manager, Departament Bezpieczeństwa, PBSG Sp. z o.o. Janusz Słobosz Risk Consulting Manager, Aon Polska Sp. z o.o.

Tomasz Redliński - Manager, Departament Bezpieczeństwa, PBSG Sp. z o.o. Janusz Słobosz Risk Consulting Manager, Aon Polska Sp. z o.o. Rola Zintegrowanego Zarządzania Ryzykiem w organizacji Tomasz Redliński - Manager, Departament Bezpieczeństwa, PBSG Sp. z o.o. Janusz Słobosz Risk Consulting Manager, Aon Polska Sp. z o.o. Agenda 1. Ryzyko

Bardziej szczegółowo

Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP. Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA

Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP. Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA Wrocław, 22.09.2010 CZYNNIKI MAKROEKONOMICZNE Tekst [24 pkt.] [RGB 0; 0;

Bardziej szczegółowo

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta.

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. Wycena spółki, sporządzenie raportu z wyceny Metodą wyceny, która jest najczęściej

Bardziej szczegółowo

mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ

mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ Tytuł: Zarządzanie ryzykiem finansowym w polskich przedsiębiorstwach działających w otoczeniu międzynarodowym Ostatnie dziesięciolecia rozwoju

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Poz. 15 OBWIESZCZENIE KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO. z dnia 21 czerwca 2013 r.

Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Poz. 15 OBWIESZCZENIE KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO. z dnia 21 czerwca 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Poz. 15 OBWIESZCZENIE z dnia 21 czerwca 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu uchwały Nr 384/2008 Komisji Nadzoru Finansowego w sprawie wymagań

Bardziej szczegółowo

Spis treści WSTĘP... 13 STRATEGIE... 15

Spis treści WSTĘP... 13 STRATEGIE... 15 WSTĘP... 13 STRATEGIE... 15 ROZDZIAŁ 1 PROJEKTOWANIE INNOWACYJNYCH MODELI BIZNESU A WARTOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTWA... 17 Marek Jabłoński Wstęp... 17 1. Projektowanie organizacji zarys teoretyczny... 18 2. Motywy

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej.

W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej. W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej. Istnieje teoria, że fundusze inwestycyjne o stosunkowo krótkiej historii notowań mają tendencję do

Bardziej szczegółowo

Strategia CSR. Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Sierpień 2015 r.

Strategia CSR. Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Sierpień 2015 r. Strategia CSR Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie Sierpień 2015 r. Misja i wartości Grupy Kapitałowej GPW Misja Grupy Kapitałowej GPW Naszą misją jest rozwijanie efektywnych mechanizmów

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Aleksandra Wanat Konferencja Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Katowice 22 listopada

Bardziej szczegółowo

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT I-A PRAWNO-TEORETYCZNE PODSTAWY PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH Czym jest innowacja? Możliwe źródła Wewnętrzne i zewnętrzne źródła informacji o innowacji w przedsiębiorstwie.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Informacja o badaniu Pomimo trudnej sytuacji na rynku pracy, zarówno polskie jak i międzynarodowe przedsiębiorstwa coraz częściej dostrzegają

Bardziej szczegółowo

Model Rozwoju Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstwa

Model Rozwoju Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstwa Model Rozwoju Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstwa Funkcjonalnośd umożliwienie dokonania ogólnej, a jednocześnie całościowej oceny (samooceny) zaangażowania społecznego firmy we wszystkich obszarach,

Bardziej szczegółowo

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej 2012 System B2B jako element przewagi konkurencyjnej dr inż. Janusz Dorożyński ZETO Bydgoszcz S.A. Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Kilka słów o sobie główny specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy?

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Wyniki badania eksperckiego Klub Polska 2025+, Klub Bankowca 30.09.2015 r. Informacje o badaniu Czyje to stanowisko? eksperci - znawcy systemów

Bardziej szczegółowo

Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV)

Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV) Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV) Wskaźnik cenadowartości księgowej (ang. price to book value ratio) jest bardzo popularnym w analizie fundamentalnej. Informuje on jaką cenę trzeba zapład za 1 złotówkę

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej

Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej Warszawa, dnia 21 grudnia 2011 roku 1 Data powstania: Data zatwierdzenia: Data wejścia w życie: Właściciel:

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

BION w bankach mapa klas ryzyka i ich definicje

BION w bankach mapa klas ryzyka i ich definicje BION w bankach mapa klas ryzyka i ich definicje Ryzyko kredytowe ryzyko nieoczekiwanego niewykonania zobowiązania lub pogorszenia się zdolności kredytowej zagrażającej wykonaniu zobowiązania. Ryzyko kontrahenta

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO IPOPEMA SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 WRZEŚNIA 2012 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO IPOPEMA SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 WRZEŚNIA 2012 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO IPOPEMA SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 WRZEŚNIA 2012 R. Niniejszym, Ipopema Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A., ogłasza

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA DOSKONALĄCE KOMPETENCJE DOT. WDROŻENIA DANYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ INNOWACYJNYCH

SZKOLENIA DOSKONALĄCE KOMPETENCJE DOT. WDROŻENIA DANYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ INNOWACYJNYCH SZKOLENIA DOSKONALĄCE KOMPETENCJE DOT. WDROŻENIA DANYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ INNOWACYJNYCH I ZARZĄDZANIE STRATEGICZNE ramowy program szkolenia (24 godziny) Prowadzący: dr Przemysław Kitowski, Politechnika Gdańska

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów Oferta szkoleniowa CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILIT Y S z k o l e n i a i t r e n i n g i d l a p r a c o w n i k ó w i z a r z ą d ó w PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć. Rynki Kapitałowe

Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć. Rynki Kapitałowe Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć Rynki Kapitałowe Warszawa, 24 września 2008 1 A. Bankowość Inwestycyjna BZWBK Obszar Rynków Kapitałowych B. Wybrane aspekty badania C. Wnioski i rekomendacje

Bardziej szczegółowo

1. Przedsiębiorstwo typu Startup a model biznesu...18

1. Przedsiębiorstwo typu Startup a model biznesu...18 WSTĘP... 11 MODELE I STRATEGIE BIZNESU JAKO FUNDAMENTY KREOWANIA WARTOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA...15 ROZDZIAŁ 1 Metoda lean startup a koncepcja modelu biznesu Marek Jabłoński... 17 Wstęp...17 1. Przedsiębiorstwo

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

Grupa Kapitałowa LOTOS

Grupa Kapitałowa LOTOS Grupa Kapitałowa LOTOS Zintegrowany koncern naftowy zajmujący się wydobyciem i przerobem ropy naftowej oraz sprzedażą hurtową i detaliczną wysokiej jakości produktów naftowych. Działalność wydobywczą prowadzi

Bardziej szczegółowo

OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM

OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM SECUS ASSET MANAGEMENT S.A. dotyczy art. 110w ust.4 Ustawy o obrocie instrumentami finansowymi z dnia 29 lipca 2005 roku tekst zmieniony ustawą z 05-08-2015 Dz. U. poz.

Bardziej szczegółowo

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Sekcja I: Identyfikacja respondenta 1. Skąd dowiedział(a) się Pan(i)o konsultacji

Bardziej szczegółowo

Proces budowania strategii. Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego

Proces budowania strategii. Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Proces budowania strategii Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Strategia nie jest badaniem obecnej sytuacji, ale ćwiczeniem polegającym na wyobrażaniu

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Polski

Sytuacja gospodarcza Polski Sytuacja gospodarcza Polski Bohdan Wyżnikiewicz Warszawa, 4 czerwca 2014 r. Plan prezentacji I. Bieżąca sytuacja polskiej gospodarki II. III. Średniookresowa perspektywa wzrostu gospodarczego polskiej

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Finanse i Rachunkowość

Finanse i Rachunkowość Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Finanse i Rachunkowość 1 Zestaw pytań

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2012 r. DO 31 GRUDNIA 2012 r. PricewaterhouseCoopers Securities S.A., Al.

Bardziej szczegółowo

Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka w Domu Maklerskim Capital Partners SA

Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka w Domu Maklerskim Capital Partners SA Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka zatwierdzona przez Zarząd dnia 14 czerwca 2010 roku zmieniona przez Zarząd dnia 28 października 2010r. (Uchwała nr 3/X/2010) Tekst jednolity

Bardziej szczegółowo

Strategie VIP. Opis produktu. Tworzymy strategie oparte o systemy transakcyjne wyłącznie dla Ciebie. Strategia stworzona wyłącznie dla Ciebie

Strategie VIP. Opis produktu. Tworzymy strategie oparte o systemy transakcyjne wyłącznie dla Ciebie. Strategia stworzona wyłącznie dla Ciebie Tworzymy strategie oparte o systemy transakcyjne wyłącznie dla Ciebie Strategie VIP Strategia stworzona wyłącznie dla Ciebie Codziennie sygnał inwestycyjny na adres e-mail Konsultacje ze specjalistą Opis

Bardziej szczegółowo

UMOŻLIWIAMY WYMIANĘ PONAD 120 WALUT Z CAŁEGO ŚWIATA

UMOŻLIWIAMY WYMIANĘ PONAD 120 WALUT Z CAŁEGO ŚWIATA UMOŻLIWIAMY WYMIANĘ PONAD 120 WALUT Z CAŁEGO ŚWIATA Transakcje Spot (Transkacje natychmiastowe) Transakcje terminowe (FX Forward) Zlecenia rynkowe (Market Orders) Nasza firma Powstaliśmy w jednym, jasno

Bardziej szczegółowo

TYTUŁ PREZENTACJI. Jak zarządzać ryzykiem podatkowym?

TYTUŁ PREZENTACJI. Jak zarządzać ryzykiem podatkowym? TYTUŁ PREZENTACJI Jak zarządzać ryzykiem podatkowym? Ryzyko podatkowe to: niebezpieczeństwo pomyłkowego zaniżenia zobowiązania podatkowego i konieczności zapłaty odsetek oraz kar przewidzianych w polskim

Bardziej szczegółowo

Kierunki wspierania. Wyniki projektu Insight 2030

Kierunki wspierania. Wyniki projektu Insight 2030 Warszawa, 1 marca 2012 Kierunki wspierania innowacyjności ci przedsiębiorstw. Wyniki projektu Insight 2030 Beata Lubos, Naczelnik Wydziału Polityki Innowacyjności, Departament Rozwoju Gospodarki, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Metodologia oparta na najnowszych trendach światowych Stwarzamy możliwość wzrostu wartości firmy

Metodologia oparta na najnowszych trendach światowych Stwarzamy możliwość wzrostu wartości firmy Zrównoważony rozwój Stabilne zarządzanie Pozytywny wpływ społeczny Wzrost wartości firmy Metodologia oparta na najnowszych trendach światowych Stwarzamy możliwość wzrostu wartości firmy 27 kwietnia 2012

Bardziej szczegółowo

POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW INFORMACJA SYGNALNA PORTFEL NALEŻNOŚCI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna 1 PORTFEL NALEŻNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Po co polskim firmom Rady Nadzorcze?

Po co polskim firmom Rady Nadzorcze? www.pwc.pl Partnerzy Patronat Po co polskim firmom Rady Nadzorcze? Skuteczność rad nadzorczych w spółkach publicznych notowanych na GPW Spotkanie prasowe 18 marca 2013 r. Polskie rady nadzorcze profesjonalizują

Bardziej szczegółowo

SŁOWNIK POJĘĆ ZWIĄZANYCH Z DEFINICJĄ KLASTRA

SŁOWNIK POJĘĆ ZWIĄZANYCH Z DEFINICJĄ KLASTRA SŁOWNIK POJĘĆ ZWIĄZANYCH Z DEFINICJĄ KLASTRA 1. Klaster / Klastering Strona 1 Rys historyczny Inicjatywy klastrowe powstają w wyniku polityki rozwoju gospodarczego lub też w wyniku wydarzeń, które skłaniają

Bardziej szczegółowo

MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH

MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH PRAKTYCZNE WYKORZYSTANIE MODELU LBG W FUNDACJACH KORPORACYJNYCH Warszawa, 11 września 2014r. Małgorzata Greszta, SGS Polska NASZA EKSPERCKA WIEDZA W ZAKRESIE

Bardziej szczegółowo

Finanse dla niefinansistów

Finanse dla niefinansistów Finanse dla niefinansistów Cele szkolenia Celem szkolenia jest przekazanie Uczestnikom praktycznej i nowoczesnej wiedzy dotyczącej procesów finansowych, istotnej w pracy menadżera. Uczestnik nabywa kompetencje

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO

FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO F7/8.2.1/8.5.10806 1/5 Załącznik nr 19b do SIWZ FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO Auditorzy: Data auditu: Osoby zaangażowane w audit ze strony firmy: F7/8.2.1/8.5.10806 2/5 A. INFORMACJE OGÓLNE Firma:

Bardziej szczegółowo

Wzrost adaptacyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez zarządzanie strategiczne

Wzrost adaptacyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez zarządzanie strategiczne POLSKI ZWIĄZEK PRYWATNYCH PRACODAWCÓW TURYSTYKI LEWIATAN I INSTYTUT TURYSTYKI W KRAKOWIE SP. Z O. O. ZAPRASZAJĄ PRZEDSIĘBIORCÓW I ICH PRACOWNIKÓW DO UDZIAŁU W PROJEKCIE Wzrost adaptacyjności mikro, małych

Bardziej szczegółowo

BAKER TILLY POLAND CONSULTING

BAKER TILLY POLAND CONSULTING BAKER TILLY POLAND CONSULTING Wytyczne KNF dla firm ubezpieczeniowych i towarzystw reasekuracyjnych w obszarze bezpieczeństwa informatycznego An independent member of Baker Tilly International Objaśnienie

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Zarządu X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. z działalności Grupy Kapitałowej za rok obrotowy 2014

Sprawozdanie Zarządu X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. z działalności Grupy Kapitałowej za rok obrotowy 2014 Sprawozdanie Zarządu X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. z działalności Grupy Kapitałowej za rok obrotowy 2014 1 Czynniki Ryzyka i Zagrożenia Jednym z najważniejszych czynników ryzyka, wpływających na zdolność

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko walutowe i zarządzanie nim 2 Istota ryzyka walutowego Istota ryzyka walutowego sprowadza się do konieczności przewalutowania należności i zobowiązań (pozycji bilansu banku) wyrażonych w walutach

Bardziej szczegółowo

Raport Grupy LUG za cztery kwartały 2008 roku

Raport Grupy LUG za cztery kwartały 2008 roku Raport Grupy LUG za cztery kwartały 2008 roku Szanowni Państwo Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom Naszych Akcjonariuszy i Inwestorów, a także by dać wyraz transparentności prowadzonej działalności przekazuję

Bardziej szczegółowo

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa sierpień 2011 r. Co ma potencjał zysku? sierpień 2011 2 Sztandarowy fundusz dla klientów

Bardziej szczegółowo

OMEGA KANCELARIE PRAWNE BROKER. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

OMEGA KANCELARIE PRAWNE BROKER. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sprawozdanie Zarządu z działalności OMEGA KANCELARIE PRAWNE BROKER Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością za okres od dnia 25 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. I. Podstawowe informacje o Spółce

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

MARSCHALL POLSKA SP. Z O.O. WPŁYW POZIOMU ŚWIADOMOŚCI BIZNESOWEJ NA EFEKTYWNOŚĆ FUNKCJONOWANIA FIRM Z RÓŻNYCH SEKTORÓW RYNKU

MARSCHALL POLSKA SP. Z O.O. WPŁYW POZIOMU ŚWIADOMOŚCI BIZNESOWEJ NA EFEKTYWNOŚĆ FUNKCJONOWANIA FIRM Z RÓŻNYCH SEKTORÓW RYNKU MARSCHALL POLSKA SP. Z O.O. WPŁYW POZIOMU ŚWIADOMOŚCI BIZNESOWEJ NA EFEKTYWNOŚĆ FUNKCJONOWANIA FIRM Z RÓŻNYCH SEKTORÓW RYNKU ŁÓDŹ 03.12.2008 KONTEKST SYTUACYJNY WRAZ ZE ZMIANĄ USTROJU POLITYCZNO - EKONOMICZNEGO

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia opracowane na podstawie wniosków z analizy nadzorczej

Podstawowe zagadnienia opracowane na podstawie wniosków z analizy nadzorczej Stanowisko UKNF w sprawie dobrych praktyk w zakresie walutowych transakcji pochodnych - podstawowe zagadnienia opracowane na podstawie wniosków z analizy nadzorczej Zgromadzony w toku czynności nadzorczych

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

Autor: Artur Lewandowski. Promotor: dr inż. Krzysztof Różanowski

Autor: Artur Lewandowski. Promotor: dr inż. Krzysztof Różanowski Autor: Artur Lewandowski Promotor: dr inż. Krzysztof Różanowski Przegląd oraz porównanie standardów bezpieczeństwa ISO 27001, COSO, COBIT, ITIL, ISO 20000 Przegląd normy ISO 27001 szczegółowy opis wraz

Bardziej szczegółowo

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT C- A IDEA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU. PODSTAWY CSR. Skąd się wziął CSR? Historia społecznej odpowiedzialności biznesu. Koncepcja zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

Zmiana zasad rynkowych. Duża dynamika zmian. Brak ograniczeń związanych z lokalizacją organizacji. Brak ograniczeń w dostępie do technologii

Zmiana zasad rynkowych. Duża dynamika zmian. Brak ograniczeń związanych z lokalizacją organizacji. Brak ograniczeń w dostępie do technologii Strategiczna Karta Wyników jako element systemu zarządzania efektywnością przedsiębiorstwa Piotr Białowąs Dyrektor Departamentu Strategii Pełnomocnik Zarządu EnergiaPro Koncern Energetyczny SA Przyczyny

Bardziej szczegółowo

KONKURS HEROSI ORGANIZACJI WSPARCIE DLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ I DZIAŁÓW HR

KONKURS HEROSI ORGANIZACJI WSPARCIE DLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ I DZIAŁÓW HR PROPOZYCJA UDZIAŁU W PROJEKCIE DORADCZO-SZKOLENIOWYM PROPOZYCJA UDZIAŁU W PROJEKCIE DORADCZO-SZKOLENIOWYM WSPÓŁFINANSOWANYM ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ KONKURS HEROSI ORGANIZACJI WSPARCIE DLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ

Bardziej szczegółowo

Czynniki sukcesu w e-biznesie. dr Mirosław Moroz

Czynniki sukcesu w e-biznesie. dr Mirosław Moroz Czynniki sukcesu w e-biznesie dr Mirosław Moroz Plan wystąpienia Sukces niejedno ma imię Czynniki sukcesu w e-biznesie ujęcie modelowe Składowe modelu Podsumowanie Sukces niejedno ma imię Tym, co wiąże

Bardziej szczegółowo

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Paweł Zemła Członek Zarządu Equity Investments S.A. Wprowadzenie Strategie nastawione na

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotów podstawowych

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotów podstawowych Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotów podstawowych 1. Pojęcie i rodzaje benchmarkingu 2. Wady i zalety stosowania outsourcingu 3. Metoda zarządzania KAIZEN 4. Rynek pracy i bezrobocie 5. Polityka pieniężna

Bardziej szczegółowo