dr inż. Jarosław Forenc

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "dr inż. Jarosław Forenc"

Transkrypt

1 Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia stacjonarne I stopnia Rok akademicki 2010/2011 Wykład nr 7 ( ) dr inż. Jarosław Forenc

2 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 2/27 Plan wykładu nr 7 Zarządzanie pamięcią operacyjną: prosta segmentacja pamięć wirtualna stronicowanie pamięci wirtualnej segmentacja pamięci wirtualnej stronicowanie i segmentacja pamięci wirtualnej Pamięć wirtualna a zadania systemu operacyjnego: strategia pobierania strategia rozmieszczenia strategia wymiany algorytm optymalny algorytm LRU algorytm FIFO algorytm zegarowy

3 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 3/27 Prosta segmentacja polega na podzieleniu programu i skojarzonych z nim danych na odpowiednią liczbę segmentów o różnej długości ładowanie procesu do pamięci polega na wczytaniu wszystkich jego segmentów do partycji dynamicznych (nie muszą być ciągłe) segmentacja jest widoczna dla programisty i ma na celu wygodniejszą organizację programów i danych adres logiczny wykorzystujący segmentację składa się z dwóch części: numeru segmentu przesunięcia dla każdego procesu określana jest tablica segmentu procesu zawierająca: długość danego segmentu adres początkowy danego segmentu w pamięci operacyjnej

4 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 4/27 Prosta segmentacja Przykład: 16-bitowy adres logiczny 4 bity: nr segmentu (0-15), max. 2 4 = 16 segmentów 12 bitów: przesunięcie w ramach segmentu (0-4095), rozmiar segmentu wynosi: 2 12 = 4096 bajtów = 4 kb

5 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 5/27 Prosta segmentacja do zmiany adresu logicznego na fizyczne potrzebne są następujące kroki: z adresu logicznego pobieramy numer segmentu wykorzystując numer segmentu jako indeks tablicy segmentu procesu odczytujemy początkowy fizyczny adres segmentu oraz jego długość porównujemy przesunięcie z adresu logicznego z długością segmentu - jeśli przesunięcie jest większe lub równe długości segmentu to adres jest błędny adres fizyczny jest sumą początkowego fizycznego adresu segmentu oraz przesunięcia

6 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 6/27 Pamięć wirtualna pamięć wirtualna umożliwia przechowywanie stron/segmentów wykonywanego procesu w pamięci dodatkowej (na dysku twardym) Co się dzieje, gdy procesor chce odczytać stronę z pamięci dodatkowej? kiedy procesor napotyka na adres logiczny nie znajdujący się w pamięci operacyjnej to generuje przerwanie sygnalizujące błąd w dostępie do pamięci system operacyjny zmienia stan procesu na zablokowany, wstawia do pamięci operacyjnej fragment procesu zawierający adres logiczny, który był przyczyną błędu, a następnie zmienia stan procesu na uruchomiony Dzięki zastosowaniu pamięci wirtualnej: w pamięci operacyjnej może być przechowywanych więcej procesów proces może być większy od całej pamięci operacyjnej

7 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 7/27 Pamięć wirtualna w przypadku stronicowania i segmentacji pamięci wirtualnej nie wszystkie strony/segmenty procesu muszą znajdować się w pamięci operacyjnej aby proces mógł być uruchomiony - strony/segmenty mogą być odczytywane w miarę potrzeby odczytanie strony/segmentu i przeniesienie do pamięci operacyjnej może wymagać przeniesienia innej strony/segmentu do pamięci pomocniczej jeśli będzie dotyczyć to fragmentu, który miał być właśnie użyty, to będzie on musiał zostać przeniesiony z powrotem do pamięci operacyjnej zbyt częste powtarzanie takich operacji prowadzi do tzw. migotania - system operacyjny przeznacza większość czasu procesora na realizację operacji wymiany zamiast na wykonywanie rozkazów

8 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 8/27 Stronicowanie pamięci wirtualnej przy zastosowaniu stronicowania, adres wirtualny (logiczny) ma postać: Numer strony Przesunięcie mechanizm pamięci wirtualnej bazującej na stronicowaniu wymaga również tablicy stron P - bit określający, czy strona znajduje się w pamięci operacyjnej, jeśli tak, to zapis zawiera numer ramki tej strony M - bit określający, czy zawartość strony skojarzonej z tą tablicą została zmodyfikowana od ostatniego załadowania tej strony do pamięci - jeśli nie, to nie trzeba tej strony zapisywać, gdy ma być ona przeniesiona do pamięci pomocniczej

9 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 9/27 Stronicowanie pamięci wirtualnej odczytanie strony wymaga translacji adresu wirtualnego na fizyczny

10 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 10/27 Segmentacja pamięci wirtualnej w przypadku segmentacji, adres wirtualny ma postać: Numer segmentu Przesunięcie mechanizm pamięci wirtualnej wykorzystujący segmentację wymaga tablicy segmentu zawierającej więcej pól P - bit określający, czy segment znajduje się w pamięci operacyjnej M - bit określający, czy zawartość segmentu skojarzonego z tablicą została zmodyfikowana od ostatniego załadowania tego segmentu do pamięci

11 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 11/27 Segmentacja pamięci wirtualnej mechanizm odczytania słowa z pamięci obejmuje translację adresu wirtualnego na fizyczny za pomocą tablicy segmentu

12 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 12/27 Stronicowanie i segmentacja pamięci wirtualnej przestrzeń adresowa użytkownika jest dzielona na dowolną liczbę segmentów według uznania programisty każdy segment jest dzielony na dowolną liczbę stron o stałym rozmiarze równym długości ramki pamięci operacyjnej z punktu widzenia programisty adres logiczny składa się z numeru segmentu oraz jego przesunięcia Adres wirtualny Numer segmentu Przesunięcie z punktu widzenia systemu, przesunięcie segmentu jest postrzegane jako numer strony oraz przesunięcie strony dla strony wewnątrz określonego segmentu Adres wirtualny Numer segmentu Numer strony Przesunięcie

13 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 13/27 Stronicowanie i segmentacja pamięci wirtualnej tłumaczenie adresu wirtualnego na adres fizyczny:

14 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 14/27 Stronicowanie i segmentacja pamięci wirtualnej tłumaczenie adresu wirtualnego na adres fizyczny: z każdym procesem skojarzona jest tablica segmentu oraz kilka tablic stron - po jednej dla każdego segmentu procesu kiedy proces jest uruchomiony, rejestr przechowuje adres początkowy tablicy segmentu dla tego procesu na podstawie numeru segmentu z adresu wirtualnego tworzony jest indeks do tablicy segmentu procesu w celu znalezienia tablicy strony dla tego segmentu następnie numer strony z adresu wirtualnego jest używany do indeksacji tej tablicy strony oraz sprawdzenia odpowiedniego numeru ramki dodając numer ramki i przesunięcie z adresu wirtualnego otrzymujemy adres rzeczywisty (fizyczny)

15 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 15/27 Pamięć wirtualna a zadania systemu operacyjnego większość obecnie stosowanych systemów operacyjnych wykorzystuje mechanizmy pamięci wirtualnej w powiązaniu ze stronicowaniem i segmentacją najwięcej problemów projektantom systemów operacyjnych sprawia stronicowanie w kontekście pamięci wirtualnej system operacyjny musi wdrożyć kilka zasad (uwaga: nie ma jednego, najlepszego rozwiązania tych problemów): strategia pobierania strategia rozmieszczenia strategia wymiany

16 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 16/27 Pamięć wirtualna a zadania systemu operacyjnego Strategia pobierania: określa, kiedy strona powinna być wstawiona do pamięci operacyjnej stosowane są dwie metody: 1. Stronicowanie na żądanie (ang. demand paging) strona jest wstawiana do pamięci operacyjnej, gdy pojawia się odniesienie do lokalizacji na tej stronie gdy proces startuje, to będzie bardzo dużo błędów stron, ale po pewnym czasie większość stron zostanie wstawiona do pamięci operacyjnej i liczba błędów będzie bardzo mała 2. Wstępne stronicowanie (ang. prepaging) do pamięci operacyjnej wstawiane są także inne strony niż strona zażądana w błędzie strony (najczęściej dotyczy to kilku kolejnych stron z pamięci pomocniczej)

17 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 17/27 Pamięć wirtualna a zadania systemu operacyjnego Strategia rozmieszczenia: określa miejsce w pamięci fizycznej, gdzie proces ma przebywać w przypadku samego stronicowania lub stronicowania z segmentacją rozmieszczenie nie ma znaczenia ze względu na jednakowy czas dostępu do każdej komórki pamięci (nie dotyczy to systemów typu NUMA)

18 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 18/27 Pamięć wirtualna a zadania systemu operacyjnego Strategia wymiany: określa, która strona z zestawu stron powinna być wybrana do wymiany wszystkie strategie zakładają, że strona, która ma zostać wymieniona powinna być stroną, co do której istnieje najmniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia odwołania w najbliższej przyszłości w większości strategii usiłuje się odgadnąć kolejne odwołania na podstawie poprzednich strategie powinny być proste, po to aby nie obciążały systemu w literaturze opisywane są cztery podstawowe algorytmy: Optymalny LRU - najdłużej ostatnio nieużywanej strony FIFO - pierwszy na wejściu, pierwszy na wyjściu Zegarowy

19 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 19/27 Pamięć wirtualna a zadania systemu operacyjnego Strategia optymalna: strategia optymalna (ang. optimal policy) wybiera stronę, do której najdłużej nie wystąpi żadne odwołanie strategii takiej nie da się wdrożyć praktycznie, gdyż wymagałaby ona wiedzy na temat przyszłych zdarzeń - strategia ta służy do porównywania innych algorytmów załóżmy, że podczas wykonywania procesu, dla którego przydzielono trzy ramki w pamięci operacyjnej, występują następujące odwołania do stron:

20 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 20/27 Pamięć wirtualna a zadania systemu operacyjnego Strategia najdłużej ostatnio nieużywanej strony (LRU): strategia LRU (ang. least recently used) powoduje wymianę tej strony w pamięci, do której najdłużej nie ma żadnego odwołania strategia ta jest równie skuteczna jak strategia optymalna główny problem to praktyczne wdrożenie tej strategii, możliwe rozwiązania: dodawanie do każdej strony informacji na temat ostatniego odwołania (duże obciążenie systemu) przechowywanie stosu odwołań do pamięci (rozwiązanie kosztowne)

21 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 21/27 Pamięć wirtualna a zadania systemu operacyjnego Strategia pierwszy na wejściu, pierwszy na wyjściu (FIFO): strategia FIFO (ang. first-in-first-out) traktuje ramki stron przypisane do procesu jako bufor cykliczny - strony są usuwane cyklicznie strategia bardzo prosta do wdrożenia - potrzebny jest jedynie wskaźnik, który będzie cyklicznie przechodził przez ramki stron danego procesu w strategii tej z pamięci są usuwane strony, które były tam najdłużej

22 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 22/27 Pamięć wirtualna a zadania systemu operacyjnego Strategia zegara: nazwa strategia zegara (ang. clock policy), algorytm zegara - wzięła się stąd, że ramki mogą być w niej ułożone w kształt okręgu strategia ta może występować w wielu wariantach w najprostszej postaci z każdą ramką skojarzony jest dodatkowy bit (tzw. bit wykorzystania) kiedy nowa strona wczytywana jest do ramki w pamięci lub występują kolejne odwołania do strony, to bit wykorzystania dla tej ramki jest ustawiany na 1 w algorytmie zegara zestaw ramek traktowany jest jako bufor cykliczny, z którym skojarzony jest wskaźnik

23 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 23/27 Pamięć wirtualna a zadania systemu operacyjnego Strategia zegara: podczas wymiany strony wskaźnik jest ustawiany na kolejną ramkę w buforze po ramce, która została właśnie zaktualizowana jeśli zachodzi konieczność wymiany strony, system operacyjny przeszukuje bufor w poszukiwaniu ramki, której bit wykorzystania jest równy 0 za każdym razem, gdy wskaźnik natrafia na bit równy 1 to zmienia go na 0 i szuka dalej gdy znajdzie pierwszą ramkę z bitem wykorzystania równym 0, to ramka ta jest wymieniana jeśli wszystkie ramki mają bit równy 1, to wskaźnik zamieni wszystkie bity na 0, po czym zatrzyma się na adresie początkowym, wymieniając stronę w tej ramce

24 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 24/27 Pamięć wirtualna a zadania systemu operacyjnego Strategia zegara: szukamy miejsca na wstawienie strony 77

25 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 25/27 Pamięć wirtualna a zadania systemu operacyjnego Strategia zegara: szukamy miejsca na wstawienie strony 77

26 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 26/27 Pamięć wirtualna a zadania systemu operacyjnego

27 Rok akademicki 2010/2011, Wykład nr 7 27/27 Koniec wykładu nr 7 Dziękuję za uwagę!

Systemy operacyjne III

Systemy operacyjne III Systemy operacyjne III WYKŁAD Jan Kazimirski Pamięć wirtualna Stronicowanie Pamięć podzielona na niewielki bloki Bloki procesu to strony a bloki fizyczne to ramki System operacyjny przechowuje dla każdego

Bardziej szczegółowo

architektura komputerów w. 8 Zarządzanie pamięcią

architektura komputerów w. 8 Zarządzanie pamięcią architektura komputerów w. 8 Zarządzanie pamięcią Zarządzanie pamięcią Jednostka centralna dysponuje zwykle duża mocą obliczeniową. Sprawne wykorzystanie możliwości jednostki przetwarzającej wymaga obecności

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią operacyjną: Sieci komputerowe. dr inż. Jarosław Forenc

Zarządzanie pamięcią operacyjną: Sieci komputerowe. dr inż. Jarosław Forenc Rok akademicki 2012/2013, Wykład nr 8 2/59 Plan wykładu nr 8 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2012/2013

Bardziej szczegółowo

Wykład 7. Zarządzanie pamięcią

Wykład 7. Zarządzanie pamięcią Wykład 7 Zarządzanie pamięcią -1- Świat idealny a świat rzeczywisty W idealnym świecie pamięć powinna Mieć bardzo dużą pojemność Mieć bardzo krótki czas dostępu Być nieulotna (zawartość nie jest tracona

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią operacyjną i pamięć wirtualna

Zarządzanie pamięcią operacyjną i pamięć wirtualna Zarządzanie pamięcią operacyjną i pamięć wirtualna Pamięć jako zasób systemu komputerowego. Wsparcie dla zarządzania pamięcią na poziomie architektury komputera. Podział i przydział pamięci. Obraz procesu

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4 Pamięć wirtualna Przygotował: Ryszard Kijaka Wykład 4 Wstęp główny podział to: PM- do pamięci masowych należą wszelkiego rodzaju pamięci na nośnikach magnetycznych, takie jak dyski twarde i elastyczne,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym

Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym Cele: przydział zasobów pamięciowych wykonywanym programom, zapewnienie bezpieczeństwa wykonywanych procesów (ochrona pamięci), efektywne wykorzystanie dostępnej

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PAMIĘCIĄ OPERACYJNĄ

ZARZĄDZANIE PAMIĘCIĄ OPERACYJNĄ ZARZĄDZANIE PAMIĘCIĄ OPERACYJNĄ Wiązanie adresów adr.symbol -> adr. względne ->adresy pamięci kompilacja; kod bezwzględny (*.com) ładowanie; kod przemieszczalny wykonanie adr.względne -> adr. bezwzględne

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie zasobami pamięci

Zarządzanie zasobami pamięci Zarządzanie zasobami pamięci System operacyjny wykonuje programy umieszczone w pamięci operacyjnej. W pamięci operacyjnej przechowywany jest obecnie wykonywany program (proces) oraz niezbędne dane. Jeżeli

Bardziej szczegółowo

System pamięci. Pamięć wirtualna

System pamięci. Pamięć wirtualna System pamięci Pamięć wirtualna Pamięć wirtualna Model pamięci cache+ram nie jest jeszcze realistyczny W rzeczywistych systemach działa wiele programów jednocześnie Każdy może używać tej samej przestrzeni

Bardziej szczegółowo

Sprzętowe wspomaganie pamięci wirtualnej

Sprzętowe wspomaganie pamięci wirtualnej Sprzętowe wspomaganie pamięci wirtualnej Stanisław Skonieczny 6 grudnia 2002 Spis treści 1 Intel 2 1.1 Tryby pracy procesora............................... 2 1.2 Adresowanie liniowe................................

Bardziej szczegółowo

Systemy Operacyjne Pamięć wirtualna cz. 2

Systemy Operacyjne Pamięć wirtualna cz. 2 Systemy Operacyjne Pamięć wirtualna cz. 2 Arkadiusz Chrobot Katedra Informatyki, Politechnika Świętokrzyska w Kielcach Kielce, 20 stycznia 2007 1 1 Wstęp 2 Minimalna liczba ramek 3 Algorytmy przydziału

Bardziej szczegółowo

Od programu źródłowego do procesu

Od programu źródłowego do procesu Zarządzanie pamięcią Przed wykonaniem program musi być pobrany z dysku i załadowany do pamięci. Tam działa jako proces. Podczas wykonywania, proces pobiera rozkazy i dane z pamięci. Większość systemów

Bardziej szczegółowo

Wydajność systemów a organizacja pamięci, czyli dlaczego jednak nie jest aż tak źle. Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności.

Wydajność systemów a organizacja pamięci, czyli dlaczego jednak nie jest aż tak źle. Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności. Wydajność systemów a organizacja pamięci, czyli dlaczego jednak nie jest aż tak źle Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności. 1 Organizacja pamięci Organizacja pamięci współczesnych systemów komputerowych

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna. Pamięć wirtualna

Pamięć wirtualna. Pamięć wirtualna Pamięć wirtualna Pamięć wirtualna Podstawy. Stronicowanie na żądanie. Kopiowanie przy zapisie. Zastępowanie stron. Algorytmy zastępowania stron. Przydział ramek. Szamotanie (migotanie). Pliki odwzorowywane

Bardziej szczegółowo

Pytania do treści wykładów:

Pytania do treści wykładów: Pytania do treści wykładów: Wprowadzenie: 1. Jakie zadania zarządzania realizowane są dla następujących zasobów: a) procesor, b) pamięć, c) plik? 2. W jaki sposób przekazywane jest sterowanie do jądra

Bardziej szczegółowo

Stronicowanie na ¹danie

Stronicowanie na ¹danie Pamiêæ wirtualna Umo liwia wykonywanie procesów, pomimo e nie s¹ one w ca³oœci przechowywane w pamiêci operacyjnej Logiczna przestrzeñ adresowa mo e byæ du o wiêksza od fizycznej przestrzeni adresowej

Bardziej szczegółowo

Struktura i działanie jednostki centralnej

Struktura i działanie jednostki centralnej Struktura i działanie jednostki centralnej ALU Jednostka sterująca Rejestry Zadania procesora: Pobieranie rozkazów; Interpretowanie rozkazów; Pobieranie danych Przetwarzanie danych Zapisywanie danych magistrala

Bardziej szczegółowo

Wydajność systemów a organizacja pamięci. Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności. 1

Wydajność systemów a organizacja pamięci. Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności. 1 Wydajność systemów a organizacja pamięci Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności. 1 Motywacja - memory wall Krzysztof Banaś, Obliczenia wysokiej wydajności. 2 Organizacja pamięci Organizacja pamięci:

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD. Zarządzanie pamięcią operacyjną

WYKŁAD. Zarządzanie pamięcią operacyjną WYKŁAD Zarządzanie pamięcią operacyjną Celem wykładu jest przedstawienie podejść do zarządzania jednym z kluczowych zasobów systemu komputerowego pamięcią operacyjną. Ponieważ zarządzanie pamięcią operacyjną

Bardziej szczegółowo

Mikroinformatyka. Tryb wirtualny

Mikroinformatyka. Tryb wirtualny Mikroinformatyka Tryb wirtualny Tryb wirtualny z ochroną Wprowadzony w 80286. Rozbudowany w 80386. - 4 GB pamięci fizycznej, - 64 TB przestrzeni wirtualnej, - pamięć podzielona na segmenty o rozmiarze

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PAMIĘCIĄ OPERACYJNĄ

ZARZĄDZANIE PAMIĘCIĄ OPERACYJNĄ ZARZĄDZANIE PAMIĘCIĄ OPERACYJNĄ Wiązanie adresów adr.symbol -> adr. względne ->adresy pamięci kompilacja; kod bezwzględny (*.com) ładowanie; kod przemieszczalny wykonanie adr.względne -> adr. bezwzględne

Bardziej szczegółowo

Zbigniew S. Szewczak Podstawy Systemów Operacyjnych

Zbigniew S. Szewczak Podstawy Systemów Operacyjnych Zbigniew S. Szewczak Podstawy Systemów Operacyjnych Wykład 10 Pamięć wirtualna. Toruń, 2004 Odrabianie wykładów czwartek, 1.04.2004, S7, g. 12.00 za 19.05 czwartek, 15.04.2004, S7, g. 12.00 za 12.05 Pamięć

Bardziej szczegółowo

Algorytmy i. Wykład 5: Drzewa. Dr inż. Paweł Kasprowski

Algorytmy i. Wykład 5: Drzewa. Dr inż. Paweł Kasprowski Algorytmy i struktury danych Wykład 5: Drzewa Dr inż. Paweł Kasprowski pawel@kasprowski.pl Drzewa Struktury przechowywania danych podobne do list ale z innymi zasadami wskazywania następników Szczególny

Bardziej szczegółowo

Wykład 10 Zarządzanie pamięcią

Wykład 10 Zarządzanie pamięcią Wykład 10 Zarządzanie pamięcią część pierwsza: pamięć jądra Wojciech Kwedlo, Systemy Operacyjne II -1- Wydział Informatyki PB Sprzeczności przy projektowaniu systemu zarządzania pamięcią Implementuj możliwie

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna w AS/400

Pamięć wirtualna w AS/400 Pamięć wirtualna w AS/400 Jan Posiadała 19 listopada 2002 1 Spis treści 1 Wpowadzenie - co to takiego AS/400 3 2 Organizacja pamięci 4 2.1 Koncepcja wymiany................................. 4 2.2 Koncepcja

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów wer. 7

Architektura komputerów wer. 7 Architektura komputerów wer. 7 Wojciech Myszka 2013-10-29 19:47:07 +0100 Karty perforowane Kalkulator IBM 601, 1931 IBM 601 kalkulator Maszyna czytała dwie liczby z karty, mnożyła je przez siebie i wynik

Bardziej szczegółowo

przypisanie różnym strukturom programowym tych samych obszarów pamięci fizycznej

przypisanie różnym strukturom programowym tych samych obszarów pamięci fizycznej 1 Arytmetyka 1.1 Reprezentacja danych 1.1.1 Kod znak moduł Intuicyjną metodą reprezentacji liczb całkowitych jest osobne kodowanie znaku + albo - i wartości bezwzględnej liczby. Kod 0... reprezentuje liczbę

Bardziej szczegółowo

Równania w Microsoft Word 2007 Microsoft Equation 3.0 Formatowanie strony. dr inż. Jarosław Forenc. Symbol Więcej symboli

Równania w Microsoft Word 2007 Microsoft Equation 3.0 Formatowanie strony. dr inż. Jarosław Forenc. Symbol Więcej symboli Rok akademicki 2012/2013, Pracownia nr 3 2/28 Pracownia nr 3 Technologie informacyjne Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny semestr I, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2012/2013

Bardziej szczegółowo

KOMPONENTY SYSTEMÓW OPERACYJNYCH

KOMPONENTY SYSTEMÓW OPERACYJNYCH KOMPONENTY SYSTEMÓW OPERACYJNYCH dr hab. inż. Krzysztof Patan, prof. PWSZ Instytut Politechniczny Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Głogowie k.patan@issi.uz.zgora.pl PRZYDZIAŁ CZASU PROCESORA Cel: Stałe

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów. Asembler procesorów rodziny x86

Architektura komputerów. Asembler procesorów rodziny x86 Architektura komputerów Asembler procesorów rodziny x86 Architektura komputerów Asembler procesorów rodziny x86 Rozkazy mikroprocesora Rozkazy mikroprocesora 8086 można podzielić na siedem funkcjonalnych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia z S7-1200. S7-1200 jako Profinet-IO Controller. FAQ Marzec 2012

Ćwiczenia z S7-1200. S7-1200 jako Profinet-IO Controller. FAQ Marzec 2012 Ćwiczenia z S7-1200 S7-1200 jako Profinet-IO Controller FAQ Marzec 2012 Spis treści 1 Opis zagadnienie poruszanego w ćwiczeniu. 3 1.1 Wykaz urządzeń..... 3 2 KONFIGURACJA S7-1200 PLC.. 4 2.1 Nowy projekt.

Bardziej szczegółowo

Kompilator języka C na procesor 8051 RC51 implementacja

Kompilator języka C na procesor 8051 RC51 implementacja Kompilator języka C na procesor 8051 RC51 implementacja Implementowane typy danych bit 1 bit char lub char signed 8 bitów char unsigned 8 bitów int lub signed int 16 bitów unsigned int 16 bitów long lub

Bardziej szczegółowo

dr inŝ. Jarosław Forenc

dr inŝ. Jarosław Forenc Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 2/42 Plan wykładu nr 5 Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia stacjonarne I stopnia Rok akademicki 2009/2010

Bardziej szczegółowo

Zasada działania pamięci RAM Pamięć operacyjna (robocza) komputera - zwana pamięcią RAM (ang. Random Access Memory - pamięć o swobodnym dostępie)

Zasada działania pamięci RAM Pamięć operacyjna (robocza) komputera - zwana pamięcią RAM (ang. Random Access Memory - pamięć o swobodnym dostępie) Zasada działania pamięci RAM Pamięć operacyjna (robocza) komputera - zwana pamięcią RAM (ang. Random Access Memory - pamięć o swobodnym dostępie) służy do przechowywania danych aktualnie przetwarzanych

Bardziej szczegółowo

Podstawy Projektowania Przyrządów Wirtualnych. Wykład 9. Wprowadzenie do standardu magistrali VMEbus. mgr inż. Paweł Kogut

Podstawy Projektowania Przyrządów Wirtualnych. Wykład 9. Wprowadzenie do standardu magistrali VMEbus. mgr inż. Paweł Kogut Podstawy Projektowania Przyrządów Wirtualnych Wykład 9 Wprowadzenie do standardu magistrali VMEbus mgr inż. Paweł Kogut VMEbus VMEbus (Versa Module Eurocard bus) jest to standard magistrali komputerowej

Bardziej szczegółowo

Programowanie niskopoziomowe

Programowanie niskopoziomowe Programowanie niskopoziomowe ASSEMBLER Teodora Dimitrova-Grekow http://aragorn.pb.bialystok.pl/~teodora/ Program ogólny Rok akademicki 2011/12 Systemy liczbowe, budowa komputera, procesory X86, organizacja

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Systemy operacyjne Rok akademicki: 2012/2013 Kod: MEI-1-701-s Punkty ECTS: 5 Wydział: Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej Kierunek: Edukacja Techniczno Informatyczna Specjalność:

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 06.05.2004 04731399.

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 06.05.2004 04731399. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 188267 (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 06.0.04 04731399.4 (1) Int. Cl. G06F12/ (06.01) (97) O

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zadanie komputera to wykonywanie programu Program składa się z rozkazów przechowywanych w pamięci Rozkazy są przetwarzane w dwu krokach:

Podstawowe zadanie komputera to wykonywanie programu Program składa się z rozkazów przechowywanych w pamięci Rozkazy są przetwarzane w dwu krokach: Rok akademicki 2012/2013, Wykład nr 6 2/46 Plan wykładu nr 6 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2012/2013

Bardziej szczegółowo

Temat: Pamięci. Programowalne struktury logiczne.

Temat: Pamięci. Programowalne struktury logiczne. Temat: Pamięci. Programowalne struktury logiczne. 1. Pamięci są układami służącymi do przechowywania informacji w postaci ciągu słów bitowych. Wykonuje się jako układy o bardzo dużym stopniu scalenia w

Bardziej szczegółowo

Organizacja pamięci wewnętrznej komputerów

Organizacja pamięci wewnętrznej komputerów Organizacja pamięci wewnętrznej komputerów 1. Własności systemów pamięci 2. Hierarchia pamięci. 3. Półprzewodnikowa pamięć główna 4. Pamięć cache. 5. Pamięć wirtualna. Własności systemów pamięci Położenie

Bardziej szczegółowo

2010-04-12. Magistrala LIN

2010-04-12. Magistrala LIN Magistrala LIN Protokoły sieciowe stosowane w pojazdach 2010-04-12 Dlaczego LIN? 2010-04-12 Magistrala LIN(Local Interconnect Network) została stworzona w celu zastąpienia magistrali CAN w przypadku, gdy

Bardziej szczegółowo

Programowanie Niskopoziomowe

Programowanie Niskopoziomowe Programowanie Niskopoziomowe Wykład 11: Procedury zaawansowane Dr inż. Marek Mika Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jana Amosa Komeńskiego W Lesznie Plan Wstęp Ramki stosu Rekurencja INVOKE, ADDR, PROC,

Bardziej szczegółowo

Architektura systemu komputerowego

Architektura systemu komputerowego Architektura systemu komputerowego Klawiatura 1 2 Drukarka Mysz Monitor CPU Sterownik dysku Sterownik USB Sterownik PS/2 lub USB Sterownik portu szeregowego Sterownik wideo Pamięć operacyjna Działanie

Bardziej szczegółowo

Pamięci półprzewodnikowe w oparciu o książkę : Nowoczesne pamięci. Ptc 2013/2014 13.12.2013

Pamięci półprzewodnikowe w oparciu o książkę : Nowoczesne pamięci. Ptc 2013/2014 13.12.2013 Pamięci półprzewodnikowe w oparciu o książkę : Nowoczesne pamięci półprzewodnikowe, Betty Prince, WNT Ptc 2013/2014 13.12.2013 Pamięci statyczne i dynamiczne Pamięci statyczne SRAM przechowywanie informacji

Bardziej szczegółowo

Inż. Kamil Kujawski Inż. Krzysztof Krefta. Wykład w ramach zajęć Akademia ETI

Inż. Kamil Kujawski Inż. Krzysztof Krefta. Wykład w ramach zajęć Akademia ETI Inż. Kamil Kujawski Inż. Krzysztof Krefta Wykład w ramach zajęć Akademia ETI Metody programowania Assembler Język C BASCOM Assembler kod maszynowy Zalety: Najbardziej efektywny Intencje programisty są

Bardziej szczegółowo

IV - INSTRUKCJE SIECIOWE SPIS TREŚCI: 1. Charakterystyka protokołu komunikacyjnego PPI...2. 2. Charakterystyka interfejsu MPI...5

IV - INSTRUKCJE SIECIOWE SPIS TREŚCI: 1. Charakterystyka protokołu komunikacyjnego PPI...2. 2. Charakterystyka interfejsu MPI...5 SPIS TREŚCI: 1. Charakterystyka protokołu komunikacyjnego PPI...2 2. Charakterystyka interfejsu MPI...5 3. Parametry magistrali sieciowej wykorzystującej protokół PPI...6 4. Charakterystyka instrukcji

Bardziej szczegółowo

Komunikacja za pomocą potoków. Tomasz Borzyszkowski

Komunikacja za pomocą potoków. Tomasz Borzyszkowski Komunikacja za pomocą potoków Tomasz Borzyszkowski Wstęp Sygnały, omówione wcześniej, są użyteczne w sytuacjach błędnych lub innych wyjątkowych stanach programu, jednak nie nadają się do przekazywania

Bardziej szczegółowo

Potrzeba instalacji w napędach SSD akumulatorów ograniczała jednak możliwości miniaturyzacji takich napędów.

Potrzeba instalacji w napędach SSD akumulatorów ograniczała jednak możliwości miniaturyzacji takich napędów. Pamięci masowe Dyski twarde SSD Opracował: Andrzej Nowak Bibliografia: Urządzenia techniki komputerowej część 2, K. Wojtuszkiewicz NEXT, 5/2009 http://pl.wikipedia.org/wiki/solid_state_drive SSD (ang.

Bardziej szczegółowo

Metody obsługi zdarzeń

Metody obsługi zdarzeń SWB - Przerwania, polling, timery - wykład 10 asz 1 Metody obsługi zdarzeń Przerwanie (ang. Interrupt) - zmiana sterowania, niezależnie od aktualnie wykonywanego programu, spowodowana pojawieniem się sygnału

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemów Komputerowych

Architektura Systemów Komputerowych Architektura Systemów Komputerowych Wykład 7: Potokowe jednostki wykonawcze Dr inż. Marek Mika Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jana Amosa Komeńskiego W Lesznie Plan Budowa potoku Problemy synchronizacji

Bardziej szczegółowo

Zbigniew S. Szewczak Podstawy Systemów Operacyjnych

Zbigniew S. Szewczak Podstawy Systemów Operacyjnych Zbigniew S. Szewczak Podstawy Systemów Operacyjnych Wykład 9 Zarządzanie pamięcią. Toruń, 2004 Działanie systemu Peryferia Komputer Procesy Pamięć System Sterowanie Linie komunikacyjne Wejście- Wyjście

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 005 Plik wymiany Pamięć wirtualna 2 SO i SK/WIN Plik wymiany - rodzaj pamięci wirtualnej komputerów. Plik ten służy do tymczasowego przechowywania

Bardziej szczegółowo

Fizyczna organizacja danych w bazie danych

Fizyczna organizacja danych w bazie danych Fizyczna organizacja danych w bazie danych PJWSTK, SZB, Lech Banachowski Spis treści 1. Model fizyczny bazy danych 2. Zarządzanie miejscem na dysku 3. Zarządzanie buforami (w RAM) 4. Organizacja zapisu

Bardziej szczegółowo

Zarz¹dzanie pamiêci¹

Zarz¹dzanie pamiêci¹ Zarz¹dzanie pamiêci¹ Wykonywaæ mo na jedynie program umieszczony w pamiêci g³ównej. Wi¹zanie instrukcji i danych z ami w pamiêci mo e siê odbywaæ w czasie: kompilacji: jeœli s¹ znane a priori y w pamiêci,

Bardziej szczegółowo

Wykład 14. Zagadnienia związane z systemem IO

Wykład 14. Zagadnienia związane z systemem IO Wykład 14 Zagadnienia związane z systemem IO Wprowadzenie Urządzenia I/O zróżnicowane ze względu na Zachowanie: wejście, wyjście, magazynowanie Partnera: człowiek lub maszyna Szybkość transferu: bajty

Bardziej szczegółowo

Pamięci masowe. ATA (Advanced Technology Attachments)

Pamięci masowe. ATA (Advanced Technology Attachments) Pamięci masowe ATA (Advanced Technology Attachments) interfejs systemowy w komputerach klasy PC i Amiga przeznaczony do komunikacji z dyskami twardymi zaproponowany w 1983 przez firmę Compaq. Używa się

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Wykład jest przygotowany dla IV semestru kierunku Elektronika i Telekomunikacja. Studia I stopnia Dr inż. Małgorzata Langer Architektura komputerów Prezentacja multimedialna współfinansowana przez Unię

Bardziej szczegółowo

Lista instrukcji procesora 8051 część 2 Skoki i wywołania podprogramów, operacje na stosie, operacje bitowe

Lista instrukcji procesora 8051 część 2 Skoki i wywołania podprogramów, operacje na stosie, operacje bitowe Lista instrukcji procesora 8051 część 2 Skoki i wywołania podprogramów, operacje na stosie, operacje bitowe Ryszard J. Barczyński, 2009 2013 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego

Bardziej szczegółowo

asix4 Podręcznik użytkownika S7_TCPIP - drajwer do wymiany danych ze sterownikami SIMATIC poprzez Ethernet

asix4 Podręcznik użytkownika S7_TCPIP - drajwer do wymiany danych ze sterownikami SIMATIC poprzez Ethernet Podręcznik użytkownika S7_TCPIP - drajwer do wymiany danych ze sterownikami SIMATIC poprzez Ethernet Podręcznik użytkownika Dok. Nr PLP4081 Wersja: 04-01-2007 Podręcznik użytkownika asix4 ASKOM i asix

Bardziej szczegółowo

Wstęp do informatyki. Maszyna RAM. Schemat logiczny komputera. Maszyna RAM. RAM: szczegóły. Realizacja algorytmu przez komputer

Wstęp do informatyki. Maszyna RAM. Schemat logiczny komputera. Maszyna RAM. RAM: szczegóły. Realizacja algorytmu przez komputer Realizacja algorytmu przez komputer Wstęp do informatyki Wykład UniwersytetWrocławski 0 Tydzień temu: opis algorytmu w języku zrozumiałym dla człowieka: schemat blokowy, pseudokod. Dziś: schemat logiczny

Bardziej szczegółowo

1. Pamięć wirtualna. 2. Optymalizacja pliku pamięci wirtualnej

1. Pamięć wirtualna. 2. Optymalizacja pliku pamięci wirtualnej 1. Pamięć wirtualna Jeśli na komputerze brakuje pamięci RAM wymaganej do uruchomienia programu lub wykonania operacji, system Windows korzysta z pamięci wirtualnej, aby zrekompensować ten brak. Aby sprawdzić,

Bardziej szczegółowo

Pamięć. Podstawowe własności komputerowych systemów pamięciowych:

Pamięć. Podstawowe własności komputerowych systemów pamięciowych: Pamięć Podstawowe własności komputerowych systemów pamięciowych: Położenie: procesor, wewnętrzna (główna), zewnętrzna (pomocnicza); Pojemność: rozmiar słowa, liczba słów; Jednostka transferu: słowo, blok

Bardziej szczegółowo

Obróbka po realnej powierzchni o Bez siatki trójkątów o Lepsza jakość po obróbce wykańczającej o Tylko jedna tolerancja jakości powierzchni

Obróbka po realnej powierzchni o Bez siatki trójkątów o Lepsza jakość po obróbce wykańczającej o Tylko jedna tolerancja jakości powierzchni TEBIS Wszechstronny o Duża elastyczność programowania o Wysoka interaktywność Delikatne ścieżki o Nie potrzebny dodatkowy moduł HSC o Mniejsze zużycie narzędzi o Mniejsze zużycie obrabiarki Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Procesory rodziny Intel

Procesory rodziny Intel Bibliografia: Urządzenia techniki komputerowej, K. Wojtuszkiewicz pl.wikipedia.org www.intel.com Procesory rodziny Intel Podstawowe własnow asności procesora Pentium Podstawowe własności procesora Pentium

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie potokowe pipelining

Przetwarzanie potokowe pipelining Przetwarzanie potokowe pipelining (część A) Przypomnienie - implementacja jednocyklowa 4 Add Add PC Address memory ister # isters Address ister # ister # memory Wstęp W implementacjach prezentowanych tydzień

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne II

Systemy operacyjne II Systemy operacyjne II Wojciech Kwedlo Wydział Informatyki PB, p. 205 wkwedlo@ii.pb.bialystok.pl aragorn.pb.bialystok.pl/~wkwedlo Pracownia specjalistyczna: Wojciech Kwedlo Krzysztof Bandurski Wojciech

Bardziej szczegółowo

Procesory rodziny x86. Dariusz Chaberski

Procesory rodziny x86. Dariusz Chaberski Procesory rodziny x86 Dariusz Chaberski 8086 produkowany od 1978 magistrala adresowa - 20 bitów (1 MB) magistrala danych - 16 bitów wielkość instrukcji - od 1 do 6 bajtów częstotliwośc pracy od 5 MHz (IBM

Bardziej szczegółowo

1 Moduł Modbus ASCII/RTU 3

1 Moduł Modbus ASCII/RTU 3 Spis treści 1 Moduł Modbus ASCII/RTU 3 1.1 Konfigurowanie Modułu Modbus ASCII/RTU............. 3 1.1.1 Lista elementów Modułu Modbus ASCII/RTU......... 3 1.1.2 Konfiguracja Modułu Modbus ASCII/RTU...........

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 1 WPROWADZENIE DO INFORMATYKI

ĆWICZENIE NR 1 WPROWADZENIE DO INFORMATYKI J.NAWROCKI, M. ANTCZAK, H. ĆWIEK, W. FROHMBERG, A. HOFFA, M. KIERZYNKA, S.WĄSIK ĆWICZENIE NR 1 WPROWADZENIE DO INFORMATYKI ZAD. 1. Narysowad graf nieskierowany. Zmodyfikowad go w taki sposób, aby stał

Bardziej szczegółowo

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia Budowa komputera Schemat funkcjonalny i podstawowe parametry Podstawowe pojęcia Pojęcia podstawowe PC personal computer (komputer osobisty) Kompatybilność to cecha systemów komputerowych, która umoŝliwia

Bardziej szczegółowo

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 Cel wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działanie systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Poniższe funkcje opisane są w 2 i 3 części pomocy systemowej.

Poniższe funkcje opisane są w 2 i 3 części pomocy systemowej. Procesy Proces (zwany też zadaniem) jest jednostką aktywną, kontrolowaną przez system operacyjny i związaną z wykonywanym programem. Proces ma przydzielone zasoby typu pamięć (segment kodu, segment danych,

Bardziej szczegółowo

Kurs Podstawowy S7. Spis treści. Dzień 1

Kurs Podstawowy S7. Spis treści. Dzień 1 Spis treści Dzień 1 I System SIMATIC S7 - wprowadzenie (wersja 1401) I-3 Rodzina sterowników programowalnych SIMATIC S7 firmy SIEMENS I-4 Dostępne moduły i ich funkcje I-5 Jednostki centralne I-6 Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia z S7-1200. Komunikacja S7-1200 z miernikiem parametrów sieci PAC 3200 za pośrednictwem protokołu Modbus/TCP.

Ćwiczenia z S7-1200. Komunikacja S7-1200 z miernikiem parametrów sieci PAC 3200 za pośrednictwem protokołu Modbus/TCP. Ćwiczenia z S7-1200 Komunikacja S7-1200 z miernikiem parametrów sieci PAC 3200 za pośrednictwem protokołu Modbus/TCP FAQ Marzec 2012 Spis treści 1 Opis zagadnienie poruszanego w ćwiczeniu. 3 1.1 Wykaz

Bardziej szczegółowo

1 Moduł Modbus ASCII/RTU

1 Moduł Modbus ASCII/RTU 1 Moduł Modbus ASCII/RTU Moduł Modbus ASCII/RTU daje użytkownikowi Systemu Vision możliwość komunikacji z urządzeniami za pomocą protokołu Modbus. Moduł jest konfigurowalny w taki sposób, aby umożliwiał

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne, architektura komputerów

Systemy operacyjne, architektura komputerów Systemy operacyjne, architektura komputerów 1. Struktura komputera: procesor, we/wy, magistrala, pamiec. Działanie komputera. Linie magistrali systemowej. Linia danych do przenoszenia danych np. szyna

Bardziej szczegółowo

Aby lepiej zrozumieć działanie adresów przedstawmy uproszczony schemat pakietów IP podróżujących w sieci.

Aby lepiej zrozumieć działanie adresów przedstawmy uproszczony schemat pakietów IP podróżujących w sieci. Struktura komunikatów sieciowych Każdy pakiet posiada nagłówki kolejnych protokołów oraz dane w których mogą być zagnieżdżone nagłówki oraz dane protokołów wyższego poziomu. Każdy protokół ma inne zadanie

Bardziej szczegółowo

WINDOWS NT. Diagram warstw systemu Windows NT

WINDOWS NT. Diagram warstw systemu Windows NT WINDOWS NT Diagram warstw systemu Windows NT logon process OS/2 application Win16 application Win32 application MSDOS application POSIX application security subsystem OS/2 subsystem Win16 VDM MSDOS VDM

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PRZEDMIOTU INFORMATYKA

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PRZEDMIOTU INFORMATYKA WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PRZEDMIOTU INFORMATYKA Klasa VI Wymagania na ocenę śródroczną: Niedostateczną Uczeń nie spełnia wymogów na ocenę dopuszczającą. Dopuszczającą wymienia podstawowe

Bardziej szczegółowo

Wirtualizacja rozproszonej pamięci operacyjnej multikomputera dla systemu Linux w oparciu o koncepcję sdds

Wirtualizacja rozproszonej pamięci operacyjnej multikomputera dla systemu Linux w oparciu o koncepcję sdds Wirtualizacja rozproszonej pamięci operacyjnej multikomputera dla systemu Linux w oparciu o koncepcję sdds Rozprawa doktorska Autor: mgr inż. Arkadiusz Chrobot Promotor: prof. dr hab. inż. Krzysztof Sapiecha

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 3. Wyświetlanie i wczytywanie danych

Ćwiczenie nr 3. Wyświetlanie i wczytywanie danych Ćwiczenie nr 3 Wyświetlanie i wczytywanie danych 3.1 Wstęp Współczesne komputery przetwarzają dane zakodowane za pomocą ciągów zerojedynkowych. W szczególności przetwarzane liczby kodowane są w systemie

Bardziej szczegółowo

1 Instalowanie i uaktualnianie serwera SQL Server 2005... 1

1 Instalowanie i uaktualnianie serwera SQL Server 2005... 1 Spis treści Przedmowa... ix Podziękowania... x Wstęp... xiii Historia serii Inside Microsoft SQL Server... xiii 1 Instalowanie i uaktualnianie serwera SQL Server 2005... 1 Wymagania SQL Server 2005...

Bardziej szczegółowo

Dlaczego IPv6 / 48 = 256 planowanie adresacji

Dlaczego IPv6 / 48 = 256 planowanie adresacji Dlaczego IPv6 / 48 = 256 planowanie adresacji XIII Konferencja KIKE Ożarów Maz. 26-27.11.2013 Piotr Marciniak Przestrzeń adresowa IPv6 Ile to jest 2^128??? 2 Przestrzeń adresowa IPv6 Ile to jest 2^128???

Bardziej szczegółowo

Podstawowe wiadomości o systemach plików.

Podstawowe wiadomości o systemach plików. Podstawowe wiadomości o systemach plików. Komputery mogą przechowywać informacje w kilku różnych postaciach fizycznych na różnych nośnikach i urządzeniach np. w postaci zapisów na dysku twardym, płytce

Bardziej szczegółowo

Systemy wirtualnej rzeczywistości. Komponenty i serwisy

Systemy wirtualnej rzeczywistości. Komponenty i serwisy Uniwersytet Zielonogórski Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Systemy wirtualnej rzeczywistości Laboratorium Komponenty i serwisy Wstęp: W trzeciej części przedstawione zostaną podstawowe techniki

Bardziej szczegółowo

Pascal typy danych. Typy pascalowe. Zmienna i typ. Podział typów danych:

Pascal typy danych. Typy pascalowe. Zmienna i typ. Podział typów danych: Zmienna i typ Pascal typy danych Zmienna to obiekt, który może przybierać różne wartości. Typ zmiennej to zakres wartości, które może przybierać zmienna. Deklarujemy je w nagłówku poprzedzając słowem kluczowym

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. Egzamin / zaliczenie. Egzamin / zaliczenie. ocenę*

KARTA PRZEDMIOTU. Egzamin / zaliczenie. Egzamin / zaliczenie. ocenę* WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI Zał. nr 4 do ZW 33/01 KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim: Programowanie w języku C Nazwa w języku angielskim C language programming Kierunek studiów (jeśli

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Pankowski www.put.poznan.pl/~tadeusz.pankowski

Tadeusz Pankowski www.put.poznan.pl/~tadeusz.pankowski : idea Indeksowanie: Drzewo decyzyjne, przeszukiwania binarnego: F = {5, 7, 10, 12, 13, 15, 17, 30, 34, 35, 37, 40, 45, 50, 60} 30 12 40 7 15 35 50 Tadeusz Pankowski www.put.poznan.pl/~tadeusz.pankowski

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2012/2013 http://www.wilno.uwb.edu.

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2012/2013 http://www.wilno.uwb.edu. SYLLABUS na rok akademicki 01/013 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Informatyka Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr /3 Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1 Moduł Mapy 2

Spis treści. 1 Moduł Mapy 2 Spis treści 1 Moduł Mapy 2 1.1 Elementy planu............................. 2 1.1.1 Interfejs widoku......................... 3 1.1.1.1 Panel sterujacy.................... 3 1.1.1.2 Suwak regulujacy przybliżenie...........

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja parametrów pozycjonowania GPS 09.05.2008 1/5

Konfiguracja parametrów pozycjonowania GPS 09.05.2008 1/5 Konfiguracja parametrów pozycjonowania GPS 09.05.2008 1/5 Format złożonego polecenia konfigurującego system pozycjonowania GPS SPY-DOG SAT ProSafe-Flota -KGPS A a B b C c D d E e F f G g H h I i J j K

Bardziej szczegółowo

ECDL/ICDL Użytkowanie baz danych Moduł S1 Sylabus - wersja 5.0

ECDL/ICDL Użytkowanie baz danych Moduł S1 Sylabus - wersja 5.0 ECDL/ICDL Użytkowanie baz danych Moduł S1 Sylabus - wersja 5.0 Przeznaczenie Sylabusa Dokument ten zawiera szczegółowy Sylabus dla modułu ECDL/ICDL Użytkowanie baz danych. Sylabus opisuje zakres wiedzy

Bardziej szczegółowo

for (i=0; i<10; i=i+1) instrukcja; instrukcja zostanie wykonana 10 razy for (inicjalizacja; test; aktualizacja) instrukcja;

for (i=0; i<10; i=i+1) instrukcja; instrukcja zostanie wykonana 10 razy for (inicjalizacja; test; aktualizacja) instrukcja; Rok akademicki 2014/2015, Pracownia nr 5 2/36 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2014/2015 Pracownia

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS Dr Adam Naumowicz

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS Dr Adam Naumowicz SYLLABUS na rok akademicki 01/013 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Informatyka Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr II/4 Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający CO W BLASZANEJ SKRZYNCE PISZCZY

Test sprawdzający CO W BLASZANEJ SKRZYNCE PISZCZY Test sprawdzający CO W BLASZANEJ SKRZYNCE PISZCZY Grupa A 1. (1 pkt) Podstawowy zestaw komputerowy składa się z: a) jednostki centralnej, myszki, monitora b) jednostki centralnej, monitora, drukarki c)

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania 2. Przygotował: mgr inż. Tomasz Michno

Podstawy programowania 2. Przygotował: mgr inż. Tomasz Michno Instrukcja laboratoryjna 2 Podstawy programowania 2 Temat: Zmienne dynamiczne tablica wskaźników i stos dynamiczny Przygotował: mgr inż. Tomasz Michno 1 Wstęp teoretyczny 1.1 Tablice wskaźników Tablice

Bardziej szczegółowo

Technologia informacyjna

Technologia informacyjna Technologia informacyjna Pracownia nr 9 (studia stacjonarne) - 05.12.2008 - Rok akademicki 2008/2009 2/16 Bazy danych - Plan zajęć Podstawowe pojęcia: baza danych, system zarządzania bazą danych tabela,

Bardziej szczegółowo

Baza danych. Baza danych to:

Baza danych. Baza danych to: Baza danych Baza danych to: zbiór danych o określonej strukturze, zapisany na zewnętrznym nośniku (najczęściej dysku twardym komputera), mogący zaspokoić potrzeby wielu użytkowników korzystających z niego

Bardziej szczegółowo